Việc Lớn Nhất Của Đời Người

IX. Nếu Hỏa Táng Thì Nên Sau Bẩy Ngày Hãy Cử Hành - X. Di Chúc Dặn Dò Cháu Con

IX – NẾU HỎA TÁNG THÌ NÊN SAU BẨY NGÀY HÃY CỬ HÀNH.

Nếu là Hỏa Táng thì có mùa hè mùa đông khác nhau, nếu mùa lạnh thì trong vòng bẩy ngày xác chết cũng chưa biến sắc, nếu như chưa đủ bẩy ngày mà đem đi hỏa táng: một là vẫn sợ linh hồn vẫn chưa rời khỏi thể xác, hai là phòng khi có khả năng người chết sống lại. Cho nên cần phải sau bẩy ngày, tốt nhất là sau hai tuần, mới cử hành lễ hỏa táng; thời tiết nóng bức cơ thể nhanh hủy hoại, dễ phát sinh hôi thối, thì có thể hỏa táng trước một hai ngày. Nếu cứ như phong tục phổ thông của nước ta, thì sau khi tắt hơi một hai ngày liền lập tức tiến hành hỏa táng, đó là việc đầy nguy hiểm và tàn nhẫn, nên phải thận trọng. Người xưa có nói “Thần thức người mất tồn tại trong vòng hai mươi mốt ngày” lời nói này là chỉ trường hợp đặc biệt, nhưng cũng đủ để cho chúng ta cảnh giác.

X – DI CHÚC DẶN DÒ CHÁU CON.

Trong một gia đình, mình là người gia trưởng, là bậc đáng tôn quý, cho nên việc hậu sự của chính bản thân mình, mỗi khi bàn luận dặn dò di chúc thì không thể nói là không tốt lành được. Có nhiều người sợ mỗi

khi nói đến việc sau khi mình chết, nên làm và xử lý thế nào cho con cháu nghe, cho rằng đó là việc làm chẳng lành, nếu con cháu có hỏi, thì lại cho rằng chúng nó trù rủa cho mình mau chết v.v …, cho nên mỗi người chúng ta đều kiêng kỵ không có bàn nói về chuyện đó. Chúng ta lại không hiểu rằng, đã sinh làm con người trên cuộc đời này, thì không ai là không tránh khỏi cái chết. “Sinh – lão – bệnh – tử là lẽ thường nhiên”, do đó những vấn đề lớn có lợi hay tổn hại liên quan mật thiết đến bản thân chúng ta, diễn ra trước và sau khi lâm chung, thì người người đều không nên không biết, trong một gia đình những người con lớn cần phải có sự hiểu biết về vấn đề này. Thời gian trôi đi rất nhanh, đặc biệt là người già nhân khi cơ thể còn khỏe mạnh, trí lực còn minh mẫn, nên đem quyển sách này cho mọi người cùng tham khảo, sau đó hãy quyết định dặn dò di chúc lại những ý chỉ của bản thân, phân tích căn dặn một cách rõ ràng, đó là thượng sách. Có nhiều người tuổi đã xế chiều, đối với vấn đề này có khả năng không quan tâm cho lắm, nhưng đến lúc già nếu không đem những chủ trương của mình căn dặn cháu con gia đình, thì khi đến lúc lâm chung trong tâm trí thì rõ ràng minh bạch, có lời muốn nói muốn

XI. Nhân Của Tự Lực Và Duyên Của Tha Lực

khuyên, mà miệng thì lại không nói được, đến lúc người nhà xử lý không đúng, linh hồn thần thức người đó phải chịu oan uổng khổ đau, lúc đó thì trách ai đây?

XI – NHÂN CỦA TỰ LỰC VÀ DUYÊN CỦA THA LỰC.

Là người Phật tử khi lâm chung, niệm Phật cầu vãng sinh tịnh độ, phải có đầy đủ hai yếu tố “Tự Lực” và “Tha Lực”. Trong hai thứ này thì “Tự Lực” là nhân chính, “Tha Lực” chỉ là trợ duyên thôi, nhân duyên nếu hòa hợp thì có thể phát cảm ứng đạo giao, thành tựu việc lớn vãng sinh.

Nếu cứ căn cứ vào “Tự Lực” mà nói: Lúc bình thường có lòng tin kiên cố có cõi Tây Phương Cực Lạc Thế Giới, thâm tín có Phật A Di Đà, một lòng một dạ chí nguyện thiết tha sinh sang nước Phật, gặp Phật Di Đà, mong Phật thụ ký, mà chí thành nhất tâm niệm Phật, cầu sinh tịnh độ, gặp Phật Di Đà. Từng câu từng chữ từ tâm mà phát khởi, từ miệng mà xuất ra, từ tai mà đi vào, từng niệm, từng niệm liên tục không có gián đoạn, âm điệu nhu hòa ái nhã, thanh điệu mẫn khỗ thương yêu. Mỗi niệm mỗi niệm đều đầy đủ chí nguyện thiết tha, từng câu từng câu Phật hiệu đều là

nguyện sinh nước Phật, mong Phật từ bi gia trì nhiếp thọ, nguyện Phật thương xót phóng tay tiếp dẫn. Di Đà Như Lai thương yêu chúng sinh, như mẹ nhớ con, chúng sinh tín nguyện trì danh, nhớ Phật niệm Phật, như con nhớ mẹ, hai thứ đó mà ức niệm sâu sắc, không có khác nhau, thì sẽ có sự cảm ứng đạo giao, ngay liền lập tức được Phật nhiếp thọ. Cũng không cần biết có những cảnh khổ vui hay thuận nghịch, đều nên dứt bỏ tất cả các thứ duyên ở bên ngoài, không được tùy theo cảnh chuyển mà tâm mình cũng chuyển, mà hầu hết ở các thời, các chỗ phải chuyên cần xưng niệm danh hiệu Phật A Di Đà, thu nhiếp sáu căn, niệm niệm liên tục, lâu ngày công phu sẽ thuần thục, đến khi lúc mạng chung mới có thể bỏ hết duyên trần, đề khởi niệm Phật. Lâm chung nếu chính niệm chẳng mất, ắt sẽ mong Phật tiếp dẫn, chỉ cần trong khoảng búng một móng tay, thì ngay lập tức sinh về nước Phật Tây Phương Cực Lạc của đức Di Đà.

Người bệnh khi chuẩn bị lâm chung, những người đứng bên cạnh vì họ mà trợ niệm, một là có thể giúp bệnh nhân khởi lên tâm niệm Phật, hai là có thể giúp bệnh nhân sám hối tội chướng; nếu nghiệp chướng của họ mà tiêu trừ, thì đài sen bằng vàng

cùng chư thánh chúng, tịnh độ thánh cảnh, tự nhiên hiện lên trước mắt họ

Nếu như lúc lâm chung mà cũng được như lúc khỏe mạnh, lòng tin chân thật, nguyện sinh gặp Phật thiết tha, lại có tâm khẩn thiết niệm Phật vãng sinh, đó chính là một cái tâm niệm Phật cuối cùng, cũng chính là nhân của “Tự Lực”.

Lại có trường hợp khi lúc bình thường khỏe mạnh, là người không biết tín nguyện niệm Phật, hay có tín nguyện niệm Phật mà công phu chưa được thuần thục, đến lúc lâm chung được gặp các bậc thiện hữu tri thức khai đạo chỉ bày cho, mà tâm liền sinh lòng hoan hỷ vui vẻ, phát khởi chính tín, khuyên nên buông bỏ tất cả mọi thứ, nhất tâm niệm Phật, cầu sinh tịnh độ. Lúc đó những người bạn đồng tu cùng với gia đình niệm danh hiệu Phật, và để từ mười đến mười hai tiếng đồng hồ không có lay động di chuyển, cũng chẳng khóc than, đó chính là cái duyên của “Tha Lực”.

Đến khi lâm chung, có đầy đủ không khuyết cái nhân của “Tự Lực” và cái duyên của “Tha lực” thì ắt sẽ có sự cảm ứng đạo giao, mong Phật tiếp dẫn. Trước và sau khi niệm Phật tức liền vãng sinh sang thế giới Tây Phương của đức Phật A Di Đà. Nếu trong mỗi chúng ta

đều có đầy đủ những điều kiện nhân duyên kể trên, thì vạn người tu vạn người vãng sinh.

Khi khỏe mạnh bình thường, tuy có tín nguyện niệm Phật, nhưng đến khi lâm chung, bệnh khổ bức bách, cái tâm niệm Phật không thể phát khởi được, hoặc ham muốn dục lạc ở thế gian, thương con nhớ cháu, của cải vật chất, công ăn việc làm không buông bỏ được. Đó chính là không đủ cái nhân của “Tự Lực”. Nếu khi lâm chung không có các bậc thiện hữu tri thức đến khai đạo, lại cũng không có người trợ niệm – niệm danh hiệu Phật giúp cho, lại gặp phải gia đình không hiểu biết xoay vần di chuyển, khóc than kêu gào phá hoại chính niệm của mình, lúc đó có miệng mà không nói được, sự đau đớn thống khổ càng gia tăng gấp bội, đó chính là không đầy đủ cái duyên của “Tha Lực” vậy.

Lại có trường hợp đến khi lâm chung có cái nhân của “Tự Lực” mà thiếu đi cái duyên của “Tha Lực”, hay người có công phu thuần thục nắm chắc được việc vãng sinh, không cần đến sự trợ duyên của việc trợ niệm, nhưng vì người nhà lay gọi chuyển động khóc lóc kêu gào phá hoại hết chính niệm của mình, thì đó đều gọi là có nhân mà không có duyên vậy, cũng không được vãng sinh.

XII. Kết Luận

Đến lúc lâm chung, nếu đơn độc nhờ vào sự khai đạo chỉ bày của thiện hữu tri thức, gia quyến cũng giúp cho trợ niệm, không chuyển động, cũng chẳng khóc than, đó là cái duyên chẳng tốt lắm sao? Nhưng vì bệnh khổ bức bách, yêu thương luyến tiếc tình ái thế gian, tiền tài của cải, mà không buông bỏ được, do đó mà không phát khởi được tâm tín nguyện niệm Phật, như đó gọi là “Có duyên mà không có nhân”, hạng người này cũng không được vãng sinh.

Hoằng nguyện của đức Phật A Di Đà cũng như vầng trăng sáng, chẳng có chỗ nào là không soi rọi; chúng sinh niệm Phật cũng ví như mặt nước sâu thẳm vẳng lặng không có gợn sóng, nước lặng thì trăng sẽ hiện lên. Tâm chúng ta cũng ví như vậy, nếu tâm thanh tịnh, Phật tính của chúng ta sẽ hiện bày. Người niệm Phật căn cơ thuần thục, cảm thông tương ứng, thừa nguyện lực của Phật đều được vãng sinh.

XII – KẾT LUẬN

Chúng ta từ đời vô thủy cho đến ngày này, chỉ vì một niệm bất giác, vào ra sáu đường, phan duyên trần cảnh. Ngu si mờ mịt vọng tác nhân duyên, chẳng biết nẻo nào, huân tập thành nghiệp, khiến cho tâm sinh

diệt, niệm khởi pháp sinh, chủng chủng điên đảo, cho đến biến cái chân thật thành cái hư vọng, che mất ánh sáng quang minh diệu dụng. Bởi vì tâm sinh cho nên chủng chủng pháp sinh, bởi vì pháp sinh cho nên chủng chủng tâm sinh, tâm cảnh giao nhau, triển chuyển huân tập. Bởi “Tham – Sân – Si ” phiền não, phát ra ở thân khẩu ý tạo thành các việc hữu lậu, khởi hoặc tạo nghiệp, nhân có nghiệp mà cảm phải quả, quả sau lại trở thành nhân, nhân quả luân chuyển tương tục không có dừng nghỉ, đời đời kiếp kiếp bỏ thân thụ thân, lưu chuyển chẳng có kỳ hạn, cho nên trôi nổi ở trong biển nghiệp, luân chuyển trong ba cõi. Nhân đó mà huyễn hoặc khởi lên thăng trầm sáu cõi, oan uổng chịu khổ không biết bao đời bao kiếp, thân tâm đau khổ, vô lượng bức bách thế mà cũng chưa hề tỉnh ngộ.

Nên biết bởi do có nhân sai lầm nên mới có sinh, có nhân của sự sinh thì ắt có diệt, sinh diệt đều gọi là hư vọng, nếu diệt được vọng thì mới gọi là chân. Tiến lên một bước nữa, phải liễu ngộ rằng tất cả mọi duyên sinh đều là huyễn hoặc cả, vọng niệm chẳng sinh, cần tu giới định tuệ, để nhập vào chân như pháp tính, để nhìn rõ một cách thấu triệt của bản thể bất động, càng có khả năng cắt đứt sinh tử kéo dài, cũng là tuyệt diệt

các vọng tưởng sinh diệt huyễn hoặc, chứng ngộ vào thể tính chân thực của cảnh bình đẳng nhất như. Những thứ đó đều hoàn toàn dựa vào tự lực của mình để đoạn các hoặc, chứng lấy chân tâm thực thể, phản bổn hoàn nguyên, để đạt đến mục đích ra ngoài ba cõi, liễu sinh thoát tử. Ngoại trừ khi chúng ta đã tu hành trong nhiều kiếp quá khứ, trồng sâu huân tập chủng tử Bồ Đề, nếu không trải qua nghìn kiếp cũng khó mà có chứng ngộ được.

Duy chỉ có pháp môn tịnh độ, nương nhờ vào từ lực của Phật A Di Đà, lại cũng có thể đem theo nghiệp mà vãng sinh, vĩnh viễn chứng ở ngôi vị bất thoái chuyển, chỉ cần chân tín nguyện sâu, chí thành niệm Phật cầu sinh tịnh độ, liền có thể vượt ra ngoài ba cõi, không phải chịu thân sau nữa. Cho nên khi lâm chung niệm Phật cầu sinh sang Cực Lạc thế giới, đó chính là cái cửa cốt yếu để chúng ta siêu phàm nhập thánh, cũng là con đường tắt nhanh chóng thành tựu quả vị chính đẳng chính giác, bỏ đi những con đường không ổn định để đi. Siêu việt của việc tín nguyện trì danhhiệu Phật, liền chẳng còn sinh tử lưu chuyển, liễu sinh thoát tử, mãi mãi xa lìa cái cội gốc khổ đau của nghiệp chướng ràng buộc, lại để cái duyên thanh tịnh tăng

trưởng mà mau chứng được quả vô sinh. Tiếp theo dùng “Trí Lực” và “Nguyện Lực” biến nhập vào thế giới vi trần để bạt độ cứu khổ chúng sinh, đến lúc đó nghiệp hết tình cũng không, mới có thể phá trừ được vô minh mà chứng lấy pháp tính, tất nhiên là siêu việt hơn cả tu hành nhiều kiếp mới thành chính giác, đó thật là khó có thể sánh lường được.

Bậc tiền triết có nói: “Chỉ cần gặp đức Di Đà, không phải buồn là không khai ngộ”, do đó chỉ cần sinh về tịnh độ, quyết định sẽ gặp Phật nghe pháp, khai tỏ ngộ tri kiến Phật. Nếu chứng ngộ được vô sinh pháp nhẫn, thân Phật thụ ký, thì cũng chẳng cần được ban học vị; từ đó trở đi đến tận đời vị lai tế, luôn hưởng Pháp lạc, lại còn biến khắp mười phương vi trần sát độ, tuyên dương diệu pháp, tự tu độ người, đó cũng chính là cái hạnh lớn của Bồ Tát vậy. Bởi thế bên trong thì chứng Thánh Trí để thoát sinh liễu tử, ngoài thì dùng vạn hạnh để hướng đạo chúng sinh đi vào biển lớn Nguyện Tâm, vào trong Niết Bàn mà không bỏ Đại Bi, tùy theo phương tiện giáo hóa chẳng rời bản thể vậy.

Người học Phật nên lập chí đại nguyện, phát vô thượng Bồ Đề tâm, thề nguyện nếu chứng ngộ vô sinh, sau khi Phật thọ ký, nương theo hướng đạo lớn Bồ Đề,

để Bi nguyện và lực của trí tuệ biến nhập vào trần sát phiền não khổ hải của chúng sinh. Lại dùng “Vô Duyên chi Từ” vận “Đồng thể chi Bi” bình đẳng nhiễu ích hết thảy chúng sinh, lại dùng “Tứ nhiếp pháp” tịnh hóa thân tâm hết thảy chúng sinh, chuyển pháp luân, thuyết pháp nghĩa, khiến cho cắt tuyệt “Nghiệp thức vô minh” lưu chuyển, chứng ngộ nhập vào “Thanh tịnh tịch diệt ” của biển tính, ra khỏi cõi Sa Bà ngũ trọc ác thế, bước lên cửu phẩm liên hoa nơi cõi Lạc Bang.

Như thế rộng độ hết thảy chúng sinh trong mười phương Pháp giới, trải qua các số kiếp nhỏ như cát vi trần, tu tròn vạn hạnh, tu đầy vạn đức, bi trí đều dùng, phúc tuệ đều đủ, rồi chứng lên vô thượng chính đẳng chính giác, cũng chính là “Viên mãn quả bồ đề vô thượng”. Đây là thành tựu quả cứu kính viên mãn, trên thì cầu quả đại giác, dưới hóa độ chúng sinh của người tu chúng ta. Đó cũng chính là gia nghiệp thay đức Như Lai gánh vác việc “Độ thoát chúng sinh – Phổ lợi hàm thức”, đó cũng chính là việc làm của Bồ tát nghiệp bậc đại trượng phu, đó cũng chính là tinh thần chân thật sùng cao vĩ đại của Đại Thừa Phật Pháp.

Những điều được miêu tả trình bầy trong quyển sách này, nó không có tính chất về thời gian, không

gian, khu vực địa điểm, nó có dùng ngay cho đời hiện tại cũng như cho đến tận đời vị lai, nó cảnh tỉnh cung cấp cho hết thảy chúng ta những kiến thức cơ bản để xử lý trước và sau khi lâm chung theo quan niệm của Phật giáo. Mong cho tất cả mọi người ở khắp mọi nơi nên phổ biến trọng thị việc lớn cuối cùng của một đời người. Nguyện trong đời hiện tại cũng như vị lai, tất cả những người lâm chung đều có thể tiêu trừ nghiệp chướng, viễn ly phiền não mê hoặc, hoàn bản tịnh tâm, đồng đăng giác ngạn, đều được vãng sinh Tây Phương Cực Lạc Thế Giới của nước Phật A Di Đà .

Hoan nghênh các nhà Mạnh Thường Quân, các vị hảo tâm, mộ đạo, các bậc nhân giả hãy chung tay để in ấn đề xướng, quảng kết thiện duyên, triển chuyển lưu truyền, khiến cho trong đời hiện tại cũng như kiếp vị lai người người đều được lợi ích, đó chính là công đức vô lượng, phúc tuệ vô lượng, tổ tiên quá vãng đều được siêu thăng, con cháu hiền hiếu nhân từ.

Phần II: Phút Cuối Của Một Đời Người - I. Khi Bệnh Nặng

PHẦN II

PHÚT CUỐI CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI.

Trong thơ văn cổ có câu :

Tôi nhìn thấy người chết

Lòng tôi nóng như lửa

Không phải vì thương họ

Lúc nào đến lượt tôi.

Đoạn cuối cùng quan trọng nhất của một đời người không được giây phút lãng quên, hôm nay tôi thuật để cho mọi người cùng biết, tổng thể của bài này phân làm sáu phần nhỏ, được phân liệt như sau:

I – KHI BỆNH NẶNG.

Nên biết khi bệnh nặng, phải đem hết những việc gia đình xã hội và ngay đến chính bản thân cơ thể mình cũng đều buông xuống, chuyên tâm vào việc niệm Phật, cầu nguyện vãng sinh Tây Phương. Nếu làm được như vậy, đến khi thọ mạng hết, quyết định sẽ được vãng sinh về nơi nước Phật. Nếu thọ mạng chưa hết, tuy ta cầu vãng sinh bệnh lại mau thuyên giảm, bởi có cái tâm chí thành, nên đã diệt trừ các ác nghiệp ở đời quá khứ. Những chuyện gia đình, vợ con, nhà cửa, công danh, sự nghiệp v.v…, nếu không buông bỏ được, tuy

có chuyên tâm niệm Phật, đến khi thọ mệnh hết, quyết không được vãng sinh. Nhưng bản thân người bệnh, niệm Phật chỉ mong cầu bệnh tật thuyên giảm, chứ không có mong cầu sự vãng sinh, nghĩ mình chẳng có lý do để vãng sinh, thọ mệnh của họ lại chưa hết, bởi có cái tâm mong cầu cho bệnh tật thuyên giảm, vọng niệm khởi nên sinh ra ưu lo sợ hãi, với cái tâm như vậy không những bệnh không thuyên giảm, mà ngược lại càng tăng thêm nặng thêm.

Bệnh không nặng cũng nên uống thuốc chữa trị, nhưng nhất thiết phải tinh tiến niệm Phật, không được ỷ lại nghĩ rằng mình uống thuốc bệnh sẽ thuyên giảm, mà không chuyên cần niệm Phật, nhưng đến khi bệnh nặng, biết không chữa khỏi, thì thôi không cần uống thuốc chữa trị gì nữa. Tích xưa có một ông cư sỹ họ Dư khi ốm nặng nằm trên giường bệnh, có khuyên bác sỹ mà nói rằng: “Đức Di Đà là vua của các thầy thuốc, thế mà chúng ta chẳng mong cầu không phải là ngu lắm sao? Câu A Di Đà Phật đó là thuốc hay diệu dụng chữa được sinh lão bệnh tử đại bệnh, thuốc hay như thế mà không uống há chẳng sai lầm lắm sao?”. Có người ngày thường rất tin pháp môn Tịnh Độ, học cao hiểu rộng, hàng ngày đều vì người

mà diễn thuyết giảng nói, những bỗng nhiên hôm nay mắc phải bệnh trọng, biết không qua khỏi, thì vì cớ làm sao lại phản lại niềm tin về Tịnh Độ, mà lại đi cầu thuốc thang chữa bệnh, đó chẳng phải là ngu si điên cuồng lắm sao!

Nếu khi bệnh nặng, đau khổ muốn chết, chớ nên kinh hoàng, phải biết nguyên nhân của bệnh khổ là do nghiệp chướng của đời quá khứ gây ra. Hôm nay cái đau đớn này vẫn còn nhẹ hơn nhiều, ta hãy mau trả đi cho xong, nếu không cái nghiệp này vẫn còn đeo bám dai dẳng, nó cũng có thể chuyển sang sự thống khổ ở đời vị lai ở trong ba đường ác.

Tất cả các quần áo y phục và các đồ vật của bản thân mình, đến khi bệnh nặng liền đem bố thí cho người khác. Nếu cứ căn cứ vào Phẩm Như Lai Tán Thán trong kinh Địa Tạng nói thì đem cúng dàng in kinh tạo tượng, xây dựng chùa tháp… ấy là chí thiện.

Trong lúc bệnh nặng, thần thức vẫn còn tỉnh táo, nên thỉnh mời các bậc thiện hữu tri thức vì mình mà thuyết pháp, nên hết sức vỗ về an ủi, khiến cho người bệnh phát tâm tu tập nghiệp lành, rồi lại tán thán công đức của người bệnh, từng cử chỉ hành động của họ ta đều tán dương, khiến cho người bệnh sinh tâm hoan hỷ,

II. Khi Lâm Chung

không có nghi ngờ, tự biết rằng sau khi mình mệnh chung, nhờ vào những nghiệp lành của mình nhất định sẽ được vãng sinh Tây Phương.

II – KHI LÂM CHUNG

Trong lúc lâm chung chuẩn bị tắt hơi thở, nhất thiết không được hỏi han di chúc, cũng không được nói những chuyện không đâu, sợ bị lôi kéo vào việc tình cảm ái tình, tham luyến thế gian, làm trở ngại cho việc vãng sinh. Nếu muốn căn dặn con cháu, di chúc lại sau này, thì nhân lúc vẫn còn khỏe mạnh viết thành văn bản, gửi người thân tín bảo quản cho. Nếu người bệnh tự ý muốn tắm rửa thay quần áo, thì hãy thuận theo ý muốn của họ, nếu nói là không muốn tắm, hoặc là cấm khẩu không thể nói được, thì không được cưỡng ép, bởi vì người trước khi mệnh chung, thân thể không thể tránh được là không đau đớn thống khổ, nếu chúng ta không biết cưỡng đi tắm rửa thay quần áo, thì sự đau đớn thống khổ càng tăng lên gấp bội. Lại có nhiều trường hợp, những người bình thường thâm tín Phật Pháp tín nguyện niệm Phật cầu sinh Tây Phương, nhưng đến khi lâm chung gia đình quyến thuộc đến di chuyển lay động náo loạn, khiến cho người đó mất đi chính niệm,

thậm chí không được vãng sinh Tây Phương, nhưng lại có thể sinh vào các cõi lành. Còn có những người bị người khác kêu gào va chạm rất mạnh, khiến khởi tâm sân hận, mà sinh vào các nẻo đường ác, cũng như Vua A Xà Thế chết phải đọa làm thân mãng xà, há chẳng đáng sợ lắm sao?

Khi lâm chung, có người ngồi người nằm thì cũng tùy thuận theo ý của người bệnh, tuyệt đối không được miễn cưỡng. Nếu tự biết bản thân mình khí cùng lực kiệt, nên nằm ở giường, không được cố làm cho người khác dễ coi, mà miễn cưỡng ngồi dậy trút hơi. Khi nằm, nên nằm về phía tay phải, mặt hướng về phương tây là thế tốt nhất, nhưng nếu thân thể đau đớn thống khổ, thì cho nằm ngửa, hay nằm về phía tay phải mặt hướng phương đông, cũng cứ để cho người chết tự nhiên, không được cưỡng ép họ.

Đại chúng khi đến giúp người mất trợ niệm, nên đem theo tượng đức A Di Đà tiếp dẫn, đem bày ở trong phòng bệnh của người bệnh, làm sao cho mắt người bệnh luôn nhìn thấy tôn tượng Phật. Người trợ niệm nhiều ít không quan trọng, nếu người nhiều, thì chia làm nhiều tốp để trợ niệm, làm sao cho liên tục không có gián đoạn, hoặc niệm sáu chữ hay niệm

bốn chữ, hoặc nhanh hay chậm, đều nên hỏi người bệnh, tùy theo người bệnh khi còn khỏe mạnh có những thói quen, sở thích, thú vui của họ mà niệm sáu hay bốn chữ, nhanh hay chậm. Người bệnh khi đó tuy không nói được, nhưng thấy âm điệu quen thuộc liền mặc niệm theo. Bây giờ nhìn thấy nhiều người đều theo ý của mình, mà quên đi không hỏi người bệnh những ngày bình thường có những thói quen sở thích gì, để cho người bệnh tương tục niệm theo. Tôi xin nguyện cho những người đi trợ niệm từ nay trở về sau, phải nên ghi nhớ lưu ý việc nhỏ nhưng lợi ích rất lớn này.

Bình thường khi chúng ta đi trợ niệm đều dùng Linh và Mõ nhỏ, nếu như cứ căn cứ vào kinh nghiệm của tôi mà nói, thì lúc đó thần kinh suy nhược, cơ thể yếu ớt, khi bệnh nặng rất sợ những âm thanh của Linh và Mõ, bởi vì âm thanh sắc bén kích thích thần kinh, khiến cho thân tâm của người bệnh không được yên ổn. Cứ theo ý nghĩ của tôi thì không nên dùng Linh và Mõ, chỉ dùng âm thanh của mình để trợ niệm là thỏa đáng nhất. Nhưng nếu dùng chuông mõ thì nên dùng chuông to mõ lớn, âm thanh hùng tráng của chuông mõ lớn khiến cho người nghe khởi tâm cung kính tốt hơn là

III. Lâm Chung Sau Một Ngày

dùng Linh và Mõ nhỏ vậy. Nhưng thị hiếu và sở thích của mỗi người đều không giống nhau, cho nên việc này nên hỏi trước người bệnh một cách tường tận, họ thích dùng và nghe loại âm thanh nào, sau đó thử cho họ nghe, nếu có chỗ nào không phù hợp, thì tùy theo thời gian địa điểm mà cải biến vậy, không được cố chấp bảo thủ ý kiến của mình.

III – LÂM CHUNG SAU MỘT NGÀY.

Người sau khi đã chết, việc cốt yếu cần nhất là không được di động, tuy thân thể của người chết dính đầy phân nhơ nước tiểu, đờm dãi máu me, các chất uế bẩn, cũng không được rửa ráy quét dọn lau chùi vệ sinh v.v…, cần phải trải qua tám giờ sau mới có thể tắm rửa thân thể, thay mặc quần áo mới. Tất cả mọi người chúng ta đều không chú ý đến việc này, không cho nó là quan trọng. Cho nên tôi chỉ khuyên tất cả chúng ta, nương vào việc này mà cẩn thận hành động khi trong gia đình quyến thuộc nhà mình có người mệnh chung.

Trước và sau khi mệnh chung, người nhà nhất thiết không được khóc than kêu gào, vì khóc lóc thì có lợi ích gì. Nên vì người mất mà giúp họ trợ niệm xưng tán danh hiệu đức Phật A Di Đà, khiến cho người mất

thực có lợi ích. Nếu chúng ta không cầm được đau thương phiền muộn muốn khóc để bày tỏ tình cảm của mình, thì hãy đợi sau tám tiếng đồng hồ rồi hãy khóc, hoặc là chạy đi nơi xa đừng để người chết nghe được mà khóc thì vô ngại.

Nếu nói sau khi sờ trên đỉnh đầu thấy ấm, tuy là có căn cứ, nhưng cũng không được cố chấp. Những ngày bình thường tín nguyện chân thực thiết tha, đến khi mệnh chung chính niệm phân minh, thì có thể chứng minh người này đã được vãng sinh.

Sau khi mệnh chung, trợ niệm đã xong, ra ngoài phải khóa cửa phòng lại, đề phòng người khác vào phòng, va chạm đến thân thể của người mất, nhớ là phải sau tám tiếng đồng hồ mới được tắm rửa thay quần áo. Nếu trong tám tiếng đồng hồ mà chúng ta chuyển hoặc di động, người chết tuy không nói được, nhưng cũng cảm thấy đau khổ.

Sau tám tiếng mà chúng ta thay quần áo, nếu các khớp tay chân cứng ra rồi, không thể chuyển động được, thì nên dùng nước nóng lau rửa, lại dùng khăn mặt ngâm nước nóng rồi quấn vào các khớp, không lâu các khớp liền có thể hoạt động như người sống vậy.

Tẩm liệm quần áo nên dùng quần áo cũ của người

IV. Các Việc Cần Siêu Tiến Cho Vong Linh

mất, không nên dùng quần áo mới để mặc cho người chết, mà quần áo mới này nên đem bố thí cho người khác, thì vong linh càng được phúc lạc. Lại cũng không nên dùng quan tài loại tốt, cũng không nên xây đắp mộ lớn to cao, một là hao tốn tiền tài của gia quyến, hai là vong giả cũng chẳng có lợi ích chi.

IV – CÁC VIỆC CẦU SIÊU TIẾN CHO VONG LINH.

Nội trong bốn mươi chín ngày, nếu muốn cảm thỉnh chư Tăng làm các Phật sự để cầu siêu tiến cho vong linh, thì lấy niệm Phật làm chủ. Nếu có tụng kinh bái sám, cúng Mông Sơn thí thực chẩn tế cô hồn v.v…, tuy những việc làm này có công đức bất khả tư nghì, nhưng có nhiều vị tăng đọc cho đủ văn, bày ra cho xong việc, không đúng như pháp, thì làm sao mà có lợi ích thiết thực được. Ngài Ấn Quang đại sư trong văn sao tập có trách chúng ta rằng “Những việc như tụng kinh bái sám, cúng Mông Sơn thí thực chẩn tế cô hồn v.v… chỉ là phô diễn hình thức, vất vả mà lợi ích chẳng cao”. Nếu chuyên tâm niệm Phật, thì ai mà chẳng có thể niệm được, đó chính là thiết thực nhất, lợi ích lớn nhất.

Khi thỉnh chúng tăng niệm Phật, thì người nhà thân thuộc cũng phải ngồi để niệm theo, chí thành khẩn thiết, như pháp kính cẩn, ắt cầu mong chư Phật Bồ Tát phóng tay tiếp dẫn vong linh, khiến cho kẻ còn người mất đều được lợi lạc.

Phàm khi niệm Phật v.v… hết thảy công đức đều đem hồi hướng cho tất cả pháp giới chúng sinh thì công đức đó càng thêm rộng lớn, lợi ích của người mất càng thêm tăng trưởng. Ăn uống cỗ bàn trong khi đám tang, trong vòng bốn chín ngày nên dùng đồ chay, không nên dùng đồ mặn rượu thịt tôm cá, khiến cho sát hại sinh mệnh, không có lợi ích cho vong linh. Khi truy điệu tiễn đưa không cần điếu văn rườm rà, lời văn bi ai, khi đưa tang cũng chẳng nên bày đặt phô diễn nghi trượng để cho người sống cảm thấy long trọng dễ nhìn, nên vì người mất mà tiếc phúc tích đức.

Sau khi bốn mươi chín ngày, thì luôn cử hành các việc siêu độ cầu tiến vong linh, đồng thời cũng để cho gia đình quyến thuộc bày tỏ tấm lòng hiếu hạnh của mình đối với người mất. Ngài Liên Trì đại sư thường khuyên chúng ta làm nhiều các việc truy tiến bạt độ vong linh, đừng nghĩ rằng vong linh đã được giải thoát nên không cần cầu siêu tiến độ mà không cử hành vậy.

V. Lời Kết

Tôi mong rằng tất cả các phường xã tổ dân cư, khu dân phố... nên thành lập các Trợ Niệm Đoàn để trợ niệm giúp các gia đình có người thân mệnh chung, khiến cho họ đi đúng chính pháp, không lầm lạc vào các hủ tục lạc hậu mê tín dị đoan, cũng góp một phần nhỏ vào việc ổn định đời sống xã hội của mỗi chúng ta.

V – LỜI KẾT

Một năm sắp hết, chẳng còn bao lâu nữa là đến ngày ba mươi tháng mười hai, đó là ngày cuối cùng của một năm, nếu chúng ta không chuẩn bị tích trữ tiền tài từ trước một cách ổn thỏa, thì khi chủ nợ đến đòi thì làm thế nào để đương đầu trả nợ đây? Cũng vậy, con người ta đến khi mệnh chung, cũng ví như ngày ba mươi tháng mười hai cuối cùng của một năm, lúc đó là những giây phút cuối cùng của một đời người, nếu không đem những tư lương để vãng sinh chuẩn bị một cách ổn thỏa, thì lúc đó chân tay luống cuống, kêu cha gọi mẹ sao đây. Nghiệp ác tích lũy nhiều đời, lúc đó đồng thời hiển hiện làm sao mà chạy thoát cho được? Đến lúc lâm chung, tuy là nhờ vào người khác trợ duyên cho mình, mọi việc đều đúng như pháp, nhưng bản thân mình khi sinh thời lúc bình thường hàng ngày

đều có công phu tu trì, khiến cho việc lâm chung một cách tự tại thảnh thơi. Cho nên tôi xin khuyên hết tất cả những bậc nhân giả đều phải sớm chuẩn bị trước cho mình mới tốt.

PHỤ LỤC 1 : Người chết xả báo tướng.

Người sau khi đã chết, thì tướng chết của họ như thế nào? Xin tường thuật như sau :

Người trong khi chết thì tâm hồn hôn ám mê muội, như ngủ như mơ, thân tâm buồn phiền cùng tột, những ý nghĩ sáng suốt lúc đó không hiện khởi. Lúc này các nghiệp thiện ác bó chặt lấy thân, lởn vởn hiện lên trước mặt, khí lạnh dần dần nổi lên, bao trùm toàn bộ thân thể. Sau chết tám tiếng đồng hồ, nếu kiểm tra các bộ phận của cơ thể, thấy hơi ấm ở đâu sau cùng thì có thể biết người đó thăng trầm ở cõi nào. Trong Duy Thức Học có lời tụng rằng:

Đỉnh thánh nhỡn sinh thiên

Nhân tâm ngã quỷ phục

Bàng sinh tất cái ly

Địa ngục cước bản xuất.

Có nghĩa là khi người mất tất cả các bộ phận của cơ thể của họ đều lạnh rồi, sau khi xem xét thấy có hơi

ấm ở đâu, thì có thể đoán biết người đó thác sinh về chỗ nào. Ví như ở đỉnh đầu thì người chết này sẽ đầu thai làm bậc thánh nhân, nếu ở vùng mắt thì sẽ được sinh lên cõi trời, nếu ở ngực thì đầu thai trở lại làm người, nếu ở vùng bụng thì đầu thai vào loài ngã quỷ, nếu ở đầu gối thì đầu thai làm loài súc sinh, nếu cuối cùng ở gan bàn chân thì người này đầu thai vào trong địa ngục.

PHỤ LỤC 2 : Năm loại tướng chết.

Người khi chết ở trên mặt của họ hiện ra các loại màu sắc, đại thể phân làm năm loại nhan sắc dưới đây, cũng từ màu sắc này mà chúng ta có thể nhận biết được người đó thác sinh về cõi nào.

1 : Màu đen tướng địa ngục.

2 : Màu xanh tướng súc sinh.

3 : Màu vàng tướng ngã quỷ.

4 : Màu bình thường tướng sinh cõi người.

5 : Màu tươi như hoa tướng sinh cõi trời.

PHỤ LỤC 3 : Phán đoán đã chết thật chưa.

1 : Không có nhãn thần, đồng tử dãn to.

2 : Hô hấp ngừng hẳn, bắt mạch không thấy.

3 : Toàn thân lạnh cứng.

Lúc này mới có thể quả quyết rằng người đó đã chết.

Phần III. Ba Điều Cốt Yếu Khi Lâm Chung

PHẦN III – BA ĐIỀU CỐT YẾU KHI LÂM CHUNG.

Việc bi thảm nhất của con người trên thế gian này không gì bằng chết, mà tất cả con người trên thế giới này không có một người nào được miễn cả. Cho nên người nào nếu có tâm muốn làm cho lợi mình lợi người, thì không thể không sớm mà tính kế lo lắng cho mình, cho người vậy.

Thực tế mà suy xét thì cái chữ “Chết” này cũng là giả, chỉ là nghiệp của đời quá khứ chiêu cảm quả báo một thời kỳ, đến khi quả báo của một giai đoạn đã hết, thì xả bỏ cái xác thân này, để chịu thụ một xác thân khác. Người mà không hiểu biết am tường về Phật pháp, thì không có phương pháp nào để thoát ra khỏi vòng luân hồi luẩn quẩn đó, chỉ còn cách theo nghiệp mà lưu chuyển thôi.

Hôm nay được nghe đức Như Lai nói ra pháp môn Tịnh độ để phổ độ cứu vớt chúng sinh, chỉ cần tín nguyện niệm Phật, chuẩn bị cho mình tư lương vãng sinh Tây Phương Cực Lạc thế giới, để miễn đi cái kỳ chịu khổ huyễn hoặc của sinh tử luân hồi, mà chứng lấy cái vui của Niết Bàn thường trụ. Cho nên trong mỗi chúng ta nếu có cha mẹ anh em và mọi người thân

quyến thuộc, nếu mắc bệnh nặng, khó mà chữa được, thì nên phát tấm lòng từ bi hiếu thuận, khuyên người đó phát tâm niệm Phật cầu sinh Tây Phương Cực Lạc thế giới, đồng thời trợ niệm, khiến cho người bệnh sau khi chết đi được siêu sinh tịnh độ, thì lợi ích đó làm sao mà có thể nói cho hết được.

Nay nói ba điều cốt yếu, để làm căn cứ thành tựu cho người mất vãng sinh tịnh độ, lời văn tuy có thô thiển, nhưng ý chính lấy ở trong kinh Phật, nay gặp được đầy đủ nhân duyên, cho nên nói ra để cho mọi người cùng thấu tỏ.

Nói có ba điều cốt yếu đó là những gì?

Một là thiện xảo khai đạo khiến cho người kia sinh tâm chính tín.

Hai là mọi người thay phiên nhau niệm Phật để giúp cho người mất giữ được chính niệm.

Ba là răn cấm không được chuyển động di dời, khóc lóc để đề phòng việc bất trắc xẩy ra.

Nếu mỗi người chúng ta đều y theo ba pháp thực hành, thì nhất định có thể tiêu trừ nghiệp chướng tiền khiên, tăng trưởng nhân lành tịnh độ, mong Phật tiếp dẫn vãng sinh Tây Phương. Một khi đã được vãng sinh, thì siêu phàm nhập thánh, liễu sinh thoát tử, dần dần

I. Thiện Xảo Khai Đạo Vỗ Về An Ủi Khiến Sinh Lòng Chính Tín

tiến tu ắt sau này sẽ đến ngày viên thành quả Phật. Những lợi ích to lớn như vậy, hoàn toàn đều nhờ vào sức lực trợ niệm của mỗi chúng ta. Nếu đúng như đó mà thực hành, thì đúng là người con hiếu thảo đối với cha mẹ, là người em ngoan đối với anh chị, là bậc cha mẹ hết mực hiền từ đối với các con, là người thật nghĩa thật trung đối với bạn bè hàng xóm, cũng là bối đắp gieo trồng nhân duyên tịnh độ cho chính bản thân mình. Lại đem pháp môn này quảng diễn tuyên truyền cho mọi người cùng hưởng ứng tin theo, dần dần góp gió thành bão, trở thành phong trào, người người biết niệm Phật, nhà nhà đều biết trợ niệm vãng sinh, há chẳng phải là sự tốt lành lắm ư? Nay từng điều từng điều tôi xin trần thuật lại cho mọi người cùng biết, việc này không thể một lúc một thời mà thích ứng cho được, xin mọi người chúng ta đều nên nhất tâm.

I – THIỆN XẢO KHAI ĐẠO VỖ VỀ AN ỦI KHIẾN SINH LÒNG CHÍNH TÍN.

Dùng lời thiết tha, khuyên nhủ bệnh nhân buông bỏ tất cả, nhất tâm niệm Phật, nếu như có việc nào trăn trối căn dặn lại con cháu, thì mau chóng dặn dò phó thác, sau khi mọi việc căn dặn phó thác đã xong, thì

nên buông bỏ tất cả, không vướng trần ai, chỉ một lòng nghĩ rằng bây giờ đây ta sẽ theo Phật vãng sinh về nước của Ngài. Còn lại tất cả mọi thứ giầu sang phú quý, thân bằng quyến thuộc, mọi thứ trần cảnh, những thứ này người bệnh và thân quyến đều phải nên biết, nó khiến cho người sắp chết phải chịu họa hại, bởi thế cho nên người sắp ra đi không được khởi lên cái tâm tham luyến. Phải biết, cái chân tính chân thật của mỗi con người và ngay của bản thân mình là không có sinh diệt, không có chết. Tại sao lại nói chết vậy, vì đó chỉ là quá trình xả bỏ cái thân này mà để đổi sang một cái thân khác. Nếu mà không niệm Phật thì thần thức người mất sẽ tùy theo nghiệp lực thiện ác mà sinh vào trong các đường thiện ác không có giống nhau. (Thiện đạo tức là cõi người, cõi trời; ác đạo tức là súc sinh, ngã quỷ, địa ngục; còn A Tu La có lúc gọi là Thiện đạo, lại gọi là Ác đạo bởi tu nhân nên cảm quả A tu la nửa thiện nửa ác bị kẹp vào giữa, cho nên rất phức tạp vậy). Nếu khi lâm chung một lòng niệm “Nam Mô A Di Đà Phật”, bởi có cái tâm chí thành niệm Phật, ắt sẽ cảm ứng được đức Phật phát lòng từ bi, đưa tay tiếp dẫn, khiến được vãng sinh. Đừng có tự ti mà nghĩ rằng mình chỉ là phàm phu nghiệp lực sâu dày, làm gì mà chỉ

niệm Phật mấy tiếng đồng hồ mà có thể thoát ly sinh tử vãng sinh Tây Phương ư?

Nên biết lòng từ bi của Đức Phật rộng lớn bao la, người có phạm các tội nặng như thập ác, ngũ nghịch, các tướng lâm chung địa ngục đã hiển hiện, nếu có thiện tri thức dạy cho niệm Phật, hoặc niệm mười tiếng, hay chỉ một tiếng, cũng đều mong Phật tiếp dẫn vãng sinh Tây Phương. Loại người này chỉ niệm có mấy câu mà được vãng sinh, huống là người nghiệp nặng đầy mình, lại ít niệm Phật, tâm sinh hoài nghi thì làm sao có thể vãng sinh? Nên biết chân tâm bản tính của mỗi chúng ta và Phật không hai, nhưng bởi nghiệp chướng nặng nề mà cái chân tâm đó chẳng được thụ dụng. Ngày hôm nay chúng ta đã quay về với Phật, cũng ví như người con đi xa lâu ngày hôm nay quay về với cha, lại cũng ví như trả lại cho ta cái quê hương đích thực của chính bản thân mình, cho nên đừng cho nó là việc bên ngoài, không quan trọng mà không lưu ở trong tâm.

Xưa kia đức Phật phát đại hoằng nguyện: “Nếu có chúng sinh, nghe thấy tên ngài, tâm sinh hoan hỷ, niềm tin kiên cố, chỉ niệm mười niệm mà người đó không được vãng sinh về nơi nước ngài, thì ngài quyết không lên ngôi chính giác”. Bởi thế hết thảy

chúng sinh khi lâm chung phát tâm chí thành niệm Phật, cầu sinh về cõi nước Tây Phương, thì không có người nào là ngài không giơ tay ra tiếp đón vãng sinh cả. Trăm nghìn vạn lần cũng không được hoài nghi, nếu hoài nghi là bị ngộ nhận, mà ngộ nhận thì cái họa không phải là nhỏ vậy. Huống hồ là lìa thế giới khổ đau này, sinh về thế giới vui vẻ kia, đó là việc rất nhanh chóng, chỉ cần trong gẩy móng tay là sinh sang nước Phật, mầu nhiệm như vậy ai mà chẳng vui mừng.

Lại cũng không tránh khỏi cho người mới vào đạo, không được hoài nghi, cho nên nói “Niềm tin là mẹ đẻ của chư Phật”. Nhất thiết không được sợ chết, vì chúng ta có sợ chết bao nhiêu, thì chúng ta cũng không làm sao tránh khỏi cái chết. Không ai là không chết, ngược lại vì có cái tâm niệm sợ chết, nên khó mà có phần vãng sinh Tây Phương, bởi vì cái tâm của ta và tâm của Phật tương phản không có điểm đồng nhau. Đức Phật tuy rằng tấm lòng đại bi của Ngài rất lớn, thương yêu hết thảy chúng sinh, nhưng chúng sinh không có quy y quay về nương tựa vào những lời dạy bảo của Ngài, thì làm sao để Ngài tiếp độ đây?

A Di Đà Phật vạn đức hồng danh, cũng ví như một lò lửa đỏ rực lớn. Lại nói bản thân của mỗi chúng

ta mang nặng chất chứa tội nghiệp của bao nhiêu đời kiếp, cũng ví như đám tuyết ở trong không trung. Nghiệp nặng như thế từ đời vô thủy cho đến đời nay, nhưng chỉ nhờ công năng niệm Phật mà nghiệp chướng liền được tiêu trừ hết, giống như miếng tuyết kia đem bỏ vào trong lò lửa nóng, chỉ trong giây lát liền tiêu tan hết. Lại nữa khi nghiệp ác đã tiêu diệt hết, chỉ còn lại thiện nghiệp tự nhiên tăng trưởng ngày càng thù thắng vi diệu, thì làm sao có thể làm trở ngại cho việc vãng sinh của chúng ta ư? Làm sao phải lo là Phật Di Đà lại không đến tiếp dẫn chúng ta ư?

Nếu như chúng ta phủ dụ, an ủi, vỗ về, dùng lời nói uyển chuyển để khai đạo chỉ dẫn, khiến cho người bệnh sinh tâm chính tín, thì đó cũng là công đức Phật sự của mỗi chúng ta. Đó cũng là việc làm thành thật của những người con hiền cháu thảo tận tâm báo hiếu trả nghĩa người thân, cho nên việc làm này luôn để trong tâm, nhất thiết không được tùy thuận theo nhân tình thế thái của người thế gian mà đi cầu xin thần linh khấn vái đình này miếu nọ, bươn bả tìm thầy bốc thuốc ở khắp bốn phương hầu kéo dài tuổi thọ, không biết rằng một khi thọ mệnh đã hết, thì dù cho quỷ thần có tài giỏi, thuốc thang dù có diệu dụng như thế nào đi

II. Mọi Người Thay Phiên Nhau Niệm Phật Để Giữ Gìn Tịnh Niệm Cho Người Sắp Chết

nữa cũng không khiến cho người kia khỏi bị chết ư. Cho nên tất cả các việc làm nhiều như vậy của thân quyến chúng ta đều không có sự lợi ích, duy chỉ có việc niệm Phật, với lòng tha thiết khẩn thành của chúng ta mà được cảm thông vậy. Có nhiều người khi cha mẹ chuẩn bị lâm chung, không tiếc tiền của mời các vị y bác sỹ nổi tiếng về nhà chữa trị cho cha mẹ mình, cho việc làm đó là người con có hiếu hạnh độc nhất, để cho mọi người xưng dương tán thán mình là người con hết lòng hiếu thuận với cha mẹ, mà không biết thiên địa quỷ thần đã chứng giám tâm của mình rồi. Lại có người tang lễ của cha mẹ thì phô diễn khoa trương lãng phí, mà không biết dùng những đồng tiền đó để cứu giúp cho những người bị thiên tai, hoạn nạn v.v….

Cho nên phàm những người làm con có hiếu, phải nên chú trọng đến thần thức tâm ý của cha mẹ mình khi lâm chung, còn những hình thức tang lễ linh đình, phô diễn bày đặt, thì chỉ nhận lấy những lời tán dương khen ngợi của người thế gian cho đó là hiếu, chẳng qua cũng chỉ là làm cho ta vui vẻ cười mãn nguyện một chút mà thôi.

II – MỌI NGƯỜI THAY PHIÊN NHAU NIỆM PHẬT ĐỂ GIỮ GÌN TỊNH NIỆM CHO NGƯỜI SẮP CHẾT.

Lúc trước chúng ta đã khai thị chỉ bày, khiến cho bệnh nhân khởi lòng chính tín. Nhưng vì bệnh nhân thân thể và tâm sức đều yếu ớt, nếu ngày bình thường mà không có tu niệm Phật, như những người khác không có đạo, thì không có một người nào là biết niệm Phật, mà nếu có đi chăng nữa thì cũng không liên tục trì niệm danh hiệu Phật, họ chỉ niệm một hai câu cho có lệ mà thôi. Người bệnh đó cũng không lấy việc trì niệm danh hiệu Phật là việc cốt yếu để chữa trị thân bệnh – tâm bệnh, cầu sinh Tây Phương của bản thân mình, không tự làm chủ được, tâm dễ bị xáo động. Cho nên lúc này toàn nhờ vào sức trợ niệm của mọi người xung quanh, để cho người bệnh có đủ ý chí và sức lực để niệm Phật. Vì thế những người thân bà con quyến thuộc nên đồng phát lòng hiếu thuận, khởi tâm từ bi, vì người bệnh kia mà trì niệm danh hiệu Phật.

Nếu xem người bệnh chưa đến lúc lâm chung, thì mọi người phân làm ba nhóm, số lượng nhất định, để thay phiên nhau trợ niệm. Nhóm đầu tiên trợ niệm thì hai nhóm sau mặc niệm, cứ mỗi nhóm niệm một tiếng và mặc niệm hai tiếng, lần lượt thay phiên nhau, qua ngày sang đêm không nài gian khổ. Nếu có việc nhỏ của bản thân, thì cũng phải niệm hết ca trợ niệm của

mình, đợi đến thời gian nhóm mình mặc niệm thì mời đi ra để xử lý công việc, chứ không được bỏ ra giữa chừng, làm mất đi sự trang nghiêm và chính niệm của người khác.

Chúng ta đều phải nên biết trợ duyên cho người được vãng sinh, thì sẽ gặt được quả báo người khác trợ niệm cho mình, nhân nào quả đấy chẳng hề sai khác. Đó cũng là bổn phận của mỗi chúng ta làm tròn hạnh hiếu đối với cha mẹ, lại cũng là tô bồi ruộng phúc, làm lớn căn lành cho chính bản thân mình, quả thực là đạo lợi mình lợi người, cũng chẳng làm uổng phí đã sinh ra ở cõi đời này. Thành tựu cho một người được vãng sinh tịnh độ, cũng là thành tựu cho một chúng sinh thành Phật, thì công đức này làm sao đo lường cho hết được.

Ba nhóm thay phiên nhau liên tục, làm cho tiếng niệm Phật không có dừng nghỉ đứt đoạn, nếu bệnh nhân đủ sức lực có khả năng niệm được, thì cũng niệm thầm theo, nếu không niệm được thì cũng thu nhiếp ở nơi tai, tâm chẳng có hai niệm, thì lúc đó tâm mình và Phật tương ứng vậy. Tiếng niệm Phật không được lớn quá, vì đọc to thì mất nhiều dương khí, không thể niệm lâu dài được, lại cũng không được nhỏ quá, vì nhỏ

người bệnh nghe không được rõ ràng. Cũng chẳng được nhanh quá, mà cũng chẳng được chậm quá, vì nhanh thì người bệnh không niệm theo được, nghe cũng chẳng rõ ràng, mà chậm thì khí từ câu nọ sang câu kia tiếp chẳng sang, cũng khó mà được ích lợi vậy. Nên không to không nhỏ, chẳng nhanh chẳng chậm, chữ chữ phân minh, câu câu rõ ràng, khiến cho người bệnh từng chữ từng câu đi vào trong tai rồi vào đến tâm qua đó mới đủ lực vãng sinh.

Pháp khí để dùng khi niệm Phật duy nhất chỉ dùng “Dẫn Linh” còn tất cả các pháp khí khác đều không nên dùng. “Dẫn Linh” tiếng thanh linh lợi, khiến cho người nghe tâm địa thanh tịnh, mõ tiếng trầm ồm ồm cho nên không được dùng để trợ niệm khi lâm chung. Lại nên chỉ niệm bốn chữ danh hiệu Phật, lúc mới bắt đầu niệm, thì niệm ít câu sáu chữ sau đó chuyển sang “A Di Đà Phật” bốn chữ, không niệm “Nam Mô” để cho ít thì mới dễ niệm, người bệnh có thể tùy theo sức mình mà niệm theo, hay nhiếp tâm nghe, đều để tiết kiệm tâm sức cho người bệnh. Người trong gia trung quyến thuộc đều nên như thế mà niệm, bên ngoài thì mời các bậc thiện hữu tri thức cứ đúng như pháp đã dạy mà

niệm, người nhiều người ít đều không nên biết cũng cứ như vậy mà niệm. Không được tất cả mọi người đồng niệm, sau đó nghỉ một lúc rồi lại niệm tiếp, khiến cho danh hiệu Phật cho người bệnh bị gián đoạn. Nếu đến thời gian ăn cơm thì thay phiên nhau mà niệm, nhóm ăn nhóm niệm, đừng để cho âm thanh niệm Phật bị đứt đoạn. Nếu nhìn thấy người bệnh chuẩn bị trút hơi thở cuối cùng, thì ba nhóm lúc này cùng phải niệm, niệm cho đến khi người bệnh tắt hơi thì lại phân làm ba nhóm thay phiên nhau niệm thêm tám tiếng đồng hồ nữa, sau đó mọi người mới được ra ngoài nghỉ ngơi, để cho người nhà lúc này mới tắm rửa thay quần áo v.v..., và làm tất cả các việc an táng, tang lễ, và các việc hậu sự khác.

Khi chúng ta đang trợ niệm, thì không được cho người nhà người thân đến trước mặt bệnh nhân thăm viếng hỏi han. Nếu cứ lấy ở góc độ cảm tình mà nói, thì khi đang trợ niệm, mà người thân đến xem xét hỏi han vỗ về an ủi v.v… thì những người này là người có tình cảm thật sự chân thành, có ích cho bệnh nhân. Nếu như cứ dùng cái tình cảm của thế gian, thì đúng thực là đối với người chu đáo tận tụy,

III. Ngăn Cấm Không Được Di Chuyển, Khóc Than Để Đề Phòng Việc Không Hay Xảy Ra

tình cảm của họ đối với người bệnh chúng ta có thể cảm thông, việc người thân chuẩn bị ra đi ai mà chẳng xót chẳng đau. Cho nên tất cả mọi việc đều phải nhờ vào sự am tường thông hiểu đạo lý một cách minh bạch sáng suốt của người chủ sự, cho người nói với người đến thăm viếng đó, để cho họ hiểu mà thông cảm cho, để tránh việc tình cảm làm trở ngại tác hại cho người bệnh, bởi do phân tâm mà không được vãng sinh vậy.

III – NGĂN CẤM KHÔNG ĐƯỢC DI CHUYỂN, KHÓC THAN ĐỂ ĐỀ PHÒNG VIỆC KHÔNG HAY XẨY RA.

Khi người bệnh chuẩn bị dứt hơi thở cuối cùng, cũng là khoảng thời gian phán đoán xem người mất sẽ được đầu thai là bậc thánh hay kẻ phàm, là người hay là quỷ, là giây phút ngàn cân treo sợi tóc, hết sức quan trọng cho sự tái sinh của người bệnh. Do đó chỉ có thể dùng danh hiệu Phật, khai đạo chỉ bày nhắc nhở người bệnh, tuyệt đối không được tắm rửa, thay quần áo, hay di chuyển sang chỗ khác. Chẳng cần biết người bệnh nằm ngồi như thế nào chúng ta chỉ thuận theo các tư thế của họ, không được một chút di động hay nắn chỉnh, lại cũng không được đối với người bệnh sinh

lòng chua xót đau thương, hay khóc lóc kêu than v.v… Trong lúc này người bệnh thân không tự chủ, chỉ cần một cái động nhẹ vào chân tay hay bất cứ chỗ nào trong thân thể, thì nó cũng đau đớn ví như chúng ta đang bóp tay vặn chân cào xé thân thể vậy. Khi cơ thể đau đớn rất dễ khởi tâm sân hận, tâm sân hận khởi lên, thì tâm niệm Phật dứt, lúc này thần thức linh hồn chỉ còn cách tùy theo cái tâm sân hận mà đầu thai thôi, phần lớn những người này đầu thai làm loài độc ác, cho nên rất đáng kinh đáng sợ. Nếu người bệnh nhìn thấy hay nghe được cảnh kêu gào khóc thương của người thân, thì lúc này tâm luyến ái phát khởi, tâm niệm Phật liền dứt hẳn, người bệnh lại tùy theo cảnh tình ái dẫn đi, cho đến đời đời kiếp kiếp không được giải thoát. Lúc này việc lợi ích thiết thực nhất là nhất tâm niệm Phật, mà tai hại lớn nhất là khóc lóc kêu gào. Nếu vọng động khóc lóc kêu gào khiến cho tâm sân hận và tâm tham luyến ái tình, thì ngàn người muốn sinh Tây Phương cũng chẳng được một người.

Lại nói người chuẩn bị chết, nếu khí nóng mà từ dưới đi lên trên thì đó là tướng siêu thăng, còn khí từ trên đi xuống dưới là tướng đọa lạc, cho nên có câu thơ rằng:

Đầu làm bậc thánh, mắt sinh thiên

Người nóng ở tim, bụng ngã quỷ

Súc sinh thì ắt từ đầu gối mà ra

Dưới bàn chân nóng đọa địa ngục.

Nhưng khi mọi người thành tâm trợ niệm, thì khí nóng có thể từ dưới mà được vãng sinh về Tây Phương. Tối kỵ là việc dò dẫm thăm xem hơi nóng ở chỗ nào, nếu lúc đó mà thần thức chưa ra đi, thì việc bàn tay chúng ta thăm dò động vào cơ thể người chết chính là một kích thích, khiến cho tâm người chết sinh phiền muộn đau đớn, làm trở ngại cho việc vãng sinh của họ, thì đó không phải là tội vô lượng vô biên lắm sao. Nguyện cho tất cả những người thân hữu, bạn bè tri thức khẩn thiết chí thành nhất tâm niệm Phật, không nên thăm dò hơi nóng lạnh ở chỗ nào. Nên phận làm con phải lấy việc đó mà khắc ghi ở trong lòng, đó mới thực là người con hiếu hạnh báo đáp thâm ân.

Nếu cứ căn cứ vào những phong tục, tình cảm của người thế gian, thì đó chính là chúng ta không tiếc một hành vi cử chỉ nào để đẩy người thân sắp mất của gia đình mình vào trong biển khổ. Những người không có tri thức thì đều cho rằng những cử chỉ hành vi của chúng ta, mà người thế gian cho đó là hiếu đạo, được

mọi người xưng tán, nhưng có biết đâu cái Hiếu của chúng ta cũng giống như tình yêu của La Sát nữ vậy. Trong kinh có nói rằng: Quỷ La Sát nữ ăn thịt người, mà lại nói rằng vì ta yêu người này nên mới ăn thịt họ. Cũng giống như những người vô trí kia làm việc hiếu vậy, khiến cho người thân của mình mất hết sự bình yên vui vẻ tĩnh lặng, chịu sự khổ đau dày vò, thế mà cứ nói là hiếu, thì há chẳng giống như tình yêu của Quỷ La Sát ư? Tôi nói những lời này, thật không gần gũi với những tình cảm suy nghĩ thường tình của người thế gian, nhưng nếu cứ căn cứ vào thực tế mà nói, việc quan trọng nhất của người thân chúng ta là khiến cho người thân của chúng ta được vãng sinh, người còn sống thì tăng phúc tăng lộc, đó cũng là những điều cần nên biết của những người có tấm lòng nhiệt thành, con hiền cháu thảo, bạn bè thân hữu.

Câu nói: Đỉnh thánh, nhỡn sinh thiên, có nghĩa rằng khi con người chúng ta dứt hết hơi thở, toàn thể cơ thể đều lạnh toát, duy chỉ còn sót lại nơi đỉnh đầu là còn nóng, thì người mất này nhất định sẽ siêu phàm nhập thánh, liễu sinh thoát tử. Nếu hơi nóng còn lưu lại ở mắt và ở trán, thì người này sẽ sinh về cõi trời, nơi tim mà còn nóng thì sinh về cõi người, bụng thì đọa vào loài ngã