Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Kinh Luật Luận Đại thừaTrang 17/27

Tam tạng Việt · Kinh Luật Luận Đại thừa · Kinh tạng

Kinh Đại Thừa Đại Bi Phân Đà Lợi

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

SỐ 161

PHẬT NÓI KINH TRƯỜNG THỌ

VƯƠNG

Hán dịch: Mất tên người dịch, phụ vào sách dịch đời Tây Tấn

Nghe như vầy: Một thời Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà, Cấp cô độc thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, Đức Phật bảo các vị Tỳ-kheo:

–Ngày xưa, có Bồ-tát làm đại quốc vương tên là Trường Thọ, có thái tử tên Trường Sinh. Nhà vua dùng chánh pháp để trị nước, không sử dụng hình phạt đao gậy đối với dân, nên mưa thuận gió hòa, lương thực đầy đủ. Có ông vua nước lân cận tánh tình bạo ngược, không biết trị nước bằng chánh pháp khiến dân chúng đói nghèo. Vua này bàn với cận thần: –Ta nghe nước của vua Trường Thọ ở cách đây không xa, giàu có yên vui nhưng không chuẩn bị binh lính và vũ khí. Ta muốn đem quân đến đánh chiếm nước này, khanh thấy như thế có được chăng?

Quan cận thần đáp:

–Rất tốt. Vua bạo ngược bèn khởi binh đi đến bờ cõi của vua Trường Thọ. Quan biên phòng của nước này chạy về tâu vua:

–Vua tham lam tàn bạo nước kia đang kéo binh đến, muốn xâm chiếm đất nước chúng ta. Xin đại vương sớm chuẩn bị binh mã.

Vua Trường Thọ liền triệu tập quần thần, bảo:

SỐ 161 – PHẬT NÓI KINH TRƯỜNG THỌ VƯƠNG

–Vua nước láng giềng đã đem quân đến, chỉ vì chúng tham lam muốn chiếm lấy lương thực và tài sản của muôn dân ở đây. Nếu ta đánh nhau với họ ắt dân lành sẽ bị thương tổn. Than ôi! Vì tranh giành đất nước mà giết hại dân chúng, ta không thể làm như vậy. Quần thần tâu:

–Chúng thần đều đã sớm chuẩn bị binh đội chiến thuật, chắc chắn sẽ thắng nước kia, cũng không để cho binh lính của Minh vương bị kẻ địch làm hại.

Nhà vua đáp:

–Nếu ta thắng thì sẽ có người tử vong, binh lính nước kia và dân của ta đều ham tiếc mạng sống. Nếu vì thương mình mà hại người thì bậc Hiền giả không làm như thế.

Quần thần không nghe theo lời vua, họ giữ vua ở lại trong cung, rồi cùng nhau tập hợp binh đội, vũ khí, đưa đến biên giới bố trí, dàn trận để chống cự.

Vua bảo thái tử Trường Sinh:

–Nay quần thần vì ta cho nên muốn chống lại quân của vua bạo ngược kia. Ta nghĩ hai bên đánh nhau ắt có sự tử thương. Nay ta muốn cùng con bỏ nước trốn đi.

Thái tử vâng lời. Hai cha con bèn vượt thành đi vào chốn núi rừng u tịch. Lúc ấy, vị vua bạo ngược thắng trận nên đem quân vào nước của vua Trường Thọ, đòi phải nạp cho ông ta ngàn cân vàng và ngàn vạn tiền.

Hôm sau, hai cha con vua Trường Thọ đi đến ngồi nghỉ cạnh gốc cây bên đường. Có một người Bà-la-môn từ phương xa đến, cũng dừng chân tạm nghỉ bên gốc cây, ông ta hỏi vua Trường Thọ:

–Ông ở đâu và đến đây có việc gì?

Vua đáp:

–Ta là người trong nước này, tình cờ đến đây dạo chơi.

Vua Trường Thọ hỏi người Bà-la-môn:

–Hiền giả từ đâu đến đây cần việc chi?

–Tôi là đạo sĩ, nghèo quê mùa ở từ vùng xa xôi, được nghe vua Trường Thọ của nước này có hảo ý bố thí cho tất cả những người bần cùng, vì thế tôi đến đây muốn xin nhà vua giúp cho phương tiện để sinh sống, không biết vua bây giờ thế nào? Ông là người trong nước chắc có biết việc này, nhưng tại sao bây giờ nhà vua không bố thí nữa?

Vua im lặng suy nghĩ: “Người này cần ta giúp đỡ nên từ xa đến đây, gặp lúc ta lưu vong không mang theo tài sản gì, nghĩ thật đáng thương!”.

Nhà vua rơi lệ nói với người Bà-la-môn.

–Ta chính là vua Trường Thọ. Có ông vua bạo ngược nước kia mang quân đến xâm chiếm nước ta, ta đã bỏ nước tính sẽ vào ở ẩn nơi chốn núi rừng kia, nay gặp Hiền giả đến đây, nhằm lúc ta chẳng có gì không biết lấy chi để giúp Hiền giả!

Hai người cùng rơi lệ, nghẹn ngào.

Vua nói:

–Ta nghe tân vương đang dốc sức truy tìm ta, ông có thể lấy đầu ta dâng lên sẽ được trọng thưởng.

Người Bà-la-môn nói –Từ phương xa tôi đã nghe đại vương luôn cứu giúp tất cả mọi người, cho nên tôi tìm đến đây là để xin ngài, vì tôi quá nghèo khổ không biết lấy gì nuôi thân! Nhưng gặp lúc nhà vua bị mất nước, đó là do tôi bạc phước, bây giờ ngài dạy tôi lấy đầu ngài thật tôi không dám vâng lời.

Vua nói:

–Ông từ xa xôi đến đây, vì cần có của cải để sinh sống, nhưng gặp lúc ta hoàn toàn tay trắng không có gì để giúp đỡ. Vả lại, người sống trong đời đều phải chết, chúng ta cũng sẽ như vậy thôi. Nay ta xin đem thân cho ông sao ông lại từ chối không nhận? Bây giờ nếu ông không nhận, sau có người đến tìm, ta cũng cho họ, chi bằng người nhận trước đi.

Người Bà-la-môn thưa: –Tôi không nỡ giết đại vương! Tâu đại vương, nếu ngài có lòng từ rộng lớn, ắt ngài muốn tự sát để bố thí cho họ, song ngài nên cùng tôi đi đến đó mới được.

Nhà vua bèn đi theo người Bà-la-môn đến ngoài cổng thành, bảo ông ta trói mình lại rồi vào tâu với vua tham. Vua tham liền ban thưởng tiền vàng cho người Bà-la-môn rồi bảo ông ta đi về. Bấy giờ, SỐ 161 – PHẬT NÓI KINH TRƯỜNG THỌ VƯƠNG vua tham định giết vua Trường Thọ rồi thiêu, còn đầu thì đem bêu nơi ngã tư đường. Quần thần của vua Trường Thọ tâu với vua tham: –Chúng tôi là bầy tôi cũ, nay là ngày cuối nhà vua kia phải chịu chết, xin được làm buổi tiệc nhỏ để tiễn đưa.

Vua tham bằng lòng, đám quần thần ấy đều nghẹn ngào, đến chỗ vua Trường Thọ. Dân chúng trông thấy đều nói:

–Vua bị chết thật oan uổng!

Muôn dân trong nội ngoại thành đều kêu trời.

Thái tử Trường Sinh khi ấy đang ở gần đường lộ. Nghe người ta nói cho biết phụ vương của mình bị vua tham bắt, thái tử liền đi chặt củi gánh vào chợ bán. Lúc đó vua cha đang đứng giữa cảnh huyên náo của mọi người, thái tử thấy cha mình sắp bị giết, lòng đau đớn như cắt. Vua Trường Thọ trông thấy Trường Sinh, sợ thái tử sẽ giận dữ tìm cách báo thù, nên ngước mặt lên trời than:

–Nếu là người con chí hiếu, thì hãy để cho cha vui chết mà lòng không thù hận, không nên vì cha mà báo oán tức là cha đã vui lòng chết, không chút lo buồn. Nếu con trái lời cha dặn vẫn thực hiện việc trả thù, tức là con đã làm cho cha chết với nỗi ân hận trong lòng.

Trường Sinh không nỡ trông thấy cha mình chết, nên đi vào núi. Vua Trường Thọ bị đưa đến chỗ chém và thân xác bị thiêu đốt. Thời gian dài về sau, Trường Sinh tự suy nghĩ: “Cha ta là người vô cùng nhân nghĩa, đến chết vẫn không thay đổi! Như gã vua tham này thuộc loại người không biết phân biệt thiện ác, đã giết oan cha ta. Vì cha ta có tâm Từ bi, nhân hậu, nên chết vẫn không có lòng oán giận, nhưng ta thì không thể nhẫn như thế được! Ta mà không ra tay giết tên vua tham bạo này, ta thật sự không xứng đáng sống trên cõi đời này nữa!”

Nghĩ vậy, Trường Sinh bèn đi làm thuê trong nước. Có vị quan đại thần đi khắp các vườn ngoài phố để thuê người, gặp Trường Sinh nên thuê về lo công việc trồng rau. Trường Sinh trồng rau rất tốt.

Một hôm, quan đại thần đi xem ruộng rau, thấy rau tươi tốt bèn gọi người trông vườn hỏi. Người trông vườn thưa:

–Trước đây ngài có thuê một người lo việc trồng rau nên nay mới tươi tốt như vậy.

Nhân đó quan đại thần gọi Trường Sinh đến hỏi:

–Ngươi có thể làm công việc nấu ăn được không?

–Thưa được.

Quan lớn sai Trường Sinh nấu ăn và Trường Sinh đã làm công việc này rất khéo léo, ngon lành. Quan đại thần nhân đấy bèn thỉnh vua đến nhà mình dùng cơm, thấy thức ăn vừa khéo vừa ngon nhà vua mới hỏi:

–Ai nấu thức ăn này? Đại thần tâu:

–Trước đây thần có thuê một người, chính anh ta đã nấu các món ăn này.

Nhà vua cho gọi Trường Sinh về cung, sai lo việc nấu thức ăn cho vua. Mấy ngày sau, vua hỏi Trường sinh: –Ngươi có biết tập luyện về binh pháp không?

Trường Sinh tâu:

–Thưa có biết.

Lúc đó, vua ngồi qua một bên và nói:

–Ta có mối thù oán sâu đậm là con của vua Trường Thọ, nên luôn lo sợ về chuyện trả thù của hắn. Nay có ngươi làm kẻ hầu cận thì thật là may mắn cho ta.

Trường Sinh đáp:

–Thưa vâng, thần nguyện sẽ hết sức bảo vệ tánh mạng của đại vương.

Hôm sau, vua hỏi Trường Sinh:

–Ngươi rành việc săn bắn không?

–Thần chỉ biết chút ít.

Nhà vua ra lệnh cho kẻ tả hữu chuẩn bị xa giá, rồi cùng với Trường Sinh đi săn. Vừa đến chốn núi rừng, họ đã thấy có thú chạy, nên hai người cùng đuổi theo, chạy mãi vào núi sâu quên mất lối ra.

Hai người lạc đường đến ba ngày, không tìm được nẻo về đến nỗi đói khát, khốn khổ. Vua xuống ngựa, mở kiếm trao cho Trường Sinh nói:

–Ta rất mệt nhọc, ngươi hãy ngồi xuống cho ta nằm gối đầu lên đùi ngươi.

Trường Sinh tâu vâng. Nhà vua nằm xuống và ngủ ngon, SỐ 161 – PHẬT NÓI KINH TRƯỜNG THỌ VƯƠNG

Trường Sinh suy nghĩ: “Ta đã lần lữa cố công tìm cho được ngươi, nay quả là đã đạt sở nguyện!”, liền rút kiếm muốn giết tên vua tham tàn, nhưng lại nhớ đến lời phụ vương trước giờ chết đã ân cần căn dặn dò, nên tự trách: “Sao ta lại ngu tối muốn làm trái lời dạy trước khi qua đời của người cha hiền?”. Trường Sinh bèn tra kiếm lại, không giết.

Vua tham bàng hoàng thức giấc, hỏi Trường Sinh: –Ta vừa nằm mộng thấy vương tử của vua Trường Thọ đến đây muốn giết ta, khiến ta vô cùng kinh sợ. Sao lại như thế này?

Trường Sinh thưa:

–Chắc là nơi rừng núi này có loại quỷ thần hung dữ thấy đại vương tới đây nên tìm đến quấy phá khủng bố. Đã có thần hộ vệ, đại vương cứ an nghỉ, chớ có lo sợ.

Nhà vua lại nằm xuống. Trường Sinh tuốt kiếm lần nữa, muốn giết vua, nhưng rồi nhớ đến lời vua cha nên dừng tay. Vua tham lại kinh hoàng tỉnh giấc, nói với Trường Sinh:

–Ta lại nằm mộng thấy vương tử của vua Trường Thọ đến đây muốn giết ta. Ta rất sợ, làm thế nào bây giờ?

Trường Sinh đáp:

–Hẳn là Thần núi đã dọa dẫm đấy thôi, xin đại vương chớ lo sợ! Nhà vua yên tâm nằm ngủ. Trường Sinh lại rút kiếm muốn giết ông ta, nhưng rồi nhớ đến lời cha, đành thôi. Trường Sinh bèn bỏ kiếm xuống đất, không còn ý muốn giết vua nữa. Nhà vua lại kinh hãi tỉnh giấc, bảo Trường Sinh:

–Ta lại nằm mộng thấy vương tử của vua Trường Thọ tự bày tỏ tâm ý của mình và không giết ta nữa. Lúc đó Trường Sinh nói:

–Ta chính là thái tử Trường Sinh, con của vua Trường Thọ. Ta thật cố ý đến đây nhằm giết đại vương để báo thù cho phụ vương ta.

Nhưng ta nhớ lại lời cha ta tha thiết dặn dò trước khi chết, người không muốn ta báo oán, do vì ta ngu tối nên mới làm trái lời cha mình. Vì nhớ rất rõ lời dạy ân cần tha thiết ấy mà ta đã do dự không thể hành động theo ý mình. Bây giờ ta đã quăng kiếm xuống đất để chứng tỏ là đã hoàn toàn vâng theo lời cha ta dạy. Tuy nhiên, ta vẫn còn sợ sau này do mê muội không biết suy tính mà ta có thể lại làm hư lời dạy ngày trước. Nay ta xin đại vương hãy giết ta cho sớm để diệt trừ ý ác của ta, chóng giúp ta chấm dứt thân xác này. Vua tham tự ăn năn nói:

–Ta là kẻ hung ác, bạo ngược không biết đâu là thiện ác. Cha của ngươi là bậc Hiền nhân luôn thể hiện lòng nhân hậu cho đến lúc chết vẫn không thay đổi, mà ta thì tham tàn nên mới không hiểu biết. Hôm nay mạng sống của ta như vậy là đã thuộc về tay ngươi, ngươi vì nhớ lời cha dạy mà không hại ta, ta chân thành cảm nhận tấm lòng thuần hậu ấy. Bây giờ muốn về nước thì nên đi đường nào? Trường sinh đáp;

–Tôi biết đường đi, nhưng mấy hôm trước, do cố tình đến đây nhằm khiến cho đại vương lạc đường, chỉ vì muốn báo thù cho cha tôi mà thôi.

Trường Sinh dẫn vua ra khỏi khu rừng. Họ trông thấy đám quần thần đang đứng ngồi rải rác khắp ven rừng. Vua liền ngồi nghỉ và bảo dọn thức ăn uống. Vua hỏi quần thần:

–Các khanh có biết vương tử con vua Trường Thọ không?

Trong số các quan này, người không biết thì trả lời là không biết. Có người biết nhưng vì trước kia họ đã thọ ân của Trường Sinh, sợ thái tử bị hại nên họ cũng đáp là không biết. Vua chỉ tay nói: “Đây là vương tử Trường Sinh.” Vua nói tiếp:

–Kể từ hôm nay, ta trở về bản quốc, xin giao đất nước này lại cho thái tử, từ đây về sau khanh là em ta. Nếu có nước khác đến xâm chiếm, ta sẽ đến trợ lực cùng khanh.

Rồi vua cùng quan quân trở về nước cũ. Trong nước nhà vua có sản vật gì quý giá cũng đều sai sứ đem sang dâng tặng.

Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:

–Vua Trường Thọ lúc ấy nay chính là Ta, thái tử Trường Sinh tức là A-nan, vua tham tàn là Điều-đạt. Điều-đạt cùng Ta đời đời có oán thù. Ta tuy luôn có tâm thiện đối với Điều-đạt, nhưng ông ấy vẫn muốn làm hại Ta. A-nan vốn cùng Ta không có ác ý, cho nên gặp Ta với tâm hiểu biết thuận hòa.

Bồ-tát cầu đạo luôn tinh cần, khổ nhọc như vậy, đến nỗi bị giặc làm hại vẫn không có tâm oán giận. Nhờ thế, Ta đạt đến quả vị SỐ 161 – PHẬT NÓI KINH TRƯỜNG THỌ VƯƠNG

Phật, là Đấng Chí Tôn trong ba cõi.

Các Tỳ-kheo hoan hỷ đảnh lễ Đức Phật. Phật là Hải thuyền sư Cầu pháp đưa qua sông Xe chở đạo Đại thừa Độ tất cả trời người.

Cũng tự mở trói buộc Đến bến bờ giác ngộ Khiến cho các đệ tử Giải thoát đạt Niết-bàn.

Kính thỉnh Pháp vương đến Tâm ngay đạo lực an Tối thắng hiệu là Phật

Cao tột hơn núi Tuyết.

Như hoa sạch vô ngần Tỏa ngát hương tươi đẹp Mọi người xem không chán Tỏa ánh sáng linh diệu.

Chứng đắc tám Chánh giác Không lìa, không bị nhiễm Dứt ái phá lưới dục Tự nhiên không thầy dạy. Tự sống, không thầy lo Độc hành không bè bạn, Tích tụ thành quả Phật Từ đó thông đạo Thánh.

Thẳng tiến không thoái chuyển Huyền vi chân thanh diệu Không sinh và không tử Đó là gọi là Niết-bàn.

Cầu tịch tĩnh vô thượng Rốt ráo không thọ khổ Cõi trời tuy xứ thiện Vẫn không bằng Niết-bàn.

Bậc Thầy trời trong trời Ba cõi không ai sánh Tướng tốt, thân trượng sáu Thần thông dạo hư không. Giác ngộ bỏ năm ấm Dứt hẳn mười hai căn Không tham ngôi trời người Tâm tịnh mở cửa pháp.

Pháp là Phật vô thượng Đạo hành nẻo thanh tịnh Tam bảo đối đời sau Diệt hết các dục tình Lìa khổ đạt giải thoát Thường, lạc và an, tịnh Nguyện luôn được gặp Phật Bình đẳng độ quần sinh.

Phật nơi bản hạnh nguyện Tinh tấn hơn trăm kiếp Bố thí hành Tứ đẳng Mười phương thọ ân sâu.

Trì giới tịnh dứt nhiễm Lòng Từ giúp chúng sinh Trí tuệ nhập thiền định Đại bi rộng giảng kinh.

Là nơi người trí ngưỡng Chỗ các Thánh tôn thờ Thích, Phạm tôn làm thầy Mới biết Phật tối thượng.

Khó gặp và không sánh Cao tột vượt tất cả Đem công đức ban bố Con nay xin đảnh lễ.

Nghe mười phương ca tụng Phá mê, thiền định tĩnh Sáng thấu bảy cõi trời Hương đức hơn Chiên-đàn. SỐ 161 – PHẬT NÓI KINH TRƯỜNG THỌ VƯƠNG

Thiên đế thần diệu đến Tán ngưỡng Đấng Tối Tôn Thích, Phạm đều cung kính Cúi đầu xin thọ học.

Thế nên Phật độ đời Phước thí khắp muôn loài Thuyết pháp dạy giới hạnh Nơi nơi thảy phân minh Cũng đem pháp hành hóa Đệ tử dốc phụng trì Khiến trời, người, quỷ, rồng.

Thảy đều cung kính lễ.

SỐ 162

PHẬT NÓI KINH KIM SẮC VƯƠNG

Hán dịch: Đời Đông Ngụy, Ưu-bà-tắc Cù-đàm Bát-nhã-lưu-chi, người nước Thiên trúc.

Tôi nghe như vầy: Một thời, Đức Thế Tôn ở tại khu lâm viên Kỳ-đà, Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ cùng với chúng đại Tỳ-kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị.

Bấy giờ, bên cạnh Đức Thế Tôn luôn có nhiều chúng Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, các vua, hàng vương giả, đại thần, tể tướng, hàng ngoại đạo, Sa-môn, Bà-la-môn, Ba-ly-bà-xà-ca, Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lầu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già... hầu cận, cung kính, cúng dường, tôn trọng cung cấp những vật dụng cần thiết, nên Đức Thế Tôn được nhiều thứ tịnh lợi như: y phục, thực phẩm, đồ nằm, thuốc men...; có được tất cả những thọ dụng của trời người ấy, nhưng Đức Thế Tôn không hề bị nhiễm vương, giống như hoa sen trong nước không khác, tiếng tốt vang khắp thế gian, muôn loài đều tán thán ca ngợi.

Lúc ấy Đức Như Lai Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, đối với các hàng Trời, Người, Ma, Phạm, Sa-môn, Bà-la-môn trong các thế gian luôn biết đúng thời, thích hợp để thuyết pháp, mọi pháp được thuyết giảng phần đầu, phần giữa và cuối đều thiện. Nghĩa lý và ngôn từ đều thiện, hoàn toàn thanh tịnh, gồm đủ phạm hạnh.

Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

SỐ 162 – PHẬT NÓI KINH KIM SẮC VƯƠNG

–Này các Tỳ-kheo, nếu có chúng sinh nào có thể biết rõ được về công đức, quả báo của việc bố thí, như Ta đã biết về công đức quả báo của việc bố thí, nơi bữa ăn, từ khi mới bắt đầu cho đến lúc kết thúc, nếu trước hết không bố thí chút ít thì tự mình không nên ăn. Hãy lìa bỏ tâm tham lam, bỏn sẻn thì mới có thể bố thí.

Này các Tỳ-kheo, nếu có chúng sinh nào không biết bố thí và quả báo của việc bố thí, như Ta đã biết về quả báo của việc bố thí, những chúng sinh như vậy nơi bữa ăn, từ khi bắt đầu cho đến lúc kết thúc, không đem bố thí chút ít cho người khác mà tự mình ăn thì biết người có tâm tham lam, bỏn sẻn tất không thể bố thí. Vì sao vậy? Này các Tỳ-kheo, về thời quá khứ có vua tên Kim Sắc, gồm đủ tướng mạo đoan nghiêm, khác thường, thành tựu sắc thân tối thượng, thù thắng vi diệu. Vua Kim Sắc này vô cùng giàu có, của cải vật dụng đầy dẫy, vàng bạc châu báu đủ loại, tiền bạc, xe cộ, voi ngựa, trâu bò vô số không thể kể xiết.

Vua Kim Sắc đóng đô tại thành Nhiêu kim, cung điện của vua ở giữa thành ấy, chiều dài theo hướng Đông tây là hai mươi do-tuần, chiều rộng theo hướng Nam bắc là bảy do-tuần. Dân chúng khắp thành đều khá giả, no ấm, sống sung sướng, an lành. Cả nước có năm mươi bảy ức thôn ấp làng xóm, dân chúng ở các nơi ấy đều sống trong cảnh sung túc, an vui. Sáu vạn núi sông mỗi vùng đều có thành lớn, trong thành có chủ thành, dân chúng cũng đông đúc với cuộc sống no đủ, an lạc. Số quan lại trong triều cùng số hầu cận nhà vua gồm đến một vạn tám ngàn người, thể nữ trong cung là hai vạn.

Nhà vua thông thạo vương pháp, nương nơi giáo pháp để cai trị phép nước nghiêm minh vì vua luôn thực hành đúng pháp. Vua Kim Sắc ưa chuộng thực hành bố thí, có thể đem bố thí tất cả những gì thuộc sở hữu, cho đến cả thân thể của mình. Thời ấy, tuổi thọ của con người là tám vạn bốn ngàn năm.

Một hôm, vua Kim Sắc ở nơi thanh vắng, tịch tĩnh, tư duy với ý nghĩ: “Ta không nên thu thuế của tất cả những người buôn bán, cũng không thu thuế của dân chúng.”

Suy nghĩ như vậy rồi, vua bèn cho gọi các đại thần tả hữu, nội ngoại, các bộ, bá quan và ra lệnh:

–Từ nay về sau, tất cả dân chúng, mọi kẻ buôn bán đều không bị thu thuế. Ta tha thuế cho muôn dân khắp cõi Diêm-phù-đề này. Nhà vua đã dùng phương tiện như thế, trải qua nhiều năm theo đúng pháp để trị nước.

Vào một thời gian khác, trong nước có ngôi sao xấu xuất hiện, nên liên tiếp những mười hai năm trời không mưa. Có một người Bà-la-môn giỏi về tướng thuật, chú luận, rành về khoa chiêm tinh đã biết rõ về ngôi sao xấu kia bèn đến hoàng cung yết kiến vua. Đến nơi người Bà-la-môn tâu vua:

–Nay Thiên tử nên biết, sao xấu xuất hiện là điềm chẳng lành, nên trong mười hai năm liền trời sẽ không mưa. Vua Kim Sắc nghe nói như vậy, thì hết sức xót xa, than thở, nói:

–Khổ thay cho những người dân nơi cõi Diêm-phù-đề này! Khổ thay cho những người dân nơi cõi Diêm-phù-đề của ta! Biết đến bao giờ nơi cõi Diêm-phù-đề của ta mới được sung túc, an lạc? Người vật luôn đông đúc, phồn thịnh. Phải chăng chẳng bao lâu cả cõi nước này sẽ trở nên trống vắng không còn có dân chúng?

Trong giây lát, vua Kim Sắc không than thở nữa mà suy nghĩ:

“Những người giàu có luôn chứa để nhiều tài sản, thực phẩm, trong mười hai năm họ có thể qua khỏi, không chết. Nhưng người bần cùng của cải ít ỏi, thực phẩm thiếu thốn, làm thế nào họ sống được? Mười hai năm đó làm sao họ có thể vượt qua?”

Nhà vua lại tư duy: “Nay ta phải cho thu gom tất cả thực phẩm trong cõi Diêm-phù-đề này để lại một chỗ. Tất cả nhà cửa trong ngoài, tất cả thôn xóm, thành ấp, tất cả mọi người trong cõi nước của ta, những ai có lương thực đều phải nộp tập trung về nơi các kho để tính biết được số lượng. Tất cả dân chúng trong cõi Diêm-phù-đề, cần biết đúng số lượng nhân khẩu sẽ dùng lương thực có được chia đều cho họ trong mười hai năm.”

Suy nghĩ như vậy rồi, nhà vua liền cho gọi các đại thần hầu cận, các bộ trong ngoài, trăm quan, tất cả các ty sở trực thuộc, những vị quan trông coi các nơi đó đều tập hợp về hoàng cung. Nhà vua ra lệnh:

–Các khanh hãy đi khắp mọi vùng trong cõi Diêm-phù những nơi nào có lương thực, đều thu gom tất cả lại để tính biết được số SỐ 162 – PHẬT NÓI KINH KIM SẮC VƯƠNG lượng.

Lệnh vua ban ra đã được các quan thực hiện nhanh chóng. Sau đó, các quan thừa hành lệnh vua cùng vào triều tâu: –Chúng thần đã gắng hết sức tâm lực để hoàn thành nhiệm vụ được giao. Lương thực trong khắp cõi đã được thu gom, tập trung nơi các kho chứa. Xin đợi lệnh của đại vương.

Bấy giờ, vua Kim Sắc cho gọi những người giỏi về tính toán, về sổ sách trong cõi Diêm-phù-đề ban chỉ dụ:

–Các khanh phải đi đến tất cả mọi nơi trong cõi Diêm-phù-đề, để tính toán nắm đúng về số lượng nhân khẩu, từ ta là người đầu tiên, nhân đó, đối chiếu với lương thực để xét cấp theo hướng bình quân.

Những người này tuân theo dụ của vua, lần lượt thực hiện công việc kể trên.

Số lượng của tất cả dân chúng trong cõi Diêm-phù-đề đều được tính biết đầy đủ, các người ghi chép làm tờ trình dâng lên vua.

Lúc ấy, vua Kim Sắc là người đứng đầu muôn dân trong cõi Diêm-phù-đề, đã đích thân trong coi công việc chia đều lương thực. Nhờ vậy nên trong suốt mười một năm tất cả dân chúng không bị chết đói.

Hơn mười một năm, một tháng, tại nhiều nơi chốn trong nước, lần lượt đã có hoặc đàn ông hoặc đàn bà bị đói. Vì sao? Vì lương thực đã sắp khô cạn. Chỉ còn có mười một tháng nữa mà đã có nhiều người nam hoặc nữ ở các nơi trong nước bị đói khát sắp chết.

Lúc ấy, tất cả lương thực trong cõi Diêm-phù-đề đã hết sạch, tất cả các kho chứa đều trống trơn, duy nhất chỉ còn năm thưng cơm đủ để cấp cho một người ăn trong một ngày cùng dâng lên vua Kim

Sắc dùng vào một bữa. Khi ấy, có một người trong đời quá khứ đã trải qua bốn mươi kiếp thực hành hạnh Bồ-tát, vừa đến thế giới Ta-bà này, thấy nơi khu rừng kia có hai chúng sinh là hai mẹ con mà cùng làm việc dâm dục. Bồ-tát thấy thế rồi tự than thở:

–Chúng sinh hết sức xấu ác như vậy thì phiền não ở ngay trong tâm ý họ. Con cái được mẹ nuôi dưỡng lại đi làm việc sai trái. Ở đâu lại có pháp ác như thế. Nay ta không vì hàng chúng sinh này, không vì những chúng sinh làm việc phi pháp. Việc phi pháp bị tham dục cấu nhiễm, bị tà kiến tham ác che lấp tâm trí, nên không biết cha mẹ, không biết các bậc Sa-môn, Bà-la-môn, không biết giữ gìn tộc họ, không kính trọng các bậc tôn trưởng, không nghĩ nhớ ân xưa. Ta nay không vì lợi ích của các chúng sinh vô cùng xấu ác như thế, hạnh giác ngộ của ta nay chỉ nên tạo lợi ích cho chính mình mà thôi. Bồ-tát đã khởi tâm như thế, liền đi đến bên một cội cây khác, nương vào cội cây, kiết già phu tọa, thân ngay niệm chánh. Khi ấy, Bồ-tát tùy thuận quán sát sự sinh diệt của năm thủ ấm. Sắc này tập khởi, sắc này hoại diệt. Cũng như thế, đây là thọ, đây là tưởng, đây là hành, đây là thức tập khởi, thức này hoại diệt. Bồ-tát đối với năm thủ ấm tùy thuận quán sát như vậy, chưa bao lâu thì tất cả các pháp tập khởi đều tiêu tan. Đã biết được rồi, nhờ nhân duyên này Bồ-tát chứng đắc Duyên giác, bèn nói kệ:

Do ái nên sinh khổ Vì thế nên bỏ ái Thích sống nơi chốn riêng Giống tê giác một sừng.

Bấy giờ, Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn, suy nghĩ:

–Ta vì quyết chí đem lại lợi ích cho chúng sinh nên đã thực hành nhiều hạnh khổ, nhưng thật sự chưa tạo lợi ích cho một chúng sinh nào! Hôm nay, ta thương tưởng đến họ và sẽ vì họ tạo nhiều lợi ích, nhất là đối với người nào nơi chốn nào cho ta thọ nhận ẩm thực.

Đức Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn đạt được Thiên nhãn thông thanh tịnh hơn người, quan sát khắp cõi Diêm-phù-đề, thấy tất cả lương thực ở cõi đấy đều đã khô cạn, chỉ còn có năm thưng cơm đủ cho vua Kim Sắc dùng trong một bữa. Bồ-tát quan sát rồi khởi tâm suy niệm: “Ta nay nên thương xót, tạo lợi ích cho vua Kim Sắc. Ta sẽ đến chỗ vua ấy xin một bữa ăn.” Đức Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn bèn dùng thần lực bay lên hư không, hiện thân cho mọi người đều trông thấy, thần thông ấy giống như chim Xá-cư-ni bay về thành Nhiêu kim của vua Kim Sắc.

Khi ấy, vua Kim Sắc đang ở trên lầu. Có năm ngàn đại thần đều thấy Đức Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn kia. Trong số các SỐ 162 – PHẬT NÓI KINH KIM SẮC VƯƠNG đại thần ấy có một vị đầu tiên trông thấy Bích-chi-phật đang từ xa tiến dần đến gần, bèn nói với các vị khác:

–Các vị hãy xem kìa! Ở đằng xa kia có một con chim Xá-cư-ni cánh đỏ đang bay đến đây. Vị đại thần thứ hai trông thấy nói:

–Ông nhìn kỹ xem! Không phải là chim Xá-cư-ni cánh đỏ. Đó là quỷ ác La-sát chuyên ăn tinh lực của con người, muốn đến đây cướp lấy mạng sống của chúng ta!

Vị đại thần đó chỉ cho vua Kim Sắc thấy và nói như trên. Vua Kim Sắc phải xoa hai tay lên mặt rồi mới nhìn kỹ. Khi đã thấy rõ ràng, vua liền nói với các quan:

–Các khanh nên biết, đó không phải là chim Xa-cư-ni cánh đỏ, cũng chẳng phải quỷ ác La-sát chuyên ăn tinh lực của con người mà là Tiên nhân vì thương tưởng đến ta cho nên mới tìm tới đây. Lúc ấy, Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn chỉ trong khoảnh khắc đã đến nơi lầu của vua Kim Sắc. Nhà vua trông thấy Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn kia liền đứng dậy, cung kính đảnh lễ nơi chân ngài, xong thì trải tọa cụ tốt, thỉnh Phật an tọa, rồi hướng về chỗ Bích-chi-phật, thưa: –Có đúng ngài là bậc Tiên nhân vừa đến cõi nước này chăng?

Bích-chi-phật đáp:

–Đại vương, ta muốn khất thực cho nên đến đây.

Vua Kim Sắc nghe Đức Phật nói như thế, thì buồn bã rơi lệ, thưa: –Sao hiện tại đất nước tôi lâm vào cảnh nghèo khổ đến thế! Đã có thời toàn cõi Diêm-phù-đề này giàu có sung túc, an lạc, bỗng nhiên hôm nay Tiên nhân đến đây, tôi không thể cung cấp nỗi một bữa ăn ngon.

Cùng lúc, tại một nơi trong kinh thành Nhiêu kim có một thiếu nữ, hướng đến vua Kim Sắc nói kệ:

Pháp nào gọi là khổ Đó chính là bần cùng Khổ nào nặng hơn hết Đó là khổ bần cùng.

Chết khổ và nghèo khổ Hai khổ đều như nhau Thà phải chịu khổ chết Không sống khổ bần cùng.

Vua Kim Sắc nghe kệ xong bèn, cho gọi đầu bếp đến, hỏi: –Khanh xem còn những thức ăn gì? Ta muốn cúng dường bậc Đại tiên nhân này.

Người đầu bếp tâu:

–Đại vương nên biết, tất cả lương thực trong cõi Diêm-phù-đề đều hết sạch, chỉ còn lại phần ăn đủ cho một bữa của đại vương thôi. Vua Kim Sắc nghe tâu như thế liền suy nghĩ: “Nếu ta ăn uống thì mạng sống tạm tiếp tục, còn nếu không ăn thì mạng sống mau chấm dứt.”

Rồi vua lại nghĩ: “Nếu hôm nay ta ăn phần cơm kia tất cũng không tránh khỏi chết, nếu ta không ăn thì cũng phải chết vậy, ta không nên giữ lấy mạng sống ngắn ngủi này làm gì! Vị Đại tiên này là bậc trì giới thanh tịnh, tu tập đúng pháp thiện đã tìm đến hoàng cung, tại sao ta lại để ngài ôm bát không ra đi?” Sau khi suy nghĩ như vậy nhà vua cho gọi các đại thần hầu cận, trăm quan trong ngoài… cùng hàng quyến thuộc đến, nói:

–Tất cả các người đều nên tùy hỷ! Ta là vua Kim Sắc hôm nay xin bố thí lần cuối cùng, nguyện đem căn lành này cầu cho tất cả dân chúng trong cõi Diêm-phù-đề, từ nay đến mãi về sau, đoạn trừ hẳn nghiệp bần cùng.

Vua Kim Sắc phát nguyện xong bèn đem số thực phẩm của một bữa ăn đặt vào trong bát của Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn, xong xuôi, nhà vua trao bình bát vào bàn tay phải của Bích-chi-phật.

Lúc ấy, Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn đúng theo pháp hành trì, dùng thân thể hiện sự thọ nhận chẳng phải dùng ngôn ngữ.

Đức Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn nhận sự cúng dường của vua Kim Sắc rồi, liền vận dụng thần thông bay đi. Vua Kim Sắc và đại chúng, tất cả đều chắp tay nhìn theo Phật thật lâu, không chớp mắt, cho đến khi Đức Phật kia đã bay xa quá cõi nước. Khi ấy vua Kim Sắc bảo với tất cả mọi người đang có mặt:

–Các khanh hãy đi về nhà của mình để khỏi chết vì đói khát.

Các đại thần và tất cả đều thưa:

SỐ 162 – PHẬT NÓI KINH KIM SẮC VƯƠNG

–Khi đại vương an vui thì tất cả chúng thần cùng vui theo ngài, cùng được hưởng mọi ân ích. Nay chúng thần làm sao có thể bỏ đại vương mà đi được?

Nhà vua nghe thế thì rơi lệ nghẹn ngào, rồi đưa tay lau mắt và nói:

–Các khanh đều nên đi về nhà mình, chớ khiến tất cả ở lại đây mà cùng bị chết đói với ta.

Bấy giờ, tất cả các quan cùng đám quyến thuộc đều rơi lệ, đưa tay lau nước mắt, rồi cùng đi đến gần chỗ vua, cúi đầu kính lễ nơi chân vua, xong tất cả đều chắp tay hướng về vua tâu:

–Tùy theo nghiệp ác chúng ta đã tạo ra nhiều hay ít mà phải nhận lấy quả báo, cúi xin đại vương chấp thuận cho chúng thần việc này, vào sáng mai được gặp đại vương lần cuối.

Như thế, trong thời gian Bích-chi-phật Duyên giác Thế Tôn kia thọ bát cơm cúng dường, khi sắp hướng đến nơi chốn khác để thọ thực thì khắp bốn phương mây nổi cuồn cuộn, gió mát thổi lộng làm cho đất nơi cõi Diêm-phù-đề đều sạch. Nửa ngày sau khi gió mát thổi vào cõi Diêm-phù-đề thì trời mưa xuống vô số các loại lương thực, các thứ thực phẩm tươi sống, nấu chín thỏa mãn mọi nhu cầu của dân chúng.

Vua Kim Sắc trông thấy những trận mưa như thế, lòng vô cùng hân hoan, thích thú, tâm sinh ý thiện, bèn nói với các đại thần hầu cận cùng trăm quan trong ngoài:

–Các khanh thấy không! Cúng dường chỉ mỗi một bữa ăn sáng mà đạt được quả báo tốt đẹp như thế! Còn có vô lượng quả báo khác sẽ đến sau này nữa.

Mưa một ngày như thế xong, đến ngày thứ hai rồi suốt trong bảy ngày, những cơn mưa liên tiếp đổ xuống các loại thực phẩm khác như mè, đậu lớn, đậu nhỏ, đại mạch, tiểu mạch, đậu giang, đậu ván, các thứ lúa gạo ngon.

Bảy ngày mưa tạnh, lại tiếp tục mưa từng đợt bảy ngày: bảy ngày mưa bơ, bảy ngày mưa dầu, bảy ngày mưa tiền, bảy ngày mưa vải vóc y phục, lại có nhiều trận mưa xen lẫn. Trong thời gian này chỉ có một ngày mưa bảy báu. Đó là: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích trân châu, mã não…

Đức Phật bảo:

–Này các Tỳ-kheo, các thầy nên biết, vua Kim Sắc ở thời ấy đâu phải là người xa lạ, mà chính là thân Ta.

Này các Tỳ-kheo, pháp môn như thế các thầy nên khéo nhận biết. Như có chúng sinh biết bố thí và quả báo của sự bố thí như Ta đã biết về quả báo của sự bố thí, hoặc từ lúc đầu cho đến cuối bữa ăn, nếu không bố thí một phần nhỏ, trước không xả thí thì không được tự mình ăn. Phải lìa tâm ganh ghét, cấu uế thì mới có thể xả thí. Như thế chúng sinh không biết bố thí và quả báo của sự bố thí như Ta đã biết về quả báo của sự bố thí. Như vậy, nếu có chúng sinh từ đầu cho đến cuối bữa ăn không đem xả thí từng phần nhỏ cho người khác mà tự mình ăn, thì biết các chúng sinh ấy có tâm ganh ghét, cấu uế cho nên không thể bố thí. Bấy giờ, Đức Thế Tôn nói kệ:

Trước tạo thiện, bất thiện, Không mất nghiệp tội phước Thân cận người trí tuệ Không mất nghiệp vãng lai.

Lời thiện trong Thánh chúng Không mất nghiệp nói năng Người tri ân, báo ân Không mất nghiệp đã tạo.

Nghiệp thiện là đúng đắn Bất thiện là xấu xa Hai nghiệp đều có báo Nhất định đạt quả thật.

Khi Đức Thế Tôn thuyết giảng như vậy, các Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, các bộ chúng Trời, Rồng, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, tất cả hội chúng nghe lời Phật dạy đều rất hoan hỷ. SỐ 163

PHẬT NÓI KINH NHÂN DUYÊN CỦA

VUA DIỆU SẮC

Hán dịch: Đời Đường, Pháp sư Nghĩa Tịnh.

Tôi nghe như vầy: Một thời Đức Thế Tôn ở tại khu lâm viên Kỳ-đà, Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ, Đức Thế Tôn vừa xuất định, vì bốn chúng giảng nói pháp vi diệu, cam lộ vô thượng. Khi ấy, có vô lượng trăm ngàn đại chúng trước sau vây quanh Đức Phật, những vị này các căn đều bất động, chăm chú lắng nghe các pháp cốt yếu. Các vị Bí-sô xem thấy toàn bộ đại chúng thân tâm đều tịch tĩnh, ân cần nghe pháp như vậy nên có sự nghi ngờ bèn bạch Phật: –Bạch Đức Thế Tôn, cúi xin Ngài từ bi dứt trừ lưới nghi nơi chúng con. Đức Như Lai Đại Sư là Bậc Pháp Vương Vô Thượng, hôm nay trên bảo tòa giảng pháp cho đại chúng, vì sao họ hết sức ân cần, thân tâm không dao động, lắng nghe pháp vi diệu như uống nước cam lộ? Đức Thế Tôn dạy:

–Này các Bí-sô, thuở xưa ta đã từng cầu pháp với tâm ân cần, cung kính, tôn trọng như thế. Các ông hãy lắng nghe và khéo nhớ nghĩ, Ta sẽ giảng nói về nhân duyên đó.

Về thời xa xưa nơi thành lớn Bà-la-nê-tư có một vị vua tên là Diệu Sắc, lấy giáo pháp trị dân nên đất nước phồn vinh giàu mạnh, dân chúng đông đúc, an lạc, không có chiến tranh giặc thù quấy phá, cũng không có các thứ tai họa bệnh dịch, lương thực dồi dào, súc vật nhiều, phong cảnh tốt tươi, gió mưa thuận hợp. Nhà vua ban ân chăm sóc muôn dân như đối với con một. Lại có lòng kính tin, tâm ý thích nẻo hiền thiện, phát nguyện kiên cố để tự lợi và lợi người, tâm Từ bi dốc cầu pháp lớn, lo cho dân, yêu mến các quan, trừ bỏ sự tham lam bỏn sẻn, thường bố thí rộng rãi. Phu nhân của vua tên Diệu Dung, diện mạo xinh đẹp, cử chỉ đoan trang, các đức viên mãn nên được mọi người quý chuộng. Vua và hoàng hậu chỉ có một người con trai tên Đoan Chánh. Thái tử tuy còn nhỏ nhưng đã hiện rõ tánh nhân từ, trung hiếu, vua cha rất yêu thương, không hề lìa xa một bước.

Thời gian sau, vua Diệu Sắc dốc tâm mong cầu pháp vi diệu thù thắng, nên triệu tập quần thần và bảo: –Ta đối với pháp vi diệu lòng vô cùng khao khát ngưỡng mộ, các khanh hãy vì ta mà đi tìm hỏi.

Các vị đại thần tâu vua:

–Đại vương nên biết, chỉ khi nào Đức Thế Tôn, Đấng Đại Giác xuất hiện ở đời mới có pháp vi diệu vô thượng.

Vua bảo quần thần:

–Nay tuy không có Phật ra đời nhưng các khanh cũng nên thử tìm giáo pháp cho ta.

Bấy giờ, nhà vua bèn đem thùng đựng đầy vàng bạc, châu báu treo trên cây phướn, đánh trống bố cáo cho mọi người khắp nơi cùng biết:

–Ai có thể giảng nói pháp thù thắng cho ta, ta sẽ đem rương vàng này đáp đền ân đức và hòa tấu các thứ âm nhạc để ca ngợi, chúc mừng người đó.

Nhà vua kêu gọi như vậy, trải qua thời gian dài mà vẫn không một người nào có thể thuyết pháp được, nên càng ôm lòng ưu tư, mong đợi, ngưỡng mộ.

Lúc đó, trời Đế Thích quan sát khắp trần gian xem người nào thiện kẻ nào ác, ai đối với nhân thù thắng tâm không biếng trễ...

Trời Đế Thích trông thấy vị vua Diệu Sắc này vì pháp mà lo buồn, nên suy nghĩ: “Vua Diệu Sắc đây đã từ lâu mong cầu pháp thù thắng, ta hãy thử nghiệm xem hư thực thế nào.”

Trời Đế Thích liền hóa làm một Dược-xoa lớn thân hình, tay SỐ 163 – PHẬT NÓI KINH NHÂN DUYÊN CỦA VUA DIỆU SẮC chân kỳ dị, mặt mũi rất dễ sợ, đi đến giữa mọi người nơi hoàng cung và tâu với vua: –Nhân giả cầu pháp thù thắng, ta có thể thuyết giảng được. Nhà vua nghe pháp âm thì vui mừng khôn xiết bảo Dược-xoa: –Chúa Mật Tích có pháp vi diệu, thật may mắn thay! Xin ngài hãy thuyết giảng, tôi xin được nghe.

Dược-xoa bảo:

–Nay đại vương có tâm khinh thường giáo pháp, cho giáo pháp dễ nghe nên bảo ta thuyết giảng liền, sự việc không thể như thế. Ta đang bị đói làm sao thuyết pháp cho ngài được?

Nhà vua nghe nói vậy, liền ra lệnh cho vị quan đầu bếp đến, bảo:

–Có thức ăn nào ngon nhất, hãy mau đem đến dâng cho thần.

Dược-xoa bảo:

–Ta không dùng thức ăn của hoàng gia đâu, ta chỉ thường ăn máu thịt người được nấu chín.

Vua hỏi:

–Máu thịt người làm sao có thể tìm có ngay?

Dược-xoa nói: –Nhà vua nên đem đứa con yêu quý của ngài đến đây.

Vua nghe nói vậy liền suy nghĩ: “Đã từ lâu ta chịu gian khổ tìm cầu pháp thắng diệu, nay nghe được pháp âm, đó là điều vô giá.”

Khi ấy, thái tử Đoan Chánh đang đứng bên cạnh phụ vương, nghe nói vậy bèn quỳ xuống tâu với vua cha:

–Cúi xin phụ vương chớ sinh lo buồn, điều mong cầu của phụ vương sẽ được mỹ mãn, con có thể đem thân dâng cho Mật Tích ăn khỏi đói lòng.

Vua bảo:

–Con vì thấy được sự lớn lao của việc cầu pháp nên xả bỏ thân thể đáng yêu quý của mình. Lành thay bậc Trượng phu! Tùy theo ý con muốn.

Thái tử Đoan Chánh liền đem thân đến dâng cho Dược-xoa.

Dược-xoa nhận lời, nói với nhà vua và mọi người:

–Hãy xé thân thái tử ra cho ta uống máu, ăn thịt. Nhà vua tuy biết rõ điều này, nhưng vì lòng khát ngưỡng giáo pháp sâu xa nên không sợ hãi.

Chúa Mật Tích lại bảo nhà vua:

–Ta hãy còn đói lắm, hãy cho ta người vợ yêu quý của ngài. Khi ấy, phu nhân Diệu Dung cũng đang đứng bên cạnh vua, nghe nói như vậy liền xin vua cho đem thân mình dâng lên Dược-xoa, giống như thái tử.

Dược-xoa đã ăn uống máu thịt của phu nhân Diệu Dung rồi lại bảo nhà vua:

–Ta vẫn chưa no mà hãy còn đói lắm!

Vua nói:

–Chúa Mật Tích đã ăn hết vợ và con tôi mà vẫn còn bảo đói, bây giờ tùy ý Thần chọn, tôi xin cung cấp đủ, tâm không hề thoái chuyển.

Dược-xoa nói:

–Tự thân của vua hãy đem đến cho ta ăn.

Vua nói:

–Lành thay! Thật không dám tiếc! Nhưng thân tôi chết thì làm sao được nghe pháp? Nay tôi xin nghe diệu pháp trước và thọ trì xong, lúc ấy tôi sẽ xả thân dâng lên Thần. Bấy giờ, Dược-xoa bảo vua đứng dậy, ở trong vô lượng trăm ngàn vạn ức đại chúng, thuyết kệ thù thắng vi diệu:

Do ái nên sinh buồn Do ái nên sinh sợ Nếu người lìa được ái Không sợ cũng không buồn.

Nhà vua đã nghe được pháp thù thắng vi diệu ấy, tâm sinh hoan hỷ vô lượng, bảo chúa Mật Tích:

–Tôi đã nghe pháp và phụng trì như thế, bây giờ Thần có thể tùy ý ăn thịt thân tôi.

Lúc ấy, trời Đế Thích thấy vua dốc lòng vì pháp, thân tâm bất động như núi Diệu Cao, biết chắc nhà vua sẽ chứng đắc đạo quả Vô thượng giác, nên bỏ tướng Dược-xoa, hiện lại hình Đế Thích, tâm rất hoan hỷ, dung mạo vui vẻ tiến đến trước, một tay dắt thái tử, một tay nắm tay phu nhân, bảo nhà vua: SỐ 163 – PHẬT NÓI KINH NHÂN DUYÊN CỦA VUA DIỆU SẮC

–Lành thay! Lành thay! Đúng là bậc Trượng phu hiền thiện khoác áo giáp bền chắc phá tan giặc phiền não, tế độ kẻ ngu mê ra khỏi biển sinh tử. Ta nhận thấy rõ tâm dũng mãnh này nên chắc chắn chẳng bao lâu tất sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề, vợ con của ngài nay ta xin đem giao lại.

Nhà vua thưa với trời Đế Thích:

–Lành thay! Lành thay! Thiên chủ Kiều-thi-ca thể hiện rõ tâm đại Từ bi, là bậc Thiện tri thức đã làm mãn nguyện tâm mong cầu giáo pháp của tôi.

Khi ấy, trời Đế Thích ở trong đại chúng bỗng nhiên biến mất.

Đức Thế Tôn bảo các Bí-sô:

–Ý các thầy thế nào? Các thầy chớ nghĩ về điều gì khác. Vua Diệu Sắc khi đó tức là Ta, thái tử Đoan Chánh là La-hỗ-la, phu nhân Diệu Dung là Da-thâu-đà-la.

Các thầy nên biết! Ta thuở xưa vì dốc cầu pháp nên đã xả bỏ vợ con yêu quý, đến cả thân mình còn không tham tiếc huống gì là các vật khác. Do nhân duyên ấy cho nên ngày nay có được tất cả đại chúng theo Ta nghe pháp, chuyên tâm lãnh hội, thọ nhận không hề mỏi mệt, nhàm chán. Lại do thuở xưa Ta cầu pháp quên cả nhọc nhằn, nên hôm nay cả đời vì chúng sinh thuyết pháp cũng không hề nhọc mệt.

Này các Bí-sô, hãy học theo hạnh cung kính, tôn trọng, dốc cầu thắng pháp của Ta. Đã nghe giáo pháp rồi thì đúng theo lời dạy tu tập chớ có buông lung.

Các Bí-sô và các chúng Trời, người nghe Đức Phật dạy xong, đều hoan hỷ phụng hành.

SỐ 164

PHẬT NÓI KINH VUA SƯ TỬ

TỐ-ĐÀ-BÀ KHÔNG ĂN THỊT

Hán dịch: Đời Đường, Sa-môn Trí Nghiêm.

Ta nhớ vô lượng kiếp quá khứ Có vua tên là Tố-đà-bà Vua đó một hôm dạo trong rừng Quần thần đi theo săn cầm thú Bỗng đâu sấm sét nổi cuồng phong Mọi người kinh hoàng, đều phân tán Chỉ một mình vua lạc vào núi Gặp sông chết giấc không người giúp. Có sư tử cái chốn núi sâu Thấy vua một mình xáp lại gần Chúng sinh nghiệp ác duyên đời trước Gieo mầm địa ngục khổ vô tận.

Vua cùng sư tử duyên tiền kiếp Dục tình khởi dậy cùng giao hợp Nhiều kiếp ăn thịt, giết chúng sinh Kết tập nghiệp vào thai sư tử Liền sinh thân người đầu sư tử Pha lẫn trượng phu và vua thú Trưởng thành nhanh chóng mạnh vô cùng.

Hỏi mẹ họ hàng và thân thế Sư tử mẹ đáp lời con hỏi Cha con vua Tố-đà, nước Kiệt Con nghe vội đến để kiếm tìm Nước Ma-kiệt-đề nơi vua cha Trình bày kể lể hết sự tình. Vua nghe tự biết nhận làm con Nhưng vì vua cha tuổi đã già Đăng quang con mới lên làm vua Hiệu là Sư Tử Tố-đà-bà. Ngự điện triều chính trị muôn dân Sư tử dần dà nghiệp ác cũ Nhiều kiếp ăn thịt hại chúng sinh Làm vua nhưng không ăn lúa gạo Chỉ ăn chim thú ở núi sông Khi sắp cung tiến các thứ thịt Thình lình bị chó ngoạm tha đi, Thiếu thịt đầu bếp sợ vua chém Vội chạy tìm bắt đứa trẻ con Lén chặt đầu, cổ và chân tay Nấu hết trong vạc đem cung tiến. Vua ăn thịt đó khen rất ngon Ham thích chất thịt như đốt củi Vua hỏi Thực quan: Thịt gì thế?

Thực quan hoảng sợ tâu vua rõ Vua tha tội hết, chớ buồn lo Mỗi ngày cung tiến thịt này đến Đấu bếp vâng lời đại vương dạy Đổi dạng mỗi ngày trộm một trẻ.

Trộm bắt nam nữ đã nhiều năm Giống như La-sát, như diều hâu Dân chúng trong nước mặc áo tang Vì mất con ai cũng kinh hoàng Nắm tay ngơ ngác cùng nhau hỏi Nghẹn ngào chỉ biết nói trời cao.

Người trong xóm bắt giữ tên giặc SỐ 164 – PHẬT NÓI KINH VUA SƯ TỬ TỐ-ĐÀ-BÀ KHÔNG ĂN THỊT

Giặc bếp tố không phải do tôi Mọi người nghe vậy can gián vua Vua nghe phẫn nộ, giận dữ trách.

Bây giờ âm thầm bắt trẻ con Từ nay mỗi ngày bắt một người Dòng họ, quan dân, ăn thứ tự Như dê trong chuồng bị kéo đi.

Cả nước tuyệt vọng không nơi cáo Cùng đến vương cung muốn trừ vua Vua ở lầu cao cúng quỷ thần Xin chim ưng đưa thoát nạn này. Nếu được chim bay giữ các cõi Đầu vua trăm nước cúng thần núi

Sư tử thú dữ quen thói ác Liền được chim giúp bắt các vua, Trói nhốt trên núi cao chót vót Bắt được chín mươi chín quốc vương Chỉ thiếu một vua, định đem tế Sư tử hạ xuống để kiếm tìm.

Lúc ấy Bồ-tát, vua Vương xá Hiệu Văn Nguyệt đang tắm trong vườn Sư tử thấy vua ngồi đá ngọc Vội đến kéo tay muốn bắt đi. Lúc ấy vua Văn Nguyệt rơi lệ Sư tử hỏi vua vì cớ chi Ta nghe đại vương trí dũng mãnh Bồ-tát không tiếc thân, của cải Nếu cũng như đây nên phải nhẫn Làm sao tự tại được sầu khổ?

Văn Nguyệt đáp vua Sư tử rằng:

Tất cả sầu khổ chẳng bằng Từ Bồ-tát tu hành đại Từ bi Tôi nay lo vua trăm nước kia Một đời phú quý chủ thiên hạ

Ngày nay giam nhốt, chết gần kề Ta cùng trăm nước cầu pháp Phật Thỉnh được Pháp sư từ xa đến Chưa được nghe pháp thầy truyền trao Muôn dân khát ngưỡng chưa từng nghe. Ngài thả tôi ra trong bảy ngày Cúng dường Tam bảo nghe pháp âm Tập hợp quần thần dặn trao pháp Tám ngày tôi sẽ đến đại vương.

Do vì Bồ-tát không dối trá Sư tử hẹn vua đúng bảy ngày Tám ngày Văn Nguyệt rời thành đến Xả thân đem thí Sư tử vương.

Lúc đó Sư tử như mây hiện Bắt lấy Văn Nguyệt đem trước chúng. Sư tử hỏi vua sao không sợ Dám ra trước ta như vua thú.

Văn Nguyệt đáp lời vua Sư tử: Thân này hư giả thí đại vương Thà bỏ trăm ngàn thân và của Không phạm dối lời đúng hẹn vua.

Dung mạo vui vẻ phương tiện nói:

Cho ta giây phút nói nhân duyên Ngài muốn cúng tế quỷ thần tà Tai họa cho ông và thần thiện.

Mười phương cõi Phật các Thánh hiền Nhiều kiếp ngài không nghe biết tên Thân này nhân duyên hợp hư giả Mạng người điện chớp không tồn tại Năm căn, sáu thức không nhân ngã Mắt, tai, mũi, lưỡi xúc làm nhân Hiện tượng đều biến hóa như huyễn Chúng sinh vọng tưởng chấp làm chân.

Xét lại thân từ đầu đến cuối Chẳng có một chi nào thường còn Trong sát-na như bọt nước tan SỐ 164 – PHẬT NÓI KINH VUA SƯ TỬ TỐ-ĐÀ-BÀ KHÔNG ĂN THỊT

Khổ, già, bệnh, chết cũng vô thường.

Ngày nay dùng thịt để nuôi thân Cứu cánh không nương về nẻo thiện Ăn các thịt sát sinh vô lượng Trong đường ác lần lượt thọ khổ.

Bấy giờ Văn Nguyệt thuyết các kệ Khuyến hóa Sư Tử Tố-đà vương Sư tử nghe xong liền hồi tâm Suy ra tướng thể thật vô ngã.

Sư tử hỏi vua tính thế nào Cúng tế thần vui không có tội.

Văn Nguyệt đáp: Vua lo ăn chay Ăn chay không tội, cúng tế trời Sư tử vâng lời dâng thần núi Xả thân thí cùng vua Văn Nguyệt.

Các vua bị nhốt chốn núi rừng Đều đem giao lại vua Văn Nguyệt Văn Nguyệt dẫn về nơi cố quốc Đặt vào vương vị trị muôn dân, Và đưa Sư Tử Tố-đà vương Trở về cung của Ma-kiệt-đề Cùng với các quan và trăm họ Cả nước ăn chay không sát sinh.

Bấy giờ Văn Nguyệt phát đại nguyện Nguyện khi ta thành Đẳng Chánh Giác.

Giải thoát tất cả khắp quần sinh Các vua này đều thành Phật đạo Truyền trao diệu pháp cho Sư tử Nguyện vua tội nặng sớm tiêu tan.

Lại nhớ quá khứ a-tăng-kỳ kiếp, Thích Đề-hoàn Nhân ở nơi cung trời Đao-lợi, do vì tập khí quen ăn thịt từ đời quá khứ còn lại, nên đã biến thành chim ưng đuổi theo chim bồ câu. Khi đó Ta là vua tên Thi-tỳ, vì thương xót chim bồ câu kia, nên đã cân lường thân chim cắt thịt để thế mạng thay cho bồ câu, vua Thi-tỳ lúc ấy chính là Ta. Về sau, Ta làm vua tên Văn Nguyệt, khi đó Đế Thích hóa làm chim ưng. Sau đó lại làm vua Sư Tử Tố-đà, Đế Thích vì thử Ta cho nên còn bị sinh đường ác, huống gì là chúng sinh không biết hổ thẹn, chuyên sát sinh, ăn uống máu thịt không khi nào thôi dứt. Tất cả chúng sinh từ vô thỉ đến nay, không ai chẳng từng là cha mẹ, thân thuộc, chuyển đổi cả trong loài chim thú, như thế nỡ nào ăn thịt lẫn nhau?

Người ăn thịt, trải qua trong nhiều kiếp phải sinh vào loài chim thú, ăn máu thịt của kẻ khác rồi lần lượt đền mạng. Nếu sinh làm người chuyên sát hại, ham thích ăn thịt, khi chết sẽ bị đọa vào địa ngục A-tỳ, không có thời gian tạm dừng sự khổ. Như người có thể trong một đời đoạn trừ được nghiệp sát sinh ăn thịt, cho đến thành tựu quả Phật cũng không bao giờ trở lại ăn thịt.

SỐ 165

PHẬT NÓI KINH NHÂN DUYÊN CỦA

VUA ĐẢNH SINH

Hán dịch: Đời Tống, Sa-môn Thí Hộ.

QUYỂN 1 Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật Thế Tôn ở tại khu lâm viên Kỳ-đà, Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Vua nước Kiều-tát-la là Thắng Quân đi đến chỗ Đức Phật. Đến nơi, nhà vua cung kính đảnh lễ ngang chân Đức Thế Tôn, rồi lui ra ngồi qua một bên, bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn, xưa kia khi dốc cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, Ngài đã thực hành bố thí và làm các việc thiện, phước như thế nào?

Đức Phật dạy:

–Đại vương, đó là sự việc của thời quá khứ lâu xa. Như Lai nhớ trong Hiền kiếp khi tu hạnh bố thí để cầu đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, với nhân duyên của việc này, nay đại vương hãy lắng nghe và khéo nhớ nghĩ, Ta sẽ vì đại vương mà giảng nói.

–Đại vương, vào thời sơ kiếp, con người thọ vô lượng tuổi, bấy giờ có vua tên Bố-sa-đà. Trên đảnh của nhà vua bỗng nhiên sinh ra một cục thịt, giống như vết phỏng phồng lên và mềm như Đâu-la-miên, lại như tơ mịn cũng không cảm thấy đau đớn. Đến lúc cục thịt ấy đã chín muồi, tự nhiên bung ra sinh một đứa bé có tướng mạo vô cùng đoan nghiêm, tươi đẹp, thân như vàng ròng, trên đầu có tóc xoáy tròn giống như chiếc lọng, hai tay thẳng dài, trán rộng, phẳng, lông mi dài cong, mũi cao mà thẳng, thân thể cân phân đầy đặn, có ba mươi hai tướng Đại trượng phu trang nghiêm nơi thân. Đứa bé sinh ra rồi được đưa vào trong cung. Nhà vua có sáu vạn cung nữ quyến thuộc, họ trông thấy đứa bé này thì sữa tự chảy đầy, mỗi người đều nói: –Tôi xin lo việc nuôi dưỡng thái tử!

Do đó đặt tên là Ngã Dưỡng. Hoặc có người nói thái tử từ nơi đảnh sinh ra nên gọi là Đảnh Sinh. Do đấy mới gọi thái tử là Đảnh Sinh, hoặc hiệu là Ngã Dưỡng.

Khi thái tử Đảnh Sinh còn bé, vui vẻ chơi đùa trải qua thời gian sáu đời Đế Thích, đến thời gian làm thái tử cũng trải qua sáu đời Đế Thích. Một hôm, thái tử ra khỏi hoàng cung, lần lượt dạo xem khắp phố phường, dân chúng, cho đến lúc vua Bố-sa-đà bỗng nhiên ngã bệnh, cận thần dâng đủ các thứ thuốc quý để trị liệu, tuy mọi người đều hết lòng lo lắng nhưng bệnh của nhà vua vẫn không thuyên giảm. Nhà vua ra lệnh cho các quan hầu cận:

–Các khanh hãy mau trao pháp quán đảnh của vua cho thái tử.

Cận thần tuân lệnh, sai người đến chỗ thái tử và thưa:

–Phụ vương lâm bệnh rất nặng, bao nhiêu thuốc thang đều không thuyên giảm. Ngài lệnh cho tôi gọi thái tử ngay bây giờ nên trở về nhanh để nhận pháp quán đảnh của vua.

Sứ thần đi nửa đường thì vua Bố-sa-đà đã tạ thế. Khi ấy, quan hầu cận lại sai người chạy theo tiếp đến chỗ thái tử thưa:

–Phụ vương đã qua đời, thái tử hãy mau đến nhận pháp quán đảnh của vua.

Thái tử Đảnh Sinh suy nghĩ: “Phụ vương đã qua đời, ta có vội vã về cũng đâu kịp!” Lúc ấy, các đại thần cùng bàn với nhau, rồi cử một đại thần cận vệ đi đến chỗ thái tử tâu:

−Xin Thái tử mau về nhận pháp quán đảnh của vua.

Thái tử đáp:

–Nếu ta có thể tiếp nối vương vị dùng chánh pháp trị nước tất ta sẽ nhận pháp quán đảnh.

Cận thần lại tâu:

–Thái tử là người nhận pháp quán đảnh.

SỐ 165 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA VUA ĐẢNH SINH, quyển 1

Họ bàn thảo với nhiều phương thức:

–Chúng ta nên thiết lập tòa sư tử báu và mão báu, lọng thêu, vẽ... chuẩn bị thế nào cho đầy đủ những thứ cần dùng vào pháp lễ, lại họp nhau trong thành vua để thực hiện lễ quán đảnh. Vì thế thái tử sẽ đến trong cung để nhận pháp ấy.

Thái tử đáp:

–Nếu ta có thể nối vương vị theo đúng chánh pháp thì tất cả những vật cần dùng hôm nay sẽ tự đến.

Khi ấy thái tử Đảnh Sinh có một thần Dạ-xoa hầu cận tên Nĩ-vũ-ca, liền vận dụng thần lực đi tìm tòa sư tử, lọng thêu, mão báu, tất cả những vật cần dùng, cho đến thành ấp, làng xóm, đều đem đặt ở trước thái tử. Mọi người trông thấy thảy đều kinh ngạc việc chưa từng có. Sau đó các cận thần, dân chúng và binh đội hùng mạnh mới đem tơ lụa, gấm vóc đẹp theo y pháp quán đảnh, vì muốn cho thái tử nhận pháp quán đảnh của họ, nên tất cả cùng tâu:

–Thái tử nên nhận pháp quán đảnh.

Thái tử nói: –Ta nay làm lại sao dùng tơ lụa của nhân gian làm pháp quán đảnh để buộc nơi đỉnh đầu của mình? Nếu ta tiếp nối được vương vị đúng chánh pháp, ắt có trời đem tơ lụa vi diệu đến buộc nơi đảnh đầu ta.

Sau đó, tự nhiên trên trời giáng xuống tơ lụa vô cùng đẹp đẽ, quý giá, để làm công việc quán đảnh, tiếp nối dòng vương vị trị nước. Lại cũng có bảy báu xuất hiện theo. Đó là: Xe báu, voi báu, ngựa báu, châu báu Ma-ni, ngọc nữ báu, thần chủ kho tàng báu, thần chủ binh báu. Bảy báu như thế luôn luôn đầy đủ cùng với ngàn người con sắc tướng tột bậc dũng mãnh, không sợ hãi, có thể hàng phục các quân binh khác.

Thời đó, có thành tên Quảng nghiêm, chung quanh thành đều có những rừng cây sum suê bao bọc, ai cũng ưa thích. Trong rừng cây ấy có năm trăm vị Tiên nhân, dùng làm chỗ trú ngụ chuyên tu tập thiền định, năm thần thông. Khu rừng này lại có nhiều loại chim chóc bay đến tu tập, như cò trắng…, chúng hay kêu la inh ỏi làm cản trở công việc tu tập thiền định của các Tiên nhân. Có một vị trong số các Tiên nhân ấy tên là Xú Diện, sinh tâm sân giận, liền niệm thần chú, khiến cho các bầy chim đều bị gãy cánh. Lúc ấy, đàn cò trắng bị gãy cánh bèn men theo đất từ từ đi đến nơi cổng thành vua Đảnh Sinh. Nhà vua vừa đi xem cổng thành bên trái mới hỏi quan hầu cận: −Tại sao đàn cò trắng đều tụ tập bên cổng thành này?

Cận thần tâu:

–Bầy chim chóc ấy trú ngụ trong rừng chỗ các vị Tiên nhân tu thiền định, mà luôn kêu la inh ỏi, có vị Tiên nhân giận quá bèn niệm chú làm cho chúng bị gãy cánh, nên chúng men theo đất đến tụ tập nơi cửa thành vua.

Vua nói:

–Những vị Tiên nhân này tại sao đối với các chúng sinh không có tâm Từ bi thương xót! Nay ta ra lệnh cho những Tiên nhân ấy phải mau rời khỏi khu rừng kia.

Các quan tuân lệnh đi đến chỗ các vị Tiên nhân, truyền lại lệnh ban ra của nhà vua.

Các Tiên nhân suy nghĩ: “Bây giờ đại vương đã trị vì bốn châu lớn vô cùng tự tại, chúng ta nên vâng theo lệnh vua đi đến dừng chân nơi khu rừng bên núi Tu-di.”

Bấy giờ, vua Đảnh Sinh lần lượt suy tư, quán sát, cân nhắc về các sự việc trong nhân gian. Sau khi đã tính toán kỹ rồi, nhà vua lại nghĩ đến từng loại công việc. Đầu tiên, vua đi đến chỗ những người cày cấy, trồng trọt, khi đã trông thấy công việc, nhà vua hỏi quan hầu cận:

–Những người này đang làm công việc gì vậy?

Quan hầu tâu:

–Những người này cày xới đất đai để trồng các thứ hoa màu, tùy theo chỗ đất mà cây trái sinh sôi, để nuôi sống họ.

Vua nói:

–Ta là Thánh vương, sao lại để cho mọi người phải nhờ vào sự trồng trọt để nuôi sống? Trong trời đất có những loại trái cây tự sinh ra.

Khi vua Đảnh Sinh vừa suy nghĩ và nói như vậy thì có hai mươi bảy giống cây từ trời giáng xuống. Nhà vua liền hỏi mọi người: –Đây có phải là do phước lực của con người đưa đến không? Mọi người thưa: SỐ 165 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA VUA ĐẢNH SINH, quyển 1

–Đây là do phước lực của Thiên tử và cả của chúng tôi nữa. Lại một hôm nhà vua đi dần đến chỗ người nông phu trồng các thứ cây để kéo sợi, dệt vải. Nhà vua hỏi cận thần: –Những người này làm công việc gì vậy?

Quan hầu cận tâu:

–Đại vương, những người này đang trồng trọt loại cây hoa có quả, lấy bông của nó để kéo sợi dệt thành áo.

Vua bảo:

–Ta là Thánh vương, sao lại để cho mọi người trồng cây lấy bông dệt áo kéo sợi? Vì trong trời đất đã có sẵn loại áo tốt đẹp. Khi vua vừa nói xong thì các loại áo tốt đẹp từ trời giáng xuống. Vua hỏi mọi người:

–Đây có phải do phước lực của con người đưa đến không?

Mọi người tâu:

–Đây là do phước lực của Thiên tử và của chúng tôi nữa.

Nhà vua đi dần, lại thấy người nông dân dùng bông se thành chỉ để may áo.

Vua hỏi cận thần:

–Những người này làm công việc gì vậy?

Quan hầu cận tâu:

–Thiên tử, những người này lấy bông se chỉ làm thành cuộn chỉ để may áo.

Vua bảo:

–Ta là Thánh vương, sao lại để cho mọi người phải làm như vậy? Tự trong trời đất đã có áo tốt để dùng. Khi vua vừa nói xong thì có vô số áo tốt từ trời giáng xuống.

Nhà vua hỏi mọi người:

–Đây có phải do phước lực của con người đưa đến không?

Mọi người tâu:

–Đây là do phước lực của Thiên tử và cũng là do của chúng tôi. Nhà vua lại tiếp tục du hành, trông thấy người nông phu lần lượt dệt từng đoạn vải để may áo.

Vua hỏi cận thần:

–Những người này làm công việc gì? Quan hầu cận tâu:

–Thiên tử, những người này dàn ra khung cửi dệt từng đoạn vải để may áo. Vua nói:

–Ta là Thánh vương vì sao phải để cho mọi người dệt áo che thân? Tự trong trời đất đã có sẵn áo đẹp để mặc. Khi vua vừa nói xong thì có áo đẹp vô cùng từ trời giáng xuống.

Nhà vua hỏi mọi người:

–Đây có phải do phước lực của con người đưa đến không?

Chúng nhân tâu:

–Đây là do phước lực của Thiên tử và của cả mọi người. Lúc ấy vua Đảnh Sinh trông thấy các sự việc ấy rồi bèn suy nghĩ đến phước lực của mình, nay ở trong cõi đời này chưa thể hiển lộ được: “Ta đã thống trị trong biển cả ngoài phía Nam núi Tu-di, bên trong cõi này rộng lớn, bên ngoài có hình như bánh xe, dân chúng đông đúc, giàu có, an vui. Thành ấp, đất nước đó rất đẹp đẽ, tráng lệ, dân chúng ở đấy với thân sắc đều ưa nhìn. Ta có bảy báu: Đó là: Xe báu, voi báu, ngựa báu, châu báu Ma-ni, ngọc nữ báu, thần chủ kho báu, thần chủ binh báu. Bảy báu như thế luôn đầy đủ, lại có ngàn người con thân tướng uy nghi tột bậc, dũng mãnh, không sợ hãi, có thể hàng phục được các thứ quân binh khác. Nếu ta là người có sức mạnh vượt bậc thì thích biết bao! Hôm nay xin cho nơi trong cung của ta mưa tiền vàng trong bảy ngày, cho đến khiến không một đồng tiền nào rơi bên ngoài cung.”

Khi vua vừa suy nghĩ xong thì trời liền mưa xuống đầy tiền vàng suốt bảy ngày, không một đồng tiền nào rơi bên ngoài cung, vua tùy theo phước lực từ chỗ thiện căn đã tạo, cùng oai đức thần thông mà tự nhận được quả phước ấy.

Nhà vua liền hỏi mọi người:

–Đây là do phước lực của người nào đưa đến vậy?

Mọi người đáp:

–Do phước lực của Thiên tử.

Vua bảo:

–Như các ông vừa nói là có cả phước lực của mọi người, vậy SỐ 165 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA VUA ĐẢNH SINH, quyển 1 tại sao bây giờ không mưa tiền vàng đầy cả châu Thiệm-bộ, tùy theo ý muốn của tất cả dân chúng ai cũng có thể nhặt được? Vì thế các ngươi nên biết, nhân duyên từ đời trước rất là vi diệu.

Đức Phật nói:

–Đại vương, vua Đảnh Sinh kia đem chánh pháp xử trị nơi thế gian lại trải qua sáu đời Đế Thích.

Vua Đảnh Sinh lại hỏi thần Dạ-xoa hộ vệ tên Nĩ-vũ-ca:

–Có châu lớn nào còn riêng biệt chưa thuộc về ta?

Nĩ-vũ-ca thưa:

–Tâu Thiên tử, trong biển lớn bên ngoài phía Đông núi Tu-di, có đại châu kia tên là Thắng thần. Châu ấy rộng lớn, bên ngoài như hình bán nguyệt, dân chúng đông đúc giàu có, an lạc, thành ấp thuộc châu đó đều trang nghiêm, đẹp đẽ, chỗ ở của mọi người khắp cõi đều hiện rõ màu sắc khả ái. Nhà vua nên đến đó tùy nghi hóa độ.

Vua Đảnh Sinh suy nghĩ: “Ta đã thống trị châu Thiệm-bộ này, có bảy báu và ngàn người con luôn vây quanh nơi cung, lại có mưa tiền vàng trong bảy ngày. Ta lại nghe trong biển lớn ngoài phía Đông núi Tu-di có châu Thắng thần, bây giờ ta đến đó để dẫn dắt, giáo hóa.” Vua vừa suy nghĩ xong thì thân đã bay bổng lên trên không trung, cùng với mười tám ức binh đội mạnh mẽ, ngàn người con vây quanh có bảy báu theo cùng, chỉ trong sát-na đã đến châu Đông

Thắng thần.

Này đại vương, vua Đảnh Sinh ở trong châu ấy trị vì và giáo hóa muôn dân lâu đến trăm ngàn năm, tùy theo căn lành và phước hạnh của mỗi chúng sinh ở đó đã tạo tác mà tự thọ nhận về quả phước, kể cả thần thông, uy đức. Trải qua thời gian như vậy là sáu đời Đế Thích. Vua Đảnh Sinh lại hỏi thần Dạ-xoa hộ vệ Nĩ-vũ-ca: –Còn có châu lớn nào chưa được ta thống lãnh chăng?

Dạ-xoa tâu:

–Tâu Thiên tử, trong biển lớn, bên ngoài phía Tây núi Tu-di, có đại châu kia tên Ngưu hóa, trong ngoài giáp vòng hình thể tròn đầy, dân chúng đông đúc, an cư lạc nghiệp, thành ấp lầu gác trong cõi ấy đều đồ sộ, nguy nga, chỗ ở của mọi người hiện rõ hình sắc vi diệu. Nhà vua nên đến đó để tùy nghi giáo hóa.

Vua Đảnh Sinh suy nghĩ: “Ta đã thống trị châu Thiệm-bộ kia, có bảy báu và ngàn người con lại có mưa tiền vàng. Ta đã đến châu Đông Thắng thần thống trị, hóa độ, dẫn dắt muôn dân trong trăm ngàn năm, nay lại nghe nơi biển lớn bên ngoài phía Tây núi Tu-di có châu Ngưu hóa, ta phải đến đó để dẫn dắt, giáo hóa.”

Khi vua vừa suy nghĩ xong thì thân đã nhấc bổng lên không trung và mười tám câu-chi binh đội dũng mãnh, cùng với một ngàn người con vây quanh, có bảy báu theo cùng, chỉ trong sát-na đã đến châu Tây Ngưu hóa. Này đại vương, vua Đảnh Sinh ở trong châu Tây Ngưu hóa thống trị, giáo hóa muôn dân trong nhiều trăm ngàn năm, tùy theo căn lành, phước hạnh của mỗi chúng sinh đã tạo mà tự thọ nhận quả phước, kể cả uy đức, thần thông. Trải qua thời gian như vậy là sáu đời Đế Thích.

Vua Đảnh Sinh hỏi thần Dạ-xoa hộ vệ Nĩ-vũ-ca:

−Còn có châu lớn nào ta chưa thống trị?

Nĩ-vũ-ca đáp:

–Tâu Thiên tử, trong biển lớn, bên ngoài phía Bắc núi Tu-di có đại châu tên là Câu-lô, trong ngoài giáp vòng, hình thể vuông vức, dân chúng đông đúc, giàu có, an vui, thành ấp nơi cõi nước ấy đều sầm uất, tráng lệ, chỗ ở của mọi người đều hiển bày sắc tướng vi diệu. Người ở châu đó luôn tự tại, không bị lệ thuộc, ràng buộc. Đại vương nên đến đó để dẫn dắt, giáo hóa họ.

Vua Đảnh Sinh suy nghĩ: “Ta đã thống trị châu Thiệm-bộ kia, có đủ bảy báu, ngàn người con lại có mưa tiền vàng! Rồi lại đến châu Đông Thắng thần, châu Tây Ngưu hóa, thống trị, giáo hóa muôn dân trong nhiều trăm ngàn năm! Bây giờ lại nghe trong biển lớn bên ngoài phía bắc núi Tu-di có châu Câu-lô, nay ta nên đến đó để hóa độ.” Khi vua vừa suy nghĩ xong thì thân đã bay lên không trung, cùng với mười tám câu-chi quân binh hùng mạnh, bảy báu theo kèm, ngàn người con vây quanh, tất cả cùng đến châu Bắc Câu-lô, chỉ trong sát-na là đến bên núi Tu-di. Từ xa, nhà vua đã trông thấy đất ở châu ấy màu trắng. Vua hỏi thần Dạ-xoa Nĩ-vũ-ca:

SỐ 165 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA VUA ĐẢNH SINH, quyển 1

–Tại sao đất ở xứ ấy màu trắng?

–Tâu Thiên tử, dân ở châu Bắc Câu-lô ấy chỉ ăn lúa thơm, hạt gạo của lúa màu trắng, có đủ hương vị. Người dân không phải cày bừa, trồng trọt mà lúa tự nhiên mọc, hạt lúa dài đến bốn lóng tay, không có cỏ dại và lúa lép xen lẫn, trong trẻo, tinh khiết, đúng thời thì lúa chín, dân chúng ở châu ấy không mất công sức để lấy lúa gạo ăn. Bây giờ vua đến cõi đó cũng sẽ dùng lúa thơm để ăn.

Nhà vua nói với các quan hầu cận:

–Các ngươi có thấy đất ở đây màu trắng không?

Các quan cùng thưa:

−Tâu đại vương, chúng thần có thấy!

Vua Đảnh Sinh bảo:

–Người dân ở châu Bắc Câu-lô kia chỉ ăn lúa thơm, hạt gạo của lúa màu trắng có đủ hương vị. Họ không phải cày bừa, trồng trọt mà lúa tự nhiên mọc, hạt lúa dài bốn lóng tay, không có cỏ dại và lúa lép xen lẫn, trong trẻo, tinh khiết cứ đúng thời thì lúa chín, dân chúng ở đấy không mất công sức để lấy lúa gạo ăn. Các ngươi đến đó, cũng sẽ dùng lúa thơm để ăn.

Vua Đảnh Sinh cũng ở phía bắc núi Tu-di, từ xa trông thấy các cây hình dáng trang nghiêm, tán tròn không khuyết giảm, vô cùng đẹp đẽ, ai cũng thích nhìn. Nhà vua hỏi Nĩ-vũ-ca:

–Vì sao những cây kia có hình dáng trang nghiêm như thế?

Nĩ-vũ-ca tâu:

–Người dân ở châu Bắc Câu-lô có bốn loại cây tạo ra vải vóc, y phục, đó là xanh, vàng, đỏ, trắng. Những cây ấy cho ra bốn màu áo vi diệu, muôn dân ở châu này hoặc nam hoặc nữ, người nào cần y phục mặc, khi tâm của họ vừa khởi lên thì cành cây kia tự nhiên cong xuống cho họ tha hồ lấy. Đại vương đến đó cũng sẽ mặc y phục như họ vậy.

Vua nghe xong bèn nói với các quan hầu cận:

–Các ngươi có trông thấy các cây với hình dáng trang nghiêm, tán tròn đầy đặn kia chăng?

Các quan cùng tâu:

–Chúng thần đều trông thấy. Vua bảo: –Người dân ở châu Bắc Câu-lô kia hiện có bốn thứ cây tạo ra vải vóc, y phục, đó là xanh, vàng, đỏ, trắng. Những cây ấy luôn cho ra bốn màu áo vi diệu, muôn dân ở châu ấy, hoặc nam hoặc nữ, ai cần y phục để mặc, thì vừa khởi tâm suy nghĩ là cành cây kia tự nhiên cong xuống cho họ tha hồ lấy mặc. Các ngươi đến đó cũng sẽ được mặc y phục của họ.

Này đại vương, vua Đảnh Sinh ở châu Bắc Câu-lô ấy thống trị giáo hóa dân chúng trong hơn trăm ngàn năm, tùy theo phước lực và hạnh thiện của mỗi chúng sinh đã tạo mà tự thọ nhận quả phước kể cả thần thông, uy đức. Như vậy trải qua thời gian là sáu đời Đế

Thích.

Vua Đảnh Sinh lại nói với thần Dạ-xoa hộ vệ Nĩ-vũ-ca:

–Còn có châu nào ta chưa thống lãnh chăng?

Nĩ-vũ-ca tâu:

–Tâu Thiên tử, không còn xứ nào mà đại vương chưa thống trị cả. Có cõi trời Ba mươi ba, sắc tướng trường thọ có nhiều diệu lạc tột bậc. Cõi trời này cao rộng, lầu gác đều kiên cố, an ổn. Đại vương nên đến đó để thăm chơi.

Vua Đảnh Sinh lại suy nghĩ: “Ta đã thống lĩnh bốn châu lớn, cai trị, giáo hóa. Nay lại nghe có cõi trời Ba mươi ba, sắc tướng trường thọ, với nhiều diệu lạc thù thắng. Cõi trời ấy hết sức cao rộng, lầu gác cung điện đều kiên cố. Ta nay nên đến cõi đó.”

Vua vừa mới nghĩ thì thân đã bay bổng lên không trung cùng với mười tám ức binh đội hùng mạnh, một ngàn người con vây quanh có bảy báu cùng theo.

Đến vòng ngoài nơi núi Tu-di là bảy lớp núi vàng, nhà vua đầu tiên đến núi Di-dân-đạt-la. Núi này hùng vĩ tươi đẹp thuần bằng vàng, có bốn Đại Thiên vương và các Thiên tử sống nơi đấy. Nhà vua đem binh đội dũng lực đến dẫn dắt, giáo hóa nước ấy, trải qua thời gian sáu đời Đế Thích.

Kế đến, nhà vua tới núi Vỹ-na-niết-kế, núi này cũng hùng vĩ sầm uất, thuần bằng vàng, có bốn Đại Thiên vương và các Thiên tử sống tại đấy. Nhà vua đem quân binh thù thắng đến giáo hóa dẫn dắt cõi nước ấy, trải qua thời gian sáu đời Đế Thích.

Tiếp theo, nhà vua đến núi Mã nhĩ, núi này càng hùng vĩ cao SỐ 165 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA VUA ĐẢNH SINH, quyển 1 vút, cây cối um tùm, tươi tốt, cũng thuần bằng vàng, có bốn Đại Thiên vương và các Thiên tử sống ở đấy. Nhà vua đem binh đội dũng mãnh đến giáo hóa cõi nước này, trải qua thời gian sáu đời Đế

Thích.

Rồi nhà vua đến núi Thiện kiến, núi này cũng hùng vĩ không khác các núi trước, thuần bằng vàng, có bốn Đại Thiên vương và các Thiên tử sống tại đấy. Nhà vua đem quân binh hùng dũng đến để giáo hóa, trải qua thời gian sáu đời Đế Thích.

Tiếp theo, nhà vua đến núi Khư-nĩ-la-ca, núi này cũng như các núi kể trên, cũng thuần bằng vàng, ở đây cũng có bốn Đại Thiên vương và các Thiên tử cai quản. Nhà vua cũng ra sức giáo hóa, trải qua thời gian sáu đời Đế Thích.

Sau đó, nhà vua đến núi Trì trục, núi này lại càng hùng vĩ, xinh tươi, cao vút, cảnh quan càng đẹp, thuần bằng vàng, có bốn Đại Thiên vương và các Thiên tử sống ở đây. Nhà vua cũng đem binh đội dũng lực giáo hóa cõi nước ấy, trải qua thời gian sáu đời Đế Thích.

PHẬT NÓI KINH NHÂN DUYÊN CỦA

VUA ĐẢNH SINH

Nguồn: Kinh · Luật · Luận Đại thừa bản Việt — Không Hoa tập hợp. Bốn bộ A-hàm đã gỡ khỏi gói ngày 8/9/2026: gói Nikāya có đúng bốn bộ ấy, chia theo từng bài và kèm chú thích của dịch giả. Hai mục còn bản quyền đã chuyển sang gói cài tay, không phát hành lại. Tác phẩm của mình có trong gói mà không muốn, xin báo, sẽ gỡ ngay. Đợt 13 (9/2026): thêm các bộ kinh · luật · luận bản Việt phổ biến trên mạng (bộ chưa có trong gói), ghi công theo dịch giả từng bộ. Đợt 20 (10/2026): thêm và thay bản chép một số bộ kinh · luận bản Việt từ ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org), ghi công theo dịch giả từng bộ. Luật tạng (Tứ Phần Luật, Ma-ha Tăng-kỳ Luật): Bản tiếng Việt: HT. Thích Minh Châu, Bhikkhu Indacanda, HT. Tuệ Sỹ, HT. Thích Đức Thắng, HT. Tịnh Sự, HT. Thích Thanh Từ, HT. Thích Đỗng Minh, HT. Thích Phước Sơn, Nguyễn Văn Ngân, Tỳ kheo Thiện Minh, Tâm An – Minh Tuệ và các dịch giả khác. Bản tiếng Anh: Bhikkhu Sujato, Bhikkhu Brahmali, Bhikkhu Bodhi, I.B. Horner, T.W. Rhys Davids, Thanissaro Bhikkhu, Marcus Bingenheimer, Samuel Beal và các dịch giả khác. Dữ liệu từ SuttaCentral, budsas.net (Bình Anson) và tamtangpaliviet.net.