Việc Lớn Nhất Của Đời Người

Mục Lục

VIỆC LỚN NHẤT

CỦA ĐỜI NGƯỜI

GIÁO HỘI PHẬT GIÁO VIỆT NAM

Thích Giác Nghiên chuyển ngữ

VIỆC LỚN NHẤT

CỦA ĐỜI NGƯỜI

NHÀ XUẤT BẢN TÔN GIÁO

PL. 2555 – DL. 2011

VIỆC LỚN NHẤT

CỦA ĐỜI NGƯỜI

MỤC LỤC

PHẦN I: VIỆC LỚN NHẤT CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI .........9

I – Duyên khởi.....................................................................9

II – Lời nói đầu..................................................................11

III – Hô hấp ngừng thần thức vẫn chưa rời khỏi cơ thể con

người..................................................................................16

IV–Thuyết minh thần thức lúc nào rời khỏi cơ thể con người

...........................................................................................21

V – Thần thức khi lìa khỏi thể xác đi về chỗ nào? ............23

VI – Những điều mà người bệnh cần nên biết ..................26

VII – Những điều gia đình người bệnh cần biết................32

VIII – Những điều cần biết ở nhà tang lễ..........................42

IX – Nếu hỏa táng thì sau bẩy ngày hãy cử hành..............49

X – Di chúc dặn dò cháu con ............................................49

XI – Nhân của tự lực và duyên của tha lực .......................51

XII – Kết luận....................................................................55

PHẦN II: PHÚT CUỐI CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI ...............61

I – Khi bệnh nặng ..............................................................61

II – Khi lâm chung.............................................................64

III – Lâm chung sau một ngày...........................................67

IV – Các việc cầu siêu tiến cho vong linh.........................69

V – Lời kết.........................................................................71

Phụ lục 1 : Người chết xả báo tướng.........................72

Phụ lục 2 : Năm loại tướng chết ................................73

Phụ lục 3 : Phán đoán đã chết thật chưa....................73

PHẦN III – BA ĐIỀU CỐT YẾU KHI LÂM CHUNG........74

I – Thiện xảo khai đạo vỗ về an ủi khiến sinh lòng chính tín

...........................................................................................76

II – Mọi người thay phiên nhau niệm Phật để giữ gìn tịnh

niệm cho người sắp chết....................................................81

III – Ngăn cấm không được di chuyển khóc than để đề phòng

việc không hay xẩy ra........................................................86

PHẦN IV – TẠI SAO LẠI LÀM CÁC PHẬT SỰ? .............90

I – Tại sao lại làm các Phật sự?..............................................91

II – Mời người xuất gia làm các Phật sự thì được lợi ích gì?

...........................................................................................93

III – Người khi chuẩn bị lâm chung thì chúng ta nên làm như

thế nào?..............................................................................94

1 – Tùy nặng..............................................................95

2 – Tùy tập.................................................................95

3 – Tùy niệm..............................................................95

IV – Vong linh là cái gì ?...................................................98

V – Ai nên làm Phật sự, cúng bái tụng kinh? ..................101

VI – Tụng kinh để làm gì?...............................................106

VI – Bái sám để làm gì? ..................................................109

VII – Cúng Diệm Khẩu để làm gì?..................................112

VIII – Việc cúng bái siêu độ giữa người và quỷ..............114

PHẦN IV NGHỆ THUẬT CỦA VIỆC CHẾT.................... 118

1 – Các sự việc cần chú ý khi lâm chung ........................118

2 – Xử lý một cách thích đáng khi lâm chung.................119

3 – Các hạng mục khi trợ niệm .......................................119

4 – Làm sao để cho vong linh được lợi ích .....................121

5 – Phương pháp dùng cát kim quang minh....................121

5.1- Cách dùng cát cho người chôn.........................121

5.2- Cách dùng cát cho người hỏa táng...................122

6 – Phương pháp dùng áo vãng sinh ...............................122

7 – Phù chú để ở ngực .....................................................123

8 – Làm thất thất lai tuần như thế nào? ...........................124

9 – Làm sao để giúp cho vong linh được lợi ích .............124

10 – Chú thích .................................................................125

PHẦN V : KIẾN THỨC CƠ BẢN KHI TRỢ NIỆM.........127

1 – Những điều nên biết về cách trợ niệm sinh tây .........127

2 – Ý nghĩa và quy tắc khi trợ niệm................................134

3 – Tham khảo pháp ngữ để khi thị khi trợ niệm............142

4 – Các hạng mục cần bàn giao khi lâm chung ...............145

5 –Thông cáo cho mọi người biết, khi đoàn trợ niệm đang

làm việc ...........................................................................147

6 – Gia thuộc cần biết khi trợ niệm lúc lâm chung .........149

7 – Nên biết khi trợ niệm.................................................152

7.1 – Thiết bị trợ niệm.....................................................152

7.2 – Bắt đầu trợ niệm.....................................................153

7.3 – Số người niệm Phật ................................................153

7.4 – Pháp ngữ khai thị....................................................153

7.5 – Dự phòng chướng ngại ...........................................154

7.6 – Những điều cấm kỵ. ...............................................154

7.7 – Sau khi trợ niệm.....................................................156

PHỤ LỤC. ..............................................................................157

- Ba loại người nhất định vãng sinh ................................157

- Bẩy điều đáng tiếc.........................................................157

- Sinh sang Tây Phương được mười loại thù thắng.........159

- Liên Trì đại sư khuyên người niệm Phật.......................160

- Chín thứ thù thắng khi người niệm Phật .......................162

- Bẩy loại bất tịnh quán ...................................................163

- Người phát năm loại tâm nhất định vãng sinh ..............165

- Chín phương pháp quán tưởng bất tịnh ........................166

- Quán xương trắng .........................................................168

- Ngài Liên Trì đại sư nói ................................................169

1 – Niệm Phật thắng hơn trì chú vãng sinh .............169

2 – Niệm Phật thắng hơn các chú khác ...................169

3 – Niệm Phật thắng hơn tất cả các công đức khác.170

4 – Phổ khuyên tu trì. ..............................................170

Phần I: Việc Lớn Nhất Của Một Đời Người - I. Duyên Khởi

PHẦN I

VIỆC LỚN NHẤT CỦA MỘT ĐỜI NGƯỜI

I – DUYÊN KHỞI

Mỗi chúng ta đều ngộ nhận rằng, khi người bệnh ngừng hô hấp thì tức là chết, việc ngộ nhận đó khiến cho người bệnh phải chịu sự đau đớn về thể xác lẫn tâm thức rất là lớn. Kỳ thực sau khi người bệnh ngừng hô hấp, thì linh hồn của họ (trong Phật học gọi là Thần Thức) vẫn chưa ra ngoài thể xác, mà vẫn còn tri giác ở trong trạng thái hôn mê, đó là những giấy phút đau đớn, hoảng loạn, mờ mịt, bất tỉnh của người bệnh. Vì đó mà kẻ hèn này xin mạo muội dịch quyển sách này mong giới thiệu với các bạn đọc, để có những kiến thức nhận biết trước và sau khi lâm chung của người bệnh. Nhân đây kẻ hèn cũng xin kêu gọi tất cả mọi người, mọi giới trong xã hội nên chú trọng “Việc lớn nhất cuối

cùng của đời người”, tất cả chúng ta đều nên suy nghĩ, vì người bệnh trước khi lâm chung mà làm những việc có ích cho họ, khiến họ ra đi được thanh thản nhẹ nhàng, linh hồn họ được đi về những cảnh giới tốt lành. Vì trong lúc lâm chung đó, trước mắt người chết là con đường giải thoát, hay nghiệp duyên ràng buộc, thăng lên hay đọa xuống của người chết, đều dựa vào sự trợ duyên của mỗi chúng ta. Vì thế tất cả mọi người hãy nên thận trọng!

Phật ở đâu xa Phật ở lòng

Cõi lòng thanh tịnh tợ hư không

Mùi hương phảng phất sen thơm ngát

Át cả bùn nhơ chốn bụi hồng.

II. Lời Nói Đầu

II – LỜI NÓI ĐẦU

Mỗi con người chúng ta được cấu tạo là do hai phần thể xác và linh hồn hòa hợp mà thành. Linh hồn thì bất sinh bất diệt, thể xác thì do vật chất hòa hợp cấu tạo mà thành, cũng ví như phòng ốc, xe cộ vậy. Mọi vật đều trải qua bốn định luật, thành - trụ - hoại – không, cơ thể con người chúng ta thì có sinh – già - ốm - chết, linh hồn sau khi rời khỏi cơ thể thì hơi nóng cũng dần dần ra đi, mệnh căn đoạn sạch, đó mới gọi là chết. Thực tế chết là cái thân thể chết, linh hồn không chết. Nhưng khi người bệnh không còn hô hấp, nhịp mạch ngừng hẳn thì linh hồn của họ cũng không phải lúc nào cũng rời khỏi thể xác ngay. Vậy khi người bệnh dứt hơi thở thì lúc nào linh hồn của họ rời khỏi thể xác? Nhanh nhất thì ngay lập tức đi liền, chậm nhất thì có thể kéo dài từ một đến hai ngày. Trên thực tế số linh hồn đi ra nhanh nhất hay chậm nhất rất ít, rất hiếm, còn nếu nói về mức độ phổ thông của người chết, thì đại thể từ mười đến mười hai giờ sau, linh hồn sẽ lìa xa ra ngoài thể xác. Lại nói sau khi ngừng hô hấp trải qua một số ngày

thường có các trường hợp xảy ra người chết sống lại, nguyên nhân đại thể có hai phần chính:

Một là linh hồn của người đó vẫn chưa rời khỏi thể xác.

Hai là linh hồn đã đi ra ngoài thể xác rồi, nhưng vì tham luyến lại quay trở lại.

Những điều nói ở trên đều là sự thật, vì vậy đối với việc lớn lâm chung của đời người, chúng ta cần phải hết sức cẩn thận. Mọi người chúng ta đều ngộ nhận rằng, khi người bệnh ngừng hô hấp, hay mạch đập dừng hẳn tức là người chết, liền coi người đó như một cái xác chết, một cái tử thi hôi thối đáng ghê sợ, mà họ không biết rằng vì việc nhìn nhận sai lệch của mình khiến cho người chết phải chịu đau đớn rất lớn. Do đó mà quyển sách này cung cấp cho tất cả chúng ta những kiến thức cơ bản để xử lý đối đãi với người chết, đồng thời cũng kêu gọi mọi người mọi giới trong xã hội, nên coi trọng người bệnh trước và sau khi lâm chung. Linh hồn của chúng ta thì bất diệt, người nhà nên chú trọng đến linh hồn của người chết khi lâm chung. Làm cách nào để khiến cho linh hồn người mất không phải chịu sự thống khổ? Làm cách nào để cho linh hồn của họ an tĩnh? Linh hồn của họ cần chúng ta

giúp đỡ cái gì? Nên hướng dẫn linh hồn của họ đi về chỗ nào? Làm như thế nào thì có lợi cho vong linh người mất? Làm những việc gì thì có hại cho vong linh? Rất nhiều vấn đề cần phải cẩn trọng. Trong chúng ta có rất nhiều người có trí tuệ siêu việt, nhưng đối với việc lớn cuối cùng của một đời người thì luôn bảo thủ và cho rằng: Khi hệ hô hấp ngừng hẳn, thì gọi là chết, đó là đoạn diệt, chỉ là cái xác không hơn không kém, vô tri vô giác. Do quan niệm như thế, cho nên coi điều đó là đương nhiên. Sau đó thì thân nhân của họ tính xem làm sao để tổ chức lễ tang cho thật to, thật long trọng, thật hoành tráng, mà họ không biết rằng đó chỉ là cái hư vô, mộng huyễn không có thật, không có ích cho vong linh. Mà chúng ta lại quên đi, không chú trọng, hay coi thường những điều cần nên giúp đỡ một cách thiết thực cho linh hồn người mất. Nhận thức sai lầm dẫn đến hành động, cử chỉ, việc làm sai lầm, khiến cho người mất phải chịu thống khổ đau thương một cách oan uổng. Khi còn sống thì mờ mờ mịt mịt, bất giác bất tri, vậy đó có phải là có trí không?

Người bệnh khi hô hấp và mạch đập tuy là dừng hẳn, nhưng Linh Hồn (hay còn gọi là Thần Thức) vẫn chưa lìa khỏi thể xác, không những họ vẫn còn tri giác

(sự nhận biết) ở trong trạng thái hôn mê, tâm thức của họ vẫn có sự cảm thọ, cảm nhận những tác động ở bên ngoài đến với họ, cũng ví như con Rùa sống bị lột mai, đau đớn biết nhường nào. Do đó khi linh hồn của người chết chưa rời khỏi cơ thể, nên đặc biệt chăm sóc một cách nhẹ nhàng ân cần, nên nói những lời nói từ tốn khuyên nhủ đầy lòng từ bi, bác ái. Nơi người chết nằm phải tạo thành một nơi mà mọi người ở xung quanh tràn đầy không khí bình tĩnh và an ninh, do đó mà không được lập tức chuyển động hay tìm kiếm, lay chuyển người chết, không được kêu gào khóc lóc bi ai, không khiến cho Linh Hồn của người bệnh bị kích động, mà dẫn tới đau đớn khổ đau càng thêm lớn. Đồng thời cũng cần phải nghĩ tới vấn đề Linh Hồn của họ đi về chỗ nào? Tái sinh về đâu? Hay bỏ mặc cho Linh Hồn họ tùy theo nghiệp lực Thiện – Ác lúc sinh thời mà phải chịu quả khổ lưu chuyển thăng trầm? Hay là hướng dẫn Linh Hồn của họ ra ngoài ba cõi (Dục giới – Sắc giới – Vô Sắc giới) chứng đắc được quả Niết Bàn giải thoát an lạc tự tại? Những điều quan trọng như thế, mà tất cả mọi người chúng ta đều coi nhẹ không chú trọng. Chúng ta không biết khi Linh Hồn chưa rời khỏi thể xác, không biết nhẹ nhàng chăm sóc

yêu thương, an ủi động viên sự đau khổ của người chết, không biết bày đặt sắp xếp, an bài việc dẫn đạo, tụng kinh cứu độ, không biết trước khi làm lễ nhập liệm, phải tăng cường xem xét, việc nên làm thì lại không làm, việc không nên làm mà lại làm, đó là điên đảo không có trí tuệ vậy. Đối với các vấn đề của người chết, thì chỉ nói một câu cửa miệng che lấp, đó là không biết cho xong chuyện, không làm hết bổn phận của người thân, cũng chẳng làm tròn đạo hiếu, chỉ mong làm cho nhanh chóng cho xong việc, dẫn đến tâm hồn mình càng thêm sai lầm. Vậy chẳng đáng chua xót lắm ư? Quyển sách này là những lời lẽ khẩn thiết chí thành kêu gọi mọi người trong xã hội hãy biết rằng: “Chết” là việc lớn cuối cùng của một đời người, chỉ có nương theo Phật Pháp mới có được những nhận thức hiểu biết một cách chuẩn xác, để làm lợi ích triệt để cho người Chết. Nếu mọi người chúng ta còn ngờ vực thì hãy thân cận gần gũi những bậc Thầy chuyên đi giảng thuyết Phật Pháp, chúng ta không những có thể dứt tan sự hoài nghi của mình, mà còn có thể tăng thêm sự hiểu biết, lòng tin ngày càng thêm kiên cố. Cho nên những việc có quan hệ đến sự lợi hay hại của người bệnh khi chết, làm sao chúng ta có thể không thận trọng được ư?

III. Hô Hấp Ngừng, Thần Thức Vẫn Chưa Rời Khỏi Cơ Thể Con Người

III – HÔ HẤP NGỪNG, THẦN THỨC VẪN CHƯA RỜI KHỎI CƠ THỂ CON NGƯỜI.

Người bệnh sau khi dứt hẳn hơi thở, Linh Hồn của họ vẫn chưa rời khỏi thể xác, thì người đó vẫn còn tri giác, nhận biết các tác động bên ngoài xảy ra xung quanh họ. Trải qua một quãng thời gian, sau khi cơ thể của họ lạnh hết, Linh Hồn ra đi gồm “Thọ - Noãn – Thức”, khi cả ba thứ này đều rời khỏi cơ thể, mới gọi là chết. Sau khi dứt hẳn sự hô hấp, Linh Hồn của họ chưa rời khỏi cơ thể, thì đó là quãng thời gian rất là đau khổ của họ. Nhiều lúc người chết nghĩ đến những việc làm, những tình cảm, những việc buồn, những việc chưa làm xong hay chưa kịp dặn dò hay nhắc nhở người ở lại khi họ còn sinh thời mà cảm thấy lưu luyến, ướt lệ. Cũng có người vì tham luyến việc tình ái ở thế gian, hay thương con nhớ cháu, tiền tài của cải danh vọng mà khó có thể cắt trừ rời bỏ đi được. Hay cũng có người “Tâm nguyện chưa xong”, tuy đã lìa khỏi thế gian, mà vẫn bi thương khổ não. Lại cũng có người “Oan khuất chưa thanh minh được” mà không chịu nhắm mắt ra đi, những lúc đó sự buồn phiền, khổ đau giao nhau, lòng người mất khó mà dứt bỏ. Nếu chúng ta lại còn chuyển động, va chạm sờ mó, thay quần áo,

tắm rửa v.v…, hay Linh Hồn người mất nghe thấy tiếng khóc thương kêu gào kể lể của chúng ta, thì đó không phải khiến cho Linh Hồn của người mất chưa ra đi, chịu sự kích thích rất là lớn sao? Chúng ta là những người còn sống, sao nỡ nhẫn tâm mà làm thương hại đến người thân của mình hay sao? Tất cả là vì chúng ta không biết, tự cho rằng người bệnh khi dứt hơi thở là chết, là một cái xác, là cái thây ma, giống như khúc gỗ, cục đất, như vật vô tri vô giác không hơn không kém. Từ việc nhận biết sai lầm của gia đình người thân, con cháu họ hàng dẫn đến việc làm sai lầm, do đó mỗi người chúng ta ai ai cũng phải biết.

Vì đại đa số chúng ta đều sao sai lầm như vậy, nên khi người chết vừa tắt hơi thở, chúng ta liền lập tức khóc lóc kêu gào vật vã, đập bới vần lay, hay nắm lấy tay chân, vuốt ve người bệnh mà kêu gọi, hoặc liền chuyển động, khênh ra chỗ khác, kéo tay kéo chân, vuốt cho thân hình ngay thẳng, sợ đợi chút nữa thì không duỗi ra được. Hay nhân khi cơ thể chưa lạnh vội vàng tắm rửa thay đổi xiêm y quần áo, hoặc tiêm thuốc trợ tim, hay dùng chất chống thối, hoặc vừa mới chết xong liền đưa vào nhà lạnh, kho lạnh, hay là ướp đá sinh học, hay có khi ngay lập tức chuyển đến nhà tang

lễ. Lại có người sáng vừa chết xong chiều vì một lý do gì đưa đi hỏa táng hay chôn cho xong chuyện. Những việc làm tàn nhẫn như vậy, đối với người chết, khi mà Linh Hồn của họ chưa rời khỏi cơ thể, thì đó là những hành động tàn nhẫn thảm độc ngược đãi, khiến cho người chết chịu sự đau đớn cùng tột. Những hành động, cử chỉ, việc làm của chúng ta dù cố ý hay vô tình đã hại người chết không ít, khiến cho người chết vì đau khổ mà bị đọa lạc vào các cảnh giới xấu. Cứ tưởng rằng những biểu hiện khóc lóc kêu gào, hay làm các việc không đúng như nói ở trên, là biểu hiện cho mọi người biết mình rất yêu thương đau xót quí mến người mới chết kia, nhưng không biết rằng “Ái đó mà là Hại đó”, yêu đó mà chính là hại vậy. Ôi, đó chẳng phải là những việc làm rất đáng sợ lắm ư!

Chúng ta đâu có biết rằng khi mà Linh Hồn của người chết vẫn chưa rời khỏi thể xác, thì họ vẫn cảm nhận được sự đau khổ, giống như chúng ta không có khác. Người bình thường như chúng ta còn có thể kêu đau, kêu cứu, lại có thể kháng cự chống đỡ, nhưng người bệnh khi đã ngừng hô hấp, Linh Hồn của họ chưa ra khỏi cơ thể, trong khoảng thời gian đó, nếu chúng ta chỉ nhìn nhận đó là một cái tử thi vô tri vô

giác, một cái xác không hồn, thì khiến cho người chết nằm đó phải chịu sự đau đớn thống khổ vô cùng, mà miệng thì không kêu được. Nhân vì chúng ta không hiểu được những kiến thức cơ bản của con người trước lúc sắp kề cận cái chết, hay sau khi nhịp tim ngừng đập, hơi thở dứt hẳn, khiến cho người chết phải chịu bi thảm đớn đau, chúng ta sao lại không xót xa về những việc làm của mình gây ra. Người chết lúc đó nhân vì phải chịu sự đau khổ một cách cùng tột, mà không chửi rủa kêu cứu được, tâm sinh sân hận con cháu quyến thuộc. Vì tâm người chết sinh lòng sân hận khiến cho Linh Hồn của họ phải đọa vào trong ba đường ác (Địa ngục – Ngã Quỷ - Súc Sinh). Chúng ta là những người con hiền cháu thảo sao lại không nên không biết ư?

Hỡi tất cả mọi người! Khi người bệnh vừa dứt hơi thở, trước khi Linh Hồn của họ chưa lìa khỏi cơ thể, trong khoảng thời gian từ mười đến mười hai tiếng đồng hồ, thì nơi người bệnh nằm hay trong phòng thất, không gian nơi đó phải giữ gìn hết sức trật tự, thanh tịnh, sạch sẽ, trang nghiêm, không được làm bất cứ một việc gì như đã nói ở trên, làm thương hại đến thân thể và tâm thức của người bệnh, phải giữ gìn làm sao cho Linh Hồn của họ cảm thấy sự tĩnh

lặng và an toàn. Tư thế nằm của người bệnh cứ để cho họ tự nhiên, không được chuyển động hay vần xoay theo ý của mình, vì chúng ta nghĩ rằng nếu không chỉnh nắn tức thời thì đợi khi cơ thể cứng rồi khó mà duỗi ra được. Không sao đâu, chỉ cần sau thời gian quy định từ mười đến mười hai tiếng, nếu cơ thể có cứng ra chúng ta chỉ cần dùng khăn mặt nóng đắp vào những khớp gối tay chân một lúc sau các khớp liền mềm lại, chúng ta có thể duỗi ra được. Cũng trong thời gian này không được sờ mó xem nóng lạnh ở chỗ nào, cũng không cho ruồi muỗi côn trùng bám vào, trong phòng người chết không được lời nói to nhỏ thủ thỉ hay khóc thút thít bi ai. Nên lợi dụng trong khoảng thời gian từ mười đến mười hai tiếng, làm những việc có lợi để cứu độ Linh Hồn người mất, hướng dẫn chỉ đạo Linh Hồn người mất đi theo con đường sáng lạn phía trước, vãng sinh về cảnh Thánh, đời đời kiếp kiếp vĩnh hưởng mọi thứ khoái lạc thù thắng vi diệu. Đó chính là trách nhiệm duy nhất của người thân họ hàng thân bằng quyến thuộc và cũng là con đường hiếu hạnh duy nhất của con cái, muốn báo đáp thâm ân sinh thành dưỡng dục của đấng đã sinh dưỡng ra mình.

IV. Thuyết Minh Thần Thức Lúc Nào Rời Khỏi Cơ Thể Con Người

IV–THUYẾT MINH THẦN THỨC LÚC NÀO RỜI KHỎI CƠ THỂ CON NGƯỜI.

Việc linh hồn của người mới chết lìa khỏi thể xác của họ nhanh hay chậm, đều tùy thuộc vào những hành vi, phẩm chất, đức hạnh của người chết khi còn sinh thời, nó có một mối quan hệ trực tiếp mật thiết với nhau. Đơn giản mà nói, nếu người nào khi còn sống mà làm những việc cực thiện hay cực ác (phạm tội ngũ nghịch: giết cha – giết mẹ - giết A La Hán – phá hòa hợp Tăng – làm thân Phật chảy máu), hay những người được vãng sinh về nước Phật A Di Đà, những cảnh Thánh ở các cõi nước khác, thì những người này khi vừa tắt hơi thở lập tức Linh Hồn của họ lìa khỏi thể xác chuyển sinh tức thì, còn đại đa số những người bình thường Linh Hồn của họ ra đi rất chậm. Ví dụ như những người trung với quốc gia, hiếu dưỡng cha mẹ, nhân từ không sát sinh, lợi nhân tế thế, cứu giúp người nghèo khó, tất cả những con người này là chính nhân quân tử, lòng dạ thẳng ngay, bởi những nhân duyên đó liền ngay trực tiếp sinh về các đường lành như cõi trời, cõi người, vì đó mà Linh Hồn của họ ra đi lìa khỏi thể xác rất nhanh. Lại có những người: Gian hiểm thâm độc – Cùng hung cực ác – Ngũ nghịch bất hiếu – Sát

nghiệp thâm trọng, những hạng người này nhân vì tà khí ác kiến, vô tình đã tạo cho mình một nhân duyên đi xuống con đường trầm luân khổ ải, sau khi chết đi thì ngay lập tức Linh Hồn sinh vào ba đường ác đạo (Địa ngục – Ngã quỷ - Súc sinh), vì thế mà Linh Hồn của họ ra đi đầu thai vào cảnh ác chịu nghiệp khổ đau cũng rất là nhanh. Người một lòng niệm Phật, mong Phật tiếp dẫn vãng sinh về nước Tây Phương Cực Lạc Thế giới của Phật A Di Đà, hay người tu thiền định chứng quả vô sinh, ra ngoài ba cõi, trong đó có người biết ngày giờ ra đi (vãng sinh), thân không bệnh khổ, an tường niệm Phật mà đi, hoặc là nhập định mà đi, thì những người này đương nhiên là đi vào cảnh thánh tốt đẹp rất nhanh. Những người bình thường, không phải là cực thiện hay cực ác, thì Linh Hồn ra đi đầu thai rất chậm, và thời gian ra đi nhanh hay chậm của mỗi người đều khác nhau, thường là trong khoảng thời gian từ mười đến mười hai giờ. Từ lúc bắt đầu chết đến trước lúc đầu thai chịu quả báo ở thân sau (kiếp sau), trong khoảng thời gian chờ đợi đó Linh Hồn người chết gọi là Thân Trung Ấm. Cũng có người từ một ngày đến hai ngày liền đi đầu thai, cũng có người từ một tuần đến hai tuần liền đi đầu thai, người chậm nhất thì cũng

V. Thần Thức Khi Lìa Khỏi Thể Xác Đi Về Chỗ Nào?

chỉ đến ngày bốn mươi chín, quyết định phải đi đầu thai sang một thân sau, một kiếp mới, chịu mọi quả báo khổ vui. Nói chung, chỗ nào mà Linh Hồn ra đi cuối cùng thì chỗ đó cũng là chỗ lạnh cuối cùng, nhưng điều tối kỵ là chúng ta không được dò thử, sờ thăm xem chỗ nào nóng hay lạnh. Tùy theo phong tục và tình hình chung của các địa phương, cũng như thời tiết nóng hay lạnh mà thời gian đó có thể kéo dài hay rút ngắn lại một chút cũng đều được cả.

V – THẦN THỨC KHI LÌA KHỎI THỂ XÁC ĐI VỀ CHỖ NÀO?

Không gian vô cùng gọi là “Vũ”, Thời gian vô tận gọi là “Trụ”. Trong khoảng thời gian và không gian vô lượng vô biên vô cùng vô tận của “Vũ Trụ” như vậy, thì tất cả các Linh Hồn họ đều cảm nhận được, tiếp xúc được các cảnh giới cũng nhiều vô lượng vô biên, vô cùng vô tận. Nói chung, có thể phân làm mười loại cảnh giới, bậc thánh có bốn, bậc phàm phu có sáu. Mười loại cảnh giới này do tâm thức của chúng ta tạo thành, như người mê kẻ ngộ, người ô nhiễm kẻ thanh tịnh không đồng đều, nên có người là Thánh Nhân, có kẻ là Phàm Phu, có người thì giải thoát, có kẻ thì bị

nghiệp báo trói buộc. Bởi nghiệp lực Thiện Ác của chúng ta không giống nhau mà hình thành ra sáu cõi phàm, hay sáu nẻo luân hồi xoay chuyển vào ra không có kỳ hạn, do đó mà nói hết thảy “Pháp giới duy tâm tạo”. Chỗ này cũng đủ nói rằng làm bậc thánh nhân hay người phàm phu, hoặc hưởng thú vui giải thoát tự tại, hay chịu khổ đau bị nghiệp chướng ràng buộc cùng đều do tâm tạo tác, tâm làm chúa tể, bởi thế mới nói “Hết thảy đều do tâm tạo”. Thế mới biết Tâm của chúng ta quan trọng biết chừng nào! Nhưng ở cõi đời Mạt Pháp này, nếu mà chỉ nhờ vào tự lực của mình mà giải thoát chứng ngộ sinh vào cảnh thánh, thì hàng vạn người tu hành khó mà có được một người. Chúng sinh đời nay ngu si mê nhiễm, hư vọng đảo điên, nghiệp trọng phúc khinh, chướng thâm tuệ thiển, làm sao mà không phải chịu luân hồi luân chuyển sinh tử trong ba cõi ư? Đức Phật Thích Ca Mâu Ni vì lòng thương xót lân mẫn hết thảy chúng sinh trong đời mạt pháp, nên Ngài đã đặc biệt chỉ bày ra muôn ngàn phương tiện, trong đó giới thiệu cho chúng ta một phương pháp rất đơn giản và ổn định, đó là “Pháp môn Niệm Phật”. Ngài nói ở cõi Tây Phương có đức Phật hiệu là A Di Đà, đức Phật đó có hoằng nguyện rộng sâu, bất luận là

kẻ trí người ngu, người lành kẻ ác và hết thảy chúng sinh, chỉ cần hồi đầu hướng thiện, lòng tin chân thành, nguyện về thống thiết, thành khẩn chí thành xưng niệm danh hiệu Nam Mô A Di Đà Phật (Nam mô còn có âm là Na mô, còn có nghĩa là quy mệnh – đỉnh lễ), một lòng một ý cầu sinh sang Cực Lạc thế giới. Sau khi mệnh chung, Đức Phật A Di Đà và các thánh chúng liền đến tiếp dẫn, chỉ cần trong một niệm, thời gian trong khoảnh khắc (sát na) liền được sinh sang cõi nước kia, trong đài hoa sen mà hóa sinh, sống lâu vô lượng, mãi mãi xa lìa không còn phải chịu quả khổ sinh tử lưu chuyển, hưởng mọi thú vui vi diệu thù thắng trang nghiêm. Vì thế trước và sau khi lâm chung, người thân chúng ta phải làm các phương pháp cứu độ, trong lúc người bệnh ở những giây phút yếu ớt, hơi thở đứt quãng, chúng ta không được di động, không được khóc lóc, kêu than. Mọi người trong nhà, bạn bè quyến thuộc nên đứng trang nghiêm không được nói chuyện thì thầm ở trong phòng bệnh, giữ cho tâm hồn của người bệnh được thanh tịnh bình tĩnh tự tại. Đồng thời tất cả mọi người đồng thanh xưng niệm danh hiệu Phật A Di Đà, chỉ đường tiếp dẫn Linh Hồn người bệnh, nghe danh hiệu Phật sinh tâm vui vẻ hoan hỷ, tâm của

VI. Những Điều Mà Người Bệnh Cần Nên Biết

người bệnh liền tùy theo tiếng niệm Phật của chúng ta niệm mà niệm theo. Lúc đó tâm liền khai thông, cảnh thánh mở bày ngay trước mắt, mà tự cảm thấy an toàn, một lòng mong cầu sinh về Cực Lạc Thế Giới.

VI – NHỮNG ĐIỀU MÀ NGƯỜI BỆNH CẦN NÊN BIẾT.

Hết thảy trăm hoa vạn tượng ở thế gian, đều do nhân duyên mà sinh ra, huyễn hóa mà có. Đó là nhân duyên hòa hợp hư vọng gọi là sinh, Nhân duyên ly tán hư vọng gọi là diệt. Duyên tụ hợp lại thì cái Huyễn¹ sẽ có, nhân duyên phân tán chia lìa thì Huyễn sẽ trở thành không. Cho nên từ đời xưa cho tới đời nay, hết thảy các sự việc, sự vật đều giống như trăng ở dưới nước, hoa ở trong gương kính, như mộng huyễn bào ảnh, như ánh điện quang vụt lên rồi tắt. Lại cũng giống như đám khói đám mây bay trước mắt, cho nên thân người ví như bọt nước, không được bền chắc, như huyễn như hóa, sinh già ốm chết, khổ không vô thường. Đó là con đường, là quỹ đạo sinh diệt biến dị tất nhiên của mỗi con người. Thân thể chúng ta không trụ yên, mà từng

———

1 Huyễn : là hư vô mộng ảo không có thật.

khoảnh khắc từng sát na từng giây từng phút luôn biến chuyển sinh diệt. Cho nên chuyến du lịch của đời người sẽ đến trạm dừng xe cuối cùng, không ai có phương pháp nào có thể kéo dài ra được. Thế giới này cũng ví như Khách Sạn, Bến Xe, chúng ta chỉ là khách đến tạm dừng một chút mà thôi. Sống mấy mươi năm trên cuộc đời này cũng chỉ vì danh lợi - dục vọng, được mất - cùng² thông, bi hoan - ly hợp, tăng³ hội - ái biệt, thiên tai nhân họa, sinh hoạt bức bách, phiền não ưu lo, đi phu đi lính, lao tâm khổ tứ, thế mà vẫn ở trong cuộc đời này mà chịu đựng. Lại còn đời đời kiếp kiếp bỏ thân thụ thân, nhân quả luân chuyển, trường kiếp phiêu lưu, ra vào bốn loài, trầm luân năm cõi. Ở trong mộng sinh tử vạn cái khổ giao nhau, khiến cho tâm khổ đau cùng cực, mà thọ lấy cái thân giả dối này, sao lại không hay không biết? Nên nhớ rằng hết thảy các pháp ở trên thế gian đều là sinh diệt vô thường, đều là mộng huyễn không thực. Lại nhớ ba đường ác, cái khổ thì dễ vào mà lại khó ra, đường người thì độc ác uế trược, cõi trời thì hưởng phúc nhanh hết, lại nghiệp quả trói dẫn, thành rồi khó mà quay đầu trốn chạy. Nếu còn trầm

———

² Cùng : là tận cùng, cùng cực.

³ Tăng : oán tăng hội khổ, người mà mình ghét thì xuốt ngày phải gặp người ta.

luân ở trong ba cõi, thì phải oan uổng chịu luân hồi sinh tử không có hạn kỳ. Cho nên phải nhanh chóng hồi đầu, đem hết thảy việc nhà và các việc bên ngoài tất cả đều phải bỏ xuống, đứng ra bên ngoài, không khởi lòng trói buộc luyến tiếc. Rồi lại một lòng một dạ xưng niệm danh hiệu đức A Di Đà Phật cầu sinh về cõi Tây Phương Cực Lạc Thế giới, mỗi niệm mỗi niệm không được đứt đoạn tạm ngừng, đến khi mệnh chung ắt sẽ cảm được đức Phật A Di Đà cùng chư thánh chúng phóng tay tiếp dẫn, trong một gẩy móng tay liền được sinh về cõi nước thanh tịnh thù thắng Tây Phương y chính trang nghiêm. Từ đó trở đi siêu phàm nhập thánh, thần thông tự tại, thọ mệnh vô lượng, ra ngoài ba cõi, liễu sinh thoát tử, đó mới chính là người có đại trí tuệ vậy.

Nếu thọ mệnh chưa hết, thì nhờ công đức niệm Phật sẽ được tiêu tai diên thọ, hưởng phúc dài lâu. Nếu tự biết mình bệnh nặng khó qua, phải dặn dò con cháu, nếu có người đến chào hỏi thăm nom đều phải mời người đó vì người bệnh mà niệm Phật, không được ngồi rỗi nói chuyện phù phiếm thế gian. Công đức của việc niệm Phật khó có thể nghĩ bàn, trong kinh có nói “Niệm một câu A Di Đà Phật thì có thể trừ được nhiều

kiếp tội nặng sinh tử”. Niệm một câu A Di Đà Phật trên thì thấu đến cõi trời Hữu Đỉnh, dưới thì tận đến ngục Phong Luân, hết thảy chúng sinh nhiều như vi trần ở khắp cõi nước đều được hưởng sự lợi ích của việc Bố Thí pháp Nam Mô A Di Đà Phật. Cho nên niệm Phật có thể siêu tiến được các vong linh quỷ thần, lại cứu độ được cả thân trung ấm (Linh Hồn). Nên khi bệnh nặng, nhìn thấy các oan hồn quỷ mỵ đến quấy rối xâm nhiễu, hoặc hiện ra các cảnh đẹp để dụ dỗ mê hoặc, lúc đó nhớ là không để ý đến các thứ đó làm gì, mà chỉ nhớ vững tâm thành khẩn niệm Phật Di Đà, thì các oan hồn tà ma quỷ mỵ nghe thấy tiếng niệm Phật liền siêu thăng thoát khổ, vui vẻ mà đi, nhân đó mà các oan gia nghiệp kết đều được tiêu trừ, tự bản thân mình lại rất thuận lợi dễ dàng vãng sinh về cõi Cực Lạc thế giới.

Người niệm Phật chúng ta đều nương vào đại bi nguyện lực của Phật A Di Đà đến nhiếp thụ. Chỉ cần chúng ta một lòng chí thành xưng niệm danh hiệu Phật, thì ở cõi Tây Phương trong ao thất bảo liền sinh ra một đóa hoa sen ghi rõ họ tên của chúng ta, sau khi mãn kiếp Sa Bà chúng ta sẽ thác sinh vào trong đóa hoa sen đó. Nếu ở cõi này chúng ta chuyên cần tinh tiến niệm Phật không gián đoạn, không giải đãi, thì hoa sen ở cõi

nước kia phóng ra sắc báu bốn màu tươi nhuận hồng thắm, mỗi ngày mỗi ngày hoa càng huy hoàng rực rỡ trang nghiêm, và ngược lại giải đãi lười biếng hoa sẽ héo úa tàn rụi v.v… Cõi Cực Lạc thế giới thanh tịnh trang nghiêm thù thắng vi diệu, lầu các đường đi đều bằng bẩy thứ báu cấu tạo thành, mọi thứ vi diệu trân bảo thanh nhã hương thơm dị thường, nước báu ở trong ao bát đức lại có thể trừ bỏ được tâm cấu uế tạp dơ. Trống trời không đánh mà kêu, nhạc trời hòa tấu những khúc du dương giải thoát; thời tiết không nóng không lạnh điều hòa mát mẻ; đồ ăn thức uống, quần áo y phục nghĩ là có liền bày ra trước mắt; các loài chim thú trân quý dị kỳ kêu hót ra những âm thanh hòa nhã, ở trong những âm thanh đó diễn nói các pháp khổ không vô thường vô ngã; gió hiu hiu thổi làm lay động các hàng cây, những lớp lưới giăng, tất cả đều diễn ra vi diệu pháp âm khiến cho sáu căn thanh tịnh không có phiền não, tập khí trần lao của mỗi chúng ta đều không phát khởi, trí tuệ tinh tiến, hiểu sâu được thực tướng, thần thông tự tại, thọ mệnh vô lường, không có các khổ, chỉ hưởng toàn vui.

Những người bình thường sau khi chết đi, đều nhờ vào người thân con cháu làm các Phật sự siêu độ

cứu bạt. Hoặc cũng có người thiết lập đàn tràng to lớn, mà không biết rằng khi còn sinh thời cần tự lực mình tu học Phật Pháp giải thoát cho mình, sau khi mệnh chung sinh vào cảnh thánh có phải dễ không? Sau khi chết đi lại mong nhờ vào sự cúng bái siêu độ của người thân, được lợi ích từ việc này thì quả thật là ít. Thậm chí gia đình quyến thuộc, trai gái cháu con kiền thành cung thỉnh các bậc cao tăng thạc đức về làm Phật sự, lại lễ bái sám hối cầu Phật gia bị, làm tất cả các công đức được chia làm bẩy phần, người mất chỉ được hưởng một, còn lại sáu phần quy về người sống (bao gồm con cháu của họ và người xuất gia đi cầu siêu độ cho người mất). Bẩy phần công đức mà người chết chỉ được hưởng có một phần, còn lại là dành cho người sống, cho nên chúng ta sao không trước lúc lâm chung, vì bản thân mình mà làm một chút công đức, khiến cho thân tâm mình sinh lòng hoan hỷ, lòng vui vẻ, sinh tâm kiền thành, tâm sám hối, tâm niệm Phật. Lại phải biết rằng bản thân mình nương nhờ vào uylực của Tam Bảo gia hộ được sự lợi ích lớn, khiến cho bản thân càng được nhanh chóng dễ dàng cứu tế bạt độ. Tốt nhất là khi chúng ta còn khỏe mạnh, thì tự bản thân mình phát tâm tu học Phật pháp, gieo trồng phúc

VII. Những Điều Gia Đình Người Bệnh Cần Biết

đức thiện căn, niệm kinh lễ sám, trai giới niệm Phật, hiểu được ý nghĩa chân thực của đời sống nhân sinh, vũ trụ vạn vật, phát đại nguyện, lập đại chí, tu thánh đạo, chứng thánh quả.

Trợ niệm lúc lâm chung đương nhiên là việc cốt yếu và rất quan trọng, cho nên chúng ta mỗi người hãy chuẩn bị cho mình một cái chíp hay một cái đĩa niệm Phật, đến khi mắc bệnh thì bật lên thanh tịnh yên tĩnh lắng nghe và niệm theo, hoặc niệm thầm trong miệng hay niệm trong tâm cũng đều được cả. Tai chúng ta luôn luôn nghe tiếng niệm Phật, vừa làm cho tinh thần tỉnh táo lại có thể tịnh hóa thân tâm, tăng thượng tịnh duyên, trưởng dưỡng thai sen, nhập vào thức điền, hun làm giống đạo; đến khi lâm chung lại là phương tiện dễ dàng cho việc trợ niệm, giúp thành việc lớn vãng sinh của đời người. Đó chính là người bạn tốt không thể thiếu của người bệnh vậy.

VII – NHỮNG ĐIỀU GIA ĐÌNH NGƯỜI BỆNH CẦN BIẾT.

Nếu biết rằng bệnh nặng không giảm, khi thuốc thang không còn có công hiệu nữa, thì người thân quyến thuộc nên thỉnh mời các bậc thiện hữu tri thức

đến vì bệnh nhân mà khai đạo điểm ngộ, hướng người bệnh đến con đường giải thoát mà nói với người bệnh rằng: “Con người ta sống ở trên cuộc đời này, đều là khổ, không, vô thường, vô ngã, duy chỉ có cõi Tây Phương Cực Lạc Thế Giới là thanh tịnh, trang nghiêm tối thượng không đâu sánh bằng. Giầu sang phú quý ở cõi nhân gian, nhưng chỉ cần chuyển mắt liền biến thành không, Tây Phương nước Phật sung sướng vô cùng. Mọi người chúng tôi đều vì ông (bà, bố, mẹ, v.v…) đối trước đức Phật, thiết lễ cúng dàng, tụng kinh sám hối, bố thí phóng sinh, niệm Phật gia bị để làm tăng trưởng phúc đức của ông”. Khi chúng ta nói như vậy xong, khiến cho người bệnh tâm sinh vui vẻ khát ngưỡng mong cầu, trong lòng cảm nhận được sự an toàn, mà tâm có chỗ để quay về. Sau đó nên khuyên người bệnh buông bỏ tất cả, chuyên tâm chú ý mọi người vì mình mà niệm Phật, hay bật chíp hay băng đĩa niệm Phật, khiến cho người bệnh tĩnh lặng nghe theo, niệm danh hiệu Phật, như con nhớ mẹ, một lòng quy mệnh Phật A Di Đà, lòng tin chân tịnh, nguyện sinh thiết tha, thành khẩn chí thành niệm danh hiệu Phật, đó là những tư lương (vốn, điều kiện) quan trọng để cầu sang Tây Phương, vãng sinh Cực Lạc Thế Giới.

Quyến thuộc bạn bè phải có lòng chí thành trợ niệm, cầu lòng từ bi oai lực của Phật gia hộ cho bệnh nhân. Nếu thọ mệnh chưa hết, thì bệnh tình sẽ chuyển sang tốt, tiêu tai diên thọ; nếu thọ mệnh đã hết, thì mong Phật tiếp dẫn, quyết sinh Tây Phương. Lại có trường hợp người bệnh vì nghiệp chướng nặng nề ghét tiếng niệm Phật, chúng ta liền vì người bệnh tụng mấy quyển kinh Địa Tạng, hay niệm danh hiệu của ngài – Nam Mô Đại Nguyện Địa Tạng Vương Bồ Tát, liền có thể tiêu trừ nghiệp chướng, hoan hỷ niệm Phật.

Quyến thuộc người thân tuyệt đối không được nhìn chằm chằm vào mặt vào mắt bệnh nhân, để tránh bệnh nhân sinh tình ái luyến. Khi người thân niệm Phật thì tiếng niệm Phật không được có âm khóc lóc bi thương, để miễn cho bệnh nhân khởi tâm quyến luyến nhớ nhung mà mất đi chính niệm. Người thân quyến thuộc nhất thiết không được khóc lóc kêu gào, khiến cho sợi dây tình ái càng buộc thêm chặt, phiền não đau khổ, thậm chí có thể khiến cho người bệnh bị kích thích cao độ mà sinh lòng sân hận, từ việc sân hận mà phải đọa vào trong ba đường ác. Đó chẳng phải là “Yêu đó mà chính là hại đó”, làm mất đi việc lớn vãng sinh Tây Phương của người thân mình hay sao?

Người bệnh trước và sau khi lâm chung, nếu chúng ta có ăn uống rượu thịt, hành hẹ tỏi riềng thì không được đến gần người bệnh, nếu không sẽ làm cho người bệnh dễ dàng mất đi chính niệm, có thể đọa vào đường ác.

Nếu người bệnh khi hô hấp đã dứt, mà Linh Hồn vẫn chưa rời khỏi thể xác, tuy ở trong trạng thái hôn mê không tỉnh táo, họ vẫn còn tri giác, vẫn có thể biết được các sự việc diễn ra xung quanh. Cho nên các bệnh viện của nhà nước hay tư nhân, cần phải đề cao tinh thần nhân đạo, tôn trọng sự trang nghiêm của người bệnh. Đối với tất cả mọi việc xử lý khi người bệnh ngừng hô hấp cần phải có thái độ cẩn thận và cung kính nhẹ nhàng, nghe theo lời yêu cầu của gia đình bệnh nhân, mà để cho yên tĩnh bất động trong khoảng thời gian từ mười đến mười hai tiếng, đồng thời cung cấp máy lạnh và đá sinh học, khiến cho nhiệt độ ở trong phòng bệnh được giảm xuống. Đồng thời cũng không được một chút va chạm hay di động nhỏ đối với người bệnh, thậm chí người bệnh nằm ở bất cứ trạng thái như thế nào cũng cứ để cho tự nhiên, không được sửa sang hay chỉnh chu gì cả. Sau khi qua khoảng thời gian từ mười đến mười hai tiếng, thì có thể dùng khăn

mặt nhúng nước nóng đắp lên các khớp, chỉ cần một lúc các khớp liền mềm như khi còn sống.

Trong phòng người bệnh phải trang nghiêm thanh tịnh, tuyệt đối im lặng, không được nói chuyện rì rầm to nhỏ. Nếu mà khi người bệnh ngừng thở, người nhà không kịp mời người đến vì người chết kia khai đạo, thì trong lúc đợi người thiện hữu đến chỉ bảo, người nhà liền đến bên tai người chết lớn tiếng nói những lời khai đạo như đã trình bày ở đoạn trên, tâm người mất liền nhận biết được, khiến cho họ biết chỗ đi về, biết chỗ nương dựa. Người thân và các bạn đồng tu cần phải chia làm nhiều tốp để thay nhau niệm Phật, đầu tiên thì niệm sáu chữ khoảng ba mươi phút về sau chỉ có niệm bốn chữ thôi, cần phải niệm rõ ràng rành mạch từng chữ từng câu. Tốt nhất là niệm theo nhịp niệm ở trong chíp niệm Phật hay băng đĩa niệm Phật cũng đều được cả, trong lòng sinh tâm khát ngưỡng mong cầu Đức Phật lân mẫn nhiếp độ, phóng tay tiếp dẫn. Tiếng niệm Phật không được gián đoạn, để cho Linh Hồn của người mất, tai nghe được từng câu từng chữ phân minh rõ ràng, lại có thể cảm ứng được nguyện lực của Phật Di Đà mà theo Phật vãng sinh về nước Cực Lạc. Nhưng ở bệnh viện niệm

Phật thì không được làm phiền đến người bệnh khác xung quanh.

Niệm (suy nghĩ) then chốt quan trọng cuối cùng của người bệnh trước lúc lâm chung có liên quan đến sự đọa lạc vào trong ác đạo hay sinh về các cảnh giới tốt lành. Niệm Thiện cuối cùng sẽ tái sinh vào các cảnh giới tốt lành, niệm ác cuối cùng sẽ sinh vào các đường ác, niệm cầu sinh về cõi tịnh độ cuối cùng liền sinh về Thánh cảnh.

Tâm luôn nhớ nghĩ đến Phật thì đấy gọi là “Tâm Lực”, nguyện lực của Phật thì gọi là “Phật Lực”, cảm ứng đạo giao là “Pháp Lực”. Ba loại Lực không thể nghĩ bàn đó mà dung hợp ở câu A Di Đà Phật, thì tự nhiên trong tâm của người niệm Phật hiện lên tướng đưa tay tiếp dẫn của Phật Di Đà, cho nên niệm cuối cùng của người trước lúc lâm chung mà nhớ đến Phật thì đó gọi là “Tâm niệm Phật”, ngay lập tức Linh Hồn của người mất theo Phật vãng sinh về cõi Tây Phương. Vì thế người nhà và các bạn đồng tu khi ngồi trợ niệm chỉ mong cho niệm cuối cùng của người bệnh là danh hiệu Phật, một niệm liền được vãng sinh. Bởi thế giờ đó, phút đó, giây đó là khoảng khắc then chốt, cốt yếu, thù thắng diệu dụng nhất.

Sau khi mất từ mười đến mười hai tiếng đồng hồ, không cần biết là được vãng sinh Tây Phương hay không, chúng ta vẫn phải liên tục trợ niệm. Nếu người đó đã được vãng sinh, thì nhờ công đức của việc trợ niệm, giúp cho Linh Hồn của người mất được sinh sang Liên Phẩm cao hơn. Nếu người chết mất đi chính niệm không được vãng sinh, thì Linh Hồn của người chết trong vòng bẩy ngày hay đến bốn mươi chín ngày, phiêu trầm hoảng hốt không có an định, cô đơn đau khổ không có chỗ để quay về dựa dẫm náu nương. Cho nên trong vòng bốn mươi chín ngày, Linh Hồn (Thân Trung Ấm) người chết luôn luôn mong mỏi người thân quyến thuộc ở trên dương gian vì họ mà tạo phúc, làm các công đức để cứu bạt cho họ khỏi phải khổ nạn. Vì thế những người trợ niệm phải thay phiên nhau niệm Phật, khiến cho Linh Hồn người mất nghe thấy tiếng niệm Phật mà thoát được kiếp ưu khổ, cũng ví như con người chúng ta khi đói khát một cách cùng cực khó lòng mà chịu nổi tiếp, may thay lúc đó gặp được thức ăn nước uống cam lộ. Một mặt tiếp tục trợ niệm, một mặt cung thỉnh các bậc cao tăng đại đức vì người mất mà làm các Phật sự, lại phải cấp tốc siêu tiến bạt độ, vì vong linh rộng làm các việc phúc đức tiêu trừ nghiệp chướng, được sinh tịnh độ.

Nếu người chết khi còn sinh thời không có học Phật, hay căn bản không tin Phật, nhưng nếu cứ lấy cái sự khốn khó khổ sở của Thân Trung Ấm (Linh Hồn) mà nói thì trong khoảng thời gian ở thân Trung Ấm họ rất cần sự trợ giúp cứu độ của chúng ta, những người còn sống. Cho nên trong vòng bốn mươi chín ngày, chúng ta nên vì họ mà làm các Phật sự, siêu tiến cứu độ, bố thí làm phúc, thì hiệu quả rất là thù thắng nhiệm màu. Quyết định nghiệp báo tốt hay xấu ở đời sau, thì trong khoảng thời gian quá độ của thân Trung Ấm cũng chưa được biểu hiện một cách rõ ràng, vì thế những người quyến thuộc của họ hãy vì họ mà rộng làm các việc thiện lành, tu các công đức, dùng cái tâm thành kính vì người mất mà hồi hướng phát nguyện. Mục đích là chuyển biến các định nghiệp phải đọa lạc nơi ác đạo, hoặc sinh nơi biên địa được sinh vào cảnh Thánh, vãng sinh tịnh độ nước Phật, mãi mãi hưởng mọi thứ thù thắng diệu lạc.

Sau khi mệnh chung, gia quyến nên trong vòng bốn mươi chín ngày, vì người mất mà làm các việc công đức như bố thí – phóng sinh – cứu tế người khốn khó – cúng dàng Tam Bảo – lễ bái – sám hối – tụng kinh – niệm Phật, cầu Phật gia hộ cho tội chướng của

người mất được tiêu trừ, xa đường ác đạo sinh về nước Phật. Trai gái quyến thuộc cháu con phải hội tụ hai thứ: một là có lòng hiếu hạnh nhớ nghĩ ân thâm, hai là công đức niệm Phật, nếu hai thứ này đều chí thiết thành khẩn thì sẽ có cảm ứng, có công hiệu, khiến cho người mất được cứu độ.

Vong Linh lên hay xuống, khổ hay vui, trách nhiệm hoàn toàn dựa vào người thân chúng ta. Tốt nhất là bỏ đi những thứ lãng phí không có ý nghĩa, mà hướng đến làm các việc công đức có ý nghĩa lợi người, như cứu trợ người nghèo, ấn tống kinh sách, tạo tượng đúc chuông v.v…. Cho nên không được vội vàng nhập liệm, cũng chẳng vội vàng an táng, cũng chẳng nên làm tang ma linh đình cỗ bàn rượu thịt, tụ tập ăn uống, nói là chia buồn mà vẫn tổ tôm xóc đĩa, lại còn nghi thức rườm rà phức tạp, lại cũng chẳng cần bầy biện tang phòng hoành tráng cho người đến xem, chỉ cốt yếu làm những việc lợi ích cho vong linh như nói ở trên. Trong vòng bốn mươi chín ngày những người thân trong gia đình nên ăn chay niệm Phật, không được ăn ngũ tân (hành, hẹ, tỏi, riềng, kiệu), không được sát sinh. Các đồ cúng tế trong tang gia nên dùng đồ chay, làm nhiều việc có đức, để giúp

vong linh tiêu trừ nghiệp chướng, nhanh chóng vãng sinh thanh tịnh Phật quốc. Những việc làm công đức của gia đình không những tự gia quyến sẽ được phúc báo vô lượng, mà còn cảm ứng được chư Thiện Thần thường thường ủng hộ.

Việc siêu tiến vong linh nên lấy việc niệm Phật làm chủ yếu, người thân quyến thuộc đều nên tham gia niệm Phật. Niệm Phật độ cho vong linh là việc làm công đức dễ nhất, phương tiện nhất, kinh tế nhất, thực sự có ý nghĩa nhất, mà lại công đức lớn nhất. Duy chỉ có người tham gia niệm Phật thì không được uống rượu ăn thịt và các thứ ngũ tân.

Hiện nay ở các chùa chiền tự viện đều có phát hành chíp hay băng đĩa niệm Phật, chúng ta có thể chọn một loại thích hợp, sau đó nghe theo tiếng niệm Phật mà niệm theo. Nếu muốn làm lợi ích cho vong linh, thì chỉ có cách rộng làm các việc phúc đức, vì vong linh mà tiêu trừ nghiệp chướng, phân ban trợ niệm danh hiệu Phật không được gián đoạn, cầu mong Phật đón rước vãng sinh Tịnh Độ. Trong nhà có người mất chúng ta tuyệt đối không được đốt các thứ vàng mã (như chăn chiếu, giường nằm, phòng ốc, tủ tạng, v.v…), nếu làm như vậy là những hành động ngu muội,

VIII. Những Điều Cần Nên Biết Ở Nhà Tang Lễ

là chúng ta mong cầu cho vong linh đọa vào “Âm gian quỷ đạo”, vì thế cho nên việc làm đó cần phải trừ bỏ cấm ngăn.

VIII – NHỮNG ĐIỀU CẦN NÊN BIẾT Ở NHÀ TANG LỄ.

Linh Hồn sau khi rời khỏi thể xác, trừ những người đại thiện hay kẻ cực ác và những người vãng sinh về cánh Thánh không phải trải qua giai đoạn thân Trung Ấm, phần lớn những người bình thường đều phải có giai đoạn làm thân Trung Ấm. Bây giờ tôi xin thuyết minh một số tình hình, thỉnh thoảng có những trường hợp người chết đi rồi sau đó sống lại để cho chúng ta cùng tham khảo.

Thân Trung Ấm không có chỗ đi về nương náu, lại không có chỗ ở nhất định, phiêu lưu trôi dạt không nhất định, trong tình huống “Đã chết chưa tái sinh” này, có người vì chấp trước luôn cho rằng cái thân hôi thối giả tạm kia là chính bản thân mình, là đối tượng để cho mình thụ sinh, nếu cơ thể chưa có hủy hoại, thì có khả năng hồi dương mà sống lại. Lại có một loại, như người tự nhiên bạo bệnh mà chết, nhưng thọ mệnh của người đó chưa hết, lý ra là không phải chết, nội trong

bẩy ngày lại từ cõi chết trở về, nếu như cơ thể chưa hoại, thì có cơ hội để mà phục sinh. Lại có một loại là do phán đoán sai lầm, người bệnh vẫn còn ở trong trạng thái hôn mê, Linh Hồn vẫn chưa lìa khỏi thể xác, mà người thân lại coi như đã chết, như một các xác chết vô hồn không hơn không kém. Có trường hợp lại lập tức đưa vào phòng ướp lạnh, hay ngay khi dứt hơi thở, liền bị di chuyển đưa vào nhà tang lễ để chuẩn bị lễ tang, thật là oan uổng cho họ. Có người chỉ sau lúc đó bệnh tình dần dần chuyển tốt, mà mọi người không biết lại cho rằng đó chết đi sống lại vậy. Liên quan đến sự thực của việc chết đi sống lại thì cũng không phải là ít, ở bệnh viện, nhà tang lễ ở các nơi đều có phát hiện các trường hợp chết đi sống lại, do đó việc lớn lâm chung cuối cùng của một đời người, chúng ta đặc biệt phải hết sức thận trọng.

Sau khi người bệnh dứt hẳn hơi thở, đến lúc làm lễ nhập liệm, trong khoảng thời gian này, người thân gia đình cần phải chú ý trông nom giữ gìn cơ thể người chết từng giờ từng phút. Bất luận là Linh Hồn người mất đã hay chưa đi khỏi cơ thể, chúng ta đều nên coi Linh Hồn của người chết đó vẫn chưa rời khỏi cơ thể, họ vẫn còn ở trong tình trạng hôn mê bất tỉnh,

vì vậy cần phải có người ở bên cạnh chăm sóc trông nom. Đối với tất cả quá trình xử lý các việc của người chết như tắm rửa, mặc quần áo, hóa trang v.v…, đến khi làm lễ nhập liệm, người thân đều phải giám sát. Tóm lại từ lúc tắt hơi thở đến khi làm lễ nhập liệm, người thân không được lìa xa người chết, đó là tất yếu, là nguyên tắc, phải một lòng chân chính không có sợ hãi, túc trực ở bên mới là hiếu đạo, đó cũng chính là đạo lý của trời đất vậy. Nhưng trong thời đại công nghiệp hiện đại hóa này, sự thực có rất nhiều khó khăn, cho nên tôi muốn các nhân sỹ, các tổ chức đoàn thể trong xã hội, hãy ngồi với nhau để tọa đàm, tìm ra biện pháp để cải tiến, khắc phục các trở ngại. Do đó mới biết tất cả các việc ở trên đời đều do con người làm nhân tố chủ yếu, là chủ nhân của mọi việc mọi sự. Nỡ nào một xã hội công nghiệp hiện đại lại đem cha mẹ chết vẫn còn chưa lạnh, lại đem vào nhà lạnh hay nhà tang lễ để bài bố mọi việc ư?

Các đô thị lớn ở trên thế giới đều có bố trí nhà tổ chức tang lễ và dịch vụ tổ trức tang lễ từ A đến Z, vì thế mà người nhà không nên tuyệt đối tin tưởng hay dựa vào các việc bố trí của nhà tang lễ, cẩn thận kẻo nhỡ người chết bị ngược đãi. Một số gia đình chỉ cần

đem người thân đã chết giao cho người tổ chức tang lễ của nhà tang lễ là cảm thấy nhẹ nhàng, như trút đi được một cái gì đó, mà không nhìn tới có khả năng người chết phải chịu thảm độc. Người thân quyến thuộc và bạn bè đến viếng chỉ nhìn thấy nhang án huy hoàng trang nghiêm rực rỡ, khói hương nghi ngút, người chết thì áo quần mũ mão chỉnh tề, đầu tóc bóng mượt, mặt mày sáng sủa, môi thắm má hồng, mà không chú ý đến chân tướng của mọi việc từ lúc tắt hơi thở cho đến khi làm lễ nhập liệm. Nếu thuận với tình và lý, lại hợp với hiếu đạo, thì nguyên tắc chung là tất cả các quá trình xử lý người chết chúng ta đều phải giám sát trông nom, để miễn cho người chết phải chịu thảm độc. “Trông nom bên cạnh, để ý mọi việc cho đến khi nhập liệm”, đó là truyền thống văn hóa đạo đức của dân tộc ta, đó cũng là luân thường hiếu đạo của mỗi chúng ta. Nếu người nhà của người chết lại nghe hay sợ hãi, mời những người của nhà tang lễ đến nhà thay mình làm các việc như tắm rửa, thay quần áo, hay khiêng người chết cho vào quan tài, một mặt chúng ta không thể xem xét trông nom được, mặt khác lại trái với luân thường đạo hiếu, cũng không phù hợp với các phong tục lành mạnh của nước chúng

ta. Nếu như ở nhà tang lễ mà làm những phương thức không hợp với đạo người để xử lý người chết, thì đó chẳng phải là không hợp với ý trời, lòng người, luân thường đạo lý hay sao? Những người con hiếu thuận làm sao lại không đề phòng cảnh giác ư?

Căn cứ vào một số truyền thuyết, có những nhà tang lễ ở một số địa phương trên thế giới đem người chết mổ bụng lấy hết nội tạng, rồi dùng mùn cưa, rơm rạ, quần áo rách cho vào, sau đó khâu lại. Hay cũng có nơi còn đem người chết treo ngược lên để tắm rửa cho dễ. Lại còn có trường hợp hiếp dâm người chết đã từng xẩy ra trong phòng gửi xác nơi nhà tang lễ. Phàm những việc thảm độc tàn nhẫn, sao lại không khiến cho con người ta kinh sợ hay sao? Tóm lại mà nói trong quá trình xử lý người chết nếu không có người thân trông nom xem xét thì nhất thiết sẽ sinh sự - sự sinh, như thế người chết chưa đem chôn mà đã gặp địa ngục ở ngay trần gian này hay sao? Lại nữa Linh Hồn của người chết vẫn chưa rời khỏi thể xác, thì người này vẫn còn tri giác, ở trong trạng thái hôn mê bất tỉnh, nếu đưa cho những người ở trong nhà tang lễ xử lý một cách thô bạo, thì có khác gì ở cái lò sát sinh ư? Lúc còn sống nào là chuyên gia, nào là học giả, hoặc

là danh tiếng lẫy lừng, hoặc là hào phú thương gia, nhưng sau khi chết Linh Hồn cũng giống nhau chịu mọi ách nạn đó sao? Do đó bất luận là Linh Hồn đã đi hay chưa đi, đối với người mất không được một chút mảy may ngược đãi, ngược lại phải hết sức chú trọng nhân đạo – hiếu đạo, đặc biệt coi trọng những việc xử lý người chết như đã nói ở trên. Các nhà tang lễ ở mỗi địa phương, tuy phương pháp xử lý có khác nhau, nhưng nếu không có người nhà ở bên, thì nhất định sẽ làm các việc không phù hợp với quy định vậy. Nhà tang lễ là nơi mà tất cả mọi người ai cũng phải đi qua, cũng là việc cấp yếu của tất cả chúng ta trong xã hội, vì để tiêu trừ tội ác, bảo vệ đạo lý làm người – hiếu đạo của con cái, cho nên không được coi thường xem nhẹ. Cho nên các nhà tang lễ ở các địa phương nên nhờ vào các vị hiền triết nhân sỹ ở địa phương đó đề xướng chỉ đạo cải tiến, để cốt yếu kiến lập một nhà tang lễ mô phạm kiểu mẫu.

Trong quyển sách này, tôi xin mạnh dạn đề đạt mấy điều cần nên cải tiến, để cho mọi người cùng tham khảo.

1 – Tất cả các vấn đề như phòng ốc – phòng lạnh – hội trường – sân bãi – quang cảnh, v.v… đều nên sửa sang cho thoáng mát sạch sẽ trang nghiêm, nếu

có khó khăn về kinh tế thì nên kêu gọi chính quyền địa phương và các Mạnh Thường Quân hỗ trợ để làm mọi việc cho thật chu toàn.

2 – Đối với người chết cấm không được sử dụng các phương pháp xử lý không phù hợp với đạo lý của con người.

3 – Quá trình xử lý người chết phải công khai, không được làm ở trong phòng kín (nhỡ có ngược đãi), người nhà giám sát bất cứ lúc nào, được ra vào tự nhiên.

4 – Nếu gia đình không đồng ý về phương pháp xử lý, thì phải nghiên cứu để cải thiện.

5 – Quá trình xử lý phải hợp với đạo lý nhân luân – hiếu đạo của từng địa phương, xử lý phải cẩn thận có nguyên tắc.

6 – Trước khi làm lễ nhập liệm, thì những người thân ruột thịt nên không rời xa người chết, đó là nguyên tắc. Các đô thị lớn nên làm nhiều Nhà Tang

Lễ, làm các linh đường cho những người bình dân, để cho tất cả mọi người đều có đủ chỗ để làm tròn hiếu đạo. Đó chính là những điều tiến bộ của nhà tang lễ mô phạm trong xã hội văn minh hiện đại chúng ta ngày nay.