Kinh Đại Thừa Đại Bi Phân Đà Lợi

SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Này Lại-tra-hòa-la, quốc vương Át Chân Vô ấy đứng đầu trông coi khắp cõi Diêm-phù-lợi, dài rộng sáu mươi bốn vạn dặm. Tại Diêm-phù-lợi có hai vạn thành lớn và có ức ngàn nhà. Vua Át Chân Vô ngự nơi thành lớn Bảo chiếu minh, thành ấy dài bốn trăm tám mươi dặm, rộng hai trăm tám mươi dặm, dùng bảy báu làm thành, có tám đường ra hướng Nam bắc để trông thấy đầy đủ tất cả công việc. Tuổi thọ của dân chúng lúc ấy là mười ức na-do-tha năm.

Này Lại-tra-hòa-la, vua Át Chân Vô có người con tên Đức Quang, tướng mạo khôi ngô tuấn tú, oai thần xuất chúng. Khi thái tử mới sinh ra, tự nhiên cả ngàn kho tàng xuất hiện bảy báu. Trong mỗi kho tàng như vậy, tự nhiên có các thứ quốc bảo, kho bảy báu cao tám trượng.

Lúc thái tử Đức Quang sinh ra, tất cả dân chúng ở Diêm-phù-lợi đều rất vui mừng. Những kẻ bị giam cầm trong lao ngục đều được phóng thích. Thái tử Đức Quang sinh ra chỉ trong bảy ngày đã có trí tuệ thông suốt tất cả sự việc về đạo lẫn đời. Này Lại-tra-hòa-la, khi ấy chư Thiên ở cõi trời Tịnh cư, nửa đêm đến chỗ thái tử Đức Quang thưa với thái tử:

–Thái tử chớ nên sống buông lung. Từ đó về sau, trong suốt cả vạn năm, thái tử Đức Quang không hề ham chuyên ngủ nghĩ, cũng không chơi đùa, chưa từng ưa thích ca múa, hát xướng, cũng không đi xem, nghe. Ngài chưa từng tiếc thân mạng, cũng không nhớ nghĩ đến kỹ nhạc, ca múa, không tham cầu tài lợi, chẳng nghĩ đến gia đình; không tham đắm vương vị, cũng không có lòng mong cầu, không yêu tiếc mọi thứ sở hữu mà thường lập nguyện nhất tâm, luôn ở chốn vắng vẻ, dùng sự tịch tĩnh để xua trừ mọi khó khăn, đạt ít dục biết đủ.

Thái tử suy nghĩ: “Trong cuộc đời này ai sinh ra cũng phải chết, thân mạng không thể bảo tồn, đời sống có gì đáng mến yêu? Ân ái hợp tan, không ai làm thầy dẫn dắt nên phạm tội trái pháp, sinh ra lo buồn sợ sệt. Vậy mà kẻ phàm phu không biết nhàm chán, lấy sức mạnh ngu si luôn ưa thích tranh chấp. Nay ta đang rơi vào nẻo không biết phải làm gì, chỉ muốn im lặng”.

Lúc đó thái tử sống một mình nơi chốn thanh vắng, tâm ý không hề buông lung, xa lìa các thứ ái dục, thực hành tâm bình đẳng.

Này Lại-tra-hòa-la, khi ấy trong một khu vực khác của vua Át Chân Vô có một thành lớn tên Nhạo thí tài. Nhà vua xây dựng cho thái tử một con đường thông Nam bắc có tám lớp với tám trăm giao lộ, dùng bảy báu tạo nên, trong bảy lớp thành ấy cũng dùng bảy báu làm trướng, dùng bạch ngọc kết làm chuỗi. Ở giữa tất cả các hàng rào có tám vạn trụ báu, mỗi trụ báu như vậy có sáu vạn dây báu liên kết nhau. Tất cả các dây báu, mỗi dây có một ngàn bốn trăm ức dây buộc lại. Mỗi khi gió thổi, lần lượt các dây đó rung động phát ra trăm ngàn âm thanh nhạc tấu hợp. Trước những hàng rào có năm trăm thể nữ, đánh trống, tấu nhạc, ca múa vang lên những âm thanh, theo các vũ điệu tuyệt vời nhất, có thể làm vui lòng tất cả mọi người, từ vua quan đến muôn dân, để trình diễn cho thái tử Đức

Quang.

Nhà vua bảo các thể nữ:

–Các ngươi hãy bỏ hết các viẹâc khác chỉ hết sức ca múa, hát xướng trong suốt ngày đêm để làm vui lòng thái tử, đừng để cho thái tử thấy bất cứ một việc gì không vừa ý.

Vua cha cho đặt, chứa bên hành lang tất cả những vật dụng bố thí. Người đói thì cho cơm, người khát thì cho uống. Ai cần xe, ngựa thì cho xe, ngựa. Ai cần y phục, hoa, hương, tọa cụ, nhà cửa, đèn đuốc... tùy theo điều mong cầu của họ đều được cung cấp đầy đủ.

Vàng, bạc, ngọc minh nguyệt, lưu ly, thủy tinh, voi, ngựa... tất cả bảy báu, anh lạc đều đem cung cấp cho mọi người. Chính giữa thành này, nhà vua xây cung điện bảy báu, với tám lớp san sát nhau, ở đó có một giảng đường, bên trong có bốn ức giường ghế để cung cấp cho thái tử. Trong thành có vườn hoa với vô số cây trái, cây trong vườn này thường tạo nên các tán lá bao phủ như những chiếc lọng che.

Này Lại-tra-hòa-la, chính giữa khu vườn ấy có ao tắm bảy báu, lấy vàng, bạc, thủy tinh, lưu ly làm lan can, bên trong có tám trăm đầu sư tử, nước từ những đầu ấy chảy vào ao tắm, ở đây lại có tám trăm đầu sư tử, nước từ nơi đó chảy ra. Trong ao thường sinh ra bốn loại hoa: Hoa sen xanh, hoa sen hồng, hoa sen trắng, hoa sen vàng.

Chung quanh ao là các hàng cây báu, những cây này đều có hoa quả. Cạnh ao còn có tám trăm cây báu tô điểm, khoảng giữa của các cây SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG báu đều có mười hai cây báu, mỗi cây được giăng tám mươi tám loại dây báu nối liền nhau. Khi gió thổi lên, những dây ấy cùng chuyển động và phát ra trăm ngàn loại âm thanh. Phía trên mỗi ao tắm đều có màn bảy báu giăng hàng, thái tử Đức Quang thường đến tắm trong ao này.

Nơi giảng đường có bốn mươi ức giường, ghế bằng bảy báu, đều trải năm trăm tọa cụ. Ngay chính giữa giảng đường được dựng một tòa lớn bằng bảy báu, trải tám mươi ức y đẹp dùng làm tọa cụ, tòa cao năm trượng sáu thước, thái tử Đức Quang thường ngự trên tòa này. Phía dưới tất cả các giường tòa đều có lò hương, xông các hương mật ngày đêm ba lần, rải các hoa đẹp, dùng hoa sen sắc vàng báu bao phủ. Trên điện có trướng ngọc minh nguyệt rủ xuống tám vạn ngọc minh nguyệt. Ánh sáng của những viên ngọc tỏa chiếu muôn phương. Trên tất cả các cành cây đều được treo cờ phướn, lọng báu. Trong tất cả những khu vườn ở đây đều có chín vạn viên ngọc minh nguyệt, mỗi một viên ngọc như thế phát ra ánh sáng đến bốn mươi dặm, tỏa chiếu phắp cõi Phật.

Này Lại-tra-hòa-la, trong vườn cũng có nhiều giống chim như chim Oanh vũ, chim Lô tư, chim Câu kỳ, chim Khổng tước, chim Nhạn, chim Uyên ương, chim Cưu-na-la, chim Trĩ mào đỏ. Chúng cùng phát ra muôn vàn âm thanh tuyệt diệu để làm vui lòng thái tử Đức Quang. Nhà vua thường sai làm năm trăm món ăn dâng cho thái tử.

Bấy giờ có năm trăm đồng nam ở trong tất cả phòng ốc, tuổi từ mười sáu đến hai mươi, được tuyển chọn ở các nước đến thành này, đều có tài nghệ tinh xảo, không việc gì là không thực hiện được. Họ biết tất cả những công việc trong thiên hạ.

Lại có tám mươi ức đồng nữ ở trong thành này. Những cô gái ấy vô cùng đoan trang xinh đẹp, tuổi từ mười sáu đến hai mươi, rất giỏi về ca múa, có thể làm vui lòng những bậc nam tử, nói năng nhỏ nhẹ, khéo léo, hợp thời. Họ không cao thấp, không mập, không gầy, không trắng cũng không đen, trong miệng thường có mùi thơm của hoa Ưu-bát, nơi thân toát ra mùi hương Chiên-đàn, đều giống như những ngọc nữ nơi cõi trời, thường vây quanh thái tử Đức Quang trong khu vườn, đánh trống, đàn ca, nhảy múa.

Khi đó, thái tử Đức Quang thầm nghĩ: “Nay tự nhiên ta như bị đại oan gia, chúng đã khuấy rối pháp thanh bạch của ta. Ta phải thực hiện hạnh không tham tiếc”. Thái tử buồn rầu, không vui. Thí như có người đang bị quản thúc, trong lòng không vui, thái tử Đức Quang cũng như thế. Ngài thấy các thể nữ nhảy múa, hát xướng nhưng tâm ý không hề buông lung, cũng chẳng cho là hay lạ, cũng không tham đắm về thành quách, xe cộ. Hơn một ngàn năm qua, ngài chưa từng ái sắc, cũng không nghĩ tưởng đến, cũng đều dứt trừ các tưởng về thanh, hương vị, xúc mà chỉ nhất tâm chuyên chí nhớ nghĩ: “Đây là các oan gia trói buộc ta, ta phải làm thế nào thoát khỏi để được giải thoát, sống với hạnh không buông lung.”

Lúc ấy, các thể nữ đến tâu vua Át Chân Vô:

–Thái tử không hề nghe, xem ca nhạc, nhảy múa, lại thường buồn bã không vui.

Này Lại-tra-hòa-la, khi ấy vua Át Chân Vô cùng với tám vạn tiểu vương đến chỗ thái tử Đức Quang thương cảm rơi lệ, lo buồn không vui, đến nỗi ngã quî xuống đất. Người hầu cận liền đỡ vua đứng dậy. Nhà vua dùng kệ nói với thái tử:

Con hãy xem châu báu của ta Con mới ra đời tự nhiên có Ai khuấy rối con nói ta hay Ta sẽ phạt tội thật thích đáng.

Con hãy xem đây như cõi trời Ta tùy theo ý muốn của con Hôm nay thái tử thiếu những gì Ta sẽ cho con được tất cả.

Xem cảnh dục ấy đẹp mắt con Các thể nữ đều trổi âm nhạc Đem lại vui tươi xóa hết buồn Tiếng trống rộn ràng thường vui vẻ, Con sẽ thưởng thức tuyệt âm thanh Trống đàn ca nhạc hòa tiết tấu Hôm nay chính lúc con hân hoan Hồ kia sen quý đua nhau nở, Trong vườn hoa trái đẹp vô ngần SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Tất cả tốt xinh không chút bợn Xem là đệ nhất trí an nhàn Khả dĩ cho ta bao hỷ lạc, Vào hồ tắm gội vui thỏa thích Sen trắng, sen vàng, sen đỏ, xanh Các loại sen hồng chiếu rạng ngời Sao con xem thấy chẳng hề vui.

Chim Lô tư, Oanh vũ, Câu-kỳ-hạc, Ca-na-kỳ-ca hót líu lo Sen trắng như tuyết hương thơm ngát Nghe âm thanh trổi con chẳng vui?

Ngọc minh nguyệt chiếu khắp giảng đường Lưu ly, vàng rồng làm lan can Châu báu trân kỳ tốt đẹp nhất Cây lá âm vang phát dặm xa.

Vì con, bên hiên bày vật thí Hàng ngàn thể nữ tấu khúc ca Nghe như Thiên nữ muôn nhạc trổi

Con mãi nghĩ gì vẫn chẳng vui?

Nay với xiết bao lời tốt đẹp Nghe ta nói, con có vui lòng?

Cha mẹ đứng đây nhòa lệ đổ Há con không xót chúng ta sao?

Bấy giờ, Thái tử Đức Quang dùng kệ đáp lời vua:

Người giữ công đức kia Lìa các lời ác kiến Con vì chán khổ vui Không tham dục vô lợi. Con thấy nơi năm đường Mọi người bị tử sinh Nay phải nói giải thoát Xin phụ vương hãy nghe:

Xin đừng xúc nhiễu con

Con biết nói thế nào Con không tham dục lạc Làm sao vui múa ca.

Tất cả các ái dục Con xem như oan gia Các trần lao tham ái Theo người đắm năm đường, Bọn thể nữ nơi đây Không biết nên mê thích Đó là các việc ma Trói buộc lớn theo người, Bậc Thánh hiền đạo sĩ Chẳng khi nào ngợi khen Người luôn say ái dục Là gốc các nguyên nhân.

Vóc hình thể nữ này Như chiếc túi da người Gân cốt đan nhau lại Mong manh chẳng ích gì, Khác nào chiếc bình đẹp Trong đựng đầy chất nhơ Giống như bãi tha ma Làm sao con vui được.

Tiếng trống và tiếng nhạc Không thọ cũng không hữu Tất cả vua giả hợp Rõ đây không mê hoặc, Nếu thường luôn nhớ nghĩ Sẽ liền mất nhất tâm Người theo tiếng trần lao Như người già lú lẫn.

Tất cả các cây cối Khi gặp lửa cháy to Cũng không thể tồn tại, Hoặc có khi không ưa Quả đó cũng vô thường SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Cũng không mãi đắm cây.

Con đã hiểu thế này Phải đâu đùa mạng ngắn Cha mẹ không giữ được Anh em và vợ con Lâm chung không tự tại Tất cả các sở hữu Như sương đầu ngọn cỏ Không nên buông thả tâm.

Tha hồ nơi phóng dật Ý không thỏa mãn được Cũng giống như biển cả

Ân ái rộng vô cùng, Được rồi lại mong nữa Mọi người vì tham dục Ai nấy sống buông trôi Giống như núi Tu-di.

Người dùng ý làm gốc Thân mạng trôi qua nhanh Ví như dòng sông chảy Mới hợp lại vội tan, Tan hoại, không dài lâu Như là làn sấm chớp Tham đắm dục ba cõi Nên trí tuệ không thông.

Chư Thiên đến bảo con Không được sống phóng dật Vì theo hạnh Bồ-tát Không tham các sở hữu, Chí nguyện thành Phật đạo Thương tưởng các chúng sinh Chẳng hành hạnh dâm dục Khả dĩ đến bờ giác.

Nếu vì thọ tham dục Tâm ý bị nô lệ Tự hủy hoại đời mình Công đức làm sao có. Con đoạn trừ tham dục Cũng không khởi sân si Như chim sa vào lưới Làm sao được tự tại?

Phát khởi tư tưởng ác Trở lại tự trói thân Ý không được tự tại Vô lợi, lại rỗng không.

Tham làm thân lo sợ Thí như cây hoa độc Có gì cho người ưa Như vượt dòng nước xiết.

Quán sát các chúng sinh Trôi lăn trong ác đạo Vì tranh cãi vu vơ Khởi lên các tà kiến.

Phụ vương hiểu ý con Muốn độ thoát bọn này Không tích tụ kiêu mạn Chữa trị lành bệnh tật, Dứt trừ bao ưu hoạn Khiến lập nẻo vui mừng Muốn thoát tam thiên giới Âm hưởng chớ đắm say. Vì khéo thuyết kinh nghĩa No lòng kẻ bần cùng Dẫn các kẻ bất toàn Ra khỏi đường ác đạo, Giúp người mù sáng mắt Khiến kẻ điếc được nghe Thắp sáng đèn giải thoát Lập trí tuệ thần thông, Cho người nơi ba cõi SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Được tam nhẫn bình đẳng Rưới những cơn mưa Từ Qua khỏi cõi mây mù, Vì tất cả chúng sinh Hiện hào quang chiếu rạng Liền được ý giác lành Khiến thoát vòng tăm tối, Mưa tuôn các y dược Đem lại khắp bình an Phụ vương, con nghĩ thế Liền đạt được nhất tâm.

Đối với tất cả dục Con không có mong cầu Chỉ muốn cầu Phật đạo Vì thương tưởng chúng sinh Đắm chìm trong tham dục Ai là người có chí Lại đam mê dục này Tại sao phạm điều cấm Khiến tâm người mê loạn?

Nếu do tham ái sắc Sẽ đọa đại ác đạo Ai người hành Phật đạo Mà lại thả buông lung Là người theo dòng chảy Con sẽ sống ngược dòng Không thể bằng lời nói Mà đạt đến Phật đạo.

Con sẽ phóng Từ quang Chiếu soi khắp mọi người Con không tham ái dục Không tham đắm của tiền.

Nay con xin phụ vương Không về lại với chúng

Con muốn rời hội chúng Và tất cả phố phường.

Người cầu nhiều như ý Từ đó tật bệnh sinh Ngăn ý không phóng dật Hơn muôn ức phố phường Không ở nơi ái dục Mà đạt đến Phật đạo.

Nếu muốn được Vô thượng Khoái lạc và bình an Nên vào trong núi lớn Ngồi ở dưới gốc cây Nơi tất cả các dục Tập sống trong vắng lặng

Sẽ đắc đạo Vô thượng.

Này Lại-tra-hòa-la, bấy giờ thái tử Đức Quang ở trên giảng đường cùng những người có tâm buông lung, khi họ đã nhàm chán sự ô trược, thái tử thể hiện ba phẩm hạnh. Những gì là ba?

1. Đứng thẳng. 2. Kinh hành.

3. Ngồi thiền.

Thái tử không hề ngủ nghỉ và thực hành tinh tấn các hạnh trên nên đạt đến Bát trụ. Nửa đêm hôm ấy, thái tử nghe trên không trung có tiếng của chư Thiên nơi cõi trời Tịnh cư tán thán công đức của Đức Phật đầy đủ, rộng khắp, ca ngợi Pháp và Tăng. Thái tử Đức Quang nghe xong toàn thân rúng động, rơi lệ, sầu ưu không vui, chắp tay dùng kệ hỏi chư Thiên:

Con ở trong ách nạn Xin chư Thiên xót thương Nay con vừa nghe nói Có điều con muốn hỏi: Ngang qua trong không trung Vì ai khen công đức Con nghe âm thanh này Tâm con đầy hân hoan. SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Đức Phật dạy Lại-tra-hòa-la:

–Khi ấy chư Thiên nói kệ cho thái tử Đức Quang: Nay thế gian có Phật Thái tử không nghe sao? Phật hiệu là Cát Nghĩa Cứu giúp hộ quần sinh, Phụng hành các pháp thiện Khai hóa công đức cao Chúng Tăng đến học hỏi Có cả ngàn ức triệu.

Thái tử Đức Quang dùng kệ hỏi chư Thiên:

Nếu con thấy Thế Tôn Làm sao biết là Phật Xin thuyết công đức Từ Muốn biết nơi Chánh giác.

Giả sử đến gặp Phật Sẽ hỏi đạo thế nào? Bồ-tát hành pháp gì Cứu hộ được tất cả?

Chư Thiên đáp thái tử Đức Quang: Trên đỉnh tóc mềm mại Xoắn phải và tươi sáng Trên đảnh tướng oai thần Đẹp như đỉnh núi cao.

Tướng giữa mày chói sáng Rực rỡ như mặt trời Mịn màng xoắn bên phải Sắc như tuyết trắng đẹp.

Ý giác là thanh tịnh Mắc thì màu xanh biếc Là vua trong cõi người Dung nghi đoan chánh đẹp.

Diện mục thường an vui

Phóng muôn ngàn ánh sáng Chiếu khắp cõi tam thiên Diệt trừ các nẻo ác.

Răng ở trong miệng Phật Trong trắng và bằng phẳng Tươi sạch như hoa sen Ngọc đẹp như cây sáng.

Mỗi hàm hai mươi cái Đều khít thành bốn mươi Tướng miệng, lưỡi mềm mại Có thể che khắp mặt.

Miệng thường thuyết diệu âm Khiến người nghe hoan hỷ Không nói lời dua nịnh Phạm âm rất thanh tịnh. Những điều Phật giảng thuyết Vượt trăm ngàn âm nhạc Dứt trừ các hồ nghi Người nghe được lợi lạc.

Các đức đều không thiếu Khéo léo quyết đạo nghĩa Giải thông hoa pháp sáng Như trăm ngàn anh lạc.

Âm thanh của cõi ấy Phát ra như Thiên nhạc Thí như âm hưởng trời Lời Phật cũng như thế. Chân-đà-la, chim Trĩ Câu-kỳ và Uyên ương Lô-tư và chim Nhạn Cưu-na-la hỏi rằng:

Tiếng nào như Phạm âm Êm dịu rất an vui Không khúc mắc cộc cằn Thấu rõ tất cả nghĩa, Trong trẻo và sâu lắng SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Vừa lòng các bậc thí Lìa phỉ báng, thanh tịnh Không có các tưởng nguyện, Ban bố nghĩa hạnh đức Không nghe làm điều xấu Chánh giác hành pháp kia Nói công đức như thế.

Thân thể Đức Thế Tôn Đủ các loại tướng hảo Cánh tay dài quá gối Bảy chỗ đều tròn đầy.

Ngón tay thon dài đẹp Có bao tướng tuyệt diệu Thân thể sắc vàng tía Tâm như ngọc minh nguyệt.

Lông trên thân mịn đẹp Xoắn phải và hướng trên Tròn bằng như cuộn lên Mã âm tàng không lộ. Lòng bàn chân bằng phẳng Có tướng bánh xe tròn Gối Phật đẹp và thẳng Các màu sắc như nhau.

Kinh hành như rồng chúa Bước đi như Sư tử Khi đi lặng cúi đầu Nếu người tung hoa cúng Biến thành những lọng hoa Cứ mãi không tăng giảm.

Đó là chánh pháp Phật Dù được lợi hay không Vẫn tinh tấn an lạc Ngợi khen hay phỉ báng

Cũng giống như hoa sen Sư tử chính như thế Không ai sánh bằng Ngài.

Này Lại-tra-hòa-la, lúc ấy thái tử Đức Quang nghe kệ ca ngợi công đức của Phật, Pháp và Tỳ-kheo Tăng thì vô cùng hoan hỷ. Thí như người nghèo nàn đói lạnh được kho tàng châu báu nên người ấy rất vui mừng, thí như người mù gặp được ánh sáng, hoặc như kẻ tù tội giam cầm được phóng thích, người ấy vui sướng vô hạn, thái tử Đức Quang nghe kệ ca ngợi công đức của Đức Phật, Pháp và Tỳ-kheo Tăng cũng hoan hỷ như thế.

Thái tử Đức Quang bèn suy nghĩ: “Ta nay nghe kinh pháp chứng minh oai thần Đức Phật, chúng Tăng đầy đủ các hạnh tôn quý. Các ngài ở trong sinh tử đã đi ngược lại nẻo tà vạy, kẻ phàm phu phần nhiều không biết suy xét, họ tham thân, tự thấy điều sai cho là đúng, sống nơi gia đình làm nhiều điều nhơ xấu. Người đắm say trong tham dục phải rơi vào đường đau khổ. Người sống buông lung, bậc trí lìa xa, nên bị ngu si che khuất. Ta phải ở những nơi ấy làm ngọn đèn sáng bình đẳng. Lòng người khó điều phục, đắm mê danh sắc, không nhàm chạy theo căn trần, không đoạn trừ những tập khí phải gặp nhiều đau khổ. Thọ nhận bất an, ân ái là cội nguồn phải bị xiềng xích trói buộc, khó thoát ra được. Chúng cùng với các nghiệp khổ hợp lại thành một chuỗi oan gia, đường sinh tử triền miên làm rối rắm bao người, lại thêm tật bệnh vây quanh, thân người chẳng chút bền chắc. Đến lúc sắp chết gần kề thì khổ nhiều vui ít, chỉ có pháp Phật là an ổn đệ nhất. Không thể dùng hạnh trần lao, tâm buông lung, tham dục mà lập được hạnh công đức. Ta nay ở trong ngu si, không thể nhất tâm định ý, không thể dùng ý sinh tử làm vui, cùng người ác hội họp để sống đúng theo con đường thiện, huống gì là muốn đạt đạo Vô thượng Chánh chân!

Ta thà từ trên lầu cao ở hướng Đông gieo mình xuống đất, chứ không để cho các gia đình quyến thuộc nơi ta ở trong cửa làm việc chướng ngại, khiến ta không ra khỏi được”.

Đức Phật dạy:

–Này Lại-tra-hòa-la, khi ấy thái tử Đức Quang hướng đến Cát Nghĩa Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác kia, tự nói: “Giả sử Đức Thế Tôn có Nhất thiết trí tất có thể thấy khắp tất cả, ngay lúc này xin Đấng Thiên Trung Thiên cứu độ con”. Tức thì Đức Cát SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Nghĩa Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác liền đưa cánh tay phải phóng hào quang chiếu đến chỗ thái tử Đức Quang. Trong ánh sáng ấy tự nhiên có hoa sen ngàn cánh to như bánh xe, từ hoa sen đó phát ra ức trăm ngàn ánh sáng chiếu soi khắp chốn. Thái tử Đức Quang liền đứng trên hoa sen này, muốn đến chỗ Đức Cát Nghĩa Như Lai Vô Sở Trước Đẳng Chánh Giác, từ xa thái tử chắp tay đảnh lễ, tự quy y ba lần. Đức Cát Nghĩa Như Lai thu nhiếp ánh sáng trở lại, thái tử tìm theo ánh sáng để đến chỗ Đức Phật, cúi đầu đảnh lễ nơi chân Ngài. Thái tử trông thấy Thế Tôn các căn tịch định, liền dùng kệ ca ngợi Đức Cát Nghĩa Như Lai:

Con vừa nghe tiếng Đức Y vương Nay liền được thấy dung nhan Phật Vì sao lập hạnh nơi nhơ uế Có thể đạt đến nhất thiết pháp?

Vào lúc nửa đêm đêm vừa rồi Từ chư Thiên nghe Phật vô tưởng Nghe xong buồn bã chẳng còn vui Người ở nơi nào không phóng dật Người vừa lạc đường chỉ đường chân

Như người mù mắt nhìn thấy hết.

Xin nguyện vì con hiện đạo cả Lòng Từ chữa trị sinh tịnh tín Khiến chúng bần cùng được giàu vui Giam cầm tù ngục liền thoát khỏi, Đoạn nghi, trừ kết sử nơi con Cúi xin giải nói đạo hạnh này Vì con hiển chánh lìa ngoại đạo Trong tối tăm làm ngọn đèn sáng.

Vì các tổn hại trừ cấu uế Nguyện đại y vương đoạn nghi con Xin cứu thoát con, đường sinh tử Đoạn tuyệt cho con các dục ái, Khiến vượt qua khỏi biển sầu lo Và dùng bát đạo nhập Đại thừa

Nay pháp hết, mạng người ngắn ngủi Phần nhiều bỏ bê hạnh công đức.

Người vô phước thường không như ý Nay con xin khai nguyện giải nghi Nghe Đạo Sư chỉ bày pháp yếu Tại sao Bồ-tát nơi phóng dật Có thể phụng trì Phật diệu đạo Độ thoát sinh tử khổ muôn loài?

Đức Phật bảo Lại-tra-hòa-la:

–Bấy giờ, Đức Cát Nghĩa Như Lai biết tâm niệm của thái tử Đức Quang, mới giải thích rộng các hạnh Bồ-tát. Thái tử Đức Quang nghe lời Đức Phật dạy, liền chứng đắc pháp môn Vô tận tổng trì, đạt năm thần thông, liền bay vụt lên hư không, hóa ra những đóa hoa đẹp để tung lên chỗ Đức Cát Nghĩa Như Lai. Lúc ấy, trời vừa sáng, vua Át Chân Vô đã nghe trong cung của thái tử tiếng khóc của các thể nữ vang ra, vội vàng đi đến hỏi lý do.

Các thể nữ tâu vua:

–Chúng thần không thấy thái tử Đức Quang, không biết là thái tử đang ở đâu.

Vua Át Chân Vô nghe tâu như thế liền ngã quî xuống đất, cùng muôn ngàn người đều khóc lóc thảm thiết. Lúc ấy, vị thần giữ thành đi đến nội cung, bảo vua Át Chân Vô:

–Đại vương chớ nên ưu sầu, thái tử đã đi về hướng Đông để gặp Đức Cát Nghĩa Như Lai, quỳ gối đảnh lễ vâng thọ lời dạy của

Ngài.

Vua Át Chân Vô nghe tiếng vị thần nói, bèn cùng các đại thần, đám quyến thuộc và thể nữ trong hậu cung, cùng với tám mươi bốn ức na-do-tha trăm ngàn người, đi ra hướng Đông, đến chỗ Đức Như Lai Cát Nghĩa đảnh lễ nơi chân Ngài rồi đứng qua một bên. Này Lại-tra-hòa-la, Đức Như Lai Cát Nghĩa biết tâm ý của quốc vương Át Chân Vô, tùy theo đó mà thuyết pháp, làm cho tất cả hội chúng đều được pháp Bất thoái chuyển nơi đạo Vô thượng Chánh chân. Thái tử Đức Quang bạch Đức Phật Cát Nghĩa:

–Cúi xin Ngài nhận bữa cơm thanh tịnh của con dâng cúng.

Đức Phật yên lặng nhận lời. SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Thái tử Đức Quang thưa với cha mẹ và các thân bằng quyến thuộc:

–Xin quý vị hỗ trợ cho con, dùng anh lạc trang trí nơi các thành quách, cung điện để dâng cúng Đức Như Lai, không nên có tâm tham tiếc, bỏn sẻn.

Ngay khi ấy mọi người đều đồng lòng khuyến trợ để Thái tử bố thí rộng rãi.

Lúc ấy vua, thái tử Đức Quang và quyến thuộc đem anh lạc trang trí nơi cung điện, thành quách, tâm không còn tham tiếc, rồi cùng nhau dâng cúng Đức Như Lai Cát Nghĩa. Mỗi ngày họ làm năm trăm món ăn để cúng dường Đức Phật và chúng Tỳ-kheo Tăng, lại dùng gỗ thơm Chiên-đàn đỏ và bảy báu làm phòng thất cho các thầy Tỳ-kheo ở, dùng Ma-ni làm chỗ kinh hành; ở phía trên dùng châu báu làm màn trướng giăng bày khắp. Các nơi đều có cây hoa thẳng hàng, mỗi bên có ao tắm, trong ao có hoa Ưu-bát, dọc hai bên bờ đều sạch sẽ thanh tịnh. Hoa Ưu-bát ấy có trăm ngàn cánh được bày trăm ngàn tòa, mỗi thầy Tỳ-kheo đều có tòa ngồi đầy đủ.

Thái tử Đức Quang khiến cho các thầy Tỳ-kheo không còn lo về y phục, cũng không còn nghĩ đến các thầy Tỳ-kheo khác riêng được y phục.

Như thế, trong hàng ức năm thái tử chưa từng ham việc ngủ nghỉ, không nhớ tới ái dục, không tiếc đến thân mạng của mình. Thái tử đã cúng dường Đức Phật cũng với tinh thần vô niệm như thế.

Khi ấy, thái tử Đức Quang chưa từng có sự nghĩ tưởng về dục vọng cũng như những sự tranh chấp tà vạy, không có tâm tổn hại, không tham đắm về đất nước, ngôi vị, không yêu tiếc bất cứ việc gì, nội thân và ngoại thân đều không vướng mắc. Bấy giờ, thái tử lắng nghe Đức Phật thuyết pháp, thọ trì tất cả lời Phật dạy, không phải hỏi lại Đức Như Lai. Ban đầu thái tử không tắm gội, cũng không rửa chân, cũng chẳng dùng hương thơm xoa thân, không có ý mỏi mệt và chưa từng ngồi xuống, ngoại trừ những lúc thọ thực.

Sau khi Đức Như Lai Cát Nghĩa nhập Niết-bàn, thái tử dùng gỗ Chiên-đàn đỏ để xây dựng chùa tháp, cúng dường trong trăm ngàn năm. Ở nơi hỏa táng Đức Như Lai, thái tử đem tất cả những loại hoa và hương như hương bột, hương tạp trong thiên hạ cùng các thứ kỹ nhạc để cúng dường Phật. Lại xây chín mươi bốn ức cái tháp, đều dùng bảy báu và các vật quý giá để làm cờ phướng, lọng báu che trên tháp. Lại dùng năm trăm ức lọng báu bằng bảy báu, trăm ngàn thứ kỹ nhạc cùng tất cả những hoa, cây quý nhất nơi cõi Diêm-phù-lợi để cúng dường nơi các tháp. Ở trước mỗi tháp, luôn đốt trăm ngàn ngọn đèn, mỗi một ngọn đèn đốt đều dùng loại dầu quý, lại rưới tất cả các loại hoa thơm, đầy đủ tất cả các vật quý như thế để cúng dường trong một ức năm.

Sau đó, thái tử Đức Quang từ bỏ gia đình đi học đạo làm Sa-môn, mặc ba pháp y, thường đi khất thực, không dự vào thế sự, cũng không ngủ nghỉ, không còn lệ thuộc về ăn mặc. Trong suốt bốn ức năm thường ban bố giáo pháp, chưa từng chấp có ngã, cũng không nghi ngờ về người khác, huống gì là mong sự cúng dường, cũng không nói đến sinh tử. Thái tử thuyết pháp cho mọi người nhưng không khuyên họ tu tập để sinh lên cõi trời. Ngài học theo hạnh như thế rồi, truyền trao giáo pháp cho tất cả và quyến thuộc ở trong cung, khiến họ trở thành Sa-môn.

Này Lại-tra-hòa-la, bấy giờ chư Thiên cõi trời Tịnh cư suy nghĩ: “Thái tử Đức Quang đã giáo hóa tất cả mọi người trở thành Sa-môn, nay chúng ta phải thực hiện việc cúng dường Tam bảo, nhờ đấy Tam bảo được tồn tại, không bị đoạn tuyệt”

Sau khi Đức Như Lai Cát Nghĩa nhập Niết-bàn rồi, giáo pháp của Ngài trụ ở đời cho đến sáu mươi bốn ức năm, tất cả đều do Tỳ-kheo Đức Quang ủng hộ. Như thế thái tử Đức Quang đã cúng dường chín mươi bốn ức ức trăm ngàn Đức Phật.

Này Lại-tra-hòa-la, ông có biết quốc vương Át Chân Vô lúc bấy giờ là ai không?

–Bạch Đức Thế Tôn, không biết.

–Chính là Như Lai Vô Lượng Thọ. Ông có biết thái tử Đức

Quang lúc ấy là ai không?

–Bạch Đức Thế Tôn, không biết.

–Chính là Ta. Vị thần trong thành lúc ấy nay là Như Lai Vô Nộ Giác. Này Lại-tra-hòa-la, thế nên Đại sĩ Bồ-tát muốn được đạo Vô thượng Chánh chân Tối chánh giác, cần phải học hạnh của thái tử SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG

Đức Quang chỉ dạy về sự tịch tĩnh, xả bỏ ân ái, không sống buông lung. Khi ta cầu đạo Vô thượng Chánh chân, đã tinh tấn theo khổ hạnh mới được như thế. Hạng người vô hạnh chỉ biết tham đắm y phục, thực phẩm, sầu lo không dứt, thọ dụng sự cúng dường, tự xa pháp Phật, sở học vô ích, làm rối loạn Sa-môn, phá hoại pháp Bồ-tát, buông lung thân, khẩu, ý, dối tạo thệ nguyện, bỏ đi bản hạnh của mình, tham y phục, giường chõng, nêïm ngồi và thuốc thang trị bệnh, không có tâm xấu hổ, không thích chánh hạnh và pháp vô thường, không phụng trì giáo pháp, xa lìa hạnh Phật. Đối với đạo, tự ý buông bỏ, không ưa hạnh giải thoát. Này Lại-tra-hòa-la, thế nên đã nghe được giáo pháp này cần phải học cho rốt ráo, xa lìa ác tri thức, không sống theo người vô hạnh, dứt bỏ các tham dục.

Đức Phật thuyết kệ:

Người học đạo, tham ăn, tham lợi Tức là chẳng ưa hạnh thập lực Bỏ đi trăm đức lời Phật dạy Vì lợi cúng dường đọa nhà người Cang cường tệ ác, không hổ thẹn Buông lung sa đọa các chỗ tham Nên phiền não đọa hạnh tà Liền tự cho rằng ta đức hạnh Thong thả nhàn cư dạo khắp thành Lợi cúng dường nên làm quấy, Xa lìa giải thoát, chốn Không môn Thế nên hãy lìa bỏ các nghiệp Ví không kính Phật và chánh pháp Viễn ly Tăng chúng nhiều công đức Đánh mất đường lành, đọa ba ác Làm mất tám trăm các hạnh cao. Nếu nghe người thuyết về kinh pháp Tinh tấn lắng lòng với định tâm Vô số kiếp ức Phật khó gặp Phải nên tu tập đúng pháp hành.

Người nào nói được Đại thừa Phật Nhớ nghĩ gẫm suy nghĩ công đức Nhớ rồi ghi khắc trụ nhất tâm Đạt đạo an lành đạt vô ngại Lập hạnh Thánh hiền tu quán đức Ý nghĩa nhàm chán tự chế tâm.

Các ngươi không được bỏ pháp thiện Sẽ đọa năm đường như người si Sống tịch tĩnh và thường tinh tấn Chớ tự khinh, chớ xem thường người Biết trách mình, tâm thường an tịnh Ta làm theo ức người Phật dạy Ý chất phác, thân mình không tiếc Pháp hạnh này tôn kính tinh cần Những điều này Ta thường thuyết dạy.

Đạo mầu dễ gặp nếu hành thâm Người nghe pháp ấy ưa Đại thừa Không thể tinh tấn, không ưa nghe Người mà có trí thích lời này Oán kết ác tà sau dứt sạch.

Này Lại-tra-hòa-la, nếu có vị Bồ-tát thực hành năm Độ vô cực, thì không bằng học tập trì tụng theo lời dạy của kinh này, công đức của vị Bồ-tát đó không bằng một phần trăm người học tập kinh này. Khi Đức Phật thuyết kinh giảng này có ba mươi ức trời, người phát ý đạo Vô thượng Chánh chân, đều lập được quả vị Bất thoái chuyển. Có bảy ngàn thầy Tỳ-kheo được lậu tận ý giải, đắc vô sinh nhẫn.

Hiền giả Lại-tra-hòa-la bạch Đức Phật: –Kinh này đặt tên là gì? Thực hành như thế nào? Đức Phật bảo Lại-tra-hòa-la:

–Kinh này đặt tên là“Ly Si Nguyẹân Hạnh Thanh Tịnh”. Hãy học tập và trì tụng đúng như Bồ-tát đã hành, chắc chắn là đầy đủ các nghĩa về Bồ-tát hạnh.

Đức Phật dạy như thế, Lại-tra-hòa-la, chư Thiên, dân chúng, Rồng, Quỷ, Thần... trong thế gian rất hoan hỷ, đến trước Đức Phật đảnh lễ và lui ra. SỐ 170 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ ĐỨC QUANG SỐ 171

KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA

Hán dịch: Đời Tây Tần, Sa-môn Thánh Kiên.

Nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ, cùng với vô số Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc,

Ưu-bà-di.

Khi ấy, Đức Phật ngồi giữa bốn chúng đệ tử mỉm cười, trong miệng thoát ra hào quang ngũ sắc. Tôn giả A-nan từ chỗ ngồi đứng dậy sửa y phục tề chỉnh, quỳ gối chắp tay bạch Phật: –Con theo hầu Phật đến nay đã hơn hai mươi năm, chưa từng thấy Ngài mỉm cười như hôm nay. Có phải Ngài đang nghĩ đến chư Phật thời quá khứ, hiện tại hay vị lai chăng? Chắc là Ngài có ẩn ý gì, con xin muốn nghe điều này.

Đức Phật bảo A-nan:

–Ta chẳng nghĩ đến chư Phật thời quá khứ, vị lai hay hiện tại. Ta nhớ về thời quá khứ vô số a-tăng-kỳ kiếp trước đây đã thực hành hạnh Bố thí ba-la-mật.

Tôn giả A-nan bạch Đức Phật:

–Thế nào là thực hành hạnh Bố thí ba-la-mật?

Phật dạy:

–Vào thuở quá khứ lâu xa không thể tính kể được, có một nước lớn tên Diệp-ba. Vua của nước này hiệu là Thấp-ba. Nhà vua dùng chánh pháp trị nước, không hà khắc đối với muôn dân. Vua có bốn ngàn đại thần, đứng đầu sáu mươi tiểu quốc và tám trăm làng xóm, có năm trăm voi trắng lớn, đẹp. Vua có hai vạn phu nhân mà không con, nên đích thân đi cầu đảo nơi các vị thần sông, núi, thế là phu nhân biết mình có thai. Nhà vua tự lo lắng, săn sóc cho phu nhân về các thứ như chỗ nằm, chăn đệm, thực phẩm đều phải mềm mịn. Đến đúng mười tháng thì phu nhân sinh thái tử. Hai vạn phu nhân trong cung nghe tin sinh thái tử đều vui mừng, sữa của các bà tự nhiên chảy ra, vì thế nên thái tử được đặt tên là Tu-đại-noa. Có bốn nhũ mẫu chăm sóc, nuôi dưỡng thái tử: Một người lo việc bú mớm, một người lo việc bồng bế, một người lo chuyện tắm rửa, một người chuyên đưa dẫn thái tử dạo chơi vui đùa. Đến năm mười sáu tuổi, thái tử đã học đầy đủ các môn về học thuật, tư tưởng, các thuật bắn cung cùng các loại lễ nhạc. Thái tử thờ phụng cha mẹ như thờ trời thần.

Nhà vua sai xây dựng cung điện riêng cho thái tử. Từ lúc ấu thơ đến khi khôn lớn, thái tử thường ưa bố thí, đối với loài người, cho đến cả loài chim bay thú chạy, thái tử luôn mong cho tất cả chúng sinh đều được phước bố thí này. Kẻ ngu si, tham lam, bỏn sẻn không chịu bố thí, là tối tăm mê muội, tự lừa dối mình, chẳng được ích lợi gì cho bản thân. Bậc trí ở đời thì biết sự bố thí là phước đức, người bố thí đều được chư Phật, Bích-chi-phật và A-la-hán trong ba đời ngợi khen.

Khi thái tử tuổi đã trưởng thành, đại vương làm lễ nạp phi cho thái tử. Phu nhân của thái tử là công chúa Mạn-đề, dung mạo tươi đẹp không ai sánh kịp, nàng dùng lưu ly, vàng bạc, châu báu và ngọc anh lạc để trang điểm. Thái tử có một hoàng nam và một hoàng nữ. Ngài thường tư duy muốn thực hành việc Bố thí ba-la-mật. Thái tử tâu với đại vương là muốn đi dạo chơi khắp nơi, vua cha liền bằng lòng. Thái tử đi ra ngoài hoàng thành, trời Đế Thích liền hóa làm những người nghèo nàn, mù, điếc, câm, ngọng ngồi bên lề đường.

Thái tử trông thấy thế vội cho xe trở về hoàng cung, rất âu sầu lo lắng. Phụ vương hỏi:

–Sao con đi dạo xem, trở về mà không vui?

–Tâu phụ vương, con vừa ra khỏi hoàng thành đã thấy những người nghèo nàn, mù điếc, câm ngọng. Vì thế cho nên con không SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA vui. Con muốn xin vua cha một điều, chẳng biết có bằng lòng không?

–Con cần điều chi, tùy theo sở nguyện của con, ta không bao giờ trái ý.

–Tâu phụ vương, con muốn đem châu báu trong kho tàng của phụ vương đặt bên ngoài bốn cổng thành và nơi chợ búa để bố thí theo nhu cầu của người xin, không trái ý họ. –Ta đồng ý theo lời mong cầu ấy, tùy theo ý con muốn, ta không cản.

Thái tử sai các quan đem châu báu đặt bên ngoài bốn cổng thành, cùng nơi chợ búa để bố thí, tùy theo chỗ cầu xin của mọi người. Tám phương trên dưới đều nghe biết công đức của thái tử. Mọi người từ ngoài trăm, ngàn vạn dặm xa xôi đều tìm đến. Người mong được thức ăn thì được ăn, người cầu được y phục thì được y phục, người muốn được vàng, bạc, châu báu, tùy theo chỗ cần mà cho họ, không làm trái ý một ai.

Lúc ấy, có một nước oán địch, nghe tin thái tử vui lòng bố thí cho tất cả những ai đến xin, hề không trái ý. Vua nước ấy bèn hội họp quần thần và các đạo sĩ bàn bạc với nhau: “Vua nước Diệp-ba có giống voi trắng đi trên hoa sen tên Tu-đàn-diên, sức chiến đấu vô cùng mạnh mẽ, mỗi lần các nước đem binh đến xâm lấn, voi này đều chiến thắng. Bây giờ ai có thể đến nước ấy để xin loại voi quý kia?”.

Các quan đều tâu vua:

–Chúng thần không thể đến xin được.

Trong số này có đạo sĩ Bát Nhân tâu với nhà vua:

–Thần có thể đến xin được, xin đại vương cấp lương thực cho thần.

Vua liền cấp lương thực cho ông ta và bảo: –Nếu có thể xin được voi quý, ta sẽ trọng thưởng cho khanh.

Đạo sĩ Bát Nhân cầm gậy ra đi. Ông ta lặn lội qua nhiều lượt sông núi, đến nước Diệp-ba, tới trước cửa cung của thái tử, chống gậy, đứng kiểng chân, hướng về cửa mà đợi.

Khi ấy, người giữ cổng vào trình với thái tử:

–Bên ngoài có đạo sĩ chống gậy, đứng kiểng chân chờ đợi. Ông ta nói từ xa đến đây muốn xin một việc.

Thái tử nghe xong rất hoan hỷ, ra tận nơi nghênh đón, vái chào, giống như con gặp cha, ân cần hỏi han:

–Đạo sĩ từ đâu đến đây? Đi đường có nhọc nhằn lắm không, muốn cầu điều chi mà đứng một chân như thế? Đạo sĩ Bát Nhân nói:

–Tôi nghe thái tử có lòng tốt, bố thí theo điều mong cầu, không hề trái ý một ai. Tên của thái tử được lan truyền khắp nơi, trên thấu tới trời xanh, dưới cho đến suối vàng. Công đức bố thí của thái tử nhiều vô lượng, khắp chốn gần xa đều biết và ai cũng ca tụng, ngợi khen. Những điều người ta ca ngợi về thái tử là hoàn toàn chính xác. Nay ngài là con của bậc Thiên nhân, những lời bậc Thiên nhân nói không bao giờ hư dối. Nếu như thái tử có thể bố thí không hề trái ý người cầu xin, nay tôi từ xa đến đây, muốn xin thái tử con voi trắng đi trên hoa sen.

Thái tử liền đến chuồng voi, sai người dắt một con voi trắng đem cho đạo sĩ.

Đạo sĩ Bát Nhân nói: –Chính tôi muốn là xin được voi trắng đi trên hoa sen tên Tu- đàn-diên. Thái tử nói:

–Voi trắng lớn ấy là con vật được phụ vương ta rất yêu quý.

Phụ vương đã xem voi ấy cũng như ta không khác, vì thế không thể cho đạo sĩ được. Nếu cho đạo sĩ con voi này, tức là đã làm phật lòng phụ vương, có thể phụ vương sẽ đuổi ta ra khỏi nước. Thái tử suy nghĩ: “Trước đây ta có phát nguyện sẽ bố thí không hề trái ý người cầu xin, nay không cho họ tức là trái với bản tâm của. Nếu không đem bố thí voi ấy, làm sao đạt được pháp bố thí bình đẳng vô thượng? Vì thế ta phải đem voi bố thí để hạnh nguyện bình đẳng vô thượng của ta được thành tựu”. Thái tử thầm nói:

–Rất tốt! Ta sẽ đem cho ông ta. Thái tử liền sai quân hầu cận chuẩn bị yên cương bằng vàng và mau dắt voi ra. Ngài dùng tay trái cầm bình nước rửa tay đưa cho đạo sĩ, tay phải dắt voi trắng quý giao cho ông ta. Đạo sĩ Bát Nhân được voi liền chú nguyện cho thái tử. Chú nguyện xong, ông ta leo lên SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA lưng bạch tượng, vui vẻ ra đi.

Thái tử nói với đạo sĩ:

–Đạo sĩ hãy chạy nhanh đi, phụ vương ta mà biết được sẽ cho người đuổi theo bắt lại.

Đạo sĩ Bát Nhân liền giục voi chạy nhanh.

Quần thần cả nước nghe tin thái tử đem voi trắng quý bố thí cho kẻ thù, thì vô cùng hoảng sợ, từ nơi ghế đang ngồi rơi xuống đất, lo lắng, âu sầu không vui. Họ suy nghĩ: “Quốc gia chỉ nhờ có một voi trắng quý này để chống lại kẻ địch đến xâm lấn!”.

Quần thần đến tâu vua: –Thái tử đã đem voi quý dùng để chống địch của quốc gia bố thí cho kẻ thù.

Đại vương nghe xong thì hết sức kinh ngạc.

Quần thần lại tâu:

–Sở dĩ đại vương đã chiến thắng thống lĩnh thiên hạ là nhờ có voi trắng quý ấy. Voi trắng này vượt hơn sáu mươi lần sức voi khác, thế mà thái tử lại đem cho kẻ thù. Sợ rằng thế nào chúng ta cũng mất nước. Thái tử mặc tình bố thí như thế, khiến quốc khố ngày càng trống rỗng. Chúng thần sợ rằng thái tử sẽ bố thí cả đất nước và vợ con của ngài nữa.

Đại vương nghe nói thế, lại càng buồn hơn, bèn cho gọi một vị đại thần đến hỏi:

–Quả thật là thái tử đã đem voi trắng quý cho kẻ thù không?

–Tâu đại vương, thật đúng vậy.

Nhà vua nghe vị đại thần tâu mới thật sự kinh hoàng, rơi từ trên ngai xuống, ngất xỉu, nước mắt tuôn trào, hồi lâu mới tỉnh lại. Hai vạn phu nhân cũng đều không vui. Nhà vua cùng các quan cùng nhau bàn tính:

–Phải xử lý thái tử như thế nào?

Có một vị quan tâu: –Vì chân thái tử đi vào chuồng voi nên phải chặt chân, vì tay dắt voi nên phải chặt tay, vì mắt thấy voi nên phải khoét mắt.

Hoặc có người nói: –Phải chặt đầu thái tử.

Các quan cùng bàn bạc những ý như thế. Nhà vua nghe xong rất buồn rầu, nói với các quan:

–Con ta rất thích hạnh bố thí cho người, làm sao cấm đoán, ngăn cản cho được!

Có một vị quan chê lời bàn của những người kia là không đúng. Vì nhà vua chỉ có một người con, nên ngài vô cùng yêu thương đâu nỡ dùng hình phạt nặng như các ông đã nêu. Vị đại thần tâu vua: –Thần cũng không dám khiến đại vương ngăn cản hay cấm đoán thái tử, nhưng đại vương hãy đuổi thái tử ra khỏi nước một thời gian khoảng mười hai năm, cho thái tử sống giữa núi rừng hoang dã, để thái tử biết xấu hổ, ăn năn.

Nhà vua nghe theo ý kiến của vị đại thần này, liền cho người triệu thái tử đến hỏi: –Có phải con đã đem voi trắng quý cho kẻ thù không?

Thái tử tâu:

–Tâu phụ vương, thật đúng như thế.

Nhà vua lại hỏi thái tử:

–Tại sao con làm như vậy? Tự ý đem voi trắng quý của ta cho kẻ thù mà không tâu với cha?

Thái tử đáp:

–Tâu phụ vương, trước đây con có tâu xin phụ vương cho con được bố thí tất cả, không trái ý mọi người đến cầu xin. Thế nên con không trình cho phụ vương biết.

Vua nói:

–Theo lời yêu cầu trước đây của con có nghĩa là bố thí các thứ vàng bạc châu báu, chứ đâu có cho bố thí voi trắng quý?

Thái tử thưa:

–Tâu phụ vương, tất cả tài sản đều là vật sở hữu của đại vương, sao voi trắng quý lại không thuộc trong sở hữu ấy?

Vua liền bảo thái tử:

–Hãy mau ra khỏi nước! Ta đày ngươi ở trong núi Đàn-đặc mười hai năm.

Thái tử tâu với vua cha:

–Tâu phụ vương, con không dám trái lệnh của phụ vương, nhưng để thỏa tâm nguyện sâu kín của con, xin phụ vương cho con được bố thí thêm bảy ngày, sau đó con sẽ ra khỏi nước. SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA

Vua bảo:

–Con đã chủ động bố thí hết sạch kho tàng của quốc gia, lại còn làm mất bảo vật dùng ngăn địch của trẫm. Vì thế trẫm đuổi con. Con không được bố thí thêm bảy ngày nữa. Trẫm không bằng lòng. Ngươi hãy mau ra khỏi đất nước ngay.

Thái tử liền tâu:

–Tâu phụ vương, con không dám trái lời phụ vương, nhưng hiện con còn một ít của cải riêng, xin cho con được bố thí hết rồi con sẽ đi, chứ con không dám phiền đến tài sản quý giá của quốc gia. Hai vạn phu nhân cùng đến chỗ nhà vua, xin cho thái tử được ở lại bố thí trong bảy ngày nữa rồi mới ra đi khỏi nước. Nhà vua bằng lòng.

Thái tử bảo các quan cận vệ hãy thông báo khắp chốn xa gần, ai muốn được tiền tài vật chất hãy đến cửa cung, thái tử sẽ cấp cho theo nhu cầu. Tiền tài vật chất của con người không thể giữ mãi, có rồi cũng bị hư hoại tan rã.

Dân chúng khắp nơi đều đến cổng hoàng cung, thái tử đãi họ ăn uống và cấp cho vàng bạc, châu báu tùy theo ý thích của họ. Đến ngày thứ bảy thì của cải hết sạch, những người nghèo đều được giàu có, tất cả mọi người đều vui vẻ.

Thái tử gọi vợ:

–Hãy mau đứng dậy nghe ta nói: Bây giờ đại vương đuổi ta vào ở trong núi Đàn-đặc mười hai năm.

Phu nhân nghe thái tử nói thì vô cùng kinh ngạc, hỏi:

–Thái tử có lỗi gì đến nỗi vua cha phải xử sự như thế?

Thái tử đáp:

–Vì ta đã bố thí quá nhiều, hết sạch kho tàng của quốc gia, lại đem voi trắng quý dũng kiện nhất bố thí cho kẻ thù. Vì thế vua cha và các triều thần đều nổi giận, đuổi ta đi.

Mạn-đề thưa:

–Mong cho đất nước được phồn vinh, thịnh vượng, nguyện cho đại vương và các quan cùng thần dân lớn nhỏ đều được sung túc, an lạc, còn thiếp sẽ cố gắng theo chàng vào chốn núi rừng để cầu học đạo.

Thái tử nói: –Trong chốn núi rừng có nhiều nguy hiểm đáng sợ, thật khó mà bình tâm. Nơi ấy có biết bao hổ lang, mãnh thú. Nàng đã quen sống cảnh phú quý sung sướng, làm sao có thể chịu nổi? Ở trong cung, mặc thì mềm mịn, ngủ thì màn che trướng phủ, ăn thì cao lương mỹ vị, hợp theo ý thích, nay ngủ nơi rừng núi lấy cỏ làm chiếu, lấy trái cây làm thức ăn, làm sao nàng có thể an vui? Rồi nào mưa gió, sương sa, sấm sét, khiến cho người ta luôn phải sợ hãi. Khi lạnh thì quá lạnh, nóng lại quá nóng, giữa chốn ấy thật không chỗ trú chân, lại thêm xung quanh là gai gốc, đá sỏi, trùng độc!

Mạn-đề thưa:

–Tâu Thái tử, thiếp đâu thể vì y phục lụa là, vì màn che trướng phủ, vì cao lương mỹ vị mà phải đành biệt ly chàng? Trọn đời thiếp không thể lìa xa thái tử. Xin cho thiếp cùng được theo hầu thái tử đi tới bất cứ nơi nào. Vua dùng cờ làm hiệu lệnh, lửa nhờ khói làm hiệu, người vợ lấy chồng làm chỗ nương dựa, nên thiếp chỉ biết nương vào thái tử mà thôi. Thái tử chính là chốn trời cao của thiếp. Lúc thái tử ở trong cung bố thí cho mọi người khắp chốn gần xa, thiếp đã hết lòng hỗ trợ. Nay thái tử đi xa, nếu có người đến xin, thiếp sẽ ứng xử thế nào? Thiếp nghe người tìm tới chỗ thái tử để cầu xin nữa, khi ấy thiếp sẽ xúc động đến chết mà thôi.

Thái tử nói:

–Ta thích bố thí không hề trái ý mọi người. Nếu có người theo ta xin con, xin nàng, ta làm sao không thể không cho được? Nếu nàng không thuận theo lời ta thì thiện tâm ta bất an. Vì thế nàng không nên đi làm gì.

Mạn-đề bảo:

–Hãy cho thiếp đi theo thái tử đến nơi nào cũng luôn thực hành bố thí. Ở đời này chưa có ai bố thí như thái tử cả.

Thái tử bảo:

–Nếu nàng thực hiện được như thế thì rất tốt.

Thái tử cùng vợ và hai con đến từ biệt mẫu thân. Ngài thưa với mẹ:

–Xin mẹ thường can gián đại vương nên dùng chánh pháp trị nước, chớ đem sự hà khắc cai trị muôn dân.

Mẫu thân nghe thái tử nói lời từ biệt, trong lòng vô cùng SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA thương xót. Bà nói với mọi người chung quanh:

–Thân ta như đá, tâm ta như sắt cứng chăng, phụng sự đại vương chưa từng phạm lỗi lầm, nay ta chỉ có một người con mà lại bỏ ta ra đi, lòng ta sao không tan nát như người sắp chết? Khi con trẻ ở trong bụng mẹ như cành lá trên cây ngày đêm lớn dần, nuôi con tới lúc khôn lớn lại bỏ ta ra đi. Các phu nhân đều sẽ vui mừng! Vua ta không còn nể vì ta, nhưng trời sẽ không trái với nguyện của ta, xin khiến cho con ta mau trở về với đất tổ.

Thái tử cùng vợ và hai con kính lễ cha mẹ rồi ra đi. Hai vạn phu nhân dùng mỗi người một xâu trân châu kết thành chuỗi trao cho thái tử. Bốn ngàn đại thần làm tràng hoa bảy báu dâng lên thái tử. Thái tử từ trong cung phía Bắc ra khỏi cổng thành, đem tất cả tràng hoa bảy báu, chuỗi báu bố thí cho mọi người từ khắp nơi đến, trong thoáng chốc đã hết cả. Dân chúng lớn nhỏ trong nước có tới vài ngàn vạn người cùng tiễn thái tử ra đi. Họ thầm bàn với nhau: “Thái tử là bậc Thiện nhân, chính là vị thần của đất nước. Cha mẹ làm sao có thể đuổi đi người con quý giá này?”.

Mọi người nghe thấy đều tiếc thương cho thái tử.

Thái tử ngồi bên gốc cây ở ngoài thành từ tạ những người đến tiễn đưa, rằng, tới nơi đây xin hãy trở về, khiến ai ai cũng khóc. Thái tử cùng vợ và hai con tự đánh xe lên đường. Đi được khá xa, họ vừa dừng chân nghỉ bên gốc cây thì có người Bà-la-môn đến xin ngựa.

Thái tử đem ngựa cho người ấy rồi tự kéo lấy, đặt hai con trên xe, vợ thì đi phía sau đẩy, còn mình tự cầm càng xe kéo bộ mà đi.

Cả nhà đi được một đoạn lại gặp người Bà-la-môn đến xin xe, thái tử cho xe, rồi tiếp tục đi, lại gặp một người Bà-la-môn khác đến xin. Thái tử nói:

–Ta cho người không tiếc bất cứ thứ gì, nhưng tài sản của ta bây giờ chẳng còn gì cả.

Người Bà-la-môn nói:

–Nếu không có tài sản thì xin hãy cho tôi chiếc áo ngài đang mặc.

Thái tử liền cởi chiếc áo quý giá cho người ấy, chỉ mặc chiếc áo cũ, tiếp tục tiến bước. Lại gặp một Bà-la-môn đến xin. Thái tử đem y phục của vợ cho ông ta và đi tiếp, thì lại gặp một người Bà-la-môn khác đến xin, thái tử bèn đem y phục của hai con cho người ấy. Thái tử đã cho cả ngựa, xe, tiền tài, y phục hết sạch không còn gì để bố thí nữa, nhưng không hề hối tiếc, xem việc bố thí nhẹ như lông hồng. Thái tử cõng con trai, vợ cõng con gái tiếp tục đi bộ. Cả nhà cùng nhau vui vẻ đi về phía núi xa.

Núi Đàn-đặc cách nước Diệp-ba hơn sáu ngàn dặm. Trên đường rời xa tổ quốc, cả nhà của thái tử dừng nơi đồng trống hoang vu, rất đói khát, khốn khổ. Vua cõi trời Đao-lợi, là Đế Thích, ở nơi cảnh vắng vẻ ấy liền hóa ra thành quách, phố xá. Tại các ngã đường đều có ca nhạc, y phục, thực phẩm... Trong thành có người ra nghênh đón thái tử, mời ngài ở lại đây ăn uống, nghỉ ngơi và cùng nhau vui chơi.

Phu nhân thưa với thái tử:

–Đường đi quá vất vả, có thể dừng chân nơi đây được chăng?

Thái tử nói:

–Phụ vương đã đày ta vào núi Đàn-đặc, nếu ta dừng lại nơi đây là trái lệnh phụ vương, tức chẳng phải là người con hiếu.

Cả nhà cùng ra khỏi thành, quay lại nhìn, bỗng nhiên không còn thấy thành quách phố xá đâu cả. Họ lại tiến bước vào núi Đàn-đặc, phía dưới chân núi có dòng nước sâu không thể lội qua. Phu nhân nói: –Chúng ta nên ở lại đây, đợi nước rút bớt rồi hãy đi.

Thái tử bảo:

–Phụ vương đã đày chúng ta vào núi Đàn-đặc, nếu dừng chân ở nơi đây là trái với lời dạy của phụ vương, chẳng phải là người con hiếu.

Thái tử liền nhập Tam-muội từ tâm, nơi dòng nước liền có núi lớn nổi lên ngăn nước lại, cả nhà cùng vén áo đi qua. Khi vượt qua dòng nước lớn rồi, thái tử suy nghĩ: “Nếu cứ để núi ngăn như thế này mà đi, dòng nước lớn sẽ tràn ngập giết hại muôn dân cùng những loài côn trùng bé nhỏ”. Thái tử ngoảnh lại nói với dòng nước:

–Hãy chảy đi như cũ. Nếu ai muốn đến chỗ ta đều có thể lội qua được.

Thái tử vừa nói xong, dòng nước liền chảy lại như trước. Cả nhà tiến về phía rừng cây, tới núi Đàn-đặc. Núi cao chót vót, cây cối SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA tươi tốt, sum suê, muôm chim ríu rít, suối chảy, ao trong, nước ngọt, trái ngọt. Rất nhiều các loại chim rừng như Le le, chim Nhạn, chim Chá màu sắc sặc sỡ, chim Uyên ương... Thái tử nói với vợ: –Ta thấy trong núi này cây cối lẫn trong bầu trời, không bị gãy ngã làm hại người, uống thì có suối ngọt, ăn thì có quả ngon. Nơi đây cũng có người học đạo.

Thái tử vào núi, chim muông ríu rít đón chào ngài. Trên núi có một đạo nhân tên là A-châu-đà, đã năm trăm tuổi, là người có phước đức tuyệt vời. Thái tử đảnh lễ đạo nhân và thưa: –Ở tại núi này nơi nào có quả ngon ngọt, dòng suối nào có thể ở lại được?

A-châu-đà đáp:

–Trong núi này nơi nào cũng là vùng phước địa có thể dừng chân. Hiện tại đây là nơi thanh tịnh. Ông vì sao mà đem vợ con đến đây? Muốn học đạo chăng?

Thái tử chưa trả lời, Mạn-đề liền hỏi đạo nhân:

–Ngài học đạo nơi đây đã bao nhiêu năm?

Đạo nhân đáp:

–Ta ở trong núi này đã bốn, năm trăm năm.

Mạn-đề nói:

–Người còn tính toán có “ngã-nhân”, đến khi nào mới đắc đạo? Tuy lâu năm ở trong núi rừng cũng giống như cây cỏ mà thôi. Người không chấp trước “ngã-nhân” mới có thể đắc đạo.

–Ta thật không hiểu việc này.

Thái tử hỏi đạo nhân:

–Ông có nghe tên thái tử Tu-đại-noa, con của quốc vương

Diệp-ba không? Vị đạo nhân đáp: –Thưa, tôi có nghe nhưng chưa từng diện kiến thái tử. Thái tử nói:

–Ta chính là thái tử Tu-đại-noa.

Đạo nhân hỏi:

–Ngài mong cầu những chi?

Thái tử thưa: –Ta cầu đạo Đại thừa.

Vị đạo nhân liền bảo: –Thái tử là người có công đức như thế, chẳng bao lâu sẽ đắc đạo Đại thừa. Khi nào thái tử đắc đạo Vô thượng Chánh chân, tôi sẽ làm đệ tử có Thần thông đệ nhất.

Đạo nhân chỉ cho thái tử chỗ ở tốt. Còn thái tử thì hỏi đạo nhân cách bện tóc kết lên đầu. Thái tử dùng nước suối, trái cây làm thức ăn uống, lấy cây làm thảo am nhỏ và thái tử cũng làm thảo am cho Mạn-đề và hai đứa con nhỏ, tất cả là ba thảo am. Đứa con trai tên là Da-lợi, lên bảy tuổi, mặc áo cỏ, theo cha. Đứa con gái tên là Tân-noa-diên, lên sáu tuổi, mặc áo da nai, theo mẹ. Chim muôn, cầm thú trong rừng đều vui vẻ quấn quít bên thái tử.

Cả nhà vừa trải qua một đêm trong núi rừng. Những ao hồ trong núi khô cạn đều chảy trở lại như suối. Những cây khô sinh lá, trổ hoa. Những loài trùng độc, ác thú đều tự tiêu diệt, loại ăn thịt nhau đều tự động ăn cỏ mà thôi. Các loài cây trái tự nhiên tươi tốt, sum suê. Hằng trăm tiếng chim kêu như khúc nhạc hòa tấu. Mạn-đề lo đi hái quả để làm thức ăn cho thái tử và hai con nhỏ. Hai đứa bé cũng rời cha mẹ đi chơi, chúng vui đùa cùng bầy thú rừng bên dòng suối. Có một đêm kia, khi đứa con trai Da-lợi cỡi trên con sư tử chơi đùa, sư tử nhảy lăng quăng làm cho Da-lợi rơi xuống đất bị thương chảy máu nơi mặt. Con khỉ thấy vậy vội đi hái lá cây đắp lên chỗ chảy máu trên mặt chú bé, rồi khỉ dẫn chú bé đến bên bờ suối rửa ráy sạch sẽ. Từ xa thái tử trông thấy, thầm nghĩ: “Loài cầm thú mà có Từ tâm như thế”.

Bấy giờ tại nước Cưu-lưu có người Bà-la-môn nghèo nàn, đến bốn mươi tuổi mới lấy vợ, vợ ông ta rất xinh đẹp. Vị Bà-la-môn này có mười hai tướng xấu xí, thân hình ông ta đen như dầu hắc, trên mặt có ba tướng tiều tụy, ngay giữa mũi dẹp lép, hai mắt lại xanh, mặt thì nhăn nhúm, môi bị sứt, nói năng lắp bắp, bụng to phình ra, chân lại cong vòng, đầu thì hói, bộ dạng giống như con quỷ, nên vợ ông ta rất ghét khi trông thấy ông. Bà nguyền rủa, mong ông ta chết. Người vợ Bà-la-môn trên đường đi lấy nước gặp các thiếu niên đang cười nói về chồng của bà có thân hình rất tức cười. Họ hỏi: SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA

–Bà rất đẹp, tại sao lại lấy một người như thế làm chồng? Người vợ nói:

–Đó là một lão già đầu bạc như sương, ngồi dưới gốc cây, sáng chiều tôi đều mong ông ta chết đi, nhưng không biết đến bao giờ ông ta mới chịu chết?

Người vợ mang nước trở về, vừa đi vừa khóc. Về đến nhà, bà nói với chồng:

–Tôi vừa đi lấy nước, gặp bọn thiếu niên so sánh về hình dáng hai người rồi giễu cợt tôi. Ông hãy đi tìm nô tỳ cho tôi, tôi phải có nô tỳ để khỏi đi lấy nước và mọi người cũng không cười chê tôi.

Người chồng nói:

–Tôi quá nghèo nàn, làm sao kiếm được nô tỳ?

Người vợ bảo:

–Nếu ông không kiếm được nô tỳ cho tôi, tôi sẽ bỏ đi, không ở đây nữa. Người vợ nói tiếp:

–Tôi nghe nói thái tử Tu-đại-noa bố thí rất nhiều, vì thế mà bị phụ vương đuổi vào núi Đàn-đặc. Ngài có một người con trai và một người con gái, ông có thể đến đó xin về.

Người chồng nói:

–Núi Đàn-đặc cách đây hơn sáu ngàn dặm. Nếu không đến núi đó thì biết tìm chỗ nào?

Người vợ lên tiếng:

–Nếu ông không tìm nô tỳ cho tôi, tôi sẽ tự vẫn cho xem!

Người chồng liền bảo:

–Thà tôi chết chứ không muốn thấy nàng phải chết như vậy.

Nếu nàng muốn tôi đi thì hãy lo chi phí và lương thực cho tôi.

Người vợ nói:

–Hãy đi đi! Tôi không có của cải lương thực.

Vị Bà-la-môn tự lo liệu lộ phí và lương thực ra đi. Ông ta liền khởi hành đi đến nước Diệp-ba. Đến trước cổng hoàng cung, vị Bà- la-môn hỏi người giữ cổng:

–Thái tử Tu-đại-noa hiện nay đang ở đâu?

Người giữ cổng vào tâu với vua:

–Ngoài cổng có người Bà-la-môn đến hỏi tìm gặp thái tử. Nhà vua nghe có người đến tìm thái tử, cảm thấy nổi giận trong lòng, nói:

–Chỉ vì bọn người này cho nên ta đã đuổi thái tử con ta, nay còn đến đây làm gì? Như lửa đang cháy còn thêm củi vào, ta đang buồn khổ cũng như lửa cháy, người đến đây hỏi thái tử giống như thêm củi vào lửa.

Người Bà-la-môn nói:

–Tôi từ xa xôi đến đây, vì nghe danh thái tử, trên từ trời xanh, dưới cho đến suối vàng, thái tử bố thí không làm trái ý một ai, cho nên tôi lặn lội đến đây muốn cầu một điều.

Nhà vua nói:

–Một mình thái tử ở trong núi sâu, rất bần cùng khổ sở mà còn có gì để bố thí cho ngươi?

–Tuy thái tử không còn tài sản gì quý giá nhưng tôi muốn được gặp ngài. Nhà vua liền sai người chỉ đường cho vị Bà-la-môn. Ông ta đi đến núi Đàn-đặc. Lúc đến dòng nước lớn, vừa nghĩ đến thái tử, ông ta lội qua được và vào trong núi. Người Bà-la-môn gặp một người thợ săn, hỏi:

–Ông ở trong núi có biết thái tử Tu-đại-noa chăng?

Người thợ săn biết thái tử vì bố thí cho những người Bà-la-môn nên bị đày vào trong núi. Người thợ săn bắt Bà-la-môn trói vào gốc cây, dùng roi đánh ông ta một trận, thân thể nát nhừ và mắng:

–Ta muốn bắn vào bụng ngươi, ăn thịt ngươi vì ngươi dám hỏi đến thái tử.

Người Bà-la-môn suy nghĩ: “Có lẽ ta sẽ bị người này giết chết.

Ta phải tìm cách nói dối mới được”. Ông liền nói:

–Ông không cần hỏi tôi sao?

–Ngươi muốn nói gì?

–Phụ vương vì muốn gặp thái tử nên sai tôi đến đây tìm gọi thái tử trở về nước. Người thợ săn vội mở trói và xin lỗi người Bà-la-môn:

–Tôi thật không biết. Rồi chỉ chỗ thái tử ở cho ông ta. Vị Bà-la-môn đi đến chỗ thái tử. Thái tử trông thấy ông ta đến, rất hoan hỷ, ra đón chào lễ lạy và SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA ân cần thăm hỏi:

–Ông từ đâu đến đây? Đi đường có nhọc mệt lắm không? Đến đây cần việc chi? Vị Bà-la-môn nói:

–Tôi từ phương xa đến đây, toàn thân đều đau đớn và đói khát. Thái tử mời vị Bà-la-môn vào ngồi, rồi lấy trái cây và nước uống cho ông ta. Vị Bà-la-môn ăn uống xong, nói với thái tử: –Tôi là người nước Cưu-lưu, từ lâu đã nghe tiếng thái tử ưa làm việc bố thí, vang danh khắp cả mười phương. Tôi rất bần cùng, muốn đến đây xin thái tử một việc.

Thái tử nói:

–Ta cho ông không yêu tiếc vật gì, nhưng hiện giờ những vật sở hữu của ta đã tặng hết rồi, nên không còn vật gì để cho cả. –Nếu ngài không còn vật gì thì xin ngài cho tôi hai đứa con của ngài để cho nó có thể phụng dưỡng tôi lúc tuổi già.

Vị Bà-la-môn nói như thế đến ba lần. Thái tử đáp:

–Vì ông từ xa đến đây, muốn xin con trai và con gái của ta, làm sao ta không cho được.

Lúc ấy hai đứa bé đang đi chơi, thái tử gọi chúng về bảo:

–Vị Bà-la-môn này từ xa đến đây xin hai con và ta đã hứa cho.

Hai con hãy đi theo ông ấy.

Hai đứa bé chạy chui vào nách cha mà khóc và nói: –Con đã nhiều lần trông thấy Bà-la-môn, nhưng chưa từng thấy ai giống như ông này. Ông ta không phải là Bà-la-môn, đó là quỷ mà thôi. Mẹ con đi hái trái cây chưa về, mà cha lại đem con cho quỷ ăn thịt, nhất định sẽ phải chết. Lúc đó mẹ chúng con đi tìm chúng con không có, sẽ giống như trâu mẹ đi tìm trâu con.

Nói xong đứa bé kêu khóc lóc thật thảm thiết. Thái tử nói: –Cha đã hứa cho ông ta rồi, làm sao các con ở đây được. Đây là vị Bà-la-môn chớ chẳng phải quỷ gì đâu. Ông ta không bao giờ ăn thịt các con, vậy các con theo ông ta đi.

Vị Bà-la-môn nói:

–Tôi muốn đi ngay, vì sợ mẹ hai đứa bé về sẽ không cho chúng tôi đi. Ngài đã có lòng tốt cho tôi, nhưng mẹ chúng về sẽ làm hỏng ý tốt của ngài. Thái tử đáp:

–Ta từ khi sinh ra đến nay, bố thí chưa từng có sự hối hận. Thái tử đem nước rửa tay cho người Bà-la-môn rồi dắt hai con trao cho ông ta. Mặt đất chấn động, hai đứa bé không chịu đi theo, chúng chạy trở lại đến trước mặt cha quỳ xuống thưa:

–Chúng con xưa kia có tội gì mà nay gặp phải sự đau khổ này? Là dòng dõi vua chúa lại đi làm nô tỳ. Xin cha tha lỗi, nhờ nhân duyên này mà tội diệt phước sinh, đời đời không gặp như thế này nữa.

Thái tử nói với hai con:

–Trong đời, ân ái đều sẽ biệt ly. Tất cả đều vô thường, làm sao có thể giữ mãi được. Khi nào ta đắc đạo Vô thượng bình đẳng, ta sẽ độ cho hai con.

Hai đứa bé nói với cha:

–Xin cha cho chúng con từ biệt mẹ, từ nay vĩnh biệt, hận rằng không được thấy mẹ lúc ra đi. Chúng con xưa kia có tội gì mà phải gặp nỗi đau đớn này?

Nghĩ đến mẹ mất chúng con, mẹ sẽ âu lo khổ sở biết dường nào!

Bà-la-môn nói:

–Tôi đã già yếu rồi, chúng nó sẽ bỏ tôi chạy đến chỗ mẹ chúng nó, tôi làm sao bắt được! Xin ngài hãy buộc chúng vào tôi.

Thái tử nắm tay hai đứa bé cho người Bà-la-môn tự buộc lại.

Ông ta buộc chúng dính liền với nhau bằng một đầu dây. Hai đứa bé không chịu đi theo, người Bà-la-môn dùng roi đánh đập chúng, máu chảy xuống đất. Thái tử thấy vậy lệ rơi xuống đất, đất bị sôi sục lên.

Thái tử và các cầm thú đều tiễn chân hai đứa bé, đợi đi khuất mới về. Bầy thú rừng đi theo thái tử trở về đến chỗ hai đứa bé chơi đùa, kêu la vang rền và tự đập mình xuống đất.

Vị Bà-la-môn đem hai đứa bé đi giữa đường, chúng dùng dây quấn vào cây không chịu đi theo, mong cho mẹ đến. Người Bà-la- môn lấy roi đánh đập hai anh em. Hai đứa nói: –Ông chớ đánh chúng tôi, để chúng tôi tự đi. Hai đứa bé ngước lên trời kêu than:

–Xin thần núi, thần cây thương nghĩ đến chúng con. Nay chúng SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA con phải đi xa, bị người bắt làm nô tỳ mà chưa kịp từ biệt mẹ. Xin hãy nói với mẹ chúng con bỏ trái cây, mau đến đây gặp chúng con. Người mẹ hai đứa bé ở trong rừng, chân trái bị ngứa xốn xang, mắt phải lại giật và hai vú chảy sữa. Người mẹ suy nghĩ: “Ta chưa bao giờ gặp hiện tượng kỳ quái này. Ta không hái trái cây nữa, phải chạy về xem hai đứa bé con ta có ở nhà không!”

Người mẹ liền bỏ trái cây vội đi về. Lúc đó Đế Thích ở tầng trời Đao-lợi thứ hai biết thái tử đã cho con người khác, sợ người vợ sẽ làm hỏng thiện tâm của thái tử, liền hóa làm sư tử đứng dang chân chận đường. Người vợ nói với sư tử: –Người là vua trong loài thú. Ta cũng là con vua trong loài người, chúng ta cùng ở trong núi với nhau, xin tránh ra một chút cho ta đi qua. Ta có hai đứa con đều còn nhỏ dại, từ sáng đến giờ chưa được ăn uống, chúng đang mong ngóng ta về.

Sư tử biết vị Bà-la-môn đã đi xa, mới đứng dậy tránh đường để cho người mẹ hai đứa bé đi qua.

Người vợ trở về thấy thái tử ngồi một mình mà không thấy hai đứa bé đâu, bà đi đến căn nhà lá của hai con tìm cũng không có, bà lại vào căn nhà lá của mình tìm cũng không có con. Người mẹ ra bên bờ suối, chỗ hai con thường chơi đùa cũng tìm không thấy, mà chỉ thấy chỗ các con chơi đùa, bầy thú rừng như hươu, nai, sư tử, khỉ, vượn... đang ở trước. Mạn-đề vật vã trên đất kêu la, chỗ ao nước bọn nhỏ chơi đùa bị khô cạn.

Mạn-đề trở về nhà hỏi thái tử:

–Hai con đang ở đâu?

Thái tử không trả lời. Mạn-đề lại nói: –Thường ngày các con từ xa trông thấy thiếp đem trái cây về là chúng chạy đến kéo thiếp xuống đất, rồi chạy lăng xăng reo lên:

“A! Mẹ đã về”. Chúng ngồi xuống bên cạnh, thấy trên người thiếp dính bụi đất liền lấy tay phủi sạch. Thế mà giờ này thiếp không thấy các con, các con cũng không đến bên thiếp. Hay là chàng đã đem chúng cho ai? Không thấy các con lòng thiếp rã rời. Hãy mau nói cho thiếp biết các con ở đâu, đừng làm cho thiếp phát cuồng. Mạn-đề nói ba lần như thế mà thái tử vẫn không trả lời. Mạn- đề lại càng đau buồn nói:

–Đã không thấy hai con rồi mà chàng còn im lặng nữa, lại càng khiến cho thiếp mê sảng thêm.

Thái tử nói:

–Có một vị Bà-la-môn nước Cưu-lưu đến đây xin hai con nên ta đã cho ông ta rồi.

Nàng nghe thái tử nói, bị xúc động ngã nhào xuống đất như núi Thái sơn sụp đổ. Nàng than khóc mãi không thôi.

Thái tử nói:

–Hãy nín đi! Nàng có nhớ bản nguyện vào thời quá khứ, lúc Đức Phật Đề-hòa-yết-la không? Lúc đó ta là một người Bà-la-môn tên Bình-đa-vệ, còn nàng là nữ Bà-la-môn tên Tu-đà-la. Nàng cầm bảy cành hoa, ta đem năm trăm quan tiền bạc mua hoa của nàng vì muốn rải hoa cúng dường Phật, nàng cũng gởi cho ta hai cành hoa dâng lên Đức Phật và cầu nguyện rằng: “Xin cho tôi đời sau thường được làm vợ chàng, cho dù xấu tốt cũng không chia lìa”. Lúc ấy ta nói cùng nàng: “Nếu muốn làm vợ ta thì phải tùy theo ý của ta, đối với hạnh bố thí không trái ý người, duy chỉ cha mẹ là không đem bố thí mà thôi, ngoài ra tất cả đều có thể bố thí tùy theo ý của ta”. Lúc ấy nàng trả lời với ta là được. Nay ta đem con bố thí, nàng lại làm xáo trộn thiện tâm của ta.

Người vợ nghe thái tử nói, tâm ý cởi mở và biết được túc mạng, bằng lòng theo thái tử bố thí để chóng được như ý muốn.

Trời Đế Thích thấy thái tử bố thí như vậy, muốn thử xem thái tử cầu điều gì. Trời hóa làm người Bà-la-môn cũng có mười hai tướng xấu xí, đến trước mặt thái tử nói rằng:

–Tôi thường nghe thái tử thích bố thí, tùy theo sự mong muốn không làm trái ý ai, vì thế tôi đến đây cho tôi xin người vợ ngài.

Thái tử bảo:

–Tốt! Có thể được.

Người vợ hỏi:

–Nay đem thiếp cho người, ai sẽ lo chăm sóc cho thái tử?

–Nếu ta không bố thí nàng, làm sao thành tựu được ý nguyện độ thoát vô thượng bình đẳng?

Thái tử đem nước rửa tay cho người Bà-la-môn và dắt vợ đến cho ông ta. Trời Đế Thích biết là thái tử không có lòng hối tiếc. Đất SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA trời chuyển động và chư Thiên ca ngợi:

–Lành thay!

Khi ấy, vị Bà-la-môn dẫn nàng đi được bảy bước. Rồi dẫn trở lại gửi cho thái tử, không nhận nàng nữa. Thái tử hỏi: –Vì sao không nhận? Hay nàng có điều không tốt chăng? Trong các người vợ, nàng là một người vợ tốt, hiện là con của quốc vương, cha mẹ nàng chỉ có một mình nàng là con gái mà thôi. Người vợ này vì ta mà dấn thân vào nước sôi lửa bỏng, ăn uống kham khổ vẫn không bỏ đi và luôn tinh cần, diện mạo lại đoan chánh. Nay người dẫn nàng đi, tâm ta mới vui. Bà-la-môn nói với thái tử:

–Ta không phải là Bà-la-môn, ta là trời Đế Thích đến đây để thử ngài mong ước gì.

Nói xong, người Bà-la-môn hiện nguyên hình Đế Thích trang nghiêm, sáng chói lạ thường. Người vợ liền quỳ xuống đảnh lễ trời Đế Thích và xin ba điều nguyện: 1. Xin ngài khiến cho người Bà-la-môn đem hai đứa con nhỏ của con trở về bán lại trong nước của nó.

2. Xin ngài làm sao cho hai con của con không bị đói khát khổ sở.

3. Xin ngài cho con và thái tử sớm trở về lại tổ quốc.

Trời Đế Thích nói:

–Nàng sẽ được như lời nguyện ước.

Thái tử thưa:

–Con nguyện làm sao cho tất cả chúng sinh đều được độ thoát, không còn bị đau khổ trong đường sinh, già, bệnh, chết.

Đế Thích liền bảo:

–Lành thay! Sở nguyện vô thượng cao cả. Nếu người muốn sinh lên cõi trời, làm vua của mặt trời, mặt trăng hay làm vua ở thế gian được tuổi thọ lâu dài, thì ta có thể đem lại cho người như lời người ước nguyện, nhưng nếu làm tôn quý trong ba cõi thì ta không thể làm được.

Thái tử thưa:

–Bây giờ con nguyện được giàu có, thường ưa bố thí vượt xa hơn trước, khiến cho phụ vương và các quan cận thần đều mong gặp con.

Trời Đế Thích nói:

–Chắc chắn người sẽ được toại nguyện.

Nói xong, Đế Thích liền biến mất. Vị Bà-la-môn nước Cưu-lưu dắt hai đứa bé về nhà, bị bà vợ mắng ngược trở lại:

–Tại sao lại nỡ đem hai đứa bé này về đây? Chúng thuộc dòng dõi vua chúa mà ông không có tâm nhân từ, lại đánh đập chúng đến nỗi thân thể bị chảy máu mủ và ghẻ chốc. Hãy mau đem chúng bán cho ai cần sai khiến chúng.

Ông Bà-la-môn nghe lời vợ, liền đem bán hai đứa bé. Vua trời Đế Thích đi vòng nơi phố chợ, nói: “Hai đứa bé này rất quý, không thể mua được”. Chúng đang bị đói khát, trời Đế Thích dùng khí tự nhiên khiến cho hai đứa bé được no đủ. Vua trời làm Bà-la-môn đổi ý dẫn hai đứa trẻ đến nước Diệp-ba. Các quan dân cả nước Diệp-ba đều biết chúng là con của thái tử và là cháu của Đại vương. Mọi người trong cả nước đều thương xót hai đứa bé. Các quan hỏi Bà-la-môn là được hai đứa bé này ở đâu. Người Bà-la-môn đáp: –Tôi tự đi xin được, hỏi tôi làm gì.

–Ngươi đến nước ta, ta cũng phải hỏi ngươi chứ!

Đại thần, nhân dân đều muốn đoạt lại hai đứa bé nơi người Bà-la-môn. Trong đó có người trưởng giả can ngăn: –Đây chính là do tâm bố thí của thái tử mới đưa đến sự thể này. Bây giờ đoạt lại hai đứa bé, có phải là trái lại bản nguyện của thái tử không? Không bằng tâu lên Đại vương, Đại vương biết được, ngài sẽ chuộc lại hai cháu.

Do đó mọi người bỏ ý định đoạt lại hai đứa bé. Các quan đến tâu với nhà vua:

–Hai cháu của Đại vương đang bị một người Bà-la-môn rao bán, Nhà vua nghe vậy thất kinh, cho gọi người Bà-la-môn đem hai cháu vào cung. Vua và phu nhân cùng các quan cận thần, thể nữ trong hậu cung trông thấy hai đứa bé, ai nấy đều nghẹn ngào. Vua hỏi người Bà-la-môn: –Vì lý do gì mà ngươi có hai đứa bé này?