Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng
Kinh Đại Thừa Đại Bi Phân Đà Lợi
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
SỐ 177
PHẬT NÓI KINH ĐẠI Ý
Hán dịch: Đời Lưu Tống, Tam tạng Pháp sư Cầu-na-bạt-đà-la, người nước Thiên trúc.
Nghe như vầy: Một thời Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với một ngàn hai trăm vị Tỳ-kheo. Đức Phật dạy các Tỳ-kheo:
–Thuở xưa có nước tên Hoan lạc vô ưu, vua hiệu Quảng Từ Ai. Trong nước có cư sĩ tên Ma-ha-đàn, vợ của ông ta tên Chiên-đà. Hai vợ chồng sinh được một người con tướng mạo khôi ngô, trong thế gian ít có ai sánh bằng, khi mới sinh ra, đã biết nói, nó phát nguyện: “Tôi sẽ bố thí cứu giúp muôn dân khắp thiên hạ. Nếu có người nghèo cùng, đơn chiếc, tôi xin giúp đỡ cho họ được an vui”. Do nhân duyên này mà cha mẹ đặt tên con là Đại Ý. Đứa bé có những bẩm tánh đặc biệt không giống mọi người, nên cha mẹ nó sợ con mình là Trời, Rồng, Quỷ, Thần. Nên muốn đi hỏi thầy bói. Đại Ý biết được, liền nói: “Con là người chứ chẳng phải là Trời, Rồng, Quỷ, Thần, nhưng vì nhớ nghĩ đến những người khốn khổ, nguy nan trong thiên hạ, nên con muốn giúp đở họ mà thôi”. Nói xong Đại Ý nín luôn không nói nữa.
Mãi đến năm mười bảy tuổi, Đại Ý mới thưa cha mẹ: “Con muốn bố thí để đem lại an vui cho những người khốn khổ”. Cha mẹ Đại Ý suy nghĩ: “Khi mới sinh ra con ta đã có lời nguyện này”, nên liền bảo con: “Nhà ta tiền của rất nhiều, tùy ý con muốn bố thí, cha mẹ không ngăn cản”. Đại Ý đáp: “Của cải cha mẹ tuy nhiều cũng không đủ cho con chi dụng. Chỉ có cách cha mẹ cho con vào biển lấy bảy báu để đủ cung cấp cho mọi người mà thôi”. Đại Ý cứ nói mãi như thế, cha mẹ bằng lòng cho Đại Ý đi.
Đại Ý làm lễ từ biệt cha mẹ, đi vào biển cả. Khi Đại Ý đến một nước khác, trong nước này có một Bà-la-môn của cải nhiều vô số. Ông ta trông thấy Đại Ý tướng mạo khôi ngô đỉnh đạc, nên rất hài lòng, yêu mến Đại Ý. Ông bà Bà-la-môn nói:
–Tôi rất quý mến ngài, nay tôi có đứa con gái, xin dâng cho ngài, mong ngài hãy ở lại đây.
Đại Ý thưa:
–Tôi từ biệt gia đình đi vào biển cả là muốn tìm bảy báu, nên không dám hứa với ông. Vả lại, tôi còn cần trở lại.
Rồi Đại Ý tiếp tục hành trình đi tìm được bảy báu.
Chàng liền sai người đem bảy báu về nước, rồi lại đến bờ biển để tìm những dị vật. Bỗng nhiên Đại Ý thấy một cây cao lớn tám mươi do-diên, thân cây cũng tám mươi do-diên. Đại Ý leo lên thì thấy đằng xa có một thành bằng bạc, cung điện, nhà cửa đều bằng bạc trắng, có Thiên nữ đứng hầu hai bên, âm nhạc tự nhiên trổi. Có một con rắn độc bò chung quanh thành ba vòng, thấy Đại Ý, rắn liền ngẩng cao đầu nhìn. Đại Ý suy nghĩ: “Người mà bị rắn độc làm hại, đều do họ không có ý lành mà thôi”, liền ngồi thiền định tư duy, chỉ trong phút chốc rắn cúi đầu nằm ngủ.
Đại Ý muốn vào trong thành bạc, người giữ cửa vào tâu vua rằng: “Ngoài cửa có một Hiền giả muốn vào yết kiến vua”. Nhà vua đích thân ra nghênh tiếp Đại Ý, vui vẻ nói:
–Cúi xin nhân giả hãy ở lại đây thời gian ba tháng để tôi được cúng dường ngài.
Đại Ý nói:
–Tôi muốn đi tìm châu báu nên không thể ở lại lâu được.
Vua liền bảo:
–Tôi không phải trông coi việc nước xin ngài hãy ở lại.
Đại Ý ở lại. Nhà vua cúng dường đầy đủ y phục. Thức ăn, đồ uống, ca nhạc, giường, tòa...
Chín mươi ngày trôi qua, Đại Ý muốn thưa vua đi, vua lấy ngọc SỐ 177 – PHẬT NÓI KINH ĐẠI Ý ngà bảy báu để tiễn Đại Ý. Đại Ý nói:
–Tôi không dùng nhiều bảy báu. Nghe nhà vua có một viên minh châu, ý tôi muốn xin nó. Vua nói:
–Tôi không tiếc viên minh châu, nhưng sợ giữa đường mang viên minh châu này, ngài sẽ gặp tai nạn mà thôi.
Đại Ý tâu:
–Thưa đại vương, hễ người mang vật phước thì sẽ không sợ hiểm nạn.
Vua nói:
–Ngọc này, trong vòng hai mươi dặm có châu báu kèm theo. Tôi xin dâng nhân giả, tùy ý ngài sử dụng. Nếu sau này ngài đắc đạo, tôi xin làm đệ tử, được cúng dường nhiều hơn hôm nay. Đại Ý hoan hỷ nhận ngọc minh châu ra đi.
Đại Ý tiến về phía trước, thấy có một thành bằng vàng, cung điện nhà cửa đều toàn bằng vàng ròng, cây bảy báu tự nhiên phát ra âm nhạc. Thiên nữ theo hầu đông hơn ở thành bạc. Cũng có rắn độc bò quanh thành sáu vòng, thấy Đại Ý rắn ngẩng đầu nhìn. Đại Ý ngồi thiền định, rắn liền cúi đầu nằm xuống. Đại Ý muốn vào thành, người giữ cửa vào tâu vua, vua thân hành ra nghênh tiếp Đại
Ý và nói:
–Cúi xin ngài ở lại đây ba tháng để tôi cúng dường ngài. Đại Ý bằng lòng ở lại. Nhà vua tiếp đãi đặc biệt, ông cung cấp đầy đủ thức ăn uống, y phục, Thiên nữ, các thứ ca nhạc để làm vui lòng Đại Ý.
Trải qua sáu mươi ngày, Đại Ý từ biệt vua ra đi. Vua mời Đại Ý ở lại, nhưng Đại Ý không bằng lòng và từ biệt vua đi. Vua đem ngọc ngà bảy báu để tiễn Đại Ý, nhưng Đại Ý không chịu nhận, nói rằng:
–Tôi không thích các thứ châu báu này. Nghe vua có viên ngọc minh nguyệt, xin ban cho tôi.
Nhà vua nói:
–Tôi không tiếc nuối gì, chỉ sợ đường xa cách trở lắm nguy nan. Ngài mang theo nó có hại mà thôi.
Đại Ý thưa vua: –Thưa đại vương, hễ mang theo vật phước đức thì có gì là hiểm nạn!
Vua nói: –Ngọc này có vật báu kèm theo trong vòng bốn mươi dặm. Tôi xin dâng cho nhân giả và sau này ngài đắc đạo xin nhận tôi làm đệ tử, có thần túc tuyệt hảo, tôi sẽ cúng dường nhiều hơn hôm nay. Đại Ý hoan hỷ nhận ngọc ra đi. Đại Ý tiếp tục hành trình, lại thấy một thành bằng thủy tinh, cung điện nhà cửa đều bằng thủy tinh, cây bảy báu tự nhiên trổi nhạc, Thiên nữ theo hầu hơn trước nhiều. Cũng có con rắn độc bò quanh thành chín vòng, thấy Đại Ý ngẩng cao đầu nhìn. Đại Ý ngồi tham thiền nhập định, rắn lại cúi đầu nằm ngủ. Đại Ý muốn vào thành, người giữ cửa vào tâu vua. Vua ra tận cửa nghênh đón và nói:
–Xin ngài hãy ở lại đây ba tháng. Đại Ý ở lại. Nhà vua hết lòng cúng dường thức ăn, nước uống, y phục, ca nhạc... để làm vui lòng Đại Ý.
Mới trải qua bốn mươi ngày, Đại Ý từ biệt nhà vua. Vua đem vàng bạc bảy báu để tiễn Đại Ý, Đại Ý không nhận và nói:
–Tôi không dùng những thứ châu báu này, nghe nhà vua có viên ngọc minh nguyệt, xin ban cho tôi.
Vua thưa:
–Ngọc này, trong sáu mươi dặm có vật báu kèm theo. Tôi xin dâng cho nhân giả. Nếu sau này khi ngài đắc đạo tôi xin làm đệ tử có trí tuệ siêu việt, tôi sẽ cúng dường nhiều hơn hôm nay. Đại Ý hoan hỷ nhận viên minh châu tiếp tục đi. Lại thấy một thành bằng lưu ly, cung điện nhà cửa đều bằng lưu ly, cây bảy báu tự nhiên trổi nhạc, Thiên nữ theo hầu đông hơn trước gấp bội. Cũng thấy một con rắn độc bò quanh thành hai mươi vòng, thấy Đại Ý nó ngẩng đầu nhìn, Đại Ý tham thiền nhập định, rắn lại cúi đầu nằm ngủ. Đại Ý muốn vào thành, người giữ cửa vào tâu vua, vua ra tận cửa nghênh đón và nói:
−Xin ngài hãy ở lại đây ba tháng.
Đại Ý ở lại. Đích thân vua đem cúng dường thức ăn, nước uống, y phục, ca nhạc để làm vui lòng Đại Ý. Trải qua hai mươi SỐ 177 – PHẬT NÓI KINH ĐẠI Ý ngày. Đại Ý từ biệt nhà vua. Vua đem ngọc ngà bảy báu để tiễn Đại Ý, Đại Ý không nhận, nói: –Tôi nghe nhà vua có một viên ngọc minh nguyệt. Xin ban cho tôi.
Vua nói:
–Ngọc này trong tám mươi có vật báu dặm kèm theo nó. Tôi xin dâng cho nhân giả. Nếu sau khi ngài đắc đạo, tôi nguyện làm đệ tử tịnh ý cúng dường nhiều hơn hôm nay, khiến cho trí tuệ được tăng trưởng.
Đại Ý nhận viên minh châu, hoan hỷ ra đi. Đại Ý suy nghĩ:
“Bấy lâu ta chỉ tìm châu báu, nay đã toại nguyện, ta nên trở về”. Đại Ý tìm con đường cũ để trở về nước. Khi đi ngang qua một biển lớn, chư thần, vương nhân trong biển cùng bàn: “Trong biển của ta tuy có nhiều trân báu nổi tiếng nhưng không có viên minh châu nào quý bằng viên minh châu này”. Họ liền sai thần biển đoạt cho được viên minh châu.
Thần biển hóa làm người đến gặp Đại Ý hỏi:
–Nghe nói ông được vật kỳ lạ, có thể cho tôi xem được chăng?
Đại Ý đưa bốn viên minh châu ra, thần biển đụng mạnh tay Đại Ý làm cho minh châu rơi xuống biển. Đại Ý nghĩ: “Khi vua tặng minh châu cho ta có nói rằng viên minh châu này đi đường rất khó giữ. Ta may mắn được viên minh châu, nay bị người này chiếm đoạt một cách phi lý”. Đại Ý liền gọi thần biển nói:
–Một mình ta khổ nhọc lặn lội qua bao hiểm trở mới được những viên ngọc này, ngươi lại đoạt của ta. Ta không trở về, ta sẽ làm cạn nước biển cho xem!
Thần biển biết, nhưng vẫn hỏi:
–Sao chí ông cao kỳ quá vậy? Biển sâu tới ba trăm ba mươi sáu vạn do-diên, chiều rộng mênh mông không bến bờ, ông làm thế nào cho cạn được? Ví như mặt trời không thể làm rơi xuống được, gió lớn không thể nắm bắt được. Thế nhưng mặt trời có thể làm rơi xuống được, gió lớn vẫn có thể nắm bắt được, còn biển lớn không bao giờ có thể làm cho cạn được.
Đại Ý cười đáp: –Ta suy nghĩ bao nhiêu kiếp thọ thân sinh tử, xương thịt chất chồng cao hơn núi Tu-di, máu chảy nhiều đến nỗi năm sông bốn biển cũng chưa đủ để thí dụ. Ta còn muốn dứt hẳn cội nguồn sinh nữa kia, sá gì cái biển nhỏ này mà không làm cạn được! Ta nhớ thuở xưa khi cúng dường chư Phật, ta đã phát nguyện: “Xin chí nguyện con luôn dũng mãnh trên con đường đạo, quyết vượt qua mọi khó khăn gian khổ”. Ta sẽ dời núi Tu-di. Làm cạn nước trong biển lớn, nhất định không thoái chí.
Nói xong, Đại Ý nhất tâm dùng hết tài năng tháo hết nước biển ra. Cảm thấy sự nỗ lực chí thành của Đại Ý, đệ nhất Tứ Thiên vương đến giúp Đại Ý. Ông đã tháo hơn hai phần ba nước biển. Khi đó các thần vương trong biển đều run sợ. Họ bàn với nhau: “Bây giờ nếu chúng ta không trả viên minh châu lại cho ông ấy, chuyện chẳng phải nhỏ đâu. Nước cạn thấy bùn thì nhà cửa, cung điện của chúng ta sẽ hư hoại hết!”.
Thần biển liền lấy nhiều châu báu đem cho Đại Ý. Đại Ý không lấy nói:
–Ta không dùng những vật này, chỉ muốn lấy lại minh châu của ta thôi. Các ông hãy mau trả minh châu lại cho ta, bằng không ta sẽ không để yên đâu! Thần biển biết ý nên đem minh châu trả lại ngay. Đại Ý nhận lại minh châu trao cho nữ Bà-la-môn giữ, trở về nước bố thí theo ý nguyện. Từ đó về sau, mọi người trong nước này không bị đói khát, nghèo nàn và thiếu thốn. Mọi người khắp nơi rời bỏ quê nhà nay đem theo lòng nhân từ của Đại Ý trở về. Trải qua nhiều năm bố thí như thế, đức của ngài kể cả loài bò bay máy cựa, côn trùng nhỏ nhiệm nhất, không đâu là không thấm nhuận. sau khi chết được sinh lên làm Đế Thích, hoặc ở nhân gian làm Hoàng đế, có thể bay lên không. Nhờ tích lũy công đức, sẽ đạt đến kết quả vị giác ngộ ba cõi. Tất cả đều do nhân duyên đời trước chứ chẳng phải điều tự nhiên.
Đức Phật dạy các Tỳ-kheo:
–Đại Ý chính là Ta. Cư sĩ Ma-ha-đàn lúc đó nay là Duyệt-đầu-đàn. Bà mẹ Chiên-đàn nay là phu nhân Ma-da. Vua nước Hoan Lạc Vô Ưu nay là Ma-ha Ca-diếp. Bà-la-môn nữ là Cù-di. Cha của nữ Bà-la-môn là ngài Di-lặc vậy. Vua trong thành bạc nay là A-nan. SỐ 177 – PHẬT NÓI KINH ĐẠI Ý
Vua trong thành vàng nay là Mục-kiền-liên. Vua trong thành thủy tinh nay là Xá-lợi-phất. Vua trong thành lưu ly nay là Tỳ-kheo Tu-đà. Đệ tứ Thiên vương giúp Đại Ý lấy nước biển tức là Ưu-đà. Người cướp viên minh châu tức nay là Điều-đạt. Người giữ bốn cửa thành tức là Tu-bạt, Bàn-đặc, Tô-yết-kệ, Phi-câu-lưu. Bốn con rắn độc bò quanh nay là bốn thần Cộng Sát Thoan-đà-lợi.
Tôn giả A-nan sửa y, đứng dậy đảnh lễ bạch Phật:
–Lúc ấy Đại Ý nhờ công đức gì khi đến bốn thành châu báu đều được cúng dường và nhận được bốn viên ngọc minh nguyệt, mang theo nhiều châu báu?
Phật dạy:
–Thuở xưa vào thời Phật Duy Vệ, Đại Ý thường đem bốn báu xây tháp Phật, cúng dường Tam bảo, trì trai bảy ngày. Khi đó có năm trăm người cùng lúc xây chùa, hoặc có người treo tơ lụa, thắp đèn; hoặc có người đốt hương, rải hoa; hoặc có người cúng dường Tỳ-kheo Tăng; hoặc có người tụng kinh, giảng đạo, tất cả nay đều có mặt nơi đây.
Tôn giả A-nan và bốn chúng đệ tử nghe kinh này, hoan hỷ đến trước Phật đảnh lễ.
SỐ 178
PHẬT NÓI KINH TIỀN THẾ
TAM CHUYỂN
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Sa-môn Pháp Cự.
Nghe như vầy: Một thời Đức Phật du hóa tại vườn Kỳ thọ Cấp cô độc, nước Xá-vệ cùng với năm trăm vị Tỳ-kheo đại A-la-hán. Tất cả những vị này đều là bậc tôn quý, đều biết được ý niệm của mọi người, chỉ có Tôn giả A-nan chưa đạt được.
Bấy giờ, Đức Phật ra khỏi thành Vương xá, ngồi trong hư không vì vô số trăm ngàn hội chúng vây quanh mà thuyết pháp. Có bảy vạn Bồ-tát đều đắc các pháp Tổng trì.
Khi ấy sắc mặt Đức Phật quang minh chói rạng hơn ngày thường. Ánh sáng từ khuôn mặt Đức Phật tỏa chiếu khắp các thế giới. Đức Phật mỉm cười, ánh sáng năm màu từ trong miệng tỏa ra lên đến cõi Phạm thiên.
Khi chư Phật, Thiên Trung Thiên thọ ký các đệ tử Thanh văn thì ánh sáng chiếu đến trời Tứ thiên vương, rồi ánh sáng chiếu trở lại xoay quanh Phật ba vòng, theo lòng bàn chân Đức Phật nhập vào.
Khi chư Phật, Thiên Trung Thiên thọ ký quả Bích-chi-phật thì ánh sáng từ trong miệng tỏa ra chiếu đến trời Ba-la-ni-mật, rồi ánh sáng chiếu trở lại xoay quanh Phật ba vòng theo rốn của Phật nhập vào.
Khi chư Phật, Thiên Trung Thiên thọ ký quả Phật đạo thì ánh sáng chiếu đến trời Phạm thiên, rồi ánh sáng chiếu trở lại xoay quanh Phật ba vòng theo đảnh của Phật nhập vào.
Lúc đó Địa thần đều nói: “Đức Phật thị hiện ba sự kiện như vậy là nói về các việc thọ ký của đời quá khứ, tương lai và hiện tại”. Trời, Thần hư không, Tứ thiên vương, trời Đao-lợi, lên đến Phạm thiên đều nói: “Đức Phật thị hiện ba sự kiện như vậy trong thời quá khứ, hiện tại và tương lai. Đó là thọ ký quả Thanh văn, thọ ký quả Bích-chi-phật, thọ ký quả Phật”. Khi đó các Phạm thiên đều câu hội, cho đến người trời ở tầng trời thứ Ba mươi ba cũng đều vân tập. Bấy giờ, vô số trăm ngàn người, chư Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di câu hội. Khi ấy, Hiền giả A-nan biết bảy pháp sự. Những gì là bảy?
1. Hiểu nghĩa.
2. Hiểu rõ pháp.
3. Biết thời.
4. Hiểu rõ tiết.
5. Biết rõ chúng.
6. Biết việc của mình.
7. Biết việc của người khác. Hiền giả A-nan từ chỗ ngồi đứng dậy, sửa y phục, quỳ gối, chắp tay, dùng lời kệ ca ngợi Đức Phật:
Thế Tôn tịch tĩnh vượt qua bờ Mắt tuệ sáng ngời đức thanh tịnh Hào quang màu vàng chiếu rất xa Con mong biết tướng vi diệu này.
Nay ai phát tâm thành Phật đạo Ai ngồi dưới cây hàng phục ma Ai nhận lợi ích đạo cao thượng?
Xin nói vì sao Phật mỉm cười?
Nếu khi Thế Tôn miệng mỉm cười Mặt sáng ngời, nụ cười rạng rỡ Đúng lúc trăm ngàn người câu hội Xin Phật dạy con biết duyên này.
A-nan tiếp bạch Phật: SỐ 178 – PHẬT NÓI KINH TIỀN THẾ TAM CHUYỂN
–Bạch Đấng Thiên Trung Thiên, chỉ những người còn dâm, nộ, si, vì sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp cho nên giỡn cười. Còn Đấng Thiên Trung Thiên đã đoạn dâm, nộ, si thì vì sao Ngài mỉm cười? Chư Phật, Thiên Trung Thiên không cần Xá-lợi-phất hỏi, cũng không cần Ma-ha Mục-kiền-liên, Ma-ha Ca-diếp, Ưu-vi Ca-diếp, Ca-dực Ca-diếp, Na-dực Ca-diếp, Thí-la-tỉ-lợi-ca hỏi. Chư Phật, Thiên Trung Thiên có sáu pháp bất cộng. Những gì là sáu?
1. Chư Phật, Thiên Trung Thiên có trí tuệ biết rõ quá khứ không bị ngăn ngại.
2. Chư Phật, Thiên Trung Thiên có trí tuệ biết rõ tương lai không bị ngăn ngại.
3. Chư Phật, Thiên Trung Thiên hiện tại cũng có trí tuệ không bị ngăn ngại.
4. Chư Phật, Thiên Trung Thiên thân hành trí tuệ.
5. Chư Phật, Thiên Trung Thiên nói trí tuệ.
6. Chư Phật, Thiên Trung Thiên tâm nghĩ trí tuệ.
Chư Phật, Thiên Trung Thiên luôn thấy nghe chư Phật thuyết trí tuệ Phật đạo.
Đức Phật dạy A-nan:
–Vào thời quá khứ có nước tên là Ưu-ba-la-việt, nước này giàu mạnh, thực phẩm dồi dào, nhân dân đông không thể kể hết và họ sống rất bình an. Đức Phật bảo A-nan:
–Khi ấy trong nước Ưu-ba-la-việt có vua tên Ba-la-tiên, là vị vua duy nhất trong các nước đã giáo hóa nhân dân thực hành chánh pháp, ông không dùng đến một hình phạt nào. Nhân dân nước này thọ đến hai vạn tuổi. Đến lúc nhà vua qua đời, trong nước có một cô gái bán dâm xinh đẹp, nàng có một nhan sắc tuyệt vời. Cô gái đến nhà một người kia, chủ nhà vừa sinh con trai. Người mẹ giật cánh tay của con. Cô gái liền hỏi:
–Bà kéo tay nó làm gì? Bà ta nói:
–Tôi đói bụng và muốn ăn nó.
Cô gái bảo:
–Bà không có cơm ăn sao?
Bà mẹ nói:
–Không có.
Cô gái bảo người mẹ: –Bà hãy đợi một lát, tôi sẽ đem thức ăn đến. Bà mẹ nói:
–Cô chưa ra khỏi nhà thì tôi đã chết đói rồi. Tôi không chờ cô mang thức ăn đến đây được.
Cô gái suy nghĩ: “Nếu ta đem đứa bé này đi thì mẹ của nó sẽ chết đói. Nếu để nó ở lại bà ta sẽ ăn thịt nó. Ta phải làm thế nào để cho hai mẹ con đứa bé được an toàn?”. Cô gái liền lấy con dao bén cắt hai vú của mình cho bà mẹ ăn ngay. Cô gái hỏi:
–Bà đã no chưa?
Bà ta đáp:
–Tôi đã no.
Hai vú cô gái máu ra lênh láng liền trở về nhà. Lúc ấy có một người đàn ông đến nhà cô gái, muốn cùng cô ta làm việc phi pháp, thấy sự kiện như vậy, ông ta hỏi:
–Ai đã cắt hai vú của cô?
Và lòng ông ta bỗng thương mến cô gái, đối xử như tình chị em, không còn tâm ham muốn như trước nữa. Ông ta lại hỏi:
–Chị đã để ai hại mình như thế?
Cô gái nói:
–Không có ai hại tôi cả. Tự tôi đến nhà người khác, thấy người chủ nhà vừa sinh xong liền lấy tay kéo con bà, thấy thế tôi hỏi bà muốn làm gì. Bà ấy nói là tôi rất đói và muốn ăn thịt con. Tôi hỏi:
Bà không có cơm ăn sao? Bà trả lời: Không có. Tôi bảo bà hãy đợi một chút, tôi sẽ đem cơm đến, nhưng bà ấy nói: Cô chưa ra khỏi cửa thì tôi đã chết vì đói. Tôi suy nghĩ: “Nếu đem đứa con đi thì mẹ sẽ chết, mà nếu tôi bỏ đi thì người mẹ sẽ ăn thịt đứa bé”.Vì thế tôi cắt hai vú cho bà ấy ăn. Người đàn ông nghe kể xong, ngã xuống đất ngất xỉu. Cô gái liền lấy nước rưới lên người ông ta, hồi lâu ông ta tỉnh dậy và nói:
–Chị hãy vì tôi thể hiện lòng chí thành của mình.
Cô gái vâng lời, người đàn ông nói:
–Tôi không chứng kiến tai nạn này từ đầu. Nếu quả đúng như SỐ 178 – PHẬT NÓI KINH TIỀN THẾ TAM CHUYỂN lời chị nói, không hư dối thì xin cho hai vú chị bình thường như cũ. Ngay lúc nói xong, hai vú của cô gái bình phục như trước, cũng không có vết sẹo.
Thích Đề-hoàn Nhân dùng Thiên nhãn thấy cô gái ấy, tự nói: “Người dâm nữ xinh đẹp này nhờ bố thí mà được phước đức như vậy, e rằng tương lai sẽ đoạt ngôi vị của ta”. Ông ta liền hóa thành một người Bà-la-môn cầm cành báu và bình nước rửa, chống cây gậy vàng đi đến nhà cô gái và nói:
–Xin cho tôi thức ăn.
Cô gái dùng bát vàng đựng đầy cơm ra cho người Bà-la-môn, nhưng ông ta từ chối không nhận. Cô gái đẹp hỏi người Bà-la-môn: –Vì sao ông không nhận cơm?
Ông ta đáp:
–Tôi không ăn, tôi nghe cô bố thí vú, việc ấy có đúng như vậy không?
Cô gái trả lời:
–Thật đúng như vậy.
Người Bà-la-môn dùng kệ hỏi:
Cô vì cầu việc chi Hay cầu làm Thích, Phạm Hay muốn nhiều châu báu? Điều này khó như ý.
Cô gái dùng kệ đáp:
Không mong cầu gì hơn Không sinh già bệnh chết Thanh tịnh không sầu lo Ta chỉ mong có vậy.
Bà-la-môn hỏi:
–Có phải khi bố thí vú, cô mong chuyển được thân khác phải không?
ngươi thấy.
Ông ta nói:
–Cô cứ thể hiện.
–Này Bà-la-môn, ta sẽ chứng tỏ lòng chí thành của ta cho www.daitangkinh.org Cô gái nói:
–Nếu tôi thành thật dùng vú bố thí không có ý gì khác thì xin cho tôi chuyển thân người nữ thành người nam. Cô gái vừa nói xong, liền chuyển thành thân người nam. Sau khi vua Ưu-ba-la-việt trị vì năm ngàn năm thì mạng chung, quần thần trong triều nghe cô gái chuyển thành thân nam, họ nghĩ: “Nên lập ngay người này lên làm vua. Vị vua này sẽ đem chánh pháp trị nước, nên họ cùng nhau tôn ngài lên ngôi vương vị”. Sau khi lên ngôi, nhà vua không dùng hình phạt mà chỉ đem chánh pháp trị nước. Nhà vua thích bố thí vàng bạc, châu báu ở ngoài các cửa thành và các ngã đường. Ai muốn được cơm ăn, nước uống, áo mặc, hoa thơm, nhà cửa, ruộng vườn, giường chiếu, vòng hoa, châu báu, ngọc minh nguyệt, lưu ly, thủy tinh, san hô, mã não... nhà vua đều ban cho theo nhu cầu, dạy mọi người thọ trì giới Bát quan trai.
Nhà vua trị nước được năm trăm năm, dân chúng không cày bừa, trồng trọt, tự nhiên vẫn có lúa gạo thơm ngon tinh khiết, không có những đồ xấu dở. Hôm nay cắt lúa thì ngày mai tự nhiên tiếp tục sinh trở lại; ngay khi người ta lấy gạo xong thì những cọng lúa tự chìm xuống. Mọi người cùng lấy gạo đó ăn. Sau khi ăn những vị gạo này, răng của họ không bị rụng. Họ cũng không già không bệnh, không bị còng lưng. Nhan sắc không khác, cao thấp như nhau, tướng tốt cũng vậy, giống như ở xứ Uất-đơn-việt. Nhà vua nghĩ: “Ta bố thí cho con người đâu có gì là lạ, ta bố thí cho loài cầm thú mới là điều khó”. Vua lấy bơ thơm thoa, chà vào thân, rồi đi vào trong rừng vắng, nằm trên bờ đá. Hằng trăm con chim bay đến mổ vào thân vua, vua mạng chung thác sinh vào một nhà Bà-la-môn rất giàu, vàng bạc châu báu vô số. Mãn mười tháng thì ra đời; đứa bé có tướng hảo đoan nghiêm không ai sánh bằng. Vừa sinh ra, có bốn thị nữ phục vụ đời sống đứa bé: Người thứ nhất lo trang điểm thân đứa bé, người thứ hai lo việc tắm rửa, người thứ ba lo việc bú mớm, người thứ tư lo việc bồng bế. Đứa bé rất chóng lớn. Bốn người thị nữ cùng bàn: “Không cho đứa bé trông thấy gì khác”. Lúc năm trăm thể nữ hầu hạ đang cùng nhau vui chơi thì chú bé lén ra phố và trông thấy cảnh mua bán người khốn khổ, chú bé sinh lòng thương xót, tự SỐ 178 – PHẬT NÓI KINH TIỀN THẾ TAM CHUYỂN nói: “Nếu làm cho những người dân này được giàu có, an vui, không bị mua bán, đổi chác”. Chú bé nói kệ:
Làm sao thân tâm ta Vững vàng không tổn hoại Ta an ổn tự tại Chứng kiến dân khốn khổ.
Chú bé chạy nhanh về nhà thưa cha mẹ: –Con muốn cạo bỏ râu tóc, đi vào núi rừng, ở nơi vắng lặng, ngồi dưới cội cây tu tập.
Cha mẹ chú bé không bằng lòng, nói:
–Chúng ta chỉ có con là người con duy nhất, rất đỗi yêu thương. Chúng ta đã ngày đêm nguyện cầu, cúng tế các vị thần sông núi, mặt trời, mặt trăng, chư Thiên... mới sinh được con. Nếu không thấy mặt con, chúng ta sẽ buồn rầu đến chết mất, nên dứt khoát không cho đi.
Người con nằm xuống đất một ngày, hai ngày, cho đến năm ngày, không chịu ăn uống. Những người bà con thân thuộc nghe đứa bé này muốn cạo bỏ râu tóc mà cha mẹ nó không cho nên nằm trên đất không ăn uống đã năm ngày rồi. Các người bà con đến nhà khuyên can:
–Này chú bé, tại sao không dậy tắm rửa, ăn uống chuẩn bị để cạo bỏ râu tóc vui đạo thanh nhàn ở chốn núi rừng?
Họ nói như vậy ba lần. Chú bé cũng không chịu. Những người bà con này lại đến chỗ cha mẹ chú bé nói:
–Xin cho cháu xuất gia học đạo. Nếu thích thì thỉnh thoảng sẽ lui tới thăm viếng, nếu không thì gọi nó trở về. Cha mẹ chú bé bằng lòng. Thấy cha mẹ chấp thuận, chú bé trở lại ăn uống như cũ. Sáu, bảy ngày sau, chú bé đi nhiễu quanh cha mẹ ba vòng làm lễ, rồi từ giã, vào chốn núi rừng thanh vắng hành đạo.
Chú bé đến khu rừng nhiều cây to lớn, trong đó có hai đạo nhân tọa thiền chứng năm thần thông. Họ chí thành tinh tấn cầu đạo, xa lìa dâm dục. Chú bé đến chỗ hai đạo nhân, hỏi:
–Các ngài ở giữa chốn núi rừng này làm gì?
Hai đạo nhân đáp:
–Chúng tôi ở đây tọa thiền, suy tư về đạo, vì nhân dân mà chuyên cần khổ hạnh.
Chú bé nói: –Tôi cũng sẽ vì nhân dân mà tọa thiền tầm đạo. Hai đạo nhân cùng nói:
–Lành thay đồng tử!
Chú bé liền vào rừng, tọa thiền dưới gốc cây, vì lòng thương dân mà siêng năng hành đạo, liền đặng năm thần thông và tinh tấn vượt hơn hai đạo nhân kia nên họ tôn đồng tử là Đại thánh. Ở vùng rừng núi ấy có một con hổ đang mang thai. Theo pháp của các đạo nhân, chỉ nhặt quả rụng để ăn chứ không hái trên cây. Các đạo nhân cùng đi tìm trái cây, chợt thấy con hổ có thai, đồng tử đạo nhân nói với hai đạo nhân:
–Con hổ này đã sắp sinh, trải bao ngày đói khát, tôi sợ nó sẽ ăn thịt con của nó. Ai có thể đem thân mình cho hổ ăn?
Một trong hai đạo nhân là Bồ-tát Di-lặc nói:
–Tôi sẽ đem thân mình cho hổ ăn.
Sau khi hái rau trở về, thấy con hổ mới sinh muốn ăn thịt con mình. Đồng tử đạo nhân nói với hai đạo nhân: –Con hổ mới sinh xong rất đói, nó muốn ăn thịt con. Ai có thể đem thân cho nó ăn?
Và rồi cả ba người đi đến chỗ con hổ. Hổ giương mắt há miệng hướng về phía ba người. Hai người đạo nhân kia đều hoảng sợ, liền bay lên không trung. Một đạo nhân nói:
–Tại sao người tha thiết với nó thế?
Vị kia bảo:
–Ta đem thân cho hổ đói ăn, sao lại bay lên hư không?
Nói rồi đạo nhân thương cảm rơi lệ.
Nhìn chung quanh không có ai, đồng tử đạo nhân lấy dao bén cắt cánh tay phải chảy máu. Đồng tử cắt đến bảy chỗ như vậy. Hổ uống máu người chảy vào trong miệng, đồng tử đạo nhân liền tự sát để thân cho hổ đói ăn.
Đức Phật bảo A-nan:
–Ông muốn biết người dâm nữ tuyệt đẹp lúc bấy giờ là ai SỐ 178 – PHẬT NÓI KINH TIỀN THẾ TAM CHUYỂN không? Người đó chính là Ta. Người được tôn lên ngôi vua cũng chính là Ta. Còn người Bà-la-môn tự giết mình cho hổ ăn cũng chính là Ta vậy. Hai vị đạo nhân là Bồ-tát Ca-diếp và Bồ-tát Di-lặc. Đức Phật bảo A-nan:
–Ta tinh tấn hành đạo vượt hơn Bồ-tát Di-lặc chín kiếp. Như vậy A-nan, Ta tinh tấn hành đạo sáu mươi kiếp, bố thí tay chân, đầu, tai, mắt, mũi, gân cốt, vợ con, y phục tốt đẹp và đồ ăn uống, hàng phục sáu mươi ức quân ma, ba mươi bốn ức người đắc thành
Phật đạo.
Đức Phật bảo A-nan:
–Nếu làm cho tất cả mọi người biết phước báo bố thí như Ta đã biết, đối với kẻ nghèo thiếu ăn, nhờ một bữa cơm, họ sẽ kéo dài được mạng sống, mà không ăn được bữa cơm này, họ sẽ chết, thì có thể nhịn để người khác no lòng.
A-nan, Ta nhớ thuở xưa đã làm những việc bố thí, do đó nay Ta có sắc diện quang minh rạng ngời. Lúc Ta cười, hào quang từ miệng chiếu khắp ba ngàn đại thiên thế giới.
Khi Đức Phật nói kinh này có bốn ngàn hai trăm vị Tỳ-kheo khởi Vô dư ý được giải thoát. Tám mươi na-thuật (na-do-tha) trời, người phát tâm Vô thượng đạo chánh chân, bảy vạn Bồ-tát chứng Vô sinh pháp nhẫn.
Đức Phật nói kinh này xong, Hiền giả A-nan và tất cả hội chúng Trời, Rồng, Quỷ, Thần, nhân dân trong thế gian đều vui mừng, đến trước đảnh lễ Phật mà lui ra.
SỐ 179
KINH NGÂN SẮC NỮ
Hán dịch: Đời Nguyên Ngụy, Đại sư Phật-đà-phiến-đa, người Thiên trúc.
Tôi nghe như vầy: Một thời Bà-ca-bà ở tại rừng cây Kỳ-đà, vườn Cấp cô độc, nước Xá-vệ, cùng với một ngàn hai trăm năm mươi vị Tỳ-kheo. Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo các vị Tỳ-kheo:
–Này các Tỳ-kheo, có chúng sinh nào có thể biết rõ được công đức và quả báo của việc bố thí như đã biết mà trong bữa ăn, từ miếng ăn đầu đến miếng ăn cuối, không có lòng rộng mở bố thí thì tự mình không nên ăn.
Khi ấy Đức Thế Tôn nói kệ:
Nếu có các chúng sinh Như lời Phật đã dạy Bớt phần ăn bố thí Thành tựu quả báo lớn, Hoặc ngay miếng cơm đầu Hoặc là miếng sau cùng Ai không dùng bố thí Tự mình không nên ăn. Đức Thế Tôn dạy bài kệ xong, bảo các Tỳ-kheo:
–Này các Tỳ-kheo, từ vô lượng kiếp quá khứ có một kinh đô tên Liên hoa, trong thành có danh nữ tên Ngân Sắc, tướng mạo đoan trang vô cùng xinh đẹp, bởi nàng được kết hợp bằng những nét đẹp tuyệt diệu nhất. Một hôm có việc cần, Ngân Sắc rời nhà đi đến một nhà kia. Khi vào nhà, cô thấy một sản phụ vừa sinh một đứa con trai rất xinh đẹp, dễ thương. Khi ấy, bà ta đang bế đứa con lên và muốn ăn thịt nó. Thấy thế Ngân Sắc liền hỏi:
–Em làm gì vậy?
Sản phụ đáp:
–Tôi quá đói, không còn khí lực, không biết lấy gì ăn, nên tôi muốn ăn con tôi.
Ngân Sắc liền bảo sản phụ:
–Em hãy dừng lại, việc này không thể được. Trong nhà này không có ai lo thức ăn cho em sao?
Vị ấy đáp:
–Đã từ lâu tôi chỉ chất chứa xan tham, keo kiệt, cho nên bây giờ không có một chút gì có thể ăn được.
Ngân Sắc liền bảo:
–Em hãy đợi một lát, tôi về nhà đem thức ăn cho em.
Bà ta lại nói:
–Hiện giờ hai bên sườn của tôi như muốn gãy, lưng lại muốn bại, trong lòng ngỗn ngang, nhìn nơi nào cũng mờ mịt. Cô vừa ra khỏi nhà chắc tôi chết ngay.
Khi ấy, Ngân Sắc suy nghĩ: “Nếu đem đứa con đi chắc người mẹ sẽ chết, mà nếu không đem nó đi ắt mẹ nó ăn thịt. Ta phải tìm cách nào để cứu hai mẹ con”. Cô liền nói với sản phụ: –Tôi cần có một con dao bén, trong nhà này có không?
Sản phụ nói:
–Có.
Và liền lấy dao trao cho Ngân Sắc. Ngân Sắc dùng dao cắt hai vú của mình bảo sản phụ ăn và nói với bà ấy:
–Em hãy ăn vú của tôi, thân thể của em sẽ bớt đói khổ.
Khi sản phụ ăn xong, Ngân Sắc lại hỏi:
–Em no chưa? Sản phụ đáp:
–Tôi no rồi. Ngân Sắc nói: SỐ 179 – KINH NGÂN SẮC NỮ
–Em nên biết, đứa bé này chính là tôi đã đem thân thể chuộc lại. Nay tôi gởi nó cho em, tôi muốn về nhà lấy thức ăn. Ngân Sắc nói xong thì khắp thân máu ra lênh láng, lê lết đi về. Về đến nhà, bà con quyến thuộc trông thấy Ngân Sắc đều cùng hỏi: –Ai làm thế này?
Ngân Sắc trả lời:
–Tự tôi làm như vậy.
Họ lại hỏi:
–Vì sao cô làm như vậy?
Ngân Sắc nói:
–Tôi đã khởi tâm không bỏ đại bi vì mong cầu quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Những người thân quyến nói:
–Tuy cô hành hạnh bố thí mà tâm còn hối tiếc, thì chỉ gọi là bố thí, mà không phải là Ba-la-mật.
Họ lại hỏi:
–Trong lúc cắt bỏ phần thân như vậy, cô có hoan hỷ không? Cô chớ vì đau đớn quá mà sinh buồn tiếc.
Ngân Sắc liền phát thệ nguyện:
–Tôi cắt hai vú, lòng không hề nuối tiếc hay có một vọng tưởng nào khác. Nếu đúng như lời, xin hai vú của tôi trở lại như cũ.
Ngân Sắc vừa nguyện xong thì hai vú trở lại bình thường. Bấy giờ, trong thành Liên hoa, các Dạ-xoa cùng nói lớn rằng:
“Cô Ngân Sắc tự bỏ hai vú”. Khi ấy Địa thiên nghe được lại truyền lên hư không. Chư Thiên nghe được lại loan truyền tiếp, truyền mãi như vậy cho đến Phạm thiên, trời Đế Thích suy nghĩ: “Thật là sự kiện hy hữu, cô Ngân Sắc này vì lòng thương chúng sinh cho nên tự bỏ hai vú, nay ta đến hỏi cô ấy xem”. Nghĩ xong, Đế Thích hóa thân làm người Bà-la-môn, tay trái cầm bình nước và bát đều bằng vàng, tay phải cầm cây gậy cũng bằng vàng, rồi ông đi thẳng đến thành Liên hoa và đi dần đến nhà Ngân Sắc ở, đứng ngoài cửa cất tiếng khất thực; Ngân Sắc nghe ngoài cửa có tiếng người khất thực, vội lấy đồ đựng đầy thức ăn đem ra ngoài cửa. Người Bà-la-môn nói:
–Thôi cô ạ, tôi không cần thức ăn.
Ngân Sắc hỏi tại sao, người Bà-la-môn nói:
–Ta là Đế Thích. Ta có sự hoài nghi đối với cô nên đến đây, xin cô đáp lời ta hỏi.
Ngân Sắc thưa:
–Đại Bà-la-môn, xin ông cứ hỏi, con sẽ trả lời những điều ông hoài nghi, con sẽ làm vừa ý ngài Bà-la-môn. Bà-la-môn hỏi:
–Có phải cô thật cắt hai vú để bố thí cho người khác không?
Cô đáp:
–Đúng như vậy, thưa Đại Bà-la-môn.
Bà-la-môn lại hỏi:
–Tại sao cô làm như vậy?
Ngân Sắc trả lời:
–Vì lòng đại bi muốn đắc quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Bà-la-môn nói:
–Việc này rất khó. Cái rất khó là đối với Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, nếu cô bố thí rồi mà sinh tâm hối tiếc, thì chỉ là thí chứ chẳng phải Ba-la-mật. Lúc đang bố thí, cô có hoan hỷ không? Trong lúc đang bị cắt đau đớn, cô có sinh ý khác không?
Ngân Sắc đáp:
–Thưa Kiều-thi-ca, con nay lập thệ: Con vì tâm cầu Nhất thiết trí, vì tâm cầu thắng nhất thiết thế gian, tâm mong cứu độ tất cả chúng sinh, nên con không hề hối tiếc khi cắt bỏ hai vú. Nếu đúng là con không hối tiếc, xin cho thân nữ của con biến thành người nam.
Khi Ngân Sắc phát lời thệ nguyện xong, liền trở thành người nam. Ngân Sắc thấy thân nữ đã biến thành thân nam rồi, lòng sinh hoan hỷ, vui mừng không xiết, đi đến gốc cây nằm ngủ.
Trong thời gian ấy, vua Liên Hoa bỗng nhiên băng hà. Vua lại không có con. Thời tiết vô cùng nóng bức. Ngay thời điểm ấy, các quan đại thần tìm kiếm khắp nơi, từ rừng này qua rừng khác, từ làng này qua làng khác, từ thành này đến thành kia, từ đô thị này đến đô thị khác, một người có tướng xứng đáng lên ngôi vua. Các quan đều nói: “Chúng ta phải làm thế nào tìm được vị vua cai trị nước nhà đúng chánh pháp”. SỐ 179 – KINH NGÂN SẮC NỮ
Trong lúc ấy có một vị quan đại thần, nhân trời nóng bức nên vào trong ao Liên hoa. Vị đại thần chợt thấy người nằm dưới gốc cây tướng mạo thật hoàn hảo, thù thắng. Người ấy nằm ngủ mà không biết mặt trời dọi vào, thế nhưng bóng cây luôn che mát cho người. Vị đại thần khảy móng tay cho người ấy thức dậy và dẫn người ấy vào thành Vương xá, cho cạo râu và mặt vương phục đội mũ châu báu, rồi nói với người ấy:
–Xin ngài làm vua trị vì đất nước.
Người ấy liền đáp: –Tôi thật không thể chăm lo việc nước.
Các quan lại nói:
–Hôm nay chúng tôi cần mời ngài lên ngôi vua.
Vị ấy liền bảo:
–Nếu tôi làm vua thì sẽ cai trị đất nước đúng như pháp, tất cả dân chúng trong nước phải nên thọ trì Thập thiện nghiệp đạo thì tôi chịu lên làm vua.
Các quan đồng thưa:
–Chúng thần xin thuận ý ngài.
Ngay khi ấy mọi người đều thọ Thập thiện nghiệp đạo. Vị ấy khuyên mọi người thọ Thập thiện nghiệp đạo như vậy rồi, mới lên ngôi vua hiệu là Ngân Sắc.
Bấy giờ nhân dân trong nước vua Ngân Sắc sống lâu bảy vạn na-do-tha tuổi. Nhà vua trị vì đất nước đến vô lượng trăm ngàn năm mới mạng chung. Trước giờ lâm chung vua nói kệ:
Tất cả đều vô thường Ắt có sự tan hoại Hội họp sẽ chia ly Có sinh đều có tử.
Tùy theo nghiệp đã làm Hoặc thiện hoặc bất thiện Tất cả cái có sinh Không tồn tại lâu dài.
Sau khi nhà vua mạng chung, thác sinh trở lại kinh đô Liên hoa, trong một gia đình trưởng giả. Vừa tám chín tháng, bà vợ ông trưởng giả đã sinh một đồng tử. Đồng tử có tướng mạo khôi ngô tuấn tú. Mãi hơn tám tuổi đồng tử mới đến trường học cùng năm trăm đồng tử khác. Ở nơi trường học trước đó có năm trăm đồng tử đọc sách. Đồng tử hỏi người bạn học cũ rằng:
–Các người ở đây làm gì? Chúng nói: –Chúng tôi đọc sách. Đồng tử lại hỏi:
–Đọc sách được ích lợi gì? Các bạn không cần đọc sách này làm chi, các bạn chỉ cần phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Các bạn hỏi:
–Phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì phải làm gì?
Đồng tử liền nói:
–Tất nhiên cần phải tu hạnh sáu Ba-la-mật, đó là:
1. Đàn ba-la-mật.
2. Thí ba-la-mật.
3. Sằn-đề ba-la-mật.
4. Tỳ-lê-da ba-la-mật.
5. Thiền ba-la-mật.
6. Bát-nhã ba-la-mật.
Người bạn cũ nghe xong nói:
–Tôi phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.
Khi vị đồng tử đã giáo hóa cho mọi người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác rồi, suy nghĩ: “Bây giờ ta muốn đem chút ít bố thí cho những loài cầm thú hai chân, bốn chân”. Suy nghĩ như vậy, đồng tử đi vào rừng Thi-đà, dùng dao bén cắt thân chảy máu thoa lên khắp thân, lại dùng dầu bôi lên rồi nằm trong rừng mà tự xướng rằng: –Các loài cầm thú hai chân, bốn chân như hươu, nai... ở gần xa, có cần thức ăn hãy đến đây ăn thịt của ta.
Khi đó có con chim tên Hữu Thủ ở trong đàn chim, bay đến đậu trên trán đồng tử và móc mắt phải của ông ta rồi bay đi. Đồng tử hỏi chim:
–Vì sao ngươi móc mắt của ta rồi bay đi?
SỐ 179 – KINH NGÂN SẮC NỮ
Chim đáp:
–Đối với tôi trong phần thịt của con người, tất cả chỉ có thịt ở mắt là ngon hơn hết. Đồng tử hỏi chim: –Giả sử ngươi có móc ngàn con mắt phải của ta rồi lại bay đi, ta cũng không có phật ý, ân hận.
Chim ở đó ăn hai con mắt của đồng tử rồi, vô lượng chim khác trong rừng bay đến chỗ đồng tử ăn hết sạch thịt trên thân đồng tử, chỉ còn lại đống xương trắng.
Đồng tử xả thân bố thí rồi, lại sinh trở lại kinh đô Liên hoa, vào nhà một người Bà-la-môn. Đúng mười tháng, bà vợ người Bà-la-môn sinh được một đồng tử tướng mạo khôi ngô tuấn tú không ai sánh kịp. Đến năm đồng tử đã hai mươi tuổi, cha mẹ nói:
–Ma-na-bà, chúng ta sẽ xây dựng nhà cửa.
Đồng tử thưa cha mẹ:
–Cha mẹ vì con mà xây dựng nhà cửa có ý nghĩa gì? Hiện giờ tâm con không ở tại nhà, xin cha mẹ hãy cho vào núi sâu. Cha mẹ đồng tử bằng lòng cho đi. Đồng tử rời nhà đi đến núi rừng. Vừa đến nơi đã thấy phía trước có hai Tiên nhân Bà-la-môn cũ đang ở trong rừng kia. Khi đó Ma-na-bà đến chỗ hai vị Tiên nhân
Bà-la-môn, hỏi hai vị đó rằng:
–Hai vị Phạm tiên ở trong núi rừng làm gì thế?
Họ đáp:
–Ma-na-bà, chúng tôi đều vì lợi ích của chúng sinh nên ở tại núi rừng này thực hiện tất cả các việc khổ hạnh.
Đồng tử nói:
–Hôm nay tôi cũng vì lợi ích của tất cả chúng sinh nên muốn đến đây thực hành khổ hạnh.
Ma-na-bà liền đến rừng cây, đắp đất làm nhà. Nhờ phước đức tu nghiệp thiện, Ma-na-bà bỗng nhiên đắc đại nhãn. Ngay khi ấy ông trông thấy có một vùng núi, cách đó không xa lắm, có một con hổ mẹ đang có thai sắp sinh. Thấy vậy, Ma-na-bà suy nghĩ: “Con hổ mẹ này chẳng bao lâu sẽ sinh con. Khi sinh xong có lẽ nó sẽ bị chết đói, hoặc chịu biết bao điều khốn khổ vì đói khát, hoặc nó sẽ ăn thịt con.
Ai có thể cắt thân cho con hổ này?”. Sau khi suy nghĩ, đồng tử liền hỏi: “Vị nào có thể cắt thân mình cho hổ ăn”. Tiên nhân kia đáp: –Chúng tôi không thể cắt thân bố thí.
Bảy ngày sau con hổ mới sinh. Sinh xong, nó ngặm con đặt trên đất và ôm giữ con. Ma-na-bà thấy như vậy rồi, liền đến chỗ hai vị tiên nói: –Đại tiên, hổ mẹ đã sinh. Nếu hai người vì lợi ích chúng sinh thực hành bao khổ hạnh, thì nay đã đúng lúc nên cắt thịt thân mình đem cho con hổ này.
Lúc đó hai vị tiên Bà-la-môn đi ngay đến bên trái con hổ mẹ, suy nghĩ: “Ai có thể nhẫn nhục chịu việc khổ này mà thực hành đại thí? Ai có cắt thân thể yêu quý của mình cho hổ đói ăn?”. Suy nghĩ như vậy rồi, hai vị Tiên nhân rời hổ mẹ đi ra xa và vì tiếc thân mạng nên hai vị tiên này bay lên hư không đi mất.
Từ xa, Ma-na-bà nói với theo hai Tiên nhân Bà-la-môn:
–Đây không phải là lời thệ nguyện của các vị sao?
Nói xong, Ma-na-bà phát nguyện:
–Nay tôi xin xả bỏ thân này để giúp hổ đói. Nguyện cho tôi nhờ nhân duyên này chứng đắc quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Phát nguyện xong, Ma-na-bà nhặt con dao bén dưới đất tự hủy hoại thân mình để bố thí cho hổ đói.
Này các Tỳ-kheo, Ta sợ các ông sinh tâm hoài nghi. Này các Tỳ-kheo, các ông chớ sinh tâm nghi ngờ, chớ nghĩ điều gì khác. Vì sao? Các ông nên biết, lúc bấy giờ cô Ngân Sắc ở vương quốc Liên hoa kia đã cắt hai vú đâu phải người nào lạ, nay chính là Ta vậy.
Này các Tỳ-kheo, chớ sinh tâm hoài nghi và chớ nghĩ điều gì khác. Vì sao? Các ông nên biết, vua Ngân Sắc ở kinh đô Liên hoa lúc ấy nay cũng chính là Ta. Các Tỳ-kheo, các ông chớ sinh tâm nghi ngờ, chớ nghĩ điều gì khác. Vì sao? Các ông nên biết, Ta lúc ấy tên là Ngân Sắc, cắt bỏ hai vú để cứu giúp đứa bé kia. Các Tỳ-kheo, các ông chớ sinh tâm nghi ngờ, chớ nghĩ điều gì khác. Vì sao? Các ông nên biết, đứa bé lúc đó chính là La-hầu-la chớ không phải ai khác.
Các Tỳ-kheo, chớ sinh tâm nghi ngờ, chớ nghĩ điều gì khác. Vì SỐ 179 – KINH NGÂN SẮC NỮ sao? Các ông nên biết, lúc đó vua nước Liên hoa trong vườn Thi-đà vì các bầy chim cắt xả thân thể, đâu phải người nào lạ, nay chính là Ta vậy.
Này các Tỳ-kheo, chớ sinh tâm nghi ngờ, chớ nghĩ điều gì khác. Vì sao? Các ông nên biết, lúc ấy hai vị tiên Bà-la-môn đâu phải người nào lạ, nay chính là các Tỳ-kheo.
Này các Tỳ-kheo, các ông chớ sinh tâm nghi ngờ, chớ nghĩ điều gì khác. Vì sao? Các ông nên biết, lúc ấy Ma-na-bà, con của người Bà-la-môn, cũng chính là Ta vậy.
Này các Tỳ-kheo, vì thế cho nên Ta bảo cho các ông: Nếu các Tỳ-kheo biết rõ công đức bố thí và quả báo bố thí thì phải bố thí miếng ăn ban đầu, hoặc bố thí miếng ăn sau cùng, như vậy tự mình mới nên ăn.
Khi Đức Phật nói kinh này, các vị Tỳ-kheo thảy đều rất hoan hỷ.
SỐ 180
PHẬT NÓI KINH ĐỨC PHẬT KHẤT
THỰC TRONG ĐỜI QUÁ KHỨ
Hán dịch: Đời Tây Tấn, Tam tạng Pháp sư Trúc Pháp Hộ, người nước Nguyệt chi.
Đức Phật dạy:
Thời quá khứ có Đức Phật vào thành khất thực cùng đông đảo chư Tôn đệ tử, Bồ-tát. Những đệ tử, Bồ-tát này đều có tướng hảo đoan chánh và từ ái bao dung, mỗi ngài hành đạo theo bản nguyện của mình.
Có một bà mẹ mang thai được vài tháng, thấy Phật và chúng Tăng sống đời Thánh thiện, bà ước nguyện đứa con sắp sinh của bà cũng sẽ làm Sa-môn, đệ tử của Phật.
Thắm thoát đã đến ngày sinh, mẹ tròn con vuông đứa bé rất xinh đẹp và có tướng khác người. Bà mẹ ấy vô cùng yêu thương con, không còn ý muốn cho con đi làm Sa-môn nữa. Ngay lúc bà tỉnh ngộ, bà tự nói với chính mình: “Trước kia ta có ước nguyện, nếu sinh con, ta sẽ cho nó học đạo. Nay đứa bé đã ra đời, lại có tướng mạo khác người, nó khiến cho ta cảm thấy an ổn lại không còn bất tịnh. Ta không thể vì quá đổi thương con mà trái với tâm nguyện trước kia”.
Đến năm đứa bé lên bảy, gia đình lại nghèo nên bà mẹ làm đồ đựng thức ăn cho hai người và ba pháp y, tay cầm bình nước rửa, bà dẫn con đi đến chỗ Đức Phật, đảnh lễ dưới chân Ngài, bạch Phật: –Xin Ngài thương con của con và cho nó được làm Sa-môn, sau này đắc đạo được thân hình như Phật.
Đức Phật chấp thuận cho đứa bé làm Sa-môn. Bà mẹ đem bình nước sạch rửa tay cho con. Lúc đó có chín con rồng từ trong miệng bình chui ra, phun nước rót vào tay chú bé. Rửa xong, nước còn thừa xối lên đầu chú bé, còn sót lại giọt nước trên đầu của chú bé liền hóa thành lọng báu, tràng hoa che phủ, bên trong có tòa sư tử và trên tòa có Đức Phật ngồi. Đức Phật mỉm cười, trong miệng có ánh sáng năm màu tỏa chiếu mười ức cõi Phật, chiếu trở lại vòng quanh thân Phật, nhập vào đảnh chú bé.
Người mẹ đem bát cơm, trước dâng lên Đức Phật và trao thức ăn cho người con, liền phát tâm Vô thượng bình đẳng. Đúng lúc ấy mười ức cõi Phật bị chấn động sáu cách, các cõi nước Phật đều tự nhiên hiện. Lúc ấy, Đức Phật dùng bát cơm của người mẹ chú bé dâng cho Ngài, mời chư Phật và Tỳ-kheo Tăng hiện tiền, tất cả đều được no đủ mà bát cơm kia vẫn còn nguyên như trước. Bà mẹ chú bé vô cùng hoan hỷ, vô số trời người đều được Bất thoái chuyển. Khi đó mái tóc chú bé tự rụng xuống và chú bé trở thành Sa-môn, ngay tại chỗ được địa vị Bất thoái chuyển. Bà mẹ đến bạch Đức Phật:
–Hôm nay con trông thấy có ba điều kỳ diệu: 1. Khi con rửa tay cho con của con thì có chín con rồng phun nước.
2. Rửa xong, nước còn thừa xối lên đầu con của con, liền hóa thành trướng báu và tòa sư tử trên có Đức Phật ngồi.
3. Khi Đức Phật mỉm cười, trong miệng tỏa ra ánh sáng rồi nhập vào đảnh đầu chú bé. Cúi xin Đức Phật giải thích cho con được hiểu.
Đức Phật dạy:
–Chú bé này mười bốn kiếp sau sẽ đặng làm Phật, đều đó đủ những hiện tượng như: Chín con rồng phun nước, tòa sư tử, lọng hoa trướng báu, Đức Phật mỉm cười ánh sáng nhập vào đảnh chú bé...
đều ứng hiện việc đó.
Bà mẹ chú bé nghe lời Phật dạy vui mừng khôn xiết. Về sau bà được làm mẹ của Chuyển luân thánh vương. Trải qua bảy trăm đời, kiếp sống đã hết, chuyển thân làm mẹ và chứng đắc Bất thoái chuyển. SỐ 180 – PHẬT NÓI KINH ĐỨC PHẬT KHẤT THỰC ĐỜI QUÁ KHỨ
Đức Phật dạy:
–Lúc ấy chú bé tức là thân Ta, cho nên hôm nay Ta được công đức như vậy. Tất cả chư Thiên, Long thần, Nhân dân... nghe lời Phật dạy, đều chứng được Bất thoái chuyển.
Phật Vô Nhiệt, Phật Tánh Không, Phật Thiên Vương, Phật Kim
Nhân.
SỐ 181
PHẬT NÓI KINH CỬU SẮC LỘC
Hán dịch: Đời Ngô, Ưu-bà-tắc Chi Khiêm, người nước Nguyệt chi.
Ngày xưa Bồ-tát là thân nai chín màu, nghĩa là lông của nai có chín màu. Sừng của nai trắng như tuyết. Nai thường ở bên bờ nước sông Hằng, uống nước, ăn cỏ, cùng kết bạn với một chú quạ. Một hôm trong dòng nước có một người bị trôi, khi thì nhô lên, khi thì bị chìm xuống, tình cờ vớ được khúc cây, người đó ngẩng đầu lên kêu trời: –Thần núi, Thần cây, chư Thiên, Long thần tại sao không thương xót ta! Nai nghe tiếng người, vội lội vào trong nước, nói với người bị trôi:
–Ông đừng hoảng sợ. Ông có thể cỡi lên lưng và vịn vào hai sừng của tôi, tôi sẽ đưa ông lên bờ.
Khi đã cứu người bị nạn lên bờ rồi, nai đã đuối sức. Người bị nạn, cúi đầu đi quanh nai ba vòng, quay về phía nai cúi đầu, thưa:
–Xin cho cả nhà tôi được làm người nô tỳ phục dịch để hái cỏ lấy nước.
Nai nói:
–Tôi không dám phiền ông, đường ai nấy đi. Muốn báo ân tôi, xin ông chớ chỉ đường cho người khác là tôi ở đây, vì người đời tham da và sừng của tôi ắt sẽ đến giết tôi.
Người bị chìm vâng lời ra đi.
Lúc ấy phu nhân của vua ban đêm nằm mộng thấy con nai chín màu, lông của nai có chín loại màu và sừng của nó trắng như tuyết. Phu nhân cáo bệnh không chịu dậy. Vua hỏi phu nhân: –Vì sao phu nhân không dậy?
Bà ta đáp:
–Đêm qua thiếp nằm mơ thấy con nai kỳ lạ, lông của nó có chín màu, sừng của nó trắng như tuyết. Thiếp nghĩ là phải lấy được da của nó để làm nệm ngồi và muốn lấy sừng của nó để làm cán phất trần. Bệ hạ hãy tìm nó cho thiếp, nếu vua không tìm được nó, thiếp sẽ chết ngay. Vua nói với phu nhân:
–Phu nhân hãy trở dậy. Ta là chủ của một nước mà lại không tìm được hay sao? Nhà vua liền kêu gọi mọi người trong nước: –Nếu ai có thể tìm được con nai chín màu, ta sẽ chia phân nửa nước để cai trị và ban cho bát vàng đựng đầy gạo bạc, lại ban cho bát bạc đựng đầy gạo vàng.
Khi ấy người bị nạn chìm nghe vua trọng thưởng, sinh ác ý, nghĩ rằng: “Ta sẽ báo cho vua biết chỗ ở của nai để được hưởng phú quý. Dầu sao nai cũng là loài súc sinh, chết sống sá gì”. Nghĩ vậy, hắn liền nói với sứ giả của vua:
–Tôi biết chỗ ở của con nai chín màu.
Sứ giả dẫn người bị nạn chìm đến cung vua và tâu: –Người này biết chỗ ở của con nai chín màu.
Nhà vua nghe tin này vô cùng vui mừng, nói với người bị nạn chìm:
–Nếu ngươi có thể tìm được con nai chín màu, ta sẽ ban cho ngươi một nửa đất nước của ta, ta không nói dối.
Hắn liền bảo:
–Tôi có thể tìm được.
Ngay lúc ấy trên mặt hắn ta sinh đầy mụn nhọt. Người bị nạn chìm lại tâu vua: –Con nai này tuy là loài thú nhưng nó có oai thần rất lớn. Vua phải cho nhiều người đi theo mới bắt được nó.
Vua dẫn một đoàn người rất đông tiến đến bờ sông Hằng. Lúc SỐ 181 – PHẬT NÓI KINH CỬU SẮC LỘC đó có con quạ đang đậu trên cành cây, trông thấy đoàn người của vua, nó nghi rằng họ sẽ giết nai. Chim gọi nai:
–Bạn hiền ơi, hãy dậy đi! Nhà vua đến bắt bạn đó.
Nai vẫn không hay. Quạ liền bay xuống đậu trên đầu nai, nói: –Bạn hiền ơi! Hãy dậy đi. Nhà vua đến rồi kìa!
Nai hoảng sợ đứng dậy nhìn khắp chung quanh, thấy đoàn người của vua đã bao quanh trăm vòng, không thể chạy thoát được. Nai liền đến trước xe vua, lúc đó đoàn người của vua giương cung muốn bắn. Nai nói với họ:
–Xin đừng bắn. Tôi muốn đến chỗ vua, có việc muốn tâu.
Vua hạ lệnh quân lính:
–Không được bắn nai! Đây là con nai hiếm có, hoặc là Thần trời. Nai lặp lại câu nói của vua:
–Xin đừng giết tôi, tôi có ân lớn đối với đất nước của vua.
Vua hỏi nai:
–Ngươi có ân gì?
–Trước đây tôi có cứu sống một người trong nước của vua.
Nai quỳ xuống hỏi lại nhà vua: –Ai đã chỉ đường cho ngài là tôi ở đây?
Nhà vua chỉ bên xe một người mặt đầy ung nhọt. Nai nghe vua nói, nước mắt ràn rụa như mưa tâu rằng:
–Đại vương, có một ngày trước đây, người này bị chìm dưới dòng sông sâu, trôi theo dòng nước chảy, có lúc trồi lên có lúc chìm xuống. Ông ta vớ được khúc cây, ngẩng đầu than trời: “Thần núi, Thần cây, chư Thiên, Long thần, tại sao không thương xót ta”. Lúc đó tôi không tiếc thân mạng, vội lao vào trong nước cõng ông ta lên.
Ông ấy đã hứa không chỉ chỗ tôi ở. Con người không biết suy xét, chẳng bằng để cho ôm khúc gỗ nổi trôi theo dòng nước cho rồi! Vua nghe nai nói rất lấy làm hổ thẹn, trách mắng người kia:
–Ngươi thọ trọng ân tại sao trở lại muốn giết nai?
Ngay khi ấy nhà vua hạ lệnh cho mọi người trong nước: Từ nay về sau nếu ai đuổi theo loài nai này ta sẽ tru di ngũ tộc.
Từ đó hàng ngàn bầy nai đều đến quây quần bên nai chín màu.
Chúng ăn cỏ, uống nước không xâm phạm lúa má của người khác.
Mưa thuận, gió hòa, ngũ cốc tươi tốt, dân chúng không bị tật bệnh, tai hại không sinh, đất nước thái bình, mạng sống được lâu dài. Đức Phật dạy:
–Con nai chín màu lúc bấy giờ chính là thân Ta và con quạ hiền khi ấy nay là A-nan. Nhà vua khi đó nay là Duyệt-đầu-đàn, phu nhân của vua nay là Tiên-đà-lợi. Người bị nạn dưới nước nay là Điều-đạt. Điều-đạt cùng Ta đời đời có ân oán với nhau. Tuy Ta có thiện ý với ông ấy nhưng rồi ông ấy vẫn muốn hại Ta. Còn A-nan có lòng chí thành sẽ đắc thành đạo Vô thượng. Bồ-tát hành Sằn-đề ba-la-mật, nhẫn nhục như vậy.
Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.
