Hán tạng CBETA · Đại Chính tân tu Đại tạng kinh (大正新脩大藏經) · Tập 54
一切經音義 (T2128)
- Tác giả
- 唐 慧琳撰
- Thông tin
- 大正新脩大藏經, tập 54, số 2128100卷Mã CBETA: T54n2128
T54n2128_p0440b04經卷第十五 賢首品下
T54n2128_p0440b05瀑流〔瀑蒲報反說文曰瀑疾雨也謂天澍猝疾大雨山川洪流忽尒而至者也〕。
T54n2128_p0440b06船筏〔筏房越反方言曰筟謂之箄箄謂之筏秦晉通語也又案暫縛柴木水中運載者亦曰筏也筏字又作橃𱼻兩體也〕。
T54n2128_p0440b08毀呰〔呰資尒反說文曰呰呵也〕。
T54n2128_p0440b09逮成〔上唐愛反鄭注禮記曰逮及也謂預及於事也〕。
T54n2128_p0440b10拯〔拯之肯反杜注左傳曰拯救助也〕。
T54n2128_p0440b11惠施〔廣雅曰惠賜也〕。
T54n2128_p0440b12珍饌〔饌仕眷反尒雅曰饌美也〕。
T54n2128_p0440b13戈鋋劒戟〔戈古禾反鋌市連反小雅曰戈鈎戟也說文曰戈謂平頭戟也聲類曰鋋鏦也鏦音䆫許叔重注淮南子曰鏦小矛方言吳揚江淮南楚之間謂矛為鋋案論語圖戈形旁出一刃也戟形旁出兩刃〕。
T54n2128_p0440b15弧矢〔弧戶吾反矢式耳反說文弧木弓也考工記曰剡木曰矢謂即箭也弧字經本有從矢邊作弧或矢邊直作瓜者皆無典據矢字又作𠂕或亦作𥬘也〕。
T54n2128_p0440b17車輿〔輿與居反玉篇曰輿謂車之總名也〕。
T54n2128_p0440b18何況〔況許誑反况字正體兩點邊作經本有從三點者說文謂之寒水殊乖譬況之義也〕。
T54n2128_p0440b19須臾〔玉篇曰須臾俄頃之間也俱舍論云百二十剎那為一怛剎那量六十怛剎那為一臘縛三十臘縛為一須臾三十須臾為一晝夜也〕。
T54n2128_p0440b21敗衂〔衂女育反玉篇曰衂折挫也左思吳都賦曰衂挫芒是也〕。
T54n2128_p0440b22徒𣄆〔𣄆力與反孔安注書曰徒眾也𣄆猶言侶廣雅曰侶伴也〕。
T54n2128_p0440b23竄匿〔竄麤亂反玉篇曰竄逃藏也廣雅曰匿隱〕。
T54n2128_p0440b24釋提桓〔勘此中梵本與前第一卷說不殊古人謬置桓字深成罪過也〕。
T54n2128_p0440c01𮛫〔徒到反說文曰蹈蹋也〕。
T54n2128_p0440c02僅〔渠恡反說文曰僅纔能也字從[廿/由/八/土]省故但革下土也〕。
T54n2128_p0440c03憂悴〔悴疾醉反方言曰悴傷謂容貌[(病-(序-予)+厂)-丙+臾]損字又作顇也〕。
T54n2128_p0440c04被甲〔被皮義反廣雅曰被加也3謂之於身也〕。
T54n2128_p0440c05𦋀網〔𦋀古泫反珠叢曰𦋀謂以繩繫取鳥也字又作羂也〕。
T54n2128_p0440c06忉利天〔忉利梵言正云怛唎耶怛唎奢言怛唎耶者此云三也怛唎奢者卅也謂須彌山頂四方各有八大城當中有一大城帝釋所居總數有三十三處故從處立名也〕。
T54n2128_p0440c08摩醯首羅〔正云摩䤈溼伐羅言摩𨢸者此云大也溼伐羅者自在也謂此大王於大千界中得自在故〕。
T54n2128_p0440c09無所拒〔渠呂反字正冝作岠孔安注書曰岠4違也玉篇曰岠推格之也方言云格止也今經本從扌者此則時俗共用耳〕。
T54n2128_p0440c11珂雪色〔珂可何反玉篇曰珂謂螺屬所出於海其白若雪所以嬰馬膺者也〕。
T54n2128_p0440c12馬腦〔案馬腦梵音謂之阿溼嚩揭波言阿溼嚩者此云馬也嚩音符何反揭波者腦也藏也若言阿溼摩揭波此云石藏案此寶出自石中故應名石來以馬聲濫石藏聲濫腦故謬云馬腦〕。
T54n2128_p0440c14多羅花〔具釋如下三十三中〕。
T54n2128_p0440c15曼陀羅〔此云悅意花又曰雜色花亦云柔耎聲亦云天妙花也〕。
T54n2128_p0440c16鷄羅多摩〔鷄羅具云鷄薩羅此云花蘂也多摩具云多摩羅此云天花也謂此香是天上花蘂所作也〕。
T54n2128_p0440c17婆利師迦〔此云雨時生者花即以此花和合為香故還立此名案梵語云婆利師此云雨也迦者時也其花要至雨時方生故名也〕。
T54n2128_p0440c19末利香〔末利者花名也其花黃金色然非末利之言即翻為黃也〕。
T54n2128_p0440c20經卷第十六 昇須彌頂品
T54n2128_p0440c21置普光明藏〔廣雅曰置著也謂安著於其藏中也〕。
T54n2128_p0440c22十千層級〔層賊楞反級居立反案梵本中謂之出趒也〕。
T54n2128_p0440c23十千繒綺〔繒疾陵反說文曰繒謂帛之總名也帛有邪文曰綺也釋名曰綺崎也其文崎邪不順經緯之縱橫之也〕。
T54n2128_p0441a01迦葉〔具云迦攝波此曰飲光斯則一家之姓氏也佛降生此姓氏中即以姓為名也〕。
T54n2128_p0441a02拘那牟尼〔正云迦那迦牟尼言拘那者此云金色也牟尼仙也佛是大仙身真金色故此名佛為金色仙也〕。
T54n2128_p0441a04迦羅鳩駄〔具云迦羅鳩村駄此云所應斷已斷也〕。
T54n2128_p0441a05毘舍浮〔正云毘溼婆部言毘婆者此云遍一切也部自在也言遍於一切皆得自在或翻為一切有〕。
T54n2128_p0441a06尸棄〔正云式棄那此云持髻或曰有髻也〕。
T54n2128_p0441a07毘婆尸〔此云淨觀或曰勝觀亦云勝見或曰種種觀也〕。
T54n2128_p0441a08弗沙〔正云勃沙此云增威〕。
T54n2128_p0441a09提舍〔正云底沙依西域訓字云底謂底邏那此云度也沙謂皤沙此云說也言說法度人之也〕。
T54n2128_p0441a10波頭摩〔正云鉢特忙此云赤蓮花〕。
T54n2128_p0441a11須彌頂上偈讚品
T54n2128_p0441a12阿盧那花〔此云日欲出時紅赤之相其花色似彼故用彼名之謂即紅蓮花也〕。
T54n2128_p0441a13那羅陀花〔那正曰捺羅此云人也陀謂陀羅此云持也其花香妙人皆佩之故曰人持花之也〕。
T54n2128_p0441a14性爾〔爾猶如此也如此即是印可之言故珠叢曰尒謂言相然也〕。
T54n2128_p0441a15寧受〔玉篇曰寧願辭〕。
T54n2128_p0441a16偉哉〔偉于鬼反說文曰偉奇也切韻稱偉大也玉篇曰哉謂語末之1辭〕。
T54n2128_p0441a17菩薩十住品
T54n2128_p0441a18虛閑〔無為曰虛無事曰閑〕。
T54n2128_p0441a19宴寢〔宴於見反顏注漢書曰宴謂安息也〕。
T54n2128_p0441a20吼〔呼口反〕。
T54n2128_p0441a21教詔〔教古孝古包二反詔章曜章遙二反尒雅曰詔導也郭璞曰謂教2導也〕。
T54n2128_p0441a22大方廣佛花嚴經音義卷上
T54n2128_p0441a23一切經音義卷第二十一
Nguồn: Dữ liệu từ CBETA — 財團法人佛教電子佛典基金會 (CBETA Foundation), bản TEI P5. Đại Chính tân tu đại tạng kinh · Vạn tân toản Tục tạng kinh · Hán dịch Nam truyền đại tạng kinh. Giấy phép: CC BY-NC-SA 4.0 International — ghi công, phi lợi nhuận, chia sẻ tương tự.