SỐ 2064 — TRUYỆN THẦN TĂNG

137. Thần tăng Minh Đạt

Sa-môn Thích Minh Đạt, không biết ngài từ đâu đến, ngài trú tại ngôi chùa cổ Vạn hồi ở huyện Văn hương.

Khách qua lại thường đến tham yết ngài để hỏi mọi sự tốt xấu, ngài không đáp, mọi người chỉ thấy được chỉ thú của ngài mà thôi. Có người đến tham yết, hỏi ngài rằng:

- Tôi muốn lên kinh đô để thăm người thân, không biết người thân của tôi hiện có bình an không?

Ngài trao cho một cành trúc. Đến kinh đô, thì người thân của người đó đã qua đời.

Lại có người đến hỏi ngài, ngài đem con ngựa nhà chùa trao cho bảo cỡi lấy nó rong ruổi khắp Nam bắc, xong rồi buộc nó lại. Người đó kinh đô trao cho Phán quan, cỡi ngựa đi khắp nơi. Lại có người đến tham yết ngài, ngài dùng cây gậy đang nắm trong tay vẽ xuống đất làm thành ụ gò cao rồi dùng gậy đánh xuống ụ đất ấy. Nhân đó, đất lõm thành hình cái cối. Người ấy không hiểu gì, đi đến kinh đô thì sau lưng nổi ung nhọt sưng đau, cắt bỏ nó đi máu chảy tới đất.

Lý Lâm Phụ làm hoàng môn thị lang, Hồ Tùng từ phương Tây trở về đến tham yết ngài, ngài đeo thêm cái cân lên vai ông ta. Lâm Phụ về đến kinh đô thì làm tướng. Có Lý Ung Môn làm hồ thành lệnh, ngài bỗng nhiên xin lấy con ngựa nhỏ của ông ta, Ung Môn không cho, sau đó một ngày khi ông cỡi ngựa đi ra, ngựa còn ở trong sân, người đứng ở cửa chùa té xuống ngựa mà chết. Các thứ tương tợ như thế rất nhiều.

Ngài thường đứng ở cửa chùa nhìn về hướng Bắc, nói rằng:

- Trong sông này binh mã sao lắm thế! Lại than dài rằng:

-Trong đây xuất xứ toàn quân đội.

Kịp đến lúc Ca Dã Hàn ưng binh ở ải chương chống cự nghịch Hồ, dưới ải Văn hương hết thảy đều là chiến trường.

138. Thần tăng Pháp Tú

Thích Pháp Tú, chưa rõ ngài là người xứ nào, ngài đến trú tại kinh đô, khi ngài đến Hàm hạo khuyên dẫn mọi người làm việc thiện, cho đến tuổi già, bận rộn ngài không có thời gian nghỉ ngơi.

Cuối niên hiệu Khai Nguyên (…-742) đời tiền Đường, vua Huyền Tông mộng thấy có người bảo rằng:

- Đem năm trăm khăn tay và năm trăm chiếc áo ca-sa đến chùa Hồi hướng để cúng thí.

Đến lúc tỉnh giấc hỏi mọi người chung quanh, đều bảo không biết chùa Hồi hướng. Nhà Vua mới tìm đến dò hỏi các bậc Sa-môn đạo cao, ngài liền bảo:

- Tôi biết chỗ chùa Hồi hướng.

Nhà vua hỏi ngài cần bao nhiêu người cùng đi. Ngài đáp:

- Chỉ cần được mang các vật đi và một cân danh hương là đủ.

Nhà vua bèn trao cho ngài, ngài đi vào Trung nam, trải qua hai ngày, đến chỗ núi hiểm hóc sâu thẳm đều không thấy gì. Bỗng nhiên gặp một con lăn bằng đá, ngài kinh ngạc bảo:

- Ở đây không có người đến thì làm gì có vật này.

Khi ấy ngài lên đó, đốt hương đang mang theo, lễ bái chúc tụng ai cầu khẩn thiết từ buổi trưa giờ Ngọ cho đến tối. Giây lát từ trong hang sương mù tỏa ra xa xa không được rõ, gần lại thì dần tan. Ở giữa lưng chừng núi có cột trụ màu đỏ vách tường phấn bóng lộ như họa, chỉ trong khoảnh khắc dường như rõ hẳn. Thấy một ngôi chùa như tại giữa mây, ba cửa ngạch lớn. Đến xem kỹ thì chính là chùa Hồi hướng. Ngài rất mừng, liền đến đó. Bấy giờ đã là hoàng hôn, nghe tiếng chuông và tiếng lễ Phật. Có người đứng ở cửa hỏi ngài từ đâu đến, liền dẫn vào, thấy một vị Lão tăng bảo rằng:

- Đại vương ở thời Đại Đường vạn phước, ban bảo người đi theo qua các phòng ban rải khăn tay…, chỉ thừa lại một phần. Có một phòng chỉ có giường trống chẳng có người, có một bộ y phục tòa chiếu, tợ như để chỗ cho người đến, liền đi qua thấy vị Lão tăng. Vị Tăng bảo:

- Qua canh sẽ lại.

Ngài muốn trở lại để trao khăn tay nhưng lại là một phòng rỗng không, giường và người đều không có, ngài bèn đi lui nói cùng vị Lão tăng. Lão Tăng cười bảo:

- Ngài ngồi.

Rồi xoay lại bảo thị giả rằng:

- Đi đến phòng kia lấy chỉ bát lại.

Vị thị giả đem đến là chỉ bát bằng ngọc, Lão tăng bảo ngài:

- Ông có thấy vị Phạm tăng kia chăng? Ngài đáp:

Có thấy.

Lão tăng bảo:

- Vị đó thay chủ của ông. Trong nước nhà sắp có biến loạn, người chết vô số, đó gọi là vua Ma diệt. Ngôi thất kia là phòng của chủ ông vậy. Chủ của ông ở tại chùa vì ưa thích thổi chỉ bát, nên biến khí ở nhân gian. Ở đây thường làm như thế. Nay hạn cũng đã mãn, nên phải khước về.

Sáng ngày mai dẫn đến trai đường thọ thực, xong rồi bảo:

- Ông nên trở về và có thể đem chỉ bát này trả lại cho chủ của ông và áo ca-sa khăn tay, bảo tự giữ lấy!

Ngài vái lạy rồi trở lui, có một Đồng tử đưa tiễn ngài đi ra chỉ mới vài bước lại thấy mây sương khắp bốn phía. Đến lúc tan hết thì không còn thấy chùa nữa.

Ngài mang khăn tay, áo ca-sa, chỉ bát… về kính dâng lại vua Huyền Tông và đem tất cả những gì thấy biết thuật lại từ đầu đến cuối. Vua Huyền Tông rất cảm kích vui mừng, nắm lấy chỉ bát mà thổi, y nhiên như chỗ trước kia chấn ngụ vậy. Sau hơn mười năm có họa của Lộc Sơn, chỗ thấy vị Phạm Tăng tức là Lộc Sơn, ngài cảm chỗ gặp nên càng tinh tấn gấp bội thiết tha. Không biết cuối cùng ngài thế nào.

139. Thần tăng Lãn Tàn

Sa-môn Lãn Tàn, khoảng đầu niên hiệu Thiên Bảo (742) đời tiền Đường, ngài đến chùa Hành nhạc chấp lao phục dịch chư Tăng. Mỗi lúc chúng Tăng thọ thực xong, ngài lượm nhặt lấy các thức ăn thừa mà ăn. Bởi tánh lười biếng nên hay ăn vật dư thừa nên gọi là Lãn Tàn. Ban ngày ngài chuyên lo công việc trong mật thất, tối lại nắm ngũ với đàn trâu, thường không tỏ vẻ mệt mỏi, như vậy suốt hai năm.

Bấy giờ có Nghiệp Hầu Lý Sa ở trong chùa đọc sách, đến xem ngài quả thật là phi phàm, nghe ngài trong đêm xướng tụng lời kinh âm vang thấu suốt núi rừng, Lý Sa có biết được âm thanh rõ ngộ được mừng buồn cho rằng:

- Tiếng ngài tụng kinh trước buồn thảm mà sau thì vui vẻ, hẳn là người biến khí rơi đọa, thời sắp đi.

Nên trong đêm Lý Sa Lẫn đến tham yết, trông vào cửa chiếu thông danh mà lạy. Ngài tức giận mắng lớn, ngửa lên mặt giữa trời mắng rằng:

- Đó là sắp hại ta.

Lý Sa càng thêm cẩn tụng cung kính, chỉ lạy mà thôi, ngài khêu lấy phẩn trâu trong lửa ra, ăn khoai hồi lâu mới bảo:

- Có thể lấy chiếu mà trải đất.

Và đem nửa phần khoai ăn còn thừa trao cho Lý Sa. Lý Sa nhận lấy ăn hết rồi từ tạ. Ngài nói cùng Lý Sa rằng:

- Cẩn thận chớ lắm lời, hẳn nhận lãnh mười năm làm tể tướng! Lý Sa bái lạy mà lui về.

Ở đó một tháng thì Tứ Sử Thái Nhạc sửa chữa đường rất nghiêm chỉnh, bỗng trong một đêm gió thổi, sấm nổ chấn động làm sụp đổ một ngọn núi, bởi thế nên bậc thềm đường lên núi bị tảng đá lớn làm cản trở liền dùng mười con trâu lấy dây buộc lại để kéo đi, lại dùng vài trăm người cổ vũ mạnh mẽ để đẩy đi, sức lực của vật đã cạn kiệt mà tản đá càng kiên cố, không còn con đường nào khác để tiếp tục công việc tu sửa đường đi. Ngài bảo rằng:

- Chẳng cần nhờ vã đến sức người để ta thử trừ nó đi.

Mọi người đều cười lớn, cho ngài là người điên cuồng. Ngài bảo:

- Đâu đã thấy mà cười, thử đã mới có thể biết!

Chư Tăng trong chùa cười mà chấp thuận để ngài làm, ngài bèn đạp đá lay động rồi bỗng nhiên chuyển quanh mà lăn xuống, tiếng va chạm như sấm chấn động. Đường núi đã mở thông, chư Tăng trong chùa đều chí thiết bái lạy ngài, khắp cả một quận đều tôn xưng ngài là bậc Chí thánh, Thới Sử kính phụng ngài như thần. Ngài lặng yên mà ý muốn ra đi, phía ngoài chùa tự nhiên hổ báo tụ họp thành bầy, hằng ngày có sự sát hại thương tổn không gì có thể cấm ngăn, ngài bảo:

- Đưa cho ta cái giỏ, ta sẽ vì các ngươi mà đuổi bỏ nó đi. Mọi người đều nói:

- Đá lớn còn có thể đẩy ngăn, hổ báo sẽ dễ chế ngự.

Bèn trao cho ngài cây gai thẳng và đều men theo và quán xét, vừa mới ra cửa, thấy một con hổ ngậm lấy mà đi, ngài đi thì dấu vết của hổ báo cũng mất theo.

Về sau quả thật Lý Sa làm tướng đến mười năm.

140. Thần tăng Người Xứ Tây Vức

Sa-môn người nước Tây Vực không nhớ rõ tên và chưa rõ ngài là người xứ nào ở Ấn Độ, diện mạo của ngài rất xấu xí, sắc da như người xứ Càn Đà, mặc y phục man điều, chân đi giầy da, kéo lê tích trượng bằng sắc.

Ngài đến hoằng hóa ở kinh điển, đương lúc Vĩ Cao chào đời, vừa mới ba ngày mà trong gia đình có thỉnh mời chư Tăng thiết trai cúng dường, ngài là vị Tăng không mời mà tự đến, trong nhà họ Vĩ, từ thằng nhỏ cho đến người lớn thảy đều tức giận, đem chiếc chiếu rách trải giữa sân cho ngài. Sau khi thọ trai xong, nhà họ Vĩ bảo bà vú nuôi bồng ẩm đứa bé tức Vĩ Cao ra, thỉnh cầu chư Tăng chú nguyện cầu cho nó được thọ. Bỗng nhiên ngài bước lên thềm cấp, nói với đứa bé rằng:

-Xa cách từ lâu không thấy tăm dạng!

Đứa bé dường như rất vui mừng, mọi người đều lấy làm lạ. Có một người lớn t rong nhà họ Vĩ bảo:

- Đứa bé này vừa mới sinh ba ngày, cớ sao ngài bảo là xa cách từ lâu?

Ngài bảo:

- Việc ấy không phải là chỗ biết của thí chủ đâu.

Mọi người trong nhà họ Vĩ cố nài nỉ hỏi, ngài mới nói rằng:

- Đứa trẻ này là hậu thân của Gia cát Võ Hầu. Võ Hầu ở cuối đời Đông Hán làm thừa tướng đất Thục. Người dân đất Thục thọ nhận sự ban tặng của Võ Hầu rất lâu. Nay sinh ra ở đời hẳn sẽ làm thục môn Soái và thọ nhận phước của người xứ Thục, ta năm xưa ở tại Kiếm môn cùng với đứa bé này là bạn thân thiện. Nay nghe ra đời ở nhà họ Vĩ, nên chẳng vì xa xôi mà lại đến thăm.

Người nhà họ Vĩ lấy làm lạ lời nói đó, nhân đó, lấy chữ Võ Hầu mà đặt tên tự cho đứa bé.

Sau này, Vĩ Cao tuy từ thiếu thời đã là Kim Ngô thống lãnh Kiến nam quân nhiều năm rồi dời đổi làm thái úy kiêm trung thư lệnh, ở tại Thục môn mười tám năm. Quả thật khế hợp như lời của ngài nói.

141. Thần tăng Bổn Tịnh

Thích Bổn Tịnh, chưa rõ ngài là người ở đâu. Đạo khí cao kháng, nghe nói tại Mân lãnh có nhiều vị tri thức thiền Tông nên tìm đến tham yết. Lại nghe ở núi Hoắc đồng, Trường khê có nhiều động phủ Thần tiên, nhưng trong núi không dung chứa người phàm tục, ngài mới vào núi kết cỏ tranh làm thất, bên cạnh thất có hang đá của rồng độc. Con rồng ấy thường giả dạng mà ra, biến hiện chẳng thường, ngài bèn gọi nó lại nuôi dạy cho thuần. Lại có các con hổ mạnh dữ, ngang dọc giữa đường làm hại, các người lượm củi chẳng dám vào sâu, ngài đưa tay vỗ lên đầu hổ răn dạy đinh minh, hổ liền chuôi tai mà đi. Có lần, giữa đêm thanh vắng, có chín người đều đội mũ quấn khăn vén tóc, áo quần xếp lớp đến xin nương ngủ qua đêm. Ngài đều chấp thuận vào ở trong am thất. Đến sáng mai, cáo từ, đều hóa thành chim Hạc kêu hót giữa không trung mà đi. Không biết cuộc đời của ngài cuối cùng như thế nào.

142. Thần tăng Hoài Ngọc

Thích Hoài Ngọc, ngài dòng họ Cao, người xứ Đơn khưu, ngài giữ gìn luật pháp, danh tiết cao vời, mỗi ngày chỉ ăn một bữa, ngồi hoài nên chấy rận tự ý sản sinh, ngài chỉ mặc một áo vải, hành trì pháp sám hối. Thời khóa ước định mỗi ngày xưng niệm danh hiệu Phật A-di-đà mỗi ngày năm vạn biến, tụng kinh Di-đà suốt ba mươi vạn quyển. Này hôm sau bỗng nhiên thấy Thánh tượng Tây phương nhiều đến vô số. Có người cầm đài bạc màu trắng từ cửa sổ mà vào. Ngài bảo:

- Tôi đáng được đài vàng.

Đài bạc liền lui ra. Ngài càng chí thành gấp bội. Sau, tự nhiên giữa không trung có tiếng báo rằng:

- Trên đầu đã có ánh sáng soi chiếu, thỉnh ngài kiết già kết ấn Phật A-di-đà.

Khi đó, ánh sáng soi chiếu khắp thất. Ngài đưa tay hạn chế người thoái lui, bảo rằng:

- Chớ nên xúc phạm đến ánh sáng ấy.

Vài ngày sau, lại có sánh sáng bạch hào hiện, Thánh chúng đông đầy giữa không gian, ngài bảo:

- Nếu nghe được mùi hương khác lạ tức là hiện báo của tôi sắp hết.

Bỗng chốc có hơi thơm đầy giữa không trung và khắp cùng Thánh chúng. Thấy Đức Phật A-di-đà, Bồ-tát Quán Thế Âm, Bồ-tát Đại Thế Chí thân sắc màu vàng cùng ngự trên đài Kim Cang đến nghênh đón. Ngài mỉm cười an nhiên thị tịch.

143. Thần Tằng Vô Tướng

Thích Vô Tướng, ngài là người con thứ ba của vua nước Tân La, vua Huyền Tông vời thỉnh ngài ở chùa Thiền định, hiệu là Vô tướng, ngài vào trong khe sâu dưới hang núi tọa thiền. Có hai con trâu màu đen húc nhau phía dưới tòa, gần sát thân rất nguy cấp, lông tay rơi rụng trong tay áo, nó lạnh như băng sờ mó đến trong bụng, ngài vẫn bình thảng không giao động.

Mỗi lần nhập định, phần nhiều là năm ngày một lượt, bỗng từ trong tuyết sâu có hai con thú dữ lại, ngài tự tẩy rửa lau chùi chỗ mình nằm trước nó, phát nguyện đem thân thí cho nó ăn, hai con thú ngửi quanh một vòng từ đầu đến chân rồi bỏ đi. Thường thường trong đêm ở dưới giường ngồi có lượm nhặt được râu lông của hổ. Thế rồi, ngài sống trong núi rừng khá lâu, nên áo rách nát, tóc dài ra, các người thợ săn nghi là thú lạ, muốn dương cung bắn, rồi lại dừng thôi. Ngài lại dựng lập tinh xá ở chỗ mồ loạn, thành đô. Huyện lệnh Dương nghi ngài huyễn hoặc mới tìm đến, bảo hơn hai mươi lính bắt dắt ngài về, bọn lính đi gần tới ngài thì thân đều run sợ tâm thần bấn loạn, bỗng chốc gió lớn nổi dậy, cát đá tung bay thẳng vào quan sảnh, thổi rèm quấn màn. Dương Dực khấu đầu bái phục, gằn thở không dám nói. Sám lễ xong, gió liền ngừng hẳn, bèn cung kính đưa ngài trở về chỗ cũ. Cùng đến thành đô, bỗng có một lực sĩ nói là bỏ sức chặt củi cúng dường nhà trù chư Tăng sử dụng. Bấy giờ, em của ngài là vị Tân Vương ở Tân La, sợ người ấy trở về nước mình hẳn khốn nguy ách nạn, nên sai thích khách đến giết trừ đi. Ngài đã thầm biết điều đó, bèn bảo rằng:

- Này thiền giả tạm ở lại đây, ta nói là tối nay có khách nói là đất nướng!

Ngài lại bảo:

- Chớ làm tổn thương đến Phật tử!

Đến tối, kẻ thích khách cầm dao cặp chiếu đến bên cạnh tòa tọa thiền, vừa mon men đến gần, liền cảm thấy tợ như từ trên tường vách có vật rơi xuống, bèn nhảy dậy vung dao, cự hồ thân đều văng rơi giữa đất, cảm thấy sau cửa có một cái hầm lớn muốn bị kéo đến đó chôn lấp đi, dùng đất bôi xóa các dấu vết rồi bỏ đi. Đến sáng mai, ngài gọi người chặt củi đến mà cảm tạ thì lại không thấy.

Ngài chỉ ngôi tháp ở trước cây bách và nói rằng:

- Cây bách và tháp ấy đồng thời với nhau, nhưng ngôi tháp ấy sẽ bị hủy diệt.

Đến trong những năm thuộc niên hiệu Hội Xương (841-847) đời tiền Đường, phá hủy chánh đường lúc với ngôi Tháp ấy. Ngài lại nói:

- Trước chùa có hai cái hồ nhỏ, hồ bên trái là canh, hồ bên phải là cơm. Những lúc ít có trai hội thì khơi đào nó lên, quả nhiên có người đến thiết trai cúng dường. Các sự thần diệu của ngài hầu như đều như vậy.

Đến năm Trí Đức thứ nhất (756)thời Tiền Đường, ngài viên tịch, hưởng thọ bảy mươi bảy tuổi.

144. Thần tăng Tung Nhạc

Hòa thượng Tung Nhạc đập phá Táo thần ẩn cư, ngài ở ẩn tại núi Tung, trong núi có ngôi miếu rất linh, chỉ an trí một tượng Thần Táo, cúng tế không ngày nào ngơi nghỉ, ngài đến miếu ấy, dùng gậy đập tượng Thần táo, bảo:

- Đồ đất ngói hợp thành, Thánh từ đâu lại. Linh từ đâu khởi?

Lại dộng xuống ba cái, tượng Thần Táo nghiêng ngã rơi rớt. Bỗng chốc có người mặc áo xanh thiết lễ kính bái trước ngài thưa rằng:

- Con vốn là Thần táo đây, từ lâu nhận chịu nghiệp báo, may nhờ ngài nói pháp vô sinh mà thoát được kiếp này. Vì vậy, nay con đến lễ tạ.

Nói rồi bèn lễ bái mà đi. Giây lát sau đồ chúng hỏi ngài:

- Thần táo được ý chỉ kinh gì mà bèn được sinh lên cõi trời? Ngài bảo:

-Ta chỉ hướng Thần táo mà nói là chỉ có bùn đất nói gạch hợp thành, riêng không đạo lý gì khác.

Mọi người im lặng không nói. Giây lâu ngài bảo:

- Hiểu chăng? Chúng nói:

- Không hiểu! Ngài bảo:

- Tánh bổn hữu là gì mà không hiểu?

Chúng Tăng bèn cùng nhau lễ bái. Ngài bảo:

- Phá ấy, đọa vậy!

Khi ấy, cả đại chúng tỏ ngộ được huyền chỉ.

145. Thần tăng Nghi Quang

Thiền sư Nghi Quang, ngài trú tại chùa Thanh long. Hạnh nghiệp rất cao. Nhà triều sĩ có tang người vợ nên thỉnh ngài đến nhà thiết trai cúng dường tu phước. Ngài đến nhà đó ở lại vài ngày, dừng nghỉ ở trước phòng nhà, trong nhà thiết bày lễ cúng dường. Có tục lệ, mỗi lúc trong nhà có người qua đời, thì đến thầy bói hộ đồng. Thầy đồng bảo:

- Người ấy chết phạm phải ngày sát, ắt gây tai họa, những người trong nhà tốt nhất phải tránh ra ngoài.

Đêm đó cả nhà triều sĩ đều ra ngoài phía Bắc cửa, lẫn trốn đi không báo với ngài. Ngài chỉ ở trước phòng nhà dưới ánh đèn sáng tụng đọc kinh văn, đệ tử ngài cả thảy có mười một người theo hầu. Đến gần nửa đêm, nghe trong nhà có tiếng người dậy lấy y phục mở cửa, có một người phụ nữ bước ra, đi đến nhà trù thổi lửa nấu nước làm thức ăn, ngài chỉ cho là người trong nhà không biết ấy là điều lạ. Đến lúc gần sáng, Người phụ nữ ấy bưng mâm thức ăn đến trước ngài, còn mang áo mật để chân trần, bái lạy thưa:

- Nhọc phiền ngài giáng lâm, nay người trong nhà đều ra ngoài hết, sợ cúng dường cháo không đúng thời, nên đệ tử cố dậy để sắm sửa.

Ngài biết đó là người chết, liền nhận sự biếu cúng ấy mà cầu chúc, chúc chưa xong, nghe có tiếng mở cửa phòng nhà ở phía Bắc, người phụ nữ vội nói:

- Các con của con đến vậy!

Nhân đó vội chạy vào trong nhà, thì ngài nghe có tiếng khóc. Khóc xong, người nhà ra tham yết, hỏi ngài có an không, thấy cháo trong mâm, bèn hỏi ngài rằng:

- Chúng con trong đêm qua thật là trốn lánh ương họa, vậy ai sắm sửa cháo này vậy?

Ngài chỉ cười không đáp. Đứa tớ trong nhà kinh sợ bảo:

- Người chết đêm qua nằm ngang, tay còn dính bùn, chân vấy bùn dơ, ấy là cổ sao?

Ngài mới chỉ cháo ấy là do người chết nấu vậy. Cả nhà thảy đều thất kinh.

146. Thần tăng Tuệ Nhân

Ngài Tuệ Nhân thông suốt Tam luận và các bộ kinh Pháp Hoa, Kim Cang, ngài thường về giảng nói.

Niên hiệu Trí Đức (756-758) đời tiền Đường, vào một chiều hoàng hôn, có người vào cửa phòng ngài nói:

- Đại Vương kính thỉnh Pháp sư!

Nhân đó ngài liền ngã lăn ra chết, chỉ ở tim và trên đỉnh đầu còn nóng ấm, bảy ngày sau sống lại, ngài kể:

- Theo kẻ sứ đi đến một thành, thành ấy rất rộng lớn tráng lệ, vào thấy nhà vua có vài trăm người tùy tùng, từ dưới Điện ra ngoài cửa các, bái lại thưa rằng: "Đệ tử bất hạnh, làm chư danh lục ở đời kiêm việc tụ tội, thường kham khổ, nghe nói ở trên cõi người, ngài thường giảng kinh Kim Cang, mong ngài vì chúng con mà thuyết diễn!". Khi ấy ngài thăng tòa, giảng kinh xong, nhà vua cúng dường ngài ba trăm xấp lụa, bèn bảo kẻ sứ đưa về. Kế đến thấy có một giảng đường, trong đó có hơn trăm vị Tăng, lúc đầu thì cùng nhau đàm luận, rất giữ lễ pháp, chỉ khoảng khắc thì lại tranh cãi, khi ấy trên tay của mỗi vị móng tay bằng sắt mọc dài ra họ cấu cào lẫn nhau, máu thịt đổ rơi giữa đất. Có lính lớn đầu trâu dùng lửa thiêu đốt các vị Tăng đều cháy thành tro bụi. Phút chốc thì hoàn phục thân hình như cũ. " Nhân đó mà kinh sợ khước từ sống lai, tự nhiên tuôn đạp mà dậy, số lụa đã có ở hòm, kiểm lại đúng như số nói trước. Ngài bèn lấy đó bố thí tu tạo phước đức. Từ đó, ngài trọn không còn giảng nói, chỉ thường trì kinh mà thôi.

147. Thần tăng Phổ Mãn

Sa-môn Phổ Mãn, ngài thường tùy hỷ, chẳng câu nệ Tăng tướng, hoặc ca hát, hoặc cười nói, chẳng hiểu ý chỉ ngài thế nào. Nhưng lời nói việc làm cua ngài thường có ứng nghiệm, nên người thời bấy giờ tiếp đãi ngài như ngài Vạn Hồi. Sau, tại trong một ngôi nhà thờ Phật, ngài đề thơ được vài thiên rồi tịch. Trong đó, ngài ghi rằng:

Nước này liền nước kinh Hai châu huyết đầy sông Trâu xanh đến hổ đỏ Gọi niên hiệu Thái bình.

Thơ ngài để, người sau chẳng hiểu gì cả. Kịp đến lúc giặc Thử dấy binh, mọi người mới tỏ rõ. Nước Thử là chỉ cho chữ cho chữ Thử. Nước Kinh, tức binh giặc dấy khởi từ Châu kinh. Hai Châu tức là chỉ cho "Thử" và "Thao". Trâu xanh tức chỉ năm Hưng Nguyên thứ hai là năm Ất Sửu (785) Ất thuộc Mộc, Sửu tức là trâu. Năm sau, đổi niên hiệu là Trinh Nguyên, tức năm Bính Dần (786) Bính thuộc Hỏa, Dần tức là Hổ. Đến đó thì giặc đã lắng yên bình trị, nên nói là Trâu xanh đến Hổ đỏ, lại gọi năm thái bình.

TRUYỆN THẦN TĂNG

QUYỂN 8

148. Thần tăng Địa Tạng

Thích Địa Tang, ngài dòng họ Kim, thuộc giòng dõi của Quốc vương nước Tân La. Tâm ngài hiền từ mà dáng mạo xấu ác, ngài thông minh dĩnh đạt. Đến lúc ngài xuống tóc xuất gia, bèn vượt biển du hành, chấn tích tham phương. Đến Trì dương thấy núi Cửu tử, lòng ngài rất vui thích ở đó, bèn trèo lên trên đỉnh mà dừng ở, ngài từng bị nọc độc của rắn rít, nhưng vẫn an nhiên đoan tọa không khởi niệm gì. Bỗng chốc có người phụ nữ đẹp đến lễ bái kính dâng thức ăn và thuốc chữa trị, thưa rằng:

- Con vì thơ dại không biết nay xin nguyện lưu xuất dòng suối để bù đắp lại lỗi lầm ấy.

Nói xong bèn không thấy nữa. Nhìn xem chung quanh tòa thì nước tuôn chảy tràn trề. Người thời bấy giờ gọi đó là Thần Núi Cửu Tử vì ngài mà khơi tuôn dòng suối để giúp ích cho mọi người.

Trong năm Chí Đức thứ nhất (756) đời tiền Đường có Gia Cát Tiết dẫn thân phụ từ chân núi lên cao đến chỗ cùng tột không có người, chỉ một mình ngài an nhiên nhắm mắt ngồi trong thạch thất. Trong Thất đó có chiếc đảnh gảy chân, trong đảnh có đất màu trắng hòa cùng một ít gạo rang mà ăn. Các lão già đều kinh hãi tán thán rằng:

- Hòa thượng khổ hạnh như thế. Bọn chúng ta có lỗi phơi bày dưới núi.

Bèn cùng nhau tạo dựng một thiền viện, không bao lâu đã thành một đại Già-lam. Trong nước nghe thế bèn cùng nhau vượt biển tìm đến. Đồ chúng rất đông, không lấy gì để chu cấp quanh năm. Ngài bèn phá đá, được đất sắc màu trắng sạch, không có sạn, chỉ như bột gạo, mà cung cấp cho chúng ăn. Đại chúng thỉnh ngài giảng pháp đề trấn tỉnh tinh thần, chứ không vì cầu ăn để nuôi mạng sống. Nam phương gọi đó là chúng khô cảo, mọi người đều tín ngưỡng tôn sùng. Ở bên cạnh Long đàm có hòn núi Mai bạch thiện, lấy nó không hết.

Một ngày nọ, bỗng nhiên ngài gọi chúng vào để cáo biệt. Chẳng biết vụt qua, chỉ nghe đá rơi hang núi gõ vào chuông vèo vèo, ngài ngồi kiết già mà thị tịch, hưởng thọ chín mươi chín tuổi. An trí nhục thể ngài trong cái hòm, ba năm sau mở ra thỉnh đi nhập tháp, dáng mạo nhan sắc vẫn như lúc sinh tiền, lúc nâng lên cốt tiết như dính liền với vàng xiềng xích.

149. Thần tăng Giám Châu

Sa-môn Giám Chân, ngài dòng họ Thuần Vu, người huyện Giang dương, Quảng lang. Thuở nhỏ, ngài theo thân phụ đến chùa Đại vân, thấy tôn tượng Phật mà cảm động tâm niệm xa xưa, nhân đó, ngài xin phép thân phụ được xuất gia. Thân phụ ngài lấy làm lạ với ý chí ấy, liền hứa thuận. Sau, ngài đứng đầu làm Tông chủ ở một phương.

Bấy giờ, có các vị Sa-môn Vinh Duệ, Khổ Chiếu… ở nước Nhật Bản, từ phương Đông đến thỉnh bởi kính mộ chánh pháp, ngài hứa sẽ sang, bèn mua thuyền, từ Quảng lăng, mang chở kinh Luật Pháp lìa bờ đến Việt châu dừng bến nghỉ lại Phong sơn. Đến tối, ngài mộng thấy rất khác thường, vừa mới ra bể cả, gặp phải sóng gió dữ dội, người trên thuyền ngoảnh nhìn lại thấy sự ngập chìm, có người ném bỏ cây gỗ Tiên hương, bỗng nghe giữa không trung có tiếng bảo rằng:

- Chớ nên vất bỏ.

Khi ấy thấy đầu đuôi nối liền nhau mỗi thứ có thần đem áo giáp lớn tháo trượng, bỗng chốc gió ngừng, thuyền trôi vào biển rắn. Loài rắn ở đó dài hơn ba trượng sắc màu gấm hoa. Sau, lại trôi vào biển cá, cá ở đó thân dài hơn cả thước, bay nhảy đầy giữa không trung. Kế nữa, đến một bể cả, toàn là chim bay nhóm tụ đậu trên lưng thuyền đè nặng dường như muốn chìm. Khi xa khỏi biển chim thì thiếu nước, trong chốc lát ghé vào một đảo nhỏ, ở đó có hồ nước sâu lắng trong, mọi người uống cảm thấy mát ngọt. Rồi cùng nhau tới được nước Nhật Bản. Nhà vua nước đó vui mừng nghênh đón ngài vào thành, thỉnh ngài an nghỉ trong một ngôi chùa lớn, tôn xưng là đại Hòa thượng.

Đến năm Quảng Đức thứ nhất (763) dưới thời vua Đại Tông, nhà Đường, không bệnh tật gì, tự nhiên ngài từ biệt chúng mà an tọa thị tịch, thân chẳng nghiêng ngửa mục rả, đến nay nhục thân ấy chẳng dùng chất hóa học để sơn phết. Bấy giờ, nhà vua và các nhà giàu sang các hàng tín sĩ ở nước Nhật Bản dùng các thứ hương báu thoa phết vào nhục thân ngài.

150. Thần tăng Vô Lậu

Thích Vô Lậu, ngài dòng họ Kim, là con thứ của Quốc vương nước Tân La. Thuở thiếu thời, ngài đi thuyền biển tới Trung Hoa, ngài lại muốn đến thăm xứ Ấn Độ, lễ bái tám vượt ngôi tháp thờ Đức Phật. Băng qua bãi sa mạc, vượt đến phía Tây nước Vu Điền, tới Thông lãnh vào trong một đại Già-lam. Các vị Tỳ-kheo ở đó không sao biết ngài là một vị Tăng, nên hỏi ngài về ý muốn vượt xa, sao chưa có kỳ tiết mà đến Thiên Trúc, có một vị Tăng bảo ngài:

- Trước chưa biết danh nên chưa thể đi liền, ở đây có hồ có rồng độc, nên đến giáo hóa, như có linh nghiệm, mới có thể đi được.

Ngài theo lời yêu cầu ấy, bèn lên bờ hồ. Ở đó chỉ thấy một chiếc giường của người Hồ, ngài bèn ngồi lên đó. Đến đêm, bỗng nhiên sấm sét đùng đùng, quái vật nhả khí, bồng bột các thứ biến hiện huyền diệu không thường, ngài mở mắt không giao động, giây lâu, có một con rắn lớn cất đầu tới gối chân ngài. Ngài thương xót, trao cho nó thọ pháp Tam quy rồi nó bỏ đi. Sau, lại hiện hình một người già đến bái tạ, thưa rằng:

- May nhờ ngài độ thoát, kiếp này không con sống lâu, ba ngày sau con sẽ xả bỏ loài vi vảy, nương đây được sinh về cõi tốt lành. Từ đây xoay về hướng Nam, có một tảng đá, đó là nơi đệ tử xả bỏ thân hình. Cũng mong ngài có thể dự tầm di cốt.

Ngài im lặng chấp thuận. Lại nói rằng:

- Hẳn phải nguyện đến Thiên Trúc ở đây có Thánh tướng Bồ-tát Quán Thế Âm, cầu nguyện hẳn thành tựu không hư đối. Nên ngài có thể khấn cầu đó, có được điềm tốt lành thì ngài có thể đi, chớ nên nghi ngại!

Ngài bèn đứng trước Thánh tượng nhập đại Thiền định, như vậy trải qua bốn mươi chín ngày, thân mắc bệnh phù thủng, chung quanh có đàn chuột còn rút rỉa, cẳng chân trái nhiễu nước sắc vàng, mủ chảy tràn ra nhiều chén mới lành. Mãn hạn ngài có được ứng điềm. Chư Tăng nói với ngài rằng:

- Xét thấy sư Vô Lậu hợp duyên ở đất Đại Đường, định tâm hóa vật nhiều lợi ích, mỏi chân du phương chẳng để tâm, không thể cưỡng hóa. Sư có biết vậy chăng?

Trong tâm ý ngài cho đó là lời nói của Thánh hiền hẳn không phải nói rỗng, nên bèn khước từ. Lúc sắp lên đường, chư Tăng lại nói với ngài rằng:

- Gặp Lan tức dừng ở.

Trên đường trở về có ngọn núi tên Lan, nhớ lại lời nói trước, ngài bèn vào đó, có hang Bạch thảo, ngài liền kết cỏ tranh làm am mà nương náu, không sao an ổn vì sứ binh loạn. Vua Túc Tông (758-763), đời tiền Đường huấn binh Linh Vu, thường mộng thấy có người sắc da vàng ròng xưng danh hiệu Đức Phật Bảo Thắng ở trước cổ xe, sang ngày đem việc trong mộng hỏi các cận thần. Có người trả lời rằng:

- Có vị Sa-môn hành tích khác thường cư trú ở trong núi này, thường trì tụng danh hiệu Phật.

Túc Tông bèn dời đến và đích thân trông thấy, nói rằng:

- Thật là người đã thấy trong mộng!

Đến lúc thỉnh ngài về an trú tại chùa trong nội để cúng dường, qua nhiều lần dâng biểu chương xin trở về chỗ ẩn cũ. Song tâm ý nhà vua rất quý trọng ngài, nên ba cho ngài được toại nguyện trở về núi, bỗng nhiên ngài bảo là sắp viên tịch, một ngày nọ, bỗng ở trong cửa phía phải đóng lại, ở trên hóa thành hai chân, thân hình cách đất cả vài thước. Tên lính canh cửa thấy vậy báo trình vua Túc Tông nương kiệu bộ đích thân đến chỗ đó, thấy có di biểu của ngài xin được trở về an táng dưới chân núi mà ngài ẩn cư trước kia. Vua Túc Tông liền chấp thuận ý theo, bèn sai Trung sứ giám hộ dẫn đường tiễn đưa.

Trước kia, ngài hoằng hóa phần nhiều là ở huyện Hoài viễn, nhân đó thiết lập một dinh sở gọi là hạ viện dưa tang đến đó, thần tòa không thể nâng cử liền, mọi người bàn luận dời vào lập ngôi nhà riêng để an trí. Đến nay, chân thể của ngài vẫn đoan niên không biến hoại.

151. Thần tăng Bất Không

Thích Bất Không, ngài vốn tên tiếng Phạm là A-mục-khư-bạt- chiếc-la, Hán dịch là Bất Không Kim Cang và chỉ xưng gọi đơn giản là Bất Không. Ngài vốn giòng dõi Bà-la-môn ở Bắc Ấn Độ, từ thuở bé thơ đã xa cách trời Ấn, theo người chú ruột Quán quan ở nước phương Đông, năm lên mười lăm tuổi, ngài phụng thờ ngài Kim Cang Tam tạng.

Ban đầu, ngài Kim Cang dùng các bộ Tất-đàm chương và thanh Minh Luận bằng bản Phạm chỉ dạy cho ngài, chỉ trong vòng mười hai ngày, ngài đều thông suốt. Sau, ngài cùng các đệ tử Xá Quang, Tuệ Biện… cả thảy ba mươi bảy người, từ Côn lôn, lên thuyền lìa biển Nam, đến biên giới nước Ha Lăng, gặp phải gió lớn, mọi người thương buôn lo sợ, mỗi tự hành trì theo Pháp của nước mình mà cầu đảo. Song, đều không ứng nghiệm. Họ lạy dài ai cầu khổ thiết, nguyện xin sự cứu hộ, các vị như Tuệ Biện. . . khóc oà, ngài bảo:

- Nay, tôi có pháp này, các ngươi chớ nên sầu lo!

Ngài liền dùng tay phải cầm lấy năm cổ Bồ-đề Tâm xử, tay trái năm lấy bản kinh Bát-nhã Phật Mẫu, tác pháp trì tụng kinh Đại Tùy Cầu một biến, tức thời gió dứt biển lặng. Lại gặp một con cá Kình lớn từ biển cả vọt lên, phun sóng cao như núi, nguy khốn hơn cả họa trước, các người thương buôn đều đành lòng phó mạng. Ngài lại tác Pháp như trước, bảo ngài Tuệ Biện trì tụng kinh Ta-kiệt-la Vương, dần dần các nạn lùi lại rồi đều chấm dứt. Thế rồi, tới được nước Sư Tử, Quốc vương nước ấy sai sứ nghênh đón ngài, cúng dường đủ thứ. Một ngày nọ, nhà vua mua vui bày trò điều phục voi dữ, mọi người đều leo lên chỗ cao để trông nhìn không ai dám đến gần, ngài đứng giữa ngã tư đường, miệng niệm tụng, tay bắt quyết ấn, tâm trú trong định. Vài con voi điên vội đều khều đá nơi chân. Cả nước đều lấy làm lạ. Tiếp đến ngài đi hết năm xứ Ấn độ, thường hiển hiện các điềm tốt lành.

Đến năm Thiên Bảo thứ năm (746) đời tiền Đường, ngài trở lại kinh đô nước Trung Hoa. Cuối mùa Hạ năm đó, trời nắng hạn gay gắt, vua Huyền Tông ban chiếu thỉnh ngài cầu mưa. Trong lời chế văn viết rằng:

- Thời gian không được lâu dài và mưa không nên quá lớn.

Ngài tấu trình nên lập đàn Khổng tước vương chưa đầy ba ngày mà mưa đã thấm khắp, nhà vua rất vui mừng. Sau, nhân có một ngày, gió lớn nổi dậy, Huyền Tông lại ban chiếu thỉnh ngài cầu dứt, ngài thỉnh một cái bình bạc, tác pháp gia trì, bỗng chốc đều yên tĩnh. Bỗng nhiên con ngỗng trong hồ nghiêng bình, gió lớn lại nổi dậy mạnh dữ hơn trước, vua Huyền Tông lại ban sắc thỉnh ngài cầu ngừng dứt, tùy ngừng nghỉ, tùy hiệu nghiệm, nên vua Huyền Tông ban tặng ngài với hiệu là "Trì Tạng".

Đến năm Thiên Bảo thứ tám (749) vua Huyền Tông chấp thuận sự cầu xin trở về bổn quốc của ngài, ngài nương ngựa trạm năm đôi cỡi đến quận Nam hải, lại có chiếc sắc lưu giữ ngài lại. Đầu niên hiệu Trí Đức (756) đời tiền Đường, loan giá dừng ở Linh vũ, tiếng tăm vang khắp. Ngài thường kính phụng dâng biểu an trú bình thường. Vua Túc Tông (756-763) thường kín sai sứ đến cầu thỉnh pháp bí mật, gần đến ngày lấy lại kinh đô để tạo lập lại chính sự, mọi việc đều như điều đã định liệu. Cuối niên hiệu Thượng Nguyên (762) vua Túc Tông chẳng được yên, ngài dùng chân ngôn: Đại Tùy Cầu, để dứt trừ bảy lỗi, qua ngày hôm sau liền khỏi, nhà vua càng thêm kinh lễ khác thường.

Vua Túc Tông băng hà, vua Đại Tông lên ngôi kế vị, kính trọng sùng mộ ngài càng thêm nồng hậu. Nhân vì ở kinh đô từ mùa Xuân đến mùa Hạ không có mưa, nhà Vua ban chiếu thỉnh ngài cầu mưa. Và nếu như chỉ trong ba ngày mà có mưa thì đó là pháp lực của Hòa thượng. còn qua sau ba ngày mới mưa thì không phải là pháp lực vậy. Ngài vâng nhận sắc chỉ lập đàn, đến ngày thứ hai có mưa lớn, bảo là đã đủ.

Lại một năm nắng hạn gay gắt. kinh triệu Y Tiên Hân đến chùa thỉnh ngài vì kết đàn cầu mưa, ngài bào đệ tử lấy vỏ cây hoa chỉ hơn một thước, họa vẽ hình con rồng nhỏ lên trên, lấy một bát hương thau nước đặt ở trước, chuyển thổi, chấn lưỡi, gọi sứ chú nguyện, chỉ trong khoảng bữa ăn, xong rồi đem con rồng vẽ ấy trao cho Tiên Hân, bảo rằng:

- Nên đem rồng vẽ này ném vào trong khúc sông, ném xong phải kịp gấp trở về, không thì mạo hiểm bởi gió mưa!

Tiên Hân y theo lời ngài chỉ bảo mà ném vào sông. Vụt chốc có con rồng trắng dài hơn thước, vùng vẫy từ nước tuôn nhảy lên, chỉ chốc lát mà rồng dài vài trượng, tướng trạng như kéo tơ, bỗng nhiên phô bày đầy trời. Tiên Hân vội đánh ngựa chạy chưa được vài mươi thước, mây vật động mờ, mưa bảo tuôn xuống. Về đến Lý Vĩnh Sùng, nước ở trong Đệ Cù đã ngập lớn.

Niên hiệu Vĩnh Thái (765-766) đời tiền Đường, ngài tắm gội bằng nước hương, gối đầu về hướng Đông mà nằm, xoay mặt chiêm lễ hướng về cung quyết dùng Đại Ấn Thân trong định mà thị tịch. Sau khi trà-tỳ xong lửa tắt, thâu lượm xá-lợi vài trăm viên, cốt đảnh đầu không cháy, ở trong có một viên xá-lợi nữa ẩn nữa hiện. Vua Đại Tông ban sắc tại bổn viện dựng một bảo tháp riêng để phụng thờ.

Trước kia, vua Huyền Tông mời Thuật sĩ La Công Viễn cùng đấu pháp ở tại Tiện điện, La Công Viễn thường đưa tay xoay về trái để gãi lưng, ngài bảo:

- Giá mượn Tôn sư như ý.

Bấy giờ ở trên điện có một hoa đá, ngài khua đánh nát như ý trước, La Công Viễn hai ba lần muốn lấy như ý mà không được. Y vua Huyền Tông muốn đứng dậy lấy, ngài bảo:

- Hoàng thượng chớ đứng dậy.

Ngài liền đưa tay chỉ cho La Công Viễn, thì như ý hoàn phục như cũ ở trong tay.

Lại nữa, ở phía Bắc núi Mang có một con rắn lớn, những người lượm củi thấy nó ngẩn đầu nơi gò đồi, ban đêm thường hấp sương khí. Thấy ngài vào, con rắn nói với ngài rằng:

- Đệ tử chịu phải ác báo, Hòa thượng làm thế nào để được độ? Và muốn vượt sông nước đến thành Lạc Dương để khoái hưởng sự hoài mong.

Ngài vì con rắn mà lãnh thọ các pháp quy giới, nói cho biết rõ nhân quả. Lại dạy thêm rằng:

- Ngươi vì sân tâm nên thọ quả báo như vậy. Đã thế sao lại còn phẫn hận, sức ta làm sao làm được? Phải như lời của thầy ta dạy bảo thì thân này chắc chắn sẽ xả bỏ được!

Về sau, có người lượm củi thấy rắn chết dưới khe suối, mùi hôi lan tỏa cả ngàn dặm.

Lại có một ngày mưa gió liên tục, ở trong phường chợ có những người trôi dạt hoặc đắm chìm, cay cối thì gãy ngã. Dân chúng vội thỉnh ngài cầu ngừng mưa, ngài ở trong sân chùa, nắn đất bùn làm hình năm sáu bà lão thả trôi trong dòng nước dùng tiếng Phạn mà thóa mạ nó, chỉ trong khoảnh khắc trời lại ngừng tạnh gió mưa.

Ngài từng ở Tây Thiên đại thạch khương tam quốc, binh lính vây quanh phía Tây vương phủ, nhà vua ban chiếu thỉnh ngài vào, đích thân nhà vua đến đạo tràng, ngài cầm nắm lò hương trì tụng mật ngữ Nhân vương mười bốn biến. Nhà vua thấy lính thần cả năm trăm người đến dưới sân điện, nên kinh ngạc thưa hỏi ngài, ngài bảo:

- Con của Tỳ Sa-môn Thiên vương thống lãnh binh lính đến cứu An tây, hãy nên dọn bày thức ăn gấp để phát khiển.

Đến ngày hai mươi tháng tư, quả thật có lời tấu rằng:

- Ngày mười một tháng hai ở phía Đông bắc thành cách ba mươi dặm, giữa khoảng sương mây thấy có lính thần lớn mạnh, trống nhạc đánh thổi rân trời, núi đất chấn động sụp đổ. Phiên bộ kinh hãi bỏ chạy tán loạn.

Trong doanh trại có một con chuột sắc màu vàng ròng gặp dấm cung tên dây đều đứt hết. Ở cửa lầu phía Bắc thành có tôn tượng Quanh Minh Thiên vương, tức giận trông nhìn lính soái Phiên bộ tuông chạy. Nhà vua xem xét rồi tấu trình cảm tạ ngài. Nhân đó, ban sắc các đường thành trên lầu cửu, an trí tôn tượng Thiên vương bắt đầu từ đó.

152. Thần tăng Đạo Chiêu

Sa-môn Đạo Chiêu, ngài tự xưng là người xứ Hàng châu, vốn dòng họ Khương. Thuở thiếu thời bị bệnh nên không được thông suốt, nói rằng:

- Đến Minh ty thấy việc Thiện ác báo ứng nên bèn phát nguyện xuất gia.

Ngài trú tại núi Thái hành bốn chục năm, giới hạnh rất tinh nghiêm khổ thiết.

Ngài thường nói việc sắp xảy ra của người đời, ban đầu như mờ ẩn nhưng sau thì rõ ràng ứng nghiệm. Có hai người khách đến, một người xưng là Diêu mạc, nêu rõ kinh, một người xưng là Trương Thị, dùng tư âm, ngài bảo Trương Thị rằng:

- Ông trao quan Tứ Chính phải thận trọng không nên ăn lộc của Phạm Dương. Ngày mùng tám tháng tư mà mắc bệnh thì sẽ không cứu được.

Kế đến, ngài nói với Diêu Mạc rằng:

- Ông không có lợi Trâm hất, nếu tòng quân thì sẽ ba mươi năm không thiếu, như có bệnh chớ bảo người Hồ trị liệu.

Năm đó, Trương Quan ở tại quận Tương, sau nhiều lần chọn lọc, thường cầu đến Nam châu, cũng đều như thế, sau lại tuyển chọn, quả thật được trao chức… Châu Lư thị huyện lệnh, đến nhậm chức mới hai ngày thì qua đời. Ngày mất đúng là ngày mồng tám tháng tư. Và sau đó mới biết rõ Phạm Dương chính là Lư Thị Vọng. Còn Diêu Mạc cử chẳng đệ tòng biết ở Dung châu gá danh quân thú ba mươi năm, nhiều lần chuyển đổi chức, sau lấy vợ cũng chỉ cầu sự giúp đỡ. Khi bị bệnh nên uống thuốc của Hoàng Thị chính là kẻ nô tỳ của động chủ thả ra vốn là người nữ họ Hồ.

153. Thần tăng Huyền Tông

Thích Huyền Tông, ngài dòng họ Ngô, người xứ Vĩnh Gia. Thuở thiếu thời, ngài đã xuất trần, khí đạt khoan dụ ở tại viện Bảo thọ, núi Vinh định trong bổn bộ, nương ngài Thường Tĩnh tôn xưng làm thầy. Sau khi đắc giới, ngài bèn du phương tham học. Đến Giang lăng, tham yết Thiền sư Lãng, để hiểu rõ mối nghi ngờ, ngài lại chống tích trượng đến phương khác. Thấy xứ Tử Kim trong lòng vui vẻ, ngài bèn lưu lại tại đó hành trì thiền quán. Núi ấy trước kia có nhiều hổ dữ, hoặc giết người đi buôn, hoặc tổn thương kẻ lượm củi. Từ khi ngài đến dừng ở đó, thì âm ba gầm gừ dường như mất hết. Người vào núi không còn phải lo sợ nữa. Một ngày nọ những người tham học thiền pháp tụ hội, thấy một người già đến trước tòa của ngài, quỳ lạy kính cẩn, ngài hỏi:

- Ông là người gì? Đáp:

- Tôi vốn là hổ ở trong núi này, ăn nuốt chúng sinh, nhân Đại sư đến giáo hóa ở đây, âm thầm hồi phục tâm tôi, nên được thoát nghiệp thân hổ đã sinh lên cõi trời, nên lại đây báo tạ.

Trong khoảnh khắc không còn thấy người già nữa.

Năm Đại Lịch thứ 2 (767) đời tiền Đường, ngài phó chúc từ biệt môn đồ, bỗng chốc an nhiên thị tịch, hưởng thọ tám mươi sáu tuổi. Trong hai tháng cử hành lễ nhập tháp và lập văn bia phụng thờ, nay vẫn còn.

154. Thần tăng Tuệ Trung

Thích Tuệ Trung, ngài dòng họ Vương, người xứ Thượng nguyên, Nhuận châu. Ban đầu, thân mẫu mang thai ngài, bỗng gặp một vị Tăng khác lạ bảo rằng:

- Bà hẳn sinh quý tử và sẽ làm thầy của trời, người!

Từ sau khi sinh ra, nuôi dưỡng trở lại, ngài chẳng ăn dùng các thứ tanh nồng. Có tướng người già khác thường, bẩm tánh đôn hậu, năm hai mươi ba tuổi, ngài đem tất cả sự nghiệp để cứu giúp. Năm đó tức năm Thần Long thứ nhất (705) đời tiền Đường, ngài bèn đến chùa Trang nghiêm, nghe ở núi Ngưu đầu có Thiền sư Oai, ngài liền tìm đến núi tham yết. Thiền sư Oai thấy ngài, liền bảo:

- Chủ núi đã đến!

Nhân đó vì ngài mà giảng pháp, ngài thường sớm tối tinh cần, hành hạnh Đầu-đà, ở nơi rừng đầm, uống nước suối, nằm chiếu cỏ, ăn ngày một bữa suốt thời gian dài, thường dùng một cái chỏ cho các thứ vào nấu, dùng xong treo móc trên cành cây, rồi ngồi trên giường dây trọn ngày như chiếc ghế, y phục chẳng thay đổi, nóng lạnh chỉ có một áo nạp. Suốt bốn mươi năm bèn hiển hiện linh ứng. Châu mục Minh Hiền từng đến núi tham lễ yết kiến. Lại thỉnh ngài đến quận thí pháp giáo hóa kẻ Tăng người tục.

Đầu niên hiệu Thiên Bảo (742) ngài đến trú tại chùa Trang nghiêm, ngài cho rằng:

- Trong thời nhà Lương xưa kia chùa Trang nghiêm rất thạnh, nay trải qua năm tháng đã phai mờ nên muốn tu sửa lại.

Bèn ở phía Đông điện, ngài phỏng nghĩ tạo dựng một ngôi Pháp Đường. Tại đó có cây cổ thọ, trên đỉnh có ổ chim Thước, các người làm công thợ muốn chặt đốn, ngài bảo:

- Hãy dừng đã, đợi chim Thước dời đi mới nên chặt! Nhân đó ngài đến nơi gốc cây cầu chúc rằng:

- Chỗ đất này tạo dựng Pháp đường, nên mau dời đi chỗ khác!

Nói xong, chim Thước ấy liền chuyển sang ở cây khác, kẻ Tăng người tục thấy thế thảy đều thán phục. Thêm nữa, đổ móng chưa quyết định chỗ dựng lập, bỗng nhiên có hai vị Thần nhân chỉ cho địa điểm, nhân đó mới quyết định. Tuy cấp không phế, thần khoáng chẳng nhiễu. Đạo bạn bốn phương nương nhau ngày một kéo đến đông nhiều.

Năm Đại Lịch thứ ba (768) đời tiền Đường, trước thạch thất ở cửa núi có treo dãi áo của ngài, đến tháng nhất trong mùa Hạ năm đó bỗng nhiên khô rụi, Linh Chi Tiên khuân không sinh tự nhiên mọc lại. Đến tháng chín, ngài đang giảng Pháp trên tòa cao, vô cớ nước tuôn chảy chung quanh tòa. Đến ngày rằm tháng sáu năm sau (769) nhóm chúng bố tát. Chiều tối, ngài bảo thị giả cạo tóc rồi tắm rửa thân mình. Đêm đó mây lành phủ khắp chùa, nhạc trời vang vọng giữa không trung, tới sáng sớm ngày mười sáu, ngài an nhiên đoan tọa thị tịch. Khi ấy, gió mưa chấn động, cây cối đổ ngã, chim thú trong núi kêu tiếng buồn thương, khắp trong xó rừng trong hóc núi, vang rền tiếng khóc gào vài ngày mới thôi dứt, ngài hưởng thọ tám mươi bảy tuổi.

155. Thần tăng Sùng Tuệ

Thích Sùng Tuệ, ngài dòng họ Chương, người xứ Hàng châu, từ tuổi bé thơ, ngài đến núi lễ kinh làm đệ tử Thiền sư Quốc Nhất. Lại phát thệ nguyện nên trốn đến chùa Lạc vân ẩn giấu vết tích. Trong một thời gian có vị Thần đến nói với ngài rằng:

- Sư hành trì Phật đảnh mà tóm kết hai chữ Sa-ha, khiến mật ngữ không được viên mãn. Sa-ha có nghĩa là thành tựu. Nay tại kinh thất, Phật pháp bị ngoại đạo lăng nhục chèn ép, nguy ách ấy tợ như ngăn cấm cờ đầu, đang chờ đợi Sư giải cứu đó.

Ngài bèn rảo bước đến trình Tây thượng.

Năm Đại Lịch thứ ba (768) đời tiền Đường, Thái thanh cung Đạo sĩ Sử Hoa trình tấu triều đình, xin cùng các bậc danh Tăng nổi tiếng ở đương thời trong nhà Phật so tài Phật lực và Đạo pháp xem thử ai hơn ai kém. Bởi thời bấy giờ, vua Đại tông khâm phục kính ngưỡng Phật giáo, nên hàng dị đạo tức giận sự thiên trạng ấy mà sinh tâm cầu thỉnh như thế. Ở Đông minh quán, tại trước đàn giá đao thành tầng ấp, Đạo sĩ Sử Hoa dẫm bước lên đi trên từng cấp như bình thường. Bấy giờ, chư Tăng cùng nhau đưa đẩy không ai dám bước lên, ngài nghe thế đến tham yết cùng khai phủ Ngư Triều Tư, Ngư Triều Tư tấu trình xin dựng rộng tầng cấp giá mũi nhận nhọn như sương tuyết tại chùa Chương tín, cao đến trăm thước, tầng cấp ở Đông Minh Quán rất thấp và bé nhỏ. Bấy giờ cả triều đình Công Quý, cho đến dân chúng ở chợ phường đều cùng nhau chen chân kề vai mà trông ngóng, ngài đi chân không, lên cấp xuống tầng như trên đường bằng phẳng, không biểu lộ khó khăn gì, lại đạp lên trên lữa dữ, đưa tay thử vào dầu sôi nóng, ăn lá sắt mà gọi là bánh bột, cắn đinh sài bảo là giòn ngọt. . . Đạo sĩ Sử Hoa khiếp sợ, xấu hổ kinh hoàng, che tay áo mà trốn lui. Khi đó mọi người khảy móng tay tán thán tiếng vang như sấm nổ. Vua Đại Tông sai Trung Quan cùng Đình Ngọc tuyên ủy hai ba lần, bèn mang tặng một bức tử bào phương.

156. Thần tăng Linh Thản

Thích Linh Thản, ngài dòng họ Vũ, người xứ Văn thủy, Thái nguyên, là cháu chắc của thái hậu Võ Tắc Thiên. Thân phụ ngài là Tuyên lạc dương lệnh, thân mẫu ngài dòng họ Hạ Hầu. Ban đầu, lúc mang thai ngài, thân mẫu ngài mộng thấy vị Thần tăng trao cho gươm báu trong ngoài đều sáng ngời, và bảo rằng:

- Tôi gởi người vật này, khéo giữ gìn đó. Đến lúc ngài trưởng thành, đến tham yết Thiền sư Thần Hội.

Năm Đại Lịch thứ tám (773) đời tiền Đường, ngài hành hóa lên Lương Viên, bấy giờ Tướng Quốc Điền Công Thần Công men theo bên vệ cúng dường, đến Duy dương lục hợp ngài mới than Đại pháp khóc liệt, bổng nghe giữa không trung có tiếng bảo rằng:

- Mở tâm địa tức thấy Bồ-tát như tượng Văn-thù nói trao cho ngươi ấn nghiệm.

Trên đảnh đầu, dùng tay mà đè xuống, bỗng xem thấy có sẹo bốn ngón tay đỏ bừng, dấu ấn đó thường hiện.

Ngài lại dừng ở núi vàng tại Nhuận châu, phía Bắc núi đó có hang rồng, thường nhả khí độc như mây, những người ở gần phần nhiều mắc bệnh hoặc đến nổi chết, ngài đến đó ở, mây độc liền mất dấu. Ngài lại dựng am ở Giang âm, Định sơn, bỗng có tiếng tán thán, đến xem thì là hai con rùa màu trắng, ngài vì nó mà cho thọ Tam quy. Lại thấy hai con rắn sắc trắng thân lớn dài đến vài trượng, ngài cũng vì nó mà cho thọ giới, sám hối. Cứ như thế, ngài lại đi đến đất Thục dựng lập một A-lan- nhã, có ba bậc trượng phu mặc áo kim tử từ từ đi bộ đến xưng tán đạo tràng.

Đến năm Nguyên Hòa thứ 5 (810) đời tiền Đường ngài trú tại chùa Hoa lâm. Trong đất chùa có phần mộ đại tướng quân Trương Liêu, chư Tăng trong chùa hay bị quỷ vật hoặc loạn, ngài đến chùa thì không thấy gì. Lại ở tại Dương châu, dân chúng thường bị Sơn yêu mộc quái làm mê hoặc, ngài đều ngăn cấm cả. Đến năm Nguyên Hòa thứ mười (815), bỗng nhiên có hai người Hồ tự xưng là ở nước Quy Tư lại, ở nước đó không có người hoằng giáo nên từ xa đến thỉnh ngài phu diễn. Đến ngày mười ba tháng năm sau (816), ngài báo cùng chúng Tăng biết là ngài sắp đáp lại sự thỉnh cầu ở phương xa. Đến ngày mồng tám tháng chín, ngài thị tịch, hưởng thọ một trăm lẻ tám tuổi, tám mươi bốn Tăng lạp.

157. Thần tăng Tuệ Văn

Thích Tuệ Văn, ngài người xứ Tín an, ngài thường khuyên dạy Đàn-việt tu tạo phước nghiệp là hơn cả, ngài từng ở tại ??? Giang, chú đúc tôn tượng kim thân cao trượng tám. Cả châu chưa ai đoán định được đồng từ đâu đến. Ngài bảo:

- Đợi đại thí chủ.

Bỗng nhiên có hai vợ chồng người nọ từ huyện Thanh khê mang tấm kiếng vốn liếng lúc lấy chồng đến thí xả, ngài vì họ lập nguyện cầu chúc rằng:

- Tấm kiếng này bỏ vào khuôn đúc, nếu sẽ nằm ngay trước tim Phật, đó mới là sự phát tâm rất mực chí thành của hai vợ chồng.

Khi phá vỡ khuôn lộ bày tôn tượng thì tấm kiếng nắm ngay trước tim Phật.

Ngài từng đến Dự chương khuyên hóa, được vài giậu vàng rồng, bỗng chốc gặp giặc muốn cướp lấy. Sự việc nguy cấp, ngài bèn xuống nước bảo:

- Lo mất phước điền quân tử, xin tự lặn lọc lấy.

Ngài đi rồi, bọn giặc bèn xuống nước tìm kiếm mà không được. Kịp đến lúc ngài về tới châu thì số vàng ấy đã âm thầm nằm ở viện. Bấy giờ đường núi có loài hổ báo, ngài gặp nó, bèn dùng gậy gõ lên đầu, bảo:

- Các ngươi chớ hại đến người, ta tạo công đức, cớ sao không kết duyên?

Ngày hôm sau, hổ ngậm con heo rừng đến để trước mặt ngài rồi chuôi đuôi mà đi. Phàm ngài muốn làm mọi việc đều thành, mọi người quy hướng như dòng nước chảy, có làm sự khác lạ.

158. Thần tăng Nan-đà

Thích Nan-đà, vốn là tiếng Phạm, Hán dịch là Hỷ, không rõ ngài thuộc dòng tộc gì, người ở nước nào, ngài là người lạ lùng khác thường, cung kính có, khinh mạn có, bất định.

Niên hiệu Kiến Trung (780-784) đời tiền Đường, không thể nào đến đất Mân thục, Trương Ngụy Công mời rước ngài đến Thành đô, ngài tự nói:

- Ta đắc pháp Như huyễn Tam-muội, vào được trong nước lửa xuyên qua cả vàng đá, biến hiện không cùng.

Ban đầu mới đến đất Thục, ngài đi cùng ba cô Ni trẻ tuổi, hoặc có lúc say sưa hát cuồng, tướng lính sắp cấm đoán, kịp lúc ngài đến, lại nói:

- Ta gởi vết ở tạng môn riêng có dược thuật.

Nhân đó, chỉ ba cô Ni, bảo đó là những người khéo tài ca nhạc, tướng lính trở lại kính ngưỡng, bèn quyến luyến không nở dứt đi. Bày tiệc rượu thịt, ban đêm nhóm tụ khách lại chung cùng ngài uống quá lắm. Kịp lúc ba cô Ni đến ngồi, mọi người đưa mắt trông nhìn, tỏ vẻ tuyệt đời, uống sắp hết, ngài bảo cô Ni rằng:

- Có thể làm, sở đạp khúc ta.

Nhân đó, từ từ đến cùng đội múa kéo bày hồi tuyết, nhanh chóng chạy đến xoa mài mu chân lại là nghề nghiệp tuyệt luân. Giây lâu, khúc nhạc đã mà đội mà múa vũ chưa dừng. Ngài hét:

- Phụ nữ phong ư?

Bỗng đứng dậy bắt lấy tướng lính, cầm dao dọa, mọi người cho rằng ngài cuồng say nên kinh hãi bỏ chạy, ngài bèn đặt dao chặt vào lưng, ngã chết giữa đất, máu me lai láng cả vài thước. Tướng lính khiếp sợ, bảo mọi người chung quanh bắt trói ngài lại. Ngài cười, bảo:

- Không sao!

Từ từ cử cô Ni ba cây gậy mà chống đỡ, máu huyết đó là rượu.

Ngài lại từng đang trong cuộc hội uống rượu, bảo người chặt đứt đầu mình, đỉnh tai vào trụ cột mà không chảy máu. Thân ngồi trên chiếu, rượu mang đến thì chốc vào dưới cổ trong vết sẹo, mặt đỏ bừng mà ca hát, tay lại tự để tiết. Tiệc bãi thì tự đứng dậy lấy đầu gắn liền lại như lúc đầu không vết sẹo gì cả.

Ngài thường nói việc hung suy của người đời, đều như là câu đố, sự việc qua rồi mới hiểu. Tại Thành đô, bá tánh phát tâm cúng dường vài ngày, ngài không muốn ở lại. Song, mọi người đóng cửa ải cố lưu giữ ngài. Nhân đó ngài chạy vào vách tường rồi trám bịt lại. Mọi người dẫn nhau vội tìm vào thì chỉ sót lại góc áo ca-sa, trong khoảnh khắc cũng không còn thấy nữa. Ngày hôm sau, trên tường vách có bức họa hình của ngài, tướng tương tự như sắc màu nhật nguyệt, dần dần mờ tản đến bảy ngày giữa không có dấu vết đen, qua ngày thứ tám, vết đen cung biến mất. Ngài đã ở lại Bành châu. Về sau, không biết ngài như thế nào.