SỐ 1428 — LUẬT TỨ PHẦN

Phần 4: NÊU DẪN CÁC SỰ VIỆC: PHÒNG XÁ, TẠP SỰ, NGŨ BÁCH KẾT TẬP, THẤT BÁCH KẾT TẬP, ĐIỀU ĐẠT, TỲ NI TĂNG NHẤT

Chương III: NGŨ BÁCH KẾT TẬP

Sau khi Đức Thế Tôn bát-niết-bàn giữa rừng Sa-la, 202 trong khu vườn của người Mạt-la, 203 thành Câu-thi, 204 những người Mạt-la rửa xá- lợi 205 của Phật xong, dùng kiếp-bối sạch gói lại, lấy năm trăm trương điệp theo thứ tự quấn lại, để trong kim quan bằng sắt, rồi đổ đầy dầu thơm vào; sau đó để xá lợi vào giữa và đậy nắp lại. Rồi lại làm cái quách bằng gỗ, đặt kim quan vào giữa. Bên dưới chất một đống củi bằng loại gỗ thơm. Khi ấy, thủ lĩnh của người Mạt-la cầm lửa đốt. Bấy giờ, chư Thiên liền làm cho lửa tắt. Các Đại Mạt-la Tử khác lần lượt cầm cây đuốc lớn để đốt. Chư Thiên cũng đều dập tắt ngọn lửa. A-na- luật nói với những người Mạt-la:

- Không cần phải khổ nhọc như vậy. Chư Thiên dập tắt lửa của các ông.

Họ hỏi A-na-luật:

- Thưa Đại đức, vì sao Chư Thiên lại dập tắt lửa? A-na-luật trả lời:

- Vì Trưởng lão Ma-ha Ca-diếp cùng Đại Tỳ-kheo gồm năm trăm vị hiện trên lộ trình đến đây, còn đang ở giữa hai nước Ba-bà và Câu- thi. Trưởng lão nghĩ rằng, "Ta có thể thấy được xá-lợi Phật, khi chưa thiêu hay chăng?" Chư Thiên biết tâm niệm của Ca-diếp như vậy, cho nên đã dập tắt lửa.

Những người Mạt-la nói:

- Đại đức A-na-luật, nay tạm đình hoãn, chìu theo ý Chư Thiên vậy.

Bấy giờ, Ma-ha Ca-diếp cùng đại Tỳ-kheo Tăng gồm năm trăm vị đang trên đường đi giữa hai nước kia, gặp một người Ni-kiền 206 cầm cành hoa mạn-đà-la 207 từ chỗ Đức Thế Tôn Niết-bàn ngược chiều đi đến. Ca-diếp thấy, bèn hỏi:

- Ông từ đâu đến đây? Người ấy trả lời:

- Tôi từ thành Câu-thi đến. Ca-diếp lại hỏi:

- Có biết Đức Thế Tôn của chúng tôi không? Trả lời:

- Biết. Lại hỏi:

- Nay Ngài còn tại thế chăng? Trả lời:

- Không còn tại thế. Nhập Niết-bàn trước đây bảy ngày rồi. Tôi từ đó cầm nhánh hoa này đến đây.

Ca-diếp nghe rồi, không vui. Trong số đó, có những Tỳ-kheo chưa ly dục, nghe Đức Thế Tôn đã Niết-bàn, liền gieo mình xuống đất. Cũng như cây bị chặt gốc ngã xuống; các vị chưa ly dục này cũng lại như vậy. Khóc than:

- Ôi! Đức Thiện thệ Niết-bàn sao quá sớm vậy? Ôi! Con mắt sáng của thế gian sao tắt nhanh vậy? Ôi! Chánh pháp mà chúng ta tuân thừa sao có thể diệt tận?

Có vị lăn tròn dưới đất. Cũng như khúc cây, các Tỳ-kheo chưa ly dục này cũng lại như vậy. Than khóc sầu não:

- Ôi! Đức Thiện thệ sao Niết-bàn quá sớm vậy?

Khi ấy Bạt-nan-đà Thích tử 208 cũng ở trong chúng, nói với các Tỳ-kheo:

- Thôi đủ rồi! Các Trưởng lão, đừng khóc nữa, đừng quá ưu sầu. Chúng ta nay đã thoát khỏi vị Ma-ha-la 209 ấy rồi. Lão ấy khi còn sống thường dạy chúng ta: "Cái này nên; cái này không nên. Phải làm điều này, không được làm điều này." Nay chúng ta được tự do làm theo ý muốn của mình. Muốn làm thì làm, không muốn làm thì thôi.

Đại Ca-diếp nghe như vậy không vui, liền bảo các Tỳ-kheo:

- Hãy đứng lên! Nhanh chóng cầm y bát để kịp thời thấy xá-lợi của Đức Thế Tôn trước khi chưa thiêu.

Các Tỳ-kheo nghe Ca-diếp nói liền vội vã ôm cầm y bát để đi. Đại Ca-diếp cùng năm trăm vị đến thành Câu-thi rồi, ra khỏi thành, vượt qua sông Hê-lan-nhã, 210 đến chùa Thiên quan, 211 chỗ Tôn giả A- nan, nói:

- Này A-nan, tôi muốn kịp thấy xá-lợi Thế Tôn khi chưa thiêu. Tôn giả A-nan trả lời:

- Muốn kịp thấy xá-lợi của Đức Thế Tôn khi chưa thiêu, thật là khó. Vì sao vậy? Xá-lợi Đức Thế Tôn đã được tắm rửa, được bọc bằng kiếp-bối mới, rồi dùng năm trăm trương điệp tuần tự quấn lại, để trong kim quan bằng sắt, đổ đầy bằng dầu thơm, rồi để vào trong một cái quách bằng gỗ. Dưới cái quách chất một đống củi bằng cây thơm. Nay sắp sửa đốt. Cho nên khó có thể thấy được.

Bấy giờ, Đại Ca-diếp từ từ bước đến chỗ kim quan đựng xá-lơi của Phật. Khi ấy cái quan và cái quách liền tự mở ra, chân Đức Thế Tôn hiện ra. Đại Ca-diếp thấy dấu bánh xe dưới bàn chân Thế Tôn có vết bẩn, liền hỏi Tôn giả A-nan:

- Nhan dung của Đức Thế Tôn đoan chánh, thân thể bằng sắc vàng, ai làm bẩn dấu bánh xe dưới chân?

Tôn giả A-nan trả lời với Đại Ca-diếp:

- Bạch Đại đức Ca-diếp, tâm người nữ 212 mềm yếu. Khi kính lễ Đức Thế Tôn, người ấy khóc. Nước mắt rớt xuống đó, rồi lấy tay nắm nên làm bẩn chân Đức Thế Tôn.

Đại Ca-diếp nghe nói, không vui, rồi kính lễ dưới chân Đức Thế Tôn. Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, chư Thiên, đại chúng cũng đều kính lễ chân Đức Thế Tôn. Bấy giờ, chân Đức Thế Tôn hoàn lại trong kim quan, không còn hiện nữa. Đại Ca-diếp buồn than, nói kệ, nhiễu quanh kim quan bảy vòng, rồi lửa không châm mà tự nhiên cháy.

Đại Ca-diếp, sau khi lễ hỏa thiêu xá-lợi rồi, vì nhân duyên này tập hợp Tỳ-kheo Tăng, kể lại:

- Trên đường đi về đây, tôi nghe Bạt-nan-đà nói với các Tỳ-kheo như sau: "Thôi đủ rồi! Các Trưởng lão, đừng khóc nữa, đừng quá ưu sầu. Chúng ta nay đã thoát khỏi vị Ma-ha-la ấy rồi. Lão ấy khi còn sống thường dạy chúng ta: Cái này nên, cái này không nên; phải làm điều này, không được làm điều này. Nay chúng ta được tự do làm theo ý muốn của mình. Muốn làm thì làm, không muốn làm thì thôi."

Đại Ca-diếp nói:

- Nay, chúng ta hãy cùng nhau luận Pháp, Tỳ ni. Chớ để cho ngoại đạo nói thêm nhiều điều, biếm nhẻ rằng, "Pháp và Luật của Sa-môn Cù-đàm như khói. Khi Thế Tôn ấy còn sống, mọi người cùng học giới. Nay người ấy mất rồi, không còn ai học giới nữa." Các Trưởng lão, nay hãy lựa chọn cá Tỳ-kheo đa văn, trí tuệ, là những vị A-la-hán.

Bấy giờ, chọn được bốn trăm chín mươi chín vị đều là A-la-hán, đa văn trí tuệ. Các Tỳ-kheo đề nghị:

- Nên chọn Tôn giả A-nan ở trong số này. Đại Ca-diếp nói:

- Chớ chọn A-nan vào trong số đó. Hỏi:

- Vì sao vậy? Đáp:

- Vì A-nan còn có ái, nhuế, bố, si. Người có ái nhuế bố si thì không nên chọn vào trong số đó.

Khi ấy, các Tỳ-kheo lại nói:

- Tôn giả A-nan là người cúng dường 213 Phật, thường đi theo Phật, đích thân thọ nhận giáo pháp từ Đức Thế Tôn. Đây đó, những chỗ nghi vấn, chắc chắn Tôn giả đã thưa hỏi Đức Thế Tôn. Vậy nên cần được chọn vào trong số đó.

Rồi Tôn giả được chọn vào trong số.

Các Tỳ-kheo đều nghĩ, - Chúng ta nên chọn chỗ nào mà tập hội để luận Pháp và Tỳ-ni, chỗ mà ẩm thực và ngọa cụ được đầy đủ không thiếu? Tất cả đều nói, - Chỉ có thành Vương-xá là nơi mà phòng xá, ẩm thực và ngọa cụ được đầy đủ dồi dào. Nay chúng ta nên đến đó tập hợp để luận Pháp và Tỳ ni.

Bấy giờ, Đại Ca-diếp liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Các Tỳ-kheo này được Tăng sai. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng đến thành Vương-xá tập hội để luận Pháp và Tỳ ni. Đây là lời tác bạch.

Tác bạch rồi, tất cả đều đến Tỳ-xá-ly.

Khi ấy, A-nan đang trên đường đi, nơi chỗ thanh vắng, tâm tự suy nghĩ rằng, - Ví như con trâu nghé mới sinh còn bú sữa, cùng năm trăm con trâu lớn đồng đi. Nay ta cũng như vậy. Là hàng hữu học, còn có việc phải làm, 214 mà cùng đi với năm trăm vị A-la-hán!

Bấy giờ, các Trưởng lão đều đến Tỳ-xá-ly. A-nan cũng đang trụ tại Tỳ-xá-ly. Các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, quốc vương, đại thần, các Bà-la-môn, ngoại đạo đều đến thăm hỏi. Mọi người tụ hội đông đảo.

Bấy giờ, có Tỳ-kheo Bạt-xà Tử 215 có đại thần lực, đã đặng thiên nhãn, biết được tâm trí của người khác, suy nghĩ: Hiện nay, A-nan cũng đang ở tại Tỳ-xá-ly. Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, quốc vương đại thần, các Bà-la-môn ngoại đạo đều đến thăm hỏi. Mọi người tụ hội đông đảo. Nay ta nên quán sát xem A-nan là người hữu dục hay vô dục? Sau khi quán sát biết A-nan là người hữu dục chứ chẳng phải vô dục. Tỳ-kheo lại nghĩ, - Nay ta nên khiến cho A-nan sinh tâm yểm ly. Vì muốn khiến Tôn giả A-nan sinh tâm yểm ly, nên Bạt-xà Tử liền nói bài kệ:

Dưới gốc cây chỗ khuất, Tâm tư hướng Niết-bàn. Tọa thiền đừng buông lung.

Nói nhiều để làm gì?

Tôn giả A-nan nghe Tỳ-kheo Bạt-xà Tử nói pháp yểm ly rồi, liền ở riêng một mình, tinh tấn không buông lung, tịch nhiên, không loạn động. Đây là pháp vị tằng hữu 216 của A-nan. Bấy giờ, Tôn giả A-nan ở chỗ đất trống, trải giường giây, hầu hết suốt đêm đi kinh hành, đến lúc gần sáng, khi tướng bình minh sắp xuất hiện, thân mỏi mệt, nghĩ rằng,

- Nay ta quá mỏi mệt, cần ngồi một chút. Nghĩ xong, liền ngồi; rồi nghiêng mình muốn nằm. Trong khoảnh khắc, khi đầu chưa đến gối, bỗng nhiên tâm đắc vô lậu giải thoát. Đây là pháp vị tằng hữu của Tôn giả A-nan.

A-nan đắc A-la-hán rồi, liền nói kệ:

Đa văn, nói rất nhiều. Thường hầu hạ Thế Tôn. Đã đoạn sinh tử xong

Nay Cù-đàm 217 muốn nằm.

Các Tỳ-kheo từ Tỳ-xá-ly đến thành Vương xá, nói:

- Trước khi luận Pháp và Tỳ-ni, chúng ta cần làm việc gì? Sửa soạn phòng xá, ngọa cụ trước, hay luận Pháp, Tỳ-ni trước?

Tất cả đều nói, tu bổ phòng xá, ngọa cụ trước.

Bấy giờ, Đại Ca-diếp vì nhân duyên này tập hợp Tỳ-kheo Tăng. Trong số này, Đà-hê-la Ca-diếp làm Thượng tọa. Trưởng lão Ba-bà-na là Thượng tọa thứ hai. 218 Đại Ca-diếp là Thượng tọa thứ ba. Trưởng lão Đại Châu-na là Thượng tọa thứ tư.

Bấy giờ, Đại Ca-diếp biết Tăng sự liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng tập hợp để luận Pháp Tỳ ni. Đây là lời tác bạch.

Khi ấy, Tôn giả A-nan liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên phải, đầu gối bên phải chấm đất, chắp tay, bạch Đại Ca-diếp:

- Tôi trực tiếp nghe từ Đức Phật, ghi nhớ lời Phật có dạy rằng, "Từ nay về sau, vì các Tỳ-kheo bỏ các giới nhỏ tiểu tiết." 219

Ca-diếp hỏi A-nan:

- Ông có hỏi Đức Thế Tôn, giới nào là giới nhỏ tiểu tiết hay không?

Tôn giả A-nan trả lời:

- Lúc ấy tôi sầu ưu nên quên, không hỏi điều đó. Các Tỳ-kheo đều nói:

- Đến đây. Tôi sẽ nói với ông, trong giới nhỏ tiểu tiết.

Hoặc có vị nói, trừ bốn Ba-la-di, ngoài ra là giới nhỏ tiểu tiết. Hoặc nói, trừ bốn Ba-la-di và mười ba sự, ngoài ra là giới nhỏ tiểu tiết. Hoặc nói, trừ bốn Ba-la-di, mười ba việc, và hai bất định, ngoài ra là giới nhỏ tiểu tiết. Hoặc nói, trừ bốn Ba-la-di, mười ba việc, hai bất định, và ba mươi việc, ngoài ra là giới nhỏ tiểu tiết. Hoặc nói, trừ bốn Ba-la- di, cho đến chín mươi việc, ngoài ra là giới nhỏ tiểu tiết. Đại Ca-diếp bảo các Tỳ-kheo:

- Các Trưởng lão! Nay, trong chúng mỗi vị nói một cách, không biết giới nào là giới nhỏ tiểu tiết. Từ nay về sau, nên cùng nhau lập ước chế: "Nếu trước đây, những gì Đức Phật không chế cấm thì nay không nên chế cấm. Trước đây những gì Đức Phật chế cấm thì nay không nên hủy bỏ. Nên tùy thuận học tập những gì mà Đức Phật đã quy định.

Đại chúng đều lập chế hạn như vậy. Đại Ca-diếp nói với A-nan:

- Ông là người đầu tiên thỉnh cầu Phật độ người nữ xuất gia ở trong Phật Pháp, mắc tội Đột-kiết-la. Nay nên sám hối.

Tôn giả A-nan trả lời:

- Bạch Đại đức, điều này tôi không cố ý làm. Ma-ha Ba-xà-ba-đề có đại ân đối với Đức Phật. Phật mẫu qua đời, nuôi nấng Thế Tôn. Bạch Đại đức, nay tôi đối với việc này, không tự thấy có tội. Nhưng vì kính tín Đại đức nên xin sám hối.

Đại đức Ca-diếp lại nói:

- Ông khiến Thế Tôn phải ba lần yêu cầu ông làm thị giả, mà ông nói không làm, phạm Đột-kiết-la tội. Nay ông nên sám hối.

Tôn giả A-nan trả lời với Đại Ca-diếp:

- Điều này, tôi không cố ý làm. Bởi vì làm thị giả Phật là việc rất khó, nên tôi nói là tôi không thể. Nay, tôi đối với việc này, không tự thấy có tội. Nhưng vì kính tín Đại đức nên xin sám hối.

Đại đức Ca-diếp lại nói:

- Ông vá y Tăng-già-lê cho Đức Phật, dùng chân đạp để vá, mắc tội Đột-kiết-la. Nay phải sám hối.

A-nan trả lời Đại đức Ca-diếp:

- Điều này, tôi không cố ý làm. Chẳng phải tôi có tâm khinh mạn mà làm như vậy. Vì không có ai cầm nên tôi phải làm như vậy. Nay, tôi đối với việc này, không tự thấy có tội. Nhưng vì kính tín Đại đức nên xin sám hối.

Ca-diếp nói:

- Đức Thế Tôn muốn Niết-bàn, ba phen nói với ông. Ông không thỉnh Đức Thế Tôn ở lại thế gian một kiếp hay hơn một kiếp, để cho vô số người được lợi ích, vì thương tưởng thế gian, vì sự an lạc cho chư thiên, nhân loại. Ông mắc tội Đột-kiết-la. Nay phải sám hối.

Tôn giả A-nan thưa:

- Bạch Đại đức Ca-diếp, điều này không phải tôi cố làm, mà do ma ám tâm tôi, khiến tôi không thỉnh Phật ở đời thêm nữa. Trong đây, tôi không tự thấy có tội, nhưng vì kính tín Đại đức, nên xin sám hối.

Ca-diếp lại nói:

- Đức Thế Tôn bảo ông lấy nước, ông không lấy, mắc tội Đột- kiết-la. Nay phải sám hối.

A-nan thưa:

- Điều nầy không phải tôi cố ý làm. Nhưng vì lúc ấy có năm trăm chiếc xe đi ngang qua phía trên dòng nước, nên nước bị đục. Sợ Đức Thế Tôn uống bị bệnh, nên tôi không lấy.

Ca-diếp nói:

- Khi ấy ông lấy thì hoặc do oai thần của Phật, hoặc chư Thiên khiến cho nước được trong.

A-nan nói:

- Trong đây, tôi không tự thấy có tội. Nhưng vì kính tín Đại đức nên xin sám hối.

Ca-diếp lại nói:

- Ông không thưa hỏi Đức Thế Tôn, giới nhỏ tiểu tiết, là những giới nào, mắc tội Đột-kiết-la. Nay nên sám hối.

Ông A-nan thưa:

- Điều này, chẳng phải tôi cố ý làm, mà vì lúc ấy tôi sầu ưu, không nhớ để thưa hỏi Đức Thế Tôn giới nào là giới nhỏ, tiểu tiết. Trong đây, tôi không tự thấy có tội. Nhưng vì kính tín Đại đức nên xin sám hối.

Ca-diếp lại nói:

- Ông không ngăn người nữ, để cho họ làm bẩn chân Đức Phật.

Mắc tội Đột-kiết-la. Nay phải sám hối.

Tôn giả A-nan thưa:

- Điều này chẳng phải tôi cố làm, mà là do người nữ tâm mềm yếu nên khi kính lễ chân Phật, khóc chảy nước mắt, lấy tay lau, làm bẩn chân Đức Phật. Trong đây tôi không tự thấy có tội. Nhưng vì kính tín Đại đức nên nay xin sám hối.

Khi ấy, Đại Ca-diếp liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng hỏi Ưu-ba-ly Pháp Tỳ-ni. Đây là lời tác bạch.

Khi ấy Ưu-ba-ly liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng khiến Thượng tọa Ca-diếp hỏi, tôi đáp. Đây là lời tác bạch.

Đại Ca-diếp liền đặt câu hỏi:

- Giới Ba-la-di thứ nhất, duyên khởi tại chỗ nào? Ai là người phạm đầu tiên?

Ưu-ba-ly trả lời:

- Duyên khởi, đầu tiên tại Tỳ-xá-ly. Tu-đề-na Ca-lan-đà Tử là người phạm đầu tiên.

- Giới thứ hai, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại thành Vương-xá. Tỳ-kheo Đà-ni-già, 220 con ông thợ đồ gốm, phạm đầu tiên.

Lại hỏi:

- Giới thứ ba, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tai Tỳ-xá-ly. Tỳ-kheo bên sông Bà-cầu phạm đầu tiên. Lại hỏi:

- Giới thứ tư, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại Tỳ-xá-ly. Tỳ-kheo bên sông Bà-cầu phạm đầu tiên. Lại hỏi:

- Giới thứ nhất của Tăng tàn, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Ca-lưu-đà-di là người phạm đầu tiên.

Như vậy, lần lượt tùy theo chỗ phát khởi đầu tiên như phần đầu đã nói.

Lại hỏi:

- Giới thứ nhất, bất định pháp, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Người phạm đầu tiên là Ca-lưu-đà-di. Giới thứ hai cũng vậy.

Lại hỏi:

- Ni-tát-kỳ Ba-dật-đề, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Nhóm sáu Tỳ-kheo phạm đầu tiên. Như vậy, lần lượt, như phần đầu đã nói.

Lại hỏi:

- Ba-dật-đề, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại Thích-sí-sấu. Tỳ-kheo Tượng Lực Thích tử là người phạm đầu tiên.

Như vậy, lần lượt, như phần đầu đã nói. Lại hỏi:

- Ba-la-đề-đề-xá-ni duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Tỳ-kheo-ni Liên Hoa Sắc là duyên khởi. Thứ hai, thứ ba, thứ tư, như phần đầu đã nói.

Lại hỏi:

- Thứ nhất, chúng học pháp, duyên khởi đầu tiên ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Nhóm sáu Tỳ-kheo phạm đầu tiên. Như vậy, lần lượt, như phần đầu đã nói.

Giới riêng của Tỳ-kheo-ni, như luật đã nói. Lại hỏi:

- Đầu tiên cho phép thọ đại giới, duyên khởi ở chỗ nào?

- Tại Ba-la-nại, năm Tỳ-kheo. Lại hỏi:

- Đầu tiên cho phép thuyết giới ở đâu?

- Tại thành Vương xá, vì các niên thiếu Tỳ-kheo. Lại hỏi:

- Đầu tiên cho phép an cư ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Nhóm sáu Tỳ-kheo là duyên khởi. Lại hỏi:

- Ban đầu duyên khởi tự tứ ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Nhóm sáu Tỳ-kheo là duyên khởi. Như vậy, lần lượt hỏi cho đến Tỳ-ni Tăng nhất.

Bấy giờ, các vị tập hợp tất cả phần việc của Tỳ-kheo thành một nhóm gọi là - Luật Tỳ-kheo. Phần việc của Tỳ-kheo-ni thành một nhóm gọi là - Luật Tỳ-kheo-ni. Tất cả các pháp liên hệ thọ giới thành một nhóm gọi là - Kiền độ Thọ giới. Tất cả các pháp bố-tát thành một nhóm gọi là - Kiền độ Bố-tát. Tất cả các pháp an cư thành một nhóm gọi là - Kiền độ An cư. Tất cả các pháp tự tứ thành một nhóm gọi là - Kiền độ Tự tứ. Tất cả các pháp liên hệ sử dụng da thuộc thành một nhóm gọi là - Kiền độ Da thuộc. Tất cả các pháp liên hệ y phục thành một nhóm gọi là - Kiền độ Y. Tất cả các pháp liên hệ sự dùng thuốc thành một nhóm gọi là - Kiền độ Dược. Tất cả các pháp liên hệ Ca-thi-na y thành một nhóm gọi là - Kiền độ Ca-thi-na y. Hai bộ luật, tất cả những Kiền độ, Điều bộ, Tỳ-ni Tăng nhất, tập hợp lại gọi là - Tỳ-ni tạng.

Bấy giờ, Đại Ca-diếp liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng hỏi A-nan Pháp Tỳ ni. Đây là lời tác bạch.

Khi ấy, Tôn giả A-nan liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng khiến Đại Ca-diếp hỏi, tôi trả lời. Đây là lời tác bạch.

Đại đức Ca-diếp liền hỏi A-nan:

- Kinh Phạm động 221 được nói ở chỗ nào? Tăng nhất, 222 nói ở đâu? Tăng thập, 223 nói tại chỗ nào? Kinh nói về việc thế giới thành bại, 224 nói ở đâu? Kinh Tăng-kỳ-đà, 225 nói ở chỗ nào? Kinh Đại nhân duyên, 226 nói ở đâu? Kinh Thiên đế Thích hỏi, 227 nói ở đâu?

Tôn giả A-nan đều trả lời như được nói trong Kinh Trường A-hàm.

Các vị liền tập hợp tất cả các kinh dài lại gọi là - Trường A-hàm, tất cả kinh trung gọi là - Trung A-hàm. Từ một việc, cho đến mười việc; từ mười việc cho đến mười một việc gọi là - Tăng nhất. Nhặt lượm 228 những điều liên quan đến Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, chư Thiên, Đế Thích, Ma, Phạm vương, tập lại gọi là - Tạp A-hàm.

Như thị sinh kinh, 229 Bổn kinh, 230 Thiện nhân duyên kinh, 231 Phương đẳng kinh, 232 Vị tằng hữu kinh, 233 Thí dụ kinh, 234 Ưu-bà-đề-xá kinh, 235 Cú nghĩa kinh, 236 Pháp cú kinh, 237 Ba-la-diên kinh, 238 Tạp nan kinh, 239 Thánh kệ kinh: 240 các kinh như vậy tập hợp lại thành Tạp tạng. Có nạn không nạn ràng buộc tương ưng với nhau, tập hợp lại thành A-tỳ-đàm tạng. Bấy giờ, những lời dạy của Đức Phật được tập hợp lại thành Ba tạng.

Bấy giờ, Trưởng lão Phú-la-na 241 nghe tại thành Vương-xá, có năm trăm vị A-la-hán cùng nhau tập hợp Pháp Tỳ-ni, liền cùng năm trăm vị Tỳ-kheo, đến thành Vương-xá, chỗ Đại Ca-diếp nói:

- Tôi nghe Đại đức cùng năm trăm vị A-la-hán cùng nhau tập hợp Pháp Tỳ-ni, tôi cũng muốn dự nghe pháp.

Đại Ca-diếp, vì nhân duyên này tập hợp Tỳ-kheo Tăng vì số Tỳ- kheo này hỏi lại Ưu-ba-ly, cho đến tập hợp thành Ba Tạng như trên đã nói.

Phú-la-na thưa Đại đức Ca-diếp:

- Tôi nhất trí tất cả, chỉ trừ tám việc. 242 Thưa Đại đức, chính tôi nghe từ Đức Phật và nhớ kỹ không quên, Đức Phật cho phép: Ngủ với thức ăn, nấu thức ăn trong giới, tự mình nấu thức ăn, tự mình lấy thức ăn, thọ thực lúc sáng sớm, từ người kia mang thức ăn đến, nếu có tạp quả, hoặc nước trong ao chảy ra mà có vật có thể ăn được thì được ăn. Tám trường hợp trên Phật đều cho phép không làm pháp dư thực mà được ăn.

Đại Ca-diếp trả lời:

- Thật đúng như lời Thầy nói. Đức Thế Tôn vì lúc mất mùa, lúc gạo khan hiếm, nhân dân đói khổ, khất thực khó, đã từ mẫn đối với Tỳ- kheo nên cho phép tám việc như vậy. Khi nào được mùa lúa gạo đầy đủ thức ăn nhiều thì Phật liền chế cấm, không cho phép làm như vậy.

Phú-la-na lại nói:

- Thưa Đại đức Ca-diếp, Đức Thế Tôn là bậc Nhất thiết tri kiến, không bao giờ cấm rồi lại mở; mở rồi lại cấm.

Đại Ca-diếp trả lời:

- Vì Đức Thế Tôn là bậc nhất thiết trí kiến nên mới cấm rồi lại mở, mở rồi lại cấm. Này Phú-la-na, chúng ta nên lập chế ước như vầy: Những gì Đức Phật không cấm thì không nên cấm. Những gì Đức Phật chế cấm thì không nên hủy bỏ. Nên tùy thuận học tập những chế giới của Đức Phật. 243

Tại thành Vương xá, năm trăm vị A-la-hán, cùng nhau kiết tập Pháp Tỳ-ni, cho nên gọi là: Tập Pháp Tỳ ni ngũ bách nhân.

Phần 4: NÊU DẪN CÁC SỰ VIỆC: PHÒNG XÁ, TẠP SỰ, NGŨ BÁCH KẾT TẬP, THẤT BÁCH KẾT TẬP, ĐIỀU ĐẠT, TỲ NI TĂNG NHẤT

Chương IV: THẤT BÁCH KẾT TẬP

Sau khi Đức Thế Tôn Bát-Niết-bàn một trăm năm, tại Tỳ-xá-ly, các Tỳ-kheo người Bạt-xà 244 thi hành mười việc, nói là pháp thanh tịnh, được Đức Phật cho phép: được phép hai ngón tay lấy thức ăn, được phép giữa xóm làng, được phép trong chùa, được phép về sau hứa khả, được phép thường pháp, được hòa, được phép muối ngủ chung, được phép uống rượu xà-lâu-la, được phép chứa ngọa cụ không cắt rọc, được nhận vàng bạc. 245 Ngày bố-tát, đàn-việt cúng vàng bạc, họ chia cho nhau.

Bấy giờ, có Da-xá Già-na Tử 246 nghe Tỳ-kheo Tỳ-xá-ly làm việc như vậy, liền đến chỗ Tỳ-kheo người Bạt-xà, thì thấy họ khuyên đàn- việt khi bố-tát cúng dường vàng bạc cho chúng Tăng. Giữa Tăng, họ xướng, chia phần cho Tỳ-kheo Già-na Tử. Tỳ-kheo liền nói:

- Tôi không nhận.

- Tai sao vậy?

- Sa-môn Thích tử không được thọ nhận và cất giữ vàng bạc. Sa- môn Thích tử xả bỏ châu báu, không đắm nơi sự trang sức đẹp.

Vào một ngày khác, họ phân chia xong, mang đến cho Tỳ-kheo (969a1) Già-na Tử. Già-na Tử nói:

- Tôi không cần. Trước đây tôi đã nói Sa-môn Thích tử xả bỏ châu báu, không đắm vào sự trang sức đẹp đẽ.

Họ liền nói:

- Ưu-bà-tắc nơi Tỳ-xá-ly giận. Thầy đến giáo hóa khiến cho họ hoan hỷ.

Rồi sai người cùng đi. Tỳ-kheo Da-xá Già-na Tử đến Tỳ-xá-ly, chỗ Ưu-bà-tắc, nói:

- Thật sự các người giận lời nói của tôi phải không? Tôi nói: Sa- môn Thích tử không được nhận lấy vàng bạc, xả bỏ trân bảo, không đắm vào việc trang sức đẹp đẽ. Này, Ưu-bà-tắc, khi Đức Thế Tôn ở tại thành Vương-xá, bấy giờ trong cung, quần thần của vua, tập họp nói Sa- môn Thích tử được nhận vàng bạc, không xả bỏ châu báu, say đắm vào việc trang sức cho đẹp. Bấy giờ, trong nhóm quần thần kia có đại trưởng giả Châu Kế 247 nói với các đại thần: "Không được nói Sa-môn Thích tử được nhận lấy vàng bạc, không xả bỏ châu báu, đắm say vào việc trang sức cho đẹp. Tại sao vậy? Vì Sa-môn Thích tử không những không được phép nhận vàng bạc, mà còn xả bỏ châu báu, không đắm say vào việc trang sức đẹp." Bấy giờ, trưởng giả Châu Kế vì các đại thần giải thích nói rõ ràng, khiến họ hiểu và hoan hỷ. Sau đó, một thời gian Trưởng giả Châu Kế đến chỗ Đức Thế Tôn, đầu mặt kính lễ sát chân, rồi ngồi lui qua một bên, đem nhân duyên trước kia bạch lên Đức Thế Tôn một cách đầy đủ, rồi thưa: "Con giải thích rõ ràng, khiến họ hoan hỷ. Bạch Đức Thế Tôn, con nói như vậy có trái với Thánh chỉ, không như pháp đã dạy sao?" Đức Phật dạy ông trưởng giả: "Như lời ông nói là đúng pháp, đúng sự thật, không trái với giáo pháp Đức Thế Tôn. Tại sao vậy? Vì Sa-môn Thích tử không được phép nhận lấy vàng bạc; xả bỏ châu báu, không đắm vào việc trang sức cho đẹp. Người nào nhận lấy vàng bạc tức là thụ hưởng ngũ dục. Thọ ngũ dục thì không phải Sa-môn Thích tử. Này ông Trưởng giả! Nếu thấy Sa-môn Thích tử nào cầm nắm vàng bạc, quyết định người ấy không phải là Sa-môn Thích tử. Ta có nói, cho phép, ai cần tre, lau, cỏ, cây, được phép cầu xin; nhưng không bao giờ được phép tự mình nhận lấy vàng bạc" 248 Này Lê-xa, vì nhân duyên trên nên Sa-môn Thích tử không được phép nhận lấy vàng bạc, xả bỏ châu báu, không đắm say vào việc trang sức cho đẹp.

- Này Lê-xa, lại có một hôm, khi Đức Thế Tôn ở tại Kỳ-hoàn. Ngài bảo các Tỳ-kheo, có bốn trường hợp khiến cho mặt trời, mặt trăng không sáng tỏ, đó là A-tu-la, khói mây, sương và bụi. Bốn trường hợp này khiến cho mặt trời mặt trăng không sáng tỏ. Sa-môn Bà-la-môn cũng có bốn việc ô nhiễm bụi bẩn khiến cho Sa-môn Bà-la-môn không chói sáng. Đó là, nếu Sa-môn Bà-la-môn nào không thể trừ bỏ việc uống rượu, thì đây là bụi bẩn thứ nhất; hoặc có Sa-môn Bà-la-môn nào làm pháp ái dục, không thể xả ly, thì đây là bụi bẩn thứ hai; hoặc có Sa- môn Bà-la-môn nào nhận lấy vàng bạc, không xả bỏ sự trang sức cho tốt đẹp, thì đây là bụi bẩn thứ ba; hay có Sa-môn, Bà-la-môn nào dùng tà mạng để nuôi sống, không thể đoạn trừ, thì đây là bụi bẩn thứ tư, đó gọi là bốn việc. Vì bốn việc này cho nên khiến Sa-môn Bà-la-môn ô uế không sáng tỏ, không có sự sáng chói. Đức Thế Tôn nói kệ:

Sa-môn, Bà-la-môn

Bị bẩn bởi tham dục

Bị ngu si che lấp

Ái trước nơi sắc đẹp.

Uống rượu, tâm tán loạn

Rồi làm pháp ái dục

Nhận lấy vật quý báu

Đây là kẻ vô trí.

Sa-môn Bà-la-môn

Nuôi sống bằng tà mạng

Phật nói đây là xấu

Như mặt trời bị che.

Ánh sáng không chiếu soi

Ô uế không tinh sạch

Bị che bởi bóng tối

Người bị ái dục sai.

Tạo ác, không thiện nghiệp

Người si đâu hành đạo?

Oán tắng lại càng thêm

Lại thọ thân đời sau.

- Này Ly-xa, vì những nhân duyên như vậy, các ông nên biết, Sa- môn Thích tử không được thọ nhận vàng bạc, trừ bỏ sự trang sức. Các ông không tin lời nói của tôi hay sao?

Ly-xa nói:

- Không phải tôi không tin. Tôi rất kính tín đối với Ngài. Ngài có thể cư trú tại Tỳ-xá-ly này. Chúng tôi sẽ cung cấp y phục ẩm thực y dược, và tất cả thứ cần dùng.

Bấy giờ, Tỳ-kheo Già-na tử vì các Ly-xa giải bày khiến họ được hoan hỷ rồi, cùng Tỳ-kheo sứ giả kia trở về chỗ Tỳ-kheo Bà-xà Tử. 249 Từ xa thấy Tỳ-kheo Già-na Tử đến, Bà-xà Tử liền hỏi Tỳ-kheo sứ giả:

- Tỳ-kheo Già-na Tử đã giải thích khuyến dụ các Ly-xa khiến họ tin tưởng rồi phải không?

Tỳ-kheo sứ giả trả lời:

- Vâng. Họ đã kính tín Già-na Tử. Chúng ta chẳng phải Sa-môn Thích tử.

Tỳ-kheo Bà-xà Tử hỏi:

- Tại sao vậy?

Sứ giả liền đem nhân duyên trước trình bày đầy đủ. Tỳ-kheo Tỳ- xá-ly nói với Tỳ-kheo Già-na tử:

- Trước đây Thầy mắng chửi chúng Tăng. Thầy có thấy tội hay chăng?

Già-na Tử trả lời:

- Tôi không mắng chửi chúng Tăng. Vị kia liền tập chúng để cử tội.

Tỳ-kheo Già-na Tử liền nghĩ: Tránh sự này nếu được Trưởng lão Ly-bà-đa 250 trợ bạn ta thì có thể chấm dứt như pháp.

Già-na tử liền hỏi thăm người khác để biết Ly-bà-đa hiện ở đâu. Người được hỏi trả lời: Nghe nói ở bên bờ sông Bà-kha. 251 Già-na Tử liền đến bên Sông Bà-kha. Ly-bà-đa lúc ấy không có ở đó. Già-na Tử hỏi: Ly-bà-đa hiện ở đâu? Người ở tại đó trả lời: Nghe nói hiện ở nước Già-na-ủy-xà. 252 Già-na Tử liền đến nước đó, nhưng cũng không gặp Ly-bà-đa. Hỏi, được biết Ly-bà-đa hiện ở tại nước A-già-lâu-la. 253 Già- na Tử đến nước đó, lại cũng không có Ly-bà-đa, và hỏi tiếp được biết Ly-bà-đa hiện ở nước Tăng-già-xa. 254 Già-na tử liền đến đó, gặp được Ly-bà-đa hiện đang ở tại đó.

Bấy giờ, chúng đang tập hợp, Già-na Tử hỏi vị đệ tử thị giả của Ly-bà-đa:

- Đại đức Trưởng lão Ly-bà-đa của Thầy có đến trong chúng không?

Vị thị giả trả lời:

- Ngài sẽ đến.

Khi ấy, Ly-bà-đa đến thuyết pháp cho chúng nghe xong, quá nữa đêm, cầm ni-sư-đàn trở về lại thất.

Khi ấy, Da-xá Già-na Tử cũng ở trong chúng nghe pháp rồi, quá nửa đêm cầm ni-sư-đàn đến chỗ Ly-bà-đa, nghĩ: Bây giờ là thời gian thích hợp. Ta sẽ trình bày đầy đủ nhân duyên để Ly-bà-đa nghe.

Già-na tử liền hỏi Ly-bà-đa:

- Kính thưa Đại đức Thượng tọa, được phép hai ngón tay lấy thức ăn 255 hay không?

Ly-bà-đa hỏi lại:

- Hai ngón tay lấy thức ăn, là thế nào? Già-na Tử thưa:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, ăn đủ rồi, xả oai nghi, không làm pháp dư thực, được dùng hai ngón tay lấy thức ăn để ăn không?

Ly-bà-đa nói:

- Không được làm như vậy. Già-na tử hỏi:

- Điều này Đức Phật chế cấm tại chỗ nào? 256 Ly-bà-đa trả lời:

- Tại nước Xá-vệ. Nhân có vị không làm phép dư thực mà ăn, cho nên Phật chế cấm. Già-na Tử lại hỏi:

- Thưa Đại đức Trưởng lão, được giữa xóm làng 257 hay không? Ly-bà-đa hỏi lại:

- Được giữa xóm làng, là thế nào? Già-na Tử nói:

- Thưa Đại đức Trưởng lão, ăn đủ rồi, xả oai nghi, không làm pháp dư thực, đi đến khoảng giữa hai thôn, được ăn.

Ly-bà-đa nói:

- Không được làm như vậy. Già-na Tử hỏi:

- Điều này Đức Phật chế cấm ở chỗ nào? 258

- Tại nước Xá-vệ. Nhân có vị không làm pháp dư thực mà ăn, cho nên Đức Phật chế cấm.

Già-na Tử hỏi:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, được trong chùa 259 hay không? Ly-bà-đa hỏi:

- Được trong chùa, là thế nào? Già-na Tử trả lời:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, nghĩa là ở trong chùa được biệt chúng yết-ma.

Ly-bà-đa nói:

- Không được làm như vậy. Già-na Tử hỏi:

- Đức Phật chế cấm điều này ở đâu?

- Tại thành Vương xá. Chế cấm trong Kiền độ Bố-tát. Già-na Tử hỏi:

- Kính Đại đức Trưởng lão, được phép hứa khả sau 260 hay không? Ly-bà-đa hỏi lại:

- Thế nào là được phép hứa khả sau? Già-na Tử thưa:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, tại nội giới, được phép biệt chúng yết- ma nếu sau đó được hứa khả.

Ly-bà-đa nói:

- Không được làm như vậy. Già-na Tử hỏi:

- Điều này Đức Phật chế cấm ở chỗ nào?

- Tại Thành Vương xá. Cấm chế thuộc trong Kiền độ Bố-tát. Già-na Tử lại hỏi:

- Được thường pháp 261 hay không? Ly-bà-đa lại hỏi:

- Thế nào gọi là được thường pháp? Già-na Tử thưa:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, việc này làm như vậy rồi, nói như vậy, xưa nay làm như vậy.

Ly-bà-đa nói:

- Tỳ-kheo biết chăng? Nên quán sát Tu-đa-la, Tỳ-ni, nghiệm xét Pháp Luật. Nếu không quán sát Tỳ ni không nghiệm xét Pháp Luật, mà trái nghịch Pháp thì, nếu đã làm không nên làm, chưa làm cũng không nên làm. Nếu quán sát Tu-đa-la, Tỳ-ni, kiểm xét Pháp Luật, cùng Tu- đa-la mà cùng pháp luật tương ưng, không trái với pháp sẵn có, thì những điều đã làm hay chưa làm đều nên làm.

Già-na tử hỏi:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, được hòa 262 hay không? Ly-bà-đa hỏi:

- Thế nào là được hòa?

- Bạch Đại đức Trưởng lão, ăn đủ rồi, xả oai nghi, dùng tô du, mật, sinh tô, thạch mật, tô, hòa chung lại, được ăn không?

Ly-bà-đa nói:

- Không được làm như vậy. Già-na Tử lại hỏi:

- Điều này được Đức Phật chế cấm ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Nhân có vị không tác pháp dư thực mà ăn, nên Phật đã chế cấm.

Già-na tử lại hỏi:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, muối ngủ chung 263 được phép không? Ly-bà-đa hỏi lại:

- Muối ngủ chung được phép, là thế nào?

- Bạch Đại đức Trưởng lão, dùng muối ngủ chung nêm trong thức ăn rồi ăn.

Ly-bà-đa nói:

- Không được làm như vậy. Già-na Tử hỏi:

- Điều này được Đức Phật chế ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Trong Kiền độ Dược đã chế cấm. Già-na Tử lại hỏi:

- Bạch Trưởng lão Đại đức, được uống rượu xà-lâu-la 264 hay không?

Ly-bà-đa nói:

- Không được uống như vậy.

Già-na Tử hỏi:

- Điều này được Đức Phật chế cấm ở đâu?

- Tại nước Câu-thiểm-di. Vì Trưởng lão Tỳ-kheo Sa-già-đà 265 nên Phật đã chế cấm.

Già-na Tử lại hỏi:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, được phép cất chứa tọa cụ không cắt rọc 266 hay không?

Ly-bà-đa nói:

- Không được cất chứa như vậy. Già-na tử hỏi:

- Điều này Đức Phật chế cấm tại chỗ nào?

- Tại nước Xá-vệ. Vì Nhóm sáu Tỳ-kheo nên chế cấm. Già-na Tử lại hỏi:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, được phép nhận vàng bạc 267 hay không?

Ly-bà-đa nói:

- Không được thọ nhận như vậy. Già-na Tử hỏi:

- Điều này được Đức Phật chế cấm ở đâu?

- Tại thành Vương-xá, vì Bạt-nan-đà Thích Tử nên đã chế cấm. Già-na tử thưa:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, tại Tỳ-xá-ly, Tỳ-kheo Bà-xà Tử thi hành mười điều này mà nói là như pháp thanh tịnh, là Phật cho phép. Ngày bố-tát họ khuyến khích đàn-việt cúng dường vàng bạc cho chúng Tăng, rồi sai người phân chia.

Ly-bà-đa nói:

- Thầy đừng nói với người khác.

- Tại sao vậy?

- Sợ các Tỳ-kheo chỗ hiểu biết không đồng nhau, đưa đến Tỳ- kheo không hòa hợp. Tỳ-kheo, Thầy có thể đến trong núi A-vu-hằng hà, 268 nơi đó có Tỳ-kheo Tam-phù-đà 269 là đồng Hoà thượng với tôi, cùng với sáu mươi Tỳ-kheo Ba-la-ly Tử 270 chung sống. Các vị ấy đều là những người dũng mãnh tinh tấn, không hề có sự sợ sệt. Thầy đem nhân duyên ấy trình bày đầy đủ với các vị ấy đó, rồi cùng hẹn đến bên bờ sông Bà-kha, tôi cũng sẽ đến đó.

Khi ấy Tỳ-kheo Da-xá Già-na Tử liền đến núi kia, chỗ ở của Tam-phù-đà và đem nhân duyên ấy trình bày đầy đủ với các vị ấy, và hẹn đến bờ sông Bà-kha, sẽ gặp Đại đức Ly-bà-đa cũng đến đó.

Bấy giờ, Tỳ-kheo Bà-xà Tử ở Tỳ-xá-ly nghe Tỳ-kheo Da-xá Già- na Tử đi các nơi tìm trợ bạn, liền đem chiếc y tốt nhất ở Tỳ-xá-ly đến chỗ người đệ tử của Ly-bà-đa nói:

- Tôi đem chiếc y tốt nhất này đến đây để cúng cho Đại đức Ly- bà-đa. Nhưng thôi, nay không cúng nữa mà xin cúng cho Thầy. Thầy nhận cho.

Vị đệ tử của Ly-bà-đa nói:

- Thôi! thôi! Tôi không nhận.

Tỳ-kheo Bà-xà Tử ân cần khuyên, có tánh cách bắt ép khiến cho vị kia nhận. Khi vị kia nhận rồi Bà-xà Tử nói:

- Thưa Trưởng lão, Tỳ-kheo hai nước Ba-di-na 271 và Ba-lê 272 cùng nhau tranh cãi. Đức Thế Tôn xuất thế tại Ba-di-na. Lành thay! Trưởng lão bạch giùm tôi lên Đại đức Thượng tọa rằng, "Tỳ-kheo hai nước Ba- di-na và Ba-lê cùng nhau tranh cãi. Đức Thế Tôn xuất thế tại Ba-di-na. Lành thay! Đại đức hãy trợ Tỳ-kheo Ba-di-na.

Vị kia liền trả lời:

- Đại đức Trưởng lão Ly-bà-đa được nhiều người tôn kính. Tôi không dám thưa.

Vị kia bị cưỡng bức quá, liền đến chỗ Ly-bà-đa bạch:

- Kính bạch Đại đức, Tỳ-kheo hai nước Ba-di-na và Ba-lê cùng nhau tranh cãi. Đức Thế Tôn xuất thế tại Ba-di-na. Nguyện xin Đại đức hãy trợ Tỳ-kheo Ba-di-na.

Ly-bà-đa liền trả lời:

- Ngươi ngu si, muốn kéo ta vào trong bộ chúng bất tịnh chăng?

Ngươi hãy đi! Ta không cần ngươi.

Vị kia bị đuổi rồi liền đến Tỳ-xá-ly, chỗ Tỳ-kheo Bà-xà Tử thưa:

- Trưởng lão, trước đây tôi nói với Thầy, Đại đức Ly-bà-đa được nhiều người tôn kính. Tôi không dám nói. Nay tôi bị khiển trách.

Vị kia hỏi, bị khiển trách thế nào?

- Ngài khiển trách, đuổi tôi đi. Vị kia lại hỏi:

- Thầy bao nhiêu hạ?

- Tôi mười hai hạ.

- Thầy đã mười hai hạ mà còn sợ bị đuổi hay sao?

- Ngài ấy không chịu tôi làm thị giả, làm sao không sợ? Bấy giờ, Ly-bà-đa cùng các Tỳ-kheo nói:

- Nay chúng ta hãy đến ngay chỗ đã phát sinh tránh sự.

Các vị ấy đi bằng thuyền theo sông Hằng đến đó. Gặp lúc trời nóng, mệt mỏi, nên ghé thuyền vào bờ để nghỉ khỏe nơi bóng mát.

Lúc ấy, tại thôn Bà-sưu 273 có Trưởng lão đang trên đường đi, suy nghĩ: Trong việc tranh cãi này, nay ta nên xem xét Tu-đa-la, Tỳ-ni để biết ai là pháp ngữ, ai là phi pháp ngữ. Vị kia liền xem xét Tu-đa-la, Tỳ- ni; nghiệm xét Pháp Luật, nên biết Tỳ-kheo nước Ba-lê là pháp ngữ; Tỳ-kheo bước Ba-di-na là phi pháp ngữ.

Bấy giờ, có vị trời không hiện hình, khen ngợi:

- Lành thay, thiện nam tử, như người quan sát biết Tỳ-kheo Ba-lê là như pháp ngữ, Tỳ-kheo Ba-di-na là phi pháp ngữ.

Bấy giờ, các Trưởng lão liền cùng nhau đến Tỳ-xá-ly. Tại Tỳ-xá- ly có Trưởng lão là Nhứt Thiết Khứ 274 là bậc tối thượng tọa trong Diêm- phù-đề. Khi ấy, Tam-phù-đà nói với Ly-bà-đa:

- Nay, ta nên đến trong thất thượng tọa Nhất Thiết Khứ nghỉ đêm, để nói việc này cho Thương tọa nghe.

Hai người cùng đến đó. Ban đêm Trưởng lão Nhất Thiết Khứ tọa thiền tư duy đã trải qua một thời gian lâu, Ly-bà-đa suy nghĩ: Thượng tọa này, tuổi đã già, khí lực suy yếu, mà còn tọa thiền lâu thế này huống là ta, tại sao không ngồi như vậy? Ly-bà-đa liền cũng ngồi tư duy trong một thời gian lâu. Trưởng lão Nhất Thiết Khứ lại nghĩ: Tỳ-kheo khách này đi đường xa mỏi mệt còn tọa thiền tư duy như thế này, huống là ta mà không ngồi lâu. Vì vậy Trưởng lão kia lại ngồi tư duy một thời gian lâu nữa. Khi trời đã sáng hẳn, Trưởng lão Nhất Thiết Khứ nói với Ly- bà-đa:

- Thưa Trưởng lão, đêm nay ngài tư duy pháp gì? Ly-bà-đa trả lời:

- Trước kia tôi còn là bạch y, thường tập từ tâm. Đêm nay tôi tư duy và nhập vào tam muội từ.

Vị kia liền nói:

- Như vậy là đêm nay ngài nhập tiểu định.

- Tại sao vậy?

- Từ tâm tam muội là tiểu định.

Ly-bà-đa hỏi lại Đại đức Nhất Thiết Khứ:

- Đêm nay Ngài tư duy pháp gì? Nhất Thiết Khứ nói:

- Trước đây, khi tôi còn là bạch y, tập pháp Không. Đêm nay phần nhiều tôi nhập vào tam muội Không.

Ly-bà-đa nói:

- Như Thế là đêm nay Đại đức tư duy pháp đại nhân.

- Tại sao vậy?

- Pháp đại nhân là nhập tam muội Không. Ly-bà-đa liền nghĩ:

- Bây giờ, chính là lúc ta có thể đem nhân duyên trước đây nói cho Đại đức Nhất Thiết Khứ biết.

Vị kia hỏi:

- Kính thưa Đại đức Trưởng lão, được phép dùng hai ngón tay để lấy thức ăn hay không?

- Thế nào là dùng hai ngón tay lấy thức ăn?

- Thưa Đại đức, ăn đủ rồi, xả oai nghi, không làm pháp dư thực, được phép dùng hai ngón tay để lấy thức ăn?

Đáp:

- Không được làm như vậy.

- Điều này được Đức Phật chế chỗ nào?

- Tại nước Xá-vệ. Nhân có vị không làm pháp dư thực mà ăn nên Đức Phật đã chế cấm.

Trình bày từng điều một như trên, cho đến ngày bố-tát thọ nhận vàng bạc rồi sai người phân chia, như trên.

Vị kia liền nói:

- Đừng nên nói với người khác. Sợ nhân tâm không đồng, đưa đến việc không hòa hợp.

Thượng tọa Nhất Thiết Khứ là đệ nhất Thượng tọa. Tam-phù-đà là đệ nhị Thượng tọa. Ly-bà-đa là đệ tam Thượng tọa. Bà-sưu Thôn là đệ tứ Thượng tọa. Tôn giả A-nan là Hòa thượng của các vị ấy đó.

Trưởng lão Nhất Thiết Khứ là người hiểu biết Tăng sự, nên bấy giờ Thượng tọa liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng luận Pháp Tỳ ni. Đây là lời tác bạch.

Khi ấy, Tỳ-kheo Ba-di-na nói Tỳ-kheo Ba Lê:

- Các Thầy có thể mời người bình đáng. 275 Tỳ-kheo Ba Lê liền nói:

- Thượng tọa Nhất Thiết Khứ, Ly-bà-đa, Da-xá, Tô-mạn-na 276 là người bình đáng của chúng tôi.

Tỳ-kheo Ba-lê nói với Tỳ-kheo Ba-di-na:

- Các Thầy cũng nên mời người bình đáng. Tỳ-kheo kia liền nói:

- Trưởng lão Tam-phù-đà, Ba-sưu Thôn, Trưởng lão Sa-lưu, 277 Bất-xà-tô-ma 278 là người bình đáng của chúng tôi.

Trong số đó có Tỳ-kheo A-di-đầu 279 có khả năng làm người khuyến hoá. 280 Các Tỳ-kheo kia nói:

- Nên ghi tên Tỳ-kheo này vào trong túc số. Tại sao vậy? Ở tại chỗ này, vị kia khuyến hóa cho chúng ta.

Do vậy, vị kia được ghi vào túc số.

Các Thượng tọa liền nghĩ: Nếu chúng ta hỏi sự việc này ở trong chúng thì sợ sinh ra tránh sự khác, không biết ai nói đúng, ai nói sai. Nay, chúng ta nên lựa chọn, rồi bình luận nơi chỗ riêng biệt. Rồi các Trưởng lão lại nghĩ, - Chúng ta nên bình luận sự việc nơi nào cho thích hợp? Bèn nói, - Trong rừng Bà-lê. 281

Bấy giờ, Trưởng lão Nhất Thiết Khứ liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Đây là Tỳ-kheo đã được Tăng cử. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận trong rừng Bà- lê, luận Pháp Tỳ ni. Các Tỳ-kheo khác không được có mặt. Đây là lời tác bạch.

Tác bạch như vậy rồi nên yết-ma, sai hai, ba Tỳ-kheo lấy dục của các Tỳ-kheo khác đến trong rừng Bà-lê.

Khi ấy, Thượng tọa Nhất Thiết Khứ dùng nhân duyên này tập hợp Tỳ-kheo Tăng. Các Thượng tọa đều tập hợp. Thượng tọa Nhất Thiết Khứ liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng luận Pháp Tỳ ni. Đây là lời tác bạch

Khi ấy, Ly-bà-đa liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng hỏi Thượng tọa Nhất Thiết Khứ Pháp Tỳ ni. Đây là lời tác bạch.

Thượng tọa Nhất Thiết Khứ lại liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng khiến Ly-bà-đa hỏi, tôi trả lời Pháp Tỳ ni. Đây là lời tác bạch.

Ly-bà-đa hỏi:

- Thưa Đại đức Thượng tọa, được dùng hai ngón tay tịnh hay không?

Vị được hỏi liền hỏi lại:

- Hai ngón tay tịnh là thế nào?

- Thưa đại Trưởng lão, ăn đủ rồi, xả oai nghi, được dùng hai ngón tay lấy thức ăn để ăn?

Vị được hỏi trả lời:

- Không được làm như vậy.

- Điều này được Đức Phật chế cấm ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Vì có vị không tác pháp dư thực mà ăn, cho nên Phật đã chế cấm.

Đây là việc thứ nhất phi pháp, phi tỳ ni, phi lời Phật dạy.

Sau khi đồng thuận nơi chỗ riêng rồi, liền bỏ xuống một xá-la. Kiểm xét như vậy từng việc một, cho đến việc thứ mười, tất cả đều là phi pháp, phi tỳ-ni, phi lời Phật dạy. Cứ một việc như vậy là bỏ xuống một xá-la. Rồi các Trưởng lão kia nói như vầy:

- Nay chúng ta đã đồng thuận nơi chỗ riêng biệt mười việc này rồi, bây giờ chúng ta ở giữa Tăng kiểm nghiệm như vậy. Vì sao? Để mọi người đều được biết.

Các Trưởng lão đều đến Tỳ-xá-ly.

Thượng tọa Nhất Thiết Khứ tập hợp Tỳ-kheo Tăng rồi tác bạch:

- Đại đức Tăng xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng luận Pháp Tỳ ni. Đây là lời tác bạch.

Trưởng lão Ly-bà-đa liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng hỏi Thượng tọa Nhất Thiết Khứ pháp này. Đây là lời tác bạch.

Khi ấy, thượng tọa Nhất Thiết Khứ liền tác bạch:

- Đại đức Tăng, xin lắng nghe! Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng khiến Ly-bà-đa hỏi Pháp Tỳ ni, tôi trả lời. Đây là lời tác bạch.

Ly-bà-đa liền hỏi:

- Bạch Đại đức Trưởng lão, dùng hai ngón tay, tịnh hay không? Nhất Thiết Khứ hỏi lại:

- Hai ngón tay tịnh, là thế nào?

- Thưa Đại đức Trưởng lão, ăn đủ rồi, xả oai nghi, không làm pháp dư thực, dùng hai ngón tay lấy thức ăn để ăn.

Thương tọa Nhất Thiết Khứ nói:

- Không được làm như vậy.

- Điều này được Đức Phật chế cấm ở đâu?

- Tại nước Xá-vệ. Nhân có vị không làm pháp dư thực mà ăn nên Phật đã chế cấm.

Đây là việc thứ nhất phi pháp, phi tỳ-ni, phi lời Phật dạy.

Kiểm nghiệm giữa Tăng xong, bỏ xuống một xá-la. Như vậy tuần tự kiểm xét cho đến việc thứ mười, tất cả đều phi pháp, phi tỳ-ni, phi lời Phật dạy .

Mỗi việc kiểm nghiệm giữa Tăng xong, đều bỏ xuống một xá-la. Tại Tỳ-xá-ly, bảy trăm vị A-la-hán tập hợp để luận Pháp Tỳ-ni, cho nên gọi là - Thất bách tập Pháp Tỳ ni.

Phần 4: NÊU DẪN CÁC SỰ VIỆC: PHÒNG XÁ, TẠP SỰ, NGŨ BÁCH KẾT TẬP, THẤT BÁCH KẾT TẬP, ĐIỀU ĐẠT, TỲ NI TĂNG NHẤT

Chương V: ĐIỀU BỘ

A. BA-LA-DI

I. BẤT TỊNH HẠNH

1. Ưu-Ba-Ly Thỉnh Vấn

1. Thế Tôn ở tại Tỳ-xá-ly.

Bấy giờ, Ưu-ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên phải, đầu gối bên phải chấm đất, chắp tay thưa:

- Bạch Đức Thế Tôn, Tu-đề-na Ca-lan-đà Tử 282 cùng vợ cũ làm bất tịnh hạnh, như vậy có phạm Ba-la-di hay không?

Đức Phật dạy:

- Ưu-ba-ly, lúc ban đầu chưa chế giới, nên không phạm.

Tỳ-kheo Bà-xà Tử 283 ưu sầu không vui, không thích sống đời tịnh hạnh liền trở về nhà cùng vợ cũ làm bất tịnh hạnh. Tỳ-kheo ấy nghĩ: Đức Thế Tôn vì các Tỳ-kheo chế giới: "nếu Tỳ-kheo phạm bất tịnh hạnh, làm pháp dâm dục, phạm Ba-la-di, không được sống chung." Ta sầu ưu không vui, không thích sống đời tịnh hạnh, cùng vợ cũ làm bất tịnh hạnh như vậy có phạm Ba-la-di chăng? Không biết việc này thế nào, liền nói với Tỳ-kheo đồng bạn như sau:

- Đức Thế Tôn vì các Tỳ-kheo chế giới: "Nếu Tỳ-kheo phạm bất tịnh hạnh, làm pháp dâm dục, phạm Ba-la-di, không được sống chung." Tôi sầu ưu không vui, không thích sống tịnh hạnh, trở về nhà cùng với vợ cũ làm bất tịnh hạnh. Tôi có phạm Ba-la-di? Lành thay, Trưởng lão có thể vì tôi bạch với Phật. Tùy theo lời Phật dạy, tôi sẽ phụng hành. Nếu tôi còn được phép ở trong Phật pháp tu phạm hạnh thì tôi sẽ tiếp tục tu.

Tỳ-kheo kia liền đến chỗ Đức Phật, đầu mặt kính lẽ sát chân rồi ngồi lui qua một bên, đem nhân duyên trên bạch đầy đủ lên Đức Phật. Đức Thế Tôn dùng nhân duyên này tập hợp Tỳ kheo Tăng, dùng vô số phương tiện quở trách Tỳ-kheo Bà-xà Tử:

- Ngươi làm điều phi pháp, chẳng phải pháp Sa-môn, chẳng phải tịnh hạnh, chẳng phải hạnh tùy thuận, làm việc không nên làm. Ngươi ngu si, vì sao không vui sống với tịnh hạnh, lại trở về nhà cùng với vợ cũ làm bất tịnh hạnh? Nếu đã vào thì phạm Ba-la-di, không được sống chung. Nếu các Tỳ-kheo khác sầu ưu không vui, không thích sống tịnh hạnh, cho phép xả giới để về nhà. Nếu sau đó muốn trở lại trong Phật pháp tu hạnh thanh tịnh thì cho phép xuất gia, thọ đại giới lại.

2. Bấy giờ Ưu-ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên phải, đầu gối bên phải chấm đất, chắp tay bạch Phật:

- Là đạo, 284 tưởng là đạo. Có phạm hay không? Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di. Ưu-ba-ly lại hỏi:

- Là đạo, nghi là đạo. Có phạm hay không? Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di. Ưu-ba-ly lại hỏi:

- Là đạo, tưởng phi đạo có bị phạm hay không? Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di. Ưu-ba-ly lại hỏi:

- Chẳng phải đạo, tưởng là đạo. Có phạm hay không? Đức Phật dạy:

- Phạm Thâu-lan-giá. Ưu-ba-ly lại hỏi:

- Chẳng phải đạo mà nghi. Có phạm hay không? Đức Phật dạy:

- Phạm Thâu-lan-giá. Ưu-ba-ly lại hỏi:

- Là nam mà tưởng là nữ, làm bất tịnh hạnh. Có phạm hay không?

Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di.

Ưu-ba-ly lại hỏi:

- Là nữ mà tưởng là nam, làm bất tịnh hạnh. Có phạm hay không?

Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di. Ưu-ba-ly lại hỏi:

- Với người nữ này tưởng cũng đồng như người nữ kia, cùng làm bất tịnh hạnh. Có phạm hay không?

Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di.

- Đối với người nam này tưởng là người nam kia, cùng làm bất tịnh hạnh. Có phạm hay không?

Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di

2. Cộng súc sinh

1. Khi ấy có Tỳ-kheo cùng với con voi cái làm bất tịnh hạnh, nghi không biết có phạm Ba-la-di hay không?

Đức Phật dạy:

- Phạm.

Cũng vậy, các loài cái như bò, ngựa, lạc đà, nai, lừa, dê, heo, chó, chim nhạn, khổng tước, gà ... Tất cả đều phạm Ba-la-di.

2. Thế Tôn ở tại Tỳ-xá-ly. Bấy giờ có một Tỳ-kheo khất thực trú ở trong rừng. Có một con khỉ cái sống trong khu rừng ấy. Tỳ-kheo này vào trong nhân gian khất thực đem về rừng ăn, thức ăn còn dư cho con khỉ cái ấy. Do đó, con khỉ cái kia ngày càng thân cận, thường đi theo Tỳ-kheo, cho đến Tỳ-kheo dùng tay bắt nó, nó vẫn không chạy. Khi ấy, Tỳ-kheo cùng nó làm bất tịnh hạnh. Bấy giờ chúng Tỳ-kheo đi xem xét phòng xá, ngọa cụ, lần lượt đến trong rừng kia. Con khỉ cái đến chỗ các Tỳ-kheo đứng đưa cái đuôi lên, hiện tướng. Các Tỳ-kheo kia nghĩ: Con khỉ cái này trước mặt ta hiện tướng như vậy, đâu không phải có Tỳ-kheo khác đã phạm đến con khỉ cái này? Các Tỳ-kheo liền ẩn trong chỗ khuất để rình. Khi Tỳ-kheo khất thực kia trở về lại trong rừng, ăn xong, cho khỉ ăn, khỉ ăn xong cùng nó làm bất tịnh hạnh. Các Tỳ-kheo thấy sự việc như vậy nói:

- Này Trưởng lão, há không phải Đức Phật không chế cấm Tỳ- kheo không được làm bất tịnh hạnh hay sao?

Vị ấy trả lời:

- Đức Phật cấm đối với người nữ chứ đâu cấm đối với súc sinh.

Các Tỳ-kheo về lại chỗ Đức Phật, đầu mặt kính lễ sát chân rồi ngồi lui qua một bên, đem nhân duyên này bạch đầy đủ lên Đức Phật. Đức Phật dùng nhân duyên này tập hợp Tỳ-kheo Tăng, quở trách Tỳ- kheo khất thực:

- Ngươi làm việc sai quấy, chẳng phải oai nghi, chẳng phải pháp Sa-môn, chẳng phải tịnh hạnh, chẳng phải hạnh tùy thuận, làm việc không nên làm. Tại sao ngươi cùng con khỉ cái làm bất tịnh hạnh. Nếu vào, tức là phạm Ba-la-di. Ngươi là người si, không được sống chung.

3. Bấy giờ Ưu-ba-ly từ chỗ ngồi đứng dậy, để trống vai bên phải, đầu gối bên phải chấm đất, chắp tay thưa Đức Thế Tôn:

- Bạch Đại đức, nếu Tỳ-kheo cùng với loài súc sinh khác làm bất tịnh hạnh. Có phạm Ba-la-di hay không? Đức Phật dạy:

- Phạm.

3. Dữ học giới

1. Bấy giờ Đức Thế Tôn ở tại thành Vương-xá. Tỳ-kheo Nan- đề 285 ngồi thiền, đạt được tâm giải thoát thuộc thế tục, từ đệ tứ thiền giác tỉnh. Khi ấy có ma thiên nữ đứng trước mặt. Tỳ-kheo nắm lấy muốn phạm ma nữ. Ma nữ bèn ra ngoài, Tỳ-kheo cũng theo ra ngoài. Ma ra ngoài hành lang của thất, Tỳ-kheo cũng theo ra ngoài hành lang của thất. Ma ra giữa sân, Tỳ-kheo cũng ra giữa sân. Ma ra ngoài chùa, Tỳ-kheo cũng ra ngoài chùa. Bên ngoài chùa, lúc ấy có một con ngựa cái đã chết. Nơi xác chết của con ngựa im nữ ẩn hình, biến mất. Khi ấy Tỳ-kheo Nan-đề bèn làm bất tịnh hạnh với con ngựa chết. Làm bất tịnh hạnh xong, Tỳ-kheo hoàn toàn không có tâm che dấu, liền: Đức Thế Tôn vì các Tỳ-kheo chế giới không được làm bất tịnh hạnh, nếu làm bất tịnh hạnh phạm Ba-la-di, không được sống chung. Nay ta làm bất tịnh hạnh hoàn toàn không có tâm che dấu. Ta đâu không phạm Ba-la-di, ta nên làm thế nào? Nan-đề liền nói với Tỳ-kheo đồng bạn: Đức Thế Tôn vì các Tỳ-kheo chế giới, nếu Tỳ-kheo làm bất tịnh hạnh, phạm Ba- la-di, không được sống chung. Nay tôi phạm bất tịnh, hoàn toàn không có tâm che dấu, há không phạm Ba-la-di? Lành thay, Trưởng lão vì tôi bạch Phật. Tùy theo lời dạy của Đức Phật, tôi sẽ phụng hành.

Các Tỳ-kheo đến chỗ Đức Phật, đầu mặt đảnh lễ sát chân rồi ngồi qua một bên, đem nhân duyên này tập hợp Tỳ-kheo Tăng, bảo:

- Nay Tăng nên trao cho Tỳ-kheo Nan-đề giới Ba-la-di bằng pháp bạch tứ yết-ma.

Pháp thức như sau: Tỳ-kheo phạm nên đến trong Tăng, cởi bỏ giày dép, để trống vai bên phải, đầu gối bên phải chấm đất, chắp tay bạch:

- Đại đức Tăng xin lắng nghe! Tôi là Tỳ-kheo Nan-đề phạm pháp dâm, hoàn toàn không có tâm che dấu. Nay đến trong Tăng xin Tăng giới Ba-la-di. Nguyện Tăng từ mẫn trao cho tôi giới Ba-la-di.

Lần thứ hai, lần thứ ba cũng thưa xin như vậy.

Trong Tăng nên sai một vị có khả năng yết-ma, dựa theo sự việc trên tác bạch:

- Đại đức Tăng xin lắng nghe! Tỳ-kheo Nan-đề này phạm pháp dâm, hoàn toàn không có tâm che dấu. Nay đến trong Tăng xin giới Ba- la-di. Nếu thời gian thích hợp đối với Tăng, Tăng chấp thuận, nay Tăng trao cho Tỳ-kheo Nan-đề giới Ba-la-di. Đây là lời tác bạch.

- Đại đức Tăng xin lắng nghe! Tỳ-kheo Nan-đề này phạm pháp dâm, hoàn toàn không có tâm che dấu. Nay đến trong Tăng xin giới Ba- la-di, nay Tăng trao cho Tỳ-kheo Nan-đề này giới Ba-la-di. Các Trưởng lão nào đồng ý Tăng trao cho Tỳ-kheo Nan-đề giới Ba-la-di thì im lặng, vị nào không đồng ý xin nói. Đây là yết-ma lần thứ nhất.

Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy.

- Tăng đã trao cho Tỳ-kheo Nan-đề giới Ba-la-di rồi. Tăng đồng ý nên im lặng. Việc này được ghi nhận như vậy.

Tỳ-kheo phạm được trao cho giới Ba-la-di rồi, nên làm hạnh tùy thuận. Tùy thuận pháp gồm có: Không được trao đại giới cho người và cho người y chỉ; không được nuôi sa-di; không được nhận giáo thọ Tỳ- kheo-ni, dù có sai cũng không được đến giáo thọ; không được vì Tăng nói giới; không được giữa Tăng vấn đáp Tỳ-ni; không được nhận Tăng sai làm người tri sự; 286 không được nhận Tăng sai làm bình đoán sự; 287 không được nhận Tăng sai làm sứ mạng; không được vào xóm làng sớm đến sẫm tối mới về; nên gần gũi Tỳ-kheo, không được gần gũi ngoại đạo, bạch y; nên tùy thuận pháp của Tỳ-kheo; không nói lời của thế tục; không được phạm trở lại tội này; tội khác cũng không được, hoặc tương tợ, hoặc từ tội này sinh, hoặc nặng hơn đối với tội này; không được ngăn yết-ma, ngăn người làm yết-ma; không được để cho Tỳ-kheo thanh tịnh trải chỗ ngồi ngồi, rửa chân, lấy đồ đựng nước, lau giày dép, xoa bóp thân thể, lễ bái, nghinh đón, hỏi chào; không được để cho Tỳ- kheo thanh tịnh cầm y bát; không được cử tội Tỳ-kheo thanh tịnh, tác ức niệm, tác tự ngôn; không được tán trợ thuyết của người khác; không được ngăn thuyết giới, tự tứ; không được cùng Tỳ-kheo thanh tịnh tranh cãi.

Tỳ-kheo được trao giới Ba-la-di rồi, khi Tăng thuyết giới và yết- ma, đến hay không đến, Tăng không phạm.

Các Tỳ-kheo thưa:

- Tỳ-kheo được trao giới Ba-la-di rồi, phạm trở lại, được trao giới Ba-la-di nữa hay không?

Đức Phật dạy:

- Không được trao mà nên diệt tẫn.

4. Phi đạo

1. Bấy giờ, có Tỳ-kheo cơ thể mềm mại, dùng nam căn để vào miệng. Vị ấy nghi không biết có phạm Ba-la-di hay không.

Đức Phật dạy:

- Phạm.

2. Có Tỳ-kheo tên là Lam-bà-na, nam căn dài, nắm để vào đường đại tiện. Vị ấy nghi không biết có phạm Ba-la-di hay không?

Đức Phật dạy:

- Phạm.

3. Khi ấy có Tỳ-kheo nam căn khởi. Tỳ-kheo khác liền nắm, để vào trong miệng mình. Tỳ-kheo này không cảm thấy khoái lạc, bỏ đi, không thọ. Nhưng sinh nghi: Như vậy mình có phạm Ba-la-di?

Đức Phật dạy:

- Không phạm. Tỳ-kheo kia phạm.

4. Có Tỳ-kheo khất thực buổi sáng, khoác y, bưng bát đến nhà bạch y. Nhà bạch y có đứa nhỏ nam căn khởi. Tỳ-kheo liền cầm, để vào trong miệng mình; rồi nghi: Mình có phạm Ba-la-di? Đức Phật dạy:

- Phạm.

5. Cưỡng dâm

1. Có Tỳ-kheo bắt ép Tỳ-kheo khác cùng hành dâm.

Vị kia nghi: Ta có phạm Ba-la-di?

Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không?

Vị kia trả lời: Có.

Đức Phật dạy:

- Cả hai đều phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo cùng với sa-di hành dâm, rồi nghi, ta có phạm?

Đức Phật:

- Ngươi sa-di có thọ lạc không?

Sa-di thưa: Có.

Đức Phật dạy:

- Cả hai đều phạm.

Có sa-di bắt ép đại Tỳ-kheo cùng hành dâm, rồi nghi, Đức Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Tỳ-kheo, ngươi có thọ lạc không?

Tỳ-kheo thưa: Có.

Đức Phật dạy:

- Cả hai đều phạm.

Có sa-di cùng với sa-di hành dâm, rồi nghi, Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không?

Sa-di thưa: Có.

Đức Phật dạy:

- Cả hai đều phạm.

Có Tỳ-kheo bị cưỡng bức cùng Tỳ-kheo hành dâm, không thọ lạc; lấy ra rồi nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không?

Tỳ-kheo kia thưa: Không thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người nào để vào thì phạm.

Có Tỳ-kheo cưỡng bức bắt ép sa-di hành dâm, không thọ lạc; lấy ra, vị kia nghi.

Đức Phật hỏi ông sa-di:

- Ngươi có thọ lạc không?

Sa-di thưa: Không thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người để vào thì phạm.

Có sa-di cưỡng bức bắt ép Tỳ-kheo hành dâm, không thọ lạc; lấy ra rồi nghi.

Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? sa-di thưa: Không thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người nào để vào thì phạm.

Có sa-di cưỡng bức bắt sa-di hành dâm, không thọ lạc.

Lấy ra rồi nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Sa-di thưa: Không thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người nào để vào thì phạm.

Có Tỳ-kheo thân căn bị hư hoại, không có cảm giác. Vị ấy có ý

nghĩ: Ta không có cảm giác, hành dâm không phạm.

Vị ấy hành dâm rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo nam căn không khởi, nghĩ rằng mình hành dâm không phạm. Vị ấy bèn hành dâm, rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cùng với người nữ đang ngủ hành dâm. Nó không biết khoái lạc. Ta không phạm. Vị kia bèn hành dâm, rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Cùng với người nữ say hành dâm.

Người kia không biết khoái lạc. Ta không phạm. Vị kia bèn hành dâm, rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cùng người nữ điên cuồng hành dâm. Người kia không biết cảm giác lạc. Ta không phạm. Vị kia bèn hành dâm, rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cùng người nữ đang sân hận hành dâm. Người kia không thọ lạc, không phạm. Vị kia hành dâm, rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cùng người nữ đang đau nhức khổ hành dâm. Người kia không thọ lạc. Ta không phạm. Vị kia hành dâm rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cùng người nữ thân căn bị hư hoại hành dâm. Người kia không biết lạc. Ta không phạm. Vị kia hành dâm rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cưỡng bức bắt buộc người nữ hành dâm. Người kia không thọ lạc. Ta không phạm. Vị kia bèn hành dâm, rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cưỡng bức bắt buộc huỳnh môn hành dâm. Nó không thọ lạc. Ta không phạm. Vị kia liền hành dâm rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo có ý nghĩ: Ta cưỡng bức bắt buộc nam tử hành dâm. Nó không thọ lạc. Ta không phạm. Vị kia liền hành dâm, rồi nghi.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Bấy giờ, có người nữ cưỡng bức bắt Tỳ-kheo hành dâm. Tỳ-kheo không thọ lạc; lấy ra rồi nghi.

Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị đó thưa:

- Không thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm.

Có huỳnh môn cưỡng bức bắt Tỳ-kheo hành dâm, nghi.

Đức Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia thưa:

- Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm.

Có nam tử cưỡng bức bắt Tỳ-kheo cùng hành dâm. Tỳ-kheo không thọ lạc, lấy ra, rồi nghi, Đức Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Ngươi có thọ lạc không?

Tỳ-kheo trả lời: Không thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm.

Bấy giờ, có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã bắt ép Tỳ-kheo để vào đường đại tiện, hoặc nơi miệng hành dâm. Thân vị kia thọ lạc. Khi lấy ra, nghi.

Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia trả lời:

- Có thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Cả hai đều Ba-la-di.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã bắt ép Tỳ-kheo-ni, sa-di, sa-di ni, thức-xoa-ma-na để vào đường đại tiểu tiện hoặc trong miệng hành dâm. Vị kia thọ lạc. Khi lấy ra nghi.

Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia trả lời: - Có thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Cả hai đều phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã bắt ép Tỳ-kheo để vào đường đại tiện, trong miệng hành dâm. Vị kia không thọ lạc, nghi.

Đức Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Ngươi Tỳ-kheo có thọ lạc không? Vị kia thưa:

- Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người kia phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã bắt ép Tỳ-kheo-ni, thức- xoa-ma-na, sa-di, sa-di ni để vào đường đại tiểu tiện, trong miệng hành dâm. Vị kia không thọ lạc. Khi lấy ra, nghi.

Đức Phật hỏi sa-di ni:

- Có thọ lạc không? Vị kia thưa:

- Không thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người kia phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã bắt ép Tỳ-kheo đang ngủ để vào đường đại tiểu tiện, trong miệng hành dâm. Vị đang ngủ kia không biết, khi thức dậy cũng không biết. Vị kia nghi.

Đức Phật hỏi:

- Người có biết hay không? Vị kia thưa:

- Không biết. Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người kia phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã bắt ép Tỳ-kheo-ni, thức- xoa-ma-na, sa-di, sa-di-ni đang ngủ để vào để vào đường đại tiểu tiện, trong miệng hành dâm. Vị đang ngủ kia không biết, khi thức dậy cũng không biết. Vị kia nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có biết không? Vị kia trả lời:

- Không biết. Đức Phật dạy:

- Ngươi sa-di-ni 288 không phạm. Người kia phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã đối với Tỳ-kheo đang ngủ để vào nơi đại tiện, trong miệng hành dâm. Vị ngủ kia tỉnh giấc, nhưng không thọ lạc. Khi lấy ra, vị kia nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia thưa:

- Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Ngươi sa-di-ni không phạm. Người để vào phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã với Tỳ-kheo-ni, Thức-xoa- ma-na, Sa-di, Sa-di ni đang ngủ để vào đường đại tiểu tiện, trong miệng hành dâm. Vị đang ngủ kia không biết. Khi tỉnh giấc, không thọ lạc, nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia trả lời: Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người để vào kia phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã với Tỳ-kheo đang ngủ để vào đường đại tiện, trong miệng hành dâm. Vị ngủ kia không biết, khi tỉnh giấc thì biết, thọ lạc. Khi lấy ra, nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia nói: Có thọ.

Đức Phật dạy:

- Cả hai đều phạm.

Có ác Tỳ-kheo, ác sa-di, ác A-lan-nhã, với Tỳ-kheo-ni, thức-xoa- ma-na, sa-di, sa-di ni đang ngủ, để vào trong đường đại tiểu tiện, trong miệng hành dâm. Vị ngủ kia không biết, tỉnh giấc mới biết, thọ lạc. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc hay không? Vị kia thưa: Có thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Cả hai đều phạm.

2. Bấy giờ, Tỳ-kheo-ni Liên Hoa Sắc, ban ngày không đóng cửa mà ngủ. Giặc vào nhà hành dâm, rồi đi. Tỳ-kheo-ni không biết. Thức dậy rồi, thấy đồ bất tịnh bẩn người, bèn nghĩ: Thân ta có đồ bất tịnh dơ dáy thế này, có người phạm dâm ta sao? Nghi. Đức Phật nói:

- Không phạm. Nhưng Tỳ-kheo-ni ban ngày không được không đóng cửa mà ngủ.

Tỳ-kheo-ni Nan-đà, ban ngày ngồi dưới gốc cây hoa, chỗ nhiều người vui đùa, bọn cướp bắt ép phạm dâm. Tỳ-kheo-ni nghi. Đức Phật hỏi:

- Này Nan-đà, ngươi có thọ lạc hay không? Tỳ-kheo-ni thưa:

- Bạch Đại đức, cảm thọ như bị sắt nóng áp vào người con. Đức Phật dạy:

- Không phạm. Nhưng Tỳ-kheo-ni không được ở chỗ như vậy.

3. Có Tỳ-kheo trì khất thực. Buổi sáng, khoác y, bưng bát, đến nhà bạch y, bên dưới cửa của nhà kia có cột một con chó. Thấy Tỳ-kheo nó sủa, Tỳ-kheo giũ lòng thương đối với nó nên mở thả nó ra. Tỳ-kheo lại đến chỗ khác. Vợ cũ thấy, gọi vào làm bất tịnh hạnh. Vị kia tự nghĩ: Ta mở thả con chó của người khác, đã phạm Ba-la-di rồi. Bèn cùng vợ cũ làm bất tịnh hạnh. Các Tỳ-kheo nghĩ: Tỳ-kheo này, việc làm trước phạm, hay việc làm sau phạm?

Đức Phật dạy:

- Việc trước không phạm, việc sau phạm. Nhưng không được thả chó của người ta.

Có Tỳ-kheo, buổi sáng, khoác y, bưng bát đến nhà bạch y, thấy con heo con bị chìm xuống nước. Thấy Tỳ-kheo nó kêu. Tỳ-kheo thương xót, vớt nó lên và thả nó đi. Tỳ-kheo đến chỗ khác thấy người nữ tư thông trước kia, rủ làm bất tịnh hạnh. Tỳ-kheo với ý nghĩ: Ta thả con heo của người đi, đã phạm Ba-la-di rồi. Bèn làm bất tịnh hạnh. Tỳ-kheo khác nghĩ: Tỳ-kheo này, việc làm trước phạm hay việc làm sau phạm? Đức Phật dạy:

- Việc làm trước không phạm. Việc làm sau phạm. Nhưng không được làm việc như vậy.

Có một người đàn bà đến chỗ bán thịt bò, mua thịt mang đi. Có con quạ đớp lấy miếng thịt bay đi. Nhưng sơ ý, rơi xuống trong bình bát của Tỳ-kheo khất thực. Người đàn bà kia thấy vậy kêu:

- Đại đức, miếng thịt đó của tôi, đừng mang đi! Tỳ-kheo trả lời:

- Nó rơi vào bát của tôi, chẳng phải thịt của bà. Tỳ-kheo nói như vậy rồi cứ mang đi.

Trên đường đi, sau đó, có dâm nữ rủ Tỳ-kheo cùng hành bất tịnh hạnh. Vị kia có ý nghĩ: Vừa rồi ta lấy thịt của người, đã phạm Ba-la-di rồi. Bèn cùng người nữ làm bất tịnh hạnh. Các Tỳ-kheo nghĩ: Tỳ-kheo kia, việc làm trước phạm, hay việc làm sau phạm? Đức Phật dạy:

- Việc làm trước không phạm. Việc làm sau phạm. Nhưng không được lấy thịt như vậy.

Có Tỳ-kheo hành dâm vào miệng con chó rồi nghi. Đức Phật nói:

- Phạm Ba-la-di.

4. Có Tỳ-kheo vén y tiểu tiện, có con chó đến liếm nước tiểu, rồi lại ngậm nam căn của Tỳ-kheo. Vị kia không thọ lạc; lấy ra, nghi. Đức Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Ngươi có thọ lạc không? Tỳ-kheo thưa:

- Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Không phạm.

Có Tỳ-kheo vén y để tiểu tiện, con chó liếm nước tiểu rồi lại ngậm nam căn của Tỳ-kheo, Tỳ-kheo thọ lạc; lấy ra, nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc hay chăng? Tỳ-kheo thưa: Có thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo vén y lội qua sông Y-la-bà-đề. Cá ngậm nam căn Tỳ- kheo. Tỳ-kheo không thọ lạc; lấy ra, nghi. Đức Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia thưa: Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Không phạm.

Có Tỳ-kheo vén y lội qua sông Y-la-bà-đề. Cá ngậm nam căn.

Tỳ-kheo thọ lạc; lấy ra, nghi. Đức Phật hỏi Tỳ-kheo:

- Ngươi có thọ lạc hay không? Vị kia thưa: Thọ lạc.

Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

5. Có Tỳ-kheo hành dâm giữa đường đại tiện và tiểu tiện rồi nghi. Đức Phật nói:

- Phạm Thâu-lan-giá.

Nơi khuỷu chân, nách, lỗ tai, nơi mụt ghẻ lỡ, giữa giường dây, giường cây, nơi nạm lớn nạm nhỏ, nơi gối, nơi lỗ bùn, nơi miệng bình, hoặc tưởng đạo, hoặc nghi, tất cả đều phạm Thâu-lan-giá.

Có Tỳ-kheo khất thực, sáng sớm, khoác y, bưng bát đến nhà bạch

y. Có bé gái nằm ngửa ngủ bên trong cửa. Tỳ-kheo nghĩ: Nếu ta dùng nam căn để vào thì phạm tội Ba-la-di. Tỳ-kheo lấy ngón chân cái để vào nữ căn, rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Phạm tăng-tàn.

Có Tỳ-kheo đang ngáp. Tỳ-kheo khác dùng nam căn để vào trong miệng, không thọ lạc; lấy ra, nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị ấy trả lời:

- Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người nào để vào thì phạm. Từ nay về sau khi ngáp, nên dùng tay che miệng lại.

Có Tỳ-kheo ở trong nhà tắm, xoa mình cho vì Tỳ-kheo khác. Tỳ- kheo kia thân hình mềm mại. Tỳ-kheo này tâm dâm khởi lên, bèn làm bất tịnh hạnh. Vị kia không thọ lạc. Lấy ra, nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc không? Vị kia thưa: Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Người kia để vào là phạm.

6. Thế Tôn ở tại nước Xá-vệ. Bấy giờ, có Tỳ-kheo, ban ngày không đóng cửa mà ngủ, nam căn khởi. Lúc đó có một số đông người nữ đến tham quan nơi Tăng phòng, chỗ Tỳ-kheo kia ngủ. Thấy Tỳ-kheo nằm ngửa ngủ, nam căn khởi, hổ thẹn đi ra gấp. Trong số đó có một tặc nữ cùng đi. Tặc nữ vào trong nhà, hành dâm bên trên thân của Tỳ-kheo. Hành dâm xong, lấy tràng hoa quàng lên đầu nam căn, rồi đi. Tỳ-kheo kia ngủ không biết. Khi thức dậy, thấy đồ bất tịnh bẩn thân; nam căn lại có quàng tràng hoa; bèn nghĩ: Có vật bất tịnh bẩn thân, nam căn lại có quàng trang hoa. Có người nữ hành dâm ta ư ? Sinh nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có biết hay không? Vị kia thưa:

- Không biết. Đức Phật dạy:

- Không phạm. Nhưng không được ban ngày không đóng cửa mà ngủ.

7. Bấy giờ tại nước Xá-vệ có Tỳ-kheo cùng Tỳ-kheo-ni, là mẹ con, an cư mùa hạ. Mẹ con thường gặp nhau. Vì việc thường thấy nhau nên đều sinh dục tâm. Người mẹ nói với con:

- Ông từ nơi đây mà ra, nay trở lại vào nơi đây, có thể được, không phạm.

Người con liền làm theo lời của mẹ, rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di.

8. Có Tỳ-kheo hành dâm trên xác chết của người nữ rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Nếu xác chết kia đa phần không hư hoại thì phạm Ba-la-di. Nếu hư hoại phân nửa thì phạm Thâu-lan-giá. Đa phần hư hoại, hoặc tất cả đều bị hư hoại, cũng phạm Thâu-lan-giá. Nếu là bộ xương, cũng phạm Thâu-lan-giá.

9. Bấy giờ Ưu-bà-di Tô-tỳ nói với Tỳ-kheo: Nam căn, nữ căn đều có vật ngăn che, hành dâm có thể được, không phạm.

Tỳ-kheo liền như lời nói đó hành dâm, rồi nghi. Đức Phật nói:

- Phạm Ba-la-di.

Ưu-bà-di Tô-tỳ nói với Tỳ-kheo, - Thầy cùng tôi hành dâm, nhưng để tinh xuất ra ngoài, có thể được, không phạm.

Tỳ-kheo liền như lời nói đó, hành dâm; rồi nghi. Đức Phật nói:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có dâm nữ nói với Tỳ-kheo, - Thầy dùng lá cây bao nam căn, hành dâm có thể được, không phạm. Tỳ-kheo như lời nói kia hành dâm; rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo đi nơi bãi thây ma, thấy thân người nữ chết, y phục còn trang nghiêm, hành dâm rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Ngươi phạm Ba-la-di.

Tỳ-kheo giữ phòng, có bé gái đến báo giờ ăn. Tỳ-kheo liền bắt ép hành dâm. Nữ căn của đứa nhỏ bị vỡ, cùng đường đại tiện thông qua, đứa nhỏ mạng chung. Vị kia nghi. Đức Phật hỏi:

Ngươi với tâm niệm thế nào? Có vị thưa:

- Con không có tâm giết nó. Đức Phật dạy:

- Không phạm sát mà phạm dâm, Ba-la-di.

10. Có Tỳ-kheo hành dâm nơi tượng gỗ của người nữ rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Phạm Thâu-lan-giá.

Hành dâm với hình tượng nữ nơi vách. Đức Phật dạy:

- Phạm Thâu-lan-giá.

Có Tỳ-kheo cùng thiên nữ hành dâm rồi nghi. Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di.

Hành dâm cùng A-tu-la nữ, Long nữ, Dạ-xoa nữ, Ngạ quỷ nữ hoặc súc sinh cái có thể biến hóa, tất cả đều phạm Ba-la-di.

Có Tỳ-kheo, buổi sáng khoác y, bưng bát đến nhà bạch y khất thực. Gặp lúc trời mưa lớn, có người nữ cúi người xuống để khơi thông nước ngập nên lộ hình. Vị kia nghĩ: Ta không xúc chạm nơi thân người nữ, mà chỉ dùng nam căn để vào, có lẽ không phạm. Nghĩ rồi hành dâm, và nghi. Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di.

11. Thế Tôn ở tại nước Xá-vệ. Có Tỳ-kheo đến nơi A-lan-nhã, ngủ ngày. Bấy giờ, có người nữ hái củi hành dâm bên trên thân của Tỳ- kheo, rồi bỏ đi. Cách Tỳ-kheo không xa, đứng lại. Tỳ-kheo thức dậy, thấy thân mình bất tịnh dơ bẩn, nghĩ: Chắc người nữ này hành dâm bên trên thân của ta. Sinh nghi. Đức Phật hỏi:

- Ngươi có biết không? Vị kia thưa:

- Không biết.

Đức Phật dạy không phạm. Nhưng Tỳ-kheo không được ban ngày mà ngủ chỗ khuất như vậy.

Thế Tôn ở tại nước Bà-kỳ-đề. Bấy giờ có Tỳ-kheo trụ nơi A-lan- nhã, ngủ ngày. Có người nữ gánh cỏ, hành dâm bên trên thân của Tỳ- kheo. Tỳ-kheo bất ngờ biết, nhưng không thọ lạc; liền đuổi đánh người nữ. Tỳ-kheo nghi, Đức Phật hỏi:

- Ngươi có thọ lạc hay không? Vị kia thưa:

- Không thọ lạc. Đức Phật dạy:

- Ngươi không phạm. Nhưng đánh người nữ. Phạm Đột-kiết-la.

12. Thế Tôn ở tại nước Chiêm-bà. Có Tỳ-kheo đến chỗ A-lan- nhã, ban ngày tư duy, buộc niệm trước mặt. Tỳ-kheo này là bậc A-la- hán. Bị gió gắt, nam căn khởi. Bấy giờ, có tặc nữ cưỡng bức Tỳ-kheo hành dâm. Các Tỳ-kheo nói như vầy: A la hán còn có dục, nên nam căn khởi chăng? Các Tỳ-kheo bạch Phật. Đức Phật dạy:

- Có năm nhân duyên khiến cho nam căn khởi: đại tiện thúc bách, tiểu tiện thúc bách, gió gắt, trùng ủy-châu-lăng-già 289 cắn, có dục tâm. Đó là năm nhân duyên khiến cho nam căn khởi. Không có trường hợp A-la-hán nam căn khởi do có dục tâm.

13. Thế Tôn ở tại thành Vương-xá.

Bấy giờ nam căn của Vương tử Vô Úy bị bệnh, khiến người nữ ngậm, sau đó được lành. Được lành rồi, Vương tử lại hành dâm nơi miệng người nữ này. Người nữ này ưu sầu không vui nên nghĩ: Nếu khi nào vua Bình-sa đến, ta sẽ trùm đầu, để lộ hình, đứng trước mặt người. Nếu vua hỏi: "Ngươi điên hay sao? Tại sao làm như vậy?" Khi ấy ta sẽ trả lời: "Tôi không điên. Nhưng vì Vương tử cần nên tôi phải trùm đầu lại để giữ. Tại sao vậy? Vương tử thường hành dâm nơi miệng tôi, nên tôi phải trùm đầu lại để giữ miệng."

Sau đó vua Bình-sa đến chỗ Vô úy. Người nữ kia làm như đã nghĩ trước mặt vua. Vua hỏi:

- Ngươi điên phải không? Tại sao làm như vậy? Người nữ trả lời:

- Tôi không điên. Nhưng vì Vương tử cần nên tôi phải trùm đầu lại để giữ.

Vua liền kêu Vô Úy đến hỏi:

- Tại sao con lại hành dâm nơi miệng của thị nữ?

Vô Úy nghe như vậy rất hổ thẹn. Sau đó Vương tử Vô Úy nói người nữ này có tội, cho mặc áo đen, để đứng bên ngoài cửa thành, với lời rao: Nếu ai có mắc bệnh như vậy thì hành dâm nơi miệng người nữ này sẽ được lành bệnh.

Các Tỳ-kheo nghĩ: Nếu cần trị bệnh thì nên đem nam căn để vào trong miệng người nữ bảo họ ngậm lại thì không phạm phải không?

Đức Phật dạy:

- Phạm Ba-la-di.

14. Bấy giờ có một thị trấn tên là Bà-lâu-việt-xa, 290 vua tự là Hải. Có một dâm nữ bị tội, vua truyền lệnh: Lóc thịt hai bên nữ căn của người ấy để trị phạt. Lệnh ấy được thi hành. Các Tỳ-kheo nói: Nếu đối với người còn sống mà hành dâm giữa hai đốt xương, có bị phạm hay không? Đức Phật dạy:

- Phạm Thâu-lan-giá.