SỐ 279 — KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT HOA NGHIÊM

Phẩm 12: Hiền Thủ (Phần 1)

Bấy giờ, Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói về công đức lớn của hạnh thanh tịnh không đục loạn rồi, vì muốn hiển bày công đức của tâm Bồ-đề, nên nói kệ hỏi Bồ-tát Hiền Thủ:

Nay tôi đã vì các Bồ-tát

Nói hạnh thanh tịnh Phật đã tu

Đại sĩ nên ở trong hội này

Diễn đạt công đức lớn tu hành.

Lúc đó, Bồ-tát Hiền Thủ nói kệ đáp:

Lành thay! Xin Bồ-tát lắng nghe

Những công đức đó chẳng lường được

Nay tôi tùy sức nói ít phần

Như một giọt nước trong biển lớn.

Nếu có Bồ-tát mới phát tâm

Nguyện sẽ chứng đạt quả giác ngộ

Thì công đức kia không ngằn mé

Không thể nêu lường chẳng gì sánh.

Huống là vô lượng, vô biên kiếp

Tu đủ địa độ các công đức

Mười phương tất cả chư Như Lai

Đều cùng ngợi khen chẳng hết được.

Vô biên công đức lớn như vậy

Nay tôi trong đây nói ít phần

Ví như chân chim vạch không gian

Và như hạt bụi trên đại địa.

Bồ-tát phát tâm cầu Bồ-đề

Chẳng phải không nhân không có duyên

Với Phật, Pháp, Tăng khởi tâm tin

Do đấy mà sinh tâm rộng lớn.

Chẳng cầu năm dục và ngôi vua

Chẳng mong giàu vui danh tiếng lớn

Chỉ vì dứt hẳn khổ chúng sinh

Lợi ích thế gian mà phát ý.

Thường muốn lợi lạc cho muôn loài

Trang nghiêm cõi nước cúng dường Phật

Thọ trì chánh pháp tu trí tuệ.

Vì chứng Bồ-đề mà phát tâm.

Thâm tâm tin hiểu thường thanh tịnh

Cung kính tôn trọng tất cả Phật

Đối Pháp và Tăng cũng như vậy

Chí thành cúng dường mà phát tâm.

Tin sâu chư Phật và Phật pháp

Cũng tin đạo tu của Bồ-tát

Và tin đại Vô thượng Bồ-đề

Do đấy Bồ-tát phát tâm nguyện.

Tin là mối đạo, mẹ công đức

Nuôi lớn tất cả những pháp lành

Dứt trừ lưới nghi khỏi dòng ái

Khai thị Niết-bàn đạo Vô thượng.

Tin không nhơ bợn tâm thanh tịnh

Là cội cung kính trừ kiêu mạn

Là tài sản đứng đầu tạng pháp

Là tay thanh tịnh nhận các hạnh.

Tin có thể ban cho không bỏn sẻn

Tin có thể hoan hỷ vào Phật pháp

Tin có thể thêm lớn trí công đức

Tin quyết đến được Bậc Như Lai.

Tin khiến các căn sạch sáng nhanh

Sức tin kiên cố không hư hoại

Tin có thể dứt hẳn cội phiền não

Tin có thể chuyên hướng công đức Phật.

Tin vào cảnh giới không chấp trước

Xa lìa các nạn được không nạn

Tin có thể vượt khỏi các đường ma

Thị hiện đạo giải thoát Vô thượng.

Tin là giống công đức không hư

Tin có thể sinh trưởng cây Bồ-đề

Tin có thể thêm lớn trí tối thắng

Tin có thể thị hiện tất cả Phật.

Cứ theo công hạnh nói thứ lớp

Tin vui hơn hết rất khó được

Ví như trong tất cả thế gian

Mà có ngọc như ý quý báu

Nếu thường tin thờ chư Như Lai

Thì có thể trì giới tu học

Nếu thường trì giới tu học xứ

Thì có thể đầy đủ công đức.

Giới hay khai phát gốc Bồ-đề

Học là siêng tu bậc công đức.

Cấm giới và học thường thuận hành

Thì được chư Phật luôn khen ngợi.

Nếu thường tin phụng chư Như Lai

Thì có thể dâng cúng dường lớn

Nếu có thể dâng cúng dường lớn

Người này tin Phật chẳng nghĩ bàn.

Nếu thường tin phụng nơi tôn pháp

Thì nghe Phật pháp không chán đủ

Nếu nghe Phật pháp không chán đủ

Người này tin Pháp chẳng nghĩ bàn.

Nếu thường tin phụng Tăng thanh tịnh

Thì được tâm tin không thoái chuyển

Nếu được tâm tin không thoái chuyển

Đức tin người này không dao động.

Nếu được tâm tin không dao động

Thì được các căn sạch sáng thông

Nếu được các căn sạch sáng thông

Thì có thể xa lìa ác tri thức.

Nếu có thể lìa ác tri thức

Thì được gần gũi Thiện tri thức

Nếu được gần gũi Thiện tri thức

Thì có thể tu vô biên thiện.

Nếu có thể tu vô biên thiện

Người này thành tựu lực nhân lớn

Nếu người thành tựu lực nhân lớn

Thì hiểu biết quyết định thù thắng.

Nếu hiểu biết quyết định thù thắng

Thì được chư Phật thường hộ niệm

Nếu được chư Phật thường hộ niệm

Thì có thể phát tâm Bồ-đề.

Nếu có thể phát tâm Bồ-đề

Thì có thể siêng tu công đức Phật

Nếu có thể siêng tu công đức Phật

Thì được sinh vào nhà của Phật.

Nếu được sinh ở nhà chư Phật

Thì khéo tu hành phương tiện lớn

Nếu khéo tu hành phương tiện lớn

Thì tâm tin ưa được thanh tịnh.

Nếu tâm tin ưa được thanh tịnh

Thì được tâm tăng thượng tối thắng.

Nếu được tâm tăng thượng tối thắng

Thì thường tu tập Ba-la-mật

Nếu thường tu tập Ba-la-mật

Thì được trọn đủ pháp Đại thừa

Nếu được trọn đủ pháp Đại thừa

Thì có thể đúng pháp cúng dường Phật

Nếu có thể đúng pháp cúng dường Phật

Thì được tâm niệm Phật bất động.

Nếu được tâm niệm Phật bất động

Thì thường thấy được vô lượng Phật.

Nếu thường thấy được vô lượng Phật

Thì thấy thể thường trụ của Phật

Nếu thấy thể thường trụ của Phật

Thì biết được pháp trọn chẳng diệt.

Nếu biết được pháp trọn chẳng diệt

Thì được biện tài không chướng ngại.

Nếu được biện tài không chướng ngại

Thì có thể khai diễn vô biên pháp

Nếu có thể khai diễn vô biên pháp

Thì có thể thương yêu độ chúng sinh

Nếu có thể thương yêu độ chúng sinh

Thì được tâm đại Bi kiên cố

Nếu được tâm đại Bi kiên cố

Thì có thể mến ưa pháp thâm diệu

Nếu có thể mến ưa pháp thâm diệu

Thì có thể xa lìa lỗi hữu vi.

Nếu có thể xa lìa lỗi hữu vi

Thì lìa kiêu mạn và phóng dật

Nếu lìa kiêu mạn và phóng dật

Thì có thể lợi ích tất cả chúng.

Nếu có thể lợi ích tất cả chúng

Thì ở sinh tử không nhàm chán

Nếu ở sinh tử không nhàm chán

Thì được mạnh mẽ không ai hơn.

Nếu được mạnh mẽ không ai hơn

Thì có thể phát khởi thần thông lớn

Nếu có thể phát khởi thần thông lớn

Thì biết hạnh tất cả chúng sinh.

Nếu biết hạnh tất cả chúng sinh

Thì có thể thành tựu các chúng sinh

Nếu có thể thành tựu các chúng sinh

Thì được trí khéo thâu phục chúng sinh.

Nếu được trí khéo thâu phục chúng sinh

Thì có thể thành tựu bốn pháp Nhiếp

Nếu có thể thành tựu bốn pháp Nhiếp

Thì cho chúng sinh lợi vô hạn.

Nếu cho chúng sinh lợi vô hạn

Thì đủ phương tiện trí tối thắng

Nếu đủ phương tiện trí tối thắng

Thì trụ đạo dũng mãnh vô thượng.

Nếu trụ đạo dũng mãnh vô thượng

Thì có thể xô dẹp những sức ma

Nếu có thể xô dẹp những sức ma

Thí có thể vượt khỏi cảnh bốn ma.

Nếu có thể vượt khỏi cảnh bốn ma

Thì được đạt đến bậc bất thoái

Nếu được đạt đến bậc bất thoái

Thì được pháp Vô sinh nhẫn lớn.

Nếu được pháp Vô sinh nhẫn lớn

Thì được chư Phật thọ ký cho

Nếu được chư Phật thọ ký cho

Thì tất cả Phật hiện ra trước.

Nếu được chư Phật hiện ra trước

Thì rõ mật dụng thần thông lớn

Nếu rõ mật dụng thần thông lớn

Thì được chư Phật thường nhớ tưởng.

Nếu được chư Phật thường nhớ tưởng

Thì dùng Phật đức tự trang nghiêm

Nếu dùng Phật đức tự trang nghiêm

Thì được thân đoan nghiêm phước diệu.

Nếu được thân đoan nghiêm phước diệu

Thì thân sáng chói như núi vàng

Nếu thân sáng chói như núi vàng

Thì đủ ba mươi hai tướng tốt.

Nếu đủ ba mươi hai tướng tốt

Tám mươi vẻ đẹp thêm nghiêm sức

Nếu đủ vẻ đẹp thêm nghiêm sức

Thì thân sáng chói vô hạn lượng.

Nếu thân sáng chói vô hạn lượng

Thì sáng trang nghiêm chẳng nghĩ bàn

Nếu sáng trang nghiêm chẳng nghĩ bàn

Thì sáng ấy hiện những hoa sen.

Những hoa sen từ ánh sáng hiện

Có vô lượng Phật ngự trên hoa

Thị hiện mười phương đều khắp cả

Đều có thể điều phục các chúng sinh.

Nếu có thể điều phục các chúng sinh

Thì hiện vô lượng sức thần thông

Nếu hiện vô lượng sức thần thông

Thì trụ nơi cõi nước nhiều vô số

Diễn thuyết các pháp chẳng nghĩ bàn

Khiến vô số chúng sinh hoan hỷ,

Nếu diễn thuyết vô số các pháp

Khiến vô số chúng sinh hoan hỷ,

Thì dùng sức trí tuệ biện tài

Tùy tâm chúng sinh mà giáo hóa

Nếu dùng sức trí tuệ biện tài

Tùy tâm chúng sinh mà giáo hóa,

Thì dùng trí tuệ mà dẫn dắt

Thân, ngữ, ý thường không lầm lỗi.

Nếu dùng trí tuệ mà dẫn dắt

Thân, ngữ, ý thường không lầm lỗi,

Thì nguyện lực tất được tự tại

Tùy theo các loài mà hiện thân.

Nếu nguyện lực ấy được tự tại

Tùy theo các loài mà hiện thân

Thì lúc vì chúng mà thuyết pháp

Âm thanh tùy loại khó nghĩ bàn.

Nếu lúc vì chúng mà thuyết pháp

Âm thanh tùy loại khó nghĩ bàn

Thì đối tâm tất cả chúng sinh

Một niệm biết cả không thừa sót.

Nếu đối tâm tất cả chúng sinh

Một niệm biết cả không thừa sót

Thì biết phiền não không chỗ khởi

Trọn không chìm đắm trong sinh tử

Nếu biết phiền não không chỗ khởi

Trọn không chìm đắm trong sinh tử

Thì được thân pháp tánh công đức

Dùng oai lực pháp hiện thế gian.

Nếu được thân pháp tánh công đức

Dùng oai lực pháp hiện thế gian

Thì được mười Địa, mười Tự tại

Tu hành các độ thắng giải thoát.

Nếu được mười Địa, mười Tự tại

Tu hành các độ thắng giải thoát

Thì được đại thần thông quán đỉnh

An trụ các Tam-muội tối thắng.

Nếu được đại thần thông quán đỉnh

An trụ các Tam-muội tối thắng

Thì chỗ chư Phật khắp mười phương

Đáng thọ quán đỉnh mà lên vị.

Nếu chỗ chư Phật khắp mười phương

Đáng thọ quán đỉnh mà lên vị

Thì được tất cả Phật mười phương

Tay dùng cam lộ rưới lên đỉnh.

Nếu được tất cả Phật mười phương.

Tay dùng cam lộ rưới lên đỉnh

Thì thân đầy khắp như hư không

An trụ bất động khắp mười phương

Nếu thân đầy khắp như hư không

An trụ bất động khắp mười phương

Thì chốn hành hóa không ai bằng.

Chư Thiên người đời chẳng biết được.

Bồ-tát siêng tu hạnh đại Bi

Nguyện độ tất cả đều trọn vẹn

Nếu ai nghe thấy mà cúng dường

Đều làm cho họ được an lạc.

Sức oai thần của Bồ-tát kia

Mắt pháp toàn vẹn không khuyết giảm

Những đạo hạnh diệu, mười điều thiện

Báu quý vô thượng đều khiến hiện.

Như khối kim cang trong biển lớn

Do oai lực này sinh các báu

Không tăng không giảm cũng vô tận

Công đức Bồ-tát cũng như vậy.

Hoặc có cõi nước không có Phật

Bồ-tát thị hiện thành Chánh giác,

Nếu có cõi nước chẳng biết pháp

Nơi đó Bồ-tát thuyết pháp diệu.

Không có phân biệt không dụng công

Trong khoảng một niệm khắp mười phương

Như mặt nguyệt sáng chiếu khắp nơi

Vô lượng phương tiện độ chúng sinh.

Ở trong mười phương các thế giới

Niệm niệm thị hiện thành Phật đạo

Chuyển chánh pháp luân vào tịch diệt

Cho đến xá-lợi phân bố rộng.

Hoặc hiện Thanh văn cùng Độc giác

Hoặc hiện thành Phật trang nghiêm khắp

Như vậy khai diễn nói pháp ba thừa

Rộng độ chúng sinh vô lượng kiếp.

Hoặc hiện thân đồng nam, đồng nữ

Trời, rồng, cho đến A-tu-la

Cùng với những Ma-hầu-la-già

Tùy sở thích chúng đều khiến thấy.

Chúng sinh hình tướng đều chẳng đồng

Hành hợp âm thanh cũng vô lượng

Tất cả như vậy đều hiện được

Thần lực của Tam-muội Hải ấn.

Nghiêm tịnh cõi nước nhiều vô kể

Cúng dường tất cả chư Như Lai

Phóng ánh sáng lớn không giới hạn

Độ thoát chúng sinh cũng vô cùng.

Trí tuệ tự tại chẳng nghĩ bàn

Ngôn từ thuyết pháp không chướng ngại

Thí, giới, nhẫn, tấn và thiền định

Trí tuệ, phương tiện, cùng thần thông.

Tất cả như vậy đều tự tại

Do sức Tam-muội Hoa nghiêm Phật

Trong một vi trần nhập Tam-muội

Thành tựu tất cả vô số định.

Mà vi trần kia cũng không thêm

Nơi một hiện khắp vô biên cõi

Trong một trần kia nhiều cõi nước

Hoặc là có Phật hoặc không Phật,

Hoặc là tạp nhiễm hoặc thanh tịnh

Hoặc là rộng lớn hoặc hẹp nhỏ

Hoặc là đang thành hoặc là hoại

Hoặc là trụ chánh hoặc trụ nhờ,

Hoặc như ánh lửa giữa đồng trống

Hoặc như lưới Thiên đế trên trời,

Như chỗ thị hiện trong một trần

Tất cả vi trần đều như vậy,

Đây là những Thánh nhân cao cả

Tam-muội Giải thoát sức thần thông.

Nếu muốn cúng dường tất cả Phật

Nhập vào Tam-muội khởi thần biến

Dùng một tay hiện khắp đại thiên

Cúng dường khắp tất cả chư Phật.

Bao nhiêu hoa đẹp ở mười phương

Hương xoa hương bột báu vô giá

Đều từ trong tay xuất hiện ra

Cúng dường chư Phật ngồi Đạo thọ.

Y báu vô giá xen hương diệu

Cờ phướn lọng báu đều đẹp đẽ

Vàng ròng làm hoa, ngọc làm màn

Tất cả đều từ trong tay hiện.

Bao nhiêu vật tốt ở mười phương

Đáng đem phụng hiến Đấng Vô Thượng

Trong tay tất cả đều hiện đủ

Trước cây Bồ-đề cúng chư Phật.

Tất cả kỹ nhạc ở mười phương

Chuông, trống, cầm, sắc đủ các loại

Đồng tấu hòa nhã âm thanh diệu

Đều từ bàn tay xuất hiện ra.

Bao nhiêu khen ngợi ở mười phương

Ca ngợi đức thiện của chư Phật

Như vậy các thứ ngôn từ diệu

Đều từ bàn tay mà khai diễn.

Bồ-tát tay mặt phóng quang tịnh

Trong quang rưới ra nước thơm sạch

Rưới khắp mười phương các cõi Phật

Cúng dường tất cả Chiếu Thế Đăng.

Lại phóng ánh sáng trang nghiêm diệu

Xuất sinh vô lượng hoa sen báu

Hoa này hình sắc đều rất đẹp

Dùng để cúng dường lên chư Phật.

Lại phóng ánh sáng hoa trang nghiêm

Các thứ hoa đẹp kết làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả Đấng Đại Đức.

Lại phóng ánh sáng hương trang nghiêm

Các thứ hương diệu kết làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả Đấng Đại Đức.

Lại phóng ánh sáng hương bột tốt

Các thứ hương bột kết làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả Đấng Đại Đức.

Lại phóng ánh sáng y trang nghiêm

Các thứ y phục kết làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả Đấng Đại Đức.

Lại phóng ánh sáng báu trang nghiêm

Các thứ báu quý kết làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả Đấng Đại Đức.

Phóng ánh sáng hoa sen trang nghiêm

Các thứ hoa sen kết làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả Đấng Đại Đức.

Phóng ánh sáng anh lạc trang nghiêm

Các thứ chuỗi ngọc kết làm trướng

Rải khắp cõi nước ở mười phương

Cúng dường tất cả Đấng Đại Đức.

Lại phóng ánh sáng cờ trang nghiêm

Cờ báu rực rỡ đủ màu đẹp

Vô lượng các loại đều đẹp tốt

Dùng để trang nghiêm các cõi Phật.

Các thứ lọng báu đẹp trang nghiêm

Những phướn lụa đẹp treo rũ xuống

Lạc báu ma-ni diễn tiếng Phật

Đem đến cúng dường chư Như Lai.

Tay hiện đồ cúng chẳng nghĩ bàn

Như vậy cúng dường một Đạo sư

Nơi tất cả Phật đều như vậy

Đây là thần lực của Đại sĩ.

Bồ-tát trụ trong môn Tam-muội

Đủ môn tự tại độ chúng sinh

Đều đem pháp công đức đã làm

Dùng vô lượng phương tiện chỉ dạy.

Hoặc dùng môn cúng dường Như Lai

Hoặc dùng môn Bố thí khó bàn

Hoặc dùng môn Trì giới Đầu-đà

Hoặc dùng môn Nhẫn nhục bất động

Hoặc dùng môn Tinh tấn hạnh khổ

Hoặc dùng môn Thiền định tịch tĩnh,

Hoặc dùng môn Trí tuệ quyết định

Hoặc dùng môn Phương tiện tu hành

Hoặc dùng môn Thần thông phạm trụ

Hoặc dùng môn bốn Nhiếp lợi ích,

Hoặc dùng môn Phước trí trang nghiêm

Hoặc dùng môn Nhân duyên giải thoát

Hoặc dùng môn Căn, Lực, Chánh đạo

Hoặc dùng môn Thanh văn giải thoát,

Hoặc dùng môn Độc giác thanh tịnh

Hoặc dùng môn Đại thừa tự tại

Hoặc dùng môn vô thường những Khổ

Hoặc dùng môn vô ngã vô thọ,

Hoặc dùng môn lìa dục bất tịnh

Hoặc dùng môn Tam-muội diệt tận

Tùy theo chúng sinh bệnh chẳng đồng

Đều dùng pháp dược để đối trị.

Tùy theo sở thích tâm chúng sinh

Đều dùng phương tiện khiến đầy đủ

Tùy theo chúng sinh hạnh sai biệt

Đều dùng thiện xảo khiến thành tựu.

Những tướng Tam-muội thần thông ấy

Tất cả trời, người chẳng lường được

Tam-muội có diệu tên Tùy lạc

Bồ-tát trụ đây quán sát khắp

Tùy nghi thị hiện độ chúng sinh

Đều khiến tâm vui theo chánh pháp.

Thời gian trong kiếp tai nạn đói

Ban cho thế gian đồ ưa thích

Tùy chỗ họ muốn đều khiến đủ

Khắp vì chúng sinh làm lợi ích:

Hoặc cho những vật uống ăn ngon

Y phục, tư trang những vật tốt

Cả đến ngôi vua đều bỏ được

Khiến kẻ ưa thí theo chánh pháp.

Hoặc dùng tướng tốt trang nghiêm thân

Y phục thượng diệu chuỗi ngọc báu

Tràng hoa đẹp quý hương xoa thân

Oai nghi đầy đủ độ muôn loài.

Tất cả thế gian chỗ ưa chuộng

Sắc tướng dung nhan và y phục

Tùy nghi hiện đủ vui lòng họ

Khiến kẻ ưa sắc theo chánh pháp.

Tiếng Ca-lăng-tần-già thanh thoát

Cùng âm thanh diệu Câu-chỉ-la

Những thứ Phạm âm đều đầy đủ

Tùy tâm họ thích mà thuyết pháp.

Tám vạn bốn ngàn các pháp môn

Chư Phật dùng đấy độ chúng sinh

Bồ-tát cũng theo pháp sai biệt

Tùy nghi theo đời mà hóa độ.

Chúng sinh nơi khổ, lạc, lợi, suy

Tất cả việc làm của thế gian

Đều hay ứng hiện đồng với họ

Dùng đấy độ khắp các chúng sinh.

Tất cả khổ hoạn của thế gian

Sâu rộng không bờ như biển cả

Đồng sự với họ đều chịu được

Khiến họ lợi ích được an vui.

Có người chẳng biết pháp xuất ly

Chẳng cầu giải thoát lìa ồn, náo

Vì họ Bồ-tát hiện thí xả

Thường ưa xuất gia tâm tịch tĩnh.

Nhà là chốn tham ái buộc ràng

Muốn khiến chúng sinh đều lìa khỏi

Nên hiện xuất gia được giải thoát

Đối các dục lạc không thích ưa.

Bồ-tát hiện làm mười công hạnh

Cũng làm tất cả pháp Đại nhân

Làm hạnh chư Phật đều không sót

Vì muốn chúng sinh được lợi ích.

Hoặc có chúng sinh thọ vô lượng

Phiền não vi tế ham đầy đủ

Bồ-tát ở đó được tự tại

Hiện thọ các khổ, già, bệnh, chết.

Hoặc kẻ tham dục, sân, ngu si

Lửa mạnh phiền não luôn bừng cháy

Bồ-tát thị hiện già, bệnh, chết

Khiến chúng sinh đó đều điều phục.

Mười Lực như vậy Vô sở úy

Cùng với mười tám pháp Bất cộng

Tất cả vô lượng các công đức

Đều đem thị hiện độ chúng sinh.

Thọ ký, giáo hóa và thần túc

Đều là sức tự tại của Phật

Chư Đại sĩ kia đều thị hiện

Hay khiến chúng sinh đều điều phục.

Bồ-tát đem các môn phương tiện

Tùy thuận thế pháp độ chúng sinh

Ví như hoa sen chẳng nhiễm bùn

Ở đời như vậy khiến người tin.

Là vua trong văn tài uyên bác

Ca vũ luận bàn người đều thích

Tất cả kỹ thuật trong thế gian

Như nhà ảo thuật đều hiện đủ.

Hoặc làm trưởng giả chủ nơi ấp

Hoặc làm hướng đạo người buôn bán

Hoặc làm quốc vương cùng quan lớn

Hoặc làm lương y, người biện tài.

Hoặc làm cây to giữa cánh đồng

Hoặc làm thuốc hay, những kho báu

Hoặc làm châu báu như ý vương

Hoặc đem chánh đạo dạy chúng sinh.

Hoặc thấy thế giới mới thành lập

Chúng sinh chưa có vật cần dùng

Bấy giờ, Bồ-tát làm thợ giỏi

Vì họ bày ra các nghề nghiệp.

Chẳng làm vật bức não chúng sinh

Chỉ nói chuyện lợi ích thế gian

Các thứ luận: Chú thuật, dược thảo

Tất cả như vậy đều thông thạo.

Thắng hạnh của tất cả Tiên nhân

Trời, người mọi loài đều tín ngưỡng

Những pháp khổ hạnh khó làm đó

Bồ-tát tùy nghi đều làm được.

Hoặc làm người xuất gia ngoại đạo

Hoặc ở núi rừng tự hành khổ

Hoặc để mình trần không y phục

Mà làm sư trưởng của chúng kia.

Hoặc hiện những thứ hạnh tà mạng

Hành theo phi pháp cho là hơn

Hoặc hiện oai nghi làm Phạm chí

Ở trong chúng kia làm Thượng thủ

Hoặc chịu năm nóng phơi dưới nắng

Hoặc giữ giới bò, chó và nai

Hoặc mặc áo rách phụng thờ lửa

Vì độ chúng kia làm Đạo sư

Hoặc hiện yết kiến các thiên miếu

Hoặc lại hiện vào nước sông Hằng

Ăn củ trái thảy đều hiện làm

Nơi đó tư duy pháp tối thắng

Hoặc hiện ngồi xổm hoặc co chân

Hoặc nằm cỏ gai hoặc trên tro

Hoặc nằm trên chày cầu xuất ly

Ở trong chúng kia làm Sư cả.

Các ngoại đạo cùng loại như vậy

Quán sát ý giải cùng đồng sự

Hiện làm khổ hạnh đời chẳng kham

Khiến họ xem thấy đều điều phục.

Chúng sinh mê lầm theo tà giáo

Trụ nơi ác kiến thọ những khổ

Vì họ phương tiện nói pháp diệu

Đều khiến hiểu được lý chân thật.

Hoặc theo chú ngữ nói bốn Đế

Hoặc mật ngữ thiện nói bốn Đế

Hoặc dùng tiếng người nói bốn Đế

Hoặc mật ngữ trời nói bốn Đế

Phân biệt văn tự nói bốn Đế

Quyết định nghĩa lý nói bốn Đế

Khéo phá nơi người nói bốn Đế

Chẳng bị dao động nói bốn Đế

Hoặc tiếng bát bộ nói bốn Đế

Hoặc tất cả tiếng nói bốn Đế

Tùy ngôn âm thế gian hiểu được

Diễn thuyết bốn Đế khiến giải thoát.

Tất cả bao nhiêu các Phật tử

Đều nói như vậy đủ tất cả

Biết cảnh giới tiếng chẳng nghĩ bàn

Đây là sức Tam-muội thuyết pháp.

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM

QUYỂN 15

Phẩm 12: Hiền Thủ (Phần 2)

Có Tam-muội thù thắng: An lạc

Có thể cứu hộ khắp chúng sinh

Phóng ánh sáng lớn chẳng nghĩ bàn

Khiến ai được thấy đều điều phục.

Ánh sáng đã phóng tên Thiện hiện

Nếu có ai gặp ánh sáng ấy

Thảy được lợi ích chẳng luống uổng

Nhân đấy được thành trí vô thượng,

Bồ-tát trước thị hiện chư Phật

Hiện Pháp, hiện Tăng, hiện Chánh đạo

Cũng hiện Phật pháp và hình tượng

Vì thế nên thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Chiếu diệu

Chói lấn tất cả sáng chư Thiên

Bao nhiêu ám chướng đều tiêu trừ

Khắp vì chúng sinh làm lợi ích,

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến cầm đèn sáng cúng dường Phật

Do dùng đèn sáng cúng dường Phật

Được thành đèn vô thượng trong đời,

Thắp những đèn dầu và đèn tô

Cũng thắp các thứ đuốc sáng tỏ

Các hương, diệu dược, đuốc báu nhất

Dùng để cúng Phật, được sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tế độ

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ phát tâm đại thệ nguyện

Độ thoát chúng sinh khỏi biển dục,

Nếu hay phát tâm thệ nguyện lớn

Độ thoát quần sinh khỏi biển dục

Có thể vượt qua bốn dòng thác

Dẫn đến thành vô ưu giải thoát,

Nơi những đường đi ngang sông lớn

Kiến lập cầu đường tạo thuyền bè

Chê trách hữu vi khen tịch tĩnh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Diệt ái

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ xa lìa nạn năm dục

Chuyên nghĩ vị pháp mầu giải thoát,

Nếu hay lìa bỏ cảnh năm dục

Chuyên nghĩ vị pháp mầu giải thoát

Thì hay dùng mưa cam lộ Phật

Dập tắt những khát ái thế gian.

Bố thí ao giếng và khe suối

Chuyên cầu đạo Vô thượng Bồ-đề

Chê trách năm dục khen thiền định

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Hoan hỷ

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến họ ái mộ Phật Bồ-đề

Phát tâm nguyện chứng đạo Vô sư,

Tạo lập tượng đại Bi Như Lai

Tướng tốt trang nghiêm ngự tòa sen

Luôn khen những công đức tối thắng

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Ái lạc

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến tâm họ mến kính chư Phật

Mến kính tôn Pháp mến kính Tăng.

Nếu tâm thường kính mến chư Phật

Kính mến Pháp và kính mến Tăng

Thì ở trong chúng hội Như Lai

Mau thành pháp nhẫn sâu vô thượng,

Khai ngộ chúng sinh số vô lượng

Khiến tất cả niệm Phật, Pháp, Tăng

Và dạy phát tâm tu công đức

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Phước tụ

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến thành vô lượng việc bố thí

Dùng đấy nguyện cầu đạo Vô thượng,

Lập hội đại bố thí vô hạn

Ai đến cầu xin đều thỏa mãn

Chẳng để tâm họ còn thấy thiếu

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Cụ trí

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến đối một pháp trong một niệm

Đều hiểu vô lượng các pháp môn,

Vì các chúng sinh phân biệt pháp

Và làm sáng tỏ nghĩa chân thật

Khéo nói pháp nghĩa không thiếu sót

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tuệ đăng

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến biết chúng sinh tánh không tịch

Tất cả các pháp không sở hữu.

Diễn nói các pháp không, vô chủ

Như huyễn, dợn nắng, trăng dưới nước

Cũng như giấc mơ cùng bóng tượng

Do đó được thành ánh sáng này.

Phóng ánh sáng tên Pháp tự tại

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến được Đà-la-ni vô tận

Nắm giữ tất cả các Phật pháp,

Cung kính cúng dường người trì pháp

Cung cấp hầu hạ chư Thánh giả hiền

Đem chánh pháp ban cho chúng sinh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Văng xả

Sáng này giác ngộ kẻ xan tham

Khiến biết tài vật là vô thường

Luôn thích bố thí tâm không nhiễm.

Tâm keo kiệt khó điều phục được

Biết của như mộng như mây nổi

Thêm lớn tâm bố thí thanh tịnh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Trừ nhiệt

Sáng này giác ngộ kẻ hủy giới

Khiến họ thọ trì giới thanh tịnh

Phát tâm nguyện chứng đạo Vô sư.

Khuyên dắt chúng sinh thọ trì giới

Mười nghiệp đạo lành đều thanh tịnh

Lại khiến phát hướng tâm Bồ-đề

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Nhẫn nghiêm

Sáng này giác ngộ kẻ sân hận

Khiến họ lìa sân trừ ngã mạn

Thường thích pháp nhu hòa nhẫn nhục,

Chúng sinh bạo ác khó nhẫn được

Vì Bồ-đề nên tâm chẳng động

Thường thích ca ngợi đức nhẫn nhục

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Dũng mãnh

Sáng này giác ngộ kẻ biếng lười

Khiến họ thường đối với Tam bảo

Cung kính cúng dường không chán mỏi,

Nếu họ thường đối với Tam bảo

Cung kính cúng dường không mệt mỏi

Thời hay vượt khỏi cảnh bốn ma

Mau thành bậc Vô thượng Bồ-đề,

Khuyến hóa chúng sinh khiến tinh tấn

Thường siêng cúng dường ngôi Tam bảo

Lúc pháp sắp diệt chuyên hộ trì

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tịch tĩnh

Sáng này giác ngộ kẻ tâm loạn

Khiến họ xa lìa tham, sân, si

Tâm chẳng dao động được chánh định,

Xa lìa tất cả ác tri thức

Luận đàm vô nghĩa hạnh tạp nhiễm

Khen ngợi Thiền định hạnh tịch tĩnh

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tuệ nghiêm

Sáng này giác ngộ kẻ ngu mê

Khiến họ chứng Đế hiểu duyên khởi

Các căn trí tuệ đều thông đạt,

Nếu hay chứng Đế hiểu duyên khởi

Các căn trí tuệ đều thông đạt

Thời được pháp Tam-muội Nhật đăng

Trí tuệ sáng tỏ thành quả Phật,

Của ngoài trong thân đều hay xả

Vì đạo Bồ-đề cầu chánh pháp

Nghe xong chuyên cần vì chúng nói

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Phật tuệ

Sáng này giác ngộ các hữu tình

Khiến thấy vô lượng, vô biên Phật

Các vị đều ngồi hoa sen báu

Khen ngợi oai đức và giải thoát

Tán Phật tự tại vô hạn lượng

Hiển thị Phật lực và thần thông

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Vô úy

Sáng này chiếu đến kẻ sợ hãi

Phi nhân nắm giữ những độc hại

Tất cả đều khiến mau trừ diệt,

Hay ban vô úy cho chúng sinh

Gặp kẻ làm hại đều khuyên ngăn

Chẩn tế kẻ cô cùng ách nạn

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên An ổn

Sáng này chiếu đến người tật bệnh

Khiến trừ tất cả sự khổ đau

Đều được sự vui trong chánh định,

Ban cho thuốc hay cứu các bệnh

Vật báu sống lâu, hương xoa thân

Tô, dầu, sữa, mật làm thức ăn

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Kiến Phật

Sáng này giác ngộ người sắp chết

Khiến theo nhớ tưởng thấy Như Lai

Mạng chung được sinh cõi nước Phật,

Thấy kẻ lâm chung khuyên niệm Phật

Lại chỉ tượng Phật bảo nhìn ngắm

Khiến đối với Phật rất kính ngưỡng

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Lạc pháp

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến đối chánh pháp luôn mến thích

Lắng nghe diễn thuyết và biên chép,

Lúc pháp sắp diệt hay diễn nói

Khiến người cầu pháp ý thỏa mãn

Mến thích chánh pháp siêng tu tập

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Diệu âm

Sáng này khai ngộ chư Bồ-tát

Hay khiến các tiếng trong ba cõi

Người đều nghe là tiếng của Phật,

Dùng âm thanh lớn ca ngợi Phật

Bố thí, lạc, linh các âm nhạc

Khiến khắp thế gian nghe tiếng Phật

Do đó được thành ánh sáng này.

Phóng ánh sáng tên Thí cam lộ

Sáng này khai ngộ tất cả chúng

Khiến bỏ tất cả hạnh phóng dật

Tu hành đầy đủ các công đức.

Nói pháp hữu vi chẳng an ổn

Vô lượng khổ não đều đầy khắp

Hằng thích ca ngợi vui tịch diệt

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Tối thắng

Sáng này khai ngộ tất cả chúng

Khiến ở chỗ Phật lắng nghe khắp

Giới, định, trí tuệ pháp tăng thượng,

Thường thích ca ngợi tất cả Phật

Giới cấm, thiền định, tuệ thù thắng

Đó là vì cầu đạo Vô thượng

Do lay được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Bảo nghiêm

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến được tạng báu vô cùng tận

Dùng đấy cúng dường chư Như Lai,

Đem các loại châu báu thượng diệu

Dâng lên chư Phật và Phật pháp

Cũng để ban cho kẻ nghèo thiếu

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Hương nghiêm

Sáng này giác ngộ tất cả chúng

Khiến người nghe pháp tâm vui đẹp

Quyết định sẽ thành công đức Phật,

Hương tốt trời người, dùng thoa đất

Cúng dường tất cả Đấng Tối Tôn

Cũng dùng xây tháp và tượng Phật

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Tạp trang nghiêm

Cờ, phướn, lọng báu vô số lượng

Thắp hương, rải hoa, tấu âm nhạc

Thành ấp trong ngoài đều khắp cả,

Đem những kỹ nhạc vi diệu ấy

Cùng những hương, hoa, phướn, lọng đẹp

Các thứ trang nghiêm cúng dường Phật

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Nghiêm khiết

Khiến đất bằng phẳng như bàn tay

Trang nghiêm tháp Phật vào chỗ ấy

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Đại vân

Hay khởi mây thơm mưa nước thơm

Nước thơm rưới tháp và đình viện

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Nghiêm cụ

Khiến người trần trụi được y phục

Vật tốt nghiêm thân đem bố thí

Do đấy được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Thượng vị

Hay khiến kẻ đói được mỹ thực

Các thức ăn ngon đem bố thí

Do đấy được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng tên Đại tài

Khiến kẻ nghèo cùng được kho báu

Đem vật vô tận cúng Tam bảo

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Nhãn thanh tịnh

Hay khiến kẻ mù được nhìn thấy

Đem đèn cúng Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Nhĩ thanh tịnh

Hay khiến kẻ điếc được nghe rõ

Trổi nhạc cúng Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Tỵ thanh tịnh

Xưa chưa nghe hương đều được nghe

Đem hương cúng Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Thiệt thanh tịnh

Hay dùng tiếng tốt ca ngợi Phật

Trừ hẳn lời nói thô và ác

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Thân thanh tịnh

Kẻ các căn thiếu khiến đầy đủ

Dùng thân lễ Phật và Phật pháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Ý thanh tịnh

Khiến kẻ quên lãng được chánh niệm

Tu hành Tam-muội đều tự tại

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Sắc thanh tịnh

Khiến thấy thân Phật chẳng nghĩ bàn

Đem những sắc diệu trang nghiêm tháp

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Thanh thanh tịnh

Khiến biết tánh thanh vốn vắng lặng

Quán thanh duyên khởi như tiếng vang

Do đó được thành ánh sáng ấy.

Lại phóng ánh sáng Hương thanh tịnh

Khiến vật hôi nhơ đều thơm sạch

Nước thơm rửa tháp cây Bồ-đề

Do đó được thành ánh sáng ấy.

Lại phóng ánh sáng Vị thanh tịnh

Trừ được tất cả độc trong vị

Hằng cúng Phật, Tăng cùng cha mẹ

Do đó được thành ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Xúc thanh tịnh

Hay khiến thô nhám đều dịu mềm

Đao, mâu, kiếm, kích trên rơi xuống

Đều khiến biến thành tràng hoa đẹp,

Do xưa từng ở giữa đường sá

Thoa hương, rải hoa, trải y phục

Rước đưa chư Phật đi trên đó

Vì thế nay được ánh sáng này.

Lại phóng ánh sáng Pháp thanh tịnh

Hay khiến tất cả những chân lông

Đều diễn nói pháp mầu chẳng nghĩ bàn

Ai nghe pháp ấy đều vui hiểu

Do nhân duyên sinh vốn vô sinh

Pháp thân của Phật chẳng phải thân

Pháp tánh thường trụ như hư không

Do thuyết nghĩa trên được sáng ấy.

Những môn ánh sáng như đã thuật

Hằng hà sa số vô hạn lượng

Đều từ chân lông Đại Tiên phóng

Mỗi mỗi công dụng đều sai biệt.

Như một chân lông phóng ánh sáng

Vô lượng, vô số như hằng sa

Tất cả chân lông đều như vậy

Là sức Tam-muội của Đại Tiên

Như bản hạnh xưa được ánh sáng

Tùy theo túc duyên đã tu hành

Nay phóng ánh sáng được như vậy

Đấy là Đại Tiên trí tự tại.

Thuở xưa đồng tu nơi phước nghiệp

Và người mến thích hay tùy hỷ

Thấy kia thật hành cũng vui theo

Nay ánh sáng này đều được thấy.

Nếu ai tự tu các phước nghiệp

Cúng dường chư Phật vô lượng số

Đối công đức Phật thường nguyện cầu

Thì được ánh sáng này giác ngộ.

Như kẻ mù chẳng thấy mặt trời

Chẳng phải mặt trời không mọc lên

Những người mắt tỏ đều thấy rõ

Riêng theo phận mình làm công việc.

Ánh sáng Bồ-tát cũng như vậy

Người có trí tuệ đều thấy cả

Phàm phu tin tà kẻ mê si

Nơi ánh sáng ấy không thấy được.

Cung điện ma-ni và xe kiệu

Báu đẹp hương thơm dùng thoa sáng

Người có phước đức tự nhiên đủ

Người không phước đức chẳng ở được.

Ánh sáng Bồ-tát cũng như vậy

Người có trí sâu đều chiếu đến

Tin tà, hiểu kém, kẻ phàm ngu

Chẳng thể thấy được ánh sáng ấy.

Ai nghe ánh sáng này sai biệt

Hay sinh tâm tin sâu thanh tịnh

Dứt hẳn tất cả các lưới nghi

Mau thành cờ công đức vô thượng.

Có Tam-muội thắng hay xuất hiện

Quyến thuộc trang nghiêm đều tự tại

Tất cả mười phương các cõi nước

Phật tử chúng hội không sánh kịp.

Có hoa sen đẹp sáng trang nghiêm

Lượng bằng ba ngàn cõi đại thiên

Thân Ngài đoan tọa khắp hoa sen

Đây là sức thần thông Tam-muội

Lại có vô số hoa sen đẹp

Bằng vi trần mười cõi vây quanh

Chúng Phật tử, ngồi trên hoa đó

Đều trụ sức oai thần Tam-muội

Đời trước thành tựu nhân duyên lành

Tu hành đầy đủ công đức Phật

Những chúng sinh này quanh Bồ-tát

Cùng nhau chắp tay nhìn không chán.

Ví như mặt nguyệt giữa các sao

Bồ-tát trong chúng cũng như thế

Pháp tu hành Bồ-tát như vậy.

Vào sức oai thần Tam-muội này.

Như sự thị hiện ở một phương

Các chúng Phật tử cùng vây quanh

Trong tất cả phương đều như vậy

Trụ sức oai thần Tam-muội này.

Có Tam-muội thù thắng phương võng

Trụ đấy Bồ-tát khai thị rộng

Trong tất cả phương hiện thân khắp

Hoặc hiện nhập định hoặc xuất định,

Hoặc ở phương Đông nhập chánh định

Rồi ở phương Tây mà xuất định,

Hoặc ở phương Tây nhập chánh định

Rồi ở phương Đông mà xuất định,

Hoặc ở phương khác nhập chánh định

Rồi ở phương khác mà xuất định,

Nhập xuất như vậy khắp mười phương

Gọi sức Tam-muội của Bồ-tát.

Cùng tận phương Đông các cõi nước

Có chư Như Lai vô lượng số

Đều hiện trước Phật thân cận cả

Trụ nơi Tam-muội tịch bất động,

Nhưng ở các thế giới phương Tây

Chỗ của tất cả chư Phật ngự

Đều hiện từ nơi Tam-muội xuất

Sắm sửa vô lượng đồ cúng dường.

Cùng tận các cõi nước phương Tây

Chư Phật Như Lai vô lượng số

Điều hiện trước Phật thân cận cả

Trụ nơi Tam-muội tịch bất động,

Nhưng ở các thế giới phương Đông

Chỗ của tất cả chư Phật ngự

Đều hiện từ nơi Tam-muội xuất

Sắm sửa vô lượng thức cúng dường.

Như vậy mười phương các thế giới

Bồ-tát vào khắp không bỏ sót

Hoặc nhập Tam-muội tịch bất động

Hoặc hiện cung kính cúng dường Phật.

Ở trong nhãn căn nhập chánh định

Ở trong sắc trần từ định xuất,

Thị hiện tánh sắc chẳng nghĩ bàn

Tất cả trời người chẳng biết được.

Ở trong sắc trần nhập chánh định

Nơi nhãn xuất định tâm chẳng loạn

Nói nhãn không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong nhĩ căn nhập chánh định

Ở trong thanh trần từ định xuất

Phân biệt tất cả tiếng ngữ ngôn

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong thanh trần nhập chánh định

Nơi nhĩ xuất định tâm chẳng loạn

Nói nhĩ không sinh và không khởi

Tánh không tịch diệt và vô tác.

Ở trong tỷ căn nhập chánh định

Ở trong hương trần từ định xuất

Khắp được tất cả hương thượng diệu

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong hương trần nhập chánh định

Ở tỷ xuất định tâm chẳng loạn

Nói tỷ không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong thiệt căn nhập chánh định

Ở trong vị trần từ định xuất

Khắp được tất cả những thượng vị

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong vị trần nhập chánh định

Trong thiệt xuất định tâm chẳng loạn

Nói thiệt không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong thân căn nhập chánh định

Ở trong xúc trần từ định xuất

Khéo hay phân biệt tất cả xúc

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong xúc trần nhập chánh định

Trong thân xuất định tâm chẳng loạn

Nói thân không sinh và không khởi

Tánh không, tịch diệt và vô tác.

Ở trong ý căn nhập chánh định

Ở trong pháp trần từ định xuất

Phân biệt tất cả các pháp tướng

Chư Thiên, thế nhân chẳng biết được.

Ở trong pháp trần nhập chánh định

Nơi ý xuất định tâm chẳng loạn

Nói ý không sinh và không khởi

Tánh không tịch diệt và vô tác.

Trong thân đồng tử nhập chánh định

Trong thân tráng niên từ định xuất

Trong thân tráng niên nhập chánh định

Trong thân lão niên từ định xuất,

Trong thân lão niên nhập chánh định

Trong thân thiện nữ từ định xuất,

Trong thân thiện nữ nhập chánh định

Trong thân thiện nam từ định xuất,

Trong thân thiện nam nhập chánh định

Thân Tỳ-kheo-ni từ định xuất,

Thân Tỳ-kheo-ni nhập chánh định

Trong thân Tỳ-kheo từ định xuất,

Trong thân Tỳ-kheo nhập chánh định

Thân học, vô học từ định xuất,

Thân học, vô học nhập chánh định

Thân Bích-chi-phật từ định xuất,

Thân Bích-chi-phật nhập chánh định

Hiện thân Như Lai từ định xuất,

Nơi thân Như Lai nhập chánh định

Trong thân chư Thiên từ định xuất,

Trong thân chư Thiên nhập chánh định

Trong thân đại Long từ định xuất,

Trong thân đại Long nhập chánh định

Trong thân Dạ-xoa từ định xuất,

Trong thân Dạ-xoa nhập chánh định

Trong thân Quỷ thần từ định xuất,

Trong thân Quỷ thần nhập chánh định

Trong một chân lông từ định xuất,

Trong một chân lông nhập chánh định

Tất cả chân lông từ định xuất,

Tất cả chân lông nhập chánh định

Trên đầu một lông từ định xuất,

Trên đầu một lông nhập chánh định

Trong một vi trần từ định xuất,

Trong một vi trần nhập chánh định

Trong tất cả trần từ định xuất,

Trong tất cả trần nhập chánh định

Trong đất Kim cang từ định xuất,

Trong đất Kim cang nhập chánh định

Trên cây ma-ni từ định xuất,

Trên cây ma-ni nhập chánh định

Trong ánh sáng Phật từ định xuất,

Trong ánh sáng Phật nhập chánh định

Ở trong sông biển từ định xuất

Ở trong sông biển nhập chánh định

Ở trong hỏa đại từ định xuất,

Ở trong hỏa đại nhập chánh định

Trong phong đại xuất tâm chẳng loạn,

Ở trong phong đại nhập chánh định

Ở trong địa đại từ định xuất,

Ở trong địa đại nhập chánh định

Nơi cung điện trời từ định xuất,

Nơi cung điện trời nhập chánh định

Hư không xuất định tâm chẳng loạn,

Đây gọi bậc Vô lượng công đức

Tam-muội tự tại khó nghĩ bàn.

Mười phương tất cả chư Như Lai

Trong vô lượng kiếp nói chẳng hết.

Tất cả Như Lai đều cùng nói

Nghiệp báo chúng sinh khó nghĩ bàn.

Chư long biến hóa, Phật tự tại

Thần lực Bồ-tát cũng khó nghĩ

Muốn dùng ví dụ để hiển bày

Trọn không có dụ để dụ được.

Nhưng những người trí tuệ thông đạt

Nhân nhờ thí dụ mà hiểu nghĩa.

Hàng Thanh văn trụ tám giải thoát

Những sự biến hiện đều tự tại:

Có thể một thân hiện nhiều thân

Lại hợp nhiều thân thành một thân,

Ở giữa không gian nhập hỏa định

Đi đứng, nằm, ngồi giữa hư không

Trên thân phun nước dưới tuôn lửa

Trên thân tuôn lửa dưới tuôn nước

Như thế đều ở trong một niệm

Các môn tự tại vô lượng biên,

Thanh văn chẳng đủ đại Từ bi

Chẳng vì chúng sinh cầu Phật đạo

Còn hiện được việc khó nghĩ này

Huống sức tự tại lợi lớn

Như mặt trời, trăng trên hư không

Bóng hình cùng khắp cả mười phương

Trong nước ao hồ đầm chậu chén

Các báu biển sông đều hiện cả.

Bóng hình Bồ-tát cũng như vậy

Hiện khắp mười phương chẳng nghĩ bàn

Đều do pháp Tam-muội tự tại

Chỉ có Đức Như Lai là chứng biết.

Như nơi nước trong, bốn binh chủng

Các loại sai khác không xen tạp

Kiếm kích cung tên loại rất nhiều

Mão, giáp, xe cộ chẳng phải một,

Chúng có bao nhiêu tướng sai khác

Nước trong hiện rõ tất cả bóng

Nhưng nước vốn tự không phân biệt

Tam-muội Bồ-tát cũng như vậy.

Trong biển có thần tên Thiện Âm

Tiếng thần thuận hết loài trong biển

Bao nhiêu ngôn ngữ đều biết rõ

Khiến tất cả chúng đều vui mừng.

Thần ấy có đủ tham, sân, si

Mà còn khéo hiểu tất cả tiếng

Huống là sức tự tại Tổng trì

Mà chẳng khiến chúng vui mừng sao!

Có một phụ nữ tên Biện Tài

Cha mẹ cầu trời mà sinh được

Có ai lìa ác thích chân thật

Vào trong thân đó sinh diệu biện.

Nàng ấy có tham dục, sân, si

Còn cho người theo có biện tài

Huống là Bồ-tát đủ trí tuệ

Chẳng thể cho chúng được lợi ích!

Như nhà ảo thuật biết pháp huyễn

Hiện được các loại nhiều vô lượng

Giây lát hiện làm ngày tháng năm

Thành ấp giàu có rất an vui,

Thuật gia có đủ tham, sân, si

Còn biến hóa được vui thế gian

Huống là sức Thiền định giải thoát

Chẳng thể khiến chúng vui mừng sao!

Lúc trời cùng Tu-la chiến đấu

Tu-la thua trận đồng chạy trốn

Vũ khí xe cộ và quân lính

Đồng thời trốn mất không kiếm được,

Tu-la có đủ tham, sân, si

Còn hay biến hóa chẳng nghĩ bàn

Huống bậc Thần thông lực vô úy

Đâu chẳng thể biến hóa tự tại!

Thích Đề-hoàn-nhân có Tượng vương

Lúc nó biết Thiên đế muốn đi

Tự hóa đủ ba mươi hai đầu

Mỗi đầu đều đủ sáu cái ngà,

Trên mỗi ngà đều có bảy ao

Mỗi ao đầy nước thơm trong sạch

Trong mỗi ao nước thơm trong ấy

Có bảy hoa sen rất xinh đẹp,

Trên mỗi hoa sen xinh đẹp ấy

Đều có bảy ngọc nữ cõi trời

Giỏi nghề đàn ca trổi âm nhạc

Cùng với Thiên đế đồng vui chơi,

Voi ấy hoặc lại bỏ hình mình

Tự hóa thân đồng với chư Thiên

Oai nghi đi đứng giống như trời

Nó có sức thần biến như vậy,

Tượng vương có đủ tham, sân, si

Còn hiện thần thông được như vậy

Huống bậc đầy đủ trí phương tiện

Mà đối Tam-muội chẳng tự tại.

Như A-tu-la biến thân hình

Chân đạp đáy biển Kim cang tế

Nước biển rất sâu ngập nửa thân

Đầu cao ngang đỉnh núi Tu-di.

Tu-la có đủ tham, sân, si

Còn hiện được thần thông to lớn

Huống bậc phục ma đèn soi đời

Mà công sức oai thần tự tại!

Trời cùng Tu-la lúc đánh nhau!

Thiên đế thần lực chẳng nghĩ bàn

Tùy theo số chúng A-tu-la

Hiện thân bằng số để cùng đấu,

Các A-tu-la cùng tự nghĩ:

Thích Đề-hoàn Nhân đến đánh ta

Tất sẽ bắt ta trói tay chân

Do đó chúng nó đều lo lắng,

Đế Thích hiện thân có ngàn mắt

Tay cầm Kim cang tuôn lửa ngọn

Mặc giáp cầm gậy rất oai nghiêm

Tu-la trong thấy đều sợ chạy.

Thiên đế chỉ do chút phước đức

Còn dẹp phá được oán địch lớn

Huống bậc Đại bi cứu tất cả

Đủ công đức lại chẳng tự tại!

Trong đời Đao-lợi có trống trời

Từ nghiệp báo trời mà cảm ra

Lúc biết chư Thiên ham phóng dật

Trên không tự nhiên vang tiếng này:

“Tất cả năm dục đều vô thường

Như bọt nước kia tánh hư giả

Các cõi như mộng như dợn nắng

Như trăng trong nước như mây nổi,

Phóng dật là oán là khổ não

Là đường sinh tử chẳng mát mẻ

Nếu ai ham say việc phóng dật

Lọt vào miệng cá lớn sinh tử,

Những cội gốc khổ của thế gian

Tất cả Thánh nhân đều chán lìa

Tánh chất năm dục là hoại diệt

Các Ngài phải thích pháp chân thật”.

Tam thập tam thiên nghe tiếng trống

Cùng dắt nhau lên Thiện pháp đường

Thiên đế vì họ giảng pháp diệu

Đều khiến thuận đạo trừ tham ái.

Tiếng trống vô hình không thấy được

Còn hay lợi ích chúng chư Thiên

Huống bậc Đại từ hiện sắc thân

Mà chẳng tế độ loài hàm thức!

Trời cùng Tu-la lúc đánh nhau

Chư thiên phước đức sức thù thắng

Trống trời vang tiếng bảo chư Thiên:

Các vị chẳng nên có kinh sợ!

Chư Thiên được nghe tiếng trống này

Đều hết lo sợ thêm sức lực

Lúc đó, Tu-la tâm khiếp hãi

Bao nhiêu binh tướng kéo chạy lui.

Cam lộ Định diệu như trống trời

Hằng vang tiếng hàng ma tịch tĩnh

Đại Bi xót thương cứu tất cả

Khiến khắp chúng sinh dứt phiền não.

Thiên đế ứng khắp các Thiên nữ

Với chín mươi hai triệu thân hình

Khiến chư Thiên nữ đều tự bảo

Thiên vương chỉ cùng ta riêng vui.

Như thân ứng khắp chư Thiên nữ

Trong Thiện pháp đường cũng như vậy

Có thể một niệm hiện thần thông

Đều đến trước mặt mà thuyết pháp.

Thiên đế có đủ tham, sân, si

Hay khiến quyến thuộc đều hoan hỷ

Huống bậc phương tiện Đại thần thông

Mà chẳng khiến được chúng vui đẹp!

Tha hóa tự tại sáu Thiên vương

Ở trong cõi Dục được tự tại.

Dùng hoặc nghiệp khổ làm rọ lưới

Cột trói tất cả hạng phàm phu.

Thiên vương kia có tham, sân, si

Với chúng sinh còn được tự tại

Huống Bậc đủ mười Lực tự tại

Mà chẳng khiến được chúng đồng hành!

Đại Phạm vương tam thiên thế giới

Tất cả chỗ ở của Phạm thiên

Đều hay hiện thân ngồi ở trước

Diễn thông đủ Phạm âm vi diệu.

Đại Phạm vương kia ở thế gian

Thiền định thần thông còn như ý

Huống đấng xuất thế gian Vô thượng

Đối thiền giải thoát chẳng tự tại!

Ma-hê-thủ-la trí tự tại

Long vương biển lớn lúc làm mưa

Có thể phân biệt đếm từng giọt

Ở trong một niệm biết rõ ràng.

Bậc vô lượng kiếp siêng tu học

Được trí giác Vô thượng Bồ-đề

Há lại chẳng được trong một niệm

Biết khắp tất cả tâm chúng sinh!

Nghiệp báo chúng sinh chẳng nghĩ bàn

Dùng sức gió lớn khởi thế gian

Biển rộng, núi to, cung điện trời

Các báu, ánh sáng, muôn vật loại,

Cũng hay nổi mây cùng mưa lớn

Cũng hay làm tan những hơi mây

Cũng hay thành thục loài ngũ cốc

Cũng hay an lạc các chúng sinh,

Gió lớn chẳng học Ba-la-mật

Cũng chẳng học công đức của Phật

Còn làm thành việc chẳng nghĩ bàn

Huống bậc đầy đủ những hạnh nguyện

Nam tử, nữ nhân các thứ tiếng

Âm thanh của tất cả chim muông

Tiếng biển gào, sông chảy, sấm rền

Đều hay vừa đẹp ý chúng sinh

Huống Bậc biết tiếng tánh như vang

Đến được biện tài diệu vô ngại

Ứng khắp chúng sinh để thuyết pháp

Mà chẳng khiến được chúng sinh mừng!

Biển có pháp hy hữu đặc biệt

Bình đẳng in hình tất cả cảnh

Vật báu thế gian và muôn dòng

Dung nạp tất cả không từ chối.

Bậc Giải thoát thiền định vô tận

Là ấn bình đẳng cũng như vậy

Phước đức, trí tuệ các hạnh diệu

Khắp tu tất cả không nhàm chán.

Đại hải Long vương lúc du hành

Nơi nơi chốn chốn được tự tại

Nổi mây trùm khắp cả bốn châu

Mây đó đủ những màu trang nghiêm.

Thứ sáu Tha hóa tự tại thiên

Nơi đó màu mây như chân kim,

Mây trời Hóa lạc màu châu đỏ,

Mây trời Đâu-suất màu sương tuyết,

Mây trời Dạ-ma màu lưu ly,

Mây trời Đao-lợi màu mã não,

Trời Tứ Thiên vương màu pha lê,

Trên mặt biển lớn màu kim cang,

Cõi Khẩn-na-la màu hương diệu,

Chỗ ở chư Long màu hoa sen,

Chỗ ở Dạ-xoa màu ngỗng trắng,

Trong A-tu-la màu đá núi,

Châu Uất-đơn-việt màu lửa vàng,

Trong cõi Diêm-phù-đề màu thanh bửu,

Hai châu kia màu tạp trang nghiêm,

Tùy chúng sở thích mà ứng hiện.

Và lại trời Tha hóa tự tại

Trong mây chớp sáng như nhật quang,

Trên trời Hóa lạc như nguyệt quang.

Trên trời Đâu-suất vàng Diêm-phù,

Trên trời Dạ-ma màu kha tuyết,

Trời Đao-lợi sáng màu lửa vàng,

Trên Tứ vương thiên màu các báu,

Trong biển lớn kia màu châu đỏ,

Chỗ Khẩn-na-la màu lưu ly,

Chỗ Long vương ở màu tạng báu,

Chỗ Dạ-xoa ở màu pha lê,

Trong A-tu-la màu mã não.

Châu Uất-đơn-việt màu hỏa châu.

Trong cõi Diêm-phù-đề màu đế thanh,

Nơi hai châu kia tạp trang nghiêm

Như màu của mây chớp cũng vậy.

Tha hóa sấm rền như Phạm âm,

Tiếng trống lớn trong trời Hóa lạc

Tiếng xướng ca trên trời Đâu-suất

Tiếng Thiên nữ trên trời Dạ-ma

Ở trên trời Tam thập tam kia

Các loại âm thanh Khẩn-na-la,

Nơi cõi Tứ vương thiên Hộ thế

Như tiếng của thần Càn-thát-bà,

Tiếng hai núi chạm nhau trong biển,

Tiếng tiêu sáo trong Khẩn-na-la,

Tiếng Tần-già trong thành Long vương,

Tiếng Long nữ chỗ Dạ-xoa ở,

Tiếng trống trời nơi A-tu-la,

Tiếng hải triều ở trong nhân loại,

Tha hóa tự tại mưa hương diệu

Các thứ tạp hoa dùng trang nghiêm

Hóa lạc thiên mưa hoa Đa-la

Hoa Mạn-đà-la và rưới hương,

Trên Đâu-suất thiên mưa ma-ni,

Đầy đủ các thứ báu trang nghiêm,

Châu báu trong tóc như nguyệt quang

Y phục thượng diệu màu chân kim,

Trời Dạ-ma mưa cờ phướn lọng

Tràng hoa, hương xoa đồ trang sức

Y thượng diệu màu trân châu đỏ

Và cùng các thứ kỹ nhạc tốt,

Đao-lợi thiên mưa ngọc Như ý

Hương Kiên hắc trầm thủy chiên-đàn

Cùng Uất kim, Kê-la-đa-ma

Hoa đẹp nước thơm xen nhau rưới,

Trong thành Hộ thế mưa thức ngon

Đủ sắc, hương, vị thêm sức lực

Cũng mưa vô lượng các diệu bảo

Tất cả đều do Long vương làm.

Và lại ở trong biển lớn kia

Mưa tuôn chẳng dứt như trục xe

Lại mưa vô tận tạng báu lớn

Cũng mưa các thứ đồ trang nghiêm,

Xứ Khẩn-na-la mưa anh lạc

Y phục màu hoa sen và báu

Hương Mạt-lợi và Bà-sư-ca

Các thứ âm nhạc đều đầy đủ,

Trong thành chư Long mưa châu đỏ.

Trong thành Dạ-xoa ma-ni sáng,

Trong A-tu-la mưa dao gậy

Dẹp trừ tất cả những oán địch,

Châu Uất-đơn-việt mưa anh lạc

Cũng mưa vô lượng hoa thượng diệu,

Phất-bà, Cù-gia hai châu kia

Đều mưa các thứ vật trang nghiêm,

Diêm-phù-đề mưa nước trong sạch

Thấm nhuần mọi nơi thường phải thời

Nuôi lớn cây hoa quả và thuốc

Thành thục tất cả những lúa mạ.

Vô lượng trang nghiêm đẹp như vậy

Các thứ mây, chớp và sấm, mưa,

Long vương tự tại đều làm được

Mà thân chẳng động chẳng phân biệt.

Long vương ở trong biển thế gian

Có thể hiện được điều khó nghĩ

Huống bậc vào biển pháp công đức

Mà chẳng hiện được đại thần biến!

Môn giải thoát của chư Bồ-tát

Tất cả ví dụ không rõ được

Nay tôi tạm dùng các ví dụ

Lược nói sức tự tại Bồ-tát.

Trí tuệ bậc nhất, tuệ rộng lớn,

Trí tuệ chân thật, tuệ vô biên,

Thắng tuệ và cùng tuệ thù diệu,

Pháp môn như vậy nay đã nói.

Pháp này hy hữu rất diệu kỳ

Nếu người nghe xong lãnh thọ được

Hay tin, hay nhận, hay khen nói

Việc làm như vậy rất là khó.

Tất cả phàm phu ở thế gian

Người tin pháp này rất là khó

Nếu ai siêng tu phước thanh tịnh

Do nhân lành xưa mới tin được.

Chúng sinh trong tất cả thế giới

Ít ai muốn cầu thừa Thanh văn

Người cầu Độc giác lại càng ít

Người hướng Đại thừa rất khó gặp.

Người hướng Đại thừa còn là dễ

Tin được pháp này lại khó hơn

Huống lại trì tụng vì người nói

Đúng pháp tu hành hiểu chân thật.

Có người đem đại thiên thế giới

Đầu đội một kiếp thân chẳng động

Việc người ấy làm chưa là khó

Người tin pháp này mới là khó.

Hoặc người tay bưng mười cõi nước

Đứng giữa không gian trọn một kiếp

Việc người ấy làm chưa là khó

Tin được pháp này mới là khó.

Chúng sinh như vi trần mười cõi

Cho vật sở thích trọn một kiếp

Phước đức người ấy chưa là thắng

Người tin pháp này mới tối thắng.

Số Phật như vi trần mười cõi

Đều kính cúng thờ trọn một kiếp

Nếu trì tụng được phẩm kinh này

Phước ấy tối thắng hơn người trước.

Lúc Bồ-tát Hiền Thủ nói kệ này rồi, mười phương thế giới đều chấn động đủ sáu cách, cung ma ẩn khuất, cõi ác thôi dứt. Mười phương chư Phật đều hiện ra trước đồng đưa tay phải xoa đỉnh Bồ-tát Hiền Thủ và đồng tiếng khen:

–Lành thay! Ông khéo giảng nói pháp này. Chúng ta tất cả đều tùy hỷ.

KINH ĐẠI PHƯƠNG QUẢNG PHẬT

HOA NGHIÊM