Kinh Đại Thừa Đại Bi Phân Đà Lợi

SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA

Vị Bà-la-môn tâu: –Tôi xin được từ nơi thái tử.

Vua gọi hai cháu và muốn ôm chúng vào lòng, nhưng hai đứa bé khóc không chịu đến. Nhà vua hỏi người Bà-la-môn: –Ta muốn chuộc lại hai đứa bé, ngươi muốn bao nhiêu tiền? Người Bà-la-môn chưa kịp đáp, đứa bé trai liền nói:

–Nam thì trị giá một ngàn tiền bạc và một trăm con nghé. Nữ thì trị giá hai ngàn tiền vàng và hai trăm con nghé.

Vua hỏi:

–Người nam là quý giá, vì sao mà quý nữ và khinh nam thế? Đứa bé trả lời:

–Thể nữ trong hậu cung và vua không thân gần, hoặc xuất thân từ chỗ ti tiện, hoặc là nô tỳ, may mắn được lòng vua liền được tôn quý, ăn mặc đồ trân bảo, ăn uống trăm vị. Vua chỉ có một người con, lại đuổi vào núi sâu, ngày ngày trong cung vua vui chơi cùng các thể nữ, hoàn toàn không nghĩ nhớ đến người con duy nhất của mình. Do đó biết rõ rằng nam khinh mà nữ quý vậy.

Nhà vua nghe cháu nói mà cảm khái, xúc động, dòng lệ tuôn trào nói:

–Ta đã thua cháu. Tại sao cháu không đến ôm ta? Cháu giận ta chăng? Hay sợ ông Bà-la-môn?

–Thưa, cháu không dám oán hận Đại vương, cũng không sợ ông Bà-la-môn. Vốn là cháu của Đại vương mà nay là kẻ nô tỳ, có người nô tỳ nào dám đến ôm quốc vương? Vì thế mà cháu không dám!

Nhà vua nghe đứa bé nói như thế, càng tăng thêm nỗi bi thương, liền nói:

–Ta sẽ đền đáp cho người Bà-la-môn.

Nhà vua gọi hai cháu đến ôm vào lòng và vuốt ve khắp người chúng. Ngài hỏi hai đứa bé:

–Cha con ở trong núi ăn uống thế nào và mặc những gì? Đứa trẻ đáp:

–Thưa, cha con hái rau và trái cây dùng làm thức ăn, mặc đồ vải gai thô, có muôn chim ca hót vui vầy nên không thấy buồn phiền. Đại vương bảo người Bà-la-môn đi về.

Đứa cháu trai tâu vua:

–Người Bà-la-môn này rất đói khát khốn khổ. Xin hãy ban cho ông ta một bữa ăn.

Vua hỏi:

–Con không căm ghét người này sao? Vì sao con lại xin thức ăn cho ông ta?

Đứa bé liền thưa:

–Thưa, cha con mến đạo, lại không còn tài vật để cho, nên mới đem con bố thí. Đó là bậc đại gia của con. Con còn chưa được ông ta sai bảo để xứng với ý đạo của cha con, nay sao nỡ nhẫn thấy người đói khát mà không có tâm nhân từ. Cha con đã đem hai anh em con cho người Bà-la-môn thì Đại vương tiếc chi một bữa ăn?

Vua ban thức ăn cho người Bà-la-môn. Người Bà-la-môn ăn xong, hoan hỷ trở về nước. Nhà vua sai sứ giả hãy mau nghênh đón thái tử trở về cung. Sứ giả tuân lệnh vua đi nghênh đón thái tử. Sứ giả bị dòng nước sâu ngăn cách không lội qua được, nhưng vừa nghĩ đến thái tử, liền lội qua được.

Sứ giả đem lệnh vua báo thái tử biết là ngài hãy mau trở về nước. Vua đang mong gặp thái tử.

Thái tử đáp: –Phụ vương đày ta vào núi trong thời hạn mười hai năm, bây giờ mới có một năm. Khi nào số năm đã đủ, tự ta sẽ trở về.

Sứ giả trở về tâu vua như thế. Vua viết thư sai sứ đem đến cho thái tử: “Con là người có trí tuệ, đi cũng phải nhẫn mà đến cũng phải nhẫn. Tại sao con giận dỗi không trở về? Con cần phải được ăn uống đầy đủ”.

Sứ giả lại mang thư đi. Thái tử được thư phụ vương, kính lễ xuống đất và đi nhiễu chung quanh bảy vòng rồi mở thư ra xem.

Trong núi rừng, các loài cầm thú nghe thái tử trở về nước, chúng chạy nhảy lăn lộn và đập xuống đất kêu la. Nước suối lại khô cạn, loài cầm thú không có sữa, muôn chim lên tiếng kêu thương vì mất thái tử. Thái tử khoác áo cùng vợ trở về hoàng cung. Kẻ thù nước địch nghe thái tử trở về, họ sai sứ giả chuẩn bị đầy đủ yên cương bằng vàng bạc cho bạch tượng, đem bát vàng đựng đầy lúa bạc và bát bạc đựng đầy lúa vàng, đón thái tử trên đường về để trao SỐ 171 – PHẬT NÓI KINH THÁI TỬ TU-ĐẠI-NOA lại cho ngài. Họ xin có lời từ tạ và hối lỗi:

–Vì trước đây ngu si nên chúng tôi đã xin bạch tượng, làm cho thái tử bị đày đi xa. Nay nghe tin thái tử trở về, chúng tôi rất vui mừng và xin đem bạch tượng hoàn lại cho thái tử. Xin dâng tặng thái tử lúa vàng bạc. Mong thái tử rủ lòng nhận cho để chúng tôi được tiêu trừ tội lỗi đã qua.

Thái tử nói:

–Ví như có người thết đãi thức ăn trăm món dâng cho một người, người có ăn xong nôn mữa khắp đất, há còn sạch sẽ để ăn lại được chăng? Nay ta bố thí cũng giống như người bị nôn kia, không bao giờ ta nhận trở lại. Hãy đem xe voi trở về. Cảm tạ quốc vương, người đã sai sứ giả xa xôi khó nhọc đến đây thăm hỏi ta.

Sứ giả đem xe voi trở về tâu với vua của họ như thế. Nhờ việc bạch tượng này mà kẻ thù nước địch trở thành nhân từ. Quốc vương và mọi người đều phát lòng cứu độ vô thượng bình đẳng.

Phụ vương cỡi voi ra nghênh đón thái tử. Thái tử đến trước cúi đầu kính lễ phụ vương và theo ngài trở về. Nhân dân cả nước ai cũng vui mừng, tung hoa đốt hương, treo lọng lụa, tràng phan, rưới hoa khắp đất để đợi thái tử về.

Thái tử vào cung liền đến thăm mẹ. Ngài cúi đầu kính lễ và hỏi thăm sức khỏe của mẹ. Nhà vua đem kho báu giao cho thái tử tha hồ bố thí nhiều hơn lúc trước. Thái tử bố thí không ngừng, cho đến khi đắc thành Phật quả.

Đức Phật dạy Tôn giả A-nan: –Kiếp xưa của Ta đã thực hành việc bố thí như thế. Thái tử Tu-đại-noa nay chính là thân Ta. Phụ vương khi đó nay là phụ vương Ta tên là Duyệt-đầu-đàn. Người mẹ lúc đó nay là Ma-da, người vợ nay là Cù-di. Đạo nhân A-châu-đà trong núi khi ấy tức là Ma-ha Mục-kiền-liên. Trời Đế Thích tức là Xá-lợi-phất. Người thợ săn tức là A-nan. Đứa bé trai tên là Da-lợi nay là La-vân, con ta, đứa bé gái Tân-noa-diên hiện nay là La-hán Mạc-lợi-mẫu. Người Bà-la-môn xin hai đứa bé nay là Điều-đạt. Vợ người Bà-la-môn tức là Chiên-già-ma-na vậy. Ta đã cần khổ như thế vô số kiếp, thực hành thiện nghiệp cũng vô số kiếp. Hãy đem kinh này thuyết lại cho tất cả các thầy Sa-môn về hạnh Bố thí ba-la-mật như thế.

SỐ 172

PHẬT NÓI KINH NHÂN DUYÊN XÂY

THÁP BỒ-TÁT HIẾN THÂN CHO HỔ ĐÓI

Hán dịch: Đời Bắc lương, Sa-môn Pháp Thạnh, người nước Cao Xương.

Tôi nghe như vầy:

Một thời Đức Phật du hóa đến đại thành Tỳ-sa-môn Ba-la, nước Càn-đà-việt, ở hang núi Bắc sơn, thuyết pháp giáo hóa độ vô số người từ vua, quan, muôn dân đến Trời, Rồng, Bát bộ, Nhân, Phi nhân...

Khi Đức Phật thuyết giáo xong, Ngài mỉm cười, trong miệng tỏa ra hào quang thơm ngát. Hào quang có chín màu, chiếu khắp các nước, mùi hương xông lên cũng thế. Khi ấy đại chúng thấy hào quang, nghe mùi hương đều rất hoan hỷ. Hào quang ấy trở lại nhiễu quanh Đức Phật bảy vòng rồi vào lại trong miệng Ngài.

Khi ấy, Tôn giả A-nan sửa y phục, quỳ gối chắp tay bạch Đức

Phật:

–Hôm nay Đức Thế Tôn hiện tướng điềm lành hy hữu này, chắc có nhân duyên đem lại nhiều lợi ích cho chúng sinh mong nhờ. Cúi xin Đức Thế Tôn nói (cho con được nghe) lý do này.

Đức Phật dạy A-nan:

–Như lời ông thưa, khi chư Phật hiện tướng mỉm cười đều có nhân duyên lớn. Ông có muốn nghe không?

A-nan thưa: –Thưa vâng, bạch Đấng Thiên Trung Thiên. Đức Phật bảo A-nan:

–Này A-nan, thuở quá khứ chín kiếp về trước, khi ấy ở đời không có Phật, có một đại quốc tên Càn-đà-ma-đề, vua tên Càn-đà-thi-lợi, phu nhân tên Ta-ma-mục-khư, thái tử tên Chiên-đàn-ma-đề. Nước này đất rộng, người đông, giàu có an vui, tuổi thọ con người là một ngàn năm trăm năm. Thái tử phước đức, thiên hạ thái bình, không có giặc cướp, nhân dân hòa thuận không chống đối nhau. Thái tử nhân từ, thông minh trí tuệ, thông suốt các sách vở và chín mươi sáu loại đạo thuật, phong thái đường bệ. Từ thuở ấu thơ đến khi khôn lớn, ngài thường ưa bố thí, đối với thân mạng, tài sản đều không có chút tham tiếc, lòng Từ cứu giúp đối với chúng sinh còn hơn con đỏ, lòng đại bi bình đẳng vô nhị bao trùm khắp cả mọi loài, hiếu dưỡng cha mẹ, lễ nghi chu toàn.

Lúc ấy, phụ vương tạo lập cho thái tử khu vườn cách thành không xa, diện tích vườn là tám do-tuần, có đủ loại hoa trái và những thú, chim kỳ lạ, trang nghiêm tốt đẹp. Khắp nơi trong vườn đều có suối chảy, hồ tắm, trong hồ thường có các loại hoa sen xanh, vàng, đỏ, trắng... Ngoài ra còn có các loại hoa sen đỏ và trắng chen lẫn. Chim Khổng tước, chim Hồng, chim Hỷ, chim Uyên ương... bay nhảy trong vườn. Hương thơm tinh khiết, trong lành và vi diệu nhất.

Một hôm thái tử cùng quần thần, bá quan và hậu phi, thế nữ lần lượt dạo chơi trong vườn, trải qua mười bảy ngày mới trở về hoàng cung. Lúc ấy trong nước có những người nghèo khổ, neo đơn, già yếu, bệnh tật, nghe thái tử trở về, họ đến ngồi bên vệ đường chìa tay về phía thái tử. Thái tử thấy thế liền đem chuỗi ngọc anh lạc và đồ trang sức trên thân cùng tiền vàng, tiền bạc, xe, ngựa, voi, bố thí hết cho những người khốn khổ. Về đến cổng thành thì thái tử chẳng còn lại vật gì, tiếc rằng người nghèo khổ còn nhiều mà không đủ bố thí. Thái tử trở về cung nghĩ đến họ, ưu tư trong lòng không buồn ăn uống.

Nhà vua hỏi thái tử:

–Con hận việc chi?

Thái tử đáp:

–Tâu phụ vương, gần chỗ đi dạo xem, con trông thấy những người nghèo khổ đến ngồi bên vệ đường để xin, con đã đem hết SỐ 172 – KINH NHÂN DUYÊN XÂY THÁP BỒ-TÁT ...

những vật trên thân con bố thí cho họ mà vẫn còn thiếu. Vì thế nên con buồn. Nay con muốn xin phụ vương những của cải trong kho để ban bố cho mọi người. Không biết phụ vương có bằng lòng ban cho con được như ý không?

Vua nói:

–Kho tàng của quốc gia để phòng bị cho việc cần, không nên đem dùng riêng.

Sở nguyện không thành, thái tử càng buồn gấp bội. Cận thần của thái tử tên là Xà-da thấy thái tử bỏ ăn, buồn rầu áo não liền đến quỳ tâu:

–Thần có mười ngàn tiền vàng, dâng lên thái tử tùy ý xử dụng.

Xin ngài chớ lo cho những người nghèo, xin ngài hãy ăn uống lại. Nếu tiền vàng không đủ, thần sẽ bán thân để cung phụng thái tử.

Cận thần Xà-da đem mười ngàn tiền vàng dâng cho thái tử.

Thái tử sai người đem tiền vàng bố thí cho những người nghèo, mười ngàn tiền vàng hết sạch mà vẫn còn thiếu, họ trở lại tâu cho thái tử biết. Tiền vàng đã hết mà người nghèo vẫn còn nhiều. Khi ấy, thái tử sai cận thần tìm trong kho riêng, lại được mười ngàn tiền vàng đem bố thí cho người nghèo nhưng vẫn còn thiếu.

Thái tử suy nghĩ: “Nỗi khổ của con người đều do bần cùng, cầu không được thật là khổ. Bây giờ ta nên bán thân thể đáng yêu này để cứu khổ cho mọi người, làm cho họ được an vui”. Nghĩ như thế rồi, thái tử cởi bỏ áo quý giá, mặc vào chiếc áo cũ tầm thường, lặng lẽ ra khỏi kinh thành, đi thẳng vào một nước khác tên là Bồi-đề-xá, tự bán thân cho một người Bà-la-môn được một ngàn tiền vàng. Thái tử đem số tiền này bố thí cho những người nghèo.

Người Bà-la-môn sai thái tử đem xe vào rừng chặt củi ra chợ bán. Sau một thời gian dài hái củi, ở trong núi thái tử được một khúc gỗ Ngưu đầu chiên-đàn nặng một trăm cân. Khi ấy quốc vương nước đó vốn mắc bệnh hủi, bao nhiêu thuốc thang bùa chú đều không thể bớt bệnh. Nhà vua nổi giận nói:

–Dùng thuốc làm gì? Hễ người có trăm bệnh đều có thuốc để chữa trị. Tại sao có một bệnh này mà không chữa khỏi? Hãy đem các thầy thuốc ra chợ xử trảm.

Khi ấy có một thầy thuốc cúi đầu tâu vua:

–Nay vua chỉ có một loại thuốc để trị bệnh này nhưng trong thế gian này rất khó có. Tuy tôi có nghe tên thuốc nhưng chưa thấy bao giờ.

Vua hỏi:

–Tên thuốc đó là gì?

Thưa:

–Tâu đại vương, tên Ngưu đầu chiên-đàn.

Vua nói:

–Làm người hành nghiệp, tội phước không đồng. Nếu người có phước thì sẽ có thuốc này. Nhà vua tuyên bố khắp nơi: Ai có thuốc này ta sẽ chia cho phân nửa nước để đổi lấy thuốc.

Người Bà-la-môn gọi người giúp việc nói:

–Từ ngày ngươi đến đây bán củi cho ta, tuy có thu hoạch nhưng chẳng được bao nhiêu, không bằng món lợi phú quý bây giờ. Quốc vương có bệnh, sẽ đem nửa nước đổi lấy thuốc Ngưu đầu chiên-đàn. Ngươi có thể đi kiếm thuốc Chiên-đàn này đem dâng lên đại vương, ắt sẽ được như ý. Ta cùng ngươi đều được lợi lạc.

Khi ấy, người giúp việc đem Ngưu đầu chiên-đàn dâng lên quốc vương. Nhà vua được thuốc đem mài và xoa chà lên mình, bệnh hủi liền khỏi. Nhà vua rất hoan hỷ, thần dân cả nước đều được nhờ ân vui mừng. Nhà vua triệu tập quần thần mở hội bố thí, phóng thích tù nhân, bố thí cho người nghèo thiếu, tất cả đều được an vui. Nhà vua sai đại thần phá nửa cung điện và đốc suất cho dân trong nước đem vàng, bạc, châu báu, tiền tài, ngũ cốc, vải vóc, nô tỳ, xe cộ, voi ngựa, trâu dê... phân hai. Trang nghiêm hàng trăm xe báu, ngựa cỡi ngàn con, tổ chức ca múa hát xướng, hương hoa, tràng phan, thức ăn uống trăm vị để rước người giúp việc về nước. Nhà vua mời người giúp việc đó cùng ngồi trên một tòa báu, bày tiệc ăn uống, ca múa hát xướng vui chơi. Vua hỏi người giúp việc:

–Ta thấy khanh có tướng oai phong, phước đức thù thắng hơn người. Vì sao ở nơi hạ tiện, xin nói cho ta nghe.

Người giúp việc tâu:

–Lành thay, nếu ngài muốn nghe ta sẽ nói. Đúng như điều ngài SỐ 172 – KINH NHÂN DUYÊN XÂY THÁP BỒ-TÁT ...

nghi ngờ, ta vốn không phải là người đi làm mướn. Ngài có nghe vua nước Càn-đà-ma-đề có thái tử tên Chiên-đàn-ma-đề, thích bố thí không?

Vua đáp:

–Ta có nghe nhưng chưa từng gặp.

Thái tử nói:

–Ta chính là thái tử Chiên-đàn-ma-đề.

Nhà vua nghe thái tử nói, càng kính trọng gấp bội, liền hỏi:

–Vì lý do gì mà Ngài đến nỗi này?

Thái tử trả lời:

–Ta thích bố thí, của cải của quốc vương đã hết mà vẫn chưa đủ, người nghèo khổ còn nhiều nên ta không toại nguyện, vì thế ta bỏ nước ra đi, tự đem thân bán.

Vua nói: –Phàm làm người, hành động đời trước tùy theo nghiệp thọ quả báo, tu thiện thì an vui, làm ác thì chịu khổ, chẳng phải việc của ngài nên làm. Chẳng phải lệnh của cha mẹ, vì sao lại bỏ đất nước, với danh vọng lớn mà lặn lội vào chỗ hiểm nạn? Sự việc như thế này trong thiên hạ ít có. Chắc là có ý gì khác, xin ngài nói cho tôi biết.

Thái tử đáp:

–Ta vốn phát tâm thệ độ khắp quần sinh, thực hành các Ba-la- mật để cầu đắc quả giác ngộ.

Vua liền khen:

–Lành thay, xin rất tán thán. Thái tử bảo nhà vua:

–Bây giờ ta đem đất nước trả lại cho ngài. Chỉ xin một điều, mong ngài không trái ý ta.

Vua hỏi: –Thái tử mong điều chi? Thái tử bèn đáp:

–Ta muốn đem của cải, tiền bạc trong kho của nhà vua bố thí cho tất cả những người bần cùng, già cả cô độc, trăm bệnh gầy yếu.

Mặc ý cho ta bố thí trong năm mươi ngày, với công đức này, ngài cùng ta chung hưởng.

Vua liền nói:

–Rất tốt! Tiền bạc, của cải tùy ngài bố thí. Ta đã thưởng một nửa giang san cho công lao của ngài nên ta đâu dám nhận. Thái tử bảo:

–Lành thay! Ngài cho ta của cải, ta xin dâng đất nước lại cho ngài. Ta thì thích bố thí mà niềm vui của ngài là quốc gia. Tính chất con người và vật chất khác nhau cho nên ý muốn không giống nhau.

Nhà vua nói: –Hạnh nguyện của thái tử thật rộng sâu, ta không thể sánh bằng. Khi nào ngài đắc đạo xin tế độ cho ta. Thái tử sai truyền rao khắp nước: Nếu có người nghèo cùng, già yếu cô độc, hãy đến nơi đây.

Khi ấy thái tử sai người mở các kho tàng, vận chuyển của cải đặt trên bãi đất bằng phẳng, bố thí cho người nghèo trọn năm mươi ngày. Những người nghèo được giàu có, ai nấy đều vui vẻ.

Lúc ấy tại nước Càn-đà-ma-đề, sau khi thái tử bỏ đi, quần thần sợ hãi, kêu khóc tâu vua:

–Đêm qua bỗng mất thái tử, không biết ngài đi đâu!

Vua nghe tâu như thế, từ trên ngai rơi xuống bất tỉnh. Mọi người trong cung, các hoàng phi, thể nữ... và quần thần, dân chúng ai cũng kinh ngạc, buồn thương ảo não, cất tiếng khóc than, chạy khắp các hướng kiếm tìm thái tử. Phu nhân của vua sợ mất thái tử quay quắt như cuồng, cùng với các hoàng phi khoác y phục vội vã chạy ra khỏi hoàng thành, chạy khắp các hướng Đông, Tây kiếm tìm thái tử. Nhà vua sợ phu nhân nhớ con, buồn rầu có thể liều mạng, liền cùng các quần thần chuẩn bị xe ra khỏi hoàng thành đi tìm phu nhân và tin tức thái tử. Đi ra khỏi nước mười dặm, nơi đồng cỏ hoang vắng, nhà vua trông thấy phu nhân và các cung nữ đi theo đang đấm ngực khóc la, đầu tóc rối bù, mặt mày sưng húp, vạch khắp cỏ cây kiếm tìm thái tử. Nhà vua trông thấy cảnh tượng này, lòng càng thêm đau xót, tiến đến nắm tay phu nhân nước mắt tuôn trào, khuyên can bà:

–Con ta Từ tâm phước đức, thích bố thí, đem của cải cho hết, không oán thù, bao nhiêu của cải vật chất đã cho hết mọi người mà không đủ nên nó thường ôm lòng ray rức vì không có vật bố thí. Bây SỐ 172 – KINH NHÂN DUYÊN XÂY THÁP BỒ-TÁT ...

giờ con ta lén bỏ đi, chắc là đến nước khác tìm của cải để bố thí hoặc đem bán thân cung cấp cho khắp những người nghèo thiếu. Thôi, phu nhân hãy trở về cung, chớ nên buồn rầu, ta sẽ sai sứ sang các nước hỏi han tin tức, chắc chắn sẽ tìm được thái tử trở về. Phu nhân trách:

–Tại nhà vua bỏn sẻn tiếc của, không thương nghĩ đến con. Bây giờ Ngài có thể đem tiền của thay cho con được không?

Vua nói:

–Ta đã lỡ để mất con, bây giờ hối hận sao kịp. Thôi, hãy trở về hoàng cung, chắc chắn là thái tử không mất đâu. Ta sẽ đích thân đi khắp nơi tìm được con về.

Phu nhân rơi lệ nói: –Bây giờ con đã mất, thiếp biết sống thế nào! Thà chết nơi đây chứ không về nữa. Thiếp nghĩ đến con mình thì không biết đói khát ra sao, tuy gặp bệnh khổ cũng không cho là họa hoạn. Giờ trở về hoàng cung nương cậy với ai? Các hậu phi của thái tử đầu bù tóc rối, gọi đất kêu trời, tìm kiếm khắp không thấy thái tử. Họ đành nuốt lệ dập đầu kêu trời:

–Thiên địa, nhật nguyệt, cha mẹ, thần linh! Nếu con có tội gì nay đều xin sám hối. Xin cho con sớm được gặp chồng con.

Lúc đó quốc vương hết sức kéo phu nhân và hậu phi thái tử lên xe trở về cung.

Khi ấy thái tử từ nơi nước khác xa xôi, đôi mắt, tay chân bị máy động ba lần, trong tâm buồn sợ giống như quên mất điều chi, liền từ giã vua kia, trở về bổn quốc. Nhà vua sai quan cận thần trang hoàng một trăm xe báu và một ngàn con ngựa, mười ngàn tiền vàng, mười vạn tiền bạc. Vua có năm trăm vị đại thần đem mười ngàn tiền vàng và mười vạn tiền bạc để tặng thái tử. Vua cùng mười ngàn vạn vị quần thần tiễn thái tử đến vùng biên giới, bày tiệc lớn cùng nhau vui vẻ tạ từ rồi chia tay.

Thái tử nghĩ: “Từ nhỏ đến giờ chân ta không bị giật và mắt không bị máy, nhưng vừa qua ta bỏ đi không từ tạ cha mẹ, chắc chắn cha mẹ và mọi người trong nước sợ mất ta cho nên buồn rầu khổ não. Bây giờ ta phải đi gấp để biết tin tức”. Rồi lại nghĩ: “Đường sá xa xôi không thể đến nhanh được, chỉ sợ cha mẹ quá lo nghĩ mà bệnh nặng hoặc chết. Ta phải làm cách nào để nhắn tin thật nhanh đến cho cha mẹ ta hay”.

Khi ấy có chim quạ nói giỏi tiếng người, thưa thái tử: –Người có đạo đức cao dày, ân từ nhuần thấm khắp nơi, sao lại lo không có cách? Ngài muốn việc chi tôi sẽ giúp ngài?

Thái tử đáp:

–Ta muốn nhờ một việc ngay bây giờ.

Quạ liền nói:

–Xin vâng lệnh.

Thái tử bảo:

–Phiền ngươi hãy mang thư này đến phụ vương ta.

Quạ nói:

–Thật đúng lúc, ngài nên viết gấp đi.

Thái tử viết thư xong trao cho quạ. Quạ ngậm thư nơi mỏ rồi bay thẳng đến nước Càn-đà-ma-đề, đặt thư trước nhà vua. Vua mở thư đọc, biết được tin thái tử nên rất vui mừng, liền vào cung nói với phu nhân:

–Ta báo cho nàng biết là thái tử không mất. Không quá vài ngày nhất định nàng sẽ gặp được con.

Phu nhân nghe xong như người chết sống lại, vỗ tay chúc mừng cho tất cả mọi người được an ổn vui vẻ, sở nguyện thành tựu, tuổi thọ lâu dài.

Lúc ấy quần thần trong nước và mọi người lớn nhỏ trong hoàng tộc nghe tin thái tử trở về đều tung hô “vạn tuế”. Nhà vua cùng vài ngàn vạn quần thần chuẩn bị lên đường đi rước thái tử. Đi giữa đường thì gặp nhau, thái tử thấy phụ vương thì bước xuống xe báu, tiến tới trước làm lễ sát đất và tâu trình phụ vương:

–Đạo làm con bất hiếu làm nhọc lòng bậc tôn quý, kinh động quốc gia. Rất mong mọi người tha thứ.

Vua nói:

–Rất tốt!

Cha con gặp nhau mừng mừng tủi tủi, cùng mọi người quay xe trở về hoàng cung. Nhân dân cả nước đều rất vui mừng. Những người hành khất nghèo nàn ở các nước xa xôi nghe tin thái tử trở về có nhiều tiền bạc đều kéo đến xin thái tử.

SỐ 172 – KINH NHÂN DUYÊN XÂY THÁP BỒ-TÁT ...

Thái tử sai người khiêng gánh tiền của đặt ở vùng đất trống bằng phẳng nơi đường lớn để ngài bố thí cho những người nghèo. Trong suốt một năm, hàng ngày bố thí không dứt. Mọi người ở khắp mọi nơi đến xin đều được như ý.

Khi ấy phụ vương và các quần thần nói với thái tử:

–Từ nay trở đi, kho tàng châu báu của quốc gia, tùy ý con cần dùng chớ có ngại. Đức bố thí thì xa gần đều quý trọng. Kẻ oán địch hay người độc ác nghe công đức của thái tử, tự nhiên họ sẽ tu thiện.

Lúc bấy giờ có vị Tiên đạo sĩ chứng ngũ thần thông tên Dũng Mãnh, cùng với năm trăm đệ tử ở trong hang đá lớn, trên ngọn núi này tu thiền hành đạo, chí cầu giác ngộ và thoát các khổ đau. Họ giáo hóa mọi người khiến tu thiện nghiệp. Thái tử Chiên-đàn-ma-đề đem trăm món thức ăn uống lên núi cúng dường các đạo nhân ấy.

Vị Tiên chú nguyện và thuyết pháp cho thái tử, thái tử phát tâm hoan hỷ, chí muốn giải thoát nên không muốn về nước nữa.

Ngài nhìn lại cung thất thì sinh tư tưởng thấy như địa ngục, vợ con quyến thuộc như gông cùm, xem năm dục lạc tưởng là địa ngục. Suy nghĩ như thế thái tử liền cởi chuỗi ngọc anh lạc và y phục trang sức trên thân và giao ngựa xe, đoàn tùy tùng lại cho quan cận thần bảo họ trở về nước. Từ đó thái tử mặc áo da nai vào ở trong núi, theo thầy học đạo, miệt mài suy tầm phương pháp tu hành.

Khi ấy cận thần của thái tử về nước tâu vua:

–Thái tử lên núi cúng dường Tiên nhân và ở luôn trên đó học đạo, không chịu trở về cung. Khi nào thái tử thông suốt kinh sách, chú thuật, ngài sẽ trở về. Nhà vua nói:

–Thật khổ thay! Người đời có con đến nổi vui sướng, nhờ cậy lúc tuổi già, giúp nước trừ hoạn. Ta có đứa con này lại thường ôm lòng lo khổ, nó không muốn phú quý, hoặc gần bà con. Đứa con gây phiền muộn này chẳng biết theo đường nào.

Nhà vua triệu tập quần thần cùng bàn luận vấn đề này. Các quan tâu: –Thái tử ưa học đạo, không tham vinh hoa ở đời, chí vui giải thoát nên không trở về nước, chẳng biết thế nào. Đại vương nên sai người đến dò hỏi ý của thái tử, nếu ngài dứt khoát không về, chúng ta nên tùy ý ngài. Nhà vua sai sứ giả đưa thư đến thái tử: “Ta đợi con như người khát nghĩ đến uống. Ý con thế nào mà ở luôn trong núi không về? Mẫu hậu và các hậu phi khóc than mong ngóng, họ đau buồn không còn biết gì cả. Bổn phận làm con là làm vui lòng cha mẹ, không nên khổ nghịch như thế. Hãy theo sứ giả trở về.” Sứ giả tuân lệnh đến tâu trình thái tử. Thái tử nói với sứ giả:

–Vạn vật vô thường, thân này không tồn tại dài lâu. Hạnh phúc gia đình cũng chịu nỗi khổ biệt ly. Tánh mạng do trời không được tự tại, một khi vô thường đến dù là cha con cũng không thể cứu giúp được nhau. Ta nay mong cầu giải thoát để thoát ra các khổ. Ngày nào đắc đạo, ta sẽ độ mẹ cha trước hết. Ta ở đây không xa, có lúc cũng về thăm viếng mẹ cha. Lòng ta đã định, xin đại vương nên tìm người kế vị. Khanh hãy về tâu lại với phụ vương ta đầy đủ những lời ta nói. Nhà vua triệu tập quần thần để lập lại ngôi vị thái tử. Khi ấy Vương phu nhân và hậu phi, thể nữ thị tùng của thái tử, đem những vật dụng trang sức và y phục của thái tử cùng với những thức ăn uống đặc sắc, hương hoa, ca nhạc... lần lượt đi lên núi, đến chỗ thái tử ở, cúng dường cơm cho các Tiên chúng và đón thái tử.

Phu nhân nói:

–Phàm người ta trồng lúa bắp để phòng khi đói, đào giếng đợi lúc khát, xây thành ngăn giặc và nuôi con nhờ cậy lúc già. Bây giờ con không về nước, mạng sống ta khó toàn.

Thái tử quỳ xuống tâu phu nhân: –Con từ giã gia đình vào ở trong núi, thay hình đổi dạng, như thức ăn nhổ ra khỏi miệng không dùng trở lại. Đạo sĩ sống nơi thanh vắng, đối với đất nước không tham gia, ý con đã định không thể thay đổi. Thà nát thân nơi đây chứ con không bao giờ trở về. Xin mẹ lúc trở về sẽ tu tập như vậy.

Phu nhân và hậu phi của thái tử thấy ngài ý chí bền chắc, không có ý trở về cung. Họ buồn bã gạt lệ ra về.

Lúc đó quốc vương chỉ trông phu nhân bảo được con trở về, cùng các quần thần ra ngoài đứng đợi, nhưng chỉ thấy phu nhân và SỐ 172 – KINH NHÂN DUYÊN XÂY THÁP BỒ-TÁT ...

các hậu phi thái tử đầu tóc rối bù, đắm ngực kêu la theo xe không trở về. Nhà vua càng buồn hơn, quần thần và mọi người ai nấy đều khóc, quay xe về cung. Quốc vương giảng giải cho phu nhân và hậu phi thái tử:

–Con ta thích con đường đạo, thế gian thật khó có. Tâm Từ ban rải, khắp cả được nhờ ân, thật là bậc tài giỏi, phi phàm, quý báu của đất nước này. Nay thái tử đã vui sống nơi núi rừng, dốc chí tu hành, lại được an ổn, thỉnh thoảng gặp nhau. Vả lại chúng ta và thái tử cách nhau không xa mấy, chúng ta sẽ đem thức ăn đến và biết được tin tức của con cũng tạm an ủi rồi.

Phu nhân nghe vua khuyên can, giảm bớt lo buồn. Từ đó bà sai người thường đem thực phẩm và các thứ trái cây ngon quý vào núi cúng dường thái tử. Trải qua nhiều năm như thế, thái tử cũng thường xuống núi hỏi thăm sức khỏe mẹ cha, rồi lại vào núi tu tập.

Ven núi thái tử ở có một hang rất sâu, dưới đáy hang đó có con hổ mẹ vừa sinh bảy con. Lúc ấy trời mưa tuyết nhiều, hổ mẹ ôm con đã nhiều ngày trôi qua không đi tìm thức ăn được, vì sợ con chết rét nên chịu đói ôm con. Tuyết rơi không dứt, mẹ con hổ bị đói sắp chết.

Bị ngọn lửa đói bức bách, hổ mẹ trở lại muốn ăn con. Khi ấy chư Tiên đạo sĩ trên núi thấy sự kiện này, cùng khuyên nhau rằng:

–Ai có thể xả thân cứu giúp chúng sinh, nay thật đúng lúc.

Thái tử nói:

–Lành thay, ta nguyện làm việc này.

Thái tử đi đến ven núi, cúi đầu nhìn xuống hang sâu, thấy hổ mẹ ôm con bị tuyết phủ đầy, phát khởi tâm đại bi, đứng yên trên hang núi tịch nhiên. Thái tử đến đầu núi lặng nhập định, liền được vô sinh pháp nhẫn thanh tịnh, xem thấy việc vô số kiếp quá khứ, vị lai. Ngài trở về thưa thầy và năm trăm bạn đồng học:

–Con nay xả thân này, xin tất cả tùy hỷ cho con.

Thầy đáp:

–Con mới học đạo tri kiến chưa rộng, sao vội bỏ thân đáng yêu quý này?

Thái tử thưa:

–Bạch thầy, xưa kia con phát nguyện xả bỏ ngàn thân, từ trước đến nay con đã xả chín trăm chín mươi chín thân. Hôm nay con xả thân này là đủ ngàn thân, xin thầy tùy hỷ cho con.

Thầy đáp:

–Chí nguyện của ngươi cao vời không ai sánh kịp, chắc rằng sớm đắc đạo, không còn trở lại trầm luân. Thái tử từ biệt thầy ra đi. Lúc đó thầy và năm trăm vị Thần tiên đạo sĩ đồng học nước mắt đong đầy tiễn thái tử đến ven đầu núi. Lúc ấy có trưởng giả Phú Lan cùng năm trăm người đem thức ăn lên núi cúng dường, thấy thái tử xả thân, khóc lóc xót thương, cũng đi theo thái tử lên núi. Thái tử ở trước mọi người phát đại nguyện:

–Ta nay xả thân cứu mạng sống chúng sinh, nhờ công đức này chóng thành giác ngộ, được thân Kim cang, Pháp thân vô vi, thường, lạc, ngã, tịnh. Những ai chưa độ khiến đều được độ, những ai chưa ngộ làm cho họ ngộ, những ai chưa an thì làm cho họ được an. Hiện tại thân này là vô thường, khổ não, là chỗ chứa nhóm các độc hại. Thân bất tịnh này chín lổ thường chảy đầy, bị nọc độc của độc xà tứ đại cắn mổ, bị năm bọn giặc cướp đuổi theo làm hại, thân này không được trở lại, nếu cao lương mỹ vị và năm dục lạc cung dưỡng thân này, thì sau khi chết không có quả báo thiện, ngược lại bị đọa địa ngục, chịu khổ vô cùng. Thế nên thân này chỉ có đau khổ, không được an vui. Thái tử chê trách vô số lỗi về thân xong, lại phát nguyện: –Nay ta đem máu thịt cứu giúp hổ đói kia, còn lại cốt xá-lợi, sau này chắc chắn mẹ cha ta sẽ xây tháp khiến cho tất cả bệnh khổ của chúng sinh, do nhân duyên tội cũ nên thuốc thang, châm chích vẫn không khỏi bệnh, đến chỗ tháp ta chí tâm cúng dường, tùy bệnh nặng nhẹ không quá trăm ngày sẽ được dứt trừ. Nếu lời nguyện chân thật không dối thì chư Thiên mưa hương hoa xuống.

Chư Thiên đáp lời, liền mưa hoa Mạn-đà-la và mặt đất rung chuyển. Thái tử cởi áo da nai che kín đầu mặt, chắp hai tay, gieo thân trước hổ. Khi ấy, hổ mẹ ăn được thịt của Bồ-tát, mẹ con đều sống. Các người đứng yên trên miệng hang nhìn xuống thấy thái tử bị hổ ăn thịt, thịt xương vung vãi, kêu la vang dội khắp núi rừng, hoặc có người đấm ngực, lăn lộn dưới đất, hoặc có người thiền định tư duy, hoặc có người dập đầu sám hối thái tử. Bấy giờ chư Thiên Thủ đà hội cùng Thiên đế Thích, Tứ Thiên SỐ 172 – KINH NHÂN DUYÊN XÂY THÁP BỒ-TÁT ...

vương... Nhật Nguyệt chư Thiên mấy ngàn vạn người đều phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Họ trổi ca nhạc, đốt hương, rải hoa Mạn-đà-la cúng dường thái tử và xướng lên rằng:

–Lành thay, Đại Bồ-tát! Chẳng bao lâu sẽ ngồi đạo tràng.

Họ xướng ba lần như thế rồi trở về Thiên cung. Năm trăm Tiên nhân đều phát ý đạo Vô thượng Chánh chân, đại sư Thần tiên đắc Vô sinh pháp nhẫn. Đại vương và phu nhân, sáng sớm sai sứ đem thức ăn lên núi cho thái tử. Đến chỗ thất đá thái tử thường ở, sứ giả chỉ thấy ngọa cụ, áo da nai, lọng che, bình bát, tích trượng, bình nước, chậu nước rửa... đều ở trong thất, nhưng không thấy thái tử đâu. Sứ giả hỏi khắp mọi người nhưng không ai trả lời, chỉ thấy đông đảo Tiên nhân hướng về vị thầy mà khóc. Còn vị thầy Tiên nhân hai tay chống má, nước mắt chứa chan, ngồi than thở.

Sứ giả đi giáp vòng hỏi khắp, không có ai trả lời, ông ta hoảng sợ, liền đem thức ăn cúng cho các vị Tiên, rồi chạy về tâu với phu nhân những sự kiện trên. Phu nhân hỏi:

–Không thấy con ta nhưng có thấy các vị Tiên không?

Thưa:

–Tâu lệnh bà, tôi chỉ thấy đông đảo các vị Tiên cùng hướng về một phía mà khóc.

Phu nhân la lên:

–Tai họa! Con ta chết rồi!

Phu nhân đấm ngực kêu lớn, chạy đến báo nhà vua. Vua nghe xong từ trên ngai rơi xuống, bất tỉnh nhân sự. Mọi người tụ tập bên nhà vua, dập đầu khuyên can: –Thái tử ở trên núi chưa rõ thực hư thế nào, sao ngài xúc động thế. Xin đại vương hãy bình tỉnh.

Mọi người từ vua, phu nhân, hậu phi, thế nữ, cận thần, quan dân... vội vã khoác áo chạy lên núi. Lúc ấy trưởng giả Phú Lan cũng đến báo nhà vua:

–Hôm qua thái tử đã gieo thân xuống vực thẳm cho hổ ăn thịt, nay chỉ còn xương vương vãi trên đất.

Khi ấy, Trưởng giả dẫn vua đến chỗ đống xương thái tử. Nhà vua cùng phu nhân, hậu phi, thế nữ, quần thần và dân chúng đều cất tiếng khóc than chấn động cả hang núi. Vua và phu nhân phủ phục trên tử thi thái tử, tâm can tan nát, sầu khổ mê man.

Phu nhân của thái tử nâng đầu sửa lại tóc cho thái tử, tâm can tan nát, kêu khóc nói:

–Bậc tôn quý của ta vì sao mạng bạc chết sớm, hôm nay vĩnh biệt không bao giờ thấy lại. Thà làm cho thân ta tan nát như tro bụi, chớ khiến cho chồng ta phải chết thế này. Thái tử đã chết, ta còn sống làm gì!

Các quan tâu vua: –Thái tử bố thí thệ độ quần sinh bị quỷ vô thường xâm đoạt, thi thể ngài chưa thối rữa, chúng ta nên thiết lễ cúng dường.

Nhà vua cho nhặt hài cốt của thái tử ra khỏi vực sâu, đem để nơi đất bằng, chất gỗ thơm Chiên-đàn và các loại gỗ thơm khác, các loại dầu thơm, tràng phan, bảo cái đẹp dùng để thiêu thái tử. Họ nhặt lấy xá-lợi đựng trong bát quý và xây bảy tháp báu, đem các vật quý giá để trang hoàng tháp. Bốn phía tháp này ngang rộng mười dặm, được trồng những hàng cây hoa quả; có suối chảy, ao tắm trang nghiêm trong sạch. Nhà vua thường sai bốn bộ ca nhạc ngày đêm trổi nhạc cho vui để cúng dường tháp này.

Đức Phật dạy A-nan:

–Thái tử lúc đó nay là Ta, phụ vương lúc đó nay là phụ vương Ta tên Duyệt-đầu-đàn, phu nhân lúc đó nay là Ma-da, hậu phi nay là Cù-di, đại thần Xà-da tức là A-nan. Vị Đại sư thần tiên trên núi ấy nay là Bồ-tát Di-lặc, vua Bùi-đề-xá nay là Nan-đà, người Bà-la-môn tức là La-vân. Bồ-tát Di-lặc từ xưa đến nay thường làm thầy Ta, vì Ta bố thí không tiếc thân mạng, cứu giúp chúng sinh cho nên vượt trước thầy chín kiếp, nay đạt đến quả Phật cứu độ vô số.

Khi Đức Phật thuyết kinh này, Trời, Rồng và tám vạn bốn ngàn người đều phát tâm Vô thượng bình đẳng, tám ngàn thầy Tỳ-kheo dứt trừ các lậu ràng buộc, được chứng đạo chánh chân. Vua cùng quần thần, Trời, Rồng, Quỷ, Thần nghe lời Phật dạy, đều rất hoan hỷ, cúi đầu đảnh lễ lui ra. SỐ 173

PHẬT NÓI KINH NHÂN DUYÊN CỦA

THÁI TỬ PHƯỚC LỰC

Hán dịch: Đời Tống, Sa-môn Thí Hộ.

QUYỂN 1 Bấy giờ, Đức Thế Tôn từ chỗ ngồi đứng dậy, đến rừng An-đà, ngồi bên một gốc cây. Ngài dừng lại nơi đây cả ngày, an nhiên thiền tọa.

Lúc ấy, chúng Bí-sô ở trong rừng nhóm họp nơi một ngôi nhà ngồi theo thứ tự. Đó là Tôn giả A-nan, Tôn giả Văn Nhị Bách Ức, Tôn giả A-nê-lâu-đà, Tôn giả Xá-lợi Tử...

Các chúng Bí-sô như thế khi đã tập hợp đầy đủ rồi, các ngài mới nói với nhau:

–Mọi người ở thế gian tu tập những gì để đạt được nhiều ích lợi?

Tôn giả A-nan nói:

–Nếu người tu tập về hạnh nghiệp sắc tướng sẽ đạt được nhiều ích lợi.

Tôn giả Văn Nhị Bách Ức nói:

–Nếu người tu tập về hạnh nghiệp tinh tấn sẽ đạt được nhiều ích lợi.

Tôn giả A-nê-lâu-đà nói:

–Nếu người tu tập về phương tiện khéo léo sẽ đạt được nhiều ích lợi.

Tôn giả Xá-lợi Tử nói:

–Nếu người tu tập về hạnh nghiệp trí tuệ sẽ đạt được ích lợi. Khi nói như thế rồi, các bậc Tôn giả lại nghĩ: “Chúng ta nêu lên những ý kiến sai khác, không giống nhau, nhưng mỗi ý kiến này đều được kiến lập tối thắng. Nếu đem những vấn đề này đến thỉnh vấn Đức Thế Tôn, chắc chắn Ngài sẽ giảng nói cho chúng ta và chúng ta sẽ phụng trì theo lời dạy của Ngài. Vì sao? Vì Đức Thế Tôn là Đấng Đạo Sư có thể đoạn trừ các nghi hoặc của chúng ta, cho nên Ngài là Đấng Đại Bi. Ví như ánh sáng mặt trời xóa tan bóng tối âm u, dùng Nhất thiết trí để phá trừ nghi hoặc, giải trừ lưới khổ và cứu độ chúng sinh, làm cho tất cả trở về chánh đạo. Đức Phật xem mọi loài cũng như con một của Ngài. Trong tất cả pháp đều tự tại và đem tất cả pháp làm lợi ích (cho quần sinh). Đấng Đại Mâu-ni tôn quý có thể chấm dứt sự nghi hoặc cho tất cả. Ngài luôn luôn giải trừ mọi hoài nghi của chúng ta. Vì thế chúng ta nên đến thỉnh vấn Ngài”.

Các Bí-sô bàn nhau như thế rồi, muốn đến gặp Phật. Lúc ấy Đức Thế Tôn ở trong rừng, dùng Thiên nhĩ thanh tịnh vượt hơn mọi người, nghe các thầy Bí-sô nhóm họp, luận bàn những vấn đề như thế, Ngài xuất thiền rồi đi đến chỗ các thầy Bí-sô. Các thầy Bí-sô ra trước nghênh đón Đức Thế Tôn, thiết tòa phụng thỉnh Đức Phật an tọa, Ngài bảo các thầy Bí-sô:

–Này các Bí-sô, vừa rồi Ta nghe các thầy cùng nhau bàn luận:

“Mọi người ở thế gian tu tập những gì để đạt nhiều ích lợi”. Đầu tiên A-nan nói tu tập về sắc tướng sẽ đạt nhiều ích lợi, Văn Nhị Bách Ức nói tu tập về tinh tấn sẽ đạt nhiều ích lợi, A-nê-lâu-đà nói tu tập về phương tiện khéo léo sẽ đạt nhiều ích lợi, Xá-lợi Tử nói tu tập về trí tuệ sẽ đạt nhiều ích lợi. Khi nói như thế rồi, các thầy Bí-sô lại nghĩ:

“Chúng ta nêu lên những ý kiến sai khác, không giống nhau nhưng mỗi ý kiến này đều được kiến lập tối thắng. Nếu đem những vấn đề này đến thỉnh vấn Đức Thế Tôn, chắc chắn Ngài sẽ giảng nói cho chúng ta và chúng ta sẽ thực hành theo lời dạy của Ngài”. Sự việc như vậy, đúng không?

Các Bí-sô bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn, thật đúng như vậy. Chúng con cùng nhóm họp để bàn luận về vấn đề này. Cúi mong Ngài khai mở giải thích nỗi hoài nghi cho chúng con. SỐ 173 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA THÁI TỬ PHƯỚC LỰC, quyển 1

Bấy giờ Đức Thế Tôn vì nhân duyên khởi phát này nên nói kệ: Sắc tướng, công xảo và tinh tấn Trong đó trí tuệ là tối thắng Nếu các hữu tình tu nhân phước Sẽ đạt phước quả lớn vô cùng.

Nói kệ đó xong, Đức Phật bảo các Bí-sô:

Này các Bí-sô, như có người đối sắc tướng... theo đó mà tu tập thì chẳng phải là tất cả trường hợp và tất cả lúc đều đạt được nhiều ích lợi, người nào tu phước lực thì trong trường hợp nào và trong lúc nào cũng đạt nhiều ích lợi.

Này các Bí-sô, ngoài phước lực này Ta không thấy một pháp nào mà các chúng hữu tình theo đó tu tập đạt nhiều lợi ích. Vì sao? Này các thầy Bí-sô, Ta nhớ thời quá khứ có ông vua tên Nhãn Lực, ở trong vương thành, khéo cai trị nước, oai thần rộng lớn, an khang thịnh vượng, nhân dân phồn thịnh. Vua có hoàng hậu tên Quảng Chiếu, có nhan sắc xinh đẹp vô cùng nên ai cũng thích nhìn.

Một hôm, hoàng hậu và vua cùng gặp gỡ vui vẻ chơi đùa, do đó sinh được một người con vóc dáng xinh đẹp, mọi người ưa nhìn. Vì có sắc đẹp tuyệt hảo, thù thắng hơn người, đủ sắc tướng của cõi trời, đời đời thái tử này trồng nhân duyên về sắc đẹp, do đó, đầy đủ sắc tướng tuyệt đẹp, nên được đặt tên là Sắc Lực.

Tiếp đến thời gian sau, hoàng hậu sinh được ba người con:

Người thứ nhất có đủ hạnh tinh tấn. Người thứ hai có đủ sự khéo léo.

Người thứ ba có đủ trí tuệ.

Lại nữa này các Bí-sô, cuối cùng hoàng hậu Quảng Chiếu có một người con gá thai. Ngày ấy, trong cung vua bỗng có các loại trân bảo từ trời rơi xuống. Lại có các loại màn châu báu trang nghiêm vi diệu cùng lúc xuất hiện che trên vua và hoàng hậu.

Vua Nhãn Lực trông thấy sự kiện hy hữu như vậy rất lấy làm ngạc nhiên trong lòng, liền cho gọi các thầy tướng hỏi: –Những tướng trạng kỳ đặc, hy hữu này là như thế nào?

Vị thầy tướng tâu:

–Tâu Đại vương nên biết, vương hậu có con là bậc Thánh gá thai, người con này có phước lớn, có đủ oai đức và danh tốt.

Nhà vua nghe xong vô cùng mừng rỡ. Sau đó hoàng hậu Quảng Chiếu suy nghĩ và nói:

–Hay thay! Bây giờ ta muốn ngồi trên tòa sư tử thượng diệu, có bạch lọng che và cây phất trần báu.

Hoàng hậu đem ý này tâu với vua, tâm vua sinh vui mừng, ra lệnh mọi người trong ngoài cung thành, khắp nơi đều trang nghiêm, trong sạch như ý hoàng hậu muốn, tất cả đều thực hiện như thế. Lại một hôm hoàng hậu suy nghĩ và nói:

–Nay ta đến chỗ nhiều vàng bạc, châu báu và ở trên đó, tùy ý lấy dùng, tự chọn vàng bạc đem bố thí cho tất cả mọi người được đầy đủ của cải châu báu khiến không có ai bị thiếu thốn.

Vua nghe việc này, tùy thuận theo ý hoàng hậu.

Một hôm hoàng hậu lại suy nghĩ và nói:

–Sung sướng thay, bây giờ ta muốn phóng thích cho tất cả những ai bị trói buộc, tù tội.

Nhà vua nghe việc này, tùy thuận theo ý hoàng hậu, ra lệnh trong và ngoài phóng thích tất cả người bị trói buộc, tù tội.

Một hôm hoàng hậu suy nghĩ và nói:

–Vui thay, bây giờ ta muốn đi dạo nơi vườn cây.

Nhà vua nghe việc này, chiều theo ý hoàng hậu, hạ lệnh dọn sạch vườn cây để hoàng hậu dạo xem.

Một hôm hoàng hậu suy nghĩ và nói:

–Vui thay, bây giờ ta ở trước mọi người trong cung này. Do ý nghĩ đây, hoàng hậu nói lên lời thành thật:

–Nếu ta thật sự có phước báo thù cúi xin Thiên nhân hãy mau cho ta tòa sư tử thù thắng, trang nghiêm vi diệu. Nếu được ngồi ở trên tòa này, ta sẽ tuyên thuyết pháp yếu cho tất cả mọi người.

Hoàng hậu nói như thế xong, bỗng nhiên chư Thiên hiện ra các tướng hy hữu.

Khi ấy vua Nhãn Lực ở trong cung nghe được việc này liền ra lệnh khắp cả nội, ngoại vương thành đều phải sạch sẽ trang nghiêm.

Tất cả mọi người đều mặc y phục sạch sẽ và trang sức xinh đẹp, mỗi người đem tràng hoa, hương quý đến tập họp nơi hoàng cung. Hoàng hậu Quảng Chiếu trang sức bằng các vật tốt đẹp thù thắng vi diệu, cung tần quyến thuộc theo hầu chung quanh, hoàng hậu ra trước mọi SỐ 173 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA THÁI TỬ PHƯỚC LỰC, quyển 1 người, tướng hảo trang nghiêm giống như Thiên nữ. Tất cả mọi người đều đến chiêm ngưỡng và sinh vui mừng.

Khi ấy, vương hậu đối với các loài hữu tình khởi tâm Từ, ngước nhìn hư không, dùng gia trì lực chân thật kia thuyết kệ:

Thiên chủ, nhân chủ và giải thoát Là ba phước lực rất tối thắng Nay do phước lực chân thật này Xin trời mau ban tòa sư tử. Vương hậu thuyết kệ xong, trời bỗng giáng xuống tòa sư tử thắng diệu và tung rải hoa đẹp. Chư Thiên trên không trung rất hoan hỷ. Mọi người trông thấy sự kiện cực kỳ đặc biệt hy hữu đều sinh ưa thích, vui vẻ, cùng nhau tán thán, thuyết kệ:

Hy hữu thay đại phước, đại lực Tất cả mọi người nay cúng dường Nhân gian mong cầu, trời thành tựu Chỉ Thiên phước lực là trên hết. Khi ấy hoàng hậu Quảng Chiếu sinh tâm hoan hỷ, ngồi lên tòa sư tử. Lúc hoàng hậu lên tòa thì trên mặt đất chấn động sáu cách. Tòa sư tử ấy từ đất vọt lên trụ trên hư không, cao khoảng bảy người.

Lại có các trân bảo trang nghiêm thù thắng vi diệu, màn giăng che phủ trên tòa. Mọi người trông thấy tướng phước lực tốt đẹp thù thắng này sinh lòng hân hoan, mỗi người đem tràng hoa, hương quý cung kính chắp tay dâng lên vương hậu, tâm họ thêm lợi lạc, ngồi xuống trước tòa, lắng nghe thọ trì lời vương hậu thuyết giáo.

Vua Nhãn Lực trông thấy sự kiện như vậy rất hoan hỷ, Ngài cùng các quan thân cận cung kính chắp tay ngồi theo thứ tự. Hoàng hậu Quảng Chiếu thuyết kệ:

Người nên tu tập các nhân phước Như thế thực hành chớ gián đoạn Tùy theo lợi lạc khi bố thí Do nhờ phước tạng được diệu lạc. Lúc hoàng hậu thuyết kệ xong, trên không trung tự nhiên có tiếng ca ngợi:

–Người nay khéo nói, khéo nói lời cao thượng.

Trong không trung tấu lên những âm nhạc khả ái vi diệu. Vua Nhãn Lực cùng mọi người nghe thuyết kệ, khi ấy tự nhiên trời thả xuống y phục và đồ dùng trang nghiêm, rơi trên thân mỗi người. Nhà vua và mọi người đem y phục tốt đẹp này dâng lên hoàng hậu, tất cả cùng nói lên lời tán thán: –Khéo nói, khéo nói! Ngay khi ấy, Vương hậu từ nơi tòa sư tử ở trên không từ từ đi xuống an ổn trên đất, nhạc trời ngưng trổi, lại tấu âm nhạc nhân gian. Nhà vua và mọi người sinh lòng tôn kính, cung phụng đầy đủ và rất hoan hỷ. Khi ấy hoàng hậu Quảng Chiếu trở lại trong cung! Sau khi hoàng hậu vào cung, tòa sư tử kia ẩn mất trong không. Mọi người rõ ràng trông thấy tướng lành như trên, hoan hỷ tán thán: –Lạ thay, phước lực đủ, oai đức lớn! Lạ thay, phước lực là quả ngon ngọt! Khi ấy, hoàng hậu ở trong cung, chấm dứt các vọng tưởng suy niệm, cho đến mười tháng trọn vẹn, khi bình minh vừa xuất hiện thì đản sinh thái tử. Thái tử có sắc tướng đoan nghiêm, ai thấy cũng ưa nhìn. Lúc ấy mặt đất chấn động sáu cách, nơi cung vua tự nhiên trên không trung trời mưa bảy loại trân bảo. Nội, ngoại vương thành và tất cả khắp nơi đều có mưa các loại y phục trời tốt đẹp, trời mưa hoa vô cùng đẹp đẽ, vừa ý. Cây khắp nơi sinh trái, trổ hoa, mưa lành bay lất phất, rưới xuống nơi nơi, gió thổi nhè nhẹ khắp cả mọi miền.

Thái tử vừa sinh ra đặt yên trên mặt đất, tức thời Tứ đại Thiên vương dùng oai thần làm đất nứt ra, vọt lên một tòa sư tử làm bằng các báu tốt đẹp trang nghiêm để nâng thái tử. Thiên chủ Đế Thích dùng lọng trời vi diệu và mưa các cây phất trần quý để che trên thái tử, Thiên chúng Đao-lợi hoặc rải các y phục trời tốt đẹp và màn báu, mưa rải các loại trân bảo, hoặc y phục trang nghiêm, hoặc đồ trang sức, đẹp hoặc hoa trời xanh tốt, hoặc các vòng hoa và hương bột, hương xoa, hoặc âm nhạc trời phát ra tiếng ca thánh thót.

Thiên tử Tỳ-thủ-yết-ma dùng thần lực trời làm cho khắp nơi trong, ngoài thành không còn những thứ gai gốc, đá sỏi, mà được trải lụa thêu, trang nghiêm ngọc anh lạc, được dựng các tràng phan quý vi diệu, khắp nơi đều rưới nước hương chiên-đàn trong sạch, các bình hoa hảo hạng được đặt giáp vòng chung quanh, rải các loại hoa, cho SỐ 173 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA THÁI TỬ PHƯỚC LỰC, quyển 1 đến trang hoàng tất cả những gì làm vui lòng người. Lại có một trăm voi lớn từ nơi đồng trống tự nhiên đi vào cung vua, đứng ở nơi chuồng. Lại có một trăm con trâu đi đến cánh đồng, không dùng cày bừa, tự nhiên dựa vào thời tiết tất cả hạt giống sẽ tự chín muồi. Lại ở dưới tòa sư tử có năm kho tàng lớn chứa đầy châu báu, mở cửa kho tàng lấy dùng tùy tiện, không bao giờ hết.

Lại nữa, tất cả những hữu tình oan đối khi ấy chỉ trong thoáng chốc đều hướng về tâm Từ. Lúc đó, thái tử do sức túc mạng sinh ra oai đức thần thông rồi, liền quan sát bốn phương, nói kệ:

Người nên tu tập các nhân phước Như thế thực hành chớ gián đoạn Tùy thời ưa thích hành bố thí Do nơi phước tạng được diệu lạc.

Lúc ấy, trong không trung riêng có một số chư Thiên, thấy việc phước lực quảng đại thần thông, oai đức hy hữu thù đặc này, sinh ra vui mừng, thân tâm yêu thích, cho nên phát khởi phước oai lực, thuyết kệ:

Tứ đại Thiên vương, các Thiên tử Thiên chủ của Đao-lợi thiên cung Các phước lực kia quý vô cùng Thấy được thắng phước sinh hoan lạc.

Khi ấy, vua Nhãn Lực cùng các cung tần, thị vệ, quyến thuộc, đại thần kỳ cựu..., thấy rõ tướng cát tường thù thắng như thế, đều lấy làm ngạc nhiên, nói:

–Lạ thay! Thái tử có phước lực lớn. Lạ thay! Thái tử có đủ danh xưng lớn. Nay sinh trong cõi người mới có tướng trạng cát tường, quảng đại, thù thắng của cõi trời như thế đồng thời xuất hiện.

Nhà vua vui mừng và rất yêu thương con, ngài ra lệnh cho người thủ kho:

–Các ngươi hãy mở kho tàng của ta, xuất tất cả vàng bạc, châu báu, ta sẽ bố thí và chúc lành cho tất cả mọi người, khiến cho họ đều được của cải, châu báu, đầy đủ. Mọi người vì ta ca ngợi điều thiện vi diệu, làm sự phước, sau đó ta nguyện đời đời tích tập thắng phước cát tường. Bây giờ ta đặt tên cho thái tử. Nhà vua nói với các quan cận thần:

–Nay chúng ta nên đặt tên cho thái tử là gì?

Các vị đại thần phò tá tâu:

–Tâu đại vương, khi thái tử mới sinh, xuất hiện nhiều điều phước lực cát tường thù thắng. Vì thế nên đặt cho thái tử là Phước

Lực.

Nhà vua liền truyền lệnh đặt tên cho thái tử là Phước Lực và giao thái tử cho tám vị nhũ mẫu: hai vị lo việc bồng bế, hai vị lo việc bú mớm, hai vị lo việc tắm rửa, hai vị lo việc chơi đùa. Tám vị nhũ mẫu này chăm sóc thái tử đúng thời, nuôi nấng, cho bú, tắm rửa và chơi đùa... Ngoài ra còn có các nhạc cụ tốt đẹp, cung cấp tất cả, cho thọ dụng đầy đủ, mong sao thái tử chóng lớn.

Như hoa sen tinh khiết sống ở ao hồ, thái tử dần dần lớn lên, học tập các sách, nghiên cứu nghĩa lý sâu xa vi diệu nơi các bậc thầy dòng dõi Sát-đế-lợi, cho đến tất cả các bậc học giả, các môn học đều thông đạt, nhưng thái tử thâm tín, hiền thiện, nội tâm thanh tịnh, mọi hành vi của ngài luôn hàm chứa lòng bi mẫn tự lợi, lợi tha. Đối với pháp tự tại, thương xót, cứu vớt loài hữu tình, làm các việc bố thí, không hề chứa để. Thái tử buông xả tất cả, không có một mảy may nào mà không xả bỏ.

Nếu có Sa-môn, Bà-la-môn, người bần cùng cô độc, những người nghèo thiếu xin ăn, hoặc có người đến xin máu thịt thân mình, thì khi ấy thái tử đối với những người đến xin, liền khởi tâm Từ quán như hư không và suy nghĩ: “Vui thay, nay ta sẽ làm cho người đến xin được mãn nguyện, tùy thuận thí cho, huống là vàng bạc, châu báu, thực phẩm, y phục, tràng hoa, hương xoa, các thứ ngọa cụ... và tất cả các vật cần dùng. Ta nguyện tất cả những gì ta nghĩ đều xuất hiện để ta bố thí cho tất cả mọi người đến xin, khiến ý nguyện của ta thành tựu viên mãn”.

Vì thái tử đầy đủ phước đức cho nên danh xưng lan khắp cõi Diêm-phù-đề, dưới đến Long cung, trên suốt cõi Phạm thiên, tất cả đều nghe. SỐ 173 – KINH NHÂN DUYÊN CỦA THÁI TỬ PHƯỚC LỰC, quyển 2