Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Lương Hoàng Sám — Tập 1
- Dịch giả
- Thích Trí Quang dịch
- Thông tin
- Đại Chính số 1909Nguồn: Pháp Ảnh Lục — Nhà xuất bản Hồng Đức, 2017
LƯƠNG
HOÀNG
SÁM
Tập 1
Trưởng lão Tỷ kheo
Trí quang dịch
Nhà xuất bản Hồng Đức
Lương hoàng sám
tập 1
Trưởng lão tỷ kheo
Trí quang dịch
Bản in: 2561 - 2017
Nhà xuất bản Hồng Đức
Pháp ảnh lục
của Trưởng lão Trí quang
Loại khổ lớn
1. Pháp hoa chính văn
2. Pháp hoa chính văn
3. Pháp hoa lược giải
4. Pháp hoa lược giải
5. kinh Kim cang
6. Tôn kính đức Di đà
7. kinh Địa tạng
8. kinh Dược sư
9. văn Thủy sám
10. Ba ngàn hiệu Phật
11. Lương hoàng sám
12. Lương hoàng sám
13. Vạn Phật
14. Vạn Phật
15. Vạn Phật
16. kinh Ánh sáng hoàng kim
17. Để hiểu đàn Chẩn tế
18. Tổng tập giới pháp Xuất gia
19. Tổng tập giới pháp Xuất gia
20. Tổng tập giới pháp Xuất gia
21. Tổng tập giới pháp Xuất gia
22. Tổng tập Pháp cú
23. Tổng tập Pháp cú
24. Tổng tập Pháp cú
25. Tổng tập Pháp cú
26. Tổng tập Pháp cú
27. Nhiếp luận
28. Khởi tín luận
Loại khổ nhỏ
1. Kinh Di giáo
2. kinh Mười thiện nghiệp
3. phẩm Phổ hiền
4. Tôn kính đức Quan âm
5. Hành pháp Di đà
6. Vu lan báo ân
7. Nghi thức sám hối
8. Tập định Lăng nghiêm
9. Cao tăng Pháp hiển
Tổng cọng : 37 cuốn
(16.285 trang)
Cáo bạch
Nguyên tôi có 2 loại sách là Tâm ảnh lục và Pháp ảnh lục. Tâm ảnh lục là những bài báo viết từ năm 1948. Loại này đã ngưng và hủy bỏ từ lâu.
Pháp ảnh lục là loại dịch thuật kinh sách nên tôi gắn bó nhất, liên tục từ 1944 lúc mới ra trường. Vậy mà đến nay chỉ có 37 cuốn, in lại lần này ! Vì không có thời gian để sửa chữa nên hoàn toàn in lại sách cũ. Lời cáo bạch này ghi nhận những chỗ đáng sửa chữa ấy.
Trong 28 cuốn khổ lớn thì Một, các số 1 - 8 là kinh điển thường đọc tụng. Trong đó số 6 Tôn kính Di đà là nói rõ về đức Bổn tôn, hỗ trợ cho số 5 của loại khổ nhỏ là hành pháp Di đà nói giản dị bao nhiêu thâm thúy bấy nhiêu. Hai, các số 9 - 16, có thể gọi là Tổng tập Sám văn, trong đó Lương hoàng sám kỳ lạ nhất, Ánh sáng hoàng kim đặc biệt nhất. Ba, số 17 Để hiểu đàn Chẩn tế, đàn tràng thịnh hành bao nhiêu càng phải nhận thức bấy nhiêu. Bốn, các số 18 - 21 là Tổng tập giới pháp Xuất gia, thay vì 2 tập nay phân ra 4 tập, với số hiệu trang sách vẫn liên tiếp như cũ : 1 - 2262 tr. Mục lục cả Tổng tập ở tr 6, mục lục riêng của 4 cuốn : cuốn 1 ở tr 21, cuốn 2 ở tr 687, cuốn 3 ở tr 1165, cuốn 4 ở tr 1769. Năm, các số 22 - 26 là Tổng tập Pháp cú, chia ra 2 loại là Pháp cú Nam tông và Pháp cú Bắc tông, với nội dung như sau. Nam tông có 2 cuốn : cuốn 22 là Pháp cú Nam tông, cuốn 23 là trích diễm Pháp cú Nam tông. Bắc tông có 3 cuốn : cuốn 24 là Pháp cú Bắc tông : tr 3 - 91 là mở đầu, tr 93 - 398 là Pháp cú Bắc tông, tr 401 - 752 là Lược truyện Pháp cú Bắc tông. Cuốn 25 là kinh Xuất diệu. Cuốn 26 là Hợp tuyển truyện tích Pháp cú Bắc tông : tr 5 - 188 là trích Pháp cú Bắc tông, tr 289 - 501 là trích kinh Xuất diệu. Sáu, Đặc cách giữ lại 2 luận văn để thấy học lý Duyên sinh là như thế nào. Bảy, nói về 9 cuốn loại khổ nhỏ. Thì trong đó cuốn số 5 quan trọng nhất về học lý Tịnh độ.
Nay nói những điều cần cáo bạch.
Một, cuốn 24, tr 73 - 76, có nhiều điều phải xét lại. Cuốn 25, tr 677 (Pc 473), khá quan trọng, xin ghi để nhớ. Cuốn 26, giữa các tr 49 - 60, có nhiều trang trắng, tại sao ?
Hai, Pháp ảnh lục lần này đã không in lại một số không ít như Hai thời công phu, kinh Thắng man, kinh Duy ma, kinh Giải thâm mật, kinh Viên giác, kinh Di lạc thành đạo, luận Chỉ quán. Phải viết lại thì có kinh 42 bài và Dị tông luận.
Ba. Ban đầu không mong Pháp ảnh lục in được như sau này, cho đến khi Phật tử Thái thị Kim lan xuất tiền lương in lần thứ nhất. Sau đó là Dược sĩ Khanh, nhất là Phật tử Nguyễn công Phú, Hòa thượng Hải ấn, Già lam Quảng hương. Lần in lại trọn bộ này là gia đình Phật tử Minh dũng. Bảng công đức của Pháp ảnh lục là như vậy.
Trưởng lão Trí quang
Mùa An cư 2561
Mục lục tập 1
Lương hoàng sám tập 1 …… 3
Mục lục tập 1 …… 15
Tổng quan …… 17
Ghi chú tổng quát …… 27
Cuốn 1
Phương pháp sám hối "đạo tràng từ bi" cuốn 1 …… 43
Phẩm 1 Qui y Tam bảo …… 48
Phẩm 2 Diệt trừ nghi hoặc …… 72
Phẩm 3 Chí thành sám hối …… 104
cuốn 2
Phương pháp sám hối "đạo tràng từ bi" cuốn 2 …… 141
Phẩm 4 Phát bồ đề tâm …… 141
Phẩm 5 Phát khởi đại nguyện …… 174
Phẩm 6 Phát tâm hồi hướng …… 197
Cuốn 3
Phương pháp sám hối "đạo tràng từ bi" cuốn 3 …… 227
Phẩm 7 Diễn tả quả báo …… 227
cuốn 4
Phương pháp sám hối "đạo tràng từ bi" cuốn 4 …… 323
Phẩm 7 Diễn tả quả báo (tiếp theo) …… 323
Phẩm 8 Nói về địa ngục …… 351
Cuốn 5
Phương pháp sám hối "đạo tràng từ bi" cuốn 5 …… 411
Phẩm 9 Giải tỏa oán kết …… 411
Tổng quan
Sửa chữa Lương hoàng sám lần này chủ yếu dịch nghĩa danh hiệu chư Phật, nhưng tôi cũng lược bỏ tiếu dẫn, ghi chú; những gì rườm rà về các phần khai kinh và hồi hướng; thêm nữa cũng có vài chữ nên chữa. Làm như vậy là để có sự tổng quan, đủ và gọn hơn, về Lương hoàng sám.
Một, văn và ý của Lhs không là sự bái sám bình thường, cũng không là sự bái sám cho cá nhân nào. Văn và ý đó nói lên hạnh nguyện đặc thù của Lương vũ đế.
Hai, văn bút Lhs là của Lương vũ đế. Ông là soạn giả. Vị sám chủ là ngài Bảo chí, gọi tắt là Chí công, là một vị đạt giả về Thiền.
Ba, tâm nguyện thiết tha của Lhs là ước mong mọi người thành "bồ đề quyến thuộc"
", làm bà con Phật pháp với nhau. Lhs thể hiện tâm nguyện ấy qua 4 việc: (1) Tôn đức Di lạc, vị giáo chủ đương lai của quốc độ này, làm bậc "bổn tôn" và lạy danh hiệu Ngài trước hết; (2) Nêu cao những điều đáng tự mừng cho bản thân và tha nhân;
(3) Đời sau nguyện sinh lại trong quốc độ này; (4) Nguyện được cùng sinh với đức Di lạc khi Ngài sinh xuống làm Phật giáo chủ của quốc độ này.
Bốn, mới nói đến đây mà đã thấy Lhs có cái khái niệm nhân bản ngoại hạng, xuất từ một người ngoại hạng. Và sự tổng quan về Lhs kể như đã tạm đủ. Nhưng người ấy, Lương vũ đế, còn có những điều thật là ngoại hạng đế có cái khái niệm nói trên, và đáng cho ta biết thêm.
Năm, Lương vũ đế tên Tiêu Diền, hậu duệ của Tiêu Hà, công thần hàng đầu của nhà Hán. Sau 12 năm cầm quyền, năm 504 ông tuyên bố chế độ của ông quy y Phật giáo, chấm dứt sự bạo ngược của Đạo giáo, một tổ chức đã gây ra đại nạn "tam Vũ" cho Phật giáo Trung hoa. Việc này là sự kiện lịch sử, được công nhận và ghi nhận.
Sáu, năm 512, Lương vũ đế mở "hội nghị ăn chay", chấm dứt sự ăn thịt của một số trong Tăng giới. Từ đó Phật giáo thuộc hệ Đại thừa, Tăng giới không có ai được phép tùy thí tùy thực nữa. Ăn chay thành một biểu tượng của Phật giáo, một biểu tượng không thể đảo ngược lại được. Trong hội nghị này Lương vũ đế lấy kinh Lăng già (và kinh Niết bàn) làm căn cứ. Lăng già được Lương vũ đế áp dụng đầu tiên, và áp dụng rất chính xác với kinh ấy.
Bảy, thời đại Lương vũ đế rất thịnh về Phật học, đầy tính bác học và sáng tạo. Do sự tác động của ông, xuất hiện lắm danh tác không tiền khoáng hậu về giáo lý, về sử và sử liệu Phật giáo, đều kỳ lạ và độc đáo. Nói ví dụ như tác phẩm Hoằng minh tập khiến ta không khỏi sửng sốt, mà sau đó còn được tiếp tục bằng Quảng hoằng minh tập, bởi tố Luật tông là ngài Đạo tuyên.
Tám, riêng Lương vũ đế thì chính ông chú thích kinh Đại bát nhã trước hết, lại chú thích kinh Tịnh danh. Tác phẩm không còn, nhưng những lời mở đầu cho thấy kiến thức Phật học của ông, cho đến nay, vẫn chưa có ai xuất sắc hơn.
Chín, nhưng đối với Niết bàn và Lăng già là 2 bộ kinh Lương vũ đế đã căn cứ vào đó mà mở Hội nghị ăn chay thì thế nào?
Đối với kinh Niết bàn (do Ngài Đàm mô sấm dịch năm 414), Lương vũ đế thỉnh cầu ngài Bảo lượng viết nghĩa sớ. Nghĩa sớ hoàn tất, ông viết tựa như vầy: "Tổng quát mà nói, tất cả kinh luận không ngoài 2 khuynh hướng: Phật tánh thì mở ra cái gốc bản hữu, Niết bàn thì quy về cái quả cực tôn. Nên kinh Niết bàn này phân tích khó thấu, mô tả khó cùng. Nếu đức không bình đắng, tâm không vô tư, thì nhà ngọc vách vàng dễ gì vào được"
Kinh Niết bàn thì xử lý như vậy, nhưng kinh Lăng già thì có vấn đề. Vấn đề dễ thấy, ấy là do văn tự. Bấy giờ là thời điểm 501 - 527, kể từ lúc Lương vũ đế vào Kiến khang đến lúc hội kiến với sơ tổ Đạt ma. Trước thời điểm đó, năm 435, đã có bản dịch thứ nhất của Lăng già, bản dịch mà sau này, khi sơ tổ Đạt ma truyền pháp cho nhị tổ Tuệ khả mới gọi là Lăng già 4 cuốn, và từ đó cũng thành định bản. Nhưng năm 512 Lương vũ đế mở Hội nghị ăn chay thì trước đó 1 năm, năm 511 đã có bản dịch Lăng già lần thứ hai, 10 cuốn, nhờ đó thấy được toàn mạo của Lăng già. Mở đóng vòng đơn mà nói, thì quãng 694 - 700 lại có bản dịch Lăng già cuối cùng, 7 cuốn, rất hoàn chỉnh. Trở lại câu chuyện, như vậy, Lương vũ đế đã tham khảo được 2 bản dịch Lăng già, nhưng thận trọng, chưa làm được gì cho kinh ấy. Kinh ấy, quả thật tôi cầu nguyện được còn cơ hội đế nhận định kỹ càng một chút.
Mười, nay nói sự hội kiến giữa sơ tố Đạt ma và Lương vũ đế. Thời điểm để nói là 501, năm Lương vũ đế vào Kiến khang, đến 527, năm sơ tổ Đạt ma đến Kiến khang. Chỉ có 26 năm, Lương vũ đế đã thánh hóa quốc gia của ông mà nói riêng về Phật giáo đã có 4 việc: (1) Năm 504 tuyên bố chế độ của ông quy y Phật giáo, chấm dứt sự bạo ngược của Đạo giáo. (2) Năm 512, mở Hội nghị ăn chay, chấm dứt sự ăn mặn của một số trong Tăng giới, lại tạo ra truyền thống ăn chay của Phật giáo hệ đại thừa. (3) Thực hiện huấn dụ cấm ăn thịt của kinh Lăng già (và kinh Niết bàn). (4) Hết lòng hết sức phục vụ "trú trì Tam bảo", nói nôm na là hoằng dương Phật pháp. Không cần giàu tưởng tượng ta cũng hình dung được cái xã hội Lương vũ đế tạo ra nó như một vùng hào quang lớn, đầy thực chất và linh động. Khi sơ tổ Đạt ma và ông hội kiến với nhau, lẽ nào sơ tổ không thấy không biết hào quang ấy? Lẽ nào 2 vị không hỏi và không nói gì về hào quang ấy để biết rõ hơn, để góp ý và nếu cần thì sửa sai, sao cho hào quang ấy được củng cố và tăng cường hơn? Nói phỏng đoán, nếu sơ tổ tiên tri Lương vũ đế sẽ sụp đổ sớm hơn, hoặc tiên tri ông không đốn ngộ về Thiền của ngài, thì tại sao ngài không khéo an ủi và cảnh cáo - như xưa kia Phật đã làm? Có thể những thắc mắc trên là sai, và hai vị đã bàn thảo xứng đáng với tư cách của mình. Như thế mới là những bậc xứng đáng. Thế nhưng sau này, những kẻ hèn kém đã thuật lại, rằng khi gặp nhau, Lương vũ đế hỏi tạo Tượng độ Tăng có công đức gì không, sơ tổ Đạt ma trả lời không có công đức gì cả (!). Quái hơn nữa, họ lại đặt lời họ thuật vào chính miệng của Lục tổ Tuệ năng!
Mười một, nên kết thúc lời tổng quan này ở đây, có nghĩa tạm kết thúc về Lương vũ đế. Đời ông không còn, nhưng công đức ông không mất. Ông bị phản, nhưng kẻ phản ông bị quét sạch bởi một Phật tử cư sĩ là Pháp hòa. Pháp hòa là một đặc tài quân sự. Dẹp loạn rồi, nếu không bị khước từ thì Pháp hòa đã thu phục toàn cõi Trung hoa. Nên, để giải thích về tai nạn của ông, sử quan Ngụy Trưng đã nói, "ông sở trường về việc khó mà bất thông về việc dễ" (Chính 49/552g). Chính ông là người y theo kinh Lăng già mà thực hiện huấn dụ cuối cùng của Phật về sự ăn chay
(Chính 52/293 303). "Ông là ông vua bồ tát bất khả tư nghị", nguyên ngữ của
Phí Trường
Phòng (Chính 49/99d).
Thu 2553 Tỷ kheo Trí quang
Ghi chú tổng quát *)
1
Phật mà Lương hoàng sám lạy có vài ba danh sách, trong đó quan trọng nhất là ngàn vị của hiện tại Hiền kiếp. Nay nên xét đến danh sách này.
Trước hết phải xét văn bản. Văn bản của chính văn Lương hoàng sám in ảnh thì rõ ràng tam sao thất bản mà quá vụng và sai, dầu cũng có chỗ
* Vị trí lời ghi chú này là cuối cùng Lương hoàng sám. Nay đặt vào đây để dễ nhận thức.
giống hay hơi giống nhau. Nay tôi dùng là kinh Tam thiên Phật danh (Ba ngàn hiệu Phật) của Đại tạng kinh bản Đại chính tân tu, phần biệt bản. Sách đã dịch trọn và in rồi, tên "Ba ngàn hiệu Phật". Lương hoàng sám được chữa lần này thay vì dịch chính văn "Lương hoàng sám in ảnh" nói trên, tôi trích trọn phần "ngàn hiệu Phật hiện tại" trong sách đã in.
Về chủ thuyết mà "liên quan việc đời" thì cả ba ngàn hiệu Phật nói đủ hơn, nhưng ngàn hiệu Phật hiện tại trong đó không phải không nói và nói không rõ. Xin trích ra đây 38 hiệu Phật như vậy thì biết :
1. Chủ đạo của công chúng, 2. Tướng lĩnh của quân dân, 3. Quân lực, 4. Hoàng đế nổi tiếng, 5. Vua của công chúng, 6. Thủ lãnh của công chúng, 7. Đắc thắng mạnh mẽ, 8. Quân lực kim cương, 9. Trừng trị giặc xâm lăng, 10. Quốc gia đầy đủ, 11. Đức vua lớn nhất, 12. Kiến trúc chế độ từ bi, 13. Xây dựng quốc gia hoàn mỹ, 14. Dân chúng tế nhị, 15. Vua chúa đảm đang, 16. Quốc độ trang nghiêm, 17. Đức vua trang nghiêm, 18. Quân lực hùng mạnh, 19. Chiến thắng xâm lược, 20. Quốc vương tuệ giác, 21. Vương chủ thượng thặng, 22. Đế vương anh hùng, 23. Chế ngự rất mạnh, 24. Quân lực tinh nhuệ, 25. Vua công chúng, 26. Thừa tướng cho quốc gia, 27. Chủ đạo cho tất cả, 28. Phá tan quân lực của giặc, 29. Thánh vương, 30. Hiếu biết tâm lý của quần chúng, 31. Hùng biện lợi ích quốc gia, 32. Dẹp tan quân giặc, 33. Quốc gia tuyệt diệu, 34. Vua thịnh đạt, 35. Vương thượng của quần chúng, 36. Vua của quần chúng, 37. Đức vua chí thượng, 38. Một quốc gia không có lo nghĩ.
2
Nhìn vào 38 hiệu Phật này sẽ dễ dàng thấy vì sao Lương hoàng sám suy tôn đức Di lạc. Trước đó, "thủ ấn bồ tát" Đạo an cũng đã làm như vậy. Thế nhưng, Lương hoàng sám suy tôn đức Di lặc là lấy cuộc đời này làm đạo tràng. Mục đích tối hậu mới nguyện sinh cùng thời với Ngài khi Ngài hạ sinh làm Phật ở đây. Còn từ đời này đến thời ấy thì chết rồi sinh làm thân loài nào cũng tốt, vì nguyện những thân ấy là "đem cái vô giá trị làm thành cái có giá trị". Lương hoàng sám cuối cuốn 6 nói rõ như vậy. Còn sinh làm người thì "đạo tràng từ bi" không phải chỉ lễ bái phát nguyện, mà lấy cuộc đời này làm đạo tràng để thực hiện lý tưởng từ bi. Và mọi việc trên đây Lương hoàng sám làm nhẹ nhàng, chân thành tột đỉnh, không khoa trương, phách lối.
3
Nhưng mọi việc trên đây do cái khả năng nào? Cái khả năng ấy là con người - con người với 3 nghiệp (thân miệng ý) và 6 giác quan (mắt tai mũi lưỡi thân ý), 2 pháp số này chỉ là một, và con người là tổng thể. Con người ấy của chúng ta có thể cất ta lên mà cũng hạ ta xuống. Và mọi việc làm theo sự suy tôn đức Di lạc trên đây chính là con người cất mình lên.
Con người tại sao cất mình lên được như vậy? Vì con người, tất cả con người, vốn có và vẫn có "Phật tánh bất diệt". Phật tánh này, bao kiếp khốn đốn rồi cũng vẫn phát ra, và, như chư Phật Bồ tát, ta cũng thành "con người toàn hảo". Đó là giáo lý Lương hoàng sám xác tín và đề cao. Nên cuối cùng sám văn này làm cho 6 giác quan - mà tổng thể là con người, được "cất lên", cao và cao tột.
Chư Phật, chư vị Bồ tát, chư vị Sư trưởng, toàn là "thiện tri thức" giúp cho ta trong sự "cất lên" đó.
4
Con người cất cao lên được, sự cất cao ấy là sám hối. Ngôn ngữ Lương hoàng sám có chữ "tư lượng". Ở đây tư lượng không phải là cái "ý thức về tự ngã" của thức thứ 7, mà là "nhận thức tư duy" của thức thứ 6. Tư lượng ấy cực kỳ quan trọng trong việc "tự giác"
- trong việc sám hối với cái nội dung có đủ 5 mặt mà thường gọi là "5 thiện căn": tín, tiến, niệm, định, tuệ (xác tín, đi tới, một niềm, dứt khoát, minh sát). Trong 5 thiện căn này, tín quan trọng nhất, xác tín về Phật tánh. Xác tín này được bồi bổ bởi 4 thiện căn tiếp theo.
Sám hối phải là như vậy. Và như vậy, sám hối là "tự giác", không có ác nghiệp nào còn mãi được, nên cũng không có ác báo nào có mãi được. Không có cái tội tổ tông. Không có cái gọi là hỏa ngục. A tì địa ngục cực kỳ lâu dài, cũng không phải vĩnh viễn.
Tâm đã tạo ra thì ác tâm làm diệt được, lành tâm làm thành được. Tâm không mất, nhưng bao kẻ vọng tưởng làm khố nhân loại, thì cho đến nay, không ai và không tố chức nào mà không rơi rụng. Sám hối là như vậy, tự ngó vào tâm mình và nhìn vào người, thấy không sám hối thì không có gì đáng nói cả.
5
Lương hoàng sám trích dẫn kinh mô tả ác nghiệp và ác báo của "Tăng bất xứng" có vẻ nặng nề. Xét ra nặng nề là vì Tăng mà tự xúc phạm Tăng bảo : nặng nề là phải. Chứ không phải nói để lên án, và lên án gia trọng, mà thôi.
6
"Đạo tràng từ bi" của Lương hoàng sám vừa có ý nghĩa đạo tràng lễ bái sám hối, vừa có ý nghĩa đạo tràng hành đạo từ bi.
Ý nghĩa sau cho thấy Lương hoàng sám lấy cuộc đời này làm môi trường mà hoạt dụng đức tính từ bi của Phật. Hoạt dụng đời này tiếp kiếp khác, để đến khi đức Di lạc làm Phật ở quốc độ này thì cùng nhau được cùng sinh và cùng gặp Ngài. Đại nguyện của Lương hoàng sám là như vậy.
23.10.2553 Tỷ kheo Trí quang
Lương hoàng sám
cuốn 1
Kính lạy đức Thế tôn, qui y các Phật đà, nay con phát đại nguyện, lễ bái Lương hoàng sám, trên trả bốn ơn nặng, dưới giúp ba đường khổ. Những người thấy nghe được, đều phát tâm bồ đề, thực hành hạnh trí tuệ, tập hợp mọi phước đức, báo thân này kết thúc, cùng sinh các cõi Tịnh. Nam mô Bổn sư Thích ca mâu ni phật. (3 lần)
Mở đầu vận dụng phương pháp sám hối "đạo tràng từ bi", chúng con nhất tâm đem tánh mạng mà qui y và kính lạy chư Phật trong ba thì gian của quốc độ Sa bà này:
Kính lạy đức Phật danh hiệu Tỳ bà thi, có nghĩa Thấy rõ tất cá. (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Thi khí, có nghĩa Đỉnh đầu cực tôn. (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Tì xá phù, có nghĩa Xuất sắc hơn hết. (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Câu lưu tôn, có nghĩa Diệt cái phải diệt. (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Câu na hàm mâu ni, có nghĩa Vị tiên màu vàng. (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Ca diếp, có nghĩa Uống ánh sáng vàng. (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Thích ca mâu ni, có nghĩa Vị thánh họ Thích. (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Di lạc, có nghĩa Dòng họ Từ bi. (1 lạy)
Phương pháp sám hối "đạo tràng từ bi" cuốn 1
Mệnh danh bốn chữ "đạo tràng từ bi" là do mộng thấy Di lạc thế tôn, lòng từ bi đã bao trùm hiện tại, lại lan đến vị lai, theo năng lực ấy mà đặt tên, nên không dám thay đối.
Phương pháp sám hối này dựa vào năng lực từ bi hộ niệm ấy là để bảo vệ Tam bảo, tiêu diệt ma quân. Chế ngự những kẻ tự cao kiêu ngạo, làm cho ai chưa có thiện căn thì có, ai có rồi thì tăng thêm, ai cố chấp tà kiến thì thoát bỏ, ai ưa thích tiểu thừa thì chấp nhận đại thừa, ai chấp nhận đại thừa thì thấy thích thú.
Lại nữa, từ bi là chúa tế của các điều thiện, là chỗ quay về mà nương tựa của mọi người. Như mặt trời chiếu sáng ban ngày, mặt trăng soi tỏ ban đêm, đối với mọi người, từ bi là mắt, là hướng đạo, là cha mẹ, là anh em, đem mọi người qui về "đạo Giác ngộ", làm bạn hữu chân thực cho nhau. Sự thân thiết của từ bi hơn cả ruột thịt, bởi lẽ đời đời theo nhau, chết cũng không bỏ, nên được mệnh danh là tâm lý rộng lớn và đặt danh hiệu như trên.
Hôm nay, trong đạo tràng này, tất cả đại chúng, có mặt cũng như khuất mặt, theo phương pháp sám hối thì trước tiên phải cùng lập tâm chí vĩ đại. Tâm chí ấy có mười hai điều sau đây: Một là nguyện giáo hóa tất cả sáu đường, tâm không giới hạn. Hai là nguyện báo đáp ân đức từ bi, việc không giới hạn. Ba là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người không phá hủy đối với giới luật của Phật. Bốn là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người không khinh dễ đối với các bậc tôn trưởng. Năm là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người không tức giận đối với chỗ mình sinh sống. Sáu là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người không đố kỵ đối với sắc tướng kẻ khác. Bảy là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người không tiếc lẫn đối với tài sản trong thân và ngoài thân. Tám là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người, thực hành bất cứ phước đức gì, không vì mình mà vì tất cả những kẻ không ai che chở. Chín là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người không vì bản thân mà thi hành bốn hạnh nhiếp hóa. Mười là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người biết cứu giúp và đem yên vui lại cho những kẻ cô độc, tù đày và bịnh khổ. Mười một là nguyện đem năng lực thiện hạnh này chiết phục những kẻ đáng chiết phục và nhiếp hóa những kẻ đáng nhiếp hóa. Mười hai là nguyện đem năng lực thiện hạnh này làm cho mọi người, sinh ra ở cảnh ngộ nào, cũng tự nhớ mà phát bồ đề tâm và làm cho tâm chí ấy liên tục.
Ngữa mong các vị có mặt khuất mặt, hoặc phàm hoặc thánh, đồng che chở, đồng nhiếp thọ, làm cho chúng con thanh tịnh được những điều chúng con sám hối, thành tựu được những điều chúng con cầu nguyện, tâm bằng tâm chư Phật, nguyện bằng nguyện chư Phật, hết thảy lục đạo tứ sinh tiếp theo mà thóa mãn chí nguyện bồ đề.
Phẩm 1 Qui y Tam bảo
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, ai nấy đều phải đề khởi ý thức tỉnh ngộ. Hãy nhớ vũ trụ vô thường, thân hình chuyển biến. Trẻ và mạnh sẽ phải già và yếu. Đừng ỷ thị sắc đẹp mà tự trầm mình trong những hành động dơ bẩn. Vạn vật biến động, tất cả đều qui về cái chết, trên trời dưới đất có ai còn được. Tuổi trẻ thì đẹp, thì tươi và thơm, nhưng, những thứ ấy đâu phải là sự bảo đảm cho thân mạng con người. Sự sống là bởi kết hợp thì tất phải rã mất. Sinh già bịnh chết đến không ước hẹn, ai là kẻ ngăn chận cho ta. Tai họa bất thần ai mà thoát khỏi. Bất kế sang hèn, chết là vì thế, và chết là sình và thối, không thể ngửi nổi. Như vậy, cưng dưỡng thân này một cách vô lối thì đâu có ích gì. Nếu không nỗ lực thực hiện việc làm vượt bậc thì không có cách gì làm cho thân này giải thoát.
Đệ tứ chúng con tự nghĩ, thân như sương mai, mạng như nắng chiều. Cuộc đời nghèo nàn, không một ưu điểm đáng ca tụng. Trí không sáng suốt như vĩ nhân, thức không thấu triệt như thánh hiền. Lời nói không có cái hoa mỹ của sự trung hòa nhân hiếu, việc làm không có cái tiết tấu của sự tiến thoái cao thấp. Do đó mà mạo muội lập chí nguyện sám hối và cảm phiền đến liệt vị nhân giá. Ngữa mong đại chúng hãy hố thẹn và lo sợ. Vì lẽ đạo tràng này có kỳ hạn, sau tiếc cũng không kịp. Rồi đây lại còn từ biệt nhau nữa. Vậy xin tất cả hãy nỗ lực, sớm tối nhất tâm, đích thân phụng hiến, tinh tiến gia tăng. Chỉ điều này là khoái thích. Kính xin đại chúng giữ chặt tâm mình, khoác cho nó áo giáp nhẫn nại đế được bước vào cửa ngõ Phật pháp sâu xa.
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, hãy thiết tha và cẩn trọng mà phát động tâm chí dũng mãnh, tâm chí không phóng dật, tâm chí bất động, tâm chí bao la, tâm chí vượt bậc, tâm chí đại từ bi, tâm chí ưa thích điều thiện, tâm chí hoan hý, tâm chí báo đáp ân đức, tâm chí hóa độ tất cả, tâm chí che chở tất cả, tâm chí giúp đỡ tất cả, tâm chí đồng đẳng Bồ tát, tâm chí đồng đẳng Như lai, nhất tâm, chí ý, năm bộ phận của cả cơ thể đều gieo xuống sát đất, phụng vì nguyên thủ, tổ quốc, dân tộc, phụng vì cha mẹ, sư trưởng, các cấp tăng sĩ, bạn hiền, bạn dữ, phụng vì loài trời, loài tiên, bốn vị thiên vương hộ vệ thế gian, những vị thiện thần và long thần thuộc tám bộ loại hộ vệ những kẻ làm lành, trừng trị những kẻ làm ác, hộ vệ những người thọ trì kinh chú, rộng ra cho đến tất cả và hết thảy, hễ có tâm có thức, thì dầu ở dưới nước, ở trên đất, hay ở trong không, vô cùng trong thì gian và vô tận trong không gian, chúng con đều phụng vì tất cả mà quy y Tam bảo:
Qui y tất cả Phật dà khắp cả mười phương, cùng tận không gian (1 lạy).
Qui y tất cả Phật pháp khắp cả mười phương, cùng tận không gian (1 lạy).
Qui y tất cả Thánh hiền khắp cả mười phương, cùng tận không gian (1 lạy).
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong dạo tràng này, vì lý do nào mà chúng ta cần phải qui y Tam bảo? Chư Phật Bồ tát có cái tâm đại bi vô giới hạn độ thoát thế gian, có cái tâm đại từ vô giới hạn an ủi thế gian, coi hết thảy chúng sinh như đứa con một. Tâm đại từ bi ấy không bao giờ có sự chán nản, mỏi mệt. Thường tìm việc thiện, ích lợi hết thảy. Thề diệt cái lửa tham sân si của chúng sinh, giáo hóa cho họ được tuệ giác vô thượng. Chúng sinh chưa thành Phật đà thì nguyện chưa nhận địa vị ấy. Vì lý do ấy mà nên qui y Phật.
Lại nữa, chư Phật thương chúng sinh quá hơn cha mẹ, nên trong kinh có nói, cha me thương con, lòng thương ấy chỉ một đời, còn Phật thương muôn loài thì lòng thương ấy vô tận. Cha mẹ thấy con vong ân bội nghĩa thì hờn thì giận, lòng thương mỏng và ít đi, còn chư Phật Bồ tát không phải cách đó: thấy những kẻ ấy lòng thương càng nặng, đến nỗi vào cả trong vùng lửa dữ dội của địa ngục Vô gián mà thay họ chịu vô lượng khổ.
Do đó mà biết chư Phật, chư đại Bồ tát, thương chúng sinh quá hơn cha mẹ thương con. Nhưng chúng sinh vì u mê che mất giác tuệ, vì phiền não mờ mất tâm tư, không biết quay về với các ngài. Các ngài thuyết pháp giáo hóa cũng không biết tín thọ. Đến nỗi phỉ báng thô lỗ, chưa bao giờ biết nghĩ đến hồng ân của chư Phật. Vì sự không biết tín thọ Phật pháp mà sa lạc địa ngục, ngạ quỉ, súc sinh, khắp trong lửa, máu và sắt mà chịu vô lượng khổ. Hết tội được ra, tạm sinh làm người thì thân thể được trang sức bằng sự thiếu các giác quan. Không có nước thiền định, không có kiếm trí tuệ, những trở ngại như vậy là vì không biết tín thọ Phật pháp.
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, nên hiểu cái tội không biết tín thọ Phật pháp đứng đầu mọi tội lỗi khác. Chính cái tội ấy làm cho chúng ta đã trường kỳ không được thấy Phật. Ngày nay, hãy cùng nhau quyết liệt mà bẻ gãy tình ý, nổi tâm tăng thượng, sinh lòng tàm quí, kính lạy, khẩn cầu, sám hối tội cũ. Tội hết thì thân tâm thanh tịnh, sau đó vận dụng trí tưởng mà nhập vào cửa ngõ của sự qui y tín thọ. Nếu không vận dụng tâm ý như vậy thì ngay bây giờ e đã cách tuyệt, bế tắc, và một khi mất hướng đi này thì sẽ mênh mang, không biết bao giờ mới quay trở lại được. Như vậy, mọi người há lại không như núi thái sơn đổ xuống, gieo xuống đất tất cả năm bộ phận của cơ thể, nhất tâm mà qui y tín thọ, không còn ý tưởng nghi ngờ ? Đệ tử chúng con ngày nay nhờ năng lực từ bi của chư Phật Bồ tát mới được tỉnh ngộ, lòng rất hổ thẹn. Những tội đã làm nguyện xin từ bỏ, những tội chưa phạm nguyện xin không dám. Từ nay sắp đi cho đến ngày thành tựu tuệ giác vô thượng, phát khởi đức tin kiên cố, không cho lay chuyển nữa. Thân này bỏ rồi, hoặc sinh địa ngục, ngạ quỉ, súc sinh, hoặc sinh loài người, loài trời, trong tam giới sinh làm nam tính, nữ tính hay trung tính, hoặc lớn hoặc nhỏ, hoặc thăng hoặc trầm, chịu những sự bức bách khó chịu đến đâu, cũng thề không vì cái khổ ấy mà lay chuyển đức tin ngày nay. Thà là ngàn vạn đời kiếp chịu khổ đủ cách, thề không vì cái khổ ấy mà lùi bước, đánh mất đức tin bây giờ. Ngữa mong chư Phật, chư vị Bồ tát ở địa vị cao, đồng cứu hộ, đồng nhiếp thọ, làm cho đệ tử chung con đức tin kiên cố, đồng đẳng với tâm của chư Phật, đồng đắng với nguyện của chư Phật, ma quân ngoại đạo hết cách phá hoại. Toàn thể đại chúng hãy cùng nhau chí tâm, đồng một nỗi thống thiết, năm bộ phận của cả cơ thể đều gieo xuống sát đất mà quy y Tam bảo:
Qui y tất cả Phật đà khắp cả mười phương, cùng tận không gian. (1 lạy)
Qui y tất cả Phật pháp khắp cả mười phương, cùng tận không gian. (1 lạy)
Qui y tất cả Thánh hiền khắp cả mười phương, cùng tận không gian. (1 lạy)
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, hãy tập trung tâm trí lại mà nghe những lời trình bày sau đây. Người trời toàn là ảo tượng, vũ trụ thực chất huyễn hóa. Là ảo tượng nên không có kết quả chân thật, là huyễn hóa nên biến chuyển vô cùng. Không có kết quả chân thật nên chìm mãi trong dòng sông sinh tử, biến chuyển vô cùng nên trôi hoài trong đại dương ái dục. Chúng sinh như vậy, thực nặng lòng thương tưởng cho các vị thánh trí. Nên trong kinh Hoa từ bi có nói, các vị Bồ tát thành tựu địa vị Phật đà là mỗi ngài có một bản nguyện. Như đức Thích tôn không hiện ra sống lâu mà thúc đời sống lại cho ngắn, là vì cái bản nguyện thương chúng sinh trong thế giới này, chúng sinh mà sự sống chết xảy ra chỉ trong phút chốc, nhưng lại chìm mãi mà chưa bao giờ thoát khỏi khổ hải. Nên ngài ở ngay trong thế giới này để cứu độ những kẻ quá xấu. Trong sự giáo huấn, có khi ngài đã phải dùng đến những lời cứng cỏi, khắc khổ. Không từ lao khổ mà hóa độ chúng sinh, ngài chưa bao giờ từ bỏ cái tâm nguyện cứu thế vĩ đại áp dụng những phương tiện lợi ích. Vì thế mà kinh Tam muội có nói, tâm của chư Phật là đại từ bi, từ bi mà thương là thương chúng sinh đau khổ. Khi thấy chúng sinh đau khổ thì không khác gì tim bị bắn, mắt bị đâm, nên cảm thương, khắc khoải, tìm cách bạt nhổ khổ não, làm cho họ an lạc. Lại nữa, chư Phật vì tuệ giác như nhau nên sự giáo hóa cũng như nhau. Thế nhưng, riêng đức Thích tôn được ca tụng là đấng dũng mãnh, là vì ngài nhận chịu mọi thứ khổ não để độ thoát chúng ta. Chúng ta phải biết ân đức từ bi của đức Bổn sư thật là trọng đại. Ngài ở ngay trong chúng sinh đau khổ mà giáo huấn đủ cách, ích lợi hết thảy.
Ngày nay mà chúng ta chưa được giải thoát, bước tới không được nghe tiếng nói diễn đạt về Nhất thừa, bước lui không thấy được hào quang ẩn khuất nơi Song thọ, là vì nghiệp lực trở ngại, làm cho tâm niệm của ta cách biệt với từ bi của Phật. Chúng ta hãy nghĩ mà cảm mộ ơn Phật. Chính sự cảm mộ này sẽ làm cho lòng tốt dày và đậm hơn lên. Ngay trong cảnh khổ mà chúng ta đã biết tưởng nhớ ơn Phật, nức nở, bùi ngùi, buồn tủi, cảm động, thì hãy cùng một nỗi thống thiết như nhau, gieo xuống đất tất cả năm bộ phận của cơ thể mà chí tâm phụng vì nguyên thủ, tổ quốc, dân tộc, phụng vì cha mẹ, sư trưởng, thí chủ, bạn hiền, bạn ác, phụng vì loài trời, loài tiên, những vị thiện thần thông minh chính trực ở khắp trên trời, dưới đất, hay trong không gian, bốn vị thiên vương hộ vệ thế gian, long thần tám bộ hộ vệ những người làm lành và trừng trị những kẻ làm ác, hộ vệ những người thọ trì kinh chú, nói tóm, phụng vì tất cả và hết thảy chúng sinh vô tận trong không gian và vô cùng trong thì gian mà quy y Tam bảo thêm nữa :
Qui y tất cả Phật đà khắp cả mười phương, cùng tận không gian (1 lạy).
Qui y tất cả Phật pháp khắp cả mười phương, cùng tận không gian (1 lạy).
Qui y tất cả Thánh hiền khắp cả mười phương, cùng tận không gian (1 lạy).
Cùng nhau quì xuống, chắp tay, lòng nghĩ, miệng nói, những lời sau đây:
Chư Phật Thế tôn, là bậc đại thánh, giác ngộ các pháp một cách cùng tận, bậc thầy vô thượng của cả trời người, vì vậy chúng con hết lòng qui y. Tất cả Phật pháp thường trú bất diệt, kinh luật thanh tịnh diễn đạt pháp ấy, thật có năng lực trừ bịnh thân tâm, vì vậy chúng con hết lòng qui y. Các vị Bồ tát chứng địa vị cao, bốn quả Sa môn đã được giải thoát, là người thật có năng lực cứu khổ, vì vậy chúng con hết lòng qui y. Tất cả Tam bảo cứu độ thế gian, chúng con chí thành cúi đầu đảnh lễ. Chúng con nguyện vì lục đạo chúng sinh, qui y đảnh lễ Tam bảo vô thượng. Lòng đại từ bi che chở hết thảy, làm cho hết thảy yên vui lợi lạc : các bậc thương xót chúng sinh như vậy. chúng con cùng nhau hết lòng qui y. Tất cả đại chúng hãy gieo xuống đất năm bộ phận của cả cơ thể, cùng nhau tâm niệm mà bạch rằng, nguyện xin hết thảy Tam bảo trong mười phương thế giới, dùng năng lực từ bi, năng lực bản nguyện, năng lực đại thần thông, năng lực bất tư nghị, năng lực đại tự tại, nặng lực cứu độ chúng sinh, năng lực che chở chúng sinh, năng lực an ủi chúng sinh, mà làm cho hết thảy chúng sinh biết rõ rằng, hôm nay chúng con đang vì họ mà qui y Tam bảo. Nguyện nhờ năng lực của công đức này mà làm cho hết thảy chúng sinh thỏa mãn được nguyện vọng của họ: Nếu họ ở trong loài trời và loài tiên thì làm cho họ hết sạch phiền não. Nếu họ thuộc loài tu la thì bỏ được thói kiêu ngạo. Nếu họ ở trong loài người thì không còn khổ sở. Nếu họ ở trong địa ngục, ngạ quí hay súc sinh thì tức khắc thoát khỏi. Chúng con lại nguyện rằng, hôm nay, các loài chúng sinh, nghe hay không nghe được danh hiệu Tam bảo, hết thảy đều nhờ thần lực của Phật mà đồng được giải thoát, cứu cánh thành tựu tuệ giác vô thượng, cùng với các vị Bồ tát bước lên địa vị Đại giác.
Phẩm 2 Diệt trừ nghi hoặc
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, hãy nhất tâm nghe kỹ. Nguyên lý nhân quả là ảnh hưởng lẫn nhau, cảm ứng với nhau, phát sinh cho nhau. Đó là lẽ tất nhiên, là luật nhất định. Nhưng các loài chúng sinh hành vi bất nhất, thiện ác hỗn tạp. Vì sự hỗn tạp ấy mà quả báo có tinh có thô, nghĩa là có sang có hèn, có hiền có dữ, ngàn sai muôn biệt. Vì sự sai biệt ấy mà không còn biết nổi hành vi đã tạo. Vì sự không biết ấy mà nghi hoặc nối lên: Tinh tiến giữ giới, lẽ đáng trường sinh, sao lại yểu tử? Đồ tể tàn hại, lẽ đáng chết yểu, sao lại sống lâu? Thanh liêm thì giàu sang mới phải, sao lại nghèo khố? Tham lam trộm cướp, lẽ đáng khốn cùng, sao lại sung túc hơn lên?
Những nồi nghi hoặc như vậy, ai mà không than, không nghĩ? Đâu có biết rằng nguyên nhân là vì hành vi cũ. Nên trong kinh Kim cương bát nhã có nói, ai thọ trì kinh này mà bị người khinh dễ, là vì kẻ ấy đời trước có những ác nghiệp đáng lẽ đời sau phải sa đọa ác đạo, nhưng đời này bị khinh dễ thì ác nghiệp ấy liền được tiêu diệt. Nguyên nhân làm cho có kẻ không thâm tín lời giáo huấn ấy trong kinh, nghi hoặc nổi lên như trên, là vì vô minh mê hoặc, làm cho suy tư điên đảo.
Họ cũng không tin ở trong tam giới là khổ, thoát ngoài tam giới là vui. Họ đắm say cuộc đời, cho toàn là lạc thú. Nhưng, nếu là lạc thú thì vì ý gì mà ngay trong đó lại phát sinh cảm giác đau khổ? An uống quá độ là thớ khó, bụng sình. Y phục lại còn mệt hơn: lạnh mà lụa mỏng đã oán, nóng mà nhung dày đã than, bảo là vui, vì sao lại khổ? Vì thế mà biết ăn mặc thực chất không phải lạc thú. Nếu cho thân quyến là lạc thú thì lẽ đáng vui mãi với nhau, tiếng hát giọng cười không tắt, vì lý do nào mà phút chốc ly tan, mới có đó mà đã không rồi, kêu trời trách đất, đứt ruột đứt gan? Thêm nữa, không biết sinh ra là từ đâu mà đến, chết rồi sẽ đi về ở đâu. Chỉ biết ngậm buồn mà đưa nhau đến huyệt, một lần chia tay là từ biệt đến cả vạn đại.
Những hiện tượng như vậy khổ não vô cùng, con người nhìn bằng con mắt mê mờ nên cho là lạc thú. Còn sự xuất thế mới chính là nguyên nhân đem lại an lạc thì họ lại cho là khổ sở. Thấy ăn thì thô sơ, hạn chế, đúng ngọ, mặc thì khước từ đồ nhẹ và mịn, chỉ dùng vải gai chắp vá, liền bảo những kẻ làm như thế là tự hành hạ, đâu có biết đó là đạo giải thoát? Thấy ai bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tiến, kinh hành, lễ bái và tụng tập, một cách thành khẩn, cần cù, thì họ cho toàn là tự làm khổ lấy mình, đâu có biết được chính những người này đang thực hành tâm xuất thế. Thoảng như có người bịnh mà chết thì nghi ngờ phỉ báng, bảo rằng suốt ngày hành hạ thân tâm không nghỉ, khí lực con người làm sao chịu thấu, nếu không lao nhọc thì đâu đến nỗi, chỉ phí tính mạng chứ đâu có ích gì. Lại còn cố chấp ý kiến của mình, cho là hợp lý, đúng việc. Nhưng thật ra là vì không biết cứu xét sự phức tạp của nguyên lý nhân quả mà tự tạo cho mình những sự ngộ nhận như vậy. Rồi may ra gặp bạn hiền thì ngộ nhận ấy hết được, không may mà gặp bạn ác thì đã ngờ lại còn ngu thêm. Vì ngu và ngờ mà đọa lạc trong ba ác đạo. Trong ba ác đạo thì còn hối hận sao kịp ?
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, nên biết những sự nghi hoặc như vậy xuất hiện bởi nhiều nguyên nhân. Huống chi cái tập quán nghi hoặc, ra khỏi tam giới vẫn chưa bỏ hết, thì đời này làm sao hết ngay cho được. Thế nhưng, đời này mà không trừ bỏ thì đời sau lại tăng thêm lên.
Chúng ta cùng nhau mới bước vào đường dài, tự nguyện khổ hạnh, thì phải y theo giáo huấn của Phật mà như thực tu hành. Đừng nghi hoặc, dừng từ mệt nhọc. Chư Phật thánh nhân mà ra khỏi sinh tử, vượt qua bờ bến bên kia, là do công phu tích chứa thiện hạnh mới được vô ngại, tự tại giải thoát. Còn chúng ta ngày nay, sinh tử chưa thoát là đã phải tự xót xa rồi, sao lại còn dung túng mình ham ở mãi trong thế giới ác? May cho chúng ta là bốn đại chủng chưa suy, năm phước đức (*) còn
(*) Thấy rõ, nghe rõ, răng còn, cử động mạnh, cơm áo đủ. Đó là 5 điều mà người đời cho là đã có phước. đủ, đi đứng tự nhiên, cử động tùy Ý, vậy mà không chịu nỗ lực thì còn muốn chờ gì? Quá khứ đã phí một đời nên đã không thấy chân lý, hiện tại đời này nếu lại vất đi, vẫn không một chút tu chứng, thì vị lai lấy gì để tự độ? Tự suy luận phê phán như vậy mới thấy đau lòng.
Vì thế mà chúng ta ngày nay duy có mỗi một việc, là tinh tiến sám hối, nỗ lực tu hành. Không còn được phép nói rằng hãy nghỉ ngơi đã, Phật đạo lâu dài đâu phải một ngày mà hoàn tất. Bởi vì như thế thì ngày này đi qua là còn đi qua ngày khác nữa, biết đến bao giờ mới được cái địa vị "hoàn thành công việc"? Nay, có kẻ tụng kinh ngồi thiền, siêng năng khổ hạnh mà bịnh hoạn chút ít, liền cho bịnh hoạn do công phu ấy gây ra. Nhưng họ không tự biết, nếu không có công phu ấy thì đáng ra đã chết tự bao giờ. Chính nhờ công phu ấy mới còn đến ngày nay. Huống chi bốn đại chủng lúc thịnh lúc suy, thì bịnh hoạn là việc rất thường. Già với chết còn không thể tránh được. Vì lẽ đời sống con người đã do kết hợp thì sẽ phái tan rã.
Nên muốn được giác ngộ thì phải y theo giáo huấn của Phật. Trái với giáo huấn ấy mà được là điều không thể có. Mọi loài chúng sinh vì trái giáo huấn của Phật mà luân chuyển tam đồ ác đạo, nhận đủ khổ sở. Nếu đúng với giáo huấn của Phật thì không còn mơ ước nghỉ ngơi, mà phải nỗ lực thực hành Phật pháp, cấp bách như cứu đầu mình đang cháy, đừng để một đời không được một ích lợi nào cả.
Đại chúng hãy cùng nhau đồng một nỗi thống thiết, như núi thái sơn đổ xuống, gieo xuống đất tất cả năm bộ phận của cơ thể, phụng vì từ vô thỉ đến ngày nay, cha mẹ nhiều kiếp, thân quyến nhiều đời, liệt vị hòa thượng, quĩ phạm sư, tôn chứng, thượng tọa, trung tọa, hạ tọa, thí chủ, bạn hiền, bạn dữ, chư thiên, chư tiên, bốn vị thiên vương hộ vệ thế gian, những vị thiện thần long thần thuộc tám bộ loại hộ vệ người làm lành, trừng trị kẻ làm ác, và hộ vệ những người thọ trì kinh chú, rộng ra nữa là hết thảy chúng sinh khắp trong mười phương, vô cùng vô tận, đại chúng hãy phụng vì tất cả mà qui y và kính lạy các đấng Đại từ bi phụ của cả thế gian:
Kính lạy đức Phật danh hiệu Di lạc (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Thấy rõ tất cả (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Đỉnh đầu cực tôn (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Xuất sắc hơn hết (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Diệt cái phải diệt (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Vị tiên màu vàng (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Uống ánh sáng vàng (1 lạy)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Vị thánh họ Thích (1 lạy)
Kính lạy vị Bồ tát danh hiệu Vô biên thân, có nghĩa Thân hình không biên cương (1 lạy)
Kính lạy vị Bồ tát danh hiệu Quan thế âm, có nghĩa Nhìn vào đời mà nói (1 lạy) (*)
Lại nữa, đệ tử chúng con chí thành qui y và kính lạy hết thảy Tam bảo khắp cả mười phương, cùng tận không gian. Nguyện xin Tam bảo đem năng lực đại từ bi mà thương xót nhiếp thọ chúng con, đem năng lực đại thần thông mà cứu vớt che chở chúng con, làm cho chúng con từ nay (*)
Các lạy thứ 2 đến thứ 8, thường gọi là 7 đức Phật.
cho đến ngày được tuệ giác vô thượng, bốn vô lượng tâm và sáu ba la mật biểu hiện thường trực, bốn vô ngại trí và sáu thần thông lực tự tại như ý, thực hành công hạnh Bồ tát, chứng nhập tuệ giác Phật đà, giáo hóa mười phương đồng thành chánh giác.
Hôm nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, một lần nữa, hãy chí thành, tập trung tâm niệm. Chúng ta đã cùng nhau vào được trong cửa ngõ của sự qui y tín thọ, thì chỉ còn mỗi một việc là cố thủ ý chí, lấy sự bước tới mà kỳ hạn cho mình, đừng còn tỏ ra khó khăn luyến tiếc đối với những thứ trong thân và ngoài thân. Phước nghiệp của minh, nếu mình ngu mà không làm, thì thấy người khác làm phước hãy tận tình khuyến khích, chắp tay kính trọng, sáng suốt mà làm tiến triển cho công đức của họ. Không được manh tâm trở ngại, làm cho họ thoái chí. Nếu chí họ không thoái, vẫn bước tới như thường, thì họ không mất gì mà mình tự hại không ít. Vô có thị phi, ích gì cho mình? Với điều thiện, ai không trở ngại thì người đó đáng được ca tụng là bậc vĩ nhân có sức mạnh hợp với đạo pháp. Đời này trở ngại điều thiện thì đời sau làm sao thông suốt tuệ giác của Phật đà? Theo lẽ mà xét thì thấy tai hại thật nặng. Trở ngại điều thiện của người, tội thật không nhỏ.
Vì thế mà kinh Thận trọng miệng lưỡi có thuật, một ngạ quỉ hình thù xấu và dữ, ai thấy cũng phải rợn người, khiếp hãi. Thân bốc lửa ngọn, dữ dội như đống lửa thật. Miệng xuất sâu dòi, nhiều đến vô tận. Cả mình trang sức bằng máu mủ và những thứ tương tự. Mùi hôi xông lên, không ai gần nổi. Miệng có lúc phun ra lửa ngọn, cùng lúc, các bộ phận và khớp xương cũng bốc cháy. Ngạ quỉ ấy rống lên, thét gào, chạy qua đảo lại. Mãn túc la hán hỏi ngạ quỉ, đời trước làm tội gì mà đời này chịu khổ đến nỗi như vầy? Ngạ quỉ thưa ngài, xưa kia, chính con cũng là một tu sĩ, nhưng ham hố và tiếc lẫn mọi thứ vật dụng, không giữ cứ động, nói năng thô lỗ. Thấy ai giữ giới, tinh tiến, thì nhục mạ, nhìn một cách ác cảm. Tự thị cường tráng, cho mình lâu chết, tạo nên vô số gốc rễ ác độc. Ngày nay nhớ lại, hối hận cũng vô bổ. Vì thế mà thà là lấy dao sắc tự cắt lưỡi đi, cắt từ đời này đến kiếp khác cũng cố cam tâm mà chịu đau đớn, không nên dùng một lời một tiếng mà phỉ báng điều thiện của người. Khi trở về Diêm phù, xin tôn giả đem cái hình thù con đây mà răn dạy xuất gia cũng như tại gia, phải chú ý mà giữ gìn cái lỗi của miệng lưỡi, dừng nói năng một cách thiếu thận trọng. Thấy ai giữ giới hay phá giới, chỉ nhớ mà nêu lên cái tốt của họ. Con chịu cái thân ngạ quỉ này đến hàng ngàn kiếp, suốt ngày suốt đêm lãnh đủ khổ sở khốc liệt. Hết ác báo này lại còn phải vào địa ngục nữa. Ngạ qui nói rồi, cất tiếng thét gào, vật mình xuống đất như núi lớn sụp đố.
Ngày nay, tất cả đại chúng cùng sám hối trong đạo tràng này, nghe lời trong kinh thuật lại như vậy mới thấy đáng sợ. Vì chỉ tội lỗi của miệng lưỡi mà ác báo đã dữ dội và lâu xa như vậy, huống chi những ác nghiệp căn bản khác. Bỏ thân này hay chịu thân khác, tất cả đều do nghiệp lực. Không gây nhân thì đâu có chịu quả. Nhân đã gây ra thì quả không bao giờ mất. Tội phước không xa xôi gì, thân mình tự đương lấy cả. Như bóng theo hình, như vang theo tiếng, không thể thoát được. Nên do vô minh mà sinh, cũng do vô minh mà chết. Quá khứ, vị lai cũng như hiện tại, những kẻ phóng túng chưa thấy một ai giải thoát, còn những kẻ biết giữ gìn thì phước báo vô tận.
Hôm nay, tất cả đại chúng nên dùng sự hổ thẹn mà gột rửa thân thể và tâm trí, sám hối lỗi cũ. Làm cho hết lỗi cũ và không gây lỗi mới, đó là điều mà chư Phật ca tụng. Vì vậy, từ nay sắp đi, khi thấy điều thiện của người, đừng nghĩ thành hay không, lâu hay mau, mà phải biết, dầu chỉ một thoáng, một giây, một phút, một giờ, một ngày, một tháng, nửa năm hay một năm, điều thiện ấy cũng đã làm cho họ vượt lên trên những kẻ không làm. Pháp hoa có nói, dầu tâm tư tản mác mà bước vào chùa tháp niệm một tiếng nam mô Phật, thì kẻ ấy cũng đã hoàn thành Phật đạo, huống chi những kẻ có tâm chí lớn, nỗ lực đối với điều thiện? Vậy mà không biết tùy hỷ thì đó là kẻ mà Phật phải thương xót nhất.
Đệ tử chúng con tự nghĩ, vô thỉ đến giờ, tất nhiên đã có vô số ác tâm làm trở ngại điều thiện của người. Làm sao biết được như vậy? Vì nếu không như vậy thì tại sao ngày nay đối với điều thiện phần nhiều bị trắc trở. Thiền định không thể tập. Trí tuệ không thể tu. Lễ bái một chút là than quá khổ. Mới cầm cuốn kinh đã chán và mệt. Vậy mà đối với điều ác thì suốt ngày chịu khó chịu nhọc mà làm. Làm cho thân này hết mong giải thoát, như tằm nhả tơ làm kén để tự cuốn tự buộc, như những con thiêu thân tự nhào vào lửa đốt tan xác mình. Những sự trở ngại như vậy vô lượng vô biên, trở ngại bồ đề tâm, trở ngại bồ đề nguyện, trở ngại bồ đề hạnh, và tất cả đều do ác tâm phỉ báng điều thiện của người mà ra. Ngày nay mới biết, nên chúng con rất hổ thẹn, chí thành kính lạy, khẩn cầu sám hối tội ấy.
Nguyện xin chư Phật, chư vị Bồ tát ở địa vị cao, đem tâm từ bi mà đồng gia thần lực, làm cho chúng con trừ diệt sạch sẽ những điều chúng con chí thành sám hối. Hết thảy mọi sự trở ngại và vô lượng ác nghiệp, nhờ sự sám hối ngày nay mà sạch sẽ hoàn toàn. Đại chúng hãy cùng nhau đồng một nỗi thống thiết, gieo xuống đất tất cả năm bộ phận của cơ thể mà qui y và kính lạy các đấng Đại từ bi phụ của cả thế gian:
Kính lạy đức Phật danh hiệu Di lạc (1 lạy)
(*)
Kính lạy đức Phật danh hiệu Thích ca mâu ni.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Phẩm chất của điều thiện.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Phẩm chất của sự không lo (*)
Từ đây cho đến trọn bộ Lương hoàng sám, hễ thấy nói kính lạy thì phải lạy một lạy chứ không ghi chữ 1 lạy nữa.
buồn.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Phẩm chất của trầm đàn.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Sự ban phát quý báu.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Vô lượng ánh sáng.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Phẩm chất của hoa.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Đầy đủ sắc tướng và công đức.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Đầy đủ hạnh nguyện tam thừa.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Trải rộng mọi công đức.
Kính lạy đức Phật danh hiệu Phẩm chất của sự sáng.
Kính lạy vị Bồ tát danh hiệu Du hành oai hùng.
Kính lạy vị Bồ tát danh hiệu Khí lực oai hùng.
Kính lạy vị Bồ tát danh hiệu Vô biên thân.
Kính lạy vị Bồ tát danh hiệu Quan thế âm.
Lại nữa, đệ tử chúng con chí thành qui y và kính lạy hết thảy Tam bảo khắp cả mười phương, cùng tận không gian. Tất cả, hãy cùng nhau quì xuống, chắp tay, tâm niệm và miệng nói: Đệ tử chúng con từ vô thỉ đến ngày nay, chưa được tuệ giác giải thoát, vẫn chịu thân quả báo này, vậy mà đối với đồ ăn, đồ mặc, đồ nằm và thuốc thang, chưa bao giờ phóng xả. Ham hố, giận dữ và đố ky, ba độc tố ấy bùng lên liên miên, gây ra đủ thứ ác nghiệp. Thấy người bố thí trì giới, mình đã không làm được mà cũng không biết tùy hỷ. Thấy người nhẫn nhục tinh tiến, mình đã không làm được mà cũng không biết tùy hỷ. Thấy người ngồi Thiền tu Tuệ, mình đã không làm được mà cũng không biết tùy hỷ. Những tội như vậy, vô lượng vô biên, ngày nay chúng con chí thành sám hối, nguyện xin trừ diệt.
Lại nữa, vô thỉ đến giờ, thấy người làm lành, tu đức, không thể tùy hỷ. Đi đứng nằm ngồi, trong tất cả cử động ấy không biết hàm súc một chút hổ thẹn. Kiêu ngạo, biếng nhác, chẳng thiết quan tâm đến đạo lý vô thường. Không biết bỏ thân này rồi có thể đọa vào địa ngục, nên đối với thân hình và nhan sắc của kẻ khác, lòng xấu đủ cách. Trở ngại người khác xây dựng Tam bảo, chí thành hiến cúng. Trở ngại người khác thực tập mọi thứ công đức. Những tội như vậy vô lượng vô biên, ngày nay chúng con chí thành sám hối, khẩn cầu tiêu diệt.
Lại nữa, vô thỉ đến giờ, không tin Tam bảo là chỗ con người quay về mà nương tựa. Trở ngại người khác xuất gia. Trở ngại người khác giữ giới, bố thí, nhẫn nhục, tinh tiến. Trở ngại người khác ngồi Thiền, tụng Kinh, chép Kinh, trai Tăng, tạo Tượng. Trở ngại người khác hiến cúng, khổ hạnh, hành đạo. Đến nỗi điều thiện của người chỉ bằng mảy lông, cũng manh tâm trở ngại. Không tin xuất gia là hạnh giải thoát. Không tin nhẫn nhục là hạnh an lạc. Không biết bình đắng là hạnh bồ đề. Không biết chế ngự vọng tưởng là hạnh xuất thế. Đến nỗi tự làm cho mình sinh ra ở đâu cũng phần nhiều bị đủ thứ trở ngại. Những tội lỗi về sự trở ngại như vậy, thật vô lượng vô biên, duy chư Phật Bồ tát mới thấy và biết hết. Như cái số lượng nhiều ít của tội lỗi mà chư Phật Bồ tát đã thấy biết, ngày nay chúng con vô cùng hổ thẹn, phát lộ mà sám hối, hết thảy tội lỗi và quả báo của tội lỗi ấy đều nguyện xin tiêu diệt.
Từ nay sắp đi cho đến ngày hoàn thành tuệ giác vô thượng, chúng con nguyện thực tập bồ tát hạnh, không chán không mệt. Sự bố thí về tài sản cũng như sự bố thí về chánh pháp, chúng con nguyện không bao giờ cùng tận. Tuệ giác phối hợp với phương tiện, làm cho công việc có hiệu quả. Kẻ thấy người nghe đều giải thoát cả. Chúng con chí thành gieo xuống đất tất cả năm bộ phận của cơ thể, ngữa mong mười phương chư Phật, chư vị Bồ tát ở địa vị cao, chư vị Thánh hiền, đem tâm đại từ bi mà đồng gia thần lực, làm cho lục đạo chúng sinh nhờ sự sám hối này mà thống khổ dứt tuyệt, thoát ly những tương quan thác loạn, chấm dứt những tư tưởng bất hảo, bỏ cái nghiệp ác đạo mà được sinh ra bằng tuệ giác, thực hành bồ tát hạnh một cách liên tục không ngừng, làm cho hạnh nguyện sớm được viên mãn, sớm bước lên Thập địa, nhập Kim cang tâm mà thành Chánh biến giác.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
