Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bát-nhã
Đại Tập 28 · Bộ Bát-nhã XI · Số 220 (Quyển 501–550)
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 539, Phẩm 1: Diệu Hạnh (2)
KINH ĐẠI BÁT- NHÃ BA- LA- MẬT- ĐA
QUYỂN 539
Phẩm 1: DIỆU HẠNH (2)
Khi ấy, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Các Đại Bồ-tát này thật sự không sinh chăng?
Thiện Hiện đáp:
–Các Bồ-tát này đều thật sự không sinh.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Có phải chỉ có Bồ-tát là thật sự không sinh hay pháp của Bồ-tát cũng thật sự không sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Pháp của Bồ-tát cũng thật sự không sinh.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Có phải chỉ có pháp của Bồ-tát thật sự không sinh hay trí Nhất thiết trí cũng thật sự không sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Trí Nhất thiết trí cũng thật không sinh.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Có phải chỉ có trí Nhất thiết trí thật sự không sinh hay pháp trí Nhất thiết trí cũng thật sự không sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Pháp trí Nhất thiết trí cũng thật không sinh.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Có phải chỉ có pháp trí Nhất thiết trí thật sự không sinh hay hàng phàm phu cũng thật sự không sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Các hàng phàm phu cũng thật không sinh.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Có phải chỉ có hàng phàm phu thật không sinh, hay pháp của
hàng phàm phu cũng thật không sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Các pháp của phàm phu cũng thật sự không sinh.
Khi ấy Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Nếu các Bồ-tát đều thật sự không sinh, pháp của các Bồ-tát cũng thật sự không sinh; trí Nhất thiết trí thật sự không sinh, pháp trí Nhất thiết trí cũng thật sự không sinh; các hàng phàm phu thật sự không sinh, pháp của các hàng phàm phu cũng thật sự không sinh, như vậy thì chẳng lẽ Đại Bồ-tát theo đó mà chứng đắc trí Nhất thiết trí? Vậy thì pháp không sinh lại chứng pháp không sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Ý tôi không nói trong pháp không sinh có chứng đắc, có hiện quán. Vì sao? Vì các pháp không sinh đều chẳng thể nắm bắt được.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Có phải cho pháp sinh chứng pháp sinh, hay pháp không sinh chứng pháp không sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Ý tôi chẳng cho là pháp sinh chứng pháp sinh, cũng chẳng nói là pháp không sinh chứng pháp không sinh.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Có phải cho là pháp sinh chứng pháp không sinh, hay cho là pháp không sinh chứng pháp sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Ý tôi chẳng cho là pháp sinh chứng pháp không sinh, cũng chẳng cho là pháp không sinh chứng pháp sinh.
Xá-lợi Tử hỏi:
–Nếu như vậy thì đâu có phải hoàn toàn không sở đắc, không hiện quán?
Thiện Hiện đáp:
–Tuy có đắc, có hiện quán nhưng không do hai pháp này mà chứng, chỉ theo ngôn ngữ thế gian giả lập có đắc, có hiện quán, chẳng phải trong thắng nghĩa có đắc, có hiện quán.
Khi ấy, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Có phải Tôn giả cho là pháp chưa sinh sinh, hay nói pháp đã sinh sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Ý tôi chẳng cho là pháp chưa sinh sinh, cũng chẳng cho là pháp đã sinh sinh.
Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Có phải Tôn giả cho là sinh sinh, hay là chẳng sinh sinh?
Thiện Hiện đáp:
–Ý tôi chẳng cho là sinh sinh, cũng không cho là chẳng sinh sinh.
Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Tôn giả đối với pháp không sinh đã nói, muốn biện thuyết tướng không sinh chăng?
Thiện Hiện đáp:
–Đối với pháp không sinh đã nói, tôi cũng không muốn biện thuyết tướng không sinh.
Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Đối với pháp không sinh nói lời không sinh, thì lời nói không sinh này cũng không sinh chăng?
Thiện Hiện đáp:
–Đúng vậy, đúng vậy! Đối với pháp không sinh nói lời không sinh, pháp và lời nói này đều là nghĩa không sinh; tùy theo thế tục mà nói tướng không sinh.
Khi ấy, Xá-lợi Tử khen Thiện Hiện:
–Trong những đệ tử thuyết pháp, Tôn giả là bậc nhất, trừ Thế Tôn không có ai sánh kịp. Vì sao? Vì tùy theo lời gạn hỏi về các pháp môn Tôn giả đều có thể trả lời thông suốt, nhưng đối với pháp tánh vẫn không biến đổi.
Thiện Hiện đáp:
–Đối với tất cả pháp, đệ tử Phật nếu không chấp trước thì tự nhiên đều có thể tùy lời gạn hỏi mà nhất nhất đều trả lời tự tại không sợ hãi, đối với pháp tánh vẫn không biến đổi. Vì sao? Vì tất cả pháp không chỗ nương tựa.
Khi ấy, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Tôn giả đã nói pháp yếu sâu xa như thế là do oai lực của Ba-la-mật-đa nào mà thành tựu?
Thiện Hiện đáp:
–Pháp yếu sâu xa đã nói như thế đều do oai lực Bát-nhã ba-la-
mật-đa mà thành tựu. Vì sao? Vì nói tất cả pháp không chỗ nương tựa cốt yếu là nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà đạt tất cả pháp không nương tựa.
Đại Bồ-tát nào nghe nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, tâm không nghi ngờ, cũng không mê muội, thì nên biết Đại Bồ-tát này đã an trụ pháp trụ như thế thường không xa lìa. Nghĩa là dùng vô sở đắc làm phương tiện, thường siêng năng cứu vớt tất cả hữu tình; nên biết Đại Bồ-tát này đã thành tựu tác ý tối thắng. Đó gọi là tác ý tương ưng với đại Bi.
Khi ấy, Xá-lợi Tử nói với Thiện Hiện:
–Đại Bồ-tát nào an trụ pháp trụ như vậy, thường không xa lìa, thành tựu tác ý tương ưng với đại Bi, thì tất cả hữu tình cũng thành Đại Bồ-tát hết. Vì sao? Vì tất cả hữu tình cũng đối với pháp trụ này và tác ý này, thường không xa lìa. Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Vì tác ý đại Bi tánh bình đẳng, nên các Đại Bồ-tát cùng với tất cả hữu tình đều không khác nhau?
Thiện Hiện khen:
–Hay thay, hay thay! Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời Tôn giả nói! Tôn giả đã hiểu đúng ý tôi đã nói, mặc dù dường như hỏi tôi nhưng giúp tôi thành tựu ý nghĩa. Vì sao? Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử, vì hữu tình không có tự tánh, nên biết trụ và tác ý như thế cũng không có. Hữu tình không sở hữu, nên phải biết trụ và tác ý như thế cũng không sở hữu. Hữu tình xa lìa, nên biết trụ và tác ý như thế cũng xa lìa. Hữu tình vắng lặng, nên biết trụ và tác ý như thế cũng vắng lặng. Hữu tình chẳng thể nắm bắt được, nên biết trụ và tác ý như thế cũng chẳng thể nắm bắt được. Hữu tình không hiểu biết, nên biết trụ và tác ý như thế cũng không hiểu biết. Do nhân duyên này, nên các Đại Bồ-tát đối với pháp trụ và tác ý như vậy thường không xa lìa, cùng với các hữu tình cũng không sai khác, vì tất cả pháp và các hữu tình đều hoàn toàn không, không có khác nhau.
Đại Bồ-tát nào có thể biết được như vậy mà không chướng ngại, thì đúng là tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Bấy giờ, Thế Tôn khen Thiện Hiện:
–Hay thay, hay thay! Ông đã khéo giảng thuyết, khai thị Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho các Đại Bồ-tát. Đây đều là do sức oai thần
Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 539, Phẩm 2: Đế Thích
của Như Lai. Nếu người nào muốn giảng thuyết, chỉ bày Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho các Đại Bồ-tát thì cũng giảng thuyết khai thị như ông. Đại Bồ-tát nào muốn học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đều nên theo lời ông đã nói mà học. Đại Bồ-tát nào học Bát-nhã ba-la-mật-đa đúng như lời ông nói thì sẽ mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, có thể ở tận đời vị lai làm lợi ích an vui cho tất cả. Vì vậy, chúng Đại Bồ-tát muốn chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột nên siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Phẩm 2: ĐẾ THÍCH
Bấy giờ, Thiên đế Thích cùng với bốn vạn Thiên tử ở cõi trời Ba mươi ba, đồng đến dự hội. Bốn Thiên vương hộ đời cùng hai vạn Thiên tử trời Tứ đại Thiên vương đồng đến dự hội. Đại phạm Thiên vương, chủ cõi Sách-ha cùng một vạn phạm chúng đồng đến dự hội.
Như vậy cho đến trời Ngũ Tịnh cư đều cùng vô lượng trăm ngàn Thiên tử đồng đến dự hội tịnh nghiệp của các Thiên chúng này chiêu cảm quả báo nên ánh sáng nơi thân tuy có thể chiếu soi, nhưng vì oai lực ánh sáng nơi thân của Như Lai lấn át nên không thấy ánh sáng của họ.
Khi ấy, Thiên đế Thích thưa Thiện Hiện:
–Nay có vô lượng Thiên chúng trong thế giới ba lần ngàn đồng đến dự hội, muốn nghe Đại đức giảng thuyết khai thị Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, dạy bảo, trao truyền các Đại Bồ-tát làm cho đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa mau được rốt ráo. Cúi xin Đại đức thương xót chỉ dạy: Các Đại Bồ-tát trụ Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào? Các Đại Bồ-tát học được Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào?
Bấy giờ Thiện Hiện bảo Thiên đế Thích:
–Tôi sẽ nương sức oai thần của Phật, thuận theo ý Như Lai giảng thuyết khai thị Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho chúng Đại Bồ-tát. Như vậy, chúng Đại Bồ-tát có thể ở trong ấy nên trụ như thế, nên học như thế. Thiên chúng các ông đều nên lắng nghe, suy nghĩ kỹ.
Này Kiều-thi-ca, chúng trời các ông, người nào chưa phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, nay nên phát tâm. Những người đã chứng
nhập Chánh tánh ly sinh của Thanh văn, Độc giác thì không có thể phát tâm đại Bồ-đề. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì những người kia đối với dòng sinh tử, đã tạo ra sự ngăn cách, nên ở trong ấy, nếu có người có thể phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột thì tôi cũng tùy hỷ. Vì sao? Vì có các người thù thắng nên cầu pháp thù thắng. Tôi không bao giờ làm trở ngại sự thắng thiện của họ.
Bấy giờ Thế Tôn khen Thiện Hiện:
–Hay thay, hay thay! Nay ông đã khéo giảng thuyết khai thị Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cho chúng Đại Bồ-tát, cũng có thể khuyên bảo khích lệ các Đại Bồ-tát, làm cho họ vô cùng vui mừng, siêng tu Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Cụ thọ Thiện Hiện bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, con đã biết ân, lẽ nào không đền trả! Vì sao? Vì chư Phật và các đệ tử đời quá khứ đã giảng thuyết Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa cho chúng Đại Bồ-tát, dạy bảo, trao truyền, dẫn dắt hộ niệm. Bấy giờ, Thế Tôn cũng ở trong ấy học phạm hạnh thanh tịnh, nay chứng quả vị Giác ngộ cao tột, vận chuyển pháp luân vi diệu, làm lợi ích cho chúng con. Nên ngày nay con theo lời Phật dạy, giảng thuyết Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa cho chúng Đại Bồ-tát, dạy bảo, trao truyền, dẫn dắt hộ niệm, làm cho siêng năng tu học phạm hạnh thanh tịnh, mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột, ở tận đời vị lai làm lợi ích an vui cho tất cả hữu tình. Đó gọi là đền trả ân đức chư Phật.
Cụ thọ Thiện Hiện bảo Đế Thích:
–Ông hỏi, các Đại Bồ-tát nên trụ, nên học Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế nào? Hãy lắng nghe! Hãy lắng nghe! Tôi sẽ vì ông mà nói về các Đại Bồ-tát đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa trụ đúng chỗ trụ và học đúng hướng phải học.
Này Kiều-thi-ca, các Đại Bồ-tát mặc áo giáp đại công đức nên dùng tướng không an trụ Bát-nhã ba-la-mật-đa; không nên trụ sắc, không nên trụ thọ, tưởng, hành, thức; không nên trụ quả Dự lưu, không nên trụ quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán; không nên trụ Độc giác Bồ-đề; không nên trụ quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật; không nên trụ đây là sắc; không nên trụ đây là thọ, tưởng, hành, thức; không nên trụ đây là quả Dự lưu; không nên trụ đây là quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-
hán; không nên trụ đây là Độc giác Bồ-đề; không nên trụ đây là quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật; không nên trụ sắc hoặc thường hoặc vô thường; không nên trụ thọ, tưởng, hành, thức hoặc thường hoặc vô thường; không nên trụ khổ hoặc vui của sắc hoặc thường, hoặc vô thường; không nên trụ khổ hoặc vui của thọ, tưởng, hành, thức hoặc thường, hoặc vô thường; không nên trụ ngã hoặc vô ngã của sắc hoặc thường hoặc vô thường; không nên trụ ngã hoặc vô ngã của thọ, tưởng, hành, thức hoặc thường, hoặc vô thường; không nên trụ tịnh hoặc bất tịnh của sắc hoặc thường, hoặc vô thường; không nên trụ tịnh hoặc bất tịnh của thọ, tưởng, hành, thức hoặc thường hoặc vô thường; không nên trụ không hoặc bất không của sắc hoặc thường hoặc vô thường; không nên trụ không hoặc bất không của thọ, tưởng, hành, thức hoặc thường, hoặc vô thường.
Không nên trụ quả Dự lưu là do vô vi hiển bày; không nên trụ vào quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán là do vô vi hiển bày; không nên trụ Độc giác Bồ-đề là do vô vi hiển bày; không nên trụ quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật là do vô vi hiển bày; không nên trụ quả Dự lưu là chân ruộng phước đáng thọ sự cúng dường; không nên trụ vào quả Dự lưu còn bảy lần sinh trở lại nhất định vào Niết-bàn; không nên trụ vào quả Nhất lai là chân ruộng phước đáng thọ sự cúng dường; không nên trụ vào quả Nhất lai chưa được rốt ráo, còn một lần trở lại cõi thế gian này, chịu khổ lần cuối; không nên trụ vào quả Bất hoàn là chân ruộng phước đáng thọ sự cúng dường; không nên trụ vào quả Bất hoàn sau khi diệt độ không còn sinh trở lại; không nên trụ vào quả A-la-hán là chân ruộng phước đáng thọ sự cúng dường; không nên trụ vào quả A-la-hán nhất định đời này nhập Vô dư Niết-bàn; không nên trụ Độc giác là chân ruộng phước đáng thọ sự cúng dường; không nên trụ Độc giác vượt hơn địa Thanh văn, không đến vị Phật mà nhập Niết-bàn; không nên trụ quả Phật là chân ruộng phước đáng thọ sự cúng dường; không nên trụ quả Phật vượt qua địa phàm phu, vượt qua địa Thanh văn, vượt qua địa Độc giác, vượt qua địa Bồ-tát, an trụ địa Phật, làm lợi ích an vui cho vô lượng, vô số, vô biên hữu tình khiến được nhập vào cõi Vô dư Bát-niết-bàn; không nên trụ quả Phật độ thoát vô lượng, vô số, vô biên hữu tình khiến cho đối với Ba thừa đều được quyết định, làm các Phật sự như thế rồi
nhập vào cõi Vô dư y Bát-niết-bàn.
Khi ấy Xá-lợi Tử suy nghĩ: “Nếu Đại Bồ-tát khi hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì không nên trụ vào quả Phật an trụ cõi Phật làm lợi ích an vui cho vô lượng, vô số, vô biên hữu tình làm cho nhập vào cõi Vô dư y Bát-niết-bàn, không nên trụ quả Phật độ thoát vô lượng, vô biên hữu tình, làm cho đối Ba thừa đều được quyết định, làm các Phật sự như thế rồi nhập vào cõi Vô dư y Bát-niết-bàn; cũng không nên trụ vào các pháp khác, chúng Đại Bồ-tát này phải trụ ở đâu?”
Cụ thọ Thiện Hiện nhờ oai thần của Phật, biết tâm niệm của Xá-lợi Tử, liền bảo:
–Ý Tôn giả thế nào? Tâm của các Đức Như Lai nên an trụ chỗ nào?
Khi đó, Xá-lợi Tử nói với Thiện Hiện:
–Tâm của các Đức Như Lai hoàn toàn không chỗ trụ. Vì sao? Vì tâm không chỗ trụ nên gọi là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác; nghĩa là không trụ cõi hữu vi, cũng không trụ cõi vô vi; cũng chẳng phải không trụ.
Khi ấy, Cụ thọ Thiện Hiện nói với Xá-lợi Tử:
–Các Đại Bồ-tát khi hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa cũng lại như vậy; như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đối với tất cả pháp, tâm không chỗ trụ, cũng chẳng phải không trụ.
Thưa Tôn giả Xá-lợi Tử, các Đại Bồ-tát đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác dùng vô sở đắc làm phương tiện, nên trụ như thế, nên học như thế.
Bấy giờ, trong chúng có các Thiên tử suy nghĩ: “Những ngôn từ thần chú của Dược-xoa… nhiều loại khác nhau, tuy là ẩn mật, nhưng chúng ta còn có thể hiểu được. Đại đức Thiện Hiện đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tuy đã dùng nhiều lời lẽ để chỉ bày, nhưng tất cả chúng ta vẫn không thể hiểu được gì cả.”
Cụ thọ Thiện Hiện biết tâm niệm của các Thiên tử liền bảo:
–Này các Thiên tử, những lời tôi nói, các ông không hiểu được sao?
Các Thiên tử thưa:
–Đúng vậy, đúng vậy! Đối với ý nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-
mật-đa mà Đại đức đã nói, chúng tôi hoàn toàn không thể hiểu nổi.
Cụ thọ Thiện Hiện bảo:
–Tôi đã từng đối với ý nghĩa tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này không nói, không chỉ bày, các ông cũng không nghe thì hiểu cái gì? Vì sao? Này các Thiên tử, vì trong ý nghĩa tương ưng với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đều lìa văn tự, lời nói.
Khi ấy, các Thiên tử lại nghĩ: “Đại đức Thiện Hiện đối với nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này tuy lại dùng đủ các thứ phương tiện để nói rõ, muốn làm cho dễ hiểu, nhưng ý nghĩa ấy đã sâu lại càng quá sâu xa đã vi tế hơn lại càng vi tế hơn, khó có thể so lường.”
Cụ thọ Thiện Hiện biết tâm niệm của các Thiên tử, liền bảo:
–Thiên tử nên biết, sắc chẳng phải sâu xa, chẳng phải vi tế. Thọ, tưởng, hành, thức chẳng phải sâu xa, chẳng phải vi tế. Quả Dự lưu chẳng phải sâu xa, chẳng phải vi tế. Quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán chẳng phải sâu xa, chẳng phải vi tế. Quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật chẳng phải sâu xa, chẳng phải vi tế. Vì sao? Này các Thiên tử, vì tất cả pháp vi tế sâu xa, người nói người nghe đều chẳng thể nắm bắt được. Bởi vậy các ông đối với các pháp, nên theo những điều đã nói tu hạnh nhẫn bền chắc.
Thiên tử nên biết, những người nào muốn chứng, muốn trụ quả Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, Độc giác Bồ-đề, quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật, cần phải nương vào sự nhẫn này mới có thể chứng, trụ được.
Khi đó các Thiên tử suy nghĩ: “Nay Đại đức Thiện Hiện muốn vì hữu tình nào, thuyết những pháp nào?”
Cụ thọ Thiện Hiện biết tâm niệm của các Thiên tử liền bảo:
–Thiên tử nên biết, nay tôi muốn vì hữu tình như huyễn, như hóa, như mộng; cũng lại giảng thuyết pháp như huyễn, như hóa, như mộng. Vì sao? Này các Thiên tử, vì như vậy người nghe pháp đã được nói, không nghe, không hiểu, không chỗ chứng.
Khi ấy, các Thiên tử hỏi Thiện Hiện:
–Người nói, người nghe và pháp được nói ra đều như huyễn như hóa, như mộng đã thấy chăng?
Thiện Hiện đáp:
–Đúng vậy, đúng vậy! Hữu tình như huyễn, vì người như huyễn, nói pháp như huyễn. Hữu tình như hóa vì người như hóa, nói pháp như hóa. Hữu tình như mộng, vì người như mộng, nói pháp như mộng. Tất cả hữu tình và tất cả pháp đều như cảnh huyễn, hóa, mộng, vì tất cả pháp, tất cả hữu tình cùng với huyễn, hóa, mộng không hai không khác.
Thiên tử nên biết, những bậc Dự lưu và quả Dự lưu, hoặc bậc Nhất lai và quả Nhất lai, hoặc bậc Bất hoàn và quả Bất hoàn, hoặc A-la-hán và quả A-la-hán, hoặc các Độc giác và Độc giác Bồ-đề, hoặc các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật đều như cảnh huyễn, hóa, mộng.
Khi ấy, các Thiên tử hỏi Thiện Hiện:
–Lẽ nào các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và quả vị Giác ngộ cao tột của Phật cũng như huyễn, hóa, mộng đã thấy sao?
Thiện Hiện đáp:
–Đúng vậy, đúng vậy! Cho đến Niết-bàn, ta cũng nói là như huyễn, hóa, như mộng đã thấy.
Khi ấy, các Thiên tử hỏi Thiện Hiện:
–Không lẽ Niết-bàn cũng như cảnh huyễn, hóa, mộng đã thấy?
Thiện Hiện đáp:
–Giả sử có pháp nào hơn Niết-bàn, tôi cũng nói là như huyễn như hóa, như mộng đã thấy. Vì sao? Vì cảnh huyễn hóa mộng cùng tất cả pháp cho đến Niết-bàn không hai, không khác, đều chẳng thể nắm bắt được, chẳng thể diễn bày.
Bấy giờ Xá-lợi Tử, Chấp Đại Tạng, Mãn Từ Tử, Đại Ẩm Quang… cùng hỏi Thiện Hiện:
–Bát-nhã ba-la-mật-đa đã nói sâu xa như thế, người nào có thể tín thọ?
Cụ thọ Khánh Hỷ thưa với đại Thanh văn Xá-lợi Tử:
–Có Đại Bồ-tát không thoái chuyển đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này có thể tin hiểu sâu xa. Lại có vô lượng Đại A-la-hán đầy đủ chánh kiến, đoạn tận các lậu, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này cũng có thể tín thọ.
Cụ thọ Thiện Hiện nói:
–Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đã nói như thế, không ai có thể tín
thọ. Vì sao? Vì trong đây không có pháp có thể hiển bày có thể chỉ rõ và có thể thành lập. Đã thật sự không có pháp có thể hiển bày, có thể chỉ rõ và có thể thành lập nên người tín thọ cũng không thể có.
Khi ấy, Thiên đế Thích suy nghĩ: “Đại đức Thiện Hiện rưới trận mưa pháp lớn, ta nên hóa ra các đóa hoa vi diệu dâng rải cúng dường.” Suy nghĩ như vậy rồi, liền hóa ra các đóa hoa vi diệu rải lên Thiện Hiện.
Cụ thọ Thiện Hiện suy nghĩ: “Những thứ hoa này chưa từng thấy có ở chỗ chư Thiên. Hoa vi diệu này nhất định chẳng phải do đất nước, cỏ cây sinh ra, mà do tâm chư Thiên hóa sinh.”
Khi ấy, Thiên đế Thích biết tâm niệm của Thiện Hiện, liền nói:
–Hoa đã rải này thật chẳng phải do đất nước, cỏ cây sinh ra; cũng chẳng phải do tâm chư Thiên hóa sinh. Vì sao? Vì hoa đã rải này tánh vốn không sinh.
Bấy giờ Thiện Hiện bảo Đế Thích:
–Hoa này chẳng sinh, tức chẳng phải hoa.
Khi ấy, Thiên đế Thích thầm nghĩ: “Trí tuệ của Đại đức Thiện Hiện thật là sâu xa, chẳng hoại giả danh mà nói thật nghĩa.” Nghĩ như vậy rồi, liền thưa Thiện Hiện:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như Tôn giả đã dạy! Các Đại Bồ-tát đối với các pháp đều nên theo lời dạy của Tôn giả mà học.
Cụ thọ Thiện Hiện bảo Đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Các Đại Bồ-tát đối với các pháp nên theo lời trình bày của tôi mà học như vậy.
Này Kiều-thi-ca, khi các Đại Bồ-tát học như vậy, chẳng học sắc, chẳng học thọ, tưởng, hành, thức, chẳng học quả Dự lưu, chẳng học quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, chẳng học Độc giác Bồ-đề, chẳng học quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật. Nếu chẳng theo các quả vị này mà học, thì gọi là học trí Nhất thiết trí của Phật. Nếu có thể học trí Nhất thiết trí của Phật thì học vô lượng, vô biên các pháp Phật. Nếu học vô lượng, vô biên các pháp Phật thì chẳng học sắc có tăng có giảm, cũng chẳng học thọ, tưởng, hành, thức có tăng có giảm. Nếu chẳng học sắc có tăng có giảm, cũng chẳng học thọ, tưởng, hành, thức có tăng có giảm thì chẳng học sắc có lấy có bỏ, cũng chẳng học thọ, tưởng, hành, thức có lấy có bỏ. Nếu chẳng học sắc có lấy có bỏ, cũng
chẳng học thọ, tưởng, hành, thức có lấy có bỏ thì chẳng học tất cả pháp có lấy có bỏ. Nếu chẳng học tất cả pháp có lấy có bỏ thì chẳng học các pháp có thể giữ gìn, có thể hoại diệt. Nếu chẳng học các pháp có thể giữ gìn, có thể hoại diệt thì chẳng học trí Nhất thiết trí có thể giữ gìn, có thể hoại diệt.
Khi các Đại Bồ-tát học như thế gọi là học trí Nhất thiết trí một cách chân chánh, có thể mau chứng đắc trí Nhất thiết trí.
Khi ấy, Xá-lợi Tử hỏi Thiện Hiện:
–Đại Bồ-tát nào không học các pháp có thể giữ gìn có thể hoại diệt, cũng không học trí Nhất thiết trí có thể giữ gìn có thể hoại diệt, khi Đại Bồ-tát này học như thế thì gọi là học trí Nhất thiết trí một cách chân chánh, có thể mau chứng đắc trí Nhất thiết trí chăng?
Thiện Hiện đáp:
–Đúng vậy, đúng vậy! Đại Bồ-tát nào không học các pháp có thể giữ gìn có thể hoại diệt, cũng không học trí Nhất thiết trí có thể giữ gìn có thể hoại diệt, thì khi Đại Bồ-tát này học như thế gọi là học trí Nhất thiết trí một cách chân chánh, có thể mau chứng đắc trí Nhất thiết trí, vì dùng vô sở đắc làm phương tiện.
Bấy giờ Thiên đế Thích hỏi Xá-lợi Tử:
–Bát-nhã ba-la-mật-đa mà các Đại Bồ-tát học cầu ở đâu?
Xá-lợi Tử đáp;
–Bát-nhã ba-la-mật-đa mà các Đại Bồ-tát học, nên y theo lời lẽ của Thiện Hiện đã nói mà cầu.
Thiên đế Thích hỏi Xá-lợi Tử:
–Nhờ thần lực của ai hỗ trợ mà cho Tôn giả nói lời như thế?
Xá-lợi Tử đáp:
–Nhờ thần lực của Như Lai hỗ trợ nên tôi nói lời này.
Khi ấy, Thiên đế Thích hỏi Cụ thọ Xá-lợi Tử:
–Nhờ thần lực ai hỗ trợ nên Tôn giả Thiện Hiện có thể nói Bát-nhã ba-la-mật-đa?
Xá-lợi Tử đáp:
–Nhờ thần lực của Như Lai hỗ trợ nên Tôn giả Thiện Hiện có thể nói Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bấy giờ Thiện Hiện bảo Đế Thích:
–Ông hỏi là nhờ thần lực ai hỗ trợ làm cho tôi có thể nói Bát-
nhã ba-la-mật-đa? Này Kiều-thi-ca, ông nên biết, nhất định là nhờ thần lực của Như Lai hỗ trợ nên Thiện Hiện tôi có thể nói Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Này Kiều-thi-ca, ông đã hỏi, Bát-nhã ba-la-mật-đa mà Bồ-tát học, phải cầu ở đâu? Này Kiều-thi-ca, Bát-nhã ba-la-mật-đa mà Bồ-tát học không nên cầu ở sắc, cũng không nên lìa sắc mà cầu; không nên cầu ở thọ, tưởng, hành, thức, cũng không nên lìa thọ, tưởng, hành, thức mà cầu. Vì sao? Vì sắc chẳng phải Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng chẳng lìa sắc mà có Bát-nhã ba-la-mật-đa. Thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng phải Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng chẳng lìa thọ, tưởng, hành, thức mà có Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Khi ấy, Thiên đế Thích thưa Thiện Hiện:
–Bát-nhã ba-la-mật-đa mà các Đại Bồ-tát học là Ba-la-mật-đa lớn, là Ba-la-mật-đa vô lượng, là Ba-la-mật-đa vô biên?
Thiện Hiện đáp:
–Đúng vậy, đúng vậy! Này Kiều-thi-ca, Bát-nhã ba-la-mật-đa mà các Đại Bồ-tát học là Ba-la-mật-đa lớn, là Ba-la-mật-đa vô lượng, là Ba-la-mật-đa vô biên.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì sắc lớn nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lớn. Vì thọ, tưởng, hành, thức lớn, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lớn.
Này Kiều-thi-ca, vì sắc vô lượng nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô lượng. Vì thọ, tưởng, hành, thức vô lượng nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô lượng.
Này Kiều-thi-ca, vì sắc vô biên nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên. Vì thọ, tưởng, hành, thức vô biên, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, sở duyên vô biên nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Này Kiều-thi-ca, sở duyên vô biên nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên là như thế nào? Nghĩa là khoảng trước, sau, giữa của tất cả pháp đều chẳng thể nắm bắt được, nên gọi là vô biên. Vì pháp vô biên nên sở duyên cũng vô biên. Do đó Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên. Vì vậy tôi nói sở duyên vô biên, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, tất cả pháp vô biên, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Này Kiều-thi-ca, tất cả pháp vô biên nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên là thế nào? Nghĩa là biên giới của tất cả pháp chẳng thể nắm bắt được. Vì sao? Vì biên giới trước, sau, giữa của tất cả sắc đều chẳng thể nắm bắt được; biên giới trước, sau, giữa của tất cả thọ, tưởng, hành, thức đều chẳng thể nắm bắt được. Do đó biên giới trước, sau, giữa của Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng chẳng thể nắm bắt được. Vì vậy tôi nói tất cả pháp vô biên, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, tất cả hữu tình vô biên, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên. Vì sao? Vì biên giới của tất cả hữu tình chẳng thể nắm bắt được. Vì vậy tôi nói tất cả hữu tình vô biên, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Khi ấy, Thiên đế Thích hỏi Thiện Hiện:
–Bạch Đại đức, tất cả hữu tình vô biên nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên là thế nào?
Thiện Hiện đáp:
–Này Kiều-thi-ca, số lượng của loại hữu tình rất nhiều, chẳng thể tính đếm giới hạn của nó chẳng thể nắm bắt được.vì vậy tôi nói tất cả hữu tình vô biên nên Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Thiên đế Thích thưa:
–Vì nghĩa gì nên nói như thế?
Thiện Hiện đáp:
–Này Kiều-thi-ca, nay tôi hỏi ông, tùy ý ông đáp. Ý ông nghĩ sao? Nói về hữu tình, thì hữu tình là khái niệm về pháp gì?
Thiên đế Thích thưa:
–Nói về hữu tình, thì hữu tình chẳng phải là khái niệm về pháp, cũng chẳng phải không khái niệm về pháp. Chỉ là giả lập, thuộc về tên vay mượn, thuộc về tên không có sự việc, thuộc về tên không có chủ, thuộc về tên không có quan hệ.
Thiện Hiện bảo:
–Này Kiều-thi-ca, ý ông nghĩ sao? Ở trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, vì hiển bày thật có hữu tình chăng?
Thiên đế Thích thưa:
–Bạch Đại đức, không!
Thiện Hiện bảo:
–Trong kinh Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này đã không hiển bày thật có hữu tình nên nói vô biên, vì trong ấy biên giới cũng chẳng thể nắm bắt được. Này Kiều-thi-ca, ý ông nghĩ sao? Nếu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trải qua hằng hà sa số đại kiếp, dùng vô biên tiếng nói vô lượng danh tự loại hữu tình, thì trong ấy thật có hữu tình có sinh có diệt chăng?
Thiên đế Thích thưa:
–Bạch Đại đức, không! Vì sao? Vì các bản tánh hữu tình thanh tịnh, vì từ xưa nay không có, chẳng phải không có mà có thể có sinh diệt.
Thiện Hiện bảo:
–Do nghĩa này nên tôi nói là tất cả hữu tình vô biên, nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng vô biên.
Này Kiều-thi-ca, do đó nên biết Bát-nhã ba-la-mật-đa mà các Đại Bồ-tát học được gọi là lớn, vô lượng, vô biên.
Bấy giờ, trong hội Thiên đế Thích, chư Thiên Phạm thiên vương cõi Dục, chư Thiên cõi Sắc và Thần tiên, Thiên nữ cõi Đại tự tại vô cùng hoan hỷ, đồng thời ba lần nói lớn:
–Hay thay, hay thay! Vì có Phật ra đời nên Tôn giả Thiện Hiện nhờ oai thần của Phật giảng thuyết, khai thị pháp tánh vi diệu cho chúng tôi. Đó là pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa làm cho Trời, Người, A-tố-lạc… đều được lợi ích lớn. Nếu Đại Bồ-tát có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế như thuyết tu hành, luôn không xa lìa, thì chúng tôi đối với các vị ấy sẽ cung kính cúng dường như Phật Thế Tôn.
Bấy giờ Phật bảo chư Thiên:
–Đúng vậy, đúng vậy! Nếu Đại Bồ-tát đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này dùng vô sở đắc làm phương tiện, có thể như thuyết tu hành, luôn không xa lìa, thì chư Thiên các ngươi đều nên cúng dường như chư Phật Thế Tôn.
Chư Thiên nên biết, xưa kia, Ta đối với Phật Nhiên Đăng, lúc ấy ở nơi ngã tư thuộc vương đô Liên hoa, Ta gặp Đức Phật Nhiên Đăng, liền dâng năm cành hoa, trải tóc che bùn, cần cầu nghe chánh pháp, dùng vô sở đắc làm phương tiện, luôn không xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-
Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 539, Phẩm 3: Cúng Dường Bảo Tháp (1)
đa sâu xa và vô lượng, vô biên Phật pháp khác.
Lúc ấy, Phật Nhiên Đăng liền thọ ký cho Ta quả vị Giác ngộ cao tột, nói rằng: “Này thiện nam, ở đời sau, trải qua vô số kiếp, trong thế giới Hiền kiếp này, ông sẽ được làm Phật hiệu là Năng Tịch Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, nói rộng cho đến Phật Thế Tôn, giảng thuyết kinh điển Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa độ vô lượng chúng.”
Khi ấy, chư Thiên đồng bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này thật là hy hữu, làm cho chúng Đại Bồ-tát có thể mau đưa đến trí Nhất thiết trí, ở tận đời vị lai làm lợi ích an vui cho hữu tình.
Phẩm 3: CÚNG DƯỜNG BẢO THÁP (1)
Bấy giờ, Thế Tôn biết chư Thiên thần ở cõi Dục, cõi Sắc và bốn chúng Bí-sô, Bí-sô-ni… đã vân tập, cung kính tín thọ cùng làm minh chứng, liền quay lại Thiên đế Thích bảo rằng:
–Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý và tùy thuận giảng thuyết cho người khác một cách rộng rãi, thì nên biết tất cả ác ma, người và phi nhân… đều không thể làm hại; tất cả tai nạn đều không thể đến, thân tâm an vui, không bệnh, sống lâu.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các Tiên tử nào đã phát tâm cầu quả vị Giác ngộ cao tột, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chưa lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, thì nên đi đến chỗ thiện nam, thiện nữ này chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, suy nghĩ đúng lý nghĩa thú sâu xa cho được rốt ráo, rồi tuần tự nói cho người khác.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, thì ở nơi nhà trống, ở chỗ đồng vắng, hoặc ở nơi đường hiểm và những chỗ nguy nan, các thiện nam, thiện nữ này vẫn không rởn tóc gáy, hoảng hốt kinh sợ, vì được chư Thiên, Thiện thần thường đến ủng hộ.
Khi ấy, bốn Đại thiên vương và Thiên chúng chắp tay cung kính bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì chúng con thường theo cung kính hộ trì, không để cho tất cả sự tai nạn bất ngờ xâm phạm.
Khi ấy, Thiên đế Thích và các Thiên chúng chắp tay cung kính bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các thiện nam, thiện nữ nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì chúng con thường theo cung kính hộ trì, không để cho tất cả tai nạn bất ngờ xâm phạm.
Khi ấy, Phạm thiên vương và các Phạm chúng chắp tay cung kính bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các thiện nam, thiện nữ nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì chúng con thường theo cung kính hộ trì, không để cho tất cả tai nạn bất ngờ xâm phạm.
Khi đó, Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, thật là kỳ lạ! Bạch Thiện Thệ, thật là kỳ lạ! Các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì tiếp nhận được công đức hiện tại như thế.
Nếu thiện nam, thiện nữ nào tiếp thu Bát-nhã ba-la-mật-đa thì sẽ tiếp thu Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng?
Lúc ấy, Thế Tôn bảo Thiên đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy! Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào tiếp thu Bát-nhã ba-la-mật-đa thì cũng tiếp thu đầy đủ sáu pháp Ba-la-mật-đa.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với
Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi, thì công đức mà họ đạt được, nay ông nên lắng nghe, chí tâm tư duy chín chắn, Ta sẽ vì ông mà phân biệt giảng thuyết.
Thiên đế Thích thưa:
–Cúi xin Ngài dạy, chúng con rất muốn nghe.
Bấy giờ Phật bảo Thiên đế Thích:
–Nếu có các ác ngoại đạo, Phạm chí, hoặc các ác ma và quyến thuộc của ma, hoặc là những kẻ tăng thượng mạn bạo ác khác đến chỗ Đại Bồ-tát này muốn làm những việc không lợi ích, khi họ vừa móng tâm thì liền gặp tai họa, chắc chắn bị tiêu diệt, không được toại nguyện. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì các thiện nam, thiện nữ này đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi nên tự nhiên có thể làm cho kẻ móng tâm ác, tự gặp tai họa, không được toại nguyện.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì ở nơi chốn ấy, nếu có ác ma và quyến thuộc của ma, hoặc là các ngoại đạo Phạm chí và kẻ tăng thượng mạn ác độc khác ganh ghét chánh pháp, muốn làm chướng ngại, gạn hỏi, chống báng… mau bị tiêu diệt. Tuy họ có muốn làm những việc ác này nhưng không bao giờ thành công được. Nếu họ chỉ nghe qua tiếng Bát-nhã thì cũng được đoạn trừ các điều ác, dần dần phát sinh công đức, sau nương vào ba thừa được chấm dứt sự khổ, thoát khỏi đường ác, sinh trong cõi trời, người.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì được công đức lợi ích thù thắng như thế.
Này Kiều-thi-ca, như có cây thuốc thần tên là Mạt-kỳ, tính chất của thuốc này có thể làm tiêu các chất độc. Thuốc thần như thế, sinh sản ở chỗ nào, các loại trùng độc đều chẳng dám đến gần. Ví như có rắn độc to lớn đi kiếm mồi, gặp các loài khác muốn mổ nuốt, các loài
kia sợ chết, chạy đến chỗ thuốc thần, rắn nghe hơi thuốc, liền thoái lui. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì thần dược như thế có năng lực lớn, có thể cứu vớt thân mạng, diệt trừ các chất độc.
Kiều-thi-ca nên biết, Thần lực của Bát-nhã ba-la-mật-đa cũng lại như vậy. Các thiện nam, thiện nữ nào chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì các ma đối với Đại Bồ-tát này muốn làm việc ác, nhờ sức oai thần của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này nên các việc ác kia ngay nơi chỗ ấy tự biến mất, không hại được. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì đại thần lực của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này có thể tiêu trừ các ác, tăng trưởng pháp thiện.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì trời Tứ đại Thiên vương và Thiên đế Thích, Đại phạm Thiên vương chủ cõi Kham nhẫn, trời Tịnh cư… cùng các Thiện thần thường đến ủng hộ, không cho tất cả tai nạn bất ngờ xâm phạm. Sự mong cầu đúng pháp đều được đầy đủ, các Đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trong hiện tại khắp mười phương thế giới cũng thường hộ niệm, làm các điều ác dần dần tiêu diệt, pháp thiện dần dần tăng trưởng.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi, thì các thiện nam, thiện nữ ấy nhờ nhân duyên này nên lời nói oai nghiêm, người nghe đều cung kính làm theo; nói lời vừa đủ, không nói ồn ào, bền lòng giúp đỡ bạn lành, đền trả ân sâu; không bị tham, ganh, hờn, giận, che giấu bực tức, dua nịnh, kiêu mạn… tiềm ẩn, che lấp tâm tánh. Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì các thiện nam, thiện nữ này nhờ oai lực của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa tăng trưởng, điều phục thân tâm, làm cho xa lìa các phiền não tham, sân, si trói buộc. Các thiện nam, thiện nữ ấy đầy đủ chánh niệm, Từ, Bi, Hỷ, Xả, luôn suy nghĩ: “Ta không nên theo thế lực tham lam. Nếu theo thế lực kia thì nghèo cùng, hèn kém và sự bố thí không được viên mãn. Ta không nên theo thế lực phá giới. Nếu theo thế lực kia
thì đọa vào các đường ác và tịnh giới không được viên mãn. Ta không nên theo thế lực sân giận. Nếu theo thế lực kia thì phải khiếm khuyết các căn, hình mạo xấu xí, không đủ sắc thân viên mãn của Bồ-tát; cũng lại không có thể viên mãn an nhẫn. Ta không nên theo thế lực lười biếng. Nếu theo thế lực kia thì không có thể tu đạo Bồ-tát thù thắng, cũng không có thể viên mãn tinh tấn tăng thượng. Ta không nên theo thế lực tán loạn. Nếu theo thế lực kia thì không có thể tu thắng định của Bồ-tát, các tĩnh lự không được viên mãn. Ta không nên theo thế lực ngu si. Nếu theo thế lực kia thì thắng tuệ không được viên mãn, không vượt hơn các địa Thanh văn, Độc giác, huống là được quả vị Giác ngộ cao tột.” Vì vậy nên nay ta không nên theo thế lực tham lam…
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này do suy nghĩ như vậy nên thường được chánh niệm, các ác phiền não chẳng che lấp nơi tâm.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào nếu đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì được công đức thù thắng lợi ích như thế.
Kinh Đại Bát- Nhã Ba- La- Mật- Đa Quyển 540, Phẩm 3: Cúng Dường Bảo Tháp (2)
KINH ĐẠI BÁT- NHÃ BA- LA- MẬT- ĐA
QUYỂN 540
Phẩm 3: CÚNG DƯỜNG BẢO THÁP (2)
Bấy giờ, Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế rất là hiếm có, đặc biệt, có thể điều phục được chúng Đại Bồ-tát, làm cho họ xa lìa tâm tự cao, hồi hướng về sự mong cầu đạt trí Nhất thiết trí.
Phật bảo Thiên đế Thích:
–Vì sao Bát-nhã ba-la-mật-đa rất là hiếm có, đặc biệt, có thể điều phục được chúng Đại Bồ-tát, làm cho họ xa lìa tâm tự cao, hồi hướng về sự mong cầu đạt trí Nhất thiết trí?
Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Đại Bồ-tát nào không nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa, khi tu hành Bố thí cho đến Bát-nhã và các pháp Phật khác, không dùng phương tiện thiện xảo; nên dù tu các pháp thiện nhưng vẫn sinh tâm tự cao và không thể hồi hướng về trí Nhất thiết trí.
Đại Bồ-tát nào nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa, khi tu hành Bố thí cho đến Bát-nhã và các pháp Phật khác, dùng phương tiện thiện xảo tu các pháp thiện điều phục tâm tự cao, thì có thể hồi hướng về sự mong cầu đạt trí Nhất thiết trí.
Phật bảo Thiên đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giảng thuyết, truyền bá rộng rãi; thì thân tâm các thiện nam, thiện nữ này được an vui, không bị tất cả tai nạn xâm phạm.
Nếu người nào ở trong đội ngũ quân lâm trận giao chiến mà chuyên lòng tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, đối với các hữu tình luôn từ bi hộ niệm, tất không bị đao gậy làm tổn thương, được kẻ
oán địch đều khởi lòng Từ. Nếu sinh tâm ác thì tự nhiên bị thua bại.
Nếu các thiện nam, thiện nữ này ở nơi quân trận, bị đao tên làm tổn thương mất mạng thì nhất định không có sự việc ấy.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì thiện nam, thiện nữ này tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa nên tự có thể diệt trừ các nghiệp ác phiền não, các thứ đao gậy; cũng có thể diệt trừ các nghiệp ác phiền não, các thứ đao gậy cho người khác.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, thiện nam, thiện nữ nào có thể đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi; thì các thiện nam, thiện nữ này, không bị tất cả các loại thuốc độc, mê hoặc, quỷ mị, yếm trù, chú thuật làm hại được; cũng không bị nước cuốn, lửa đốt, đao gậy, thú dữ, oán tặc, thần ác, các thứ tà vạy quỷ quái làm tổn hại.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế là Đại thần chú, là Đại minh chú, là chú không gì hơn, là chú không gì có thể so sánh. Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế là vua trong các chú, vi diệu tối thượng, không gì có thể sánh kịp, đầy đủ đại oai lực, có thể làm khuất phục tất cả nhưng không bị tất cả các thứ khác khiến cho khuất phục.
Các thiện nam, thiện nữ này siêng năng tu học thần chú vua như thế nên không hại mình, cũng không bị người khác và những thứ khác làm hại.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này khi học đại thần chú vua của Bát-nhã ba-la-mật-đa này thì đối với ngã và pháp tuy vô sở đắc nhưng vẫn chứng quả vị Giác ngộ cao tột. Do đấy, chứng đắc trí Nhất thiết trí, quan sát về sự sai khác nói tâm hành của hữu tình, tự tại chuyển pháp luân vô thượng, khiến họ thực hành đúng như lời dạy, đạt được lợi ích lớn.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì ở đời quá khứ, hiện tại, vị lai, các vị Bồ-tát đều học đại thần chú vua của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, đều không gì là không đạt được, không gì là không chứng đắc. Vì vậy gọi là trí Nhất thiết trí.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này mà chú tâm lắng nghe, thọ trì đọc tụng, siêng
năng tu học, suy nghĩ đúng lý, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, biên chép giảng thuyết, truyền bá rộng rãi, thì đời sau sẽ được vô số các công đức với các pháp hiện có như thế.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào biên chép đại thần chú vua của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, hoặc để ở chỗ thanh tịnh, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen; tuy không lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý; cũng không chỉ bày, phân biệt cho người khác, nhưng các hàng người và phi nhân ở nơi thành ấp, vương đô có sự hiện diện của Đại thần chú kia… đều không bị tất cả tai nạn bệnh tật làm tổn hại.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào kinh sợ đối với oan gia, thú dữ, tai nạn, trù yếm, bệnh tật, thuốc độc, chú thuật… thì nên biên chép Đại thần chú vua của Bát-nhã ba-la-mật-đa này, tùy theo nhiều ít, đựng vào đãy thơm, để trong ống ngọc, hoặc luôn mang theo nơi thân, cung kính cúng dường thì các việc sợ sệt đều tiêu diệt. Trời, rồng thường đến ủng hộ, chỉ trừ đời trước đã tạo các nghiệp ác nên phải trả mà thôi.
Này Kiều-thi-ca, ví như có người, hoặc loài bàng sinh vào trong Tinh xá, nơi cội Bồ-đề, hoặc đến gần Tinh xá, thì người và phi nhân không thể làm tổn hại.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì đời quá khứ, hiện tại, vị lai, chư Phật đều an tọa nơi chỗ ấy mà chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Được đạo quả Bồ-đề rồi, đều ban phát cho các hữu tình pháp không kinh, không sợ, không oán, không hại, thân tâm được an vui. Vì vậy nên biết, Bát-nhã ba-la-mật-đa dù ở nơi chốn nào cũng lại như thế. Tất cả Trời, Rồng, A-tố-lạc thường đến ủng hộ.
Này Kiều-thi-ca, Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế tùy ở chỗ nào, thì nên biết chỗ ấy tức là tháp báu đích thực, tất cả hữu tình đều nên kính lễ, đem các món thượng diệu cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen. Vì sao? Vì đó là chỗ nương tựa của các loài hữu tình.
Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này, đem các thứ vật dụng trang nghiêm cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, hoặc dùng vô số các thứ tràng hoa thượng diệu, các loại hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, cờ phướn,
lọng báu, châu báu ngọc quý đặc biệt, nhạc hay, đèn sáng… để cúng dường và sau khi Phật Niết-bàn, lại có các thiện nam, thiện nữ khác dựng bảo tháp trang nghiêm bằng bảy báu, đựng xá-lợi Phật trong hộp báu, để nơi tháp ấy, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, rồi đem vô số các tràng hoa thượng diệu, các thứ hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, cờ phướn, lọng báu, châu báu ngọc quý đặc biệt, nhạc hay, đèn sáng… để cúng dường thì trong hai người này, người nào được phước nhiều hơn?
Phật bảo Thiên đế Thích:
–Ta hỏi lại, tùy ý ông đáp. Ý ông nghĩ sao? Như Lai đã đạt được trí Nhất thiết trí, đã chứng quả vị Giác ngộ cao tột và thân hiện tại nương theo những nẻo nào tu học mà được?
Thiên đế Thích thưa:
–Như Lai đã đạt được trí Nhất thiết trí, đã chứng quả vị Giác ngộ cao tột và thân hiện tại đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa tu học mà được.
Phật bảo Thiên đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Ta nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa tu học, nên đạt được trí Nhất thiết trí, chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột và được thân hiện tại.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì nếu không học Bát-nhã ba-la-mật-đa mà có thể đạt được trí Nhất thiết trí, chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột và thân hiện tại thì không có sự việc ấy.
Này Kiều-thi-ca, không những được thân tướng đẹp nên gọi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác mà cần phải chứng đắc trí Nhất thiết trí mới gọi là Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác.
Này Kiều-thi-ca, Như Lai đã được trí Nhất thiết trí chính do Bát-nhã ba-la-mật-đa làm nhân, phát sinh thân tướng hảo chỉ làm chỗ nương tựa. Nếu không nương vào thân tướng hảo của Phật thì không do đâu mà phát sinh. Vì vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa chính là nhân phát sinh trí Nhất thiết trí. Muốn làm cho trí này hiện tiền nối nhau phải nên tu tập thân tướng hảo của Phật. Nếu thân tướng hảo này chẳng phải là chỗ nương dựa của Biến trí thì tất cả các chúng trời, rồng, người và phi nhân không nên chí thành, cung kính cúng dường; vì thân tướng hảo cùng với Biến trí của Phật làm chỗ nương tựa, nên các chúng trời, rồng,
người và phi nhân cung kính cúng dường. Do nhân duyên này nên sau khi Ta nhập Niết-bàn, các chúng Trời, Rồng, Người và Phi nhân đều cung kính cúng dường xá-lợi của Ta.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, đó là cúng dường trí Nhất thiết trí cùng chỗ nương tựa là thân tướng hảo của Phật cùng xá-lợi sau khi Ta nhập Niết-bàn.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì trí Nhất thiết trí, thân tướng hảo cùng với xá-lợi đều do Bát-nhã ba-la-mật-đa làm căn bản. Vì vậy, nên Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này, dùng các thứ trang nghiêm, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, đem vô số các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến… đèn sáng để cúng dường và sau khi Phật nhập Niết-bàn, lại có các thiện nam, thiện nữ khác xây dựng bảo tháp trang nghiêm bằng bảy báu, đựng xá-lợi Phật trong hộp báu để nơi tháp ấy, cung kính cúng dường, tôn trong ngợi khen và đem vô số các thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng để cúng dường thì trong hai người này, người trước được phước nhiều vô lượng gấp bội.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì các thiện nam, thiện nữ này cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa tức là cúng dường trí Nhất thiết trí, thân tướng hảo và xá-lợi của Phật.
Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, con người ở châu Thiệm-bộ đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này không có thể biên chép, không trang nghiêm bằng các báu, không cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, không thể lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý; nhưng những người kia há chẳng biết biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa này và trau dồi các báu, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý để có được các công đức thù thắng?
Bấy giờ Phật bảo Thiên đế Thích:
–Ta hỏi lại, tùy ý ông đáp. Ý ông nghĩ sao? Trong châu Thiệm-bộ có được bao nhiêu người thành Phật chứng tịnh, thành Pháp chứng tịnh, thành Tăng chứng tịnh? Có được bao nhiêu người chứng quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất hoàn hoặc quả A-la-hán? Có được bao nhiêu
người phát tâm chánh định đạt đến Độc giác Bồ-đề? Có được bao nhiêu người phát tâm chánh định đạt tới quả vị Giác ngộ cao tột?
Thiên đế Thích thưa:
–Bạch Thế Tôn, trong châu Thiệm-bộ có chừng một ít người thành tựu nơi chứng tịnh của Phật, thành tựu nơi chứng tịnh của Pháp, thành tựu nơi chứng tịnh của Tăng. Lại càng ít người chứng quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất hoàn, quả A-la-hán; ít người phát tâm chánh định đạt tới Độc giác Bồ-đề và càng ít người phát tâm chánh định đạt tới quả vị Giác ngộ cao tột.
Phật bảo Thiên đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Này Kiều-thi-ca, trong châu Thiệm-bộ rất ít người thành tựu đối với chứng tịnh của Phật, thành tựu đối với chứng tịnh của Pháp, thành tựu đối với chứng tịnh của Tăng. Lại càng ít người chứng quả Dự lưu, quả Nhất lai, quả Bất hoàn, quả A-la-hán; ít người phát tâm chánh định đạt tới Độc giác Bồ-đề và càng ít người phát tâm chánh định đạt tới quả vị Giác ngộ cao tột. Càng ít người đã phát tâm, rồi siêng năng tu học, đạt tới hạnh Bồ-đề. Càng ít người khi siêng năng tu học hạnh Bồ-đề, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này thâm tâm tín thọ. Càng ít người thâm tâm tín thọ, rồi tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa. Càng ít người hơn, đã tu hành rồi tuần tự an trụ nơi không thoái chuyển. Càng ít người hơn nữa, an trụ nơi bậc này rồi mau chứng quả vị Giác ngộ cao tột.
Này Kiều-thi-ca, Đại Bồ-tát nào đã được an trụ nơi bậc không thoái chuyển, cầu chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột; mới có thể từ thâm tâm cung kính tín thọ Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý; cũng có thể tùy thuận để giảng thuyết cho người khác, lại đem vô số các tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen.
Này Kiều-thi-ca, Ta dùng Phật nhãn thanh tịnh vô ngại, xem khắp vô biên thế giới trong mười phương tuy có vô lượng, vô số hữu tình phát tâm Bồ-đề, tu hạnh Bồ-tát, nhưng do xa lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, xa lìa phương tiện thiện xảo. Nếu có một, hai, hoặc ba hữu tình được an trụ nơi bậc Bồ-tát không thoái chuyển, thì phần nhiều cũng bị rơi vào hàng Thanh văn, Độc giác, ý hạnh không thể vươn cao.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì quả vị Giác ngộ cao tột của chư Phật là công đức vô biên, rất khó chứng đạt. Các hạng có trí tuệ, xấu ác, biếng trễ, tinh tấn, thắng giải theo hướng thấp kém, những chúng sinh căn trí thấp kém đều không thể chứng đắc.
Vì vậy, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào phát tâm Bồ-đề tu tập hạnh Bồ-tát, muốn trụ nơi bậc Bồ-tát không thoái chuyển, mau chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột không bị trở ngại, thì đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này thường nên lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, ưa thỉnh hỏi Pháp sư, vui vẻ giảng nói cho người khác. Lại thường biên chép, trang nghiêm bằng các thứ báu, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì các thiện nam, thiện nữ này suy nghĩ: “Thuở xưa, Như Lai trụ nơi bậc Bồ-tát, thường siêng năng tu học về diệu nghĩa thú sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa như thế, chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột. Ngày nay, chúng ta cũng phải siêng năng tu học Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, vì đó là bậc Đại sư của ta; ta theo đấy tu học thì sở nguyện tất sẽ viên mãn.”
Này Kiều-thi-ca, nếu Phật trụ ở đời hoặc sau khi nhập Niết-bàn, thì các Đại Bồ-tát nên dựa vào Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này siêng năng tu học.
Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, các thiện nam, thiện nữ nào đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, giảng thuyết rộng rãi cho các hữu tình, hoặc là biên chép, trang nghiêm bằng các thứ báu, đem những thứ tràng hoa thượng diệu cho đến đèn sáng cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì các thiện nam, thiện nữ này nhờ nhân duyên đó sẽ có được phước đức ra sao?
Phật bảo Thiên đế Thích:
–Các thiện nam, thiện nữ này có được phước đức vô lượng, vô biên, không thể nghĩ bàn, không thể tính kể, dùng toán số ví dụ cũng không tính được.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với các Đức Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, vì nhằm cúng dường xá-lợi của Phật nên dùng bảy báu thượng diệu xây dựng bảo tháp, đem các loại
ngọc quý lạ trang hoàng xen lẫn, lại dùng các thứ tràng hoa tươi đẹp nhất cho đến đèn sáng, trọn đời cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì theo ý ông nghĩ sao? Các thiện nam, thiện nữ này do nhân duyên ấy đạt được phước đức nhiều chăng?
Thiên đế Thích thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều!
Phật bảo:
–Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này, đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu; vì cầu quả vị Giác ngộ cao tột; nên chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, giảng thuyết, khai thị rộng rãi cho các hữu tình, dùng tuệ tăng thượng quan sát kỹ càng, vì muốn chánh pháp được trụ lâu ở đời, vì muốn Phật nhãn không bị hoại diệt, vì muốn chánh pháp không bị mai một, vì muốn hộ trì các Bồ-tát làm cho tăng trưởng, vì muốn cho mắt pháp thanh tịnh của thế gian không bị hủy diệt; nên biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang sức bằng các thứ báu, lại đem các thứ tràng hoa thượng diệu, hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, cờ phướn, lọng báu, các loại châu ngọc quý lạ, nhạc hay, đèn sáng… cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen thì các thiện nam, thiện nữ này đạt được công đức rất nhiều, hơn người trước vô lượng, vô biên.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, hãy gác việc này lại. Nếu thiện nam, thiện nữ nào đối với các Đức Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, vì nhằm cúng dường xá-lợi của Phật nên dùng bảy báu thượng diệu xây dựng bảo tháp, đem các loại châu ngọc quý lạ để trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ, làm như vậy đầy khắp một châu Thiệm-bộ, hoặc bốn đại châu, hoặc cõi tiểu thiên, hoặc cõi trung thiên, hoặc thế giới ba lần ngàn tất cả đều dùng các tràng hoa tươi đẹp nhất cho đến đèn sáng, trọn đời cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì ý ông nghĩ sao? Các thiện nam, thiện nữ này do nhân duyên ấy đạt được phước đức nhiều chăng?
Thiên đế Thích thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều!
Phật bảo:
–Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với diệu nghĩa
sâu xa Bát-nhã ba-la-mật-đa này, đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu; vì cầu quả vị Giác ngộ cao tột; nên chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, giảng thuyết, khai thị rộng rãi cho các hữu tình, dùng tuệ tăng thượng quán sát kỹ càng; vì muốn chánh pháp được trụ lâu ở đời; vì muốn cho Phật nhãn không bị hoại diệt; vì muốn chánh pháp không bị mai một; vì muốn hộ trì các Bồ-tát làm cho tăng trưởng; vì muốn cho mắt pháp thanh tịnh của thế gian không bị hủy diệt, nên biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang nghiêm bằng các thứ báu, dùng các tràng hoa tươi đẹp nhất, các thứ hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, cờ phướn, lọng báu, các loại châu ngọc quý lạ, nhạc hay, đèn sáng… cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì các thiện nam, thiện nữ này được công đức rất nhiều, hơn người trước vô lượng, vô số.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, hãy gác việc ấy lại. Giả sử tất cả hữu tình trong châu Thiệm-bộ này, hoặc tất cả hữu tình trong bốn đại châu, hoặc tất cả hữu tình trong cõi tiểu thiên, hoặc tất cả hữu tình trong cõi trung thiên, hoặc tất cả hữu tình trong thế giới ba lần ngàn đều đối với Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, vì nhằm cúng dường xá-lợi của Phật thì nên dùng bảy thứ châu báu thượng diệu, tất cả đều xây một đại bảo tháp, đem các loại châu ngọc quý lạ để trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ, lại dùng vô số các tràng hoa tươi đẹp nhất cho đến đèn sáng, trọn đời ở nơi bảo tháp ấy cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì ý ông nghĩ sao? Các loài hữu tình trong châu Thiệm-bộ này hoặc nơi bốn đại châu, hoặc cõi tiểu thiên, hoặc cõi trung thiên, hoặc cõi đại thiên, do nhân duyên ấy đạt được phước nhiều chăng?
Thiên đế Thích thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều!
Phật bảo:
–Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này, mà đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu, vì cầu quả vị Giác ngộ cao tột, nên chí tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, giảng thuyết, khai thị rộng rãi cho các hữu tình, dùng tuệ tăng thượng quan sát kỹ càng, vì muốn chánh pháp được trụ lâu ở đời, vì muốn cho Phật nhãn không bị hoại diệt, vì muốn chánh pháp không bị mai một,
vì muốn hộ trì của Bồ-tát làm cho tăng trưởng, vì muốn cho mắt pháp thanh tịnh của thế gian không bị hủy hoại; thì nên biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang nghiêm bằng các thứ báu, lại dùng vô số các tràng hoa thượng diệu, hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, cờ phướn, lọng báu, châu ngọc quý lạ, nhạc hay, đèn sáng… cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì các thiện nam, thiện nữ này đạt được công đức rất nhiều, hơn người trước vô lượng, vô biên.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, hãy gác việc này lại. Giả sử các hữu tình trong châu Thiệm-bộ này, chẳng phải trước đó, chẳng phải sau này, đều được làm người, mỗi mỗi người này vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật thì đối với các Đức Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, nên dùng bảy thứ châu báu thượng diệu xây dựng bảo tháp, dùng vô số các loại châu ngọc quý lạ trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ.
Như vậy, tất cả các loài hữu tình đầy khắp cả trong châu Thiệm-bộ, hoặc bốn đại châu, chẳng phải trước đó, chẳng phải sau này, đều được làm người, mỗi mỗi người này vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật thì nên đối với các Đức Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, dùng bảy thứ châu báu thượng diệu xây dựng bảo tháp, dùng vô số các loại châu ngọc quý lạ trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ.
Như vậy, các loài hữu tình đầy khắp trong bốn đại châu, hoặc cõi tiểu thiên, chẳng phải trước, chẳng phải sau của Phật đều được làm người, mỗi mỗi người này vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật nên đối với các Đức Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, dùng bảy châu báu thượng diệu xây dựng bảo tháp, đem vô số các loại châu ngọc quý lạ trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ.
Như vậy, các loài hữu tình đầy khắp trong cõi tiểu thiên, hoặc cõi trung thiên, chẳng phải trước, chẳng phải sau, đều được làm người, mỗi mỗi người này vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật nên dùng bảy báu thượng diệu xây dựng bảo tháp, đem vô số các loại châu ngọc quý lạ trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ.
Như vậy, các loài hữu tình đầy khắp trong cõi trung thiên, hoặc thế giới ba lần ngàn, chẳng phải trước, chẳng phải sau, đều được làm người, mỗi mỗi người này vì muốn cúng dường xá-lợi của Phật nên đối với các Đức Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, dùng bảy thứ châu báu
thượng diệu xây dựng bảo tháp, đem vô số các loại châu ngọc quý lạ trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ.
Như vậy, những người này đều đầy trong cõi đại thiên, thảy mang vô số các thứ tràng hoa tươi đẹp nhất cho đến đèn sáng, trải qua thời gian một kiếp, hoặc hơn một kiếp, tất cả đều ở nơi bảo tháp cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen thì ý ông nghĩ sao? Trong châu Thiệm-bộ này, hoặc bốn đại châu, hoặc cõi tiểu thiên, hoặc cõi trung thiên, hoặc cõi đại thiên, các loài hữu tình do nhân duyên này đạt được phước nhiều chăng?
Thiên đế Thích thưa:
–Bạch Thế Tôn, rất nhiều! Bạch Thiện Thệ, rất nhiều!
Phật bảo:
–Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu, vì cầu quả vị Giác ngộ cao tột, nên chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, giảng thuyết, khai thị rộng rãi cho các hữu tình, dùng tuệ tăng thượng quán sát kỹ càng, vì muốn chánh pháp được trụ lâu ở đời, vì muốn cho Phật nhãn không bị hoại diệt, vì muốn cho chánh pháp không bị mai một, vì muốn hộ trì các Bồ-tát làm cho tăng trưởng, vì muốn cho mắt pháp thanh tịnh của thế gian không bị hủy hoại; thì biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang nghiêm bằng các thứ báu, đem vô số các tràng hoa tươi đẹp nhất, các thứ hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, cờ phướn, lọng báu, các thứ châu ngọc quý lạ, nhạc hay, đèn sáng cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì các thiện nam, thiện nữ này được công đức rất nhiều hơn người trước vô lượng, vô biên.
Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, đúng vậy! Bạch Thiện Thệ, đúng vậy!
Các thiện nam, thiện nữ nào cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thì phải biết đó là sự cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen trí Nhất thiết trí của chư Phật ở đời quá khứ, hiện tại và vị lai.
Bạch Thế Tôn, hãy gác việc này lại. Nếu các hữu tình khắp thế giới ba lần ngàn vì muốn cúng dường Phật và xá-lợi của Phật nên đối với các Đức Như Lai, sau khi nhập Niết-bàn đã dùng bảy báu quý giá
để xây bảo tháp. Giả sử tất cả hữu tình như hằng hà sa số khắp mười phương thế giới, chẳng phải trước, chẳng phải sau, đều được làm người. Mỗi người đều đối với Như Lai sau khi nhập Niết-bàn, vì muốn cúng dường Phật và xá-lợi của Phật nên dùng bảy báu thượng diệu xây bảo tháp; dùng vô số các loại châu ngọc quý lạ trang hoàng xen lẫn một cách đẹp đẽ. Như vậy, những người này đều đầy như hằng hà sa số khắp mười phương thế giới của chư Phật; đều cầm tràng hoa tươi đẹp nhất cho đến đèn sáng, hoặc thời gian một kiếp, hoặc hơn một kiếp, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì các hữu tình do nhân duyên này được phước tuy nhiều vô lượng nhưng vẫn còn có dư. Bởi vì các thiện nam, thiện nữ này đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa đã đem tâm thanh tịnh cung kính tin hiểu, vì cầu quả vị Giác ngộ cao tột, nên chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, tuyên thuyết, khai thị rộng rãi cho các hữu tình, dùng tuệ tăng thượng quan sát kỹ càng, vì muốn cho chánh pháp trụ lâu ở đời, vì muốn Phật nhãn không bị hoại diệt, vì muốn chánh pháp không bị mai một, vì muốn hộ trì của Bồ-tát luôn tăng trưởng, vì muốn mắt pháp thanh tịnh ở thế gian không bị hoại diệt; nên biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang nghiêm bằng các thứ báu, lại dùng vô số các tràng hoa thượng diệu, hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, cờ phướn, lọng báu, châu ngọc quý lạ, nhạc hay, đèn sáng… cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen; thì các thiện nam, thiện nữ này được công đức rất nhiều, hơn người trước vô lượng, vô biên, không thể nghĩ bàn, chẳng thể tính kể, dùng toán số thí dụ cũng chẳng thể tính đếm được.
Bấy giờ Phật bảo Thiên đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa, được phước vô lượng, vô biên, không thể nghĩ bàn, không thể tính kể, dùng toán số thí dụ cũng không tính được.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa, có khả năng sinh trí Nhất thiết trí của Như Lai. Tất cả trí Nhất thiết trí của Như Lai có khả năng sinh ra xá-lợi của chư Phật. Vì vậy, nên Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với diệu nghĩa
sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà đem tâm thanh tịnh, cung kính tin hiểu, vì cầu quả vị Giác ngộ cao tột, chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, tuyên thuyết khai thị rộng rãi cho các hữu tình, dùng tuệ tăng thượng quan sát kỹ càng, vì muốn chánh pháp được trụ lâu ở đời, vì muốn Phật nhãn không bị hoại diệt, vì muốn chánh pháp không bị mai một, vì muốn hộ trì của Bồ-tát làm cho tăng trưởng, vì muốn cho Pháp nhãn thanh tịnh ở thế gian không bị hủy hoại, nên biên chép Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, trang nghiêm bằng các thứ báu, đem vô số các tràng hoa tươi đẹp nhất, cùng các thứ hương bột, hương xoa, y phục, chuỗi anh lạc, có cờ phướn, lọng báu, các thứ châu ngọc quý lạ, nhạc hay, đèn sáng… cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen, thì công đức các thiện nam, thiện nữ này so với người trước đã xây dựng các bảo tháp, phước cúng dường gấp trăm lần, ngàn lần, cho đến hơn gấp cả cực số lần.
Bấy giờ, ở trong chúng có bốn vạn Thiên tử đồng thưa Thiên đế Thích:
–Thưa Đại tiên, như vậy đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này, phải nên lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, phân biệt giảng thuyết rộng rãi cho các người khác và cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen.
Vì sao? Vì nếu ai có thể đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà phải lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, phân biệt giảng thuyết rộng rãi cho các người khác và cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen thì có thể khiến cho tất cả ác pháp tổn giảm; thiện pháp tăng trưởng, lợi ích.
Bấy giờ Phật bảo Thiên đế Thích:
–Ông nên đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, phân biệt giảng thuyết rộng rãi cho các người khác và cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen. Vì sao? Vì nếu A-tố-lạc và đồng bọn bạo ác suy nghĩ: “Chúng ta nên cùng với trời Ba mươi ba giao chiến”, lúc ấy dòng họ chư Thiên các ông nên mỗi người chí tâm tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen. Bấy giờ A-tố-lạc và bọn bạo
ác đã sinh ác tâm, liền bị tiêu diệt.
Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là Đại thần chú, là Đại minh chú, là chú không gì hơn, là chú không gì có thể so sánh, là vua của tất cả chú, rất tôn quý thù thắng, rất tối thượng vi diệu, có thể khuất phục được tất cả nhưng không bị tất cả làm cho khuất phục. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có khả năng diệt được tất cả những điều ác, những pháp bất thiện, làm viên mãn thù thắng những pháp thiện.
Lúc ấy, Phật bảo Thiên đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì ở đời quá khứ, hiện tại, vị lai, chư Phật đều nương vào Đại vương thần chú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế mới chứng được quả vị Giác ngộ cao tột, chuyển pháp luân vi diệu độ chúng hữu tình. Ta đây, cũng nương vào Đại vương thần chú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa này, mà chứng đắc quả vị Giác ngộ cao tột, thuyết pháp vô thượng cho chư Thiên và loài người.
Này Kiều-thi-ca, nương vào Đại vương thần chú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, mà ở thế gian có giác chi tương ưng mười nẻo nghiệp thiện, hoặc bốn Tĩnh lự, bốn Vô lượng, hoặc bốn Định vô sắc, hoặc ba mươi bảy pháp phần Bồ-đề, hoặc sáu phép thần thông, hoặc vô lượng, vô biên các Phật pháp khác.
Này Kiều-thi-ca, tóm lại, tám muôn bốn ngàn thiện pháp uẩn đều nương vào Đại vương thần chú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa hiện ở thế gian.
Này Kiều-thi-ca, Nhất thiết Phật trí, Tự nhiên khởi trí, Chẳng thể nghĩ bàn trí đều nương vào Đại vương thần chú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa xuất hiện ở đời.
Này Kiều-thi-ca, nương vào Đại vương thần chú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, thế gian mới có Bồ-tát xuất hiện. Nương vào Bồ-tát, thế gian mới có giác chi tương ưng mười nẻo nghiệp thiện, hoặc bốn Tĩnh lự, hoặc bốn Vô lượng, hoặc bốn Định vô sắc, hoặc ba mươi bảy pháp phần Bồ-đề, hoặc sáu phép thần thông, hoặc vô lượng, vô biên các Phật pháp khác đều được hiện ra.
Nếu các Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác không ra đời, thì chỉ có
Bồ-tát do trước đã nghe diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa, có được thế lực bình đẳng, thành tựu được phương tiện thiện xảo thù thắng; thương xót thế gian và các hữu tình; nên mới lập bày xây dựng ra giác chi tương ưng mười nẻo nghiệp thiện, hoặc bốn Tĩnh lự, hoặc bốn Vô lượng, hoặc bốn Định vô sắc, hoặc ba mươi bảy pháp phần Bồ-đề, hoặc sáu phép thần thông, hoặc vô lượng, vô biên các Phật pháp khác.
Này Kiều-thi-ca, ví như ban đêm nhờ trăng tròn, ánh sáng soi đến các ngôi sao tinh tú, cây thuốc… tùy thế lực, mà mỗi thứ đều được tăng trưởng.
Như vậy, khi Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác trước đã diệt độ, nên chánh pháp chẳng bị mai một; sau Phật chưa ra đời, thế gian có nhiều pháp hành diệu hạnh; tất cả đều nương Bồ-tát mà hiện ra. Bồ-tát có nhiều phương tiện thiện xảo lại cùng nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà có thể thành tựu được.
Vì vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa là cội gốc của các thiện pháp thù thắng.
Lại nữa, này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào đối với diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa mà chú tâm lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép giảng thuyết, truyền bá rộng rãi thì sẽ thành tựu công đức thù thắng, lợi ích ở đời hiện tại và vị lai ở thế gian và ở xuất thế gian.
Khi ấy, Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, làm thế nào các thiện nam, thiện nữ này thành tựu được công đức thù thắng, làm lợi ích ở đời hiện tại và vị lai ở thế gian và xuất thế gian?
Bấy giờ Phật bảo Thiên đế Thích:
–Các thiện nam, thiện nữ này đời hiện tại không bị tất cả thuốc độc, trù yếm, chú thuật làm tổn hại, không bị lửa đốt, nước trôi, các dao gậy cũng không thể hại được, cho đến không bị bốn trăm lẻ bốn bệnh làm chết yểu, chỉ trừ định nghiệp nhân quả đời trước nên đời hiện tại phải chịu thôi.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này hoặc gặp việc quan, giặc cướp bức bách, mà chú tâm tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, nếu đến những chỗ ấy thì nhất định không bị những người
kia khiển phạt gia hại, muốn tìm điều xấu để buộc tội cũng không có được.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì thế lực oai thần của pháp Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đã khiến như vậy.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ nào muốn đến các chỗ quốc vương, vương tử, đại thần, nếu chú tâm tụng niệm diệu pháp sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa thì nhất định sẽ được quốc vương… vui mừng hỏi han, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen.
Vì sao? Này Kiều-thi-ca, vì các thiện nam, thiện nữ này đã có Bát-nhã ba-la-mật-đa trong người nên thường đối với các hữu tình, hay phát sinh các sự việc Từ bi. Nhờ nhân duyên này, nên dù ở nơi đồng vắng hiểm nạn không bị người, chẳng phải… đến những kẻ xấu ác muốn làm hại cũng không làm được.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này sẽ được nhiều thứ công đức thù thắng, làm lợi ích đời hiện tại như thế.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này, dù sinh ở chỗ nào cũng không xa lìa các thiện pháp thù thắng, không bị đọa vào ác thú, còn làm lợi ích cho hữu tình, tuần tự có thể chứng đắc trí Nhất thiết trí.
Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ này sẽ được thành tựu nhiều thứ công đức thù thắng, làm lợi ích cho đến đời vị lai như thế.
Bấy giờ có nhiều Phạm chí ngoại đạo đi đến chỗ Phật, để mong tìm ra những lỗi của Phật. Khi ấy, Thiên đế Thích thấy rồi suy nghĩ: “Nay có nhiều Phạm chí ngoại đạo đi đến Pháp hội này để vạch tìm lỗi của Phật, có phải là việc trở ngại Bát-nhã không? Ta nên tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đã được lãnh thọ nơi Phật, làm cho bọn ngoại đạo kia thoái lui.” Nghĩ rồi, liền tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa.
Ngay lúc đó, từ xa đã có nhiều Phạm chí ngoại đạo tỏ lòng kính lễ Đức Thế Tôn, đi nhiễu quanh bên phải Phật rồi thoái lui.
Xá-lợi Tử thấy vậy liền suy nghĩ: “Vì lý do gì những người kia vừa đến lại bỏ đi?”
Phật biết tâm niệm đó, bảo Xá-lợi Tử:
–Này Xá-lợi Tử, các ngoại đạo kia đến tìm lỗi của Ta, nhưng do
Thiên đế Thích tụng niệm Bát-nhã ba-la-mật-đa nên làm cho họ thoái lui.
Này Xá-lợi Tử, Ta xem các ngoại đạo này, thấy họ hoàn toàn không có chút bạch pháp nào, chỉ ôm lòng ác, vì muốn tìm ra lỗi của Ta nên đi đến chỗ Ta thôi.
Này Xá-lợi Tử, Ta xem khắp thế gian không thấy có các Thiên ma, ngoại đạo… và các loài hữu tình nào khi đã nghe thuyết Bát-nhã ôm lòng ác đến tìm lỗi xấu để hại, vì do oai lực của Bát-nhã nên không làm hại được.
Lúc ấy ác ma suy nghĩ: “Hôm nay ở chỗ Phật có bốn chúng vây quanh sau trước. Trời cõi Dục, cõi Sắc đều đến nhóm họp giảng thuyết Bát-nhã ba-la-mật-đa. Trong đấy chắc chắn sẽ có các Đại Bồ-tát đích thân đến trước Phật, được thọ ký Bồ-đề, sẽ chứng quả vị Giác ngộ cao tột, chuyển pháp luân vi diệu, làm cho thế giới của ta bị trống trải. Ta nên đi đến chỗ đó phá hoại những đôi mắt của họ.”
Nghĩ như vậy rồi, các ác ma liền hóa làm bốn đội quân oai hùng mạnh mẽ, đi đến chỗ Phật.
Thiên đế Thích thấy vậy liền suy nghĩ: “Đây chắc là do bọn ác ma hóa làm ra. Chúng muốn đến khuấy nhiễu Phật và làm trở ngại Bát-nhã ba-la-mật-đa. Vì sao? Vì bốn đội quân như thế trang bị rất đẹp đẽ kỳ lạ, quân của triều đình đều không thể sánh kịp. Nhất định đây là do ác ma hóa ra để rình tìm lỗi của Phật, phá hoại các hữu tình đang tu tập ở đó. Ta nên tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa đã lãnh thọ nơi Phật, làm cho các ác ma kia lui về.”
Thiên đế Thích suy nghĩ rồi, liền tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa. Lúc đó các ác ma đều từ từ bỏ về. Đây là do oai lực của Đại vương thần chú Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa xua đuổi họ.
Khi ấy, có vô lượng trời Ba mươi ba cùng bay lên hư không, hóa ra hoa Thiên diệu âm rải lên Đức Phật, chắp tay cung kính bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, cúi xin Ngài đem Bát-nhã ba-la-mật-đa này đến an trụ lâu dài cho loài người ở châu Thiệm-bộ; cho đến khi Bát-nhã ba-la-mật-đa này được truyền bá rộng rãi khắp loài người ở châu Thiệm-bộ. Nên biết, ở thế giới này Phật, Pháp, Tăng bảo thường không bị hoại diệt, luôn làm cho thế gian được lợi ích an vui thù thắng.
Khi đó, chư Thiên mỗi vị đều hóa ra nhiều hoa Thiên diệu âm, rải lên Đức Phật, rồi tuần tự bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, nếu các hữu tình tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thì tất cả ác ma và quyến thuộc của họ có muốn rình tìm lỗi xấu để hại cũng không thể làm được!
Khi ấy, Thiên đế Thích bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, nếu các hữu tình chỉ nghe danh tự công đức Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì nên biết các loài hữu tình như thế, là đã từng cúng dường vô lượng chư Phật, phát thệ nguyện rộng lớn với chư Phật, chứa nhiều căn lành mới thành được việc này, không phải tạo căn lành nhỏ mà có được; huống chi ở đây có thể lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng lý, biên chép, giảng thuyết, truyền bá rộng rãi, cung kính cúng dường, tôn trọng ngợi khen. Nên biết, công đức và trí tuệ của các loài hữu tình như thế là không thể nghĩ bàn.
Vì sao? Vì muốn cầu trí Nhất thiết trí của chư Phật, nên cầu ở trong lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa; cũng như các loài hữu tình muốn tìm ngọc báu lớn phải dùng phương tiện, siêng năng tìm trong biển cả. Như vậy, những ai muốn cầu trí Nhất thiết trí nên cầu ở trong lý thú Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bấy giờ, Phật bảo Thiên đế Thích:
–Đúng vậy, đúng vậy, đúng như lời ông nói! Chư Phật chứng đắc trí Nhất thiết trí đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà được thành tựu. Vì vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa là pháp căn bản tối thắng của chư Phật.
Bấy giờ Khánh Hỷ bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, vì lý do nào Ngài không khen Bố thí, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự ba-la-mật-đa và các công đức khác mà chỉ khen Bát-nhã ba-la-mật-đa?
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Bởi vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này có thể cùng với năm pháp Ba-la-mật-đa trước và các công đức khác, làm tôn chỉ dẫn đầu nên Ta khen ngợi.
Lại nữa này Khánh Hỷ, ý ông nghĩ sao? Nếu chẳng hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu Bố thí cho đến Bát-nhã thì có thể gọi là tu Bố thí
cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa một cách chân chánh không?
Khánh Hỷ bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, không thể có! Cần phải do hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu Bố thí cho đến Bát-nhã thì mới được gọi là tu Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa một cách chân chánh.
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Ý ông nghĩ sao? Nếu chẳng hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu Bố thí cho đến Bát-nhã, thì sự tu như thế được gọi là Bố thí ba-la-mật-đa… không?
Khánh Hỷ bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, không được! Cần phải do hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu Bố thí cho đến Bát-nhã thì sự tu như thế mới được gọi là Bố thí ba-la-mật-đa…
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Ý ông nghĩ sao? Nếu chẳng hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu căn lành thì căn lành như thế có được hoàn toàn không?
Khánh Hỷ bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, không được! Cần phải do hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu căn lành. Căn lành như thế mới được hoàn toàn.
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Ý ông nghĩ sao? Nếu lìa Bát-nhã ba-la-mật-đa thì có thể hồi hướng về trí Nhất thiết trí một cách chân chánh không?
Khánh Hỷ bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, không được! Cần phải có Bát-nhã ba-la-mật-đa thì mới hồi hướng về trí Nhất thiết trí một cách chân chánh được.
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Ý ông nghĩ sao? Oai thần, công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa, có thể nghĩ bàn không?
Khánh Hỷ bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, không thể có! Oai thần công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa là không thể nghĩ bàn. Các căn lành khác đều không thể sánh kịp.
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Do nhân duyên này, Ta nói Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể cùng với năm pháp Ba-la-mật-đa trước và các công đức khác làm tôn chỉ
dẫn đầu; có thể làm cho năm pháp Ba-la-mật-đa trước và các công đức khác được hoàn toàn và viên mãn, nên Ta ngợi khen. Nếu khen Bát-nhã ba-la-mật-đa thì cũng là khen năm pháp Ba-la-mật-đa trước và các công đức khác vậy.
Bấy giờ Khánh Hỷ bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, thế nào gọi là hồi hướng về trí Nhất thiết trí mà tu Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa và các công đức khác?
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Đem không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không gì là không đạt được làm phương tiện để hồi hướng về trí Nhất thiết trí, nên tu Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa và các công đức khác.
Cụ thọ Khánh Hỷ bạch Phật:
–Đem không hai nào làm phương tiện, không sinh nào làm phương tiện, không gì là không đạt được nào làm phương tiện để hồi hướng về trí Nhất thiết trí, nên tu Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa và các công đức khác?
Phật bảo Khánh Hỷ:
–Đem sắc cho đến thức không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không gì là không đạt được làm phương tiện để hồi hướng về trí Nhất thiết trí nên tu Bố thí cho đến Bát-nhã ba-la-mật-đa và các công đức khác. Vì pháp của sắc… tánh đều không, tánh không của sắc… cùng bố thí đều không hai.
Khánh Hỷ nên biết, do Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa mới có thể hồi hướng về trí Nhất thiết trí. Do hồi hướng về trí Nhất thiết trí nên Bố thí… được công đức vô biên viên mãn và rốt ráo. Vì vậy nên Bát-nhã ba-la-mật-đa cùng Bố thí… tất cả các công đức là tôn chỉ dẫn đầu.
Khánh Hỷ nên biết, ví như khoảng đất trống, đem hạt giống rải trong đó, nhờ các duyên hòa hợp nên được sinh trưởng. Vậy phải biết, khoảng đất trống đó là chỗ nương tựa, có thể làm cho hạt giống được sinh trưởng.
Như vậy, Bát-nhã ba-la-mật-đa và sự hồi hướng về trí Nhất thiết trí làm thành chỗ nương tựa, có thể cùng với Bố thí… tất cả các công đức có chỗ nương tựa, có điều kiện để được sinh trưởng. Nên
nói Bát-nhã ba-la-mật-đa và Bố thí… tất cả công đức là tôn chỉ dẫn đầu.
Vì vậy, Ta khen ngợi nhiều về diệu nghĩa sâu xa của Bát-nhã ba-la-mật-đa, chẳng phải ngoài các công đức khác.Nếu khen ngợi Bát-nhã tức khen ngợi các pháp vậy.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
