Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 11/13

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa 17

Dịch giả
HT Trí Nghiêm Dịch - HT Thiện Siêu Khảo Dịch
Thông tin
Đại Chính số 220

Quyển Thứ 421 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 421 - Hội Thứ Hai

Vô Biên Tế

Thứ 23-2

Bấy giờ, cụ thọ Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Duyên cớ nào nói các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc, các Bồ tát Ma ha tát thời sau vô sở hữu bất khả đắc, các Bồ tát Ma ha tát thời giữa vô sở hữu bất khả đắc?

Duyên cớ nào nói sắc vô biên tế, nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế; thọ tưởng hành thức vô biên tế, nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế. Cho đến Thanh văn thừa vô biên tế, nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế. Độc giác thừa, Đại thừa vô biên tế, nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế?

Duyên cớ nào nói tức sắc Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc, ly sắc Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc. Tức thọ tưởng hành thức Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc, ly thọ tưởng hành thức Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc? Cho đến tức Thanh văn thừa Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc, ly Thanh văn thừa Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc? Tức Độc giác thừa, Đại thừa Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc, ly Độc giác thừa, Đại thừa Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc?

Duyên cớ nào nói tôi đối tất cả pháp này thảy đem tất cả chủng, tất cả xứ, tất cả thời tìm các Bồ tát Ma ha tát đều không thấy đâu, trọn chẳng khá được, làm sao khiến tôi đem Bát nhã Ba la mật đa dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát?

Duyên cớ nào nói các Bồ tát Ma ha tát, các Bồ tát Ma ha tát ấy chỉ có giả danh đều không tự tánh? Duyên cớ nào nói như nói ngã thảy rốt ráo chẳng sanh, chỉ có giả sanh đều không tự tánh? Duyên cớ nào nói các pháp cũng vậy, rốt ráo chẳng sanh chỉ có giả danh đều không tự tánh?

Duyên cớ nào nói sao là sắc rốt ráo chẳng sanh, sao là thọ tưởng hành thức rốt ráo chẳng sanh. Cho đến sao là Thanh văn thừa rốt ráo chẳng sanh, sao là Độc giác thừa, Đại thừa rốt ráo chẳng sanh?

Duyên cớ nào nói nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi sắc, cũng chẳng gọi thọ tưởng hành thức. Cho đến nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi Thanh văn thừa, cũng chẳng gọi Độc giác thừa, Đại thừa?

Duyên cớ nào nói tôi đâu năng đem Bát nhã Ba la mật đa rốt ráo chẳng sanh dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát rốt ráo chẳng sanh?

Duyên cớ nào nói lìa rốt ráo chẳng sanh cũng không có Bồ tát Ma ha tát năng hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề?

Duyên cớ nào nói nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết như thế tâm chẳng chìm đắm, cũng không ưu hối, tâm kia chẳng kinh, chẳng e, chẳng sợ, phải biết Bồ tát Ma ha tát này năng hành Bát nhã Ba la mật đa? Nay nhân giả phải vì tôi nói cho đầy đủ!

Bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện đáp Xá Lợi Tử rằng: Tôn giả đã hỏi duyên cớ nào nói các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc, các Bồ tát Ma ha tát thời sau vô sở hữu bất khả đắc, các Bồ tát Ma ha tát thời giữa vô sở hữu bất khả đắc ấy.

Xá Lợi Tử! Các hữu tình vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Hữu tình không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Hữu tình xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Hữu tình vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Sắc vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thọ tưởng hành thức vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thọ tưởng hành thức không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thọ tưởng hành thức xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thọ tưởng hành thức vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn xứ vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xứ không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xứ xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xứ vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Sắc xứ vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp xứ vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc xứ không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp xứ không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc xứ xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp xứ xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc xứ vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp xứ vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn giới vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn giới không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn giới xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn giới vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Sắc giới vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp giới vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc giới không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp giới không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc giới xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp giới xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Sắc giới vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; thanh hương vị xúc pháp giới vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn thức giới vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn thức giới không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn thức giới xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn thức giới vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn xúc vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Bố thí Ba la mật đa không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Bố thí Ba la mật đa xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Bố thí Ba la mật đa vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Nội không vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nội không không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nội không xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nội không vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Bốn niệm trụ không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Bốn niệm trụ xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Bốn niệm trụ vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Như vậy, cho đến Phật mười lực vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Phật mười lực không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Phật mười lực xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Phật mười lực vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Thanh văn pháp vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác pháp, chư Phật pháp vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Thanh văn pháp không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác pháp, chư Phật pháp không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Thanh văn pháp xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác pháp, chư Phật pháp xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Thanh văn pháp vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác pháp, chư Phật pháp vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Tất cả tam ma địa môn vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tất cả đà la ni môn vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả tam ma địa môn không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tất cả đà la ni môn không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả tam ma địa môn xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tất cả đà la ni môn xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả tam ma địa môn vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; tất cả đà la ni môn vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Pháp giới vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; chơn như, thật tế, bất tư nghì giới, an ẩn giới thảy vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Pháp giới không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; chơn như, thật tế, bất tư nghì giới, an ẩn giới thảy không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Pháp giới xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; chơn như, thật tế, bất tư nghì giới, an ẩn giới thảy xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Pháp giới vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; chơn như, thật tế, bất tư nghì giới, an ẩn giới thảy vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Thanh văn thừa vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác thừa, Đại thừa vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Thanh văn thừa không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác thừa, Đại thừa không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Thanh văn thừa xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác thừa, Đại thừa xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Thanh văn thừa vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; Độc giác thừa, Đại thừa vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô sở hữu nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết trí không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí không nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết trí xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí xa lìa nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết trí vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc; đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô tự tánh nên các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc. Các Bồ tát Ma ha tát thời sau thời giữa vô sở hữu bất khả đắc cũng lại như vậy.

Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Trong không như thế, thời trước chẳng khá được, thời sau chẳng khá được, thời giữa chẳng khá được, Bồ tát Ma ha tát cũng chẳng khá được. Xá Lợi Tử! Hoặc không như thế, hoặc thời trước, hoặc thời sau, hoặc thời giữa, hoặc Bồ tát Ma ha tát, tất cả pháp như thế đều không hai không hai chỗ. Xá Lợi Tử! Bởi nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Các Bồ tát Ma ha tát thời trước vô sở hữu bất khả đắc, các Bồ tát Ma ha tát thời sau vô sở hữu bất khả đắc, các Bồ tát Ma ha tát thời giữa vô sở hữu bất khả đắc.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói sắc vô biên tế nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế; thọ tưởng hành thức vô biên tế nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế? Cho đến Thanh văn thừa vô biên tế nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế; Độc giác thừa, Đại thừa vô biên tế nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế ấy?

Xá Lợi Tử! Sắc như hư không, thọ tưởng hành thức như hư không. Sở dĩ vì sao? Xá Lợi Tử! Như hư không thời trước chẳng thể được, thời sau chẳng thể được, thời giữa chẳng thể được. Do biên giữa kia đều chẳng thể được, nên nói là hư không. Sắc cho đến thức cũng lại như thế, thời trước sau giữa đều chẳng thể được. Vì cớ sao? Vì sắc cho đến thức đều tánh không vậy. Xá Lợi Tử! Trong không thời trước chẳng khá được, thời sau chẳng khá được, thời giữa chẳng khá được, cũng vì biên giữa đều chẳng khá được, nên nói là không. Xá Lợi Tử! Bởi nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Sắc vô biên tế, nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế; thọ tưởng hành thức vô biên tế, nên phải biết Bồ tát Ma ha tát cũng vô biên tế. Cho đến Tam thừa cũng lại như vậy.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói tức sắc, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc; ly sắc, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc. Tức thọ tưởng hành thức, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc; ly thọ tưởng hành thức, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc. Cho đến tức Thanh văn thừa, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc; ly Thanh văn thừa, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc. Tức Độc giác thừa, Đại thừa, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc; ly Độc giác thừa, Đại thừa, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc ấy?

Xá Lợi Tử! Sắc, tánh sắc không; thọ tưởng hành thức, tánh thọ tưởng hành thức không. Vì cớ sao? Trong sắc tánh không, sắc vô sở hữu bất khả đắc, nên các Bồ tát Ma ha tát cũng vô sở hữu bất khả đắc. Trong thọ tưởng hành thức tánh không, thọ tưởng hành thức vô sở hữu bất khả đắc, nên các Bồ tát Ma ha tát cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Phi sắc, tánh phi sắc không. Phi thọ tưởng hành thức, tánh phi thọ tưởng hành thức không. Vì cớ sao? Trong phi sắc tánh không, phi sắc vô sở hữu bất khả đắc, nên các Bồ tát Ma ha tát cũng vô sở hữu bất khả đắc. Trong phi thọ tưởng hành thức tánh không, phi thọ tưởng hành thức vô sở hữu bất khả đắc, nên các Bồ tát Ma ha tát cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Bởi nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Tức sắc, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc; ly sắc, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc. Tức thọ tưởng hành thức, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc; ly thọ tưởng hành thức, Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc. Cho đến Tam thừa cũng lại như vậy.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói tôi đối tất cả pháp này thảy, đem tất cả chủng, tất cả xứ, tất cả thời, tìm các Bồ tát Ma ha tát đều không thấy đâu, trọn chẳng khá được, làm sao khiến tôi đem Bát nhã Ba la mật đa dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát ấy?

Xá Lợi Tử! Sắc, tánh sắc không, nên sắc đối sắc vô sở hữu bất khả đắc. Sắc đối thọ tưởng hành thức vô sở hữu bất khả đắc. Thọ tưởng hành thức trong sắc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thọ, tánh thọ không, nên thọ đối thọ vô sở hữu bất khả đắc. Thọ đối sắc tưởng hành thức vô sở hữu bất khả đắc. Sắc tưởng hành thức trong thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Tưởng, tánh tưởng không, nên tưởng đối tưởng vô sở hữu bất khả đắc. Tưởng đối sắc thọ hành thức vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thọ hành thức trong tưởng cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Hành, tánh hành không, nên hành đối hành vô sở hữu bất khả đắc. Hành đối sắc thọ tưởng thức vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thọ tưởng thức trong hành cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thức, tánh thức không, nên thức đối thức vô sở hữu bất khả đắc. Thức đối sắc thọ tưởng hành vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thọ tưởng hành trong thức cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Nhãn xứ, tánh nhãn xứ không, nên nhãn xứ đối nhãn xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xứ đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ trong nhãn xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nhĩ xứ, tánh nhĩ xứ không, nên nhĩ xứ đối nhĩ xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ xứ đối nhãn nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn tỷ thiệt thân ý xứ trong nhĩ xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Tỷ xứ, tánh tỷ xứ không, nên tỷ xứ đối tỷ xứ vô sở hữu bất khả đắc. Tỷ xứ đối nhãn nhĩ thiệt thân ý xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ thiệt thân ý xứ trong tỷ xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thiệt xứ, tánh thiệt xứ không, nên thiệt xứ đối thiệt xứ vô sở hữu bất khả đắc. Thiệt xứ đối nhãn nhĩ tỷ thân ý xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thân ý xứ trong thiệt xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thân xứ, tánh thân xứ không, nên thân xứ đối thân xứ vô sở hữu bất khả đắc. Thân xứ đối nhãn nhĩ tỷ thiệt ý xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thiệt ý xứ trong thân xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Ý xứ, tánh ý xứ không, nên ý xứ đối ý xứ vô sở hữu bất khả đắc. Ý xứ đối nhãn nhĩ tỷ thiệt thân xứ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thiệt thân xứ trong ý xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Sắc xứ, tánh sắc xứ không, nên sắc xứ đối sắc xứ vô sở hữu bất khả đắc. Sắc xứ đối thanh hương vị xúc pháp xứ vô sở hữu bất khả đắc. Thanh hương vị xúc pháp xứ trong sắc xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thanh xứ, tánh thanh xứ không, nên thanh xứ đối thanh xứ vô sở hữu bất khả đắc. Thanh xứ đối sắc hương vị xúc pháp xứ vô sở hữu bất khả đắc. Sắc hương vị xúc pháp xứ trong thanh xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Hương xứ, tánh hương xứ không, nên hương xứ đối hương xứ vô sở hữu bất khả đắc. Hương xứ đối sắc thanh vị xúc pháp xứ vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh vị xúc pháp xứ trong hương xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Vị xứ, tánh vị xứ không, nên vị xứ đối vị xứ vô sở hữu bất khả đắc. Vị xứ đối sắc thanh hương xúc pháp xứ vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh hương xúc pháp xứ trong vị xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xúc xứ, tánh xúc xứ không, nên xúc xứ đối xúc xứ vô sở hữu bất khả đắc. Xúc xứ đối sắc thanh hương vị pháp xứ vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh hương vị pháp xứ trong xúc xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Pháp xứ, tánh pháp xứ không, nên pháp xứ đối pháp xứ vô sở hữu bất khả đắc. Pháp xứ đối sắc thanh hương vị xúc xứ vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh hương vị xúc xứ trong pháp xứ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Nhãn giới, tánh nhãn giới không, nên nhãn giới đối nhãn giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn giới đối nhĩ tỷ thiệt thân ý giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ tỷ thiệt thân ý giới trong nhãn giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nhĩ giới, tánh nhĩ giới không, nên nhĩ giới đối nhĩ giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ giới đối nhãn tỷ thiệt thân ý giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn tỷ thiệt thân ý giới trong nhĩ giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Tỷ giới, tánh tỷ giới không, nên tỷ giới đối tỷ giới vô sở hữu bất khả đắc. Tỷ giới đối nhãn nhĩ thiệt thân ý giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ thiệt thân ý giới trong tỷ giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thiệt giới, tánh thiệt giới không, nên thiệt giới đối thiệt giới vô sở hữu bất khả đắc. Thiệt giới đối nhãn nhĩ tỷ thân ý giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thân ý giới trong thiệt giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thân giới, tánh thân giới không, nên thân giới đối thân giới vô sở hữu bất khả đắc. Thân giới đối nhãn nhĩ tỷ thiệt ý giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thiệt ý giới trong thân giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Ý giới, tánh ý giới không, nên ý giới đối ý giới vô sở hữu bất khả đắc. Ý giới đối nhãn nhĩ tỷ thiệt thân giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thiệt thân giới trong ý giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Sắc giới, tánh sắc giới không, nên sắc giới đối sắc giới vô sở hữu bất khả đắc. Sắc giới đối thanh hương vị xúc pháp giới vô sở hữu bất khả đắc. Thanh hương vị xúc pháp giới trong sắc giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thanh giới, tánh thanh giới không, nên thanh giới đối thanh giới vô sở hữu bất khả đắc. Thanh giới đối sắc hương vị xúc pháp giới vô sở hữu bất khả đắc. Sắc hương vị xúc pháp giới trong thanh giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Hương giới, tánh hương giới không, nên hương giới đối hương giới vô sở hữu bất khả đắc. Hương giới đối sắc thanh vị xúc pháp giới vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh vị xúc pháp giới trong hương giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Vị giới, tánh vị giới không, nên vị giới đối vị giới vô sở hữu bất khả đắc. Vị giới đối sắc thanh hương xúc pháp giới vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh hương xúc pháp giới trong vị giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xúc giới, tánh xúc giới không, nên xúc giới đối xúc giới vô sở hữu bất khả đắc. Xúc giới đối sắc thanh hương vị pháp giới vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh hương vị pháp giới trong xúc giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Pháp giới, tánh pháp giới không, nên pháp giới đối pháp giới vô sở hữu bất khả đắc. Pháp giới đối sắc thanh hương vị xúc giới vô sở hữu bất khả đắc. Sắc thanh hương vị xúc giới trong pháp giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Nhãn thức giới, tánh nhãn thức giới không, nên nhãn thức giới đối nhãn thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn thức giới đối nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới trong nhãn thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nhĩ thức giới, tánh nhĩ thức giới không, nên nhĩ thức giới đối nhĩ thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ thức giới đối nhãn tỷ thiệt thân ý thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn tỷ thiệt thân ý thức giới trong nhĩ thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Tỷ thức giới, tánh tỷ thức giới không, nên tỷ thức giới đối tỷ thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Tỷ thức giới đối nhãn nhĩ thiệt thân ý thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ thiệt thân ý thức giới trong tỷ thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thiệt thức giới, tánh thiệt thức giới không, nên thiệt thức giới đối thiệt thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Thiệt thức giới đối nhãn nhĩ tỷ thân ý thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thân ý thức giới trong thiệt thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thân thức giới, tánh thân thức giới không, nên thân thức giới đối thân thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Thân thức giới đối nhãn nhĩ tỷ thiệt ý thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thiệt ý thức giới trong thân thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Ý thức giới, tánh ý thức giới không, nên ý thức giới đối ý thức giới vô sở hữu bất khả đắc. Ý thức giới đối nhãn nhĩ tỷ thiệt thân thức giới vô sở hữu bất khả đắc, nhãn nhĩ tỷ thiệt thân thức giới trong ý thức giới cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Nhãn xúc, tánh nhãn xúc không, nên nhãn xúc đối nhãn xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc trong nhãn xúc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nhĩ xúc, tánh nhĩ xúc không, nên nhĩ xúc đối nhĩ xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ xúc đối nhãn tỷ thiệt thân ý xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn tỷ thiệt thân ý xúc trong nhĩ xúc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Tỷ xúc, tánh tỷ xúc không, nên tỷ xúc đối tỷ xúc vô sở hữu bất khả đắc. Tỷ xúc đối nhãn nhĩ thiệt thân ý xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ thiệt thân ý xúc trong tỷ xúc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thiệt xúc, tánh thiệt xúc không, nên thiệt xúc đối thiệt xúc vô sở hữu bất khả đắc. Thiệt xúc đối nhãn nhĩ tỷ thân ý xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thân ý xúc trong thiệt xúc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thân xúc, tánh thân xúc không, nên thân xúc đối thân xúc vô sở hữu bất khả đắc. Thân xúc đối nhãn nhĩ tỷ thiệt ý xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thiệt ý xúc trong thân xúc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Ý xúc, tánh ý xúc không, nên ý xúc đối ý xúc vô sở hữu bất khả đắc. Ý xúc đối nhãn nhĩ tỷ thiệt thân xúc vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thiệt thân xúc trong ý xúc cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, tánh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nên nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ trong nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ, tánh nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nên nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhãn tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ trong nhĩ xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ, tánh tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nên tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ đối tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhãn nhĩ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ trong tỷ xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ, tánh thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nên thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ đối thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhãn nhĩ tỷ thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Nhãn nhĩ tỷ thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ trong thiệt xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Thân xúc làm duyên sanh ra các thọ, tánh thân xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nên thân xúc làm duyên sanh ra các thọ đối thân xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Thân xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhãn nhĩ tỷ thiệt ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc, nhãn nhĩ tỷ thiệt ý xúc làm duyên sanh ra các thọ trong thân xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Ý xúc làm duyên sanh ra các thọ, tánh ý xúc làm duyên sanh ra các thọ không, nên ý xúc làm duyên sanh ra các thọ đối ý xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc. Ý xúc làm duyên sanh ra các thọ đối nhãn nhĩ tỷ thiệt thân xúc làm duyên sanh ra các thọ vô sở hữu bất khả đắc, nhãn nhĩ tỷ thiệt thân xúc làm duyên sanh ra các thọ trong ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Quyển Thứ 422 - Hội Thứ Hai

Quyển Thứ 422 - Hội Thứ Hai

Vô Biên Tế

Thứ 23-3

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa, tánh bố thí Ba la mật đa không, nên bố thí Ba la mật đa đối bố thí Ba la mật đa vô sở hữu bất khả đắc. Bố thí Ba la mật đa đối tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa vô sở hữu bất khả đắc. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa trong bố thí Ba la mật đa cũng vô sở hữu bất khả đắc. Cho đến bát nhã Ba la mật đa, tánh bát nhã Ba la mật đa không, nên bát nhã Ba la mật đa đối bát nhã Ba la mật đa vô sở hữu bất khả đắc. Bát nhã Ba la mật đa đối bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự Ba la mật đa vô sở hữu bất khả đắc. Bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự Ba la mật đa trong Bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Nội không, tánh nội không không, nên nội không đối nội không vô sở hữu bất khả đắc. Nội không đối ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không vô sở hữu bất khả đắc. Ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không trong nội không cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như vậy cho đến vô tánh tự tánh không, tánh vô tánh tự tánh không không, nên vô tánh tự tánh không đối vô tánh tự tánh không đối nội không cho đến tự tánh không vô sở hữu bất khả đắc. Vô tánh tự tánh không đối nội không cho đến tự tánh không vô sở hữu bất khả đắc. Nội không cho đến tự tánh không trong vô tánh tự tánh không cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ, tánh bốn niệm trụ không, nên bốn niệm trụ đối bốn niệm trụ vô sở hữu bất khả đắc. Bốn niệm trụ đối bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi vô sở hữu bất khả đắc. Bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi trong bốn niệm trụ cũng vô sở hữu bất khả đắc. Cho đến tám thánh đạo chi, tánh tám thánh đạo chi không, nên tám thánh đạo chi đối tám thánh đạo chi vô sở hữu bất khả đắc. Tám thánh đạo chi đối bốn niệm trụ cho đến bảy đẳng giác chi vô sở hữu bất khả đắc. Bốn niệm trụ cho đến bảy đẳng giác chi trong tám thánh đạo chi cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Như vậy cho đến Phật mười lực, tánh Phật mười lực không, nên Phật mười lực đối Phật mười lực vô sở hữu bất khả đắc. Phật mười lực đối bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng vô sở hữu bất khả đắc. Bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng trong Phật mười lực cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như vậy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng, tánh mười tám pháp Phật bất cộng không, nên mười tám pháp Phật bất cộng đối mười tám pháp Phật bất cộng vô sở hữu bất khả đắc. Mười tám pháp Phật bất cộng đối Phật mười lực cho đến đại xả vô sở hữu bất khả đắc. Phật mười lực cho đến đại xả trong mười tám pháp Phật bất cộng cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Tất cả tam ma địa môn, tánh tất cả tam ma địa môn không, nên tất cả tam ma địa môn đối tất cả tam ma địa môn vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả tam ma địa môn đối tất cả đà la ni môn vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả đà la ni môn trong tất cả tam ma địa môn cũng vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả đà la ni môn, tánh tất cả đà la ni môn không , nên tất cả đà la ni môn đối tất cả đà la ni môn vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả đà la ni môn đối tất cả tam ma địa môn vô sở hữu bất khả đắc. Tất cả tam ma địa môn trong tất cả đà la ni môn cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Pháp Chủng tánh, tánh pháp Chủng tánh không, nên pháp Chủng tánh đối pháp Chủng tánh vô sở hữu bất khả đắc. Pháp Chủng tánh đối pháp Đệ bát, Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ tát, Như Lai vô sở hữu bất khả đắc. Pháp Đệ bát cho đến Như Lai trong pháp Chủng tánh cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như vậy cho đến pháp Như Lai, tánh pháp Như Lai không, nên pháp Như Lai đối pháp Như Lai vô sở hữu bất khả đắc. Pháp Như Lai đối pháp Chủng tánh cho đến Bồ tát vô sở hữu bất khả đắc. Pháp Chủng tánh cho đến Bồ tát trong pháp Như Lai cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Tịnh quán địa, tánh tịnh quán địa không, nên Tịnh quán địa đối Tịnh quán địa vô sở hữu bất khả đắc. Tịnh quán địa đối Chủng tánh địa, Đệ bát địa, Cụ kiến địa, Bạc địa, Ly dục địa, Dĩ biện địa, Độc giác địa, Bồ tát địa, Như Lai địa vô sở hữu bất khả đắc. Chủng tánh địa cho đến Như Lai địa trong Tịnh quán địa cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như vậy cho đến Như Lai địa, tánh Như Lai địa không, nên Như Lai địa đối Như Lai địa vô sở hữu bất khả đắc. Như Lai địa đối Tịnh quán địa cho đến Bồ tát địa trong Như Lai địa cũng vô sở hữu bất khả đắc. Tịnh quán địa cho đến Bồ tát địa trong Như Lai địa cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Cực hỷ địa, tánh Cực hỷ địa không, nên Cực hỷ địa đối Cực hỷ địa vô sở hữu bất khả đắc. Cực hỷ địa đối Ly cấu địa, Phát quang địa, Diệm huệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện huệ địa, Pháp vân địa vô sở hữu bất khả đắc. Ly cấu địa cho đến Pháp vân địa trong Cực hỷ địa cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như vậy cho đến Pháp vân địa, tánh Pháp vân địa không, nên Pháp vân địa đối Pháp vân địa vô sở hữu bất khả đắc. Pháp vân địa đối Cực hỷ địa cho đến Thiện huệ địa vô sở hữu bất khả đắc. Cực hỷ địa cho đến Thiện huệ địa trong Pháp vân địa cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Nhất thiết trí, tánh nhất thiết trí không, nên nhất thiết trí đối nhất thiết trí vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết trí đối đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí vô sở hữu bất khả đắc. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí trong nhất thiết trí cũng vô sở hữu bất khả đắc. Đạo tướng trí, tánh đạo tướng trí không, nên đạo tướng trí đối đạo tướng trí vô sở hữu bất khả đắc. Đạo tướng trí đối nhất thiết trí, nhất thiết tướng trí vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết trí, nhất thiết tướng trí trong đạo tướng trí cũng vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết tướng trí, tánh nhất thiết tướng trí không, nên nhất thiết tướng trí đối nhất thiết tướng trí vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết tướng trí đối nhất thiết trí, đạo tướng trí vô sở hữu bất khả đắc. Nhất thiết trí, đạo tướng trí trong nhất thiết tướng trí cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Dự lưu, tánh Dự lưu không, nên Dự lưu đối Dự lưu vô sở hữu bất khả đắc. Dự lưu đối Nhất lai, Bất hoàn, A la hán, Độc giác, Bồ tát, Như Lai vô sở hữu bất khả đắc. Nhất lai cho đến Như Lai trong Dự lưu cũng vô sở hữu bất khả đắc. Như vậy cho đến Như Lai, tánh Như Lai không, nên Như Lai đối Như Lai vô sở hữu bất khả đắc. Như Lai đối Dự lưu cho đến Bồ tát vô sở hữu bất khả đắc. Dự lưu cho đến Bồ tát trong Như Lai cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Bồ tát Ma ha tát, tánh Bồ tát Ma ha tát không, nên Bồ tát Ma ha tát đối Bồ tát Ma ha tát vô sở hữu bất khả đắc. Bồ tát Ma ha tát đối Bát nhã Ba la mật đa dạy bảo dạy trao vô sở hữu bất khả đắc. Bát nhã Ba la mật đa dạy bảo dạy trao trong Bồ tát Ma ha tát cũng vô sở hữu bất khả đắc. Bát nhã Ba la mật đa, tánh Bát nhã Ba la mật đa không, nên Bát nhã Ba la mật đa đối Bát nhã Ba la mật đa vô sở hữu bất khả đắc. Bát nhã Ba la mật đa đối Bồ tát Ma ha tát dạy bảo dạy trao vô sở hữu bất khả đắc. Bồ tát Ma ha tát dạy bảo dạy trao trong Bát nhã Ba la mật đa cũng vô sở hữu bất khả đắc. Dạy bảo dạy trao, tánh dạy bảo dạy trao không, nên dạy bảo dạy trao đối dạy bảo dạy trao vô sở hữu bất khả đắc. Dạy bảo dạy trao đối Bồ tát Ma ha tát, Bát nhã Ba la mật đa vô sở hữu bất khả đắc. Bồ tát Ma ha tát, Bát nhã Ba la mật đa trong dạy bảo dạy trao cũng vô sở hữu bất khả đắc.

Xá Lợi Tử! Tôi đối tất cả pháp đây thảy, đem tất cả chủng, tất cả xứ, tất cả thời tìm Bồ tát Ma ha tát đều vô sở hữu cũng bất khả đắc. Vì cớ sao? Vì tự tánh không vậy.

Xá Lợi Tử! Bởi nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Tôi đối tất cả pháp đây thảy, đem tất cả chủng, tất cả xứ, tất cả thời tìm các Bồ tát Ma ha tát đều không thấy đâu, trọn chẳng khá được, làm sao khiến tôi đem Bát nhã Ba la mật đa dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát!

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói các Bồ tát Ma ha tát, các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh ấy? Xá Lợi Tử! Vì danh các Bồ tát Ma ha tát chỉ nhiếp khách vậy. Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Duyên cớ nào nói vì danh các Bồ tát Ma ha tát chỉ nhiếp vào khách?

Thiện Hiện đáp rằng: Xá Lợi Tử! Như danh sắc chỉ nhiếp vào khách, danh thọ tưởng hành thức cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Sắc phi danh, danh phi sắc. Thọ tưởng hành thức phi danh, danh phi thọ tưởng hành thức. Trong sắc thảy vô danh, trong danh vô sắc thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì sắc thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc sắc thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đây nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh nhãn xứ chỉ nhiếp vào khách, danh nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Nhãn xứ phi danh, danh phi nhãn xứ. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ phi danh, danh phi nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Trong nhãn xứ thảy vô danh, trong danh vô nhãn xứ thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì nhãn xứ thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc nhãn xứ thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đây nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh sắc xứ chỉ nhiếp vào khách, danh thanh hương vị xúc pháp xứ cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Sắc xứ phi danh, danh phi sắc xứ. Thanh hương vị xúc pháp xứ phi danh, danh phi thanh hương vị xúc pháp xứ. Trong sắc xứ thảy vô danh, trong danh vô sắc xứ thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì sắc xứ thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc sắc xứ thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đây nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh nhãn giới chỉ nhiếp vào khách, danh nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Nhãn giới phi danh, danh phi nhãn giới. Nhĩ tỷ thiệt thân ý giới phi danh, danh phi nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Trong nhãn giới thảy vô danh, trong danh vô nhãn giới thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì nhãn giới thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc nhãn giới thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đây nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh sắc giới chỉ nhiếp vào khách, danh thanh hương vị xúc pháp giới cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Sắc giới phi danh, danh phi sắc giới. Thanh hương vị xúc pháp giới phi danh, danh phi thanh hương vị xúc pháp giới. Trong sắc giới thảy vô danh, trong danh vô sắc giới thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì sắc giới thảy cùng danh đều tự tánh không. Trong tự tánh không, hoặc sắc giới thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh nhãn thức giới chỉ nhiếp vào khách, danh nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Nhãn thức giới phi danh, danh phi nhãn thức giới. Nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới phi danh, danh phi nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Trong nhãn thức giới thảy vô danh, trong danh vô nhãn thức giới thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì nhãn thức giới thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc nhãn thức giới thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh nhãn xúc chỉ nhiếp vào khách, danh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Nhãn xúc phi danh, danh phi nhãn xúc. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc phi danh, danh phi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Trong nhãn xúc thảy vô danh, trong danh vô nhãn xúc thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì nhãn xúc thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc nhãn xúc thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ chỉ nhiếp vào khách, danh nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ phi danh, danh phi nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ. Nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ phi danh, danh phi nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ. Trong nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thảy vô danh. Trong danh vô nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh bố thí Ba la mật đa chỉ nhiếp vào khách; danh tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Bố thí Ba la mật đa phi danh, danh phi bố thí Ba la mật đa. Tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa phi danh; danh phi tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Trong bố thí Ba la mật đa thảy vô danh, trong danh vô bố thí Ba la mật đa thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì bố thí Ba la mật đa thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc bố thí Ba la mật đa thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh nội không, chỉ nhiếp vào khách. Danh ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán vô tán không, bổn tánh không, tự cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Nội không phi danh, danh phi nội không. Ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không phi danh, danh phi ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không. Trong nội không thảy vô danh, trong danh vô nội không thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì nội không thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc nội không thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh bốn niệm trụ chỉ nhiếp vào khách; danh bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Bốn niệm trụ phi danh, danh phi bốn niệm trụ. Bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi phi danh, danh phi bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi. Trong bốn niệm trụ thảy vô danh, trong danh vô bốn niệm trụ thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì bốn niệm trụ thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc bốn niệm trụ thảy hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như vậy cho đến như danh Phật mười lực chỉ nhiếp vào khách; danh bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Phật mười lực phi danh, danh phi Phật mười lực. Bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng phi danh, danh phi bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng. Trong Phật mười lực thảy vô danh, trong danh vô Phật mười lực thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì Phật mười lực thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc Phật mười lực thảy hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Như danh tất cả tam ma địa môn chỉ nhiếp vào khách, danh tất cả đà la ni môn cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Tất cả tam ma địa môn phi danh, danh phi tất cả tam ma địa môn. Tất cả đà la ni môn phi danh, danh phi tất cả đà la ni môn. Trong tất cả tam ma địa môn thảy vô danh, trong danh vô tất cả tam ma địa môn thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì tất cả tam ma địa môn thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc tất cả tam ma địa môn thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Xá Lợi Tử! Cho đến như danh nhất thiết trí chỉ nhiếp vào khách; danh đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng chỉ nhiếp vào khách. Sở dĩ vì sao? Nhất thiết trí phi danh, danh phi nhất thiết trí. Đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí phi danh, danh phi đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Trong nhất thiết trí thảy vô danh, trong danh vô nhất thiết trí thảy, phi hợp phi tan, chỉ giả thi thiết. Vì cớ sao? Vì nhất thiết trí thảy cùng danh đều tự tánh không vậy. Trong tự tánh không, hoặc nhất thiết trí thảy, hoặc danh đều vô sở hữu bất khả đắc vậy. Xá Lợi Tử! Danh Bồ tát Ma ha tát cũng lại như thế, chỉ nhiếp vào khách. Do đấy nên nói các Bồ tát Ma ha tát chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói như nói ngã thảy rốt ráo chẳng sanh, chỉ có giả danh đều vô tự tánh ấy. Xá Lợi Tử! Ngã rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh. Cho đến kiến giả cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Sắc rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; thọ tưởng hành thức cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Nhãn xứ rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Sắc xứ rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; thanh hương vị xúc pháp xứ cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Nhãn giới rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Sắc giới rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; thanh hương vị xúc pháp giới cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Nhãn thức giới rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Nhãn xúc rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Bố thí Ba la mật đa rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Nội không rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; ngoại không cho đến vô tánh tự tánh không cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Bốn niệm trụ rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Như vậy cho đến Phật mười lực rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Tất cả tam ma địa môn rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; tất cả đà la ni môn cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Cho đến Thanh văn thừa rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh; Độc giác thừa, Đại thừa cũng rốt ráo vô sở hữu bất khả đắc, làm sao có sanh?

Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Như nói ngã thảy rốt ráo chẳng sanh, chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói các pháp cũng vậy, rốt ráo chẳng sanh, chỉ có giả danh đều vô tự tánh ấy. Xá Lợi Tử! Các pháp đều vô hòa hợp tự tánh. Vì cớ sao? Vì hòa hợp hữu pháp, tự tánh không vậy.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Pháp nào đều vô hòa hợp tự tánh?

Thiện Hiện đáp rằng: Xá Lợi Tử! Sắc đều vô hòa hợp tự tánh, thọ tưởng hành thức cũng đều vô hòa hợp tự tánh. Nhãn xứ đều vô hòa tự tánh, nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cũng đều vô hòa hợp tự tánh. Sắc xứ đều vô hòa hợp tự tánh, thanh hương vị xúc pháp xứ cũng đều vô hòa hợp tự tánh. Nhãn giới đều vô hòa hợp tự tánh, nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cũng đều vô hòa hợp tự tánh.

Sắc giới đều vô hòa hợp tự tánh, thanh hương vị xúc pháp giới cũng đều vô hòa hợp tự tánh. Nhãn thức giới đều vô hòa hợp tự tánh, nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cũng đều vô hòa hợp tự tánh.

Nhãn xúc đều vô hòa hợp tự tánh, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cũng đều vô hòa hợp tự tánh. Nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ đều vô hòa hợp tự tánh, nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cũng đều vô hòa hợp tự tánh.

Bố thí Ba la mật đa đều vô hòa hợp tự tánh; tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cũng đều vô hòa hợp tự tánh. Bốn niệm trụ đều vô hòa hợp tự tánh; bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng đều vô hòa hợp tự tánh.

Cho đến Phật mười lực đều vô hòa hợp tự tánh; bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng cũng đều vô hòa hợp tự tánh. Cho đến Thanh văn thừa đều vô hòa hợp tự tánh; Độc giác thừa, Đại thừa cũng đều vô hòa hợp tự tánh.

Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Các pháp cũng vậy, rốt ráo chẳng sanh, chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các pháp phi thường cũng không chỗ đi.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Pháp nào phi thường cũng không chỗ đi?

Thiện Hiện đáp rằng: Xá Lợi Tử! Sắc phi thường cũng không chỗ đi, thọ tưởng hành thức phi thường cũng không chỗ đi. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Nếu pháp phi thường, tự tánh tận vậy. Xá Lợi Tử! Do đấy nên nói nếu pháp phi thường cũng không chỗ đi.

Xá Lợi Tử! Pháp hữu vi phi thường cũng không chỗ đi, pháp vô vi phi thường cũng không chỗ đi. Pháp hữu lậu phi thường cũng không chỗ đi, pháp vô lậu phi thường cũng không chỗ đi. Pháp thiện phi thường cũng không chỗ đi, pháp phi thiện phi thường cũng không chỗ đi. Pháp hữu ký phi thường cũng không chỗ đi, pháp vô ký phi thường cũng không chỗ đi. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Nếu pháp phi thường, tự tánh tận vậy. Xá Lợi Tử! Do đấy nên nói nếu pháp phi thường cũng không chỗ đi.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Các pháp phi thường cũng chẳng diệt hoại.

Khi ấy, Xá Lợi Tử hỏi Thiện Hiện rằng: Pháp nào phi thường cũng chẳng diệt hoại?

Thiện Hiện đáp rằng: Xá Lợi Tử! Sắc phi thường cũng chẳng diệt hoại, thọ tưởng hành thức phi thường cũng chẳng diệt hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy.

Xá Lợi Tử! Pháp hữu vi phi thường cũng chẳng diệt hoại, pháp vô vi phi thường cũng chẳng diệt hoại. Pháp hữu lậu phi thường cũng chẳng diệt hoại, pháp vô lậu phi thường cũng chẳng diệt hoại. Pháp thiện phi thường cũng chẳng diệt hoại, pháp phi thiện phi thường cũng chẳng diệt hoại. Pháp hữu ký phi thường cũng chẳng diệt hoại, pháp vô ký phi thường cũng chẳng diệt hoại. Vì cớ sao? Vì bản tánh vậy là vậy. Xá Lợi Tử! Do đấy tôi tác thuyết này: Các pháp cũng vậy, rốt ráo chẳng sanh, chỉ có giả danh đều vô tự tánh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói những sắc nào rốt ráo chẳng sanh, những thọ tưởng hành thức nào rốt ráo chẳng sanh. Cho đến những Thanh văn thừa nào rốt ráo chẳng sanh; những Độc giác thừa, Đại thừa nào rốt ráo chẳng sanh ấy. Xá Lợi Tử! Tất cả sắc bản tánh chẳng sanh, tất cả thọ tưởng hành thức bản tánh chẳng sanh. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Tất cả sắc cho đến thức phi sở tác vậy, phi sở khởi vậy. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả sắc cho đến thức tác giả, khởi giả bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Cho đến tất cả Thanh văn thừa, bản tánh chẳng sanh; tất cả Độc giác thừa, Đại thừa, bản tánh chẳng sanh. Vì cớ sao? Xá Lợi Tử! Tất cả Thanh văn thừa, Độc giác thừa, Đại thừa phi sở tác vậy, phi sơ khởi vậy. Sở dĩ vì sao? Vì tất cả Thanh văn thừa, Độc giác thừa, Đại thừa tác giả, khởi giả bất khả đắc vậy.

Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Những sắc nào rốt ráo chẳng sanh, nhũng thọ tưởng hành thức nào rốt ráo chẳng sanh. Cho đến những Thanh văn thừa nào rốt ráo chẳng sanh; những Độc giác thừa, Đại thừa nào rốt ráo chẳng sanh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi sắc, cũng chẳng gọi thọ tưởng hành thức. Cho đến nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi Thanh văn thừa; cũng chẳng gọi Độc giác thừa, Đại thừa ấy. Xá Lợi Tử! Sắc bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh hoặc diệt, hoặc trụ hoặc dị. Do duyên cớ đây, nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi sắc. Vì cớ sao? Không phi sắc vậy.

Xá Lợi Tử! Thọ tưởng hành thức bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh hoặc diệt, hoặc trụ hoặc dị. Do duyên cớ đây, nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi thọ tưởng hành thức. Vì cớ sao? Không phi thọ tưởng hành thức vậy.

Xá Lợi Tử! Cho đến Thanh văn thừa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh hoặc diệt, hoặc trụ hoặc dị. Do duyên cớ đây, nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi Thanh văn thừa. Vì cớ sao? Không phi Thanh văn thừa vậy.

Xá Lợi Tử! Độc giác thừa, Đại thừa bản tánh không vậy. Nếu pháp bản tánh không, thời chẳng thể thi thiết hoặc sanh hoặc diệt, hoặc trụ hoặc dị. Do duyên cớ đây, nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi Độc giác thừa, Đại thừa. Vì cớ sao? Không phi Độc giác thừa, Đại thừa vậy.

Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi sắc, cũng chẳng gọi thọ tưởng hành thức. Cho đến nếu rốt ráo chẳng sanh thời chẳng gọi Thanh văn thừa, cũng chẳng gọi Độc giác thừa, Đại thừa.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói tôi đâu năng đem Bát nhã Ba la mật đa rốt ráo chẳng sanh, dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát rốt ráo chẳng sanh ấy. Xá Lợi Tử! Rốt ráo chẳng sanh tức là Bát nhã Ba la mật đa, Bát nhã Ba la mật đa tức rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì rốt ráo chẳng sanh cùng Bát nhã Ba la mật đa không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Rốt ráo chẳng sanh tức là Bồ tát Ma ha tát, Bồ tát Ma ha tát tức là rốt ráo chẳng sanh. Vì cớ sao? Vì rốt ráo chẳng sanh cùng Bồ tát Ma ha tát cũng không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Tôi đâu năng đem Bát nhã Ba la mật đa rốt ráo chẳng sanh dạy bảo dạy trao các Bồ tát Ma ha tát rốt ráo chẳng sanh.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói ly rốt ráo chẳng sanh cũng không có Bồ tát Ma ha tát năng hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề ấy. Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có Bát nhã Ba la mật đa. Cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có Bồ tát Ma ha tát. Vì cớ sao? Hoặc Bát nhã Ba la mật đa, hoặc Bồ tát Ma ha tát cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có sắc, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có thọ tưởng hành thức. Vì cớ sao? Hoặc sắc, hoặc thọ tưởng hành thức cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhãn xứ, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ. Vì cớ sao? Hoặc nhãn xứ, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý xứ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có sắc xứ, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có thanh hương vị xúc pháp xứ. Vì cớ sao? Hoặc sắc xứ, hoặc thanh hương vị xúc pháp xứ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhãn giới, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhĩ tỷ thiệt thân ý giới. Vì cớ sao? Hoặc nhãn giới, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý giới cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có sắc giới, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có thanh hương vị xúc pháp giới. Vì cớ sao? Hoặc sắc giới, hoặc thanh hương vị xúc pháp giới cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhãn thức giới, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới. Vì cớ sao? Hoặc nhãn thức giới, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý thức giới cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhãn xúc, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc. Vì cớ sao? Hoặc nhãn xúc, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ. Vì cớ sao? Hoặc nhãn xúc làm duyên sanh ra các thọ, hoặc nhĩ tỷ thiệt thân ý xúc làm duyên sanh ra các thọ cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có bố thí Ba la mật đa; cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa. Vì cớ sao? Hoặc bố thí Ba la mật đa; hoặc tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát nhã Ba la mật đa cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có bốn niệm trụ; cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Vì cớ sao? Hoặc bốn niệm trụ, hoặc bốn chánh đoạn cho đến tám thánh đạo chi cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh nói rộng cho đến có Phật mười lực; cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp Phật bất cộng. Vì cớ sao? Hoặc Phật mười lực, hoặc bốn vô sở úy cho đến mười tám pháp Phật bất cộng cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có tất cả tam ma địa môn, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có tất cả đà la ni môn. Vì cớ sao? Hoặc tất cả tam ma địa môn, hoặc tất cả đà la ni môn cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có nhất thiết trí; cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Vì cớ sao? Hoặc nhất thiết trí; hoặc đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có Thanh văn thừa, cũng chẳng thấy ly rốt ráo chẳng sanh có Độc giác thừa, Đại thừa. Vì cớ sao? Hoặc Thanh văn thừa, hoặc Độc giác thừa, Đại thừa cùng rốt ráo chẳng sanh không hai, không hai xứ vậy.

Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Ly rốt ráo chẳng sanh cũng không có Bồ tát Ma ha tát năng hành Vô thượng Chánh đẳng Bồ đề.

Lại nữa, Xá Lợi Tử! Tôn giả đã hỏi: Duyên cớ nào nói nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết như thế, tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng ưu hối. Tâm ấy chẳng kinh, chẳng e, chẳng sợ. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này năng hành Bát nhã Ba la mật đa ấy. Xá Lợi Tử! Các Bồ tát Ma ha tát khi tu hành Bát nhã Ba la mật đa, chẳng thấy các pháp có thật tác dụng, chỉ thấy các pháp như mộng, như huyễn, như vang, như tượng, như ánh nắng, như bóng sáng, như thành tầm hương, như việc biến hóa, tuy hiện tựa có mà không thật dụng. Nghe thuyết các pháp bản tánh đều không, rất sanh vui mừng, lìa các chìm đắm thảy.

Xá Lợi Tử! Do nhân duyên đây tôi tác thuyết này: Nếu Bồ tát Ma ha tát nghe thuyết như thế, tâm chẳng chìm đắm, cũng chẳng ưu hối. Tâm ấy chẳng kinh, chẳng e, chẳng sợ. Phải biết Bồ tát Ma ha tát này năng hành Bát nhã Ba la mật đa.

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.