Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 8/13

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 17

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Quyển Thứ 415 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 415 - Hội Thứ Hai

Phẩm Niệm Trụ Thảy

Thứ 17-2

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn thần túc. Những gì là bốn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Tu tam ma địa muốn dứt đi, trọn nên thần túc; nương lìa, nương vô nhiễm, nương diệt, hồi hướng xả, đấy là thứ nhất.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Tu tam ma địa siêng dứt đi, trọn nên thần túc; nương lìa, nương vô nhiễm, nương diệt, hồi hướng xả, đấy là thứ hai.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Tu tam ma địa tâm dứt đi, trọn nên thần túc; nương lìa, nương vô nhiễm, nương diệt, hồi hướng xả, đấy là thứ ba.

Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Tu tam ma địa quán dứt đi, trọn nên thần túc; nương lìa, nương vô nhiễm, nương diệt, hồi hướng xả, đấy là thứ tư.

Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là năm căn. Những gì là năm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là năm lực. Những gì là năm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu tín lực, tinh tiến lực, niệm lực, định lực, huệ lực. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát là bảy thảy nhánh giác. Những gì là bảy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu nhánh giác niệm thảy, nhánh giác trạch pháp thảy, nhánh giác tinh tiến thảy, nhánh giác hỷ thảy, nhánh giác khinh an thảy, nhánh giác định thảy, nhánh giác xả thảy; nương lìa, nương vô nhiễm, nương diệt, hồi hướng xả. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát là tám nhánh thánh đạo. Những gì là tám? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, sở tu chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tiến, chánh niệm, chánh định; nương lìa, nương vô nhiễm, nương diệt, hồi hướng xả. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là ba tam ma địa. Những gì là ba? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán tất cả pháp tự tướng đều không, an trụ nơi tâm, gọi không giải thoát môn, cũng gọi không tam ma địa , đấy là thứ nhất. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán tất cả pháp tự tướng không, nên đều không có tướng, an trụ nơi tâm, gọi vô tướng giải thoát môn, cũng gọi vô tướng tam ma địa, đấy là thứ hai. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, quán tất cả pháp tự tướng không, nên đều không sở nguyện, an trụ nơi tâm gọi vô nguyện giải thoát môn, cũng gọi vô nguyện tam ma địa, đấy là thứ ba. Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là mười một trí. Những gì là mười một? Là pháp trí, loại trí, tha tâm trí, thế tục trí, khổ trí, tập trí, diệt trí, đạo trí, tận trí, vô sanh trí, như thuyết trí.

Sao gọi pháp trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết tướng năm uẩn sai khác, đấy là pháp trí.

Sao gọi loại trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết nhãn cho đến ý, sắc cho đến pháp đều là vô thường, đấy là loại trí.

Sao gọi tha tâm trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết hữu tình khác pháp tâm, tâm sở không bị nghi trệ, đấy là tha tâm trí.

Sao gọi thế tục trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết các hữu tình tu hành sai khác, đấy là thế tục trí.

Sao gọi khổ trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết khổ nên chẳng sanh, đấy là khổ trí.

Sao gọi tập trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết tập nên dứt hẳn, đấy là tập trí.

Sao gọi diệt trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết diệt nên tác chứng, đấy là diệt trí.

Sao gọi đạo trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết đạo nên tu tập, đấy là đạo trí.

Sao gọi tận trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết tham sân si hết, đấy là tận trí.

Sao gọi vô sanh trí? Thiện Hiện! Nếu trí đem vô sở đắc mà làm phương tiện, biết các hữu thú hẳn chẳng sanh lại, đấy là vô sanh trí.

Sao gọi như thuyết trí? Thiện Hiện! Như Lai có bao nhiêu Nhất thiết tướng trí đấy là như thuyết trí.

Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là ba căn: Một căn chưa biết sẽ biết, hai căn đã biết, ba căn đủ biết.

Sao gọi căn chưa biết sẽ biết? Thiện Hiện! Nếu các kẻ hữu học bổ đặc già la đối các Thánh đế chưa đã hiện quán, sở hữu tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Đấy là căn chưa biết sẽ biết.

Sao gọi căn đã biết? Thiện Hiện! Nếu các kẻ hữu học bổ đặc già la đối các Thánh đế đã được hiện quán, sở hữu tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Đấy là căn chưa sẽ biết.

Sao gọi căn đủ biết? Thiện Hiện! Nghĩa là các kẻ vô học bổ đặc già la, hoặc A la hán, hoặc Độc giác, hoặc đã trụ mười bậc Bồ tát Ma ha tát, hoặc các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, sở hữu tín căn, tinh tiến căn, niệm căn, định căn, huệ căn. Đấy là căn đủ biết.

Thiện Hiện! Nếu ba căn đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là ba tam ma địa. Sao gọi là ba? Một có tầm có tứ tam ma địa; hai không tầm chỉ tứ tam ma địa; ba không tầm không tứ tam ma địa.

Sao gọi có tầm có tứ tam ma địa? Thiện Hiện! Nếu lìa pháp dục ác bất thiện có tầm có tứ, lìa sanh vui mừng, vào sơ tĩnh lự trụ đầy đủ. Đấy là có tầm có tứ tam ma địa.

Sao gọi không tầm chỉ tứ tam ma địa? Thiện Hiện! Như định trung gian sơ tĩnh lự, đệ nhị tĩnh lự. Đấy là không tầm chỉ tứ tam ma địa.

Sao gọi không tầm không tứ tam ma địa? Thiện Hiện! Như định đệ tam tĩnh lự cho đến phi tưởng phi phi tưởng xứ. Đấy là không tầm không tứ tam ma địa.

Thiện Hiện! Nếu ba món đây đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là mười tùy niệm. Những gì là mười? Là Phật tùy niệm, Pháp tùy niệm, Tăng tùy niệm, giới tùy niệm, xả tùy niệm, thiên tùy niệm, vắng lặng tùy niệm, thở vào ra tùy niệm, thân tùy niệm, chết tùy niệm. Thiện Hiện! Nếu mười pháp này đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn định vô sắc, tám giải thoát, chín định thứ lớp thảy. Sở hữu thiện pháp đem vô sở đắc mà làm phương tiện ấy, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là Như Lai mười lực. Những gì là mười? Thiện Hiện! Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ nhân quả thảy pháp tướng xứ phi xứ. Đấy là thứ nhất.

Thiện Hiện! Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ các loại hữu tình pháp quá khứ, vị lai, hiện tại, hiện nhiều thứ các nghiệp thọ tướng nhân quả sai khác. Đấy là thứ hai.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ tướng thế gian chẳng phải một loại chủng giới. Đấy là thứ ba.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ các loại hữu tình chẳng phải một thắng giải mà nhiều thắng giải. Đấy là thứ tư.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ các loại hữu tình các căn hơn kém. Đấy là thứ năm.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ hành tướng khắp hành. Đấy là thứ sáu.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ nhánh giác, căn, lực, giải thoát, tĩnh lự, đẳng trì, đẳng chí nhiễm tịnh sai khác. Đấy là thứ bảy.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ các loại hữu tình có vô lượng thứ túc trụ sai khác. Đấy là thứ tám.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ các loại hữu tình có vô lượng thứ tử sanh sai khác. Đấy là thứ chín.

Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, như thật biết rõ các lậu hết hẳn, được vô lậu tâm giải thoát, được vô lậu huệ giải thoát, đối trong hiện pháp tự tác chứng, trụ đầy đủ. Năng chính biết rõ ta sanh đã hết, phạm hạnh đã lập, việc làm đã xong, chẳng thọ thân sau. Đấy là thứ mười.

Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn vô sở úy. Những gì là bốn? Thiện Hiện! Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, tự xưng ta là bậc Chánh Đẳng Giác. Dù có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian y pháp lập nạn và khiến nhớ nghĩ nói: "Đối pháp này chẳng phải Chánh Đẳng Giác". Ta đối nạn kia chính thấy vô nhân. Vì đối nạn kia thấy vô nhân, nên được yên ổn trụ không sợ không hãi; tự xưng ta ngự ngôi tôn Đại tiên, ở giữa đại chúng chính rống sư tử, quay xe diệu phạm, xe ấy thanh tịnh chánh chơn vô thượng, tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian đều không có ai quay được như pháp. Đấy là thứ nhất.

Thiện Hiện! Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, tự xưng ta đã dứt hẳn các lậu. Nếu có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian y pháp lập nạn và khiến nhớ nghĩ nói: "Lậu như thế chưa được dứt hẳn". Ta đối nạn kia chính thấy vô nhân. Vì đối nạn kia thấy vô nhân nên được yên ổn trụ không sợ không hãi, tự xưng ta ngự ngôi tôn Đại tiên, đối giữa đại chúng chính rống sư tử, quay xe diệu phạm, xe ấy thanh tịnh chánh chơn vô thượng, tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian đều không có ai quay được như pháp. Đấy là thứ hai.

Thiện Hiện! Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, vì các đệ tử thuyết pháp chướng đạo. Dù có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian y pháp lập nạn và khiến nhớ nghĩ nói: "Hoặc pháp này chẳng năng chướng đạo". Ta đối nạn kia chính thấy vô nhân. Vì đối nạn kia thấy vô nhân nên được yên ổn trụ, không sợ không hãi, tự xưng ta ngự ngôi tôn Đại tiên, ở giữa đại chúng chính rống sư tử, quay xe diệu phạm, xe ấy thanh tịnh chánh chơn vô thượng, tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian đều không có ai quay được như pháp. Đấy là thứ ba.

Thiện Hiện! Nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, vì các đệ tử thuyết đạo hết khổ. Dù có Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian y pháp lập nạn và khiến nhớ nghĩ nói: "Tu đạo này chẳng năng hết khổ". Ta đối nạn kia chính thấy vô nhân. Vì đối nạn kia thấy vô nhân nên được yên ổn trụ, không sợ không hãi, tự xưng ta ngự ngôi tôn Đại tiên, ở giữa đại chúng chính rống sư tử, quay xe diệu phạm, xe ấy thanh tịnh chánh chơn vô thượng, tất cả Sa môn, hoặc Bà la môn, hoặc Thiên ma phạm, hoặc các thế gian đều không có ai năng quay như pháp. Đấy là thứ tư.

Thiện Hiện! Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là bốn vô ngại giải. Những gì là bốn? Một: nghĩa vô ngại giải, hai: pháp vô ngại giải, ba: từ vô ngại giải, bốn: biện vô ngại giải. Thiện Hiện! Bốn vô ngại giải như thế, nếu vô sở đắc mà làm phương tiện, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là mười tám pháp Phật bất cộng. Những gì là mười tám? Thiện Hiện! Là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thường không lầm lỗi, tiến không vội bạo, nhớ không quên mất, tưởng không nhiều thứ, tâm không chẳng định, không chẳng chọn xả, chí muốn không lui, tinh tiến không lui, nghĩ không lui, huệ không lui, giải thoát không lui, giải thoát tri kiến không lui, tất cả thân nghiệp trí làm dẫn trước theo trí mà chuyển, tất cả ngữ nghiệp trí làm dẫn trước theo trí mà chuyển, tất cả ý nghiệp trí làm dẫn trước theo trí mà chuyển, đối đời quá khứ sở khởi trí kiến không mắc không ngại, đối đời vị lai sở khởi trí kiến không mắc không ngại, đối đời hiện tại sở khởi trí kiến không mắc không ngại. Thiện Hiện! Mười tám pháp Phật bất cộng như thế không chẳng đều đem vô sở đắc mà làm phương tiện. Phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Lại nữa, Thiện Hiện! Tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát ấy là đà la ni môn. Những gì là đà la ni môn? Là tánh chữ bình đẳng, tánh lời nói bình đẳng, vào các tự môn. Sao gọi tánh bình đẳng, tánh lời nói bình đẳng vào các tự môn?

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện, vào Nhã tự môn, ngộ tất cả pháp gốc chẳng sanh vậy.

Vào Lạc tự môn, ngộ tất cả pháp lìa trần cấu vậy.

Vào Bả tự môn, ngộ tất cả pháp thắng nghĩa giáo vậy.

Vào Giả tự môn, ngộ tất cả pháp không tử sanh vậy.

Vào Na tự môn, ngộ tất cả pháp xa lìa danh tướng không được mất vậy.

Vào Lã tự môn, ngộ tất cả pháp xuất thế gian vậy, nhánh xanh chi ái hẳn bị hại vậy.

Vào Đà tự môn, ngộ tất cả pháp điều phục vắng lặng, chơn như bình đẳng không phân biệt vậy.

Vào Bà tự môn, ngộ tất cả pháp lìa buộc mở vậy.

Vào Trà tự môn, ngộ tất cả pháp lìa nóng kiêu uế được mát sạch vậy.

Vào Sa tự môn, ngộ tất cả pháp không quái ngại vậy.

Vào Phược tự môn, ngộ tất cả pháp dứt đường ngữ âm vậy.

Vào Phả tự môn, ngộ tất cả pháp chơn như bất động vậy.

Vào Dã tự môn, ngộ tất cả pháp như thật chẳng sanh vậy.

Vào Sắc-tra tự môn, ngộ tất cả pháp tướng chế phục nhiệm trì chẳng thể được vậy.

Vào Ca tự môn, ngộ tất cả pháp tác giả chẳng thể được vậy.

Vào Ta tự môn, ngộ tất cả pháp tánh thời bình đẳng chẳng thể được vậy.

Vào Ma tự môn, ngộ tất cả pháp tánh ngã sở chấp chẳng thể được vậy.

Vào Già tự môn, ngộ tất cả pháp tánh hành động lấy chẳng thể được vậy.

Vào Tha tự môn, ngộ tất cả pháp tánh chỗ sở y chẳng thể được vậy.

Vào Xà tự môn, ngộ tất cả pháp năng sở sanh khởi chẳng thể được vậy.

Vào Thấp-phạ tự môn, ngộ tất cả pháp tánh yên ổn chẳng thể được vậy.

Vào Đạt tự môn, ngộ tất cả pháp tánh cõi năng trì chẳng thể được vậy.

Vào Xả tự môn, ngộ tất cả pháp tánh vắng lặng chẳng thể được vậy.

Vào Khuê tự môn, ngộ tất cả pháp tánh như hư không chẳng thể được vậy.

Vào Sằn tự môn, ngộ tất cả pháp tánh cùng tận chẳng thể được vậy.

Vào Tát-phả tự môn, ngộ tất cả pháp tánh nhiệm trì xứ phi xứ khiến chẳng động chuyển chẳng thể được vậy.

Vào Nhạtự môn, ngộ tất cả pháp tánh bị biết rõ chẳng thể được vậy.

Vào Lạc-tha tự môn, ngộ tất cả pháp tánh nghĩa chấp trước chẳng thể được vậy.

Vào Ha tự môn, ngộ tất cả pháp tánh năng làm nhân chẳng thể được vậy.

Vào Bạc tự môn, ngộ tất cả pháp tánh khá phá hoại chẳng thể được vậy.

Vào Xược tự môn, ngộ tất cả pháp tánh ưa muốn che đậy chẳng thể được vậy.

Vào Tạp-mạ tự môn, ngộ tất cả pháp tánh khá nhớ nghĩ chẳng thể được vậy.

Vào Hạp-phạ tự môn, ngộ tất cả pháp tánh khá hô triệu chẳng thể được vậy.

Vào Lai tự môn, ngộ tất cả pháp tánh dũng kiện chẳng thể được vậy.

Vào Kiện tự môn, ngộ tất cả pháp tánh dày bình đẳng chẳng thể được vậy.

Vào Lai tự môn, ngộ tất cả pháp tánh chứa nhóm chẳng thể được vậy.

Vào Nả tự môn, ngộ tất cả pháp lìa các tranh ồn không qua không đến, đi đứng ngồi nằm chẳng thể được vậy.

Vào Phả tự môn, ngộ tất cả pháp khắp đầy quả báo chẳng thể được vậy.

Vào Tắc-ca tự môn, ngộ tất cả pháp tánh đồng nhóm chứa chẳng thể được vậy.

Vào Dật-ta tự môn, ngộ tất cả pháp tánh tướng suy lão chẳng thể được vậy.

Vào Chước tự môn, ngộ tất cả pháp dấu chân nhóm chứa chẳng thể được vậy.

Vào Tra tự môn, ngộ tất cả pháp tánh đuổi bức nhau chẳng thể được vậy.

Vào Trạch tự môn, ngộ tất cả pháp nơi chỗ rốt ráo chẳng thể được vậy.

Thiện Hiện! Trạch tự môn đây là năng ngộ vào ngằn mé pháp không. Trừ các chữ này nêu các pháp không lại chẳng thể được. Vì cớ sao? Vì nghĩa các chữ này chẳng thể tuyên nói, chẳng thể chỉ rõ, chẳng thể chép trì, chẳng thể chấp lấy, chẳng thể quan sát, vì lìa các tướng vậy.

Thiện Hiện! Ví như hư không là chỗ nơi về tới tất cả vật, các môn chữ này cũng lại như thế. Nghĩa các pháp không đều vào môn này mới được hiển rõ. Thiện Hiện! Vào chữ Nhã thảy đây gọi vào môn các chữ.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát nếu đối môn vào chữ như thế được trí khéo léo, đối các ngôn âm nói ra nêu rõ đều không trở ngại. Đối tất cả pháp tánh bình đẳng không, chứng trí được hết. Đối các tiếng nói đều được khéo léo.

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát năng nghe ấn tướng, ấn cú vào các môn chữ như thế. Nghe rồi thọ trì, đọc tụng làu lanh, vì người giải nói, chẳng mong danh dự, lợi dưỡng, cung kính. Do nhân duyên này được hai mươi món công đức thắng lợi. Những gì là hai mươi? Là được nghĩ nhớ dai, được hổ thẹn nhiều, được sức bền chắc, được pháp ý thú, được giác tăng thượng, được huệ thù thắng, được biện vô ngại, được môn tổng trì, được không nghi lầm, được lời trái thuận chẳng sanh giận ưa, được không cao thấp bình đẳng mà trụ, được đối lời tiếng khéo léo. Được uẩn khéo léo, giới khéo léo, xứ khéo léo, đế khéo léo, được duyên khởi khéo léo, nhân khéo léo, duyên khéo léo, pháp khéo léo, được trí căn thắng liệt khéo léo, trí tha tâm khéo léo, được xem sao lịch khéo léo, được trí thiên nhĩ khéo léo, trí túc trụ tùy niệm khéo léo, trí thần cảnh khéo léo, trí tử sanh khéo léo, được trí hết lậu khéo léo, được trí nói xứ phi xứ khéo léo, được trí vãng lai khéo léo, đi đường oai nghi khéo léo. Thiện Hiện! Đấy là hai mươi món công đức thắng lợi.

Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, đem vô sở đắc mà làm phương tiện sở đắc đà la ni môn như thế, phải biết đấy là tướng Đại thừa Bồ tát Ma ha tát.

Hội Thứ Hai

Phẩm Tu Trị Địa

Thứ 18-1

Lại nữa, Thiện Hiện! Ngươi hỏi ngần nào biết được Bồ tát Ma ha tát phát tới Đại thừa ấy. Nếu Bồ tát Ma ha tát khi tu hành sáu thứ Ba la mật đa từ một địa tới một địa, ngần đấy biết được Bồ tát Ma ha tát phát tới Đại thừa.

Sao là Bồ tát Ma ha tát khi tu sáu thứ Ba la mật đa từ một địa tới một địa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tất cả pháp không từ đâu đến cũng không đến đâu. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Vì tất cả pháp không đi không đến, không từ không tới. Bởi các pháp kia không biến hoại vậy. Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này ở chỗ từ tới địa chẳng ỷ lại, chẳng suy nghĩ, dù tu trị địa nghiệp mà chẳng thấy địa kia. Đấy là Bồ tát Ma ha tát khi tu hành sáu thứ Ba la mật đa từ một địa tới một địa.

Sao là Bồ tát Ma ha tát tu trì địa nghiệp? Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu sơ địa nên khéo tu trị mười món thắng nghiệp. Những gì là mười?

Một là đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp tăng thượng ý lạc, sự tướng lợi ích chẳng thể được vậy.

Hai là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị tất cả hữu tình tâm nghiệp bình đẳng, tất cả hữu tình chẳng thể được vậy.

Ba là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp bố thí, kẻ thí, kẻ nhận và vật đem thí chẳng thể được vậy.

Bốn là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp gần kề bạn lành, đối các bạn lành không chấp trước vậy.

Năm là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp cầu pháp, các pháp sở cầu chẳng thể được vậy.

Sáu là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, thường ưa xuất gia, cái gia nới bỏ chẳng thể được vậy.

Bảy là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp ưa muốn Phật thân, cái thân tướng tùy hảo chẳng thể được vậy.

Tám là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp mỡ mang pháp giáo, pháp sở phân biệt chẳng thể được vậy.

Chín là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp phá kiêu mạn, các pháp hưng thịnh chẳng thể được vậy.

Mười là đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp lời chắc, tất cả lời nói chẳng thể được vậy.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ sơ địa nên tu trị mười thắng nghiệp này.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ nhị địa nên đối tám pháp suy nghĩ tu tập khiến mau viên mãn. Những gì là tám? Một là thanh tịnh cấm giới, hai là biết ơn trả ơn, ba là trụ sức an nhẫn, bốn là thọ thắng vui mừng, năm là chẳng bỏ hữu tình, sáu là thường khởi đại bi, bảy là đối các sư trưởng đem tâm kính tin hỏi vâng cúng dường như thờ chư Phật, tám là siêng cầu tu tập Ba la mật đa. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ nhị địa đối tám pháp này nên nghĩ, nên học khiến mau viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tam địa nên trụ năm pháp. Những gì là năm?

Một là siêng cầu nghe nhiều thường không nhàm đủ, với pháp đã nghe chẳng mắc văn tự.

Hai là đem tâm không nhiễm thường hành pháp thí, dù khai hóa rộng mà chẳng tự cao.

Ba là vì nghiêm tịnh cõi, trồng các căn lành, tuy dùng hồi hướng mà chẳng tự cử.

Bốn là vì hóa hữu tình, tuy không nhàm mõi sanh tử vô biên mà chẳng kiêu lung.

Năm là tuy trụ hổ thẹn mà không chấp trước.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tam địa nên thường an trụ năm pháp như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tứ địa nên đối mười pháp thọ trì chẳng bỏ. Những gì là mười?

Một là ở chỗ vắng vẻ thường chẳng bỏ rời.

Hai là thường ưa ít muốn.

Ba là thường ưa vui đủ.

Bốn là thường chẳng bỏ rời công đức đầu đà.

Năm là đối các chỗ học thường chẳng nới bỏ.

Sáu là đối dục lạc rất sanh nhàm lìa.

Bảy là thường vui phát khởi vắng lặng cùng tâm.

Tám là xả tất cả vật.

Chín là tâm chẳng đắm chìm.

Mười là đối tất cả vật thường không đoái luyến.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tứ địa đối mười pháp như thế nên thọ trì chẳng bỏ.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ ngũ địa nên xa lìa mười pháp. Những gì là mười?

Một là nên xa lìa ở nhà.

Hai là nên xa lìa Bí sô ni.

Ba là nên xa lìa nhà tham.

Bốn là nên xa lìa chúng hội cãi giận.

Năm là nên xa lìa khen mình chê người.

Sáu là nên xa lìa mười bất thiện nghiệp đạo.

Bảy là nên xa lìa ngạo mạn tăng thượng.

Tám là nên xa lìa điên đảo.

Chín là nên xa lìa do dự.

Mười là nên xa lìa tham sân si.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ ngũ địa nên thường xa lìa mười pháp như thế.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ lục địa nên viên mãn sáu pháp. Những gì là sáu? Chỗ gọi sáu pháp Ba la mật đa. Tức là Bố thí cho đến Bát nhã.

Lại nên xa lìa sáu pháp. Những gì là sáu?

Một là tâm Thanh văn.

Hai là tâm Độc giác.

Ba là tâm nóng nảy.

Bốn là tâm thấy kẻ xin đến chẳng vui, buồn nhăn.

Năm là tâm xả vật sở hữu gói luyến, buồn ăn năn.

Sáu là tâm đối kẻ đến cầu phương tiện gạt dối.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ lục địa thường nên viên mãn sáu pháp nói trước và nên xa lìa sáu pháp nói sau.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thất địa nên xa lìa hai mươi pháp. Những gì là hai mươi?

Một là nên xa lìa ngã chấp cho đến kiến giả chấp.

Hai là nên xa lìa chấp đoạn.

Ba là nên xa lìa chấp thường.

Bốn là nên xa lìa chấp tướng.

Năm là nên xa lìa chấp kiến.

Sáu là nên xa lìa chấp danh sắc.

Bảy là nên xa lìa chấp uẩn.

Tám là nên xa lìa chấp xứ.

Chín là nên xa lìa chấp giới.

Mười là nên xa lìa chấp đế.

Mười một là nên xa lìa chấp duyên khởi.

Mười hai nên xa lìa chấp ở đắm ba cõi.

Mười ba nên xa lìa chấp tất cả pháp.

Mười bốn nên xa lìa chấp đối tất cả pháp như lý bất như lý.

Mười lăm nên xa lìa chấp y Phật kiến.

Mười sáu nên xa lìa chấp y Pháp kiến.

Mười bảy nên xa lìa chấp y Tăng kiến.

Mười tám nên xa lìa chấp y giới kiến.

Mười chín nên xa lìa chấp y không kiến.

Hai mươi nên xa lìa tánh chán sợ không.

Lại nên viên mãn hai mươi pháp. Những gì là hai mươi?

Một là nên viên mãn thông đạt thông.

Hai là nên viên mãn chứng vô tướng.

Ba là nên viên mãn biết vô nguyện.

Bốn là nên viên mãn ba luân thanh tịnh.

Năm là nên viên mãn thương xót hữu tình và đối hữu tình không sở chấp trước.

Sáu là nên viên mãn thấy tất cả pháp bình đẳng và với trong ấy không sở chấp trước.

Bảy là nên viên mãn thấy tất cả hữu tình bình đẳng và với trong ấy không sở chấp trước.

Tám là nên viên mãn thông đạt chơn thật lý thú và với trong ấy không sở chấp trước.

Chín là nên viên mãn trí vô sanh nhẫn.

Mười là nên viên mãn thuyết tất cả pháp nhất tướng lý thú.

Mười một nên viên mãn diệt trừ phân biệt.

Mười hai nên viên mãn xa lìa các tưởng.

Mười ba nên viên mãn xa lìa các kiến.

Mười bốn nên viên mãn xa lìa phiền não.

Mười lăm nên viên mãn bậc chỉ quán.

Mười sáu nên viên mãn tánh điều phục tâm.

Mười bảy nên viên mãn tánh vắng lặng tâm.

Mười tám nên viên mãn tánh vô ngại trí.

Mười chín nên viên mãn không sở ái nhiễm.

Hai mươi nên viên mãn tùy tâm sở dục đến cõi chư Phật, ở Phật chúng hội tự hiện thân ra.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thất địa thường nên xa lìa hai mươi pháp đã nói như trước, và nên viên mãn hai mươi pháp đã nói như sau.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ bát địa nên viên mãn bốn pháp. Những gì là bốn?

Một là nên viên mãn ngộ vào tâm hành tất cả hữu tình.

Hai là nên viên mãn du hý các thần thông.

Ba là nên viên mãn thấy cõi chư Phật như đã thấy kia mà tự nghiêm tịnh các đồ cõi Phật.

Bốn là nên viên mãn vâng thờ cúng dường chư Phật Thế Tôn, đối thân Như Lai như thật quán sát.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ bát địa đối bốn pháp này nên siêng viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ cửu địa nên viên mãn bốn pháp. Những gì là bốn?

Một là nên viên mãn trí căn thắng liệt.

Hai là nên viên mãn nghiêm tịnh cõi Phật.

Ba là nên viên mãn như huyễn đẳng trì hằng vào các định.

Bốn là nên viên mãn theo các hữu tình căn lành đã thục nên vào các cõi tự hiện hóa sanh.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ cửu địa đối bốn pháp này phải siêng viên mãn.

Lại nữa, Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ thập địa nên viên mãn mười hai pháp. Những gì là mười hai?

Một là nên viên mãn nhiếp thọ sở đại nguyện vô biên xứ, tùy có sở nguyện đều khiến chứng được.

Hai là nên viên mãn trí theo tiếng tăm khác loại các trời, rồng, dược xoa thảy.

Ba là nên viên mãn vô ngại biện nói.

Bốn là nên viên mãn vào thai đầy đủ.

Năm là nên viên mãn ra thai đầy đủ.

Sáu là nên viên mãn gia tộc đầy đủ.

Bảy là nên viên mãn chủng tánh đầy đủ.

Tám là nên viên mãn quyến thuộc đầy đủ.

Chín là nên viên mãn sanh thân đầy đủ.

Mười là nên viên mãn xuất gia đầy đủ.

Mười một nên viên mãn trang nghiêm cội Bồ Đề đầy đủ.

Mười hai nên viên mãn tất cả công đức thành xong đầy đủ.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thập địa nên siêng viên mãn mười hai pháp này. Thiện Hiện phải biết: Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ đệ thập địa rồi nên nói cùng các Như Lai không khác.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp tăng thượng ý lạc? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí tu nhóm tất cả căn lành thù thắng, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp tăng thượng ý lạc.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp tất cả hữu tình tâm bình đẳng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí dẫn phát từ bi hỷ xả bốn vô lượng tâm, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp tất cả hữu tình tâm bình đẳng.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện, tu trị nghiệp bố thí? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả hữu tình không sở phân biệt mà hành bố thí, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp bố thí.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp gần kề bạn lành? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thấy các bạn lành khuyến hóa hữu tình khiến nó tu tập Nhất thiết trí trí tức liền gần kề cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, hỏi thọ chánh pháp, ngày đêm thừa phụng tâm không lười mỏi, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp gần kề bạn lành.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp cầu pháp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem tác ý tương ưng Nhất thiết trí trí siêng cầu Vô thượng Chánh pháp Như Lai, chẳng đọa Thanh văn, bậc Độc giác thảy, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp cầu pháp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp thường vui xuất gia? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tất cả chỗ sanh hằng nhàm ở nhà ồn tạp bức ngặt in như ngục tù, thường vui Phật pháp thanh tịnh xuất gia, vắng lặng vô vi như hư không vô ngại, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp thường vui xuất gia.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp mến ưa thân Phật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vừa một phen xem thấy hình tướng Phật rồi, cho đến chứng được Nhất thiết trí trí trọn chẳng bỏ tác ý niệm Phật, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp mến ưa thân Phật.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp mở mang pháp giáo? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát ở đời còn Phật và sau Niết bàn, vì các hữu tình mở mang pháp giáo; trước giữa sau đều lành, văn nghĩa khéo léo, thuần nhất viên mãn thanh bạch phạm hạnh, chỗ gọi Khế kinh cho đến Luận nghị, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp mở mang pháp giáo.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp phá kiêu mạn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường ôm lòng nhường kính, đẹp tâm kiêu khinh, do đấy chẳng sanh vào tộc hèn họ kém, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp phá kiêu mạn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp lời chắc? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xứng biết mà nói, ngôn hành hợp nhau, đấy là Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện tu trị nghiệp lời chắc. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ sơ địa nên khéo tu trị mười thắng nghiệp này.

Sao là Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh cấm giới? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng khởi tác ý Thanh văn, Độc giác và các pháp giá giới ngăn Bồ đế, đấy là Bồ tát Ma ha tát thanh tịnh cấm giới.

Sao là Bồ tát Ma ha tát biết ơn trả ơn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành các hạnh thù thắng Bồ tát, được ơn nhỏ của người hãy nặng trọng báo, huống là ơn huệ lớn mà chẳng sẽ đền. Đấy là Bồ tát Ma ha tát biết ơn trả ơn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát trụ sức an nhẫn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát bị tất cả hữu tình nếu đều xâm hại mà năng đối kia không lòng giận hại. Đấy là Bồ tát Ma ha tát trụ sức an nhẫn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát thọ thắng vui mừng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thấy các hữu tình đối hạnh Tam thừa đã được thành thục, thân tâm vui mừng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thọ thắng vui mừng.

Sao là Bồ tát Ma ha tát chẳng bỏ hữu tình? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát muốn khắp cứu giúp tất cả hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát chẳng bỏ hữu tình.

Sao là Bồ tát Ma ha tát thường khởi đại bi? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi hành các hạnh thù thắng Bồ tát, hằng khởi nghĩ này: Ta vì nhiêu ích mỗi mỗi hữu tình, giả sử kiếp đều như vô lượng vô số Căng già ở đại địa ngục chịu các trọng khổ: hoặc đốt hoặc nướng, hoặc mổ hoặc sẽ, hoặc đâm hoặc treo, hoặc xay hoặc giã, chịu vô lượng việc khổ như thế thảy, cho đến khiến các loại hữu tình kia cưỡi xe Phật thừa mà vào viên tịch; tất cả cõi hữu tình như thế hết, mà lòng đại bi từng không lười bỏ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thường khởi đại bi.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đối các Sư trưởng đem tâm kính tin, hỏi vâng cúng dường như thờ chư Phật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, kính thuận Sư trưởng không điều đoái luyến. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối các Sư trưởng đem tâm kính tin, hỏi vâng cúng dường như thờ chư Phật.

Sao là Bồ tát Ma ha tát siêng cầu tu tập Ba la mật đa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khắp đối tất cả Ba la mật đa chuyên tâm cầu học chẳng đoái việc khác. Đấy là Bồ tát Ma ha tát siêng cầu tu tập Ba la mật đa.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ nhị địa đối tám pháp này nên nghĩ nên học khiến mau viên mãn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát siêng cầu nghe nhiều, thường không nhàm đủ; với pháp đã nghe chẳng đắm văn lự? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát phát siêng tinh tiến, khởi nghĩ này rằng: Hoặc cõi Phật đây, hoặc cõi mười phương tất cả Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác thuyết ra Chánh pháp ta phải lóng nghe, thọ trì đọc tụng, tu học rốt ráo, chớ cho thiếu xót, mà với trong ấy chẳng đắm văn tự. Đấy là Bồ tát Ma ha tát siêng cầu nghe nhiều thường không nhàm đủ, với pháp đã nghe chẳng đắm văn tự.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đem tâm không nhiễm thường hành pháp thí, dù rộng khai hóa mà chẳng tự cao? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì các hữu tình tuyên nói Chánh pháp, hãy chẳng tự vì đem căn lành đây hồi hướng Bồ đề, huống cầu việc khác, dù hóa đạo nhiều mà chẳng tự ỷ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đem tâm không nhiễm thường hành pháp thí, dù rộng khai hóa mà chẳng tự cao.

Sao là Bồ tát Ma ha tát vì nghiêm tịnh cõi, trồng các căn lành, tuy dùng hồi hướng mà chẳng tự cử? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dũng mãnh tinh tiến tu các căn lành, vì muốn trang nghiêm tịnh quốc chư Phật và vì thanh tịnh cõi tâm mình người, tuy làm việc này mà chẳng tự cao. Đấy là Bồ tát Ma ha tát vì nghiêm tịnh cõi trồng các căn lành, tuy dùng hồi hướng mà chẳng tự cử.

Sao là Bồ tát Ma ha tát vì hóa hữu tình, tuy chẳng nhàm mỏi sanh tử vô biên mà chẳng kiêu lung? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì muốn thành thục tất cả hữu tình trồng các căn lành, nghiêm tịnh cõi Phật, cho đến chưa viên mãn Nhất thiết trí trí, tuy chịu cần khổ sanh tử vô biên mà không nhàm mỏi, cũng chẳng tự cao. Đấy là Bồ tát Ma ha tát vì hóa hữu tình, tuy chẳng nhàm mỏi sanh tử vô biên mà chẳng kiêu lung.

Sao là Bồ tát Ma ha tát tuy trụ hổ thẹn mà không sở trước? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chuyên cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, đối tác ý các Thanh văn, Độc giác đủ hổ thẹn nên trọn chẳng tạm khởi, mà với trong ấy cũng không sở đắm. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tuy trụ hổ thẹn mà không sở đắm.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tam địa nên thường an trụ năm pháp như thế.

Quyển Thứ 416 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 416 - Hội Thứ Hai

Phẩm Tu Trị Địa

Thứ 18-2

Sao là Bồ tát Ma ha tát ở chỗ vắng vẻ thường chẳng bỏ lìa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát siêng cầu Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề, vượt khỏi các Thanh văn, bậc Độc giác thảy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát ở chỗ vắng vẻ thường chẳng bỏ lìa.

Sao là Bồ tát Ma ha tát thường ưa ít muốn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát hãy chẳng tự vì cầu Đại bồ đề, huống là muốn thế gian và việc Nhị thừa. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thường ưa ít muốn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát thường ưa vui đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chỉ vì chứng được Nhất thiết trí trí, nên đối việc khác không sở chấp trước. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thường ưa vui đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát thường chẳng bỏ lìa công đức đầu đà? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường đối thâm pháp khởi nhẫn quán sát kỹ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thường chẳng bỏ lìa công đức đầu đà.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đối các chỗ học thường chẳng nới bỏ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối chỗ sở học bền giữ chẳng dời. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối các chỗ học thường chẳng nới bỏ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đối các dục lạc rất sanh nhàm lìa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối diệu dục lạc chẳng khởi dục tâm. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối các dục lạc rất sanh nhàm lìa.

Sao là Bồ tát Ma ha tát thường ưa phát khởi vắng lặng cùng tâm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tất cả pháp từng không khởi tác. Đấy là Bồ tát Ma ha tát thường ưa phát khởi vắng lặng cùng tâm.

Sao là Bồ tát Ma ha tát xả tất cả vật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối pháp nội ngoại đều chẳng nhiếp thọ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát xả tất cả vật.

Sao là Bồ tát Ma ha tát tâm chẳng chìm đắm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối các thức trụ tâm chẳng từng khởi. Đấy là Bồ tát Ma ha tát tâm chẳng chìm đắm.

Sao là Bồ tát Ma ha tát đối tất cả vật thường không đoái luyến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả sự từng chẳng suy nghĩ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát đối tất cả vật thường không đoái luyến.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ tứ địa đối mười pháp như thế nên thọ trì chẳng bỏ lìa.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa ở nhà? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dạo cõi các Phật, theo chỗ sở sanh thường vui xuất gia, cạo bỏ râu tóc, thọ trì pháp phục, hiện làm Sa môn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa ở nhà.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa Bí sô ni? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường xa lìa các Bí sô ni, chẳng cùng ở chung trong chừng giây lát, cũng lại đối kia chẳng khởi tâm khác. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa Bí sô ni.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa nhà tham? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Ta nên đêm dài lợi ích an vui tất cả hữu tình; nay hữu tình này tự nhờ phước lực cảm được nhà thí chủ hảo tâm như thế, nên ta với trong chẳng nên tham ghét, đã suy nghĩ rồi, xa lìa nhà tham. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa nhà tham.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chúng hội giận cãi? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Nếu chỗ chúng hội trong ấy hoặc có Thanh văn, Độc giác, hoặc nói pháp yếu tương ưng thừa kia, khiến ta lui mất tâm Đại bồ đề. Vậy nên quyết định cần xa lìa chúng hội. Lại khởi nghĩ này: Những kẻ giận cãi hay khiến hữu tình phát khởi sân hại, gây tác nhiều thứ nghiệp ác bất thiện, hãy trái đạo lành, huống Đại bồ đề. Vậy nên quyết định phải xa lìa giận cãi. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chúng hội giận cãi.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa khen mình chê người? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng thấy có các pháp nội ngoại, nên phải xa lìa khen mình chê người. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa khen mình chê người.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa mười bất thiện nghiệp đạo? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi suy nghĩ này: Mười món bất thiện nghiệp đạo như thế hãy năng ngại đường lành người trời, huống đối Thánh đạo và Đại bồ đề mà chẳng làm ngăn ư? Nên ta đối kia quyết định phải xa lìa. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa mười bất thiện nghiệp đạo.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa ngạo mạn tăng thượng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng thấy có pháp khá hay phát khởi kẻ ngạo mạn đây, nên phải xa lìa. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa ngạo mạn tăng thượng.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa điên đảo? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán việc điên đảo đều bất khả đắc, vậy nên quyết định nên xa lìa điên đảo. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa điên đảo.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa do dự? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán việc do dự đều bất khả đắc, vậy nên quyết định phải xa lìa do dự. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa do dự.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tham sân si? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đều chẳng thấy việc tham sân si, nên phải xa lìa ba pháp như thế. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tham sân si. Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ ngũ địa nên thường xa lìa mười pháp như thế.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sáu Ba la mật đa? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát viên mãn sáu thứ Ba la mật đa vượt khỏi các Thanh văn và bậc Độc giác. Lại trụ sáu Ba la mật đa đây Phật và Nhị thừa năng độ năm chủng đã biết bờ biển. Những gì là năm? Một là quá khứ, hai là vị lai, ba là hiện tại, bốn là bất khả thuyết, năm là vô vi. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sáu Ba la mật đa.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Thanh văn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Các tâm Thanh văn chẳng phải đạo chứng Vô thượng Đại bồ đề nên phải xa lìa. Sở dĩ vì sao? Vì chán sanh tử vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Thanh văn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Độc giác? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Các tâm Độc giác chẳng phải đạo chứng Vô thượng Đại bồ đề nên phải xa lìa. Sở dĩ vì sao? Vì vui Niết bàn vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm Độc giác.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm nóng nảy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Tâm nóng nảy này chẳng phải đạo chứng Vô thượng đại Bồ đề, nên phải xa lìa. Sở dĩ vì sao? Vì sợ sanh tử vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm nóng nảy.

Sao Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm thấy kẻ xin đến chẳng vui sầu nhăn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Tâm sầu nhăn đây chẳng phải đạo chứng Vô thượng Đại bồ đề nên phải xa lìa. Sở dĩ vì sao? Vì trái từ bi vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm thấy kẻ xin đến chẳng vui sầu nhăn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm xả vật sở hữu theo duyên buồn hối? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Tâm theo hối đây chẳng phải đạo chứng Vô thượng Đại bồ đề, nên phải xa lìa. Sở dĩ vì sao? Vì trái bản nguyện vậy. Nghĩa là ta khi sơ phát tâm Bồ đề, khởi lời nguyện rằng: Các sở hữu ta thí kẻ đến xin tùy lòng muốn bất không, vì sao ngày nay thí rồi nghĩ lại ăn năn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm xả vật sở hữu theo duyên buồn hối.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm đối kẻ đến xin phương tiện dối gạt? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khởi nghĩ như vầy: Tâm dối gạt đây chẳng phải đạo chứng Vô thượng Đại bồ đề nên phải xa lìa. Sở dĩ vì sao? Vì trái bản thệ vậy. Nghĩa là khi ta sơ phát tâm khởi lời thệ này: Phàm ta sở hữu thí kẻ đến xin tùy muốn bất không, vì sao ngày nay mà dối gạt kia. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tâm đối kẻ đến xin phương tiện dối gạt.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ lục địa thường nên viên mãn sáu pháp nói trước, và nên xa lìa sáu pháp nói sau.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa ngã chấp cho đến kiến giả chấp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán ngã cho đến kiến giả rốt ráo chẳng phải có, chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa ngã chấp cho đến kiến giả chấp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đoạn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp rốt ráo chẳng sanh, không có nghĩa đoạn vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đoạn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp thường? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp tánh đã chẳng sanh, không có nghĩa thường vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp thường.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tưởng tướng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán hoặc tham thảy vô sở hữu vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa tưởng tướng.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa kiến chấp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha đều chẳng thấy có các kiến tánh vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa kiến chấp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp danh sắc? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh danh sắc đều vô sở hữu chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp danh sắc.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa uẩn chấp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các uẩn đều vô sở hữu chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa uẩn chấp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa xứ chấp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các xứ đều vô sở hữu chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa xứ chấp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa giới chấp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các giới đều vô sở hữu chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa giới chấp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa đế chấp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các đế đều vô sở hữu chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa đế chấp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp duyên khởi? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh duyên khởi đều vô sở hữu chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp duyên khởi.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp trụ đắm ba cõi? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh ba cõi đều vô sở hữu chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp trụ đắm ba cõi.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp tất cả pháp? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh tất cả pháp đều như hư không chẳng khá được vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp tất cả pháp.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đối tất cả pháp như lý bất như lý? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tánh các pháp đều chẳng khá được, không có như lý bất như lý vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp đối tất cả pháp như lý bất như lý.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Phật kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết chấp nương Phật kiến chẳng được thấy Phật vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Phật kiến.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Pháp kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tánh chơn pháp chẳng thể thấy vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Pháp kiến.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Tăng kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết chúng hòa hợp vô tướng vô vi chẳng thể thấy vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương Tăng kiến.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương giới kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tánh tội phước đều chẳng có vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương giới kiến.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương không kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán các không pháp đều vô sở hữu chẳng thể thấy vậy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chấp nương không kiến.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chán sợ không tánh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát quán tất cả pháp tự tánh đều không, chẳng phải không cùng không có trái hại nhau, nên việc chán sợ đều chẳng thể được, bởi không pháp đây chẳng nên chán sợ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên xa lìa chán sợ không tánh.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt không? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát biết tất cả pháp tự tướng đều không. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt không.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chứng vô tướng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng suy nghĩ tất cả tướng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chứng vô tướng.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn biết vô nguyện? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối pháp trí ba cõi đều chẳng khởi. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn biết vô nguyện.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ba luân thanh tịnh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đầy đủ mười thiện nghiệp đạo. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ba luân thanh tịnh.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thương xót hữu tình và đối hữu tình không sở chấp trước? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã được đại bi và nghiêm tịnh cõi đều không sở chấp. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thương xót hữu tình và đối hữu tình không sở chấp trước.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả pháp bình đẳng kiến và với trong đây không sở chấp trước? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng tăng chẳng giảm, đều vô sở chấp. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả pháp bình đẳng kiến và với trong ấy không sở chấp trước.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả hữu tình bình đẳng kiến và với trong ấy không sở chấp trước? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối các hữu tình chẳng tăng chẳng giảm, đều không sở chấp. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả hữu tình bình đẳng kiến và với trong ấy không sở chấp trước.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt chơn thật lý thú và với trong ấy không sở chấp trước? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp lý thú chơn thật tuy như thật thông đạt mà không sở thông đạt, đều không sở chấp. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thông đạt chơn thật lý thú và với trong ấy không sở chấp trước.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí vô sanh nhẫn? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát nhẫn tất cả pháp không sanh không diệt, không sở tạo tác và biết danh sắc rốt ráo chẳng sanh. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí vô sanh nhẫn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thuyết tất cả pháp nhất tướng lý thú? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp hành tướng chẳng hai. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thuyết tất cả pháp nhất tướng lý thú.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn diệt trừ phân biệt? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đối tất cả pháp chẳng khởi phân biệt. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn diệt trừ phân biệt.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các tưởng? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa tưởng đại tiểu và vô lượng. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các tưởng.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các kiến? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát xa lìa thấy Thanh văn, bậc Độc giác kiến. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa các kiến.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa phiền não? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát nới bỏ tất cả hữu lậu phiền não tập khí nối nhau. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xa lìa phiền não.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn bậc chỉ quán? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu nhất thiết trí, nhất thiết tướng trí. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn bậc chỉ quán.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn điều phục tâm tánh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát chẳng đắm ba cõi. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn điều phục tâm tánh.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vắng lặng tâm tánh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khéo nhiếp sáu căn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vắng lặng tâm tánh.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tánh vô ngại trí? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát được Phật nhãn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tánh vô ngại trí.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn không sở ái nhiễm? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát lìa bỏ sáu xứ. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn không sở ái nhiễm.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tùy tâm sở dục trụ cõi chư Phật, ở Phật chúng hội tự hiện thân ra? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu thắng thần thông qua cõi chư Phật, thừa sự cúng dường chư Phật Thế Tôn, thỉnh quay xe pháp, độ loại hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tùy tâm sở dục qua cõi chư Phật, ở Phật chúng hội tự hiện thân ra.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thất địa thường nên xa lìa hai mươi pháp trước, và nên viên mãn hai mươi pháp sau.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vào tâm hành tất cả hữu tình? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát dùng nhất tâm trí như thật biết khắp tâm và tâm sở tất cả hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ngộ vào tâm hành tất cả hữu tình.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn ngộ du hý các thần thông? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát du hý các thứ thần thông tự tại, vì muốn gần kề cúng dường Phật, nên từ một nước Phật đến một nước Phật mà năng chẳng sanh tưởng dạo nước Phật. Thiện Hiện! Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn du hý các thần thông.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy cõi chư Phật như đã thấy kia mà tự nghiêm tịnh các thứ cõi Phật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ một cõi Phật năng thấy mười phương vô biên nước Phật, cũng năng thị hiện mà từng chẳng sanh tưởng cõi nước Phật, lại vì thành thục các hữu tình nên hiện ở ngôi vua Chuyển luân Tam thiên đại thiên thế giới mà tự trang nghiêm, cũng năng lìa bỏ mà không sở chấp. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn thấy các cõi Phật, như đã thấy kia mà tự nghiêm tịnh các thứ cõi Phật.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn cúng dường thừa sự chư Phật Thế Tôn, đối thân Như Lai như thật quán sát? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì muốn nhiêu ích các hữu tình nên đối pháp nghĩa thú như thật phân biệt, như vậy gọi là đem pháp cúng dường vâng thờ chư Phật, lại quan sát kỹ Pháp thân chư Phật. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn cúng dường thừa sự chư Phật Thế Tôn, đối thân Như Lai như thật quán sát.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ bát địa đối bốn pháp này nên siêng viên mãn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí căn thắng liệt? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ Phật mười lực, như thật biết rõ tất cả hữu tình các căn thắng liệt. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí căn thắng liệt.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nghiêm tịnh cõi Phật? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đem vô sở đắc mà làm phương tiện, nghiêm tịnh tâm hành tất cả hữu tình. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nghiêm tịnh cõi Phật.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn đẳng trì như huyễn hằng vào các định? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ đẳng trì đây, tuy năng thành xong tất cả sự nghiệp, mà đối pháp ấy đều không động chuyển. Lại tu đẳng trì rất thành thục vậy, mà chẳng khởi gia hạnh năng hằng hiện tiền. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn đẳng trì như huyễn hằng vào các định.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn theo căn lành các hữu tình đáng thành thục, nên vào cõi tự hiện hóa sanh? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát vì muốn thành thục các loại hữu tình căn lành thù thắng theo sở nghi kia, nên vào các cõi mà hiện thọ sanh. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn theo căn lành các hữu tình đáng thành thục, nên vào cõi tự hiện hóa sanh.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ cửu địa đối bốn pháp đây nên siêng viên mãn.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nhiếp thọ xứ sở đại nguyện vô biên, tùy có sở nguyện đều khiến chứng được? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đã đủ sáu Ba la mật đa rất viên mãn vậy, hoặc vì nghiêm tịnh cõi nước chư Phật, hoặc vì thành thục các loại hữu tình, tùy tâm sở nguyện đều khiến chứng được. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn nhiếp thọ xứ sở đại nguyện vô biên, tùy có sở nguyện đều khiến chứng được.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí theo tiếng tăm dị loại các trời rồng và dược xoa thảy? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu tập thù thắng từ vô ngại giải, năng khéo biết rõ lời tiếng sai khác trời, rồng, dược xoa, kiện đạt phược, a tố lạc, yết lộ trà, khẩn nại lạc, mạc hô lạc già, người, phi người thảy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trí theo tiếng tăm dị loại các trời, rồng, dược xoa thảy.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn biện thuyết vô ngại? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tu tập thù thắng biện vô ngại giải, vì các hữu tình năng thuyết không hết. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn biện thuyết vô ngại.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vào thai đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát tuy tất cả chỗ sanh thật hằng hóa sanh, mà vì lợi ích hữu tình nên hiện vào thai, ở trong thai đầy đủ vô biên thắng sự. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn vào thai đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sanh ra đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi ra thai thị hiện nhiều thứ thắng sự hiếm có, khiến các hữu tình kẻ thấy vui mừng, được lợi vui lớn. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sanh ra đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn gia tộc đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát hoặc sanh nhà đại tộc họ Sát đế lợi, hoặc sanh nhà đại tộc họ Bà la môn, cha mẹ chơn tịnh. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn gia tộc đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chủng tánh đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường ở quá khứ sanh trong chủng tánh các Bồ tát Ma ha tát. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn chủng tánh đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn quyến thuộc đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thường đem chúng Bồ tát Ma ha tát vô lượng vô số mà làm quyến thuộc. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn quyến thuộc đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sanh thân đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi mới sanh nơi thân đầy đủ tất cả tướng tốt, phóng đại quang minh soi khắp vô biên thế giới chư Phật, cũng khiến cõi kia sáu thứ biến động, hữu tình kẻ gặp không chẳng nhờ ích. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn sanh thân đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xuất gia đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát khi xuất gia có vô lượng vô số trăm ngàn, trăm ức, muôn ức chúng vây quanh trước sau tôn trọng ngợi khen; qua tới đạo tràng cạo bỏ râu tóc, mặc ba pháp y, nhận cầm bình bát, dẫn đem vô lượng, vô biên hữu tình khiến cưỡi Tam thừa mà đến viên tịch. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn xuất gia đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trang nghiêm cội Bồ đề đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát thiện căn thù thắng, nguyện lực rộng lớn, cảm được cội Đại bồ đề như vầy: Lấy ngọc phệ lưu ly làm cọng, chơn kim làm gốc, nhánh lá hoa quả đều dùng bảy báu thượng diệu làm thành, cội ấy cao rộng che khắp Tam thiên đại thiên cõi Phật, ánh sáng soi rực khắp cả thế giới chư Phật mười phương Căng già sa thảy. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn trang nghiêm cội Bồ đề đầy đủ.

Sao là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả công đức thành xong đầy đủ? Thiện Hiện! Nếu Bồ tát Ma ha tát đầy đủ tư lương phước huệ thù thắng, thành thục hữu tình, nghiêm tịnh cõi Phật. Đấy là Bồ tát Ma ha tát nên viên mãn tất cả công đức thành xong đầy đủ.

Thiện Hiện! Các Bồ tát Ma ha tát khi trụ đệ thập địa nên siêng viên mãn mười hai pháp đây.

Sao là Bồ tát Ma ha tát trụ đệ thập địa rồi nên nói cùng các Như Lai không khác? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này đã viên mãn sáu Ba la mật đa, cho đến đã viên mãn mười tám pháp Phật bất cộng; đủ nhất thiết trí, nhất thiết tướng trí, hoặc lại dứt hẳn tất cả phiền não tập khí nối nhau bèn trụ Phật địa. Do đây nên nói: Nếu Bồ tát Ma ha tát trụ đệ thập địa rồi nên nói cùng các Như Lai không khác.

Thiện Hiện! Sao là Bồ tát Ma ha tát trụ đệ thập địa tới Như Lai địa? Thiện Hiện! Bồ tát Ma ha tát này phương tiện khéo léo hành sáu Ba la mật đa, bốn niệm trụ, cho đến mười tám pháp Phật bất cộng; vượt khỏi Tịnh quán địa, Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa và Bồ tát địa. Lại năng dứt hẳn tất cả phiền não tập khí nối nhau, bèn thành Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trụ Như Lai địa.

Thiện Hiện! Như vậy, Bồ tát Ma ha tát trụ đệ thập địa tới Như Lai địa. Thiện Hiện! Ngần đấy phải biết Bồ tát Ma ha tát phát tới Đại thừa.

Hội Thứ Hai

Phẩm Xuất Trụ

Thứ 19-1

Lại nữa, Thiện Hiện! Ngươi hỏi Đại thừa như thế từ chỗ nào xuất, đến trụ chỗ nào ấy?

Thiện Hiện! Đại thừa như thế từ trong tam giới xuất, đến trụ trong Nhất thiết trí trí, nhưng đem vô nhị làm phương tiện nên vô xuất vô trụ. Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Hoặc Đại thừa, hoặc Nhất thiết trí trí, hai pháp như thế chẳng tương ưng chẳng phải chẳng tương ưng, vô sắc vô kiến vô đối nhất tướng chỗ gọi vô tướng. Vì cớ sao? Thiện Hiện! Pháp vô tướng chẳng đã xuất trụ, chẳng sẽ xuất trụ, chẳng đang xuất trụ. Sở dĩ vì sao?

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến pháp giới không cũng có xuất trụ. Nhưng pháp giới không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì pháp giới không, pháp giới không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến chơn như không; thật tế, bất tư nghì giới, an ẩn giới, tịch tịnh giới, đoạn giới, ly giới, diệt giới không cũng có xuất trụ. Nhưng chơn như không cho đến diệt giới không, chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì chơn như không, chơn như không tự tánh không cho đến diệt giới không, diệt giới không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến sắc không cũng có xuất trụ. Nhưng sắc không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì sắc không, sắc không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến thọ tưởng hành thức không cũng có xuất trụ. Nhưng thọ tưởng hành thức không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì thọ tưởng hành thức không, thọ tưởng hành thức không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhãn xứ không cũng có xuất trụ. Nhưng nhãn xứ không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhãn xứ không, nhãn xứ không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không cũng có xuất trụ. Nhưng nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không, nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến sắc xứ không cũng có xuất trụ. Nhưng sắc xứ không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì sắc xứ không, sắc xứ không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến thanh hương vị xúc pháp xứ không cũng có xuất trụ. Như thanh hương vị xúc pháp xứ không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì thanh hương vị xúc pháp xứ không, thanh hương vị xúc pháp xứ không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhãn giới không cũng có xuất trụ. Nhưng nhãn giới không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhãn giới không, nhãn giới không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không cũng có xuất trụ. Nhưng nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không, nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến sắc giới không cũng có xuất trụ. Nhưng sắc giới không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì sắc giới không, sắc giới không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến thanh hương vị xúc pháp giới không cũng có xuất trụ. Nhưng thanh hương vị xúc pháp giới không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì thanh hương vị xúc pháp giới không, thanh hương vị xúc pháp giới không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhãn thức giới không cũng có xuất trụ. Nhưng nhãn thức giới không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhãn thức giới không, nhãn thức giới không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không cũng có xuất trụ. Nhưng nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không, nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhãn xúc không cũng có xuất trụ. Nhưng nhãn xúc không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhãn xúc không, nhãn xúc không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không cũng có xuất trụ. Nhưng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không cũng có xuất trụ. Nhưng nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không cũng có xuất trụ. Nhưng nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến mộng cảnh không cũng có xuất trụ. Nhưng mộng cảnh không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì mộng cảnh không, mộng cảnh không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến huyễn sự, ánh nắng, vang, tượng, bóng sáng, không hoa, biến hóa không cũng có xuất trụ. Nhưng huyễn sự không cho đến biến hóa không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì huyễn sự không, huyễn sự không tự tánh không; cho đến biến hóa không, biến hóa không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến bố thí Ba la mật đa không cũng có xuất trụ. Nhưng bố thí Ba la mật đa không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì bố thí Ba la mật đa không, bố thí Ba la mật đa không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa không cũng có xuất trụ. Nhưng tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến nội không không cũng có xuất trụ, nhưng nội không không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì nội không không, nội không không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không không cũng có xuất trụ. Nhưng ngoại không không cho đến vô tánh tự tánh không không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì ngoại không không, ngoại không không tự tánh không; cho đến vô tánh tự tánh không không, vô tánh tự tánh không không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến bốn niệm trụ không cũng có xuất trụ. Nhưng bốn niệm trụ không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì bốn niệm trụ không, bốn niệm trụ không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi không cũng có xuất trụ. Nhưng bốn chánh đoạn không cho đến tám thánh đạo chi không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì bốn chánh đoạn không, bốn chánh đoạn không tự tánh không; cho đến tám thánh đạo chi không, tám thánh đạo chi không, tám thánh đạo chi không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến cho đến Phật mười lực không cũng có xuất trụ. Nhưng Phật mười lực không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì Phật mười lực không, Phật mười lực không tự tánh không vậy. Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng không cũng có xuất trụ. Nhưng bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì bốn vô sở úy không, bốn vô sở úy không tự tánh không; cho đến mưới tám pháp Phật bất cộng không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến các kẻ Dự lưu có ác thú sanh, các kẻ Nhất lai có hằng lai sanh, các kẻ Bất hoàn có dục giới sanh, các Đại bồ tát có tự lợi sanh, các A la hán, Độc giác, Như Lai có hậu hữu sanh; nhưng việc này không có. Vì cớ sao? Vì các Dự lưu thảy, ác thú sanh thảy chẳng thể được vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến Dự lưu không cũng có xuất trụ. Nhưng Dự lưu không thể chẳng từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì Dự lưu không, Dự lưu không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến Nhất lai, Bất Hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ tát, Như Lai không cũng có xuất trụ. Nhưng Nhất lai không cho đến Như Lai không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì Nhất lai không, Nhất lai không tự tánh không; cho đến Như Lai không, Như Lai không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến danh tự giả tưởng thi thiết ngôn thuyết không cũng có xuất trụ. Nhưng danh tự giả tưởng thi thiết ngôn thuyết không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì danh tự giả tưởng thi thiết ngôn thuyết không, danh tự giả tưởng thi thiết ngôn thuyết không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Các có muốn khiến pháp vô tướng có xuất trụ ấy thời là muốn khiến vô sanh vô diệt, vô nhiễm vô tịnh, vô tướng vô vi không cũng có xuất trụ. Nhưng vô sanh vô diệt, vô nhiễm vô tịnh, vô tướng vô vi không chẳng thể từ trong tam giới xuất, cũng chẳng thể đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Vì cớ sao? Vì vô sanh vô diệt, vô nhiễm vô tịnh, vô tướng vô vi không; vô sanh vô diệt, vô nhiễm vô tịnh, vô tướng vô vi không tự tánh không vậy.

Thiện Hiện! Bởi nhân duyên đây Đại thừa như thế từ trong tam giới xuất, đến trụ trong Nhất thiết trí trí. Nhưng đem vô nhị làm phương tiện, nên vô xuất vô trụ. Sở dĩ vì sao? Vì pháp vô tướng không động chuyển vậy.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.