SỐ 1451 — CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT HỮU BỘ TỲ NẠI DA TẠP SỰ

QUYỂN 23

Nhiếp tụng nội dung:

Ngưu hộ, thợ săn chết,

Thả cho ra khỏi cung,

Vương nữ Thiên thọ đi,

Mãnh quang đến Đắc xoa,

Giết người, tiếng, tám mộng.

Một hôm sau khi thức dậy, vua Mãnh quang suy nghĩ: "sau khi ta qua đời, Thái tử Ngưu hộ có đủ trí lực để kế thừa vương vị hay không, ta nên thử trí mưu của nó", nghĩ xong vua liền cho gọi Ngưu hộ đến nói rằng: "trong nội cung có ít việc, ta cần giải quyết trong vòng bảy ngày, trong bảy ngày này con thay ta trị nước". Thái tử vâng lịnh trị nước và thưởng phạt thích đáng việc lợi hại, lúc đó quan giải tới hai kẻ thông dâm cho Thái tử xử, Thái tử hỏi họ có yêu nhau không, đáp là yêu nhau, Thái tử nghe rồi liền nói: "nếu đã yêu nhau sao lại không cho họ tùy tình, từ nay không cấm việc thông dâm", mọi người nghe rồi liền tùy tình tạo lỗi. Sau bảy ngày vua xuất cung hỏi Tăng dưỡng: "sau khi ta qua đời, Thái tử có thể kế vị được không?", đáp: "có thể được, tuy Thái tử trị nước nghiêm túc, nhưng đối với việc thông dâm lại cho tùy tình tạo lỗi", nói rồi liền kể lại việc trên, vua nghe rồi suy nghĩ: "không có đố kỵ với phụ nữ của người, nhưng đối với thê thiếp của mình há lại không đố kỵ hay sao, ta hãy thử xem". Lúc đó có người ở nước Kiền-đà-la từ phương Bắc đến trú trong thành này, vua nghe nói người này có trí liền cho gọi đến hỏi: "ngươi có thể làm việc phi pháp với đại phi của Thái tử Ngưu hộ không?", người này nghe rồi liền bịt tai nói: "nếu làm việc phi pháp này thì thần hết còn đường sống", vua nói: "vua muốn làm như vậy nên không có lỗi, nếu không làm tức là trái lịnh vua", đáp: "thần sẽ tuân lịnh nhưng việc này không thể gấp được, phải từ từ mới có thể thi hành", vua nói: "tuần tự làm như thế nào là tùy ý ngươi", đáp: "xin vua cấp cho thần chi phí xây cất một cửa hàng lớn gần cung của Thái tử để tìm cách thân cận", vua liền cấp tiền bạc cho người này, người này liền dựng lên một cửa hàng mua bán hương liệu. Sau đó có tỳ nữ của mẹ vợ Thái tử đến mua hương liệu, chủ cửa hàng hỏi là mua cho ai, đáp là mua cho mẹ vợ của Thái tử, liền hỏi bà ấy tên gì, đáp: "tên họ là ----, vì bà ấy cùng họ với mẹ tôi nên tôi xem như mẹ", chủ cửa hàng nghe rồi liền lấy ít tiền nhưng lại đưa nhiều hương liệu. Tỳ nữ mang về, bà mẹ thấy nhiều hương liệu hơn trước kia nên hỏi nguyên do, tỳ nữ đem việc trên kể lại, bà mẹ nói: "tốt, người ấy như con ta", ba lần đến mua như vậy đều được nhiều hương liệu nên bà mẹ rất vui mừng. Thời gian sau, chủ cửa hàng hỏi tỳ nữ: "cô hãy thưa với mẹ là tôi muốn đến viếng thăm", tỳ nữ về bạch lại, bà mẹ nói hãy đến, tỳ nữ sang báo lại, chủ cửa hàng liền đem nhiều hương liệu đến. Vừa gặp nhau, chủ cửa hàng liền ôm chầm bà mẹ này mà khóc, bà hỏi nguyên do, liền đáp: "vì mẹ giống hệt mẹ con nên con xúc động", bà mẹ nói: "từ nay ta là mẹ con, đừng khóc nữa". Chủ cửa hàng khéo làm cho tình cảm hai bên thêm sâu đậm, lúc đó vợ Ngưu hộ đứng bên cạnh, bà mẹ bảo: "con hãy đến đây, đây là anh con, hãy ôm lấy chân ân cần cung kính", vợ Ngưu hộ làm theo lời mẹ dạy, chủ cửa hàng hỏi tên, đáp tên là ---, chủ cửa hàng liền nói: "chị dâu của tôi ở nhà cũng đồng tên, dáng vóc cũng giống, từ nay chị là chị dâu của tôi", bà mẹ nói lành thay. Sau đó chủ cửa hàng giả bịnh, khi thấy tỳ nữ đến mua hương thoa liền nói với tỳ nữ: "tôi bịnh rất nặng, sao mẹ không đến thăm", tỳ nữ nói: "bà không biết, để tôi về báo", khi nghe tỳ nữ báo bà mẹ liền đến thăm và hỏi bịnh như thế nào, đáp là bịnh rất nặng, bà mẹ nói: "nên hỏi thầy thuốc, tùy bịnh uống thuốc", đáp: "thuốc không trị bịnh này được, con mắc bịnh này chắc phải chết", bà mẹ nói: "con chớ ưu sầu, chắc cũng có cách gì trị hết bịnh chứ?", đáp: "tuy có thuốc trị bịnh nhưng không sao tìm được", bà mẹ nói: "chỉ cần có, ta sẽ lo liệu cho con", đáp: "nếu con được cùng đại phi tư thông thì sẽ hết bịnh", bà mẹ nghe rồi liền tức giận nói: "ngươi là kẻ bần hàn muốn được vương phi làm sao toàn mạng", nói xong liền giũ áo ra về. Sau đó chủ cửa hàng lập kế làm di chúc, trong đó ghi là nếu sau khi tôi chết, nhà cửa tài sản đã có đều giao cho vợ Thái tử. Viết di chúc xong gởi cho bà mẹ, bà mẹ xem di chúc xong liền hết giận, suy nghĩ: "ta tức giận bỏ đi mà nó lại đối với ta ân nặng, tình nghĩa không giảm. Người như thế khó được, nhưng việc này ta nên hỏi ý con gái, đừng để vì việc này mà nó phải chết", nghĩ rồi liền bảo con gái: "chủ cửa hàng lâu nay có ân tình, đã xem như em chồng, nay nó bị bịnh sao con không đến thăm?", đáp: "sao không mời thầy thuốc chữa trị?", bà mẹ nói: "bịnh ấy khó trị chắc phải chết, nhưng mẹ nghe nói nếu được cùng tư thông với chị dâu thì hết bịnh", đại phi nghe rồi liền tức giận nói: "hắn là kẻ bần hàn, muốn cùng đại phi làm việc phi pháp há không bị mất mạng hay sao?", bà mẹ nói: "sang hèn khó định, hiện tại làm sao con biết được, chúa công vốn từ ai mà được sanh ra, con có biết không?", đáp là không biết, bà mẹ nói: "là từ bồ cạp mà được sanh ra, nay được làm vua có nhiều quyền lực; chồng con cũng từ vợ trưởng giả sanh ra, sau này cũng sẽ làm vua. Nếu con cùng anh ta tư thông mà có con, con của con cũng sẽ làm vua, đâu có hại gì", đại phi nghe bà mẹ nói rồi liền bằng lòng cùng tư thông, bà mẹ liền đưa tin cho chủ cửa hàng: "thấy ngươi tha thiết nên con ta bằng lòng, người hãy biết thời đến để gặp nhau", chủ cửa hàng liền báo tin cho vua biết: "việc sắp thành, xin vua khiến cho Thái tử tạm rời khỏi nhà". Lúc đó vua suy nghĩ: "sau khi ta qua đời, Ngưu hộ sẽ làm vua, con của Ngưu hộ cũng sẽ kế vị; nếu Kiền-đà-la cùng vương phi tư thông có con, con nó lên làm vua thì tuyệt dòng dõi của ta. Ta nên cho nó uống thuốc để không sanh con", nghĩ rồi vua liền đưa thuốc cho Kiền-đà-la và nói rằng: "trước khi ngươi cùng đại phi làm việc phi pháp, hãy uống thuốc này", sau đó bảo Ngưu hộ tạm vắng nhà, Ngưu hộ vâng lời vua không về nhà. Lúc đó Kiền-đà-la sau khi uống thuốc xong cùng đại phi tư thông, ngủ chung trên giường, vua nghĩ việc ắt đã xong nên bảo Ngưu hộ trở về nhà. Ngưu hộ về đến nhà, thấy hai người họ nằm chung trên giường, buông thõng tay xuống giường; Thái tử liền đỡ tay họ lên rồi lấy chăn đắp cho cả hai. Hai người ngủ chung đến sáng nghĩ là không ai nhìn thấy, Kiền-đà-la trở về cửa hàng. Hôm sau vua nói với Thái tử: "đêm qua ta nằm mộng thấy vợ con tư thông với người ngoài", Thái tử đáp: "đại vương thấy trong mộng, còn con chính mắt nhìn thấy", vua hỏi thấy như thế nào, Thái tử kể lại việc đã thấy hôm qua, vua hỏi: "con không ghen sao?", đáp là không ghen, vua hỏi vì sao, đáp: "từ khi sanh ra đến nay con biết được túc mệnh, đời trước con là vợ một thương chủ, khi chồng con đi đến phương xa buôn bán, con đòi đi theo; chồng con nói đường đi xa khó nhọc, không có ai săn sóc nên không cho con đi theo. Thấy con khóc, các thương nhân khác nói với chồng con là cứ cho đi theo, nếu cần gì chúng tôi sẽ cung cấp; vì thế con được đi theo. Khi đi đến đường hiểm gặp phải năm trăm tên cướp giết người cướp của, giết chết chồng con rồi làm việc phi pháp với con. Thời gian sau bọn cướp này đánh cướp một đoạn thương buôn khác và bắt được một người nữ, con thấy người nữ kia được họ yêu thương nên khởi tâm ghen tức và sai người ném xuống giếng cho chết. Đại vương, con nghĩ thuở xưa con đã làm việc dâm dục với năm trăm tên cướp còn chưa vừa ý, huống chi là với một người. Do nhớ được việc thuở xưa nên con đối với phụ nữ không có tâm ghen tức, người ngu trên đời phần đông đem phụ nữ vào trong cung để hộ vệ, thật ra đàn ông phải đề phòng đàn bà, không phải đàn bà đề phòng đàn ông", vua nói: "đúng như lời con nói, bỏ được tâm ghen tức là việc khó trong đời; tuy lý này đúng nhưng ta chưa làm được".

Lúc đó trong thành Ôn thệ ni có một thợ săn, vì vợ anh rất đẹp và anh rất yêu thương nên khi muốn đi săn bắn, anh sợ để vợ ở nhà sẽ cùng kẻ khác làm việc phi pháp; nhưng nếu không đi săn thì không thể sinh sống được, cho nên anh đưa vợ cùng đi vào rừng, ở trong một chòi lá, săn bắn được cầm thú đem bán để đổi lấy lương thực. Một hôm, vua Mãnh quang vào rừng săn bắn, ngựa chạy đến chỗ thợ săn, thợ săn nhớ biết nên lên tiếng chào đón, vua bèn xuống ngựa ngồi nghỉ dưới gốc cây. Lúc đó thợ săn suy nghĩ: "ta không nên đem thịt cũ cách đêm dâng cho vua quán đảnh, ta nên săn bắt thịt mới để dâng vua", nghĩ rồi liền mang cung tên vào rừng. Vua lúc đó đưa mắt nhìn khắp nơi, bỗng thấy vợ thợ săn có thân hình khả ai nên khởi dục tâm, cùng vợ thợ săn làm việc phi pháp. Khi thợ săn trở về với con vật mới săn bắt được, thấy vua cùng vợ mình làm việc phi pháp liền nổi giận muốn giết chết vua, nhưng lại suy nghĩ: "lẽ nào vì một người nữ mà ta lại giết vua". Lúc anh khởi tâm từ không nở giết vua thì có sư tử vồ tới giết anh chết, thợ săn sau khi mạng chung thác sanh lên cõi trời Tứ thiên vương. Vua thấy thợ săn chết liền suy nghĩ: "người nữ này đã cùng ta tư thông, ta không nên ruồng bỏ", nghĩ rồi liền an ủi vợ thợ săn. Lúc đó đại thần của vua tìm kiếm vua, đến nơi thấy có người nữ bên cạnh liền hỏi, vua bảo đưa về cung. Khi trở về cung nhìn thấy nội cung đông, vua suy nghĩ: "thợ săn kia đưa vợ vào trong rừng mà còn không thể giữ được, huống chi nội cung của ta đông, làm sao ta giữ được", nghĩ rồi vua liền cho đánh trống thông báo cho dân chúng trong thành, ngoài thành hoặc từ phương xa đến được biết: "từ nay ta cho tất cả nội cung được tự do ra khỏi cung, tùy ý gặp gỡ tư thông với người mà mình ưa thích, ta không cho là lỗi", vua lại bảo nội cung: "ta cho các khanh được tự do ban đêm ra khỏi cung tùy ý tìm hoan lạc, nhưng khi nghe tiếng trống thì phải trở về, ai trái lịnh sẽ giết chết". Phụ nữ vốn thích nam tử, huống chi họ là những người từ lâu đã bị giam giữ trong thâm cung; cho nên các cung nữ ban đêm đều ra khỏi cung tìm hoan lạc, chỉ riêng có phu nhân An lạc là mẹ của Ngưu hộ và Tinh quang vì giữ tình với vua nên không đi. Vua bảo phu nhân An lạc nên đi, phu nhân đáp là không thể; vua lại bảo Tinh quang nên đi, Tinh quang vốn còn trẻ lại xinh đẹp nên ý cũng muốn ra ngoài, khi nghe vua nói lời này liền im lặng. Đêm đó, cô vào chợ nhìn thấy đồng tử bán hương có dung mạo đoan chánh liền ngỏ lời, đồng tử đáp: "hãy cầm đèn cho tôi tính toán sổ sách rồi sẽ tùy tình", do đồng tử buôn bán đắc nên tính toán mãi cho đến trời sáng, Tinh quang nghe tiếng trống liền vứt đèn xuống để trở về cung, đồng tử nói: "xin hãy đợi thêm một chút", đáp: "tôi không thể vì vua có lịnh nếu khi nghe tiếng trống mà không trở về cung thì sẽ giết chết, tôi không có hai đầu nên không dám ở lại", nói rồi liền bỏ đi. Trở về trong cung, vua gặp liền hỏi có được vui vẻ không, đáp là không rảnh, vua hỏi vì sao, liền kể lại việc trên. Tiếng đồn vua Mãnh quang thả cho các cung nhân được ra khỏi cung tùy ý tìm hoan lạc, lan sang các nước khác; lúc đó vua Xuất quang nước Kiều-thiểm-tỳ nghe biết tin này liền hỏi đại thần Du-kiện-na: "ta muốn đến nước đó hưởng lạc một chút", đáp: "vua Mãnh quang đối với vua có điều không vừa ý, nếu nghe vua đến ắt sẽ làm điều bất lợi cho vua", vua nói: "trượng phu hành sự dù tốt hay xấu đều phải cương quyết, khanh ở lại đây, chỉ một mình ta đi đến đó", đáp: "vua đã quyết ý, thần đâu dám ngăn giữ, chỉ mong vua lên đường nên cẩn thận". Vua Xuất quang vốn thích nữ sắc nên không nghe đại thần can ngăn, một mình đi đến nước Ôn thệ ni, đêm đó vua gặp Tinh quang. Sau khi biết rõ lai lịch Tinh quang vua nói: "này cô gái đẹp Tinh quang dòng Sát-đế-lỵ hãy đến đây cùng ta hoan lạc", Tinh quang yêu cầu vua trải thảm, vua lại bảo Tinh quang trải, cả hai vì kiêu ngạo nên không ai chịu trải, mãi như thế cho đến sáng, Tinh quang nghe tiếng trống liền muốn trở về cung, vua bảo hãy ở lại, Tinh quang nói: "vua có lịnh nếu nghe tiếng tống mà không trở về cung thì sẽ giết chết nên tôi không dám ở lại", nói rồi liền rút chiếc nhẫn trên tay vua mang về cung, vua Xuất quang cũng trở về nước mình. Về đến trong cung gặp vua, vua hỏi có vui vẻ không, Tinh quang liền kể lại việc trên rồi đưa chiếc nhẫn cho vua xem, vua nhìn thấy dấu trên nhẫn biết là của vua Xuất quang liền bảo Tăng dưỡng: "vua Xuất quang đem cả đại binh vào trong thành mà không ai hay biết, lại còn muốn hoan lạc cùng cung nhân của ta, làm sao lại để cho hắn thoát đi như thế", Tăng dưỡng tâu: "đại vương, lần này là lén đến nên thần không tính trước, nếu lần sau trở lại, thần nhất định sẽ không để cho vua ấy chạy thoát". Vua Xuất quang sau đó tuy nghe biết tin này vẫn nói với đại thần Du-kiện-na như trước, đại thần nói: "lần trước do vua lén đến, họ không hay biết nên vua mới trở về an ổn. Nay vua ấy đã phòng bị nghiêm mật, nếu vua đến nữa ắt sẽ không bình an trở về, vua không nên đi là hơn". Tuy Du-kiện-na hết sức ngăn cản nhưng vua Xuất quang vẫn không nghe, Du-kiện-na đành phải đi theo hộ vệ, khi vào trong thành Ôn thệ ni, họ trú trong một ngôi nhà. Không ngờ Tăng dưỡng cũng biết, cho binh lính đến bao vây và ra lịnh: "trong nhà này nếu là phụ nữ thì cho ra, nếu là đàn ông thì giữ lại", Du-kiện-na nghe biết điều này liền suy nghĩ: "thấy vua gặp nạn, ta không nên âm thầm bỏ đi, phải làm cách gì để cho vua chạy thoát", nghĩ rồi liền bảo vua mặc y phục nô tỳ đội bình nước đi ra rồi sai người đứng ở sau cầm cây xua đi và nói rằng: "hãy mau đi lấy nước đem về cho vua tắm", những người canh giữ cho là nô tỳ nên không ngăn lại, vua Xuất quang đi đến bờ ao vứt bình rồi chạy trốn. Sau đó Tăng dưỡng vào nhà tìm không thấy vua, chỉ thấy Du-kiện-na nên bắt dẫn đến chỗ vua tâu rằng: "vì người này nên để vua Xuất quang chạy thoát", Du-kiện-na nói với vua Mãnh quang: "tôi nhờ vua mà nuôi sống thân mạng, nay tôi giúp vua của tôi chạy thoát là đúng đạo nghĩa. Những vị quan này hưởng bỗng lộc của đại vương mà lại để cho vua của tôi chạy thoát thì có đúng đạo lý hay không?", vua nghe rồi liền trách Tăng dưỡng: "vua của nước địch đến đây mà các khanh lại để cho chạy thoát, có cách gì bắt được hắn thì tốt, nếu không thì các khanh phải chịu cực hình", Tăng dưỡng nghe rồi kinh hoàng vội suy nghĩ tìm cách. Lúc đó có người thợ giỏi về máy móc từ phương Nam đến, Tăng dưỡng hỏi: "ngươi có trí lực làm được máy móc như vậy phải không?", đáp: "tôi có học làm và mong được thành tựu". Tăng dưỡng nghe rồi liền giấu voi Vi sơn của vua và thông báo khắp trong thành biết là voi Vi sơn đã chạy mất, không biết ở đâu; sau khi gần xa đều nghe biết tin này, Tăng dưỡng bảo người thợ: "ngươi nên theo hình dạng cũ mà làm thành con voi Vi sơn máy", người thợ tuân lịnh làm thành voi máy. Trong con voi máy này có thể chứa được năm mươi người với nhiều phân voi và nước, Tăng dưỡng bảo người thợ: "các người điều khiển voi máy này đi gần đến nước Kiều-thiểm-tỳ rồi dừng ở đó, nếu vua kia cùng bốn binh đến xem thì cho voi chạy trở về, nếu một mình vua kia đến xem thì hãy bắt nhốt vào bên trong rồi cho voi chạy mau trở về nước", người thợ tuân lịnh liền cho voi đi đến thành Kiều-thiểm-tỳ rồi đứng ở một chỗ cách đó không xa. Lúc đó những người chăn bò, chăn dê… thấy có voi kỳ lạ nên đến xem, có người nói voi từ núi rừng đến, có người nói là voi lớn của vua Mãnh quang chạy lạc đến. Quần thần nghe biết liền tâu vua: "do phước lực của vua nên voi lớn vi sơn của vua Mãnh quang chạy đến đây, nay đã có ngàn ức người khắp gần xa kéo đến xem", vua nghe rồi vui mừng bảo Du-kiện- na đánh trông thông báo khắp trong thành rồi thống lĩnh bốn binh cầm nhiều lưới dây ra khỏi thành bắt voi. Quan và dân từ trong thành kéo ra như mây tụ tập ngoài đồng để xem bắt voi, lúc đó những người ở bên trong voi máy thấy quân binh của vua đến liền điều khiển cho voi chạy xa. Đại thần tâu vua: "vua vốn điều khiển voi rất thiện nghệ, làm cách nào dẫn dụ để đến gần nó?", vua liền bảo bốn binh lui lại, một mình vua cầm đàn tỳ bà khảy lên âm thanh vi diệu đi đến gần voi. Người bên trong voi máy thấy một mình vua đến liền cho voi đứng lại, vua vừa đến gần bên voi, những người bên trong voi liền ào ra bắt vua đưa vào trong bụng voi rồi vội điều khiển voi chạy nhanh trở về nước. Thấy vua Xuất quang bị bắt, đại thần gia tăng binh lính đuổi rượt theo tới biên giới nước kia liền nói: "đã đến biên giới nước họ, không thể rượt theo được nữa, đành phải trở về suy nghĩ tìm cách cứu vua". Lúc đó Tăng dưỡng dẫn vua Xuất quang đến gặp vua Mãnh quang, vua thấy rất vui mừng liền ra lịnh đánh trống thông báo dân trong thành tụ đến xem rồi bảo Tăng dưỡng đem vua Xuất quang ra giết. Tăng dưỡng tâu: "vua Xuất quang giỏi thuật huấn luyện voi, nếu đem giết thì thuật này bị mất. Nên cho người đến học diệu thuật này với vua ấy, học xong rồi đem giết cũng không muộn", vua nói: "vậy khanh hãy theo học đi", đáp: "nếu vậy thì vua ấy là thầy dạy học của thần, thần làm sao giết được, nếu giết là trái đạo lý", vua hỏi: "vậy ai có thể theo học được", đáp: "vương nữ Thiên thọ thông minh, siêng năng ai cũng biết, nếu bảo vương nữ theo học ắt sẽ học được diệu thuật này". Sau đó, vua bảo vương nữ Thiên thọ: "có một người nam đủ mười tám tướng xấu nhưng hắn rát giỏi thuật huấn luyện voi, con hãy đến học diệu thuật của hắn ở sau bức màn ngăn. Sau này cha sẽ học lại nơi con, nhưng con không được nhìn mặt kẻ xấu tướng ấy, nếu ai nhìn thấy chắc chắn sẽ chết", vương nữ vâng lời cha đến học diệu thuật điều luyện voi ở sau bức màn. Lúc đó tại nước Kiều-thiểm-tỳ, Du-kiện-na suy nghĩ: "ta phải nghe ngóng tin tức của vua, nếu còn sống thì tìm cách cứu ra, nếu đã chết thì tìm người kế vị", nghĩ rồi liền bảo em gái tên Kim lan là người thông minh trí huệ hơn anh gấp bội: "em hãy đến trong thành Ôn thệ ni hỏi thăm tin tức của vua, nếu vua còn sống thì chúng ta tìm cách cứu ra, nếu đã chết thì tìm người kế vị". Kim lan nghe rồi liền lặng lẽ suy tính, cô thay đổi y phục giả làm một nữ ngoại đạo với y phục dơ bẩn đi dần đến thành Ôn thệ ni. Đến nơi, cô hỏi thăm người giữ cửa thành: "vua Xuất quang còn sống không?", người giữ cửa hỏi: "vua ấy cùng cô có oán thù gì?", đáp: "thù giết chồng con và thu đoạt tài sản", người giữ cửa nói: "vua ấy chưa chết, hiện đang dạy diệu thuật điều luyện voi cho vương nữ". Kim man lần lượt đi đến bốn cửa thành hỏi và họ đều đáp giống như thế, cô tìm cách đúc lót để đến được chỗ giam vua. Sau khi nhìn ngó khắp bốn phía, cô nhỏ giọng hỏi: "đại vương vẫn còn sống phải không?", vua kinh hoàng nhìn ngó bốn phía rồi đáp là còn sống. Cô bèn tìm cách thân cận Thiên thọ rồi hỏi: "vương nữ học thuật điều luyện voi với ai vậy?", đáp: "tôi học với một người nam có đủ mười tám tướng xấu ở sau bức màn", Kim man nói: "làm gì có người nam nào lại có đủ mười tám tướng xấu, người đó chính là vua Xuất quang oai nghiêm đoan chánh với đầy đủ tướng tốt, hiếm có trên đời. Nếu vương nữ không tin thì hãy giở màn lên nhìn xem", vương nữ nghe rồi liền giở màn lên nhìn thử, vừa nhìn thấy vua liền sanh lòng yêu mến nên nói với Kim man: "đúng như lời cô nói, có cách gì làm cho vua tư thông với tôi không?", Kim man nói: "tuy đó là viễn vông vì khó gặp được trường hợp này, nhưng nếu vương nữ đem lòng yêu mến thì thật là đúng lúc. Đây chính là vua dòng Sát-đế-lỵ quán đảnh thọ vương vị, tôi sẽ tìm cách làm cho vương nữ toại ý". Sau khi biết được cả hai đều hợp ý, vương nữ Thiên thọ cùng vua rất yêu mến nhau, Kim man liền báo tin này cho anh biết. Du-kiện-na biết được tin này rồi liền giấu trong người năm loại anh lạc, bên ngoài mặc áo cỏ xưng là Xuân hoa, giả dạng điên cuồng đi đến thành Ôn thệ ni, nằm ngồi ngoài đường nói ra những lời điên cuồng như:

"Mùa xuân hãy dạo chơi,

Mùa xuân hãy hưởng lạc,

Ta tên là Xuân hoa,

Cùng dạo chơi thưởng ngoạn".

Nếu có ai nhận ra, nói chính là Du-kiện-na thì ông liền ngầm đưa vàng ngọc cho họ; nếu không có ai nhận biết, nói là kẻ điên thì ông cũng không đáp lại. Khi đi đến những nơi giàu có được cho y thực, ông đều đem cho kẻ nghèo đói, dần dần lén đến chỗ giam giữ vua. Một hôm, vương nữ Thiên thọ nói với vua Xuất quang: "nếu cha thiếp biết được chắc sẽ giết chết, chúng ta nên tìm cách chạy trốn là thượng sách", vua nói: "nếu như vậy thì nàng nên tâu với vua cha rằng: con học thuật điều luyện voi chỉ trên sách vở, chưa đích thân thực hành. Xin cha cho con voi mẹ Hiền thiện để con tùy ý cỡi, thực hành điều đã học", vương nữ liền làm theo lời vua Xuất quang nói. Lúc đó vua Mãnh quang nghe vương nữ nói rồi liền bảo Quản tượng đưa voi mẹ Hiền thiện cho vương nữ thực tập, vương nữ lúc thì cỡi voi sáng đi trưa về, lúc thì xế đi chiều về khiến cho mọi người không để ý. Du-kiện-na sau khi bày kế chạy trốn cho vua liền gánh mang phân voi ra cửa thành, người giữ cửa hỏi thì đáp là vua bày tiệc trong vườn Hoan hỉ, người giữ cửa cho là lời điên khùng nên không để ý. Du-kiện-na đem phân này trộn với cỏ treo trên cành cây ở hai bên đường đi đến nước Kiều-thiểm-tỳ. Sau đó ông lại xách bình đựng đầy nước tiểu voi ra cửa thành, người giữ cửa hỏi thì đáp là vua bày tiệc dùng làm nước uống, người giữ cửa cũng không để ý như lần trước, ông đem treo bình nước tiểu voi này lên nhánh cây trên đường mà vua định chạy trốn. Sau đó đúng thời gian đã hẹn ước nhau, vua Xuất quang với cây đàn tỳ bà cùng Thiên thọ cỡi voi mẹ Hiền thiện đi đến chỗ đã ước hẹn với Du-kiện-na và Kim man để cùng chạy trốn. Lúc đó vua đánh đàn, đại thần ca như sau:

"Cùng cỡi voi Hiền thiện, Và đàn khúc Diệu âm, Thiên thọ cùng chúng tôi, Vẫy tay để từ giã,

Vua chính là thương chủ, Trở về Kiều-thiểm-tỳ, Nguyện của tôi đã mãn, Ca hát thật vui vẻ".

Lúc đó vua Mãnh quang không thấy vương nữ Thiên thọ vào cung liền hỏi Tăng dưỡng, Tăng dưỡng tìm kiếm mới biết là vua Xuất quang cùng Thiên thọ đã cỡi voi Hiền thiện chạy trốn, liền báo cho vua biết, vua nghe rồi liền nổi giận bảo Tăng dưỡng cỡi voi Vi sơn đuổi theo bắt lại. Tăng dưỡng vội cỡi voi lớn đuổi rượt theo, thấy voi lớn sắp đuổi kịp, Du-kiện-na liền lấy phân voi treo sẵn trên nhánh cây vất ra đất rồi chạy. Voi lớn chạy tới gặp phải vật bất tịnh nên không chịu tiến tới, voi mẹ Hiền thiện nhờ thế chạy được xa. Trải qua nhiều dặm voi lớn lại đuổi kịp, Du-kiện-na lại lấy bình nước tiểu voi treo sẵn trên cành cây vất ra đất, voi lớn chạy tới gặp phải vật bất tịnh nên không chịu tiến tới, nhờ vậy họ chạy được tới biên giới của nước mình. Tăng dưỡng đuổi theo tới biên giới liền suy nghĩ: "đã tới biên giới ta nên quay trở về, nếu không voi lớn cũng sẽ bị bắt", nghĩ rồi liền quay về báo cho vua biết, vua nghe rồi ngồi chống cằm với dáng vẻ ưu sầu. Vua Xuất quang sau khi chạy thoát được trở về nước mình, vui mừng mở đại hội bố thí, thỉnh mời các Sa môn, Bà-la-môn… cho đến kẻ nghèo hèn xa gần tụ về chỗ vua dự hội. Một hôm cùng phu nhân Thiên thọ lên lầu, vua nói: "ta dùng thuật dối gạt mà đưa được nàng về đây", phu nhân nói: "cha thiếp cũng dùng thuật dối gạt mới bắt giữ được vua", vua nói: "nếu không đưa được cha nàng về thành Kiều-thiểm-tỳ này làm thợ dệt thì ta không xứng gọi là vua Xuất quang", phu nhân nghe rồi trong lòng tức giận nhưng im lặng. Sau đó vua Xuất quang hỏi Du-kiện-na: "khanh có cách nào làm cho ta hết ưu sầu chăng?", Du-kiện-na hỏi: "vua muốn làm gì?", vua nói: "ta muốn dùng dây cột cổ vua Mãnh quang kéo về đây bắt làm thợ dệt", Du-kiện-na nói: "hóa ra đem được voi Hiền thiện và Thiên thọ về đây, vua vẫn không hết ưu sầu. Để thần nghĩ cách, không biết có được không", suy tinh xong liền báo cho vua biết là được. Sau đó ông liền thu mua hàng hóa rồi tìm một thương chủ giỏi và một mỹ nhân cho giả làm vợ thương chủ với nhiều món trang sức trang nghiêm thân, sắp xếp xong xuôi, ông cùng đoàn thương buôn lên đường đi đến nước Ôn thệ ni. Lúc đó vua Mãnh quang nghe có đoàn thương buôn lớn đến nước mình liền đích thân đến thu thuế, đến nơi, vua hỏi thương chủ ở đâu, họ chỉ chỗ, khi vua bước vào trong thì thấy vợ thương chủ xinh đẹp tuyệt trần nên sanh tâm đắm nhiễm, yêu cầu cùng giao hoan, vợ thương chủ nói: "đây là giường nệm, vua cứ tùy ý". Khi bị ái dục trói buộc thì không có việc gì mà không dám làm, lúc đó vua liền lên giường cùng vợ thương chủ giao hoan. Trong lúc vua đang mờ mịt trong hoan lạc thì thương chủ dùng vải phủ kín rồi sai bốn người khiên cả giường đi ra khỏi thành Ôn thệ ni bằng cửa sau, đoàn tùy tùng theo sau ca rằng:

"Ở nhân gian muỗi ăn được Trăng,

Vua Tỳ sa môn bị đòi nợ,

Mặt đất, cây cối bay lên trời,

Dâm nữ bắt vua Mãnh quang đi".

Lúc đó mọi người trong thành Ôn thệ ni không biết vua đi đâu, Tăng dưỡng kinh hãi cho người đi khắp nơi tìm kiếm. Khi đưa được vua Mãnh quang về nước Kiều-thiểm-tỳ, các quan mừng rỡ tâu vua: "đại vương, đất nước được hưng thịnh, các nguyện đều như ý", vua Xuất quang nói: "hãy gông cùm hắn lại và bắt làm thợ dệt, không ai được báo cho Thiên thọ biết". Sau đó, nhân lúc cùng Thiên thọ lên lầu ngắm cảnh, vua Xuất quang từ trên lầu cao thấy vua Mãnh quang từ trong nhà thợ dệt đi ra liền hỏi Thiên thọ: "nàng có nhận biết người kia không?", vua Mãnh quang vốn có cái trán rộng, Thiên thọ nhìn kỹ liền nhận ra ngay, rơi nước mắt ướt áo suy nghĩ: "ác vương này bắt giam cha ta đến ở chỗ khổ sở như thế, nếu ta không giết được ác vương này thì ta không xứng gọi là Thiên thọ nữa. Tuy ta ra tay giết nhưng làm cho ác vương không thể biết được". Với bản tánh thông minh, vua Xuất quang nhận biết trong lòng Thiên thọ oán hận nên bảo đại thần: "đối với vua Mãnh quang, ta đã báo oán xong, khanh hãy cho tắm rửa thân hắn sạch sẽ, cho ăn các món ăn ngon, làm cho thân trang nghiêm rồi thả về nước, đại thần làm theo lời vua bảo rồi thả cho vua Mãnh quang về nước. Lúc đó Thiên thọ suy nghĩ: "nếu ta tìm cách giết ngay, ác vương sẽ sanh nghi. Ta hãy chờ đợi một thời gian nữa", nghĩ rồi liền gượng cười nói để xua tan nỗi ưu sầu. Thời gian sau, Thiên thọ mặc y phục dơ nằm trên giường hư cũ, vua hỏi nguyên do, đáp là vì thiên thần giận, vua hỏi: "nàng đã cầu nguyện gì mà không tạ lễ?", đáp: "điều mà thiếp đã hứa trước đây nay không thể làm được", vua hỏi: "nàng đã hứa điều gì?", đáp: "trước kia khi cha thiếp giam giữ đại vương, thiếp cầu khẩn thiên thần rằng nếu thiếp cùng vua trở về nước Kiều-thiểm-tỳ được an toàn thì thiếp sẽ cùng vua nhịn ăn uống trong bảy ngày đêm, mãn bảy ngày sẽ dùng dây hoa đẹp quấn từ ngón chân lên đầu rồi kiệu lên đầu thành, lúc đó thiếp sẽ vì vua mở hội đại thí, thỉnh cúng dường một ngàn vị Sa môn, Bà-la-môn. Nay trong cung vua có nhiều cung phi, chắc là không còn ưu ái thiếp nữa, thiếp chắc sẽ chết không sai", vua nói: "nàng đã vì ta mà cầu khẩn thiên thần, nàng không nên buồn nữa, ta sẽ làm theo điều nguyện của nàng". Bắt đầu từ hôm đó, Thiên thọ làm phương tiện giết vua, nuôi hai con chó cột dưới chân thành, hằng ngày cho ăn thịt ngon nên chúng to lớn đến nỗi ăn một lượng thịt bằng thân người. Lúc đó Thiên thọ cùng vua nhịn ăn uống trong bảy ngày, nhưng ban đêm lại lén ăn uống no nê; vua vì quyết tâm nhịn ăn uống nên thân thể suy nhược, không thể đi đứng được. Mãn bảy ngày, Thiên thọ bảo người hết vòng hoa: "hãy dùng dây thô làm dây hoa thơm rồi mau đem đến", lại bảo Du-kiện-na: "hôm nay đại vương đã mãn giới kỳ, khanh hãy cho trang trí hoàng thành để mở hội đại thí, cúng dường một ngàn vị Sa môn, Bà- la-môn. Các khanh hãy làm cho nhanh, không để cho họ biết được việc kín trong cung". Du-kiện-na nghe rồi liền cho người quét dọn sạch sẽ đường sá, rưới nước thơm, đốt hương thơm, rãi hoa thơm… trang hoàng đẹp đẽ như trong vườn Hoan hỉ. Lúc đó trong thành khắp nơi đều huyên náo bởi tiếng trống nhạc với các vũ công lượn múa, Thiên thọ liền đưa vua lên thành, cho vua nằm trên đất rồi dùng dây hoa quấn vua từ chân lên đầu, không một chỗ nào hở kín rồi đẩy vua xuống chân thành cho hai con chó tranh nhau ăn thịt, chừa lại xương trắng để cho diều hâu, kên kên bay đến rỉa xương. Lúc đó dân chúng trong thành thấy việc này rồi kinh hoàng lớn tiếng kêu khóc, không mấy chốc tin tức lan truyền, cả kinh thành chấn động. Các đại thần tụ họp bàn tán: "vì sao đại vương lại tự lên thành, vì sao dưới chân thành lại có chó ăn thịt vua?", sau khi kiểm tra phát hiện ra dây hoa, họ mới biết chính là do Thiên thọ đã tính kế ác để giết vua. Họ tức giận làm nhà bằng đồng đỏ rồi nhốt Thiên thọ trong đó, dùng lửa thiêu đốt cho Thiên thọ chịu đau khổ đến chết. Thế nên biết oán thù tương báo ngày nào mới dứt.

Lúc đó các Bí-sô đều có nghi thỉnh hỏi Phật: "Thế tôn, vua Xuất quang đời trước đã tạo nghiệp gì mà nay phải chịu quả báo bị chó ăn thịt?", Phật nói: "nghiệp mà vua Xuất quang đã tạo, nhân duyên hội họp nên phải chịu quả báo, đã tạo nghiệp rồi, theo thời gian nghiệp ấy tăng trưởng thuần thục, duyên biến hiện tiền như bộc lưu (thác nước) không thể chảy ngược lại, quyết định phải chiêu lấy quả báo không ai có thể thọ thay. Này các Bí-sô, nếu người nào đã tạo nghiệp thiện ác, không phải địa thủy hỏa phong ở ngoài giới mới khiến người đó thọ báo, mà đều ở trong uẩn xứ giới của tự thân chiêu cảm quả dị thục. Như bài kệ:

"Dù trải qua trăm kiếp,

Nghiệp đã tạo không mất,

Khi nhân duyên hội họp,

Tự thọ lấy quả báo".

Các thầy lắng nghe:

Quá khứ trong một đô thành kia có một đại thần Bà-la-môn nuôi một bầy chó để đi săn. Vào thời đó không có Phật, chỉ có Phật Bích chi ra đời thường thương xót người nghèo khổ, thích trụ nơi yên tĩnh, là phước điền duy nhất ở thế gian. Vị Độc giác này du hành đến trong thành này, dừng ở qua đêm trong khu rừng vắng, sáng hôm sau đắp y mang bát vào thành khất thực. Đúng lúc đó Bà-la-môn dẫn bầy cho ra khỏi thành đi săn liền gặp vị Độc giác, vị Độc giác này không có lỗi lại có tương của bậc đại nhân, nhưng Bà-la-môn cho là điềm xấu nên thả chó chạy đến ăn thịt vị Độc giác.

Này các Bí-sô, đại thần Bà-la-môn thuở xưa chính là vua Xuất quang ngày nay, do thả chó đến ăn thịt bậc Thánh nhân nên trong năm trăm đời chịu quả báo thường bị chó ăn thịt. Này các Bí-sô, hễ tạo nghiệp thuần đen thì cảm quả báo dị thục thuần đen; tạo nghiệp thuần trắng thì cảm quả báo dị thục thuần trắng; tạo nghiệp xen tạp thì được quả báo xen tạp, các thầy nên bỏ nghiệp thuần đen và nghiệp xen tạp, phải siêng tu tập nghiệp trắng".

Sau khi vua Xuất quang nước Kiều-thiểm-tỳ qua đời, vua Mãnh quang nước Ôn thệ ni không còn oán thù nên sống an lạc. Một hôm, vua ở trên lầu cao cùng các đại thần nói chuyện phi pháp, vua hỏi: "trong thành ấp nào có dâm nữ đẹp?", có người nói: "trong thành Đắc xoa thi la của vua Viên thắng cai trị có một kỹ nữ, dung nhan thù diệu, giỏi sáu mươi bốn kỹ năng, nam tử trong thế gian này gặp nàng rồi không ai là không say đắm", vua nghe rồi sanh tâm yêu thích muốn gặp, liền nói với Tăng dưỡng: "cho dù phải đi đến nơi xa để tìm gặp một cô gái như thế là khó, ta cũng muốn đến đó gặp", Tăng dưỡng nói: "vua Viên thắng từ lâu đã có oán thù với vua, nếu vua một mình đi đến Đác xoa thi la, vua đó biết được thì không tốt", vua nói: "ta đã quyết ý, khanh hãy ở lại đây còn ta đi một mình", Tăng dưỡng nói: "vua đã quyết ý thì tùy ý ra đi nhưng phải cẩn thận". Vua cỡi voi Vi sơn đến thành kia rồi để voi ở trong núi Thạch chử, một mình vào thành để đến gặp dâm nữ kia và trao cho dâm nữ chiếc vòng ngọc trị giá ngàn vạn để được cùng giao hoan. Lúc đó trong nước Ôn thệ ni, các đại thần Bà-la-môn ngạc nhiên vì không thấy vua, không biết vua đi đâu nên nói với nhau: "vua không phải người tầm thường, nếu đi ắt có người biết", một người nói: "vua đã có đủ nội cung, còn đi đâu nữa", một người nói: "chúng ta nên đến hỏi Tăng dưỡng", nói rồi cùng đến gặp và hỏi vua hiện đang ở đâu, Tăng dưỡng nói: "các vị vội gì mà muốn gặp vua, xin hãy chờ, không bao lâu sẽ gặp", lại hỏi bao giờ, đáp là hai năm, mọi người tức giận nói: "ông đã giết vua để tự lập nên nói ra lời bất nghĩa như thế, nếu nội trong bảy ngày, gặp được vua thì tốt, nếu không gặp thì chúng tôi sẽ lập vua khác và giết chết ông", Tăng dưỡng nghe rồi trong lòng ưu sầu. Lúc đó phu nhân An lạc thấy Tăng dưỡng ưu sầu nên hỏi nguyên do, Tăng dưỡng kể lại việc trên, phu nhân nghe rồi liền nói: "khanh hãy dùng mật hòa với Tô rồi trộn vào trong cám gạo, đựng trong mâm vàng mang đến trong chuồng ngựa quỳ nói rằng: ai có thể nội trong ngày nay đi đến nước Đắc xoa thi la thì hãy ăn cám gạo trộn bơ và mật trong mâm vàng này", Tăng dưỡng làm theo lời, sau khi nói lời trên thì không thấy có con ngựa nào đến ăn cả. Lúc đó có một con ngựa già yếu, đứng một bên rũ tai, ông liền bưng mâm vàng đến trước ngựa này nói như trước, ngựa này nghe xong liền đến bên mâm ăn hết, ông vội đi báo cho phu nhân biết. Phu nhân nói: "hãy đi gắn yên cương, nếu thấy có hiện tượng lạ thì khanh không nên sợ. Hãy đối trước nó biểu lộ dũng khí oai hùng, người có dũng khí thì vật không xem thường", Tăng dưỡng nghe theo lời đến chỗ con ngựa kia, vừa đặt yên cương lên lưng thì con ngựa bỗng biến đổi hình dạng lớn lên, nói với Tăng dưỡng: "này trượng phu, ông có từng thấy con ngựa như thế này chưa?", Tăng dưỡng rút dao ra nói: "này Trí mã Dược xoa, ngươi có từng thấy kỵ mã như thế này chưa?", đáp là chưa thấy, Tăng dưỡng nói: "này Trí mã Dược xoa, nếu biến đổi lại hình dạng cũ và chạy đi thì tốt, nếu không thì ta sẽ chặt rơi đầu", ngựa nói: "trượng phu hãy giao ước là sẽ không đưa tôi trở lại nơi này thì tôi sẽ chạy đi", Tăng dưỡng nói: "nếu đồng ý cùng đi thì ta hứa sẽ không phụ lòng ngươi", ngựa bằng lòng cùng đi, Tăng dưỡng liền lên ngựa đi đến thành Đắc xoa thi la.

CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT

HỮU BỘ TỲ NẠI DA TẠP SỰ

QUYỂN 24

Tiếp theo phần nhiếp tụng trên:

Lúc đó vua Mãnh quang đang ở trong nhà dâm nữ tại thành Đắc xoa thi la, bỗng thấy Tăng dưỡng đến liền hỏi: "khanh tới đây làm gì?", Tăng dưỡng kể lại việc trên, vua nghe rồi nói: "đợi ta hưởng lạc hết bảy ngày rồi sẽ cùng về". Qua bảy ngày, vua đến trong núi Thạch chử cỡi voi đi thì voi rống to tiếng lên, cách đó không xa có người nghe biết tiếng voi rống liền nói với vua: "tôi nghe tiếng voi hiểu được ý nó, khi đi được trăm trạm phải cho nó trở lại biển Nam để uống nước cho no". Khi vua cùng Tăng dưỡng cỡi voi đi đến gần chỗ làm đồ gốm, voi liền đạp bể các đồ gốm đang trưng bày; thấy thợ gốm ưu sầu, Tăng dưỡng nói: "những người sống nhờ vào đất nên mới như vậy", vua nghe rồi có ý nghi, im lặng đi suy nghĩ: "Tăng dưỡng nói lời này rõ ràng là chê trách ta, vì chỉ có mình ta là người thọ dụng đất nước này, lời nói này sau này ta sẽ nhớ lại". Lát sau, voi lại đạp bể trứng của chim Chìa vôi đẻ trên đường, chim mẹ thấy liền kêu bi thương, Tăng dưỡng nói: "không nên làm việc đưa đến lo buồn", vua nghe rồi liền suy nghĩ: "lời nói này cũng có ý chê trách ta là ta đến nhà dâm nữ là việc không nên làm, lời nói này sau này ta sẽ nhớ lại". Lát sau, khi cỡi voi đi qua dưới một tàng cây, từ trên cành cây có một con rắn đen buông mình xuống muốn mổ cắn vua, Tăng dưỡng liền rút dao chém rắn đứt từng khúc rơi xuống đất rồi nói: "việc không nên làm mà lại cố làm", vua nghe rồi liền suy nghĩ: "lời nói này cũng là có ý chê trách ta, đã ba lần chê trách sau này ta sẽ nhớ lại". Khi sắp đến thành, voi bỗng đi thật nhanh không chịu đi chậm, Tăng dưỡng tâu vua: "trước đây có thầy tướng nói voi đi được trăm trạm phải cho nó trở lại biển Nam để uống nước cho no, xem nó chạy nhanh chắc là không chịu ở lại, nên ôm lấy cành cây để xuống", vua và Tăng dưỡng cùng ôm cành cây để xuống rồi vào trong một khu vườn dừng nghỉ để voi được tùy ý đi, vua bảo Tăng dưỡng: "khanh hãy đi ngầm báo với phu nhân An lạc là ta đang ở trong vườn thơm", Tăng dưỡng theo lời vua đi báo, phu nhân nghe rồi rất vui mừng. Lúc đó vua vì xấu hổ nên không vào cung bằng cửa lớn mà đi vào bằng cửa nhỏ, bỗng nghe hai người nữ nói với nhau: "tôi nghe vua đã về đến", người kia nói: "theo như tôi suy đoán thì vua ắt sẽ đi vào cung bằng cửa nhỏ", vua nghe rồi liền suy nghĩ: "ta bảo Tăng dưỡng đi ngầm báo với phu nhân, hắn lại đi loan báo khắp thành". Vào ngày khác, vua không nhịn được nữa liền nói với Tăng dưỡng: "đối với ta khanh đã từng nói ra những lời chê trách như: chẳng phải ta là người thọ dụng cả đất nước này hay sao mà chở chỗ---, khanh đã nói là những người này nhờ đất để tự sống; lại ở chỗ ----, khanh nói là không nên làm việc đưa đến lo buồn, tức là ta không nên đến nhà dâm nữ; lại ở chỗ, khanh nói là việc không nên làm mà cố làm, tức là nói việc ta đến nhà dâm nữ là không nên làm; lại nữa ở trong vườn thơm, ta sai khanh đến ngầm báo cho phu nhân biết đang đã về và đang ở trong vườn ấy, vậy mà khanh lại báo cho khắp cả thành hay, chính là làm việc bất lợi cho ta", Tăng dưỡng kinh sợ tâu: "xin linh kỳ làm chứng soi xét lòng thần, thật sự thần không dám chê trách vua. Trước đây tại nhà thợ gốm, thần thấy voi đạp bể đồ gốm của họ làm họ ưu sầu nên nói người sống nhờ vào đất mới như thế. Lần sau thấy chim mẹ đẻ trứng trên đường đi bị voi giẫm đạp, chim mẹ kêu bi thương nên thần mới nói việc không nên làm mà lại làm, tức là không nên đẻ trứng trên đường đi. Sau đó thấy rắn buông mình từ trên cành cây xuống muốn cắn vua, thần chặt đứt thành từng khúc rồi nói đối với người không nên làm hại mà lại cố làm. Đó đều là thần nói thẳng sự việc, không phải chê trách vua; lại nữa khi vua sai thần ngầm báo cho phu nhân biết, thần không có loan báo khắp thành, không dám làm việc bất lợi cho vua", vua nói: "tuy khanh phân giải cho là mình không lỗi, nhưng tại cửa nhỏ chính tai ta nghe hai người nữ nói với nhau là vua về sẽ đi vào cung bằng cửa nhỏ, nếu không có ai nói thì làm sao họ biết?", đáp: "họ là yêu nữ phi hành, ẩn thân lén nghe lời vua nói, thật không phải thần làm việc bất lợi cho vua", vua nói: "nếu khanh không có lỗi thì cứ an tâm, không cần lo sợ. Lại nữa, trong lúc ta đi có Bà-la-môn nào nói là nếu ta không trở lại thì sẽ lập vua khác, nay đã đến lúc nên giết hết chúng", Tăng dưỡng nói: "nên tạm để Bà-la-môn lại mà giết yêu nữ phi hành trước", vua hỏi giết như thế nào, đáp: "phải lập kế mới giết được", vua nói: "nếu giết được là việc tốt". Sau đó Tăng dưỡng tìm đến chỗ con của đại thần là người giỏi pháp thuật hỏi rằng: "yêu nữ phi hành tàn hại sanh linh phải lập kế gì để trừ diệt hết?", đáp là có thể, liền chặt tay người chết hoa thành hoa sen xanh đưa cho người đem đi bán và dặn rằng: "hãy đem hoa này ra chợ bán, nhưng không được bán cho người mua bằng tiền, nếu thấy họ mỉm cười thì hỏi tên và ghi nhớ hình dạng", người ấy làm theo lời và ghi được tên năm trăm người mỉm cười. Vua nghe biết rồi liền hỏi Tăng dưỡng: "nhiều người như vậy làm sao giết hết?", đáp là có cách, vua nói tùy ý làm. Sau đó Tăng dưỡng chọn một chỗ gần bên thành, cho quét dọn sạch sẽ rồi mời các cô gái có tên đến, nói rằng: "vua muốn mở hội cầu nguyện chư thần, các chị em nên đến dự", họ được mời liền đến, lại có người không được mời cũng đến, tổng cộng có hơn năm trăm người. Lúc đó người con của đại thần dùng chú thuật trói họ lại, Tăng dưỡng sai người cầm đao giết hết. Sau đó vua nói với Tăng dưỡng: "yêu nữ đã giết hết nhưng còn các Bà-la-môn", nói rồi liền cho người thông báo đến các Bà-la-môn khắp nơi rằng: "vua đã gây vô số nghiệp bất thiện lại giết năm trăm yêu nữ phi hành, để cứu giúp vua mong các vị hằng ngày đến một nơi cho vua cúng dường", vua lại ra lịnh dân trong thành nên làm thức ăn ngon cúng dường các Bà-la-môn. Các Bà-la-môn nghe rồi đều đến thọ cúng dường, khi họ ăn xong sắp ra về, môn nhân đếm tổng số có hơn tám vạn người liền tâu cho vua biết, vua nghe rồi suy nghĩ: "số người đông như vậy làm cách gì có thể giết cùng một lúc", nghĩ rồi liền ra lịnh cho một đao phủ đứng sau một Bà-la-môn đang ngồi ăn, đợi khi họ ăn xong nghe vua lên tiếng bảo lấy Lạc thì chặt đầu họ cùng một lúc. Sau khi khi ra lịnh giết hết các Bà-la-môn ấy rồi, ngay trong đêm đó vua nằm mộng thấy đất rung chuyển phát ra sáu tiếng, đó là: sáu, vô, ta, bỉ, tâm, nếu; thấy hư không cũng phát ra sáu tiếng, đó là: những, ai, bằng, nay, kia, ta; lại thấy có tám điềm mộng khác:

1. Thấy khắp thân được thoa bằng bột thơm chiên đàn trắng.

2. Thấy thân được rưới bằng nước thơm chiên đàn đỏ.

3. Thấy lửa cháy trên đầu.

4. Thấy dưới nách thò ra hai con rắn độc lớn.

5. Thấy hai con cá lý ngư liếm hai chân của mình.

6. Thấy hai con ngỗng từ trên không bay xuống.

7. Thấy núi đen lớn hiện ở trước mặt.

8. Thấy chim bạch âu phóng uế trên đầu.

Vua tỉnh mộng rồi rất sợ hãi, toàn thân nổi ốc suy nghĩ: "phải chăng mộng này báo điềm vương vị bị sụp đổ và thân mạng có tổn", sáng hôm sau vua liền triệu các Bà-la-môn đến giải mộng, các Bà-la-môn nói với nhau: "đây là mộng tốt lành nhưng chúng ta sẽ nói là mộng xấu, nếu nói tốt thì ông ta sẽ thêm cao ngạo, tăng thêm ác kiến và sẽ giết thêm nhiều Bà-la-môn khác nữa", bàn xong họ liền tâu: "đại vương, đây không phải là mộng lành", vua hỏi: "hãy nói xem mộng báo điềm gì?", đáp: "mộng báo điềm vương vị sẽ sụp đổ và vua sẽ qua đời", vua nghe rồi rất ưu sâu suy nghĩ: "có cách gì khiến thân ta an ổn và vương vị vẫn bền hay không. Ta nên đến hỏi tôn giả Đại Ca-đa-diễn- na việc lành dữ như thế nào", nghĩ rồi liền đến chỗ tôn giả đảnh lễ rồi ngồi một bên kể lại giấc mộng trên. Tôn giả nghe rồi hỏi vua: "vua đã hỏi ai khác về điềm mộng này chưa?", đáp là đã có hỏi các Bà-la-môn, nói rồi liền thuật lại lời họ nói, tôn giả nói: "họ thích hưởng dục lạc, chỉ cầu sanh thiên nên không thể biết việc khác. Đại vương, đây là mộng lành, vua không nên sợ hãi, mộng này không phải báo điềm mất vương vị và bỏ mạng. Vua hãy lắng nghe: vua mộng thấy đất rung chuyển phát ra sáu tiếng, đều là những tiếng khuyên nhắc vua hãy bỏ ác làm lành. Ngày xưa có sau vị vua dùng phi pháp trị nước, sau khi qua đời bị đọa vào địa ngục. Vua thứ nhất ở trong địa ngục chịu đau khổ nói kệ có chữ Sáu đứng đầu, đó là:

"Sáu vạn sáu ngàn năm,

Đốt nấu trong địa ngục,

Đang chịu khổ cùng cực,

Không biết khi nào hết".

Vua thứ hai nói kệ có chữ Vô đứng đầu, đó là:

"Vô lượng khổ không bờ,

Không biết ngày nào hết,

Chúng ta cùng bị đốt,

Do nghiệp ác đã tạo".

Vua thứ ba nói kệ có chữ Ta đứng đầu, đó là:

"Ta có được y thực,

Hợp lý hay phi lý,

Người khác hưởng thọ lạc,

Riêng ta chịu khổ đau".

Vua thứ tư nói kệ có chữ Bỉ, tức là thô bỉ đứng đầu:

"Thô bỉ thay thân ta,

Có vật không thể bỏ,

Ăn uống không cho người,

Khiến thân không lợi ích".

Vua thứ năm nói kệ có chữ Tâm đứng đầu, đó là:

"Tâm thường dối gạt ta,

Trấn áp, ngu si kéo,

Chịu khổ nơi địa ngục,

Không ai thay thế được".

Vua thứ sáu nói kệ có chữ Nếu đứng đầu, đó là:

"Nếu ta sanh làm người,

Thường tu tập việc thiện,

Do sức của phước nghiệp,

Sẽ được sanh cõi trời".

Vua nên biết sáu tiếng ấy đều nói rõ nghiệp đã làm trước kia của họ. Lại nữa này đại vương, trong hư không phát ra sáu tiếng: một là trong cung vua có cây tre lớn, nhiều trùng nhỏ sống trong đó đã ăn hết phần mềm, chỉ còn phần vỏ cứng. Các trùng này không vui, sợ không sống được nên cùng nhau nói kệ để báo cho chủ nhà biết, kệ này có chữ Những đứng đầu:

"Những phần mềm ăn hết,

Chỉ còn phần vỏ cứng,

Mong vua biết không vui,

Nên thay cho cây khác".

Vì vậy vua nên thay cây tre cũ bằng cây tre mới để các trùng này được sống. Hai là trong cung vua có người giữ ngựa tên là Cận thân đã mù một mắt, người này hằng ngày đập phá trứng trong tổ Quạ, Quạ mẹ thấy con chết nên oán hận cùng nói ra kệ có chữ Ai đứng đầu, đó là:

"Ai có thể giúp nhau

Đâm kẻ kia mù mắt,

Để không giết con tôi,

Để tôi không đau buồn".

Vì thế vua nên cấm ngăn kẻ kia đừng làm như thế nữa. Ba là trong vườn của vua có một cái ao, nước dâng đầy tràn nên nhiều loài cá, ba ba, tôm, ếch sống trong đó. Có một con cò thường bay đến bắt cá ăn hết, nay nước trong ao khô cạn, chim thấy việc này nên nói kệ than thở có chữ Bằng, tức là đất bằng:

"Đất bằng ngang với nước,

Trong nước có cá rùa,

Bị cò ăn nuôi thân,

Nay nước lại khô cạn".

Vì thế vua nên cho thêm nước vào và đuổi cò đi nơi khác. Bốn là trong nước của vua có một ngọn núi lớn tên là Khả uý, trên núi có hai vợ chồng voi đều bị mù, nhờ có voi con nuôi dưỡng. Voi con này thường ra ngoài tìm thức ăn về nuôi cha mẹ, bỗng gặp một voi cái dụ dỗ đi theo nên bị bắt trói trong vườn, nó nhớ cha mẹ nên không ăn cỏ nước, đau khổ nói kệ có chữ nay đứng đầu:

"Nay cha mẹ cô độc,

Mù không ai dẫn dắt,

Sống ở trong rừng sâu,

Ai săn sóc cho ăn".

Vì thế vua nên thả voi ấy cho về với cha mẹ nó. Năm là trong cung vua có con Nai bị bắt nhốt phải xa bầy cũ, nó buồn khổ nên nói kệ có chữ Kia đứng đầu, đó là:

"Bầy kia đều vui sướng,

Cỏ nước, mặc tình đi,

Riêng ta bị bắt nhốt,

Ngày đêm luôn ưu sầu".

Vì thế vua nên thả cho Nai kia trở lại rừng. Sáu là trong cung vua có một con Thiên nga bị nhốt, nó nhìn lên bầu trời thấy bầy Nga bay ngang qua nên đau buồn nói kệ có chữ Ta đứng đầu, đó là:

"Bạn ta đã bay rồi,

Ăn uống tùy ý thích,

Ta có tội nghiệp gì,

Bị trói không muốn sống".

Vì thế vua nên khởi tâm Từ thả cho nó được tự do. Lại nữa, vua thấy tám cảnh mộng là điềm báo trước việc gì?:

1. Vua thấy khắp thân được thoa nước thơm chiên đàn trắng, đây là điềm báo trước vương quốc Thắng phương sẽ đem xấp vải trắng bằng Giạ quý đến dâng cho vua, hiện đang đi trên đường, bảy ngày sau sẽ đến.

2. Vua thấy thân được rưới nước thơm chiên đàn đỏ, đây là điềm báo trước vương quốc Kiền-đà-la sẽ đem xấp vải đỏ bằng Giạ quý đến dâng cho vua, hiện đang đi trên đường, bảy ngày sau sẽ đến.

3. Vua thấy lửa cháy trên đầu là điềm báo trước vương quốc bàn na sẽ đem vòng hoa bằng vàng đến dâng cho vua, hiện đang đi trên đường, bảy ngày sau sẽ đến.

4. Vua dưới nách ló ra hai con rắn độc là điềm báo trước vương quốc Chi na sẽ đem hai bảo kiếm đến dâng cho vua, hiện đang đi trên đường, bảy ngày sau sẽ đến.

5. Vua thấy hai con Lý ngư liếm hai chân là điềm báo trước vương quốc đảo Sư tử sẽ đem một đôi giày báu đến dâng cho vua, hiện đang đi trên đường, bảy ngày sau sẽ đến.

6. Vua thấy hai con ngỗng trắng từ không trung bay đến là điềm báo trước vương quốc Thổ hỏa la sẽ đem hai con tuấn mã đến dâng cho vua, hiện đang đi trên đường, bảy ngày sau sẽ đến.

7. Vua thấy núi đen hiện tới trước mặt là điềm báo trước vương quốc Yết-lăng-già sẽ đem voi chúa hai đầu đến dâng cho vua, hiện đang đi trên đường, bảy ngày sau sẽ đến.

8. Vua thấy chim bạch âu phóng uế trên đầu là điềm báo trước về đại phu nhân An lạc mà tự vua sẽ biết. Tất cả đều là khuyên vua không nên khởi tâm ác với Bà-la-môn nữa". Vua Mãnh quang nghe rồi rất vui như sắp chết được cứu sống lại, càng thêm tín kính liền đảnh lễ tôn giả rồi trở về cung. Sau đó vua theo như lời tôn giả chỉ dạy thay cây tre lớn, cấm ngăn người giữ ngựa, đổ nước vào ao cho đầy, thả voi cùng nai và thiên nga được tự do; bảy ngày sau quả như lời tôn giả nói, các nước đều đưa cống vật đến. Vua thấy sự việc này rồi càng thêm kính trọng tôn giả, suy nghĩ: "những điều may mắn vừa xảy ra đều là nhờ phước lực của tôn giả, ta nên đem tấm vải trắng bằng giạ quý cúng dường rồi sau đó đem vương vị nhường lại cho tôn giả", nghĩ rồi liền sai sứ đem tấm giã quý đến cúng cho tôn giả Đại Ca-đa-diễn-na, Sau đó vua bảo phu nhân An lạc, Tinh quang, Ngưu hộ, Tăng dưỡng và đại thần: "các khanh nên biết, các nước đem cống vật đến, các khanh thích thứ gì thì tùy ý lấy dùng", phu nhân An lạc lấy vòng hoa bằng vàng, Tinh quang lấy tấm Giạ quý đỏ, Ngưu hộ lấy hai con tuấn mã, Tăng dưỡng lấy hai bảo kiếm, đại thần lấy đôi giày báu, riêng voi quý thuộc của vua. Sau đó vua đến chỗ tôn giả Ca-đa-diễn-na đảnh lễ rồi ngồi một bên bạch rằng: "việc làm xuất phát từ tâm Từ thật rộng sâu, khó thể nói hết, con xin đem vương vị nhường lại cho tôn giả, xin tôn giả thương xót thọ nhận", tôn giả nói: "đại vương, Thế tôn có chế ngăn các Bí-sô thọ nhận vương vị", vua nói: "nếu vậy xin tôn giả nhận lấy nửa nước", đáp cũng không được, vua nói: "nếu làm vua là điều Phật chế ngăn, vậy thì thọ hưởng năm dục đúng lý là không có tổn", tôn giả nói: "Thế tôn cũng chế ngăn thọ năm dục", vua nói: "nếu vậy xin tôn giả thọ những vật dụng và thượng thọ dụng để tùy ý thọ dụng", tôn giả nói: "để tôi bạch Phật", vua nói tùy ý tôn giả. Lúc đó Thế tôn tuy đang ở tại rừng Thệ đa, thành Thất-la-phiệt nhưng vẫn biết hết mọi việc nên suy nghĩ: "cho dù Ca-đa-diễn-na không cần những vật thọ dụng và thượng thọ dụng này, nhưng vì các Bí-sô vị lai cũng nên thọ nhận", suy nghĩ rồi liền vận tâm thế tục. Thường pháp của chư Phật là hễ khởi tâm thế tục thì ngay đến loài kiến cũng hiểu được ý Phật, nếu khởi tâm xuất thế thì ngay đến bậc Thanh văn, Độc giác cũng không thể hiểu. Khi Phật vận tâm thế tục, tôn giả Ca-đa-diễn-na dùng thiên nhãn thiên nhĩ có thể nghe biết được ý Phật, lúc đó tôn giả bạch Phật: "Thế tôn, Bí-sô có được thọ thí chủ cúng những vật thọ dụng và thượng thọ dụng hay không?", Phật nói: "vì thương tưởng các Bí-sô đời vị lai và muốn cho thí chủ được phước báu tăng trưởng, ta khai cho Bí-sô vì Tứ phương tăng được thọ những vật thọ dụng và thượng thọ dụng, không được vì cá nhân. Trong đây vật thọ dụng là ruộng vườn…, thượng thọ dụng là trâu bò dê…". Sau khi thỉnh ý Phật xong tôn giả liền nói cho vua Mãnh quang biết, vua nghe rồi liền cho xây cất chùa lớn, cúng dường tứ sự đầy đủ cho tôn giả và cúng dường ruộng vườn…, bò dê… cho Tứ phương tăng. Lúc đó Phật bảo các Bí-sô: "lần đầu tiên ta khai cho Ô-ba-sách-ca cúng dường những vật thọ dụng cho Tứ phương tăng Thanh văn, vua Mãnh quang ở nước Ôn thệ ni là người cúng đầu tiên. Lần đầu tiên ta khai cho Ô-ba-sách-ca cúng dường bánh cho Tứ phương tăng Thanh văn, vua Ảnh Thắng ở nước Ma- kiệt-đà là người cúng đầu tiên. Lần đầu tiên ta khai cho Ô-ba-sách-ca cúng dường ngọa cụ phòng xá cho Tứ phương tăng Thanh văn, trưởng giả Cấp-cô-độc ở thành Thất-la-phiệt là người cúng đầu tiên. Lần đầu tiên ta khai cho Ô-ba-sách-ca cúng dường Tỳ-ha-la cho Tư phương tăng Thanh văn, trưởng giả Thiện hiền ở thành Bà-la-nê-tư là người cúng đầu tiên".

Nhiếp tụng nội dung đoạn trên:

Mãnh quang cúng tất cả,

Vua Ảnh Thắng cúng bánh,

Cấp cô cúng ngọa cụ,

Thiện hiền lập chùa Tăng.

Sau đó vào một đêm, vua cùng Phu nhân An lạc đang ngồi ăn, vì vua thích Tô nên phu nhân đem một chén Tô đến trước vua. Lúc đó Tinh quang khoác tấm Giạ quý lông đỏ đi qua trước hiên, ánh sáng của tấm Giạ này chiếu vào phòng như làn chớp và chiếu vào người của vua cùng phu nhân, phu nhân kinh ngạc nói: "cái gì chiếu sáng, là ánh chớp hay ánh đèn?", vua nói: "không phải ánh chớp, cũng không phải ánh đèn, mà là ánh sáng chiếu ra từ Tấm Giạ quý lông đỏ mà Tinh quang đang mặc. Tấm Giạ quý như vậy mà nàng lại không lấy, lại lấy vòng hoa bằng vàng, chẳng lẽ trong cung của ta lại không có vòng hoa bằng vàng hay sao. Ai nói là phụ nữ phương ngoài có thể phân biệt được tốt xấu", phu nhân nói: "nàng ấy làm sao có trí huệ như thế, há chẳng phải đại vương đã bảo nàng ấy lấy tấm Giạ quý hay sao?", vua nói: "nàng ấy tự lây, không phải do ta bảo". Vua và phu nhân chỉ vì việc này mà giận nhau, phu nhân ném chén Tô vào đầu vua, vua đưa tay xoa trán thấy bị thương chảy máu liền kêu lên: "đầu ta bị vỡ, máu não chảy ra, chắc là chết không sống được, trước khi chưa chết hãy giết nàng ấy cho ta", nói rồi ra lịnh Tăng dưỡng đem giết phu nhân, Tăng dưỡng nghe rồi liền suy nghĩ: "vua rất yêu mến phu nhân, nay chỉ vì quá tức giận nên mới nói lời này, ta không nên vội đem giết ngay, chờ vua hết giận xem ý tứ vua thế nào rồi đem giết cũng không muộn. Hãy đem phu nhân giấu nơi kín đáo, không để cho vua biết", nghĩ rồi liền đáp: "thần sẽ đem giết ngay", đáp rồi liền đem phu nhân giấu nơi kín đáo. Sau đó vua hết giận liền hỏi Tăng dưỡng phu nhân đâu, đáp: "đại vương ra lịnh giết, thần đã đem giết chết rồi", vua nói: "khanh nên giết luôn ta cùng Tinh quang và Thái tử rồi tự lên ngôi quán đảnh. Tuy nàng ấy có hành động khinh thường ta, nhưng răn dạy trước rồi sau mới phán đoán, lẽ nào lại đem giết ngay", Tăng dưỡng nói: "thần xin nói ví dụ, người có trí nghe ví dụ liền hiểu được sự việc"

Tổng nhiếp tụng nội dung:

Chim Cưu chết, trần trụi,

Ba hạng, khó, không nên,

Xem không chán, không ngủ,

Nhiếp trong bảy bài tụng.

1. Nhiếp tụng nội dung thứ nhất:

Chim Cưu chết trong rừng,

Con khỉ chết dưới cây,

Trong đời này, đời khác,

Bốn tối tăm nên biết.

Tăng dưỡng nói: "đại vương lắng nghe:

Thuở xưa, tại một danh sơn có suối chảy trong mát và cây trái xum xuê, trên một đại thọ có đôi chim Cưu làm tổ, chúng hái trái ngon chất đầy trong tổ, chim trống bảo chim mái: "chúng ta không nên ăn những trái này, nên để dành phòng khi gió mưa tìm không được thức ăn, chúng ta nên tìm thức ăn khác", chim mái đồng ý. Sau đó do trời nắng nóng, những trái để dành trong tổ bị khô nên thấy thiếu ít lại, chim trống trách chim mái: "ta đã nói với nàng là không nên ăn những trái này, nên để dành phòng khi có gió mưa mới ăn, vì sao nàng lại lấy ăn", đáp là không có ăn, chim trống nói: "trái cây được chất đầy tổ, nay sao thấy thiếu ít lại, nếu không ăn thì nó đi đâu?", chim mái nói: "em cũng không biết vì sao lại thiếu ít như thế". Lúc đó chỉ vì việc này mà hai con chim tranh cãi nhau loạn xạ, đến nỗi chim trống mổ mạnh vào đầu chim mái, nhân đó chim mái chết. Sau đó trời bỗng mưa, trái cây gặp mưa nở ra đầy trong tổ như trước, chim trống thấy việc này rồi suy nghĩ: "trái cây nay đầy trong tổ như trước, rõ ràng không phải nàng ấy ăn", nghĩ rồi liền đến chỗ chim mái nói lời sám tạ:

"Cưu mái khả ái mau sống lại,

Không phải nàng ăn trái trong tổ,

Vì thấy chỗ thiếu đầy như cũ,

Xin nàng hãy tha thứ cho ta".

Lúc đó trên hư không, chư thiên thấy việc này rồi liền nói kệ:

"Ngươi cùng chim xinh đẹp,

Vui sống nơi núi rừng,

Vì ngu si vô trí,

Giết rồi mới biết hối".

Tăng dưỡng nói hai bài kệ:

"Như chim Cưu ngu kia,

Vô cớ giết đồng loại,

Đâu biết bạn chết rồi,

Phải hối hận buồn khổ.

Đại vương cũng như vậy,

Vô cớ giận người yêu,

Đã ra lịnh hành hình,

Rồi tự sanh ưu não".

"Đại vương lắng nghe ví dụ khác:

Thuở xưa có một trưởng giả vào mùa thu mang hạt giống đậu nành ra ruộng để gieo trồng, đến nơi để dưới một gốc cây rồi trở về lấy mang ra tiếp. Lúc đó trên cây có con khỉ leo xuống trộm lấy một nắm đậu; khi leo trở lên cây, chuyền từ cành này sang cành khác, nó làm rơi một hạt liền vất cả nắm đậu trong tay để trở xuống đất tìm hạt bị rơi. Trưởng giả trở lại nhìn thấy liền dùng cây đánh chết con khỉ, thần cây thấy việc này rồi liền nói kệ:

"Như con khỉ ngu kia,

Bỏ cả nắm tìm một,

Nên mới bị người đánh,

Đau đớn mà bỏ mạng".

Tăng dưỡng nói: "vua trước đã sai thần giết phu nhân, vì chút giận nhỏ mà quên mất lợi lớn. Nay muốn gặp lại, làm sao gặp được", vua nói: "vì sao chỉ vì một lời nói mà khanh lại giết chết phu nhân", đáp: "lẽ nào vua không nghe:

"Đại sư không có hai,

Nói ra chỉ một lời,

Quyết định không sai chạy,

Lời của vua cũng vậy".

Vua nói: "lúc đó lòng ta mê mờ rối loạn nên mới ra lịnh giết, khanh lại làm theo thì có đúng lý hay không?", đáp: "vua há không nghe trên đời có hai loại tối hay sao, liền nói kệ:

"Đại vương nay nên biết,

Đời có hai loại tối,

Một là mắt bị mù,

Hai là không biết pháp.

Đời này và đời sau,

Lại có hai loại tối,

Một là tội ác kiến,

Hai là phá tịnh giới".

2. Nhiếp tụng nội dung thứ hai:

Thân trần trụi, không dùng, Cối giã không phải một, Họa hại, khởi tâm nghi, Khinh thường, việc từ từ.

Vua nói với Tăng dưỡng: "khanh đã giết phu nhân An lạc, ta nay như trần trụi", đáp: "hà vua không nghe trên đời có trường hợp trần trụi, không phải là tướng tốt, đó là:

"Sông không nước, trần trụi,

Nước không vua cũng vậy,

Đàn bà có chồng chết,

Không biết hướng về đâu".

Vua nói: "khanh đã giết phu nhân khiến cho trong cung thấy như rỗng không", đáp: "há vua không nghe trên đời có điều rỗng không, đó là:

"Ngựa dở đi đường chậm,

Thức ăn không gia vị,

Trong nhà có dâm nữ,

Là ba điều rỗng không".

Vua nói: "phu nhân xinh đẹp chưa hưởng hết năm dục đã bị ngươi giết rồi", đáp: "há vua không nghe trên đời có việc không được thọ dụng, đó là:

"Kẻ bán than có áo đẹp,

Người giặt y có giày dép,

Cung nữ ở trong cung vua,

Không được thọ dụng nên biết".

Đại vương, chẳng phải chỉ có ba việc này, còn có ba loại không được dùng, đó là:

"Khe sâu hoa xuân nở,

Thiếu nữ giữ trinh tiết,

Chồng viễn chinh nơi xa,

Trọn ngày đêm không dùng".

Vua nói: "khanh quá vội vàng đã giết chết phu nhân, tội đáng bỏ vào cối giã", đáp: "vua há không nghe có ba hạng người đáng bỏ vào cối giã, đó là:

"Thợ mộc không xét kỹ,

Thợ may dùng chỉ dài,

Người lái không nhìn xe,

Cả ba đáng bị giã".

Đại vương, chẳng phải chỉ có ba hạng người này, còn có ba hạng người khác, đáng cho vào cối giã, đó là:

"Sứ lại sai sứ khác,

Bảo làm lại sai chuyền,

Nữ mà thích làm càn

Cả ba đáng bị giã".

Đại vương, lại còn có ba hạng khác, đó là:

"Chăn trâu ở trong ruộng,

Cạo tóc ở trong rừng,

Thường ở nhà phụ nữ,

Cả ba đáng bị giã".

Vua nói: "ta chỉ nói một lời, khanh liền giết phu nhân, ta thật đau khổ", đáp: "vua há không nghe trên đời có ba hạng người chỉ nói một lời chắc chắn, đó là:

"Vua chỉ nói một lời,

Gái xuất giá một lần,

Thánh giả một lần hiện,

Ba hạng, một lần thôi".

Vua nói: "khanh tự làm điều họa hại, chỉ nghe một lời của ta liền giết chết phu nhân", đáp: "vua há không nghe trên đời có ba hạng tự chiêu họa hại, đó là:

"Kẻ yếu lại mặc giáp,

Không bạn, có nhiều tiền,

Già suy lấy thiếu nữ,

Ba hạng này tự hại".

Vua nói: "ta nghi khanh có ý đồ, vì sao chỉ vì một lời nói mà liền giết phu nhân", đáp: "vua há không nghe trên đời có ba hạng người, khi gặp đều khiến người khác nghi, đó là:

"Thấy kẻ ít trí tu hạnh cao,

Thấy người dũng mãnh không có sẹo,

Thấy gái già suy nói còn trinh,

Ba hạng này khiến người khác nghi".

Vua nói: "khanh thật khinh thường ta nên mới vội giết phu nhân", đáp: "vua há không nghe trên đời có ba hạng người bị người khác khinh, đó là:

"Người rảnh rỗi nói nhiều,

Người mặc y cũ dơ,

Người không mời mà đến,

Ba hạng này bị khinh".

Vua nói: "khanh muốn từ từ trở thành oan gia của ta hay sao, đã giết phu nhân yêu quý của ta rồi thì ta còn gì nữa", đáp: "vua há không nghe có việc phải từ từ, đó là:

"Ăn cá phải từ từ,

Leo núi cũng như vậy,

Đại sự không thành ngay,

Ba việc này tiến dần".

3. Nhiếp tụng nội dung thứ ba:

Ba hạng người ngu si,

Chia cách có ba việc,

Hạ lưu, xe cán chết,

Việc gian trá nên biết.

Vua nói: "khanh là người ngu si, vì sao đem giết phu nhân yêu dấu của ta", đáp: "vua há không nghe thế gian có ba hạng người ngu si, đó là:

"Gửi cho người không biết,

Phục vụ người nóng tính,

Vội làm rồi bỏ ngay,

Là ba hạng ngu si".

Vua nói: "khanh muốn chia cách người thân của ta nên mới giết phu nhân", đáp: "vua há không nghe có ba hạng bị chia cách, đó là:

"Biết bạn nhưng không thân,

Hoặc thân mật thái quá,

Cầu xin không đúng lúc,

Ba hạng đáng chia cách".

Vua nói: "ngươi là kẻ hạ lưu vì đã giết phu nhân của ta", đáp: "vua há không nghe có ba kẻ hạ lưu, đó là:

"Tham muốn vật của người,

Yêu tiếc vật của mình,

Vui khi thấy người khổ,

Là ba kẻ hạ lưu".

Vua nói: "ngươi đáng bị xe cán chết vì đã giết phu nhân của ta", đáp: "vua há không nghe có ba hạng người đáng bị xe cán chết, đó là:

"Vụng mà làm máy móc,

Vẽ mà không biết màu,

Trẻ mà không nghề khéo,

Ba hạng đáng xe cán".

Vua nói: "ngươi rất gian trá nên mới giết phu nhân của ta", đáp: "vua há không nghe có ba hạng gian trá, đó là:

"Gái lấy chồng ba lần,

Xuất gia lại hoàn tục,

Chim bị bẫy bay thoát,

Ba hạng này gian trá".

4. Nhiếp tụng nội dung thứ tư:

Khó được, vì người khác,

Cô độc, việc nhiều hư,

Trái nghịch, đáng đánh nặng,

Đi mất, làm, vô ích.

Vua nói: "phu nhân là người khó có được nay đã bị ngươi giết chết rồi", đáp: "vua há không nghe thế gian có bốn việc khó được, đó là:

"Đầu thỏ khó có sừng,

Lưng rùa khó có lông,

Dâm nữ khó một chồng,

Kẻ xảo khó nói thật".

Vua nói: "người vì người khác nên giết chết phu nhân của ta", đáp: "vua há không nghe có bốn hạng người vì người khác, đó là:

"Vì người nhận vật gửi,

Bảo hộ và làm chứng,

Đi đường không lương thực,

Kẻ ngu làm việc này".

Vua nói: "người giết chết phu nhân khiến cho ta cô độc", đáp: "vua há không nghe có việc cô độc, đó là:

"Khi sanh một mình đến,

Khi chết một mình đi,

Gặp khổ một mình chịu,

Luân hồi đi một mình".

Vua nói: "ngươi làm việc hư nhiều thật ít nên mới giết phu nhân của ta", đáp: "há vua không nghe có bốn việc hư nhiều thật ít, đó là:

"Nghèo khổ đến người xin,

Trứng cá và hoa táo,

Mùa thu nổi nhiều mây,

Hư nhiều mà thật ít".

Vua nói: "ngươi hành động trái nghịch nên giết chết phu nhân của ta", đáp: "há vua không nghe có việc thường trái nghịch nhau, đó là:

"Bóng sáng với sáng tối,

Ngày đêm với thiện ác,

Bốn việc này trên đời,

Thường là trái nghịch nhau".

Vua nói: "ngươi đáng bị đánh nặng vì đã giết phu nhân của ta", đáp: "há vua không nghe có bốn việc đáng đánh, đó là:

"Vải bị đập thêm láng,

Lừa bị đánh mới đi,

Vợ bị đánh nghe chồng,

Trống bị đánh mới kêu".

Vua nói: "người đã giết phu nhân của ta, hãy đi mất đi", đáp: "há vua không nghe có bốn việc mất đi, đó là:

"Gió thổi bụi bay mất,

Tiếng ồn mất giọng ca,

Phục vụ người vô dụng,

Trái nghịch bậc có đức".

Vua nói: "người đã làm việc không đúng là đã giết phu nhân của ta", đáp: "há vua không nghe có bốn việc làm không đúng, đó là:

"Làm vua mà nói dối,

Thầy thuốc mà lăng xăng,

Sa môn mà nổi giận,

Người trí làm việc ngu".

Vua nói: "ngươi đã làm việc vô ích là đã giết phu nhân của ta", đáp: "há vua không nghe có bốn việc vô ích, đó là:

"Thắp đèn dưới mặt trời,

Mưa rơi xuống biển lớn,

Đã no lại ăn thêm,

Phục vụ người rảnh rỗi".

5. Nhiếp tụng nội dung thứ năm:

Việc không nên, không xem,

Bất thiện, đáng đuổi đi,

Sợ, không vui, bỏ đi,

Mong nhớ, khó nghĩ, buồn.

Vua nói: "người đã làm việc không nên làm là đã giết phu nhân của ta", đáp: "há vua không nghe có bốn việc không nên làm, đó là:

"Không thỉnh mà cố dạy,

Thuyết pháp cho người ngủ,

Không xin được, cố xin,

Đấu sức với kẻ mạnh".

Vua nói: "ngươi không xem xét kỹ liền giết chết phu nhân của ta", đáp: "tuy thần không xem xét kỹ nhưng có bốn việc nên xem, đó là:

"Dũng sĩ đánh nên xem,

Chú trừ độc nên xem,

Tiệc thân tộc nên xem,

Giảng nghĩa được nên xem".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân là việc làm bất thiện", đáp: "há vua không nghe có bốn việc bất thiện, đó là:

"Tại gia không siêng làm,

Xuất gia có tham dục,

Vua không biết trù lượng,

Đại đức lại nổi sân".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân của ta, tội đáng bị đuổi đi", đáp: "há vua không nghe có bốn việc đáng bị đuổi đi, đó là:

"Lái xe làm xe ngả,

Không lường biết sức bò,

Bò cái nhiều sữa cặn,

Gái ở lâu nhà mẹ".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân của ta, ta thấy ngươi thật đáng sợ", đáp: "há vua không nghe có bốn việc không nên sợ mà sợ, đó là:

"Chim Ri và Chìa vôi,

Cò trắng và nhạn xanh,

Cả bốn loại chim này,

Thường có tâm sợ hãi".

Vua nói: "nếu ta không có phu nhân, lòng ta không vui, tại sao ngươi lại giết?", đáp: "há vua không nghe có bốn việc không vui, đó là:

"Vượn không thích xóm làng,

Cá không thích núi đá,

Trộm không thích thiền thất,

Cuồng phu chán vợ mình".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân của ta, ngươi thật đáng bỏ đi", đáp: "há vua không nghe có bốn việc đáng bỏ, đó là:

"Vì nhà bỏ một người,

Vì làng bỏ một nhà,

Vì nước bỏ một làng,

Vì thân bỏ cả nước".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân khiến ta mong nhớ không biết đến bao giờ", đáp: "vua há không nghe có bốn việc không có ngày hết, đó là:

"Cỏ không đủ lửa đốt,

Và dâm vợ của người,

Khát chỉ uống một ngụm,

Và uống rượu của người".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân là việc khó suy lường", đáp: "vua há không nghe có bốn việc khó lường, đó là:

"Vua chúa giận khó lường,

Giữa đường bỗng gặp giặc,

Nữ đánh nhau trong nhà,

Khó lường vật thí đến".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân, thật đáng buồn thương", đáp: "vua há không nghe có bốn việc đáng buồn thương, đó là:

"Già suy khởi dâm dục,

Ác phụ bị chồng đuổi,

Dâm nữ tuổi già suy,

Xuất gia có sân hận,

Có bốn việc như vậy,

Thảy đều đáng buồn thương".

6. Nhiếp tụng nội dung thứ sáu:

Không chán, việc đáng yêu,

Không cùng chơi, đoạt tài,

Không cạnh tranh, tâm ác,

Không nương, bạn, không tin.

Vua nói: "ta nhìn ngắm phu nhân không chán mà ngươi lại giết đi", đáp: "vua há không nghe có năm việc không chán, đó là:

"Vua chúa và voi chúa,

Danh sơn và biển lớn,

Tướng hảo của Thế tôn,

Nhìn mãi không biết chán".

Vua nói: "phu nhân thật đáng yêu mà ngươi lại giết đi", đáp: há vua không nghe có năm việc đáng yêu, đó là:

"Tướng đẹp, nhà danh giá,

Nhu hòa, không làm ác,

Phụ nữ có đức hạnh,

Người ấy thật đáng yêu".

Vua nói: "ta không nên cùng ngươi vui chơi nữa vì ngươi đã giết phu nhân", đáp: "há vua không nghe có năm việc không nên cùng vui chơi, đó là:

"Trẻ con và rắn độc,

Kẻ bị thiến, người điên,

Kẻ tùy tiện vô trí,

Không nên chơi với họ".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân tức là đoạt tài của ta", đáp: "há vua không nghe có năm việc đoạt tài của người, đó là:

"Ca múa và uống rượu,

Kẻ trộm và cai ngục,

Vương gia thường tới lui,

Năm loại đoạt tài người".

Vua nói: "ngươi đã giết phu nhân, nay không thể tranh cãi gì được nữa", đáp: "há vua không nghe có sáu việc không nên cùng cạnh tranh, đó là:

"Đại phú và quá nghèo,

Hạ tiện, cực cao quý,

Quá xa và quá gần,

Sáu việc không nên tranh".

Vua nói: "ngươi có ác tâm nên giết chết phu nhân", đáp: "há vua không nghe có sáu hạng người có ác tâm, đó là:

"Tuy gặp nhưng không nhìn,

Chống trái không thân cận,

Ưa nói lỗi của người,

Cho rồi mong báo đáp, T

hí rồi tính chuyện đòi,

Là tướng trạng tâm ác".

Vua nói: "ngươi giết phu nhân khiến ta không còn chỗ nương cậy", đáp: "há vua không nghe có bảy việc không nên nương cậy, đó là:

"Tăng già bịnh, vua ác,

Gia trưởng ác, ác khẩu,

Không hiểu rõ pháp luật,

Bịnh nặng không thầy thuốc,

Không nghe lời tôn trưởng,

Bảy việc không nên nương".

Vua nói: "ngươi đã giết phu nhân, không xứng là bạn nữa", đáp: "há vua không nghe có bảy hạng người không xứng là bạn, đó là:

"Tên hề và nhạc nhi,

Kẻ cờ bạc, dâm nữ,

Mê rượu, giặc, huỳnh môn,

Bảy hạng không là bạn".

Vua nói: "ngươi đã giết phu nhân, ta không còn tin tưởng nữa", đáp: "há vua không nghe có bảy hạng khó tin, đó là:

"Nước sâu ngang đến cổ,

Khỉ vượn và voi ngựa,

Rắn đen, trẻ để chỏm,

Mặt gầy, ít râu tóc,

Đối với bảy hạng này,

Không nên tin tưởng lắm".

7. Nhiếp tụng nội dung thứ bảy:

Không ngủ, không ưa thích,

Chín não, không tâm bi,

Mười ác, mười trái nghịch,

Mười lực, phu nhân hiện.

Vua nói: "ngươi giết phu nhân rồi khiến ta không ngủ được", đáp: "há vua không nghe trên đời có tám việc khiến người không ngủ được, đó là:

"Bịnh sốt, bịnh gầy và ho hen,

Bịnh nghèo, suy nghĩ và quá giận,

Tâm đang kinh sợ, bị giặc bắt,

Gặp tám việc này không ngủ được".

Vua nói: "ngươi đã giết phu nhân, ta không ưa thích ngươi nữa", đáp: "há vua không nghe trên đời có tám việc khiến người không ưa thích, đó là:

"Bịnh, già, chết, đói, nghèo,

Ái biệt ly, oán gặp,

Mưa đá làm hại nước,

Tám việc người không thích".

Vua nói: "ngươi đã giết phu nhân làm cho ta ưu não", đáp: "há vua không nghe trên đời có chín việc làm cho ưu não, ngay trong hiện tại phải chấp nhận, đó là:

"Ai yêu kẻ thù ta,

Ghét bạn tốt của ta,

Và ghét bản thân ta,

Đã và đang, sẽ làm,

Nếu có chín việc này,

Cần phải khai giải ngay,

Không nên sanh thù hận,

Tự khổ, làm khổ người".

Vua nói: "ngươi không có tâm bi mới giết chết phu nhân", đáp: "há vua không nghe trên đời có mười hạng không có tâm bi, đó là:

"Đồ tể giết heo, bò, dê, gà,

Bắt chim, lưới cá, săn cầm thú,

Bẫy thỏ, ăn cướp, tên đao phủ,

Làm mười ác này, không tâm bi".

Vua nói: "ngươi là kẻ hung ác nên mới giết chết phu nhân", đáp: "há vua không nghe con người có mười điều ác, đó là:

"Tiếng ác, miệng ác, không xấu hổ,

Bội thân, vong ân, không từ bi,

Giặc cướp, trộm cắp, ăn một mình,

Nói lời tà kiến là mười việc".

Vua nói: "ngươi đã làm việc trái nghịch, không đáng tin vì đã giết chết phu nhân", đáp: "há vua không nghe có mười việc trái nghịch nhau, đó là:

"Mặt trời, trăng, lửa, nước,

Đồng nữ và phụ nữ,

Bí-sô, Bà-la-môn,

Kẻ lõa hình, phân người".

Mặt trời trái nghịch nhau là mùa đông mặt trời xuống thấp nhưng lại không nóng, mùa xuân mặt trời lên cao thì lại rất nóng. Mặt trăng trái nghịch nhau là ngày đầu tháng trăng khuyết, mọi người đều kính lễ; đến khi trăng tròn đầy thì không ai lễ nữa. Tướng lửa trái nghịch nhau là khi bịnh nhiệt thì phải hơ lửa, khi bị mụt nóng cũng cần hơ lửa. Tướng nước trái nghịch nhau là vào mùa đông nước ao hồ lạnh thì không ai múc uống, nước giếng ấm nên ai cũng uống; vào mùa xuân nước ao hồ ấm nên ai cũng uống, nước giếng mát lạnh thì người lại không thích uống. Đồng nữ trái nghịch nhau là khi chồng chưa cưới thì thường nghĩ đến nhà chồng, đến khi cưới rồi thì lại thường khóc nhớ nhà mình. Phụ nữ trái nghịch nhau là khi còn trẻ tuổi xinh đẹp, mọi người thích nhìn thì khi ra đường che phủ kín mặt; đến khi tuổi già không còn xinh đẹp, mọi người không còn thích nhìn thì lại lộ đầu mặt khi ra đường. Bí-sô trái nghịch nhau là khi còn trẻ khỏe ăn nhiều biết ngon, ăn rồi liền tiêu hóa ngay nhưng lại không được cúng dường nhiều; đến khi tuổi già suy, ăn ít không biết ngon, ăn rồi khó tiêu thì lại được cúng dường nhiều. Bà- la-môn trái nghịch nhau là trẻ con lên bảy chưa phát dục lại bắt chúng thọ giới năm năm chuyên tu phạm hạnh; đến tuổi thanh niên, dục tình mạnh mẽ thì lại không ngăn cấm nên buông lung làm việc phi pháp. Ngoại đạo lõa hình trái nghịch nhau là khi ở trong phòng lại mặc y phục, còn khi ra đường thì lại lõa hình. Phân người trái nghịch nhau là khi còn ướt thì nổi trên mặt nước, đến khi khô cứng thì lại chìm dưới nước". Vua nói: "này Tăng dưỡng, hãy bỏ qua việc ấy không nên nói nữa, ta hỏi lại ngươi phải nói thật, ngươi dựa vào thế lực gì mà đem giết phu nhân?", đáp: "đại vương, thần dựa vào thế lực gì để giết phu nhân, đại vương nên biết, thầy của tôn giả Ca-đa-diễn-na là Phật có đủ mười hiệu Như lai, Bạc-già-phạm, Ứng chánh đẳng giác, Minh hạnh túc, Thiện thệ, Thế gian giải, Vô thượng sĩ, Điều ngự trượng phu, Thiên nhơn sư, Phật, Thế Tôn có trí lực tự tại, là vua chánh pháp thành tựu mười trí lực thù thắng, trí huệ viên mãn, chuyển đại pháp luân, cất tiếng rống của sư tử, như thế mới gọi là bậc có đại thế lực. Mười lực là:

1. Trí lực thù thắng biết rõ xứ và phi xứ nên mới có thể ở trong bốn chúng cất tiếng rống sư tử, chuyển đại pháp luân.

2. Trí lực biết rõ như thật về nghiệp báo ba đời của các chúng sanh và nhân duyên dị thục của xứ hay sự việc.

3. Trí lực biết rõ như thật về các tĩnh lự, giải thoát, Tam-ma-địa, tam ma bát đề, phiền não và thanh tịnh.

4. Trí lực biết rõ như thật về căn tánh sai khác của chúng sanh.

5. Trí lực biết rõ như thật về thắng giải đã có của chúng sanh.

6. Trí lực biết rõ như thật về các thế giới.

7. Trí lực biết rõ như thật về biến hành của tất cả xứ.

8. Đối với các sanh xứ của đời trước thảy đều nhớ biết từ một đời, hai đời… cho đến trăm ngàn đời; kiếp thành, kiếp hoại cho đến vô lượng kiếp thành hoại thảy đều nhớ biết có chủng loại như vậy, có chúng sanh như vậy…; cho đến nhớ biết ta ở tại __________ có tên __________ thuộc dòng họ __________ đã sinh hoạt như vậy, có khổ vui như vậy…, thọ sanh như vậy, tuổi thọ dài hay ngắn, chết đây sanh kia, những nơi đã thọ sanh thảy đều nhớ biết.

9. Được thiên nhãn thanh tịnh thấy biết rõ các hữu tình hoặc sống hoặc chết, đẹp xấu, giàu nghèo, làm nghiệp thiện hay làm nghiệp ác…. Những chúng sanh làm nghiệp ác nơi thân khẩu ý như phỉ báng Thánh hiền, chấp chặt tà kiến, tạo nghiệp tà kiến; do làm nghiệp này nên sau khi chết bị đọa trong ba đường ác. Những chúng sanh làm nghiệp thiện nơi ba nghiệp thân khẩu ý như cung kính Thánh hiền, thực hành chánh kiến; do làm nghiệp này nên sau khi mạng chung được sanh vào đường lành.

10. trí lực biết như thật các lậu tâm đã hết, tâm được giải thoát, tự giác ngộ và chứng được pháp viên mãn, hiểu rõ sanh tử đã tận, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, không thọ thân sau. Đại vương, Thế tôn có đại thế lực không ai hơn được nên mới gọi là bậc có đại thế lực". Lúc đó vua nghe Tăng dưỡng nói các yếu nghĩa xong liền im lặng, Tăng dưỡng suy nghĩ: "vua đã im lặng thì ta không nên đùa cợt nữa, ta nên đưa phu nhân ra", nghĩ rồi liền đưa phu nhân ra, nước mắt đoanh tròng cung kính lạy dưới chân rồi nói kệ tạ lỗi:

"Vua nhờ việc này hiểu vô thường,

Lần lượt truyền nhau theo gia pháp,

Thấy vương pháp ác, không thi hành.

Phu nhân An lạc mong được tha,

Lời hay trên đời vua vừa nghe,

Thần nhân hỏi đáp để trình bày,

Sức vua điều phục được voi dữ,

Huống chi vợ mình làm việc trái,

Biết tôn trọng chồng và đủ đức,

Thủy chung đoàn tụ chỉ lần này.

Thần thấy đại vương còn trầm ngâm,

Phu nhân đang mong vua tha thứ".

Vua nhìn thấy phu nhân hết sức vui mừng liền nói kệ:

"Khanh nói lời hay đẹp như vậy,

Đều vì lòng thương đối với ta,

Nay ban cho khanh thành Khúc nữ,

Ta tha thứ tội cho phu nhân".

CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT

HỮU BỘ TỲ NẠI DA TẠP SỰ