Kinh Đại Tập

05.PHẨM BỒ TÁT NIỆM PHẬT TAM MUỘI

TÁN THÁN ÂM THANH VI DIỆU BIỆN TÀI THÙ THẮNG CỦA PHẬT

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến thấy các đại chúng trời, người, Phạm, ma, Sa môn, Bà la môn, các loài rồng, dạ xoa, Càn thát bà, A tu la... được điều chưa từng có, sanh tâm kỳ đặc, hoặc có lúc kinh sợ, lông trong người dựng đứng, vì thấy việc này nên nhất tâm an tường, từ Tam muội đứng dậy, liền bảo tôn giả A-Nan:

- Này Đại đức! Lành thay! Lành thay! Chư Phật Thế tôn hết sức hy hữu, rất là hy hữu. Vì sao như vậy? Vì các đức Như Lai, Ứng cúng, Đẳng chánh giác, cho đến hay có lòng đại từ đại bi, đầy đủ vô lượng các công đức...

Này tôn giả A-Nan, các đức Như Lai, Ứng cúng, Đẳng chánh giác có thể thực chứng A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề, các ngài giác ngộ tất cả pháp không sanh, thấy tất cả pháp không thể nắm bắt được, sau đó đối với thành Ba lạ nại, trong rừng Lộc Uyển, chỗ ở của tiên xưa, ba lần chuyện mười hai hành vô thượng diệu pháp luân, nhưng pháp luận này, từ đầu tôi chưa hề thấy, tất cả thế gian hoặc Phạm, hoặc ma, hoặc thiên, hoặc nhân, hoặc Sa môn, Bà la môn mà có thể như pháp chuyển như vậy. Những gì gọi là Tam chuyển pháp luân? Sao gọi là Thập nhị hành?

Đó là: đây là khổ, đây là tập, đây là khổ diệt, đây là khổ diệt đạo. Cho đến: khổ này đã biết, tập này đã đoạn, diệt này đã chứng, đạo này đã tu. Đó là ba lần chuyển. Ba lần chuyển như vậy gọi là Thập nhị hành. Lại đây là Tám thánh đạo phần; trong đó có vô lượng văn tự, vô lượng danh cú, vô lượng ngôn ngữ âm thanh, vô lượng nghĩa thú, vô lượng giải thích, song nói nghĩa này nhằm mục đích để khai thị, để luận nghị, để phân biệt, để hiển thị nghĩa sâu kín, để dễ biết, để được đầy đủ.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến lại bảo tôn giả A-Nan:

- Này tôn giả A-Nan, vì vậy tôi nói : " Chư Phật Thế tôn hết sức hy hữu. Các đức Như Lai, Ứng cúng, Đẳng chánh giác, có lòng từ bi rộng lớn, đầy đủ công đức. Các đức Phật Thế tôn đã chứng được A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề rồi, nên sau đó vì các chúng Thanh văn... đối với trong sự vô giáo pháp, mới dùng giáo thuyết, trong pháp vô ngôn mới dùng ngôn thuyết, trong pháp vô tướng mới dùng tướng thuyết, trong sự vô chứng đắc, giáo lệnh chứng đắc. Tuy không có ngôn ngữ để nói, tướng mạo để được, mà các bậc trí giả đều đã giác ngộ, các bậc hiền thiện cũng được chứng tri. Các A la hán đều được giải thoát đối với sanh tử từ vô thủy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan, thí như có người ôm một bó cỏ bảo rằng:" Mốn chận đứng dòng nước lớn của sông Hằng ", ý tôn giả thế nào? Người ấy có làm được chăng?

Tôn giả A-Nan đáp:

- Thưa đại sĩ, không được. Vì sao? Vì điều người ấy làm không đúng với sự đời, nói chi đến chuyện được hay không!

Bồ tát Bất Không Kiến nói:

- Đúng vậy, này tôn giả A-Nan! Đức Như lai, bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác vì các Thanh văn nên đối với pháp vô ngôn lại dùng ngôn thuyết, đối với trong sự vô danh tướng thì dùng danh tướng để nói, việc ấy cũng như vậy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan, thí như có người vốn không có miệng lưỡi, muốn dùng một tiếng nói vang khắp các thế gian, ai cũng đều nghe biết. Ý tôn giả thế nào? Người ấy có làm được chăng?

Tôn giả A-Nan đáp:

- Thưa đại sĩ, không được. Vì sao vậy? Vì việc người ấy làm ngược với thế gian, nói chi đến chuyện được hay không.

Bồ tát Bất Không Kiến nói:

- Đúng như vậy, tôn giả A-Nan, đức Như Lai, bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác vì các Thanh văn, trong cái không ngôn thuyết, Ngài lại dùng ngôn thuyết. Với pháp không danh tướng Ngài dùng danh tướng để thuyết, việc ấy cũng như vậy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan, thí như có người tay cầm cây bút đẹp, muốn viết lên hư không, mong thành văn tự. Ý tôn giả thế nào? Người ấy có làm được không?

Tôn giả A-Nan đáp:

- Thưa đại sĩ, không được. Vì việc người ấy làm ngược với thế gian. Sao lại hỏi được hay không?

Bồ tát Bất Không Kiến nói:

- Đúng như vậy, tôn giả A-Nan, đức Như Lai, bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác, vì các Thanh văn nên trong pháp vô ngôn, ngài lại dùng ngôn thuyết, với pháp không danh tướng ngài dùng danh tướng để thuyết. Việc ấy cũng như vậy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan, thí như có người vốn không có tay chân từ lúc sanh ra, muốn chú thuật, kỷ năng, mà nói to rằng:" Tôi có thể gánh núi Tu-Di Sơn Vương ". Ý tôn giả thế nào? Người ấy có thể làm được chăng?

Tôn giả A-Nan đáp:

- Thưa đại sĩ! không được. Điều người ấy nói ngược với thế gian. Sao lại hỏi được chăng?

Bồ tát Bất Không Kiến nói:

- Đúng như vậy, tôn giả A-Nan. Đức Như Lai, bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác vì các Thanh văn nên trong pháp vô ngôn, ngài lại dùng ngôn thuyết, với pháp không danh tướng, ngài lại dùng danh tướng để thuyết. Nghĩa ấy cũng như thế.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan, cũng như có người đến bên biển lớn, hoặc cầm một tấm ván, hoặc mang một chiếc thuyền con, hoặc muốn thân lội qua, hoặc muốn thân được nổi nên kẻ ấy rộng bày phương tiện, nói như vầy:" Tôi qua biển cả, lên bờ bên kia ". Ý tôn giả thế nào? Người đó có làm được chăng?

Tôn giả A-Nan đáp:

- Thưa đại sĩ, không được. Vì tất cả thế gian vốn không có việc này. Sao lại nói được hay không?

Bồ tát Bất Không Kiến nói:

- Đúng như vậy, A-Nan! Đức Như Lai, bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác, vì các Thanh văn nên đối trong pháp vô ngôn lại dùng lời nói để tuyên thuyết. Với pháp vô danh tướng lại dùng danh tướng để thuyết. Nghĩa ấy cũng vậy.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến để làm rõ lại nghĩa này, nói bài kệ tụng:

- Chư Phật đại từ khó nghĩ lường

Thường đem lòng thương soi tất cả

Vô lượng ức na-da-tha kiếp

Chánh giác, pháp môn sâu như vậy

Bổn tánh các pháp vốn không sanh

Nhân duyên tập hội không đến, đi

Vô thượng Thiên sư tuy khéo nói

Nhưng tự tánh nó thường tịch diệt

Chánh pháp chư Phật khó so lường

Thế tôn từ ái nên diễn thuyết

Hay mở pháp khó thấy như vậy

Lợi ích thế gian các trời, người

Pháp bất khả thuyết khó được nghe

Thập lục dũng mãnh hay rộng thuyết

Hiển thị đạo thanh lương tối thượng

An ổn thế gian chúng trời người

Thế tôn khéo nói pháp vô tướng

Không thầy tự nhiên mà giác tri

Phá hoại tất cả các ngoại đạo

Phàm ngu chẳng biết sự thật này

Biển trí chư Phật khó trắc lường

Tuyên nói pháp giới cũng vô tận

Tất cả Thanh văn đều đã chứng

Khai thị chuyển biến bất tư nghị

Như lời người đem cỏ bít sông Hằng

Tôn giả, tôi cho chẳng làm được

Chánh giác chuyển xe Vô sanh kia

Tôi cho việc ấy mới khó hơn.

Nếu người tay cầm bút năm màu

Vô số màu sắc họa hư không

Trong không ngôn ngữ đặt ngôn ngữ

Tôi cho điều ấy khó hơn kia.

Nếu người không tay cũng không chân

Mong cõng Tu-Di qua biển cả

Trong pháp vô tướng chuyển sự tướng

Tôi cho việc ấy khó hơn kia.

Nếu người không lưỡi cũng không miệng

Một tiếng vang khắp cõi hằng sa

Trong pháp không chứng, khiến có chứng

Tôi cho việc ấy khó hơn kia.

Bấy giờ tôn giả Bất Không Kiến Bồ tát ma ha tát bảo tôn giả A-Nan:

- Này tôn giả, các đức Phật Như Lai, bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác, rất là hy hữu, hay đối với vô lượng A tăng kỳ kiếp, biết rõ, thông đạt tất cả các pháp rốt ráo đến bờ bên kia, hiệu là Phật Thế tôn. Nhưng các đức Như Lai, Ứng cúng, Đẳng chánh giác, tùy thuận các căn sai biệt của chúng sanh, tùy sự ưa thích, âm thanh vi diệu tự nhiên xuất hiện, tuyên thuyết cùng khắp, các thứ cú môn; đó là: nếu chúng sanh thích làm Bố thí, đức Như Lai sẽ vì họ tán thán bố thí ba la mật. Kẻ ấy cũng nghĩ là đức Thế tôn vì tôi tuyên thuyết pháp thí. Nếu có chúng sanh ưa thích tu cấm giới, đức Như Lai sẽ vì họ tán dương Thi ba la mật (trì giới ba-la-mật). Kẻ ấy lại sanh ý nghĩ: " Đức Thế tôn đã vì ta tuyên thuyết giới pháp ". Nếu có chúng sanh ưa thích hành nhẫn nhục đức Như Lai sẽ vì họ tán dương Sằn-đề (nhẫn nhục) ba la mật. Kẻ ấy cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì ta tuyên thuyết pháp nhẫn nhục. Nếu có chúng sanh ưa thích hành tinh tấn, đức Như Lai sẽ vì họ tán dương Tỳ lê đa (tinh tấn) ba la mật.Kẻ ấy cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì họ tuyên thuyết pháp tinh tấn. Nếu có chúng sanh ưa thích tập thiền định, đức Như Lai sẽ vì họ tán dương thiền ba la mật. Kẻ ấy cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết pháp thiền. Nếu có chúng sanh ưa thích cầu trí tuệ, đức Như Lai sẽ vì họ khen ngợi, nói về Bát-nhã ba la mật. Kẻ ấy cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết trí tuệ. Nếu có chúng sanh ưa thích cầu giải thoát, đức Như Lai sẽ vì họ tán thán sự giải thoát. Kẻ ấy cũng nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết sự giải thoát. Nếu có chúng sanh ưa thích tu giải thoát tri kiến, đức Như Lai sẻ vì họ tán thán sự giải thoát tri kiến. Kẻ ấy cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết sự giải thoát tri kiến. Nếu có chúng sanh ưa thích sanh lên cõi trời, đức Như Lai sẽ vì họ tán thán pháp sanh lên cõi trời. Kẻ ấy cũng có ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết pháp sanh thiên. Nếu có chúng sanh ưa thích tu pháp vô thường, đức Như Lai sẽ vì kẻ ấy tán thuyết pháp vô thường. Kẻ ấy cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết pháp vô thường. Hoặc có các chúng sanh thích tu về khổ hạnh, đức Như Lai sẽ vì họ tán thán nói về các khổ hạnh. Họ cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết pháp khổ hạnh. Hoặc có các chúng sanh thích tu về vô ngã, đức Như Lai sẽ vì họ tán thán nói về vô ngã. Kẻ ấy cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết về pháp vô ngã. Hoặc có các chúng sanh thích tu về sự không tịch, đức Như Lai sẽ vì họ tán thán nói về pháp không tịch. Họ cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì họ tuyên thuyết về pháp không tịch. Hoặc có các chúng sanh thích tu pháp bất tịnh, đức Như Lai sẽ vì họ tán thán nói về pháp bất tịnh. Họ cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình tuyên thuyết pháp bất tịnh. Hoặc có các chúng sanh ưa thích sanh lên cõi trời, đức Như Lai sẽ vì họ nói về pháp sanh lên cõi trời. Họ cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì mình nói pháp sanh lên cõi trời.

Này tôn giả, cho đến có các chúng sanh thích các thứ pháp, đức Như Lai sẽ vì họ nói các thứ pháp. Họ cũng sanh ý nghĩ là đức Thế tôn đã vì họ nói các thứ pháp.

Bấy giờ Bồ tát Bất Không Kiến muốn nêu rõ lại nghĩa này nên nói bài kệ:

- Chư Phật Thế tôn đủ viên âm

Tùy loại chúng sanh tự nhiên nói

Vì ý họ thích nên muốn nghe

Như Lai tùy thuận nên nói ra

Hoặc có chúng sanh thích bố thí

Như Lai vì họ khen đàn độ

Hoặc có chúng sanh thích trì giới

Như Lai vì họ khen Thi-la

Hoặc có chúng sanh thích nhẫn nhục

Như Lai vì họ khen Sằn-đề

Hoặc có chúng sanh thích tinh tấn

Như Lai tán thán Tỳ-lê-da

Hoặc có chúng sanh thích Tam muội

Như Lai vì họ khen thiền định

Hoặc có chúng sanh thích trí tuệ

Như Lai vì họ khen Bát-nhã

Hoặc có chúng sanh thích giải thoát

Như Lai vì họ khen giải thoát

Hoặc có chúng sanh tu vô thường

Liền nói họ nghe pháp vô thường

Nếu họ muốn nghe khổ bất tịnh

Liền khiến họ nghe khổ bất tịnh

Hoặc họ thích nghe không, vô ngã

Tiếng bất tư nghị khen không tịch

Nếu họ thích nghe Duyên-giác thừa

Diệu Âm Thế tôn nói Duyên giác

Nếu họ thích nghe các Phật thừa

Đấng Lưỡng túc khen Bồ đề đạo

Cho đến họ thích sanh thiên cung

Tiếng Ngài chỉ rõ việc sanh thiên

Diệu âm như vậy khó nghĩ nghì

Tùy loại chúng sanh đều ứng hiện

Chúng sanh đã nghe âm thanh tịnh

Ai mà không chứng đạo Bồ đề.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến lại bảo tôn giả A-Nan:

- Này tôn giả A-Nan! Chư Phật Thế tôn thù đặc, hy hữu, Ứng cúng, Đẳng chánh giác, hay có thiện căn rực sáng như vậy, Vì sao? Vì chư Phật Thế tôn từ xa xưa đến nay hay cúng dường vô lượng, vô biên hằng hà sa số các đức Như Lai.

Lại nữa, các Ngài thường hành các việc bố thí, nhẫn nhục, tinh tấn. Đó là xả bỏ thân mạng, đầu, mắt, tủy não... việc khó làm, Ngài làm được, các thứ khổ hạnh, điều phục thân tâm, sau đó mới chứng A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề (vô thượng chánh đẳng chánh giác). Khi chứng Bồ đề rồi liền có đầy đủ vô lượng biện tài, thuyết pháp cho người khác. Những biện tài gì? Đó là: biện tài bất tư nghị, biện tài vô thượng, biện tài vô thắng, biện tài vô thủ trước, biện tài diệu giải thoát, biện tài vô chướng ngại, biện tài khéo hòa hợp, biện tài tương ưng, biện tài xí thạnh, biện tài vô hữu vấn, biện tài dự biết, biện tài tạo ra tướng, biện tài không tạo ra tướng, biện tài tịnh im lặng, biện tài không khiếp nhược, biện tài trừ sân hận, biện tài các thứ văn tự trang nghiêm, biện tài các thứ từ cú trang nghiêm, biện tài nghĩa cú trang nghiêm, biện tài câu văn sâu sắc trang nghiêm, biện tài hiển hiện thâm nghĩa, biện tài đối với điều sâu xa chỉ cho thấy cạn cợt dễ hiểu, biện tài vô biên thí dụ, biện tài nhanh chóng, biện tài khéo giải quyết nghi, biện tài thành tựu không bờ mé, biện tài hay hỏi, biện tài hỏi lược, đáp rộng, biện tài lợi ích, biện tài không hủy báng, biện tài khéo suy lường, biện tài không bế tắt, biện tài không hổ thẹn, biện tài đầy đủ, thành tự sự xa lìa hủy báng, biện tài đầy đủ thành tựu sự khen ngợi của người trí, biện tài đầy đủ tâm vô úy, biện tài đầy đủ sự không thấp kém, biện tài đầy đủ sự không sai lầm câu văn, biện tài đầy đủ sự không quên, biện tài đầy đủ sự không mất, biện tài đầy đủ sự tùy tâm thuyết pháp, biện tài đầy đủ sự biết người khác chí tâm thuyết pháp, biện tài đầy đủ sự khai mở, sự không uế trược, biện tài hay nói âm cú, đầy đủ sự trang nghiêm, biện tài đầy đủ sự hay nói về quá khứ, biện tài đầy đủ năng thuyết về vị lai, biện tài đầy đủ năng thuyết về hiện tại, biện tài thánh giả đầy đủ, biện tài đầy đủ sự biết diệu trí vô sanh, biện tài đầy đủ hay khiến tất cả chúng sanh hoan hỷ.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến nói lại nghĩa này nên nói bài kệ:

-Cúng dường bậc tối thắng

Vô số vô biên lượng

Hay chứng đạo vô thượng

Đại đạo sư thế gian

Tộng tập các thiện căn

Được sự khó nghĩ bàn

Vô chướng, lại vô ngại

Vô lượng cũng vô biên

Hòa hợp nghĩa giải thoát

Bậc tôn thắng vô thượng

Khéo nói đứt lưới nghi

Tùy hỏi mà giải thích

Các thứ giáo bí mật

Và dùng các thí dụ

Đầy đủ biện trang nghiêm

Tiếng hay khó so lường

Thanh tịnh đều tương ứng

Quyết rõ pháp an trụ

Không nghĩ, không thể hoại

Cũng không tâm sợ hãi

Tiếng hay cùng với trí

Không kinh, không hủy tổn

Không lầm câu trang nghiêm

An lạc không quên mất

Không lầm các phương hướng

Được tâm sạch không cặn

Quá khứ cùng đương lai

Hiện tại vô quái ngại

Phàm thánh chuyển bình đẳng

Biện tài tự mình có

Xa gần cùng lúc nghe

Khi tiếng Phật nói ra

Nước biển có thể lường

Giọt nước có thể đếm

Chư Phật đại danh xưng

Biện tài khó lường được

Hư không có thể tận

Tu Di dễ cân lường

Thiên nhân sư vô thượng

Biện tài sâu khó lường

KINH ĐẠI TẬP PHƯƠNG ĐẲNG, BỒ TÁT NIỆM PHẬT TAM MUỘI

Hết quyển Bốn.

Quyển Thứ Năm

PHẨM KHEN BIỆN TÀI THÙ THẮNG, ÂM THANH VI DIỆU CỦA PHẬT ( tiếp theo)

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến bảo tôn giả A- Nan:

- Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn là tiếng Đại Phạm, là tiếng Đại Sư Tử, là tiếng đại hùng lãng, là tiếng đại Long vương, là tiếng trống lớn vi diệu, là tiếng ca lớn vi diệu, là tiếng tuyệt hay, là tiếng gió lớn, là tiếng mây lớn, là tiếng sấm lớn.

Này tôn giả A-Nan ! Chư phật Thế tôn là tiếng rất lành, là tiếng bất tư nghị, là tiếng vô lượng, là tiếng vô biên, là tiếng bất khả xưng, là tiếng đầy đủ, là tiếng vô ngại, là tiếng Ca lăng tần già...

Này tôn giả A-Nan ! Chư Phật Thế tôn là tiếng viên mãn, chư Như Lai là tiếng khả chứng, chư Như Lai là tiếng khả tri, chư Như Lai là tiếng trí sâu xa, chư Như Lai là tiếng thanh tịnh bất khả hoại, chư Như Lai là tiếng vô cấu, chư Như Lai là tiếng không chỉ trích, la mắng, chư Như Lai là tiếng không phá hoại, chư Như Lai là tiếng tuyệt hay, chư Như Lai là tiếng tuyệt hay tối thượng, chư Như Lai là tiếng không sức mẻ, chư Như Lai là tiếng không khiếâp nhược, chư Như Lai là tiếng đầy đủ tất cả công đức.

Này A-Nan ! Chư Phật Như Lai Ứng cúng, Đẳng chánh giác khi phát ra tiếng nói, nếu muốn dùng một âm thanh lan khắp một cõi Phật, liền có thể làm cho lan khắp. Nếu muốn lan khắp hai cõi Phật , hoặc ba, hoặc bốn, hoặc năm, hoặc mười,cho đến trăm ngàn cõi Phật, cho đến một ức na do tha, cho đến vô lượng vô biên a tăng kỳ thế giới không thể tính biết được. Đức Như Lai thế Tôn lại xuất ra vô lượng vô biên a tăng kỳ không thể đếm, không thể biết, âm thanh lạ thường như vậy thảy đều làm cho lan khắp các thế giới ấy, khiến cho các chúng sanh được nghe tiếng nói của đức Như Lai đều suy nghĩ rằng :" Nay đức Thế tôn riêng vì ta mà chuyển pháp luân như vậy "

Này tôn giả A-Nan ! Chư Phật Thế tôn có âm thanh bất khả tư nghị như vậy ...

Này tôn giả A-Nan! Chư Phật Thế tôn có âm thanh như vậy, có lợi ích như vậy.

Này tôn giả A-Nan! Thí như mặt trời vì các loài chúng sanh ở cõi Diêm Phù Đề làm lợi ích lớn cho người có mắt. Lợi ích thế nào? Đó là ánh sáng chiếu rõ tất cả sự vật. Như vậy, này tôn giả A Nan! Các đức Như Lai Ứng cúng, Đẳng chánh giác với âm thanh thanh tịnh, khi tiếng ấy vang đến đâu, có thể vì tất cả tín căn của chúng sanh tùy nghi tuyên thuyết, làm lợi ích lớn, ý nghĩa ấy cũng như vậy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan! Thí như đêm trăng rằm mùa thu, ánh sáng thanh tịnh tròn đầy, người ở cõi Diêm Phù Đề thấy ánh trăng rằm thì hoan hỷ. Cũng như vậy, này tôn giả A-Nan, các đức Như Lai Ứng cúng, Đẳng chánh giác, tiếng nói tròn đầy, hay làm tất cả pháp âm chiếu sáng, người nghe hoan hỷ, được lợi ích lớn. Nghĩa ấy cũng như vậy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan! Thí như nước trong biển cả bình đẳng một vị, thường trụ đạm nhiên, khó vào, khó qua, trong đó có nhiều trân báu kỳ lạ, có thể làm lợi ích lớn cho tất cả chúng sanh, hoặc người, hoặc phi nhân. Cũng như vậy, này tôn giả A-Nan! các đức Như lai Ứng cúng, Đẳng chánh giác tiếng nói tròn đầy, bình đẳng một vị, khó vào, khó lường, vi diệu mà hay làm an lạc tất cả chúng sanh. Nghĩa ấy cũng như vậy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan! Thí như đại địa gìn giữ tất cả núi rừng, sông biển, thành lớn của vua, tụ lạc của nhân dân, lại hay sanh trưởng các mầm mộng, gốc, cành, hoa, quả, lợi ích an lạc tất cả chúng sanh. Cũng vậy, này tôn giả A-Nan! các đức Như Lai Ứng cúng, Đẳng chánh giác, với âm thanh che chở tất cả, gìn giữ tất cả, khiến cho không bị tổn hại, lại hay sanh trưởng hoa quả công đức, thiện căn của chúng sanh, lợi ích thế gian. Nghĩa ấy cũng như vậy

Lại nữa, này tôn giả A-Nan! Thí như hư không dung chứa tất cả, khiến cho chúng sanh, các thứ tạo tác, qua lại du hý, làm lợi ích lớn. Cũng như vậy, này tôn giả A-Nan, các đức Như Lai, Ứng cúng, Đẳng chánh giác, âm thanh to lớn, biến mãn tất cả, hay khiến cho chúng sanh phần lớn các việc làm, thọ dụng qua lại, không ai không được lợi ích. Nghĩa ấy cũng như vậy.

Lại nữa, này tôn giả A-Nan! Thí như cây Ba lợi chất đa ở cõi Tam thập tam thiên, khi nó nở hoa có thể khiến cho Chư thiên ở cõi Tam thập tam thiên đều sanh hoan hỷ, được nhiều khoái lạc. Cũng vậy, này A-Nan! Các đức Như Lai, bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác, khi phát ra tiếng nói hay vì tất cả chúng sanh mở cửa cam lồ, khiến cho các chúng sanh... chứng được thường lạc. Ý nghĩa ở đây cũng như vậy.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến vì làm sáng nghĩa này nên nói kệ tụng:

- Đại phạm âm Thế tôn chơn thiện

Diệu âm Sư tử , Ngưu vương rống

Tối thượng Long, rống vang thế giới

Tiếng trượng phu độ lượng hùng, sáng

Tiếng hùng mạnh như mây, sấm, gió

Tiếng bất tư nghị thật vô lượng

Chuyển khắp mười phương vô biên cõi

Chỗ đến vô ngại, ai cũng nghe

Tiếng nói Như Lai rất hoàn hảo

Thế gian không gì làm chướng ngại

Cũng như tiếng Ca lăng tần già

Nghe rất trong suốt, rất vi diệu

Thánh không mong báo, người vật vui

Dạy cho chứng được tiếng tối thắng

Thâm cú giải thoát không ai bằng

Thế gian không ai hủy hoại được

Tiếng vi diệu không bể, không sứt

Tương tục không dứt, thật hòa hiệp

Cứu độ thế gian không cùng tận

Đầy đủ tất cả tiếng công đức

Điều phục trượng phu, tiếng như ý

Tiếng Ngài vang khắp cả ba cõi

Tất cả chúng sanh nghĩ vui mừng

Đều cho vì mình Phật nói pháp

Nếu muốn tiếng lan một thế giới

Hoặc hai, ba, bốn cùng với năm

Hoặc mười, hai mươi, đến năm mươi

Trăm ngàn ức số lại hơn trước

Hoặc lại hơn cả hằng sa cõi

Đều làm sung mãn tất cả cõi

Khiến chúng sanh kia không nghĩ khác

Đều nghĩ : tiếng ấy chỉ vì mình

Thí như mặt trời khi xuất hiện

Làm cho Diêm Phù đều chiếu sáng

Như vậy Thế tôn, Thiên nhân sư

Tiếng pháp quang minh chiếu thế gian

Giống trăng mùa thu giữa các sao

Tròn trịa, đầy đặn, trong sáng nhất

Nó làm lợi lớn cõi Diêm phù

Chúng sanh thấy trăng đều hoan hỷ

Tiếng Thế tôn cũng giống trăng rằm

Bất tư nghị, tịnh hơn thế gian

Nếu ai nghe được tâm không chán

Vì các chúng sanh làm lợi ích

Giống như nước biển cả vắng lặng

Sâu rộng vô biên khó đến đáy

Trong đó thường hiện các báu lạ

Vì làm lợi ích các thế gian

Như vậy chư Phật đại danh xưng

Tiếng Ngài sâu xa và vô cùng

Hằng dạy chúng chứng âm thanh tịnh

Cùng các sự vui không thể hoại

Hoặc với ba ngàn các đại địa

Hay đem đến chúng sanh các loại

Tiếng chư Phật vang khắp như vậy

Sanh thành lợi ích tất cả chúng

Thí như hư không hay dung chứa

Chim bay quần sanh đều lợi ích

Như vậy tiếng túc tôn rộng chứa

Hằng làm thắng thiện lợi chúng sanh

Giống cây Chất-da-la Đao Lợi

Nở hoa làm chư thiên hoan lạc

Như vậy tiếng cam lồ chư Phật

Hay làm lợi ích các chúng sanh

Tôn giả, nếu tôi mãn một kiếp

Hay là trăm kiếp khen tiếng Phật

Đòi đời, không thể khen hết được

Tiếng Phật bất tư nghị, như vậy

Giả sử mười phương các chúng sanh

Thảy đều dùng miệng mải ca ngợi

Rốt cuộc chẳng khen được phần nhỏ

Tiếng Phật khó nghĩ nghì như vậy

Các điệu âm thế tôn như vậy

Trang nghiêm cụ túc không ai bằng

Nếu ai hay sanh tâm hoan hỷ

Thì họ không sợ rơi ác đạo

Tiếng Phật khó nghĩ nghì như vậy

Vi diệu đệ nhất không gì bằng

Nếu có Bồ Đề được vui này

Không lâu sẽ thành Phật pháp vương.

Bấy giờ tứ thiên vương, Thiên chủ Đế Thích. Thiên vương Tu Dạ Ma, Thiên vương Đâu Xuất Đà, Thiên vương Hóa Lạc, Thiên vương Ma Hóa Tự Tại, con của Ma vương, Đạo sư Thái tử, Đại Phạm thiên vương, Chủ của thế giới Ta Bà, cho đến Thiên vương Tịnh Cư và tất cả chư thiên có đại oai đức khác, cùng với vô lượng các thiên tử trong cõi Dục giới, Sắc giới...nghe Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến khen ngợi công đức âm thanh của đức Thế tôn xong, tất đều sanh tâm tôn trọng đối với Bồ tát Bất Không Kiến, hoan hỷ, nhảy nhót, không thể kềm chế được. Họ đều dùng hương bột diệu chiên đàn cõi trời, hoa trời và vòng hoa, y phục đẹp cõi trời, tràng hoa, bảo cái, chạm trổ đủ màu, tung rải, che trên Bố tát ma ha tát Bất Không Kiến.

Khi ấy ở trong hội có sáu vạn ức na-do-tha, trăm ngàn vị trời dục giới, sắc giới, nghe nói về công đức âm thanh của đức Như Lai, vì sắp chứng đắc nên phát tâm A nậu đa la tam miệu Tam Bồ Đề, trồng các căn lành.

Lại có năm ngàn Tỳ kheo mặc giáp tinh tấn, trồng các căn lành, đối với A nậu đa la tam miệu tam Bồ Đề.

Lại có bảy trăm ngàn vạn ức các Tỳ kheo nhát tâm A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề và thệ nguyện rộng lớn.

Lại có trăm ngàn Ưu bà tát đều từ tòa hoa sen báu đứng dậy, đi thẳng đến chỗ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến.

Lại có hai ức na-do-tha, trăm ngàn người nữ đều tự cởi các ngọc anh lạc báu đang trang sức trên người, tung lên hư không, dừng lại trên người Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến,họ đều các căn lành nơi A nậu đa la tam miệu tam Bồ đề.

06.PHẨM TÁN THÁN CÔNG ĐỨC CỦA NHƯ LAI

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến lại bảo tôn giả A-Nan :

- Này tôn giảA-Nan ! Chư Phật Thế tôn hết sức hy hữu. Vì công đức các đức Như Lai đầy đủ, từ cõi trời giáng xuống đầy đủ, nhập thai đầy đủ, trụ thai đầy đủ, xuất thai đầy đủ, mẹ sanh đầy đủ, thiện căn đầy đủ, các tướng đầy đủ, các vẻ đẹp đầy đủ, trang nghiêm đầy đủ, xuất gia đầy đủ, nhập định đầy đủ, nhập đại định đầy đủ, thâm tâm đầy đủ, chí tâm đầy đủ, chơn tín đầy đủ, vô úy đầy đủ, giới thân đầy đủ, định thân đầy đủ, huệ thân đầy đủ, giải thoát thân đầy đủ, giải thoát tri kiến thân đầy đủ, các thần thông đầy đủ, chứng trí đầy đủ, đến nhất thiết chứng tri rốt ráo đệ nhất, đến từ đại từ rốt ráo đệ nhất, đến bi đại bi rốt ráo đệ nhất, đến hỷ đại hỷ rốt ráo đệ nhất, đến xả đại xả rốt ráo đệ nhất, đến tối thắng vô đẳng rốt ráo đệ nhất, đến chư oai nghi rốt ráo đê nhất, đến chư thần thông rốt ráo đệ nhất, đến nhất thiết các pháp vô ngại rốt ráo đệ nhất, đến thị xứ phi xứ lực rốt ráo đệ nhất, đến chư khai đạo lợi ích rốt ráo đệ nhất, đến Xa ma tha Tỳ bà xá na rốt ráo đệ nhất, đến tất cả thiền định giải thoát tam ma bạt đề rốt ráo đệ nhất, đến vô tham, vô sân, vô si, vô mạn, vô phóng dật, vô tật đố, vô nhuệ, xả ly các sai lầm, giải thoát năm đường, đến bốn vô úy rốt ráo đệ nhất, khiến cho tất chúng sanh trồng các căn lành, thọ nghiệp quả báo, phát khởi giáo luận rốt ráo đệ nhất, khiến cho tất cả chúng sanh đối với các nhóm giáo hạnh không bể, không sứ, không ô trược, không xen tạp thành chí trượng phu, không bị xúc phạm được người trí khen ngợi, không có lỗi lầm. Tất cả thế gian, hoặc trời, hoặc người, hoặc Phạm, hoặc ma, Sa môn, Bà la môn, cho đến không ai có thể như pháp chê trách, hủy bán một cách phi lý được.

Này tôn giảA-Nan ! Công đức thù thắng của chư Phật Thế tôn trong loài chúng sanh của tất cả thế gian, thậm chí không ai có thể trắc lường, tuyên thuyết về giới... Công đức của Như Lai mà biết được một phần nhỏ. Vậy nơi nào có lại có thể hơn Ngài.

Này tôn giả A-Nan ! Từ nay các vị phải nên như thế mà quán. Hư không giới rộng lớn như vậy, bốn phương của hư không rộng lớn như thế, tôi đều biết rõ ngằn mé, hạng lượng của nó, nhưng công đức của chư Phật không thể trắc lường.

Như vậy A-Nan ! Tất cả giới tụ, tất cả định tụ, tất cả huệ tụ và giải thoát tụ, giải thoát tri kiến tụ, cho đến tất cả oai nghi,thần thông, lợi ích, vô ngại của chư Phật Thế tôn là không thể nói được, không thể hiển thị, không thể biết được, không thể vào được. Vì sao vậy ? Này tôn giả A-Nan, các công đức của chư Phật thế tôn đều không có ngằn mé.Vì sao vậy ? Vì chư Phật Thế tôn có vô lượng giới hạnh, có vô lượng định hạnh, có vô lượng huệ hạnh, có vô lượng giải thoát hạnh, có vô lượng giải thoát tri kiến, cho đến có vô lượng công đức cả thảy. Cho nên, này tôn giả A-Nan, nên biết các chư Phật Thế tôn có đầy đủ các thứ như vậy.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến muốn làm rõ lại nghĩa này, nên nói kệ tụng:

- Khi Thế tôn giáng hạ nhập thai

Trụ bất tư nghị, xuất cũng vậy

Sanh nhà giàu sang , mẹ hơn người

Các công đức tối thượng bậc nhất

Thân Ngài có đủ ba hai tướng

Đầy đủ vẻ đẹp trang nghiêm thân

Việc làm chư Phật bất tư nghị

Bởi do nhiều kiếp mãi tập

Siêu việt hơn người cấu xuất gia

Thành tựu thiền định đại Tam muội

Tâm chánh, tín nhuần rất kiên cố

Tất cả phương tiện đều biết rõ

Giới hạnh Tam muội đều đầy đủ

Trí huệ thành mãn không ai bằng

Giải thoát tri kiến cũng đã đạt

Thần thông oai đức đãrốt ráo

Hay diệt khổ đau cứu chúng sanh

Từ bi hạnh chính là đứng đầu

Hỷ xả diệu hạnh cũng bình đẳng

Chư Phật Thế tôn tự chứng biết

Thân, khẩu thường hợp với ý hành

Việc làm trí tuệ khó nghĩ lường

Oai nghi siêu tuyệt hơn thế gian

Thần lực Pháp vương đã rốt ráo

Tam muội không tranh , thấy như pháp

Pháp đúng, pháp sai đều biết rõ

Thiền định, giải thoát khó suy lường

Hay làm lợi ích các chúng sanh

Định, huệ, chỉ, quán đã thành tựu

Hào quang chiếu khắp diệt tâm dơ

Không có tham, sân, các lỗi lầm

Giải thoát vô úy đều khéo học

Giới hạnh không bề, cũng không yếu

Không trược, không tạp, rất thanh tịnh

Chúng sanh gặp Ngài không sân não

Không cầu quả báo trí khen ngợi

Trong không lầm lỗi, ngoài không hoại

Giả sử trời, người và Phạm, Ma

Hoặc lại Sa môn, Bà la môn

Không thể chê trách, thường thanh tịnh

Hư không còn có thể cùng tận

Các phương cũng có thể tột đỉnh

Vô thượng điều ngự, Thiên nhân sư

Giới hạnh thanh tịnh ai lường được

Biển cả có thể miệng uống khô

Vô biên dòng nước cũng như vậy

Hào quang chư Phật không thể biết

Giới hạnh thanh tịnh ai lường được

Tu-Di có thể miệng thổi tan

Đại, Tiểu Thiết vi cũng như vậy

Diệu hạnh chư Phật không thể biết

Giới hạnh thanh tịnh khó cùng tận.

Bấy giờ Bồ Tát ma ha tát Bất Không Kiến suy nghĩ như vầy :" Hiện nay đức Như Lai Ứng cúng, Đẳng chánh giác nếu hạ oai thần giáng lâm hội này thì tốt đẹp biết bao ! Nay ta cũng nên vì các Bồ tát ma ha tát hỏi đức Thế tôn về pháp môn niệm Phật Tam muội vi diệu của tất cả Bồ tát mà trước đây đức Như Lai đã hiển thị danh xưng ấy, bây giờ Ngài nên vì các đệ tử diễn thuyết pháp này, nói rõ nghĩa lý. Bạch đức Thế tôn, Ngài có thể ra khỏi thiền tịch an ổn chăng ? ".

Bấy giờ đức Thế tôn biết Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến nghĩ như vậy, nhờ thần lực của Phật nên tức thời ngay tại hội đó,thế giới ba lần ngàn của đại địa có sáu thứ chấn động, đó là : động, dũng, khởi, chấn, hống, giác. Như vậy đầy đủ mười tám tướng động, cho đến sự vọt lên, biến mất... Chấn động như vậy xong, thì đức Thế tôn lại dùng thần lực phóng luồng ánh sáng lớn chiếu soi thế giới ba lần ngàn này, khi luồng ánh sáng ấy xuất hiện, khiến cho tất cả tinh tú thiên cung, Nguyệt thiên tử cung, Nhật thiên tử cung, cho đến cung điện các cõi trời Dục giới, ánh sáng của chúng biến mất không hiện.

Lại có vô lượng vô biên bất khả tư nghị a tăng kỳ hằng hà sa số các Phạm thiên cung như vậy, tất cả oai quang của chúng thảy đều tăm tối, cho đến tất cả thiên cung ở Sắc giới vì nhờ hào quang của Phật nên cũng đều không hiện. Khi ấy ánh sáng đó đã tắt, chỉ có ánh sáng thần của Phật Thế tôn là rực sáng.

Bấy giờ đức Thế tôn với lòng đại từ chiếu diệu, vì muốn làm lợi ích các chúng sanh nên từ thiền định đứng dậy, đi một cách từ từ, an lạc, đến chỗ đại chúng mà họ đang vây quanh, quán sát Bồ Tát ma ha tát Bất Không Kiến và tất cả chúng rồi, khi ấy chư thiên và loài người, hoặc Phạm, ma, Sa môn, Bà la môn, các loài rồng, Dạ xoa, A tu la,của tất chế gian này thấy hào quang của đức Phật thảy đều từ tòa liên hoa đang ngồi đứng dậy đến trước đức Phật cung kính chắp tay lễ kính đức Thế tôn rồi tở về chỗ ngồi.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến từ xa trông thấy đức Thế tôn, thân tướng rực rỡ, đoan nghiêm, thù đặc, các căn tịch tịnh như voi chúa được điều phục, tâm ý trong sáng như nước lắng trong, tất chúng tử đầy đủ, tất cát viên mãn, từ đằng kia đến đây, càng sanh tâm vui mừng.

Khi ấy Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến bảo tôn giả A-Nan :

- Này tôn giả A-Nan, ngươi xem đức Thế tôn từ thiền định đứng dậy, đức Như Lai Thế tôn từ thiền thất đến đây chắc chắn Ngài sẽ khai diễn sự chơn thật đệ nhất, không hề hy vọng. Đức Như Lai Thế tôn nói lời vi diệu, nói lời chơn chánh, nói lời thành thật, nói lời như thật, nói lời không khác, nói lời hiền thiện, tâm Ngài khéo duy, thường làm việc lành, thân nghiệp không lỗi, khẩu nghiệp không lỗi, ý nghiệp không lỗi, tất cả công đức đều được đầy đủ, đó là đầy đủ giới tụ tối thượng bậc nhất, đầy đủ định tụ tối thượng bậc nhất, đầy đủ thật huệ tụ tối thượng bậc nhất, đầy đủ giải thoát tụ tối thượng bậc nhất, đầy đủ giải thoát tri kiến tụ tối thượng bậc nhất, đầy đủ oai nghi tối thượng bậc nhất, đấy đủ thần thông tối thượng bậc nhất, đầy đủ lợi ích tối thượng bậc nhất, đầy đủ biện tài bất tư nghị tối thượng bậc nhất, đầy đủ thành tựu tối thượng bậc nhất, đầy đủ vi diệu tối thượng bậc nhất, đầy đủ bất thối chuyển tối thượng bậc nhất, đầy đủ nhập thai tối thượng bậc nhất, đầy đủ sự trụ thai tối thượng bậc nhất, đầy đủ dự sanh ra trong gia đình tối thượng bậc nhất, đầy đủ công đức viên mãn tối thượng bậc nhất, đầy đủ các tướng bất tư nghị tối thượng bậc nhất, đầy đủ các vẻ đẹp bất tư nghị tối thượng bậc nhất, đầy đủ nghiệp quá khứ tối thượng bậc nhất, đầy đủ thiện căn tối thượng bậc, đầy đủ sự phát tâm trọn vẹn tối thượng bậc nhất, đầy đủ tín tâm, đầy đủ sự phá trừ phiền não, đầy đủ sự phá trừ lớn phiền não, đầy đu sự từ bỏ gia đình, đầy đủ sự biết về năm chủng loại... Đó là đầy đủ giới thân bậc nhất, đầy đủ định thân bậc nhất, đầy đủ huệ thân bậc nhất, đầy đủ giải thoát thân bậc nhất, đầy đủ giải thoát tri kiến thân bậc nhất, đã đạt đến thần thông rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến trí chúng tất cả rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến phân biệt pháp rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến phân biệt nghĩa rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến phân biệt biện tài rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến định tịch rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến sự minh đạt rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến căn-lực-giác đạo rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến lòng từ và đại từ rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến lòng bi và đại bi rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến tâm hỷ và đại hỷ rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến tâm xả và đại xả rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến oai nghi bất tư nghị rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến sự hổ thẹn rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến tự tại đối với tất cả pháp rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến quá khứ tri kiến vô ngại rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến trí vị lai tri kiến vô ngại rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến trí hiện tại tri kiến vô ngại rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến thân nghiệp tùy trí, huệ hành rốt ráo bậc nhất, đã đạt đến khẩu nghiệp tùy trí huệ hành rốt ráo bậc nhất.

Này tôn giả A-Nan ! Đức Như Lai, Bậc Ứng cúng, Đẳng chánh giác, trong một niệm có thể biết một cách rõ ràng về tâm, tâm sở hành của tất cả chúng sanh, hoặc thiện, hoặc ác, hoặc sạch, hoặc dơ...

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến lại bảo tôn giả A-Nan :

- Này tôn giả A-Nan ! chư Phật Thế tôn giống như biển cả, vì tịnh giới tụ thăm thẳm như đáy biển.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như núi Tu-Di, vì Tam muội tụ không thể lay động.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như hư không, vì trí huệ tụ không có biên giới.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như hư không vì thu nhiếp tất cả chúng sanh mà không chướng ngại.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như mặt trời, vì chiếu sáng các thế gian.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như đống lửa lớn, vì đốt các củi phiền não của tất cả chúng sanh.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như sông, như hào, như ao, như suối, vì rửa sạch các dơ bẩn sanh, lão, bệnh, tử của chúng sanh.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn như bậc lương y, vì hay trị lành tất cả dịch bệnh khổ đau của tất cả chúng sanh.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn như đám mây mưa lớn vì hay dùng nước pháp tưới ướt cây khô của chúng sanh.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn như vua Sư tử, vì hay phá trừ sự đại ngã mạn của tất cả chúng sanh .

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như chiếc thuyền lớn, vì hay đưa chúng sanh qua sông sanh tử.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như lực sĩ cõi trời, vì hay hàng phục tất cả lực sĩ của thế gian.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như hoa Ưu đàm, vì tất cả thế gian khó được thấy.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như cây hoa Ba lợi chất đa, vì có ba mươi hai tướng đại nhân, rất đáng yêu thích.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn giống như cha mẹ vì hay đem lại sự lợi ích an lạc cho tất cả chúng sanh.

Này tôn giả A-Nan, chư Phật Thế tôn luôn làm lợi ích, an lạc, vì hay khiến tất cả chung sanh được an trú.

Này tôn giả A-Nan, nếu có người nói :

-" Đức Như Lai xuất thế có vô lượng biện tài ", người nói như vậy gọi là khéo nói về đức Như Lai. Hoặc nói: " Đức Như Lai xuất thế có biện tài không thể nghĩ bàn ", đó gọi là khéo nói.

Này tôn giả A-Nan, cho đến nói một cách tóm lược như vầy:" Đức Như Lai xuất thế có biện tài vô biên, đức Như Lai xuất thế có biện tài vô ngại, đức Như Lai xuất thế có biện tài không chấp thủ, đắm trước, đức Như Lai xuất thế có biện tài thắng giải thoát, đức Như Lai xuất thế có biện tài tùy thuận nghĩa, biện tài tương ưng nghĩa, biện tài thanh tịnh vi diệu, biện tài khéo hỏi, biện tài bậc thượng, biện tài vô thượng, biện tài từ, biện tài đại từ, biện tài bi, biện tài đại bi, biện tài hỷ, biện tài đại hỷ, biện tài xả, biện tài đại xả, đức Phật xuất thế có biện tài lợi ích ".

Này tôn giả A-Nan, nếu có người nói: " Đức Như Lai xuất thế có đầy đủ lợi ích tất cả chúng sanh ", gọi người ấy là khéo nói về đức Như Lai.

Này tôn giả A-Nan, nếu người nói một cách chơn chánh " Đồng nghĩa với sự biện tài, lợi ích chúng sanh, chính là đức Như Lai xuất thế ở thế gian ".

Lại nói; nếu bảo:" Sự biện tài lợi ích của Ngài là vì làm tất cả chúng sanh được lợi ích nên âm thanh Ngài đều khiến cho đầy đủ khắp nơi, vì vậy mà đức Như Lai xuất hiện ở thế gian ". Người ấy cũng gọi là khéo nói về đức Như Lai.

Này tôn giả A-Nan, nếu có người nói: " Chúng sanh không chỗ nương, chúng sanh không chỗ tựa, chúng sanh không ai cứu, chúng sanh không ai che chở, chúng sanh không ai xót thương. Đức Như Lai xuất thế là làm chỗ nương, chỗ tựa, vì cứu, vì che chở, vì xót thương chúng sanh ". Như vậy là khéo nói về đức Như Lai.

Này tôn giả A-Nan! Giả sử nay tôi trải qua một kiếp hay giảm một kiếp, mãi mãi ca ngợi công đức biện tài của chư Phật Thế tôn, rốt cuộc cũng không nói được một phần. Lại trải qua vô lượng kiếp số diễn thuyết đầy đủ về công đức biện tài của đức Như Lai, Ứng cúng, Đẳng chánh giác, rốt cuộc cũng không nói được một phần nhỏ.

Này tôn giả A-Nan! Thí như có người già bệnh, ốm yếu, đi đến trong đại chúng nói như vầy :

- Mọi người nên biết, tôi tuy tuổi đã già yếu, bị bệnh hoạn tấn công nhưng vẫn có thể dùng đầu một sợi lông hút nước biển cả, làm cho khô cạn tức khắc.

Người ấy hoàn toàn không có thần thông, chú thuật gì cả mà dám quả quyết một cách mạnh mẽ như vậy, này Tôn giả ý Ngài thế nào? Điều người ấy nói có thực hiện được không?

Tôn giả A-Nan đáp :

- Không được thưa đại sĩ.

Bố tát Bất Không Kiến lại nói :

- Lời của người ấy thì Chư Thiên và loài người của tất cả thế gian, chưa thể làm việc hy hữu này. Như vậy mà người khốn khổ ấy lại nói có thể dùng đầu một sợi lông mà làm khô hết nước biển cả như người ấy nghĩ chăng?

Tôn giả A-Nan đáp :

- Chẳng được, thưa đại sĩ.

- Như vậy, này tôn giả, việc này vốn không có y cứ, nói chi việc thủ tín. Nay tôi khen nói công đức biện tài của chư Phật Thế tôn, rốt cuộc cũng không được một phần nhỏ. Việc này cũng như vậy.

Này tôn giả A-Nan, hãy để việc ấy lại. Giả sử nay đức Phật trở lại tự khen một chút công đức Ngài, cho dù trải qua ức trăm ngàn na do tha kiếp cũng không thể nói hết, huống chi là người khác mà tán thán.

Này tôn giả A-Nan! Hãy để việc ấy lại. Nay tôi lại nói :" Giả sử tất cả chúng sanh của đại địa này có bao nhiêu chủng loại, hoặc có chân, hoặc không chân, hoặc hai chân, bốn chân, cho đến có nhiều chân. Hoặc có sắc, không sắc, hữu tưởng, vô tưởng, chẳng phải có tưởng, chẳng phải không tưởng, thế giới như vậy và lấy mười phương vô lượng vô biên tất cả chúng sanh trong các thế giới, giả sử tất cả trong một lúc đều thành Phật, các Thế tôn ấy trải qua vô lượng kiếp đều trở lại tán thán một chút công đức của Phật, rốt cuộc cũng không thể khen hết.

Này tôn giả A-Nan! nên biết, tất cả chư Phật Thế tôn mới có đầy đủ công đức bất khả tư nghị như vậy.

Bấy giờ Bồ tát ma ha tát vì để làm rõ nghĩa này nên nói kệ tụng :

- Tôn giả hãy xem Pháp vương đến

Tất cả thế gian nên cúng dường

Công đức oai quang rất hiển hách

Tất cả trí đầy khó lung lay

Lời hay tối thượng, Phật chơn thuyết

Nói thật, nói đúng, nói không khác

Khéo nói thánh pháp, biết chơn thật

Thân, miệng không lỗi, ý cũng vậy

Tâm không nghĩ khác, dứt phân biệt

Giới hạnh tối thắng, Tam muội sâu

Trí huệ giải thoát thật siêu việt

Tri kiến giải thoát không ai bằng

Oai nghi đầy đủ bất tư nghì

Thần thông vô thượng, trí như thật

Lợi ích thế gian vô hạn lượng

Biện tài diệu hạnh cũng vô cùng

Từ trời hạ sanh Tượng Ngưu Vương

Nhập thai thành tựu hơn thế gian

Trụ thai lạ thường không ai bằng

Sanh nhà đầy đủ, mẹ tôn quý

Thành tựu các căn đẹp bậc nhất

Tướng đẹp, tròn đầy bất tư nghì

Tốt đẹp đầy đặn rất trang nghiêm

Tất cả phân minh đời chiêm ngưỡng

Đầy đủ chơn tâm, tín thanh tịnh

Thiền định trừ dơ, có oai lớn

Vứt bỏ thế dục, thích xuất gia

Thành tựu Bồ đề được năm thứ

Đã vượt thần thông đạt đệ nhất

Trí huệ vô ngại cũng vô biên

Với Xa-ma-tha, Tỳ-xá-na

Pháp vương thông đạt, được tự tại

Nước trong biển cả rộng mà sâu

Hoặc dùng sợi lông để dò được

Điều ngự trượng phu, giới thanh tịnh

Tuy quá nhiều kiếp không thể biết

Tu-Di tuy vững có thể động

Dùng tay đưa đến Phạm thiên cung

Khi chư Phật mới trụ thiền định

Không ai có thể loạn động được

Hư không dung chứa vẫn cùng tận

Bốn phương tuy rộng biết giới hạn

Trọn không thấy được cảnh chánh giác

Tư duy phân biệt chỗ này nọ

Tôn giả, đại địa thật rộng lớn

Nhưng vẫn biết nó rộng bao nhiêu

Nhân trung tôn xa lìa phiền não

Tâm ý thức Ngài không cùng tận

Mặt trời chiếu sáng phá tăm tối

Xem các thiện ác hoặc thấy sắc

Thế gian sư tự tại như vậy

Hay phá mây vô minh đen tối

Ví như trăng thu ra khỏi mây

Chúng sanh không thấy đều hoan hỷ

Pháp vương trí sáng như trăng rằm

Như xem sắc đẹp ai không thích?

Như đèn sáng đêm dài tăm tối

Để người mắt sáng thấy đường đi

Trí giả thế gian trừ tăm tối

Mãi dùng pháp quang chiếu chúng sanh

Bậc tự tại hay bày đuốc pháp

Đại sư trời người vì chúng sanh

Tất cả các hữu đều diệt hết

Cho nên gọi Phật: Vua ánh sáng

Thánh trí như nước sông và suối

Hay rửa sạch sanh, lão, bệnh, tử

Như Đại Y Vương cho thuốc hay

Điều ngự hay trừ các tật khổ

Giống như Long Vương đổ mưa lớn

Làm nước tràn đầy các đại địa

Như vậy chư Phật hành từ bi

Sung mãn những người ưa nghe pháp

Khi vua đại Sư tử rống lên

Hàng phục các ác thú thế gian

Thế tôn cũng vậy, quyết định thuyết

Phá trừ tâm ngã mạn ngoại đạo

Như thuyền bè lớn thường qua lại

Đưa chở những người đến và đi

Chư Phật cũng vậy biến cùng khắp

Cứu chúng thường chìm bốn dòng nước

Hoa Ưu-đàm-bát đời hiếm có

Ở Diêm Phù Đề rất khó thấy

Thế tôn trời người rất khó gặp

Chỗ quy y tất cả thế gian

Như khi hoa cây Ba-Lợi nở

Tam thập tam thiên rất vui mừng

Tướng tốt đại nhân hiện ở đời

Chúng sanh xem thấy đều hoan hỷ

Thần biến Thế tôn không cùng tận

Như hiện nay tôi đang tuyên thuyết

Tôi đã khen công đức chư Phật

Rốt ráo lợi ích các chúng sanh.

KINH ĐẠI TẬP ĐẠI PHƯƠNG ĐẲNG BỒ TÁT NIỆM PHẬT TAM MUỘI

(Hết quyển năm)

Quyển Thứ Sáu

07.PHẨM PHẬT HIỆN THẦN THÔNG

Bấy giờ đức Thế tôn từ trong ca sa hiện ra một cánh tay sắc vàng, xoa trên đảnh Bồ tát ma ha tát Bất Không Kiến, lại hiện ra tướng lưỡi rộng dài, liền bảo Bồ tát Bất Không Kiến rằng :

- Lành thay ! Lành thay ! Này Bất Không Kiến ! Nay ngươi có thể vì các chúng sanh khen ngợi công đức chơn thật cúa đức Như Lai, Ứng cúng, đẳng chánh giác.

Này Bất Không Kiến ! Nếu có người nói :" Khi chúng sanh ở thế gian không được cứu hộ, trong đó chắc chắn họ có thể được cứu hộ. Phật xuất hiện ở thế gian để cứu hộ chúng sanh." Này Bất Không Kiến nên biết, chính người đó khéo nói về đức Như Lai.

Lại nữa, này Bất Không Kiến ! Nếu lại có người nói :" Khi chúng sanh ở thế gian không có chỗ nương tựa, chính khi ấy chắc chắn có bậc biện tài bất tư nghị, biện tài vô lượng xuất hiện ở thế gian, có thể làm chỗ nương tựa lớn cho chúng sanh. Này Bất Không Kiến ! Nên biết chính người ấy khéo nói vê đức Như Lai.

Lại nữa, này, Bất Không Kiến ! Nếu lại nói rằng :" Chúng sanh ở thế gian hành động nhiều tham dục, hành động nhiều sân hận, hành động nhiều ngu si, chắc chắn khi ấy có bậc đại sư không tham dục, sân hận và ngu si xuất hiện ở đời để trừ ba độc cho chúng sanh ", này Bất Không Kiền! Nên biết đó chính là khéo nói về đức Như Lai.

Lại nữa, này Bất Không Kiến ! Nếu lại nói rằng : " Chúng sanh ở thế gian khi có nhiều sân hận, khi có nhiều tật đố, lúc ấy chắc chắn có bậc đại sư xa lìa san tham, tật đố, thích làm bố thí xuất hiện ở thế gian, phá trừ san tham, tật đố cho chúng sanh ", này Bất Không Kiến, nên biết đó chính là khéo nói về đức Như Lai.

Lại nữa, này Bất Không Kiến ! Nếu lại nói :" Chúng sanh ở thế gian không có hạnh biết xấu hổ, e thẹn, ngay khi ấy chắc chắn có bậc đại sư biết xấu hổ, e thẹn xuất hiện ở đời để trừ bỏ sự không hổ thẹn của chúng sanh " này Bất Không Kiến, nên biết đó chính là người khéo nói về đức Như Lai.

Lại nữa, này Bất Không Kiến ! nếu lại bảo rằng :" Chúng sanh ở thế gian làm nhiều việc cống cao, kiêu mạn. Ngay khi ấy chắc chắn có bậc đại sư hòa kính, điều phục nhu nhuyễn xuất hiện ở đời để trừ bỏ sự kiêu mạn cho chúng sanh " nên biết đó chính là kẻ khéo nói về đức Như Lai.

Lại nửa, này Bất Không Kiến, nếu lại bảo rằng :" Chúng sanh ở thế gian không có tâm từ bi, không thể thực hành hỷ, xả, phần lớn hành động theo tâm sân hận, uế trượt độc hại. Ngay khi ấy chắc chắn có bậc đại sư đoạn trừ sân nhuế, độc hại đầy đủ tứ đẳng ( từ, bi, hỷ, xả ) xuất hiện ở đời, dạy họ tu từ bi, làm việc đại lợi ích. " Này Bất Không Kiến, nên biết đó chính là khéo nói về đức Như Lai.

Lại nữa, này Bất Không Kiến ! Nếu lại nói rằng :" Thế gian hoặc có chúng sanh làm nhiều điều ác, không có lòng lành. Ngay khi ấy có bậc đạo sư hay dạy họ sanh các căn lành, thiện căn đã có từ trước khiến cho tăng trưởng, làm những việc đại lợi như vậy xuất hiện thế gian ". Này Bất Không Kiến ! Nên biết như vậy là kẻ khéo nói về đức Như Lai.

Lại nữa, này Bất Không Kiến ! Nếu lại bảo rằng :" Bệnh của chúng sanh ở đời năm trượt tăng trưởng, thế gian có bậc đại nhân hay làm lợi ích dẫn dắt chúng sanh ra khỏi cuộc đời bằng pháp an lạc ", này Bất Không Kiến, nên biết lời nói ấy là chỉ cho ta. Vì sao vậy ? Vì nay ta xuất hiện ở đời ác năm trược, tuyên dương diệu pháp, đoạn trừ tà cấu, hay làm lợi ích cho các chúng sanh vậy.

Bấy giờ đức Thế tôn khi đưa tay xoa đầu Bồ tát Bất Không Kiến, liền dùng thần lực, trong khoảnh một niệm khiến cho đại chúng này đều thấy vô lượng vô biên bất khả thuyết a tăng kỳ tất cả quốc độ của chư Phật hiện tại ở phương Đông. Các đức Phật Thề tôn ở trong quốc độ ấy đều chưa diệt độ và tất cả cảnh giới của chúng sanh ở đó thảy đều hiện tiền, cũng nghe âm thanh thuyết pháp của đức Phật ở đó, cũng thấy cõi ấy thanh tịnh, trang nghiêm, đầy đủ các thứ.

Như vậy cho đến phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn phương phụ, trên dưới mười phương có các tịnh độ của chư Phật. Tất cả cảnh giới rõ ràng trước mắt như xem quả xoài trong lòng bàn tay.

Lại nữa, khi đức Thế Tôn lấy tay xoa trên đảnh đầu Bồ tát Ma ha tát Bất Không Kiến, nhờ thần lực của Phật và nhân duyên bổn nguyện của Bồ tát Bất Không Kiến, trong khoảng một niệm, khiến cho đại chúng thấy mười phương vô lượng vô biên a tăng kỳ không thể đếm được chư Phật quá khứ đã nhập niết bàn, cho đến các cõi đó thanh tịnh trang nghiêm, mỗi mỗi rõ ràng như xem lòng bàn tay.

Lại nhờ thần lực của Phật mà đại chúng cũng thấy chư Phật Thế tôn ở đương lai, cõi nước thanh tịnh, trang nghiêm cụ túc.

Bấy giờ Bồ tát Ma Ha tát Bất Không Kiến nhờ sức mạnh bổn nguyện nương theo oai thần của Phật thấy khắp mười phương ba đời các đức Phật và các cõi Phật ấy thanh tịnh trang nghiêm, muốn nói lại nghĩa này nên từ tòa đứng dậy, giữ oai nghi ngay thẳng, trạch áo vai bên hữu, Quỳ gối mặt xuống đất, Chấp tay hướng về đức Phật nói kệ tụng :

- Tất cả nước ba ngàn thế giới

Nếu muốn đo lường có thể biết

Điều ngự trượng phu, thầy trời, người

Giới hạnh sâu xa ai biết được

Tu-Di cao rộng ngút trời xanh

Người bệnh già yếu miệng thổi tan

Thế tôn lúc mới nhập thiền định

Ức trăm ngàn kiếp khó biết rõ

Hư không bao la chân đi khắp

Bốn phương vô cùng vẫn đến nơi

Thế tôn Địa sư đẳng chánh giác

Trí huệ sâu xa không bến bờ

Hư không bình đẵng không chướng ngại

Vẫn bị gió bảo làm lay động

Bởi tánh Như Lai không phiền não

Tham, sân, sì, độc ở nơi nào ?

Mặt trời tròn trịa trong hư không

Thanh tịnh chiếu sáng khắp thế giới

Cũng vậy, chủng tánh à-la-tiên

Chiếu sáng rực rỡ nơi thiên chúng

Như trăng mùa thu cùng sao Mão

Chiếu sáng rạng ngời giữa các sao

Cũng vậy, trăng tròn Đại pháp vương

Một mình chói sáng giữa trời, người

Như hoa Ưu bát rất hy hữu

Thời gian chưa đến, chưa xuất thế

Chư Thiên,trung thiên, Điều ngự sư

Có lúc hiện diện tùy ý cảm.

Tay đẹp Thế tôn xoa đầu tôi

Sắc vàng trăm phước tướng trang nghiêm

Không thể hủy hoại, đều đầy đủ

Vốn vì lợi ích mới như vậy

Chơn ngôn thật ngữ của Thế tôn

Pháp vương giữa người chuyển xe chánh

Cùng khắp mười phương trong thế giới

Hết sức lợi ích, được tự tại

Nhờ Thế tôn khi xỏa đinh đầu

Con thấy bậc tối thượng mười phương

Như nói số cát trong sông hằng

Tiên đại oai đức có chúng đông

Tay đại Mâu ni đã giúp con

Liền thấy chư Phật như Di Đà

Như tính số cát trong sông hằng

Tối thắng loài người có chúng nhiều

Tay lành Như Lai xoa đảnh con

Thế giới cực lạc con thấy biết

A-Súc Ứng cúng, Lưỡng túc tôn

Ánh sáng đại từ làm lợi ích

Con nhờ tay thần Thế tôn chạm

Thấy khắp thế gian bậc diệt độ

Trong khoảnh một niệm như hằng sa

Đại từ đã hàng phục các căn

Khi Thế tôn dùng tay xoa con

Cũng thấy Di-Lặc các nguyện trước

Như các sự việc ở tương lai

Mỗi mỗi rõ ràng không còn nghi

Con đã thấy chư Phật quá khứ

Vị lai, hiện tại cũng như vậy

Mười phương, ba đời các Như Lai

Thần thông, đức lực khó nói hết

Khi Thế tôn dùng tay xoa con

Thấy khắp mười phương bậc cứu thế

Cùng thấy cõi thanh tịnh chư Phật

Nhờ đó con phát nguyện tối thượng

Thần thông chư Phật khó nghỉ nghì

Giới, định, trí tuệ cũng như vậy

Các công đức khác không nói hết

Mong Ngài như nay thường dạy con

Khi Như Lai duỗi tay xoa con

Liền thấy mười phương các tháp miếu

Các báu sắc vàng như hằng sa

Đầy đủ các thứ cúng vi diệu

Chư Phật đều đủ đại danh xưng

Vô số tướng tốt khắp mười phương

Trăm ngàn âm nhạc để cúng dường

Con thấy cõi ấy đều như vậy

Cõi ấy lái các tháp Phật

Chỉ vàng xen kẽ, báu pha lê

Cáo lớn hơn cả một do-tuần

Đoan chánh trang nghiêm đều như vậy

Lại thấy các tháp miếu Đại tôn

Các báu pha trộn rất tinh hoa

Cũng có ở trên hư không trung

Thường dùng hoa trời tung lên trên

Con lại thấy các tháp đẹp ấy

Vọt lên cao hai mươi do-tuần

Chỗ chư Phật kia tên Đăng-Nhiên

Ánh sáng chiếu khắp mười phương cõi

Khi Thế tôn dùng tay xoa đảnh

Con thấy tháp đẹp không thể nói

Các Phật đều có tiếng tăm lớn

Trong đó đều do Như Lai lực

Khi tay Thế tôn xoa đầu con

Làm con được thấy các cõi Phật

Các Ngài thiêu thân hay nhãn nhục

Tất cả các hạnh không thể nói

Đều ở chỗ mình tu khổ hạnh

Không kể ngày đêm như cha lửa

Thế lớn dũng mạnh độ chúng sanh

Đều vì vô thượng Bồ đề vậy

Con lại xem thấy mười phương cõi

Có các Bồ tát thường siêng năng

Tự xoi thịt mình thắp nhiều đèn

Bởi vì ánh sáng Bồ đề vậy

Con lại thấy vị thân thanh tịnh

Ở trước chư Phật thường đứng thẳng

Đến lúc Thế tôn đã Niết-bàn

Vì cầu đại đức của Bồ đề

Con lại trông thấy người vì pháp

Dầu thơm rưới thân làm đuốc lớn

Thân khổ ý chuyên khắp mười phương

Trọn không để tâm nơi tài thực

Con lại trông thấy các trượng phu

Hằng bỏ đầu, mắt và tay chân

Vợ con, ngôi báu, và thành, nước

Làm cho quần sanh được an lạc

Như điều con thấy chằng sót gì

Không thể dùng miệng để nói được

Điều con thấy biết rất tối thắng

Nhờ oai linh Phật nên thấy khắp

Khiến con thấy việc hy hữu này

Tốt đẹp bậc nhất Thiên trung thiên

Nay con quy y tối vô thượng.