Luận Đại Trí Độ Tập III

Quyển 56. Phẩm thứ ba mươi - Tam Thán ( Ba Phen Tán Thán) Phẩm thứ ba mươi mốt - Diệt Tránh (Diệt Trừ Cạnh Tranh)

LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ

Quyển 56

Phẩm thứ ba mươi

Tam Thán

(Ba Phen Tán Thán)

KINH:

Lúc bấy giờ, chư Thiên Vương, chư Thiên, chư Phạm Thiên Vương, chư Phạm Thiên, chư Thần Tiên, chư Thiên Nữ đồng thời 3 phen xưng tán rằng: Hay thay! Hay thay! Ngài Huê Mạng Tu Bồ Đề tuyên thuyết Bát Nhã Ba La Mật, là nhờ ân lực nhân duyên xuất thế của đức Phật. Nếu có vị Bồ Tát nào hành Bát Nhã Ba La Mật, trọng chẳng ly Bát Nhã Ba La Mật, thì chúng tôi xem vị đó như là Phật. Vì sao? Vì trong Bát Nhã Ba La Mật, tuy chẳng có pháp khả đắc, mà hàm chứa tất cả các giáo pháp, từ 4 niệm xứ, … dẫn đến nhất thiết chủng trí, của cả 3 thừa giáo, tức là Thanh Văn Từa, của Bích Chi Phật thừa và của Phật thừa.

Phật dạy: Đúng như vậy, đúng như vậy! Này chư Thiên Tử! Như chỗ các ông nói, trong Bát Nhã Ba La Mật, tuy chẳng có pháp khả đắc, mà vẫn thông

cả 3 thừa giáo, gồm Thanh Văn Thừa, Bích Chi Phật thừa và Phật thừa.

Này chư Thiên Tử! Nếu có vị Bồ Tát nào hành Bát Nhã Ba La Mật, mà trọn chẳng ly Bát Nhã Ba La Mật, thì các ông nên kính người ấy như kính Phật. Vì sao? Vì Bát Nhã Ba La Mật rộng nói cả 3 thừa giáo, gồm Thanh Văn Thừa, Bích Chi Phật thừa và Phật thừa; lại vì hành Bát Nhã Ba La Mật là hành vô sở đắc vậy.

Trong Đàn Ba La Mật… dẫn đến trong Bát Nhã Ba La Mật, thì Phật là bất khả đắc; mà ly Đàn Ba La Mật… dẫn đến ly Bát Nhã Ba La Mật thì Phật cũng là bất khả đắc.Dẫn đến trong nhất thiết chủng trí, Phật bất khả đắc, mà ly nhất thiết chủng trí, Phật cũng bất khả đắc.

Này chư Thiên Tử! Nếu có vị Bồ Tát nào tu tập hết thảy các pháp, từ Đan Ba La Mật… dẫn đến nhất thiết chủng trí, thì các ông phải nên tôn kính vị ấy như tôn kính Phật vậy.

Này chư Thiên Tử! Thuở xưa, vào thời Phật Nhiên Đăng, ở nơi ngã ư đường tỏng thành Hoa Nghiêm, ta vừa thấy pHật và nghe pháp liền chẳng ly công hạnh Đàn Ba La Mật, chẳng ly nội không…, dẫn đến công hạnh Bát Nhã Ba La Mật, chẳng ly nội không…, dẫn đến vô pháp hữu pháp không; chẳng ly nội không…, dẫn đến vô pháp hữu pháp không; chẳng ly niệm xứ,… dẫn đến 8 Thánh đạo; chẳng ly 4 thiền; 4 vô lượng tâm, 4 vô sắc định; chẳng ly các tam muội môn, các đà la ni môn; chẳng ly 4 vô sở úy; 10 lực, 4 vô ngại trí,

18 cộng pháp; chẳng ly đại từ, đại bi, cùng vô lượng Phật pháp khác. Vì sao?Vì ta hành vô sở đắc vậy.

Lúc bấy giờ, đức Phật Nhiên Đăng thọ ký cho ta, ở trong đời vị lai sẽ thành Phật, hiệu là Thích Ca Mâu Ni, với đầy đủ 10 đức hiệu: Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhơn Sư, Phật, Thế Tôn.

Chư Thiên đồng bạch Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Hy hữu thay! Bát Nhã Ba La Mật có thể làm cho Bồ Tát được Bát Nhã.Vì sao?Vì nơi sắc… dẫn đến nơi nhất thiết chủng trí, Bồ Tát chẳng thủ mà cũng chẳng xả vậy.

LUẬN:

Trong hàng chư Thiên tại pháp hội có các Thiên Chủ cõi Trời Dục Giới, các vị Phạm Thiên Vương ở cõi Trời Sắc Giới, chư vị Đại Tự Tại Thiên Vương cùng vô số các quyến thuộc, đều là các vị Thần Tiên, và các vị Thiên Nữ.

Vì quá hoan hỉ khi được nghe các ngài Tu Bồ Đề thuyết về Bát Nhã Ba La Mật, nên chư Thiên Tử đã tán thán đến 3 lần.

Chư Thiên nói: Ngài Tu Bồ Đề đã nương theo thần lực của Phật, để thuyết về Bát Nhã Ba La Mật. Nếu có vị Bồ Tát nào hành Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Bát Nhã Ba La Mật, thì chúng tôi sẽ tôn kính vị đó như Phật.

Vì sao?Vì Bồ Tát biết rõ hết thảy các pháp đều rốt ráo

không mà vẫn tu tập đầy đủ giáo pháp của cả 3 thừa.Tu tập như vậy, mà vẫn chẳng chấp công đức ở 3 thừa có sai khác, lại cũng chẳng đọa vào chấp “không”.Như vậy, mới thật là rốt ráo không. Lại nữa, Bát Nhã Ba La Mật rộng nói cả 3 thừa, phá trừ tâm chấp về định kiến lien hệ đến “chân” và “tục”. Trong Bát Nhã Ba La Mật, thì “chân – tục” song dụng chẳng phải hai, chẳng phải khác.

Chư Thiên nghe ngài Tu Bồ Đề thuyết Bát Nhã Ba La Mật thậm thâm, vi diệu, nên sanh tâm hoan hỷ, đồng tán thán: Hay thay, hay thay!

Phật ấn khả lời tán thán của chư Thiên, rồi dạy rằng: Trong 6 pháp Ba La Mật cũng như ly 6 pháp Ba La Mật, thì Phật cũng là bất khả đắc. Dẫn đến nhất thiết chủng trí cũng là như vậy.

Nên biết, do vì hết thảy pháp đều là duyên hòa hợp tác thành, mà có các danh xưng khác nhau, như Phật, Bồ Tát… Tất cả các pháp đó đều là tự tánh không.Bồ Tát nào tu tập 6 pháp Ba La Mật, mà dụng được tâm vô sở đắc, thì Bồ Tá ấy được xem như Phật vậy.

Ví như vị Thái Tử, dù nay chưa được lên ngôi báu, nhưng quyết định về sau sẽ được làm vua. Cũng như vậy, vị Bồ Tát nào dụng vô sở đắc tu tập 6 pháp Ba La Mật, quyết định trong đời vị lai sẽ thành Phật. Nhân đây, Phật đã tự dẫn chứng sự tu tập của Ngài, vào thời của đức Phật Nhiên Đăng, để cho đại chúng được rõ vậy.

Như vậy, khi Bồ Tát tu tập được vô sanh pháp nhẫn, là đã vào được Bồ Tát vị, đã thấy được chư Phật ở trong 10 phương, thường nghe chư Phật thuyết Bát Nhã Ba La Mật, thường tán thán Bát Nhã Ba La Mật, nên được thâm giải về Bát Nhã Ba La Mật nghĩa.

Do được thâm giải về Bát Nhã Ba La Mật, nên Bồ Tát biết rõ hết thảy pháp đều là hư vọng, khiến chẳng còn thủ pahps, lại biết rõ hết thảy pháp đều đem lại lợi ích cho chúng sanh, khiến chẳng có xả pháp, vào được nơi thật tướng bất sanh, bất diệt của các pháp.

KINH:

Lúc bấy giờ, Phật nhìn khắp 4 chúng: Tỷ Kheo, Tỷ Kheo Ni, Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di; lại nhìn chư Đại Bồ Tát, chư Thiên Vương, chư Phạm Vương, cùng chư Thiên Tử và Thiên Nữ, hiện có mặt tại pháp hội.

Nhìn khắp pháp hội xong, Phật bảo vị Đế Thích rằng: Này Kiều Thi Ca! Nếu có ai, hoặc Bồ Tát, hoặc là Tỷ Kheo, Tỷ Kheo Ni, Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di, hoặc là Thiên Tử, Thiên Nữ nghe được Bát Nhã Ba La Mật, rồi thọ trì, đọc tụng, thân cận, thuyết giảng, chánh ức niệm, tu tập Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Bát Nhã tâm, thì các loài ma chẳng thể nào phá hoại được.

Vì sao?Vì Thiện Nam, Thiện Nữ này đã biết rõ sắc… dẫn đến tthức không, là chẳng phải không, săc… dẫn đến thức vô tướng là chẳng phải vô

tướng, sắc… dẫn đến thức vô tác là chẳng phải vô tác. Do biết rõ tự tánh, tự tướng của hết thảy các pháp này đều là bất khả đắc, nên được an ổn, chẳng bị não loạn. Do vậy mà các chúng ma chẳng sao gây tác hại được.

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Thiện Nam, Thiện Nữ này cũng chẳng bị những kẻ xấu, hoặc là người hoặc chẳng phải người (Phi nhơn)* phá hoại được, Vì sao?Vì Thiện Nam, Thiện Nữ này thường trải rộng tâm “từ, bi, hỷ, xả” đối với hết thảy chúng sanh, và thường dụng tâm vô sở đắc vậy.

———

(*) Phi nhơn là chẳng phải người

Ở đây, trong pháp hội của Phật, danh từ “phi nhơn” được dùng để chỉ 8 Bộ chúng, chẳng phải là người gồm: Thiên, Long, Dạ xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Thiện Nam, Thiện Nữ này chẳng bị hoạnh tử.Vì sao?Vì Thiện Nam, Thiện nữ này thường khéo tu Đàn Ba La Mật, nên đối với hết thảy chúng sanh, thường dụng tâm bình đẳng mà bố thí.

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Trong đại thiên thế giới, nếu trong chư Thiên Vương, Phạm Uvơng, Thiên Tử và Thiên Nữ, có những ai đã phát “A Nậu Đa La Tam Miệu Tam Bồ Đề tâm”, mà chưa có nghe Bát Nhã Ba La Mật, chưa thọ trì, đọc tụng, chánh ức

niệm, cũng như chưa tu tập Bat Nhã Ba La Mật, thì nay chẳng phải nên nghe, rồi thọ trì, thân cận, đọc tụng, chánh ức niệm Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm mà tu tập vậy.

Lại nữa, này Kiêu Thi Ca! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào đã được nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi thọ trì, thân cận, chánh ức niệm, chẳng ly Tát Bà Nhã tâm mà tu tập, thì người này, dù ở nơi hẻo lánh, như trên núi cao, ở trong rừng rậm, ở giữa đồng hoang, vẫn chẳng sanh tâm sợ hãi. Vì sao?Vì Thiện Nam, Thiện Nữ này biết rõ các pháp đều là nội không, và đều là vô sở đắc cả.

LUẬN:

Hỏi: Phật nhìn khắp 4 chúng, nhưng vì sao lại chỉ đặc biệt dạy riêng vị Đế Thích mà thôi?

Đáp: Các phẩm kinh khác phần nhiều nói về thể của Bát Nhã Ba La Mật. Ở phẩm kinh này, Phật muốn tán thán công đức của Bát Nhã Ba La Mật, nên mới dạy ngài Thích Đế Hoàn Nhơn. Ví như lấy vật báu đem cho người xem trước, rồi sau mới nói về lợi ích của vật báu đó.

Lại nữa, sở dĩ Phật nhìn khắp 4 chúng, vì muốn cho chúng hội thấy rõ Phật bình đẳng thuyết pháp, khiến chẳng ai có mặc cảm tự khinh.

Do chẳng có mặc cảm tự khinh, mà ai nấy đều phát khởi tín tâm thanh tịnh, tinh tấn nghe pháp. Ví như người ở ngôi vị trên, trước khi nói chuyện, đưa mắt nhìn khắp các

kẻ dưới, khiến ai nấy đều sanh tâm hoan hỷ.

Lại nữa, Phật muốn nói công đức của Bát Nhã Ba La Mật cho hàng Bạch Y nghe, mà ngài Thích Đế Hoàn Nhơn là vị có uy thế nhất, nên Phật đã nói với vị Đế Thích này vậy. Cũng như khi nói Pháp cho hàng xuất gia nghe, thì Phạt thường nói với các ngài Xá Lợi Phất, Tu Bồ Đề,… là những vị đại đệ tử, có oái đức lớn trong tăng đoàn.

Hỏi: Ngài Thích Đế Hoàn Nhơn là một vị Thiên Tử. Vì sao Phạt chẳng gọi là Thiên Tử, mà gọi là Kiều Thi Ca? Lại nữa, vì sao thuyết Bát Nhã Ba La Mật, mà Phật lại dùng đến ngôn ngữ, danh tự?

Đáp: Thuở xưa, ở nước Ma Già Đà, có một vị Bà La Môn tên là Ma Dà, họ là Kiều Thi Ca, tu tập phước đức, có đại trí huệ, đến khi mạng chung được sanh lên đỉnh nuói Tu Di. Bà La Môn Ma Dà giữ ngôi vị Thiên Chủ, cai quản 33 vị Thiên Tử khác. Các Thiên Tử này được gọi chung là Tam Thập Tam Thiên.

Nay gọi Kiều Thi Ca là gọi theo họ của vị Thiên Chủ này.

Chư Phật khắp trong 10 phương, khi thuyết pháp, thường sử dụng các ngôn ngữ và danh tự tùy theo từng chủng loại, từng cảnh giới của chúng sanh để diễn bày thật trí tuệ.

Ngôn ngữ và danh dự chỉ là phương tiện để diễn bày thâm nghĩa của Bát Nhã Ba La Mật mà thôi.

Đoạn kinh trên đây, mật ý nói rằng: Người nghe Bát

Nhã Ba La Mật mà thọ trì, thì sẽ được vô lượng công đức; người nghe Bát Nhã Ba La Mật mà rộng nói ra nhằm độ chúng sanh, thì sẽ được vào Phật đạo; người cúng dường, tu tập Bát Nhã Ba La Mật, thì các chúng ma chẳng thể nào quấy nhiễu được.

Hỏi: Thế nào gọi là Thiên Ma? Vì sao ma lại thường hay quấy nhiễu Bồ Tát? Vì sao nói ma thường tìm chỗ tiện để gây tác hại?

Đáp: Thiên Ma là chủ của cõi trời Tự Tại Thiên. Tuy rằng vị này hưởng phước đức sanh lên cõi trời, nhưng vẫn còn nhiều tà kiến.

Thiên Ma chẳng xa rời cõi Dục, lấy chúng sanh ở cõi Dục làm của mình, để họ cúng dường mình.Thiên Ma còn ở trong các nẻo sanh tử, nhưng chẳng biết kinh sợ sanh tử. Bởi vậy nên, khi hưởng hết phước báo ở cõi trời, vẫn bị sa đọa. Mặc dù có được thần thông, mà vẫn chẳng thoát kHỏi 3 cõi được.

Nay chư Phật và chư Bồ Tát thị hiện độ sanh, nhổ gốc rễ sanh tử, đưa chúng sanh Vô Dư Niết Bàn, nên Thiên Ma khởi tâm tật đố, tìm cách phá hoại. Vì sao?Vì Thiên Ma sợ chúng sanh ở cõi Dục nghe phật thuyết pháp rồi sẽ quay về với chánh đạo, khiến chẳng còn ai cúng dường họ nữa. Đây là lý do Thiên Ma dấy tâm tật đố.

Bởi vậy nên Thiên Ma xem Phật và Bồ Tát như là oan gia của họ.

Khi Tát đã vào Bồ Tát vị, đã được bất thối chuyển, thì dù muốn khởi tâm phá hoại, Thiên Ma vẫn chẳng sao

quấy phá được. Nếu Bồ Tát chưa vào được bất thối chuyển địa, thì vẫn còn bị Thiên Ma quấy phá.

Lại nữa, nếu Bồ Tát nhất tâm, tinh tấn cầu Phật đạo, chẳng tiếc thân mạng, thì sẽ được chư đại Bồ Tát ở trong khắp 10 phương hộ trì, nên Thiên Ma chẳng tìm được chỗ tiện để gây tác hại được. Trái lại, nếu Bồ Tát giải đãi, tham đắm đủ các thú vui ở đời, chẳng hay nhất tâm cầu Phật đạo, là tự dối với mình, thì chư đại Bồ Tát khắp 10 phương chẳng thể nào tiếp độ được. Vì sao?Vì vị Bồ Tát ấy đã tự nguyện tu Bồ Tát hạnh, tự nguyện độ hết thảy chúng sanh, mà lại giải đãi, hành các tạp pháp.Như vậy là đã nhiễu loạn chúng sanh, đã phá hoại “Bồ Tát Pháp” rồi vậy.

Do những lỗi lầm như vậy, nên hạng Bồ Tát sau này chẳn được chư đại Bồ Tát trong 10 phương hộ trì, khiến ma có thể tìm được chỗ tiện để gây tác hại vậy.

Do những lỗi lầm như vậy, nên hạng bồ Tát sau này chẳng được chư đại Bồ Tát trong 10 phương hộ trì, khiến ma có thể tìm được chỗ tiện để gây tác hại vậy.

Lại nữa, hàng Thanh Văn , khi đã vào chánh vị rồi, đều nhất tâm hành đạo, thâm nhập Niết Bàn. Còn ma thì vào tà vị, ái trước các tà pháp.

Vì tà và chánh đối nghịch nhau, nên ma rất ghét Phật, thường gọi Phật là Sa Môn Cù Đàm.Phật gọi ma là tệ ma.Mà thường cho Phật và Bồ Tát là oan gia.

Trong kinh có nói đến 4 loại ma. Đó là:

• Phiền não ma

• Ngũ ấm ma

• Tử ma

• Thiên ma

Khi tu tập Bát Nhã Ba La Mật, được Bát Nhã Ba La

Mật lực rồi, thì cả 4 loại ma trên đây, đều chẳng tìm được chỗ tiện để gây tác hại nữa.

Khi thâm nhập vào được thật tướng pháp rồi, thì phiền não ma đều đoạn dứt.Phiền não ma bị hoại diệt rồi, thì Thiên Ma chưangr còn có chỗ tiện để gây tác hại nữa. Khi vào được Vô Dư Niết Bàn, thì hoại được ngũ ấm ma và tử ma.

Ma vương và ma dân thường đến khủng bố Bồ Tát, quấy nhiễu Bồ Tát trong suốt quá trình hành Bồ Tát đạo.

Trong kinh có nói đến ma hóa làm thân rồng, hay hiện các dị vật, dị hình, rất đáng sợ, đêm đêm đến khủng bố người tu; hoặc hóa hiện ra các cảnh dục lạc, để phá hoại tâm Bồ Tát; hoặc chuyển tâm người bạch y, khiến họ xa rời huệ đức; hoặc chuyển tâm người, khiến họ khinh chê Bồ Tát, đánh đập, mắng nhiếc người tu hành, làm cho họ sanh tâm sân hận, đau buồn.

Ma thường lợi dụng những sơ hở của người tu hành, như giải đãi, thiếu quyết tâm, thiếu nhẫn nại…để quấy phá.Như vậy gọi là ma tìm chỗ tiện để gây tác hại.

Hỏi: Ma lực rất lớn, còn đạo lực của hàng sơ học Bồ Tát chẳng bao nhiêu. Như vậy làm sao ma chẳng tìm được chỗ tiện để gây tác hại?

Đáp: Như trên đã nói, do Bồ Tát tinh tấn tu tập Bát Nhã Ba La Mât, hành Bồ Tát đạo, được chư Phật và chư đại Bồ Tát trong 10 phương hộ trì, nên ma chẳng tìm được chỗ tiện đê gây tác hại.

Lại nữa, do Bồ Tát khéo tu các pháp “không”, lại cũng chẳng có chấp “không”, nên ma chẳng tìm được chỗ tiện để gây tác hại. Ví như có vết thương ở nơi thân lở loét, thì các độc trùng mới có thể xâm nhập vào, để hại mạng người.Trái lại, nếu chẳng có vết thương, thì các độc trùng khó có thể xâm nhập vào thân được.

Lại nữa, Bồ Tát quán hết thảy các pháp đều rốt ráo là không, là vô tướng, là vô tác. Do tu tập như vậy nên vào được 3 giải thoát môn, khiến ma chẳng tìm được chỗ tiện để gây tác hại. Vì ở nơi không, vô tướng và vô tác, ma chẳng còn có thể y cứ vào đâu để nhiễu loạn tâm Bồ Tát được. Ví như chẳng có thể dùng tay nắm lấy lửa để diệt lửa được vậy.

Hỏi: Vì sao nói, Bồ Tát trú trong 3 giải thoát môn, thì chẳng cùng với các pháp hữu vi tương ưng?

Đáp: Các giải thoát môn Không, Vô Tướng và Vô Tác đều là tự tánh không, chẳng có tương ưng với các pháp hữu vi. Bởi vậy nên khi Bồ Tát đã trú trong 3 giải thoát môn rồi, thì chẳng còn tương ưng với các pháp hữu vi nữa, khiến ma chẳng tìm được chỗ tiện đê gây tác hại vậy.

Hỏi: Trước đây chỉ đề cập đến hàng Bồ Tát M Ha Tát. Vì sao nay lại nói đến các Thiện Nam, Thiện Nữ?

Đáp: Trước đây nói về thật tướng trí huệ rất khó thọ lãnh; chỉ có hàng đại Bồ Tát Ma Ha Tát mới thọ lãnh được. Nay nói về sự cúng dường, thọ trì, đọc tụng Bát Nhã Ba La Mật, đều là những công đức mà các Thiện Nam, Thiện Nữ đều có thể hành trì được.

Lại nữa, đề cập đến các Thiện Nữ nhằm phá trừ ý

niêm cho rằng người nữbị 5 chướng ngại là: Chẳng làm được Thiên Vương, Ma Vương, Chuyển Luân Thánh Vương, Phạm Vương và Phật.

Phật muốn khuyến tấn người nữ tinh tấn tu hành, nên đã vì họ rộng thuyết “Thiện Nam, Thiện Nữ…” vậy.Nghe Phật thuyết như vậy, người Nữ sẽ vững tin rằng họ vẫn có thể thành Phật; nếu họ tinh tấn tu tập Bát Nhã Ba La Mật, thì 5 chướng ngại nêu trên sẽ được tiêu trừ.

Hỏi: Trước nói Thiên Ma chẳng có thể tìm chỗ tiện để não loạn tâm Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật. Sao nay lại nói các Thiện Nam, Thiện Nữ hành 4 vô lượng tâm cũng làm cho ma chẳng có chỗ tiện để não loan?

Đáp: Trước đây nói “Thiên Ma” là oan gia lớn, nên phải dùng đến pháp lớn, phải dùng đến Bát Nhã Ba La Mật, tức thật là trí huệ, mới trừ được. Nay nói “chúng ma” là oan gia nhỏ, nên chỉ cần dùng 4 vô lượng tâm, cũng đủ để đối trị rồi vậy.

Lại nữa, người tu hành, lúc ban đầu phải tu 4 vô lượng tâm, tức là tu tập 4 công đức “từ, bi, hỷ, xả”; rồi sau mới có thể thâm nhập được vào Bát Nhã Ba La Mật, dùng “không tướng” để phá trừ các tà kiến chấp, mới ly được ngã chấp và pháp chấp mà vào Phật đạo.

Như trên đây đã nói, các Thiên Ma thường hiện dị hinh, hoặc hiện làm sấm sét, mưa bão, hoặc gây bệnh khổ để khủng bố người tu hành.

Bởi vậy nên người tu hành phải nhập vào pháp “Không” mới có thể ngự được.

Khi gặp người đến đánh đập, mắng nhiếc mình, Bồ Tát chỉ cần hành 4 vô lượng tâm cũng đủ cảm hóa họ rồi.

Trong kinh nói, các Thiện Nam, Thiện Nữ tu tập 4 vô lượng tâm chẳng bị hoạnh tử, có nghĩa là chẳng phải chết khi thọ mạng chưa hết, như chẳng bị các tai nạn bất thường, bị đầu độc mà phải chết.

Lại nữa, Bồ Tát từ sơ phát tâm đến khi thành đạo quả thường hành Đàn Ba La Mật, nên ở nơi hết thảy chúng sanh đều dụng tâm bình đẳng mà bố thí.Bồ Tát lại thường tu tập Bát Nhã Ba La Mật. Bởi các công đức này nên Bồ Tát chẳng khi nào bị hoạnh tử cả.

Trong kinh nói: Nếu trong đại thiên thế giới, có vị Thiên Tử nào đã phát tâm Vô Thượng Bồ Đề, mà chưa nghe Bát Nhã Ba La Mật, thì nay phải nghe, phải thọ trì, phải chánh ức niệm, phải tu tập, thì mới có được đại công đức.

Lời kinh trên đây cho thấy rằng, khi đã phát Vô Thượng Bồ Đề Tâm, thì phải nghe, phải thọ trì Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Bát Nhã Ba La Mật, thì mới vào được Phật đạo. Vì sao?Vì Bát Nhã Ba La Mật là nền tảng của Phật đạo vậy.

Hỏi: Chư vị Thiên Tử khi phát Vô Thượng Bồ Đề Tâm, ắt là đã có nghe Bát Nhã Ba La Mật rồi. Vì sao lại nói vị nào chưa nghe Bát Nhã Ba La Mật, thì phải nên nghe?

lạc ở nơi cung trời, nên chưa có nhân duyên được nghe Bát Nhã Ba La Mật. Lại có nhiều vị Thiên Tử, nay mới vừa phát tâm, nên cũng chưa được nghe Bát Nhã Ba La Mật.

Lại có chư vị Thiên Tử ở cõi Dục, chìm đắm trong 5 dục, tham nhiễm sâu dày, nên chẳng có cơ duyên phát tâm cầu Bát Nhã Ba La Mật.

Bởi vậy nên Phật mới nhắc nhở: Có vị Thiên Tử nào chưa nghe Bát Nhã Ba La Mật, thì nay phải nghe, phải thọ trì, phải chánh ức niệm, phải tu tập Bát Nhã Ba La Mật.

Trước đây nói các Thiên Ma chẳng có chỗ tiện để phá hoại tâm Bồ Tát.Đó là nói về nội nhân duyên.Vì sao? Vì khi Bồ Tát đã tu tập đầy đủ Bồ Tát hạnh, đã trú trong “không tam muội”, đã hành đầy đủ 4 vô lượng tâm, khiến nội tâm được an định, thì Thiên Ma chẳng tìm được chỗ tiện để gây tác hại.

Nay nói về ngoại nhân duyên, nên Phật dạy chư Thiên cùng các Thiện Nam, Thiện Nữ phải thọ trì và cúng dường Bát Nhã Ba La Mật.

Như vậy, cả chư Thiên và các Thiện Nam, Thiện Nữ, đều đồng sự với nhau. Nếu Ma đến quấy phá các Thiện Nam, Thiện Nữ, thì chư Thiên liền đến bảo hộ họ, khiến ma chẳng có thể gây tác hại được.

Trong kinh có nói đến trường hợp Thiện Nam, Thiện Nữ chọn nơi hoang vắng, núi cao, rừng rậm… để tu hành.Những nơi hẻo lánh, thường có ma quỉ, giặc cướp đến quấy phá, hãm hại. Thế nhưng, do đã khéo tu tập Bát Nhã Ba La Mật, khéo tu tập 18 không, đã có nhiều oai đức khiến chúng ma chẳng dám đến gần, nên các Thiện Nam, Thiện Nữ này được an ổn ở các nơi này, chẳng có gì sợ hãi cả.

Bởi nhân duyên vậy, nên Phật dạy: Chư vị Thiên Tử nào chưa nghe Bát Nhã Ba La Mật, thì nay phải nghe, phải thọ trì, phải chánh ức niệm, phai tu tập Bát Nhã ba La Mật.

&

KINH:

Chư Thiên tử bạch Phật: Bạch Thế Tôn! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào thân cận, đọc tụng, thọ trì, chánh ức niệm Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm mà tu tập Bát Nhã Ba La Mật, thì chung con phải thường ủng hộ.

Vì sao? Vì do nhân duyên tu tập Bát Nhã Ba La Mật, mà Bồ Tát đoạn được 3 đường ác, đoạn được sự bần cùng của các hàng Trời, Người, đoạn được các tai họa về bệnh tật và đói khát. Cũng vì do nhând uyên tu tập như vậy, mà thế gian mới có các đại gia, đại tộc, mới có Chuyển Luân Thánh Vương, có Tứ Thiên Vương, có Sắc Cứu Cánh Thiên. Cũng vì do nhân duyên tu tập như vậy, mới

có quả Tu Đà Hoàn, quả Tư Đà Hàm, quả A Na Hàm, quả A La Hán, mới có quả Bích Chi Phật và đạo Bích Chi Phật. Cũng vì do nhân duyên tu tập như vậy, mới có thành tựu chúng sanh, tịnh Phật quốc độ, có chư Phật thị hiện ở thế gian, có chuyển pháp luân, dẫn đến có Phật bảo, Pháp bảo và Tăng bảo.

Bạch Thế Tôn! Do đại nhân duyên như vậy, nên hết thảy thế gian, Trời, Người và A Tu La, đều phải thủ hộ Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật.

Phật dạy: Đúng như vậy, đúng như vậy! Này chư Thiên Tử! Vì do đại nhân duyên tu tập như vậy, nên Bồ Tát đoạn dứt được 3 đường ác,… dẫn đến có 3 ngôi Tam Bảo xuất hiện ở thế gian.

Vậy nên, các hàng Trời, Người và A Tu La đều phải thường ủng hộ, cung kính, tôn trọng cúng dường, và Tán thán chư vị Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba la Mật.

Này chư Thiên Tử! Cung kính, cúng dường, tán thán chư vị Bồ Tát đó, tức là cung kính, cùng dường, tán thán Phật vậy.

Này chư Thiên Tử! Ví như trong 3000 đại thiên thế giới có số Thanh Văn và Bích Chi Phật nhiều như rừng rậm, lúa mè, tre lau… lại có người Thiện Nam, Thiện Nữ cung kính tôn trọng, cúng dường tất cả chư vị Thanh Văn và Bích Chi Phật đó, thì phước đức cũng chẳng sao bằng được phước đức của

người Thiện Nam, Thiện Nữ cung kính, tôn trọng, cúng dường một vị Bồ Tát sơ phát tâm tu tập Bát Nhã Ba La Mật, chọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm.

Vì sao? Vì chẳng phải do nhân duyên tu tập của hàng Thanh Văn và Bích Chi Phật mà có chư đạiBồ Tát và chư Phật xuất hiện ở thế gian. Chỉ vì do nhân duyên tu tập Bát Nhã Ba La Mật của hàng Bồ Tát, mà có chư Thanh Văn, chư Bích Chi Phật, chư đại Bồ Tát cùng chư Phật xuất hiện ở thế gian này.

Này Kiều Thi Ca! Bởi nhân duyên vậy, nên hết thảy thế gian, từ các hàng Trời, Người, dẫn đến hàng A Tu La đều phải nên ủng hộ cung kính, cúng dường, tôn trọng, tán thán chư vị Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật.

LUẬN

Chư Thiên Tử bạch với Phật nguyện sẽ xin ủng hộ chư vị Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật, nêu các lý do sau đây:

• Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật là đồng sự với chư Thiên trong việc cầu Phật đạo.

• Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật, do muốn an lạc chúng sanh, nên chịu khó thay cho chúng sanh. Do vậy mà đoạn dứt được 3 đường ác.

• Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật, dạy chúng sanh tu 10 thiện đạo, khiến họ dứt được sự bần cùng, khốn khổ, dẫn họ đến 3 đường thiện.

• Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật, dạy cho chúng

• sanh nhận rõ 5 dục là tội lỗi, dạy họ ly dục để tu tập 4 thiền, 4 vô sắc định, 4 vô lượng tâm.

• Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật, dạy cho chúng sanh tu tập 6 pháp Ba La Mật, khiến họ được vô lượng công đức, dẫn đén được nhất thiết chủng trí.

• Do nhân duyên Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật mà ở thế gian có các đại gia, đại tộc… có 4 quả Thanh Văn, có Bích Chi Phật đạo, có thành tựu chúng sanh, có tịnh Phật quốc độ, có Phật thị hiện thế gian, có chuyển Pháp Luân, dẫn đến có Phật bảo, có Pháp bỏa, có Tăng bảo.

Bồ Tát thông đạt các pháp “Không”, nên có đầy đủ uy lực; Bồ Tát lại hay thuyết các thiệ pháp, nhằm dạy cho chúng sanh tu hành, dẫn dắt chúng sanh vào Phật đạo.

Ví như vị Thái Tử quyết định sẽ kế vị vua cha, lên ngôi báu. Bồ Tát cũng như vậy, do từ sơ phát tâm, thường chẳng ly Tát Bà Nhã tâm, tu tập Bát Nhã Ba La Mật, nên quyết định sẽ thành Phật đạo. Bồ Tát tu tập như vậy, nên rất xứng đáng được sự cung kính, tôn trọng, cúng dường.

Phật dạy chư Thiên phải nên cung kính, tôn trọng, cúng dường, tán thán chư vị Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật. Vì sao? Vì Bát Nhã Ba La Mật là mẹ của 3 đời chư Phật, nên cung kính, tôn trọng, cúng dường, tán thán chư vị Bồ Tát tu tập Bát Nhã Ba La Mật chính là cung kính, tôn trọng, cúng dường, tán thán chư Phật vậy.

Hỏi: Các bậc A La Hán và Bích Chi Phật xứng đáng được sự cúng dường của chúng sanh, xứng đáng là phước

điền cho hết thảy chúng sanh. Như vậy, vì sao lại nói phước đức cúng dường vô lượng Thanh Văn và Bích Chi Phật cũng chẳng sao bằng được phước đức cúng dường một vị Bồ Tát sơ phát tâm tu tập Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm?

Đáp: Nên biết, có 3 việc tối tôn, tối trọng chẳng có gì bằng được. Đó là:

• Bồ Tát dụng Tát Bà Nhã tâm, mà tu tập Bát Nhã Ba La Mật.

• Bồ Tát trọn chẳng ly 6 pháp Ba La Mật.

• Bồ Tát đoạn trừ 3 đường ác, dẫn đến xuất sanh 3 thừa giáo.

Tu tập theo pháp Nhị Thừa, thì chẳng thể nào đoạn trừ được 3 đường ác, dẫn đến chẳng thế nào xuất sanh được 3 thừa giáo.

Bởi vậy, nên nói: Cúng dường vô lượng Thanh Văn và Bích Chi Phật chẳng sao bằng được cúng dường một vị Bồ Tát sơ phát tâm tu tập Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm.

&

Phẩm thứ ba mươi mốt

Diệt Tránh

(Diệt Trừ Cạnh Tranh)

KINH:

Lúc bấy giờ, ngài Thích Đề Hoàn Nhơn bạch Phật: Bạch Thế Tôn! Lạ lùng và hy hữu thay! Đại Bồ Tát Bát Nhã Ba La Mật! Bồ Tát y theo Bát Nhã Ba La Mật, mà thọ trì, thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm, tu tập nên ở hiện đời có được công đức thành tựu chúng sanh, tịnh Phật quốc độ, đi từ quốc độ này đến quốc độ khác để cúng dường chư Phật, mỗi khi muốn cúng dường thì liền được như nguyện; lại được theo Phật, nghe pháp, mãi cho đến khi được Vô Thượng Bồ Đề chẳng bao giờ quên sót. Bồ Tát này cũng thành tựu sanh thai, thành tựu gia đình, thành tựu chỗ sanh, thành tựu quyến thuộc, thành tựu xuất sanh,thành tựu xuất gia, thành tựu tướng trang nghiêm, thành tựu quang minh, thành tựu nhãn nhĩ thông, thành tựu các tam muội, thành tựu các đà la ni.

Bồ Tát này, dùng các lực phương tiện, biến thân như thân Phật đi đến các quốc độ không có Phật, để tán dương 6 pháp Ba La Mật, 4 thiền, 4 vô lượng tâm, 4 vô sắc định, 4 niệm xứ… dẫn đến 18 bất cộng pháp, dùng giáo pháp của cả 3 thừa, hoặc Thanh Văn thừa, hoặc Bích Chi Phật thừa, hoặc

Phật thừa để tùy nghi độ chúng sanh.

Bạch Thế Tôn! Lạ lùng và hy hữu thay! Thọ trì Bát Nhã Ba La Mật là tổng nhiếp cả 5 Ba La Mật kia, tổng nhiếp 4 niệm xứ… dẫn đến 18 bất cộng pháp, tổng nhiếp 4 quả Thanh Văn, Bích Chi Phật đạo, Phật đạo, và nhất thiết chủng trí.

Phật dạy: Đúng như vậy, đúng như vậy! Này Kiều Thi Ca! Thọ trì Bát Nhã Ba La Mật là tổng nhiếp 5 Ba La mật kia… dẫn đến nhất thiết chủng trí vậy.

Này Kiều Thi Ca! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm Bát Nhã Ba La Mật, thì ở hiện đời được vô lượng công đức. Bởi vậy nên ông hãy lắng nghe kỹ.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Nếu có ngoại đạo Phạm Chí, hoặc Ma vương, Ma dân, hoặc kẻ tăng thượng mạn… mống tâm muốn phá hoại Bồ Tát Bát Nhã Ba La Mật, thì ác tâm ấy liền bị triệt tiêu, khiến kẻ mống tâm chẳng sao hành động được như ý muốn. Vì sao?

• Vì chúng sanh mãi chìm đắm trong đêm dài vô minh, u tối, nên Bồ Tát nguyện hành 6 pháp Ba La Mật để độ thoát họ.

• Vì chúng sanh mãi tham lam, cạnh tranh, nên Bồ Tát nguyện xả nội ngoại vật sở hữu, nhằm an lập họ trong Đàn Ba La Mật.

• Vì chúng sanh mãi phá giới, nên Bồ Tát nguyện xả nội ngoại pháp, nhằm an lập họ trong Thi La Ba La Mật.

• Vì chúng sanh mãi đấu tranh, nên Bồ Tát nguyện xả nội ngoại pháp, nhằm an lập họ trong Sẵn Đề Ba La Mật.

• Vì chúng sanh mãi giải đãi, nên Bồ Tát nguyện xả nội ngoại pháp, nhằm an lập họ trong Tỳ Lê Gia Ba La Mật.

• Vì chúng sanh mãi loạn tâm, nên Bồ Tát nguyện xả nội pháp, nhằm an lập họ trong Thiền Ba La Mật.

• Vì chúng sanh mãi ngu si, nên Bồ Tát nguyện xả nội ngoại pháp, nhằm an lập họ trong Bát Nhã Ba La Mật.

• Vì chúng sanh mãi bị ái kiến trói buộc, mà cứ phải luân chuyển trong sanh tử, nên Bồ Tát nguyện dùng các lực phương tiện để đoạn trừ ái kiết của chúng sanh, nhằm an lập họ trong 4 thiền, 4 vô lượng tâm, 4 vô sắc định, 4 niệm xứ, 8 thánh đạo; an lập họ nơi không tam muội, vô tướng tam muội, vô tác tam muội; an lập họ nơi quả Tu Đà Hoàn, Tư Đà Hàm, A Na Hàm, A La Hán; an lập họ nơi Bích Chi Phật đạo và Phật đạo.

Này Kiều Thi Ca! Như vậy Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật được công đức ở đời này và cả đời sau, sẽ được Vô Thượng Bồ Đề, sẽ chuyển pháp luân, đầy đủ hạnh nguyện, nhập vào Vô Dư Niết Bàn.

Này Kiều Thi Ca! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào nghe Bát Nhã Ba La Mật, mà thọ trì, thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm, tu tập Bát Nhã Ba La Mật, thì chỗ ở của người này, các hàng ngoại đạo, các Ma vương, Ma Dân, các kẻ tăng thượng mạn muốn khinh khi, hủy bang, vấn nạn, phá hoại Bát Nhã Ba La Mật, đều chẳng thể nào thành tựu được. Ác tâm của chúng liền bị chuyển hòa hay tiêu diệt, khiến chúng được nghe Bát Nhã Ba La Mật, dần dần vào được 3 thừa đạo, đoạn hết các khổ.

Này Kiều Thi Ca! Ví như thuốc Ma Kỳ có lực đẩy lui được các rắn độc; dù các rắn đó đói lả, muốn đến ăn các côn trùng ở trong vùng có thuốc này, thì cũng chẳng sao đến gần được. Vì thuốc Ma Kỳ có lực chế ngự được các loài rắn độc.

Cũng như vậy, các Thiện Nam, Thiện Nữ nào nghe được Bát Nhã Ba La Mật, rồi thọ trì, thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm, tu tập Bát Nhã Ba La Mật có oai lực ngăn chặn và tiêu diệt mọi ác tâm, ngay từ khi vừa mống khởi, của những kẻ bị tà kiến che tâm, muốn phá hoại Bát Nhã Ba La Mật. Chẳng những thế lại còn chuyển hóa được họ,

khiến họ từ bỏ ác tâm, chịu nghe Bát Nhã Ba La Mật. Do được nghe Bát Nhã Ba La Mật, nên họ liền sanh thiện tâm, tăng ích công đức.

Vì sao?Vì Bát Nhã Ba La Mật có oai lực tiêu trừ hết các bất thiện pháp, các phiền não, các kiết sử làm duyên khởi cho sự đấu tranh.Các tà kiến chấp điên đảo, như ngã kiến, nhân kiến, chúng sanh kiến, đoạn kiến, thường kiến, cấu kiến, tịnh kiến, hữu kiến, vô kiến đều được diệt trừ tận gốc. Xan tham, phạm giới, sân nhuế, giải đãi, loạn ý, vô trí, thường tưởng, tịnh tưởng, dẫn đến các chấp về 5 ấm, chấp 6 pháp Ba La Mật, chấp nhất thiết chủng trí, chấp Niết Bàn… cũng đều bị tiêu trừ. Tát cả các pháp làm duyên khởi cho sự đấu tranh này đều bị Bát Nhã Ba La Mật tiêu trừ, chẳng thể nào tăng trưởng được.

LUẬN:

Bồ Tát nào nghe Bát Nhã Ba La Mật rồi, liền tín thọ, thân cận, đọc tụng, chánh ức niệm, tu tập và vì người khác thuyết giảng, được nhiều công đức ở cả đời này và đời sau. Vì sao? Vì Bồ Tát này nghe Bát Nhã Ba La Mật rồi, liền dùng tín lực để lãnh thọ, dùng niệm lực để gìn giữ nên có được Bát Nhã Ba La Mật rồi, liền dùng tín lực để lãnh thọ, dùng niệm lực đề gìn giữ nên có được Bát Nhã Ba La Mật lực vậy.

Bồ Tát cũng thường thân cận, thường thưa hỏi chư Phật và chư đại Bồ Tát ở khắp 10 phương, nên hiểu rõ được thâm nghĩa của Bát Nhã Ba La Mật. Bồ Tát này lại thường thuyết giảng Bát Nhã Ba La Mật cho người khác nghe, vì biết rằng Bát Nhã Ba La Mật quá thậm thâm, vi

diệu, cần phải giải nghĩa rõ ràng thì chúng sanh mới được lợi lạc.

Bồ Tát này biết rõ Phật pháp là chẳng thể nghĩ bàn (bất khả tư nghì), neen đã dùng đại bi tâm, vì chúng sanh mà thuyết pháp nhằm phá các hỷ luận, các tà kiến và đưa chúng sanh vào Phật pháp.

Bồ Tát nương theo Phật lực mà thuyết pháp, nhưng chẳng chấp pháp. Như vậy mới trừ được các điên đảo tà niệm.

Bồ Tát thường trú nơi 4 niệm xứ, ức niệm răng: Muốn được đạo, thì phải xa lìa các lạc thú nơi thế gian. Như vậy gọi là chánh ức niệm.Chánh ức niệm là nguồn gốc của hết thảy các pháp.Người sơ cơ vào đạo, trước hết phải có chánh ức niệm.Thường ở trong chánh ức niệm như vậy mới gọi là tu tập.Tu tập trong chánh ức niệm như vậy thì mới có được nhiều công đưc sở đời này và cả đời sau.

Theo ngài Thích Đề Hoàn Nhơn, thì công đức ở đời này là công đưc được tu tập giáo pháp của cả ba thừa giáo, và công đưc ở đời sau là nhờ nghe Bát Nhã Ba La Mật mà có được Bát Nhã Ba La Mật lực, thâu nhiếp được cả 5 Ba La Mật kia, dẫn đến được Nhất Thiết Chủng Trí.

Phật ấn chứng lời nói của vị Đế Thích, và dạy rằng: Muốn khiến người khác tín thọ Bát Nhã Ba La Mật, thì trước hết phải tự mình nhất tâm, tín thọ và tu tập Bát Nhã Ba La Mật.

Ngài Thích Đế Hoàn Nhơn đã tín thọ Bát Nhã Ba La Mật, nhưng phàm phu chưa biết rõ Bát Nhã Ba La Mạt là thậm thâm vi diệu, nên Phật vì thương xót chúng sanh, đã phải dùng ngôn ngữ danh tự của thế gian để khai thị, khiến chúng sanh phát khởi được Bồ Đề Tâm mà tín thọ Bát Nhã Ba La Mật. Vì sao? Vì nếu tín tâm chưa được bền vững, thì có thể bị các ngoại đạo Phạm Chí, các Ma Vương, Ma Dân, các kẻ tăng thượng mạn phá hoại, làm lung lạc tín tâm vậy.

Nên biết Phạm Chí là người xuất gia theo ngoại đạo, thường ái pháp và mang nặng tà kiến chấp. Bởi vậy chẳng thể nào tín thọ được Bát Nhã Ba La Mật, chẳng thể nào vào được nơi thật tướng pahps, Hàng Phạm Chí thường muốn phá hoại tín tâm của người tu tập Bát Nhã Ba La Mật.

Người tăng thượng mạn là người đã tu tập thiền định mà chưa vào được Phật đạo, nhưng tự hào cho mình đã đắc đạo. Khi nghe nói quả Thanh Văn mới chỉ là quả vị thấp, chưa phải là quả vị Vô Tượng, chưa dẫn được vào Vô Dư Niết Bàn, thì sanh tâm buồn tủi, giận dữ, dẫn đến trở thành tăng thượng mạn.

Những người này muốn phá hoại Bát Nhã Ba La Mật, vì họ tự xét chẳng thể nào thật hành được Bồ Tát hạnh, chẳng thể nào chịu cần khổ để giáo hóa chúng sanh, đưa chúng sanh vào Phật đạo như chư vị Bồ tát được. Do vậy mà họ thường khởi lòng đấu tranh. Trái lại, chúng sanh do thủ chấp nội ngoại pháp mà thường khởi đấu tranh.

Bồ Tát tụ tập Bát Nhã Ba La Mật, xả nội ngoại pháp khiến chẳng còn khởi đấu tranh. Trái lại chúng sanh do thủ chấp nội ngoại pháp mà thướng khởi đấu tranh.

Bởi vậy nên Bồ Tát xả nội ngoại pháp, tự an lập trong 6 Ba La Mật, và cũng dạy cho chúng sanh xả nội ngoại pháp, dẫn đến an lập chúng sanh trong 6 Ba La Mật, dạy họ tu tập các thiện pháp, gieo trồng phước đức ở đời này và mãi trong vô lượng kiếp về sau, khiến các chủng tử đấu tranh đều bị tiêu diệt.

Bồ Tát tu tập như vậy, nên dù có gặp các việc đấu tranh, cũng vẫn giữ được tâm an nhiên tự tại, chẳng hề bị ràng buộc. Trái lại, Bồ Tát còn có oai lực nhiếp phục được những kẻ đấu tranh, quay về với thiện tâm, khiến họ tăng ích công đức.

Ví như thuốc Ma Kỳ có oai lực đẩy lui các loài rắn độc, khiến chúng khiếp sợ phải chánh xa.Cũng như vậy, Bát Nhã Ba La Mật có oai lực đẩy lui và hàng phục tất cả những kẻ nào muốn phá hoại người hành Bồ Tát đạo.

Bát Nhã Ba La Mật cũng có thế lực tiêu trừ vô minh, tận diệt các sử phiền não, các tà kiến, tà chấp, lại cũng tiêu diệt hết thảy các ái hành, ái chấp như: ái chấp 5 ấm, ái chấp nội không… dẫn đến ái chấp vô pháp hữu pháp không, ái chấp 4 niệm xứ… dẫn đến ái chấp 18 bất cộng pháp, ái chấp Đàn Ba La Mật,… dẫn đến ái chấp Bát Nhã Ba La Mật, ái chấp nhất thiết chủng trí… dẫn đến ái chấp Niết Bàn.

&

KINH:

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Trong 3000 đại thiên thế giới, hết thảy chư Thiên thường ủng hộ các Thiện Nam, Thiện Nữ nào hay thọ trì, đọc tụng, cúng

dường, thuyết giảng, chánh ức niệm và tu tập Bát Nhã Ba La Mật. Hiện trong khắp 10 phương, chư Phật cũng thường hộ niệm cho các thiện Nam, Thiện Nữ này.

Vì sao?

Vì do các Thiện Nam, Thiện Nữ này tu tập Bát Nhã Ba La Mật, mà các ác pháp bị tiêu trừ, các thiện pháp được tăng ích, sở dĩ các thiện pháp được tăng ích, như Đàn Ba La mật được tăng ích, dẫn đến nhất thiết chủng trí được tăng ích, vì các Thiện Nam, Thiện Nữ này thường dụng tâm vô sở đắc mà tu tập vậy.

Các Thiện Nam, Thiện nữ này nói ra lợi nào cũng được mọi ngừoi tín thọ, được các hàng thân thuộc mến phục, tin yêu.Các Thiện Nam, Thiện Nữ này chẳng nói ra những lời vô ích, chẳng bị xan tham kiêu mạn, tật đố che tâm.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này tự mình chẳng sát sah, dạy người chẳng nên sát sanh, tán thán pháp không sát sanh, hoan hỷ tán thán người không sát sanh, tự mình xa lìa trộm cắp, dạy người chẳng nên trộm cắp, tán thán pháp không trộm cắp, hoan hỷ thán thán người không trộm cắp, tự mình chẳng tà dâm, dạy người chẳng nên tà dâm, tán thán pháp không tà dâm, tự mình chẳng vọng ngữ, tán thán pháp không vọng ngữ, hoan hỷ tán thán người không vọng

ngữ. Ở nơi các pháp lưỡng thiệt, ác khẩu và ỷ ngữ cũng là như vậy.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này tự mình chẳng tham, dạy người chẳng nên tham, tán thán pháp không tham, hoan hỷ tán thán người không tham.Ở nơi các pháp sân và si cũng là như vậy.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này tự mình chẳng khởi tà kiến, dạy người chẳng nên khởi tà kiến, thán thán pháp không tà kiến, và hoan hỷ tán thán người không tà kiến.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này tự mình tu nội không… dẫn đến tu vô pháp hữu pháp không, hoan hỷ tán thán người tu nội không…dẫn đến tu vô pháp hữu pháp không.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này tự mình tu 6 pháp Ba La Mật, dạy người nên tu 6 pháp Ba La Mật, hoan hỷ tán thán người tu 6 pháp Ba La Mật, hoan hỷ tán thán người tu 6 pháp Ba La Mật.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này tự mình tu các đà la ni và các tam muội, tu 4 thiền, 4 chánh cần, 4 vô lượng tâm, 4 vô sắc định, 4 niệm xứ, 4 chánh cần, 4 như ý túc, 5 căn, 5 lực, 7 giác chi, 8 thánh đạo, tu 3 giải thoát môn (không, vô tướng và vô tác), tu 8 pháp giải thoát, tu 10 lực, 4 vô sở úy, 4 vô ngại trí, đại từ, đại bi, 18 bất cộng pháp; cũng dạy người nên tu các pháp đó, và hoan hỷ tán thán người tu các pháp đó.

Các thiện Nam, Thiện Nữ này tự mình chẳng lầm lẫn các pháp, tự mình xả chấp các pháp, dạy người chẳng nên lầm lẫn các pháp nên xả chấp các pháp,… dẫn đến tự mình được nhất thiết chủng trí, dạy người kahcs tu để được nhất thiết chủng trí, và hoan hỷ tán thán người được nhất thiết chủng trí.

Do dụng tâm vô sở đắc, khi hành 6 pháp Ba La Mật, nên các Thiện Nam, Thiện Nữ này đem các công đức trên đây, cùng với hết thảy chúng sanh, đồng hồi hướng về Vô Thượng Bồ Đề.

Này Kiều Thi Ca! Các Thiện Nam, Thiện Nữ này khi thực hành Bát Nhã Ba La Mật, tự niệm rằng:

• Nếu ta chẳng hành bố thí, thì ta sẽ thọ báo bần cùng, sẽ chẳng thành tựu được chúng sanh, chẳng thanh tịnh được Phật độ, dẫn đến chẳng được nhất thiết chủng trí.

• Nếu ta chẳng trì giới, thì sẽ thọ báo sanh vào 3 đường ác, chẳng được làm thân người, chẳng thành tựu được chúng sanh, chẳng thanh tịnh được Phật độ, dẫn đến chẳng được nhất thiết chủng trí.

• Nếu ta chẳng hành nhẫn nhục, thì ta sẽ chẳng được các căn đầy đủ, chẳng được sắc thân toàn vẹn như Bồ Tát, chẳng thành tựu được chúng sanh, chẳng thanh tịnh được Phật độ, dẫn đến được nhất thiết chủng trí.

• Nếu ta giải đãi, thì ta sẽ chẳng hành được Bồ Tát đạo, chẳng thành tựu được chúng sanh, chẳng thanh tịnh được Phật độ, dẫn đến chẳng được nhất thiết chủng trí.

• Nếu ta loạn tâm, thì ta chẳng vào được các thiền định, chẳng thành tựu được chúng sanh, chẳng thanh tịnh được Phật độ, dẫn đến chẳng được nhất thiết chủng trí.

• Nếu ta vô trí, thì ta sẽ chẳng có được các lực và phương tiện, chẳng có thể thắng được hơn hàng Thanh Văn và Bích Chi Phật, chẳng thành tựu được chúng sanh, chẳng thanh tịnh được Phật độ, dẫn đến chẳng được nhất thiết chủng trí.

• Này Kiều Thi Ca! Các Thiện Nam, Thiện Nữ này, khi thật hành Bát Nhã Ba La Mật, lại tự niệm rằng:

• Nếu tùy xan tham, thì chẳng được đầy đủ Đàn Ba La Mật.

• Nếu tùy phạm giới, thì chẳng được đầy đủ Thi La Ba La Mật.

• Nếu tùy sân nhuế, thì chẳng được đầy đủ Sẵn Đề Ba La Mật.

• Nếu tùy giải đãi, thì chẳng được dầy đủ Tỳ Lê Gia Ba La Mật.

• Nếu tùy loạn tâm, thì chẳng được đầy đủ Thiền Ba La Mật.

• Nếu tùy ngu si, thì chẳng được đầy đủ Bát Nhã Ba La Mật.

Nói chung, nếu chẳng đầy đủ 6 pháp Ba La Mật, thì chẳng thế nào được nhất thiết chủng trí vậy.

Bởi nhân duyên vậy, nên các Thiện Nam, Thiện Nữ nào nghe Bát Nhã Ba La Mật rồi, liền thọ trì, thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã Tâm, mà tu tập, thì được vô lượng công đức ở đời này và cả đời sau vậy.

Ngài Thích Đế Hoàn Nhơn bạch Phật: Bạch Thế Tôn! Hy hữu thay! Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật, vì hồi hướng về nhất thiết chủng trí, nên chẳng sanh cao tâm.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao, mà nói Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật, vì hồi hướng về nhất thiết chủng trí, nên chẳng sanh cao tâm?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn thưa: Bạch Thế Tôn! Có Bồ Tát hành Đàn Ba La Mật thế gian mà cho rằng mình đã đầy đủ Đàn Ba La Mật… dẫn đến hành Bát Nhã Ba La Mật thé gian mà cho rằng mình đã đầy đủ Bát Nhã Ba La Mật. Bồ Tát này, do chẳng có lực phương tiện, do còn tâm chấp ngã, nên mới sanh cao tâm.

Bạch Thế Tôn! Có Bồ Tát tu 4 niệm xứ thế gian mà cho rằng mình đã đầy đủ 4 niệm xứ…, dẫn đến tu 8 thánh đạo thé gian mà cho rằng mình đã đầy đủ 8 thánh đạo. Bồ Tát này, do chẳng có lực phương tinẹ, do còn tâm chấp ngã, nên mới sanh cao tâm.

Lại có Bồ Tát cho rằng mình đã đầy đủ 18 bất cộng pháp, đã đầy đủ nhất thiết chủng trí, sẽ thành tựu chúng sanh, sẽ thanh tịnh Phật độ. Bồ Tát này, do chẳng có lực phương tiện, do còn tâm chấp ngã, nên mới sanh cao tâm.

Bạch Thế Tôn! Nếu Bồ Tát, dụng tâm vô sở đắc, hành Đàn Ba La Mật xuất thế gian, chẳng thấy có người thí, có người thọ, có vật thí và hồi hướng tất cả công đức bố thí về nhất thiết chủng trí, thì chẳng có sanh cao tâm. Vì sao?Vì Bồ Tát biết rõ Đàn Ba La Mật là bất khả đắc.

Bồ Tát cũng dụng tâm vô sở đắc, hành 5 Ba La Mật kia như vậy vì biết rõ 5 Ba La Mật kia cũng đều là bất khả đắc.

Tu 4 niệm xứ,… dẫn đến tu nhất thiết chủng trí cũng đều là như vậy.

Bạch Thế Tôn! Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật như vậy, vì hồi hướng về nhất thiết chủng trí, nên chẳng có sanh cao tâm.

LUẬN:

Hỏi: Trước đây đã nói về các Thiên Ma, Ma Dân, và các hàng phi nhân thường phá hoại các Thiện Nam, Thiện Nữ tu tập Bát Nhã Ba La Mật rồi. Vì sao nay còn nói nữa?

Đáp: Trước đây nói các loài ma thường phá hoại tâm của người hành Bát Nhã Ba La Mật. Nay nói về ác tâm của

các loài ma muốn phá hoại tâm của người hành Bát Nhã Ba La Mật đều bị tiêu diệt ngay khi vừa mống khởi.

Vì sao? Vì do tu tập Bát Nhã Ba La Mật, nên các bất thiện pháp chẳng sanh, các thiện pháp càng thêm tăng trưởng; do tu tập phước đức trí huệ, nên có được đại oai lực. Bởi vậy nên các loài ma chẳng còn tìm được chỗ tiện để phá hoại nữa.

Lại nữa, Bồ Tát có đại oai đức, nên được chúng sanh tin kính. Bồ tát lại phát đại bi tâm, cứu khổ hết thảy chúng sanh, ái kính Phật đạo, biết rõ niệm sanh, niệm diệt, nên chẳng nói lời vô ích, chỉ nói thật ngữ, khiến các thiện pháp càng thêm tăng trưởng, khiến các kiết sử, phiền não chẳng còn che tâm nữa.

Khi hành đạo, Bồ Tát luôn tự niệm: Nếu ở hiện tiền có khởi niệm bất thiện, thì ở vị lai sẽ phải gặt quả báo bất thiện. Như vậy sẽ làm chướng ngại cho việc tu tập vào Phật đạo.

Dù vẫn còn ở vi tế kiết sử, nhưng Bồ Tát chẳng còn khởi các nghiệp ác ở thân và khẩu, lại cũng chẳng bao giờ còn hành các ác sự đối với chúng sanh nữa.

Nếu Bồ tát có thị hiện thọ sanh vào các nhà hạ tiện, thì đó cũng là thắng duyên để thực hành Bồ Tát đạo.Bởi vậy nên ngay ở hiện đời Bồ Tát vẫn được vô lượng pháp lạc, dẫn đến ở đời vị lai cũng được vô lượng pháp lạc như vậy.

Bồ Tát hành các thiện pháp, tu đầy đủ 37 Phẩm Trợ Đạo, đại từ, đại bi… và cũng dạy cho chúng sanh tu

37 Phẩm trợ đạo, đại từ, đại bi, cùng các thiện hạnh khác.

Bồ Tát được pháp lạc và muốn chúng sanh cũng được pháp lạc như mình,… dẫn đến được nhất thiết chủng trí và muốn chúng sanh cũng được nhất thiết chủng trí.

Trên đây, tổng nhiếp các công đức tu tập 6 pháp Ba La Mật, để làm tác duyên cho hàng Bồ Tát sơ phát tâm, cùng các Thiện Nam, Thiện Nữ tín thọ, thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, tu tập Bát Nhã Ba La Mật, khiến được quả báo công đức ở đời này và cả đời sau.

Vì sao?Vì nếu chưa vào được Bồ Tát đạo, chưa được lậu tận, thì đôi khi vẫn còn khởi niệm xan tham, còn chưa tích cực hành bố thí. Bởi vậy nên Bồ Tát phải thường niệm: Nếu chẳng đầy đủ Đàn Ba La Mật, thì ở hiện đời chẳng có được các công đức, và ở đời sau sẽ bị các duyên nghiệp dẫn sanh vào các nơi bần cùng, hạ tiện, chịu nhiều khổ đau. Như vậy là tự mình chẳng có được tự tại, lại cũng chẳng làm được lợi ích cho người khác, chẳng thành tựu được chúng sanh, chẳng thanh tịnh được Phật độ.Vì sao?Vì chúng sanh tịnh, thì Phật độ mới tịnh vậy.

Lại nữa, nếu chẳng hành đầy đủ 6 pháp Ba La Mật, thì chẳng thể được nhất thiết chủng trí.

Trên đây cũng có nêu trường hợp chẳng có được các lực phương tiện.Đó là trường hợp hành 6 pháp Ba La Mật, mà chẳng ly tâm chấp ngã, chẳng ly các pháp tướng.Ví như bố thí mà vẫn còn chấp có người thí, có người thọ và có vật thí.

Bố thí mà còn chấp tâm, chấp tướng như vậy là bố thí chẳng có lực phương tiện.Trái lại, bố thí mà chẳng còn chấp tâm, chẳng còn thủ tướng, là bố thí có lực phương tiện.

Nói chung, nếu thi hành 6 pháp Ba La Mật, mà vẫn còn tâm chấp ngã, còn thủ các pháp tướng, thì chẳng sao vào được Phật đạo. Do vậy, mà các loài ma mới có thể phá hoại được.

Hỏi: Nếu Ba La Mật thế gian chẳng phải là chánh pháp, thì Phật đề cập đến để làm gì?

Đáp: Ba La Mật thế gian là bước đầu dẫn vào chánh đạo, Trước phải hành “tương tợ pháp”, rồi sau mới vào được “chánh đạo giải thoát” vậy.

( Hết Quyển 56)

Quyển 57. Phẩm thứ ba mươi hai. - Bảo Tháp Đại Minh (Tháp Báu Đại Minh) Phẩm thứ ba mươi ba - Thuật Thành (Thuật Lại Sự Thành Tựu)

LUẬN ĐẠI TRÍ ĐỘ

Quyển 57

Phẩm thứ ba mươi hai

Bảo Tháp Đại Minh

(Tháp Báu Đại Minh)

KINH:

Lúc bấy giờ, Phật bảo ngài Thích Đề Hoàn Nhơn: Này Kiều Thi Ca! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào nghe Bát Nhã Ba La Mật, mà thọ trì, đọc tụng, thân cận, thuyết giảng, chánh ức niệm, chẳng ly Tát Bà Nhã Tâm mà tu tập, thì dù ở ngay trong chiến trận, giữa rừng đao tên, cũng chẳng mất mạng, chẳng bị đao tên làm cho tổn hại. Vì sao? Vì Thiện Nam, Thiện Nữ này thường hành 6 pháp Ba La Mật, nên tự mình trừ được đao tên dâm dục, cũng khiến người trừ được đao tên dâm dục; tự mình trư được đao tên sân nhuế; cũng khiến người trừ được đao tên sân nhuế; tự mình trừ được đao tên ngu si,; cũng khiến người trừ được đao tên ngu si, tự mình trừ được đao tên là kiến, cũng khiến người trừ được đao tên tà kiến, tự mình trừ được đao tên triền cái; cũng khiến người trừ được đao tên triền

cái, tự mình trừ được đao tên kiết sử, cũngk hiến người trừ được đao tên kiết sử.

Bởi nhân duyên vậy, nên Thiện Nam, Thiện Nữ này chẳng bị đao tên làm tổn hại.

Này Kiều Thi Ca! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào nghe Bát Nhã Ba La Mật, mà thọ trì, đọc tụng, thân cận, thuyết giảng, chánh ức niệm, chẳng ly Tát Bà Nhã tâm, thì gặp độc dược, độc trùng, hầm lửa, hố sâu, gươm đao, cũng chẳng bị não hại. Vì sao?Vì Bát Nhã Ba La Mật là đại minh chú, là vô thượng chú. Các Thiện Nam, Thiện Nữ này, do học minh chú này, mà chẳng bị não hại, và cũng chẳng làm não hại người.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này biết rõ ngã, chúng sanh, thọ giả, tri giả, kiến giả đều là bất khả đắc, biết rõ 5 ấm…, dẫn đến nhất thiết chủng trí cũng là đều bất khả đắc. Do biết rõ hết thảy pháp đều là bất khả đắc, nên tụ mình chẳng bị naõh ại và cũng chẳng làm não hại người vậy.

Các Thiện Nam, Thiện Nữ này, do học đại minh chú này, mà được Vô Thượng Bồ Đề tâm, quán được hết thảy tâm chúng sanh, mà tùy ý thuyết pháp.

Vì sao?

Vì chư Phật quá khứ đã học minh chú này mà được đạo Vô Thượng Bồ Đề; chư Phật hiện tại học minh chú này mà được đạo Vô Thượng Bồ Đề,

chư Phật vị lai cũng sẽ học minh chú này để được đạo Vô Thượng Bồ Đề vậy.

Này Kiều Thi Ca! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào biên chép kinh Bát Nhã Ba La Mạt này, để nơi trú xứ mình, mà thờ phụng, cúng dường, thì dù chẳng thọ trì, chẳng đọc tụng, chẳng thuyết giảng, chẳng chánh ức niệm tư duy, mà vẫn chẳng bị bất cứ người ngào hoặc là loài phi nhơn nào đến nơi đó phá hoại được. Vì sao?

Vì kinh Bát Nhã Ba La Mật được hết thảy chư Thiên Vương, chư Phạm Vương, cùng chư Thiên Trong cả 3000 đại thiên thế giới ở khắp 10 phương ủng hộ. Ở nơi trú xứ thờ phượng, cúng dường Bát Nhã thường có chư Thiên lui tới, cúng dường, tôn trọng, lễ bái, tán thán vậy.

Chỉ biên chép Bát Nhã Ba La Mật, mà ở hiện đời còn được nhiều công đức như vậy, huống nữa là thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, chẳng ly Tát Bà Nhã tâm mà tu tập Bát Nhã Ba La Mật.

Người hoặc súc vật, nếu đến được dưới “cội Bồ Đề”, thì chẳng có bất cứ người nào, hoặc loài phi nhơn nào có thể đến làm hại được.

Vì sao?

Vì cội Bồ Đề là nơi mà chư Phật quá khứ, được đạo Vô Thượng Bồ Đề. Cũng tại cội Bồ Đề, mà chư Phật hiện tại được đạo Vô Thượng Bồ Đề, và chư Phật vị lai sẽ được đạo Vô Thượng Bồ Đề vậy.

Sau khi thành tựu Vô Thượng Bồ Đề, chư Phật đều bố thí vô úy cho hết thảy chúng sanh, làm cho vô lượng chúng sanh được phước lạc, được 4 quả Thanh Văn, dẫn đến được Vô Thượng Bồ Đề.

Do oai lực của Bát Nhã Ba La Mật, mà ở nơi cội Bồ Đề thường có các hàng Trời, Người đến cung kính, tôn trọng, lễ bái và cúng dường.

LUẬN:

Hỏi: Những người nào đã thọ trì, đọc tụng, cháh ức niệm và tu tập Bát Nhã Ba La Mật, thì dù ở ngay trong chiến trận, giữa rừng đạo tên vẫn chẳng bị tổn hại. Như vậy vì sao Phật lại nói khi nhân duyên các nghiệp báo đã đến thời thì chúng sanh chẳng thể nào trốn thoát được?

Đáp: Nên biết, có hai loại nghiệp báo nhân duyên:

• Quyết định phải thọ tội báo

• Không quyết định phải thọ tội báo.

Đối với những chúng sanh mà nhân duyên quyết định phải thọ tội báo, thì mới nói: chẳng có chỗ nào để trốn thoát được.

Còn ở đây chỉ nói đến chúng sanh mà nhân duyên chưa quyết định phải thọ tội báo, mà biết thọ trì đọc tụng, chánh ức niệm và tu tập Bát Nhã Ba La Mật, thì đao tên chẳng thể nào làm hại được.

Cũng ví như người phạm trong tội lỗi đã lãnh án tử hình, thì dù có thế lực, dù có tiền của cũng chẳng sao thoát chết được. Còn người tuy phạm trọng tội, nhưng chưa lãnh án tử

hình, mà lại khéo cầu cứu, biện bạch, hoặc kéo dùng thế lực, tiền của mình thì vẫn có thể thoát khỏi tội báo vậy.

Lại nữa, những người nào đã xa lìa các ác pháp, đã điều phục được vọng tâm, chẳng còn nghi mạn, đã trải qua nhiều đời tu tập, phước đức trí huệ, thường hành đại bi tâm để giáo hóa chúng sanh, thì cũng chẳng bị đao tên làm hại được.

Phật dạy: Những người khéo tu tập 6 pháp Ba La Mật, thì tự mình trừ được các nạn đao tên, và cũng khiến cho chúng sanh trừ được nạn đao tên.

Hỏi: Nói như vậy cũng còn có thể tin được. Còn như biên chép kinh Bát Nhã Ba La Mật để thờ phụng, cúng dường mà sao lại có nhiều công đức như vậy được?

Đáp: Biên chép kinh Bát Nhã Ba La Mật cũng có được nhiều công đức. Vì sao? Do vì trước đã từng nghe Bát Nhã Ba La Mật, thâm nhập ái kính Bát Nhã Ba La Mật, nên nay mới biên chép Bát Nhã Ba La Mật để thờ phụng, cúng dường vậy. Mặc dù xa bậc Đạo Sư, nên mới biên chép để thờ phụng, cúng dường và để lưu lại đời sau. Do vậy mà người biên chép kinh Bát Nhã Ba La Mật, được vô lượng công đức, ngang với người thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm và tu

tập Bát Nhã Ba La Mật.

Hàng chư Thiên thường quý mến, tôn trọng, gìn giữ kinh điển nên thường thủ hộ người Thiện Nam, Thiện Nữ biên chép kinh Bát Nhã Ba La Mật, khiến những người có ác tâm cũng như hàng phi nhơn chẳng có thể tìm được chỗ tiện để phá hoại.

Pháp sự này rất khó tin, nên Phật đã dùng “cội Bồ Đề” (Bồ Đề thọ) để làm pháp dụ.

“Cội Bồ Đề” là nơi Phật tu tập Bát Nhã Ba La Mật, mà thành được đạo Vô Thượng Bồ Đề. Nơi đó có đủ oai lực của Bát Nhã Ba La Mật, nên chẳng có các ác sự hiện thành được vậy.

Lại nữa, Bát Nhã Ba La Mật là mẹ của chư Phật trong 3 đời, nên những Thiện Nam, Thiện NỮ nào nhất tâm cung kính cúng dường được vô lượng công đức vậy.

&

KINH:

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn hỏi Phật: Bạch Thế Tôn! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ biên chép, cúng dường Bát Nhã Ba La Mật, và lại có Thiện Nam, Thiện Nữ xây tháp để cúng dường Phật, sau khi Phật nhập Niết Bàn, thì bên nào được phước đức nhiều hơn?

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Ta hỏi lại ông và ông cứ tùy ý mà đáp lại. Ý ông nghĩ sao? Do đâu mà

Phật được nhất thiết chủng trí, được tướng hảo trang nghiêm?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Do tu tập Bát Nhã Ba La Mật mà Thế Tôn được nhất thiết chủng trí, và cũng được các tướng hảo trang nghiêm.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Đúng như vậy, đúng như vậy! Phật từ nơi Bát Nhã Ba La Mật mà được nhất thiết chủng trí.

Này Kiều Thi Ca! Chẳng phải do thân tướng hảo trang nghiêm mà ta được gọi là Phật. Chính là do ta được nhất thiết chủng trí nên mới được gọi là Phật.

Này Kiều Thi Ca! Nhất thiết chủng trí từ Bát Nhã Ba La Mật mà sanh ra.Phật thân chỉ là chỗ sở y của nhất thiết chủng trí, nương nơi Phật thân mà được nhất thiết chủng trí.

Chúng sanh do nghĩ rằng thân của Phật chính là chỗ sở y của nhất thiết chủng trí, nên sau khi Phật nhập Niết Bàn, đã xây dựng tháp để cúng dường xá lợi của Phật.

Này Kiều Thi Ca! Nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào nghe Bát Nhã Ba La Mật mà biên chép, thọ trì, đọc tụng, thân cận, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, thì đó chính là người cúng dường nhất thiết chủng trí vậy.

Bởi nhân duyên vậy, nên người biên chép, thọ trì,

đọc tụng, thân cận, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật có phước đức thù thắng hơn người xây tháp cúng dường xá lợi của Phật, sau khi Phật nhập Niết Bàn.

Vì sao?

Vì từ Bát Nhã Ba La Mật xuất sanh 5 Ba La Mật kia, xuất sanh nội không,… dẫn đến vô pháp hữu pháp không, xuất sanh 4 niệm xứ…, dẫn đến 18 bất cộng pháp, xuất sanh hết thảy các tam muội, hết thảy các đà la ni, thành tựu chúng sanh, thanh tịnh Phật độ.

Bồ Tát thành tựu các công hạnh như thành tựu sanh thai, thành tựu gia đình, thành tựu chỗ sanh, thành tựu quyến thuộc, thành tựu xuất sanh, thành tựu tướng trang nghiêm, thành tựu xuất gia, … cũng đều xuất sanh từ Bát Nhã Ba La Mật.

Lại nữa, cũng từ nơi Bát Nhã Ba La Mật mà thế gian xuất sanh các đại gia, các đại tộc, các cõi trời Tứ Thiên Vương… dẫn đến Sắc Cứu Cánh Thiên, mà ở thế gian có các quả Thanh Văn, có nhất thiết chủng trí… dẫn đến có Phật.

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Người ở cõi Diêm Phù Đề chẳng biết cúng dường, tôn trọng, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, có phải vì họ chẳng biết làm như vậy là có nhiều phước đức chăng?

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao? Ở trong cõi Diêm Phù Đề có được bao nhiêu người có lòng tin nơi bất hoại Phật, Pháp và Tăng? Có bao nhiêu người chẳng nghi?Có bao nhiêu người quyết liễu?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Ở trong cõi Diêm Phù Đề có rất ít người có lòng tin nơi bất hoại Phật, Pháp và Tăng, cũng rất người chẳng nghi, rất ít người quyết liễu.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao? Ở trong cõi Diêm Phù Đề có bao nhiêu người được 37 Phẩm Trợ Đạo, 3 giải thoát môn, 8 bối xả, 9 thứ đệ định, 4 vô ngại trí, 6 thần nông, có bao nhiêu người đoạn được 3 kiết sử, được quả Tu Đà Hoàn, có bao nhiêu người đạt được 3 kiết sử, cạn mỏng tham sân si, được quả Tư Đà Hàm, có bao nhiêu người dứt 5 hạ phần kiết sử, được quả A Na Hàm, có bao nhiêu người dứt 5 thượng phần kiết sử, được quả A La Hán, có bao nhiêu người cầu Bích Chi Phật đạo, có bao nhiêu người phát Vô Thượng Bồ Đề tâm?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Ở trong cõi Diêm Phù Đề rất ít người được 37 Phẩm Trợ Đạo… dẫn đến rất ít người phát Vô Thượng Bồ Đề tâm.

Phật dạy: Đúng như vậy, đúng như vậy! Này Kiều Thi Ca! Ở trong cõi Diêm Phù Đề có rất ít người có lòng tin bất hoại nơi Phật, Pháp và Tăng rất ít

chẳng nghi, rất ít người quyết liễu.Lại cũng có rất ít người được 37 Phẩm Trợ Đạo… dẫn đến có rất ít người phát Vô Thượng Bồ Đề tâm.Hơn nữa ở trong những người đã phát Vô Thượng Bồ Đề tâm rồi, có rất ít người thật hành Bồ Tát hạnh.

Vì sao?

Vì đời trước chúng sanh ở trong cõi Diêm Phù Đề chẳng thấy Phật, chẳng nghe Pháp, chẳng cúng dường Tăng, chẳng bố thí, chẳng trì giới, chẳng nhẫn nhục, chẳng tinh tấn, chẳng thiền định, chẳng trí huệ, chẳng nghe nội không… dẫn đến vô pháp hữu pháp không, chẳng nghe 4 niệm xứ… dẫn đến 18 bất cộng pháp, chẳng nghe và chẳng tu các tam muội, các đà la ni, lại cũng chẳng nghe và chẳng tu nhất thiết trí và nhất thiết chủng trí.

Này Kiều Thi Ca! Ta dùng Phật nhãn thấy ở phương Đông có vô lượng chúng sanh phát Vô Thượng Bồ Đề tâm, hành Bồ Tát đạo. Thế nhưng vì những chúng sanh ấy xa lìa các lực phương tiện Bát Nhã Ba La Mật, nên có rất ít người được an trú trong bất thối chuyển địa. Do vậy mà phần nhiều bị rơi về Thanh Văn đạo và Bích Chi Phật đạo. Ở 9 phương kia cũng đều là như vậy.

Bởi nhân duyên vậy, nên những Thiện Nam, Thiện Nữ nào muốn cầu Vô Thượng Bồ Đề, phải nghe Bát Nhã Ba La Mật, phải thọ trì, thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm Bát Nhã Ba La Mật, rồi lại phải biên chép, cung kính, tôn trọng, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật.

Những Thiện Nam, Thiện Nữ này lại còn phải nghe, thọ trì,… dẫn đến cúng dường, tán thán các thiện pháp khác nữa. Vì sao?Vì hết thảy các thiện pháp đều quy nhiếp về Bát Nhã Ba La Mật.

*Các thiện pháp khác gồm những gì?

Đó là Đàn Ba La Mậ… dẫn đến Thiền Ba La Mật, nội không,… dẫn đến vô pháp hữu pháp không, 4 niệm xứ,.. dẫn đến 18 bất cộng pháp, hết thảy các tam muội, hết thảy các đà la ni, đại từ, đại bi cùng vô lượng thiện pháp khác.

Vô lượng thiện pháp như vậy đều quy nhiếpvề Bát Nhã Ba La Mật cả.Bởi vậy nên phải nghe, thọ trì, thân cận, đọc tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm, tán thán, cúng dường Bát Nhã Ba La Mật.

Vì sao?

Vì chư Phật khi còn là Bồ Tát, cũng tu tập Bát Nhã Ba La Mật, cùng vô lượng thiện pháp khác, vì Bát Nhã Ba La Mật cùng vô lượng thiện pháp đều là pháp tôn quý, là pháp ấn của Thanh Văn, của Bích Chi Phật, của Bồ Tát và của Phật.

Chư Phật, chư đại Bồ Tát cùng chư Thánh Hiền do

tu tập Bát Nhã Ba La Mật và các thiện pháp khác mà được nhất thiết chủng trí và qua được “bờ bên kia”.

Này Kiều Thi Ca! Bởi nhân duyên vậy, nên khi Phật còn tại thế cũng như sau khi Phật đã nhập Niết Bàn, các Thiện Nam, Thiện Nữ đều phải y chỉ nơi Bát Nhã Ba La Mật, nơi 5 Ba La Mật kia… dẫn đến các ý chỉ nơi nhất thiết chủng trí, mà tu tập. Vì sao? Vì Bát Nhã Ba La Mật… dẫn đến nhất thiết chủng trí là chỗ mà chư Thanh Văn, chư Bích Chi Phật, chư Bồ Tát, chư Phật cùng hết thảy thế gian, Trời, Người, A Tu La đều phải y chỉ vậy.

LUẬN:

Hỏi: Phật đã nhiều phen tán thán Bát Nhã Ba La Mật rồi, nay vì sao ngài Thích Đề Hoàn Nhơn còn so sánh công đức cúng dường Bát Nhã Ba La Mật với công đức cúng dường xá lợi của Phật để làm gì nữa?

Đáp: Người chỉ có tín căn, thì muốn cúng dường xá lợi, người có huệ căn thì muốn cúng dường kinh pháp.

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn muốn biết rõ 2 trường hợp cúng dường, bên nào có phước đức nhiều hơn, nên mới hỏi Phật để được Phật chỉ dạy cho.

Phật dạy: 5 Ba La Mật kia đều từ Bát Nhã Ba La Mật sanh.

Phật lại cho biết thêm rằng 5 độ kia, từ bố thí… dẫn đến thiền định, nếu chẳng có Bát Nhã Ba La Mật chỉ đạo, chẳng có lực phương tiện của trí huệ Bát Nhã Ba La Mật,

thì chẳng thể gọi là Ba La Mật được. Vì sao?Vì liễu đạt 18 không là có được trí huệ. Do có trí huệ mà có được 4 niệm xứ… dẫn đến có được nhất thiết chủng trí.

Bồ Tát tuy chưa có trí huệ Phật, nhưng do đã hành đầy đủ Bát Nhã Ba La Mật, nên đã rõ được thật tướng các pháp. Do vậy mà được đầy đủ Đàn Ba La Mật, … dẫn đến đầy đủ thiền Ba La Mật.

Hãy nói về 2 độ “bố thí” và “trì giới”

Người chấp các pháp là thật không, thì nghĩ rằng chẳng có tội, chẳng có phước, nên chẳng cần tu các hạnh bố thí và trì giới.

Người chấp các pháp là thật có, thì nghĩ rằng các pháp chẳng phải do duyên sanh mà là thường còn.

Người chấp các pháp là thật có, thì nghĩ rằng các pháp chửng phải là do duyên sanh mà là thường còn.

Người chấp các pháp là vô thường, thì nghĩ rằng 5 ấm thân cũng phải theo thân mà diệt. Như vậy cũng chẳng có tội phước ở đời sau.

Lại nữa, nếu như nói chẳng có chúng sanh, thì cũng chẳng có tội sát sanh. Như vậy cũng chẳng cần nói đến giới “không sát sanh”.

Thế nhưng người liễu thông được rằng Bát Nhã Ba La Mật chính là thật tướng của các pháp, thì sẽ chẳng bị đọa về 2 chấp “có – không”. Như vậy mới vào được Trung Đạo, mới được đầy đủ Đàn Ba La Mật, đầy đủ Thi La Ba La Mật,..dẫn đến đầy đủ các Ba La Mật khác.

Bởi nhân duyên vậy, nên nói hết thảy công đức tu tập các thiện pháp đều nhiếp cả vào trong Bát Nhã Ba La Mật.

Hết thảy các quả báo thế gian và xuất thế gian đều y chỉ vào Bát Nhã Ba La Mật, nên công đức cúng dường Bát Nhã Ba La Mật thù thắng hơn công đức cúng dường xá lợi vậy.

Hỏi: Vì sao trong cõi Diêm Phù Đề có rất nhiều chúng sanh cầu phước đức mà rất ít chúng sanh cầu Bát Nhã Ba La Mật?

Đáp: Ở trong cõi Diêm Phù Đề rất ít người lợi căn, thượng trí, nên đa số chỉ ham cầu phước lợi mà chẳng biết cúng dường Bát Nhã Ba La Mật. Ví như người mù nhặt được quý kim mà chẳng thấy được, nên chẳng biết đó là quý kim vậy.

Ở trong cõi Diêm Phù Đề, số người thâm tín ba ngôi Tam Bảo cũng còn rất ít, huống nữa là biết được Bát Nhã Ba La Mật. Bởi vậy nên Phật mới hỏi ngài Thích Đề Hoàn Nhơn: Có bao nhiêu người có tin tâm bất hoại nơi 3 ngôi Tam Bảo?

Hỏi: “Tín tâm bất hoại”. “không nghi” và “quyết liễu” có gì sai khác nhau không?

Đáp: Khởi lòng tin bất hoại nơi Tam Bảo là không nghi. Lại nữa, nếu đã không nghi thì đã quyết liễu rồi. Cho nên “không nghi” và “quyết liễu” dẫn đến sự thành tựu của “lòng tin bất hoại”.

Hỏi: “Không nghi” và “quyết liễu” có gì sai khác nhau không?

Đáp: Tin Tam Bảo thì gọi là “không nghi”. Do “không nghi” mà sanh trí huệ, thông rõ được các pháp, nên gọi là “quyết liễu”.

Ví như người lội qua dòng nước là do không nghi. Khi đã lội qua bờ bên kia rồi, mới biết dòng nước đẩy mạnh hay yếu, sâu hay cạn. Như vậy gọi là quyết liễu.

Hỏi: Được 3 tâm ấy thì có được quả báo gì?

Đáp: Có được 3 tâm ấy, hành giả sẽ chẳng còn bị chướng ngại trong việc tu tập 37 Phẩm Trợ Đạo… dẫn đến được 6 thần thông, đoạn được 3 phần kiết sử, chứng quả Tu Đà Hoàn,…, dẫn đến đoạn sạch các tập khí, chứng “vô vi quả”.

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn có quả báo sanh, được tha tâm trí, thường dùng Thiên nhĩ để nghe âm thanh của các đạo chúng sanh sai khác. NNay ngài lại tu đạo Bồ Tát, được căn tánh lanh lợi, nhập vào các tam muội, quán tâm hành của chúng sanh, biết rõ sự hành đạo của chúng sanh trong các đạo.

Bởi vậy nên ngài mới trả lời Phật rằng: Ở trong cõi Diêm Phù Đề số người thâm tín Tam Bảo rất ít, số người được quả Tu Đà Hoàn… dẫn đến số người phát tâm cầu Phật đạo lại càng ít hơn nữa, nên rất ít người biết được Bát Nhã Ba La Mật để cung kính cúng dường. Vì sao? Vì dời trước chẳng nghe danh Tam Bảo,… dẫn đến chẳng nghe nói đến nhất thiết chủng trí.

Phật ấn chứng lời nói của ngài Thích Đề Hoàn Nhơn, và dạy: Ta dùng Phật nhãn quán thấy trong khắp 10 phương có vô lượng chúng sanh phát Vô Thượng Bồ Đề tâm, hành Bồ Tát đạo, nhưng vì xa lìa các lực phương tiện Bát Nhã Ba La Mật, nên có rất ít người trú được trong bất thối chuyển địa, mà thường bị rơi về Thanh Văn địa.

Cũng thế nên biết, hết thảy các thiện pháp đều nhiếp trọn vào trong Bát Nhã Ba La Mật, … dẫn đến hết thảy các kinh điển như Pháp Hoa, Giải Thâm Mật, Mật Tích… đều nhiếp vào trong Bát Nhã Ba La Mật cả.

Hỏi: Vì sao nói Tu Đà Hoàn phải học Bát Nhã Ba La Mật mới qua được “bờ bên kia”?

Đáp: Vì 6 pháp Ba La Mật, 3 giải thoát môn, 37 Phẩm Trợ Đạo… dẫn đến nhất thiết chủng trí đều là pháp chung cho cả 3 thừa. Người tu hành phải tùy theo từng phần, từng quả vị tu chứng mà học vậy.

&

KINH:

Phật bảo: Này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao? Sauk hi Phật nhập Niết Bàn, nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ nào xây 7 tháp báu, cao 1 do tuần, rồi dùng hương hoa, anh lạc, tràng phan, bảo cái và các vật quý báu khác để cung kính, cúng dường, tôn trọng, tán thán Phật, thì phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có nhiều chăng?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Thiện Nam, Thiện Nữ ấy được phước đức rất nhiều.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Phước đức ấy chẳng sao bằng được phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba la Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm.

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao? Sauk hi Phật nhập Niết Bàn, nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ, chẳng những xây 1 tháp 7 báu mà xây rất nhiều tháp 7 báu, mỗi tháp cao 1 do tuần đầy khắp cõi Diêm Phù Đề, rồi dùng hương hoa, anh lạc, tràng phan bảo cái và các vật quý báu khác, để cung kính, cúng dường, tôn trọng, tán thán Phật, thì phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có nhiều chẳng?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Thiện Nam, Thiện Nữ ấy được phước đức rất nhiều.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Phước đức ấy chẳng sao bằng được phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm.

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao? Sau khi Phật nhập Niết Bàn, nếu có Thiện Nam, Thiện

Nữ, chẳng những xây 7 báu đầy khắp cả 4 châu thiên hạ mà xây tháp 7 báu đầy khắp cả Tiểu Thiên thế giới, rồi dùng hương hoa, anh lạc, tràng phan bảo cái và các vật quý khác để cung kính, cúng dường, tôn trọng, tán thán Phật, thì phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có nhiều chăng?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có phước đức rất nhiều.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Phước đức ấy chẳng sao bằng được phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm.

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao? Sau khi Phật nhập Niết Bàn, nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ, chẳng những xây tháp 7 báu đầy khắp cả Tiểu Thiên thế giới, mà xây tháp 7 báu đầy khắp cả Trung Thiên thế giới, rồi dùng hoa hương, anh lạc, tràng phan bảo cái, tán thán Phật, thì phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có nhiều chăng?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có phước đức rất nhiều.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Phước đức ấy chẳng sao bằng được phước đức của Thiện Nam, Thiện

Nữ nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm.

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Ý ông nghĩ sao? Sau khi Phật nhập Niết Bàn, nếu có Thiện Nam, Thiện Nữ, chẳng những xây tháp 7 báu đầy khắp cả Tiểu Thiên thế giới, mà xây tháp 7 báu đầy khắp cả Trung Thiên thế giới, rồi dùng hoa hương, anh lạc, tràng phan bảo cái, tán thán Phật, thì phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có nhiều chăng?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn đáp: Bạch Thế Tôn! Thiện Nam, Thiện Nữ ấy có phước đức rất nhiều.

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Phước đức ấy chẳng sao bằng được phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm.

Lại nữa, này Kiều Thi Ca! Sau khi Phật nhập Niết Bàn, nếu ở khắp cả Đại thiên thế giới, mỗi mỗi chúng sanh đều xây 7 tháp báu để trọn đời cúng dường Phật, thì phước đức ấy của tất cả chúng sanh ấy góp lại cũng chẳng sao bằng được phước đức của Thiện Nam, Thiện Nữ nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính cúng dường, tán thán Bát

Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm. Như vậy, ý ông nghĩ sao?

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn thưa: Bạch Thế Tôn! Đúng như vậy, đúng như vậy! Vì cung kính, tôn trọng, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật là cúng dường chư Phật trong 3 đời rồi vậy.

Bạch Thế Tôn! Nếu trong hằng sa thế giới, ở khắp trong 10 phương, mỗi mỗi chúng sanh đều xây tháp 7 báu để cúng dường Phật, hoặc trong 1 kiếp hoặc dưới 1 kiếp, thì phước đức ấy có nhiều chẳng?

Phật dạy: Này Kiều Thi Ca! Phước đức ấy rất nhiều.

Ngài Thích Đề Hoàn Nhơn thưa: Bạch Thế Tôn! Theo như lời Thế Tôn dạy, thì Thiện Nam, Thiện Nữ nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm có phước đức thù thắng hơn nhiều. Vì sao? Vì hết thảy các thiện pháp như 10 thiện đạo, 4 thiền, 4 vô lượng tâm, 4 vô sắc định, 37 Phẩm Trợ Đạo, 3 giải thoát môn, 4 thánh đế, 6 thần thông, 8 bối xả, 9 thứ đệ định, 6 pháp Ba La Mật, 18 không, các tam muội, các đà la ni, 10 lực, 4 vô sở úy, 4 vô ngại trí, đại từ, đại bi, 18 bất cộng pháp, nhất thiết trí đều từ Bát Nhã Ba La Mật xuất sanh ra cả.

Bạch Thế Tôn! Bát Nhã Ba La Mật là pháp ấn của 3 đời chư Phật. Tất cả Thanh Văn, Bích Chi Phật, Bồ Tát va Phật đều y nơi pháp ấn này mà qua được “bờ bên kia” vậy.

LUẬN:

Người nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm, tôn trọng, cung kính, cúng dường, tán thán Bát Nhã Ba La Mật, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm mà tu tập, được vô lượng phước đức. Bởi vậy nên Phật dùng tháp 7 báu để làm dụ.

Hỏi: Bảo tháp mà Phật lấy làm dụ trên đây là “thật dụ” hay “giả dụ”?

Đáp: Phật muốn cho chúng sanh được trí giải về phước đức, nên đã dùng “tháp 7 báu” để làm dụ.

Như vậy, dụ này cũng vừa là thật dụ, mà cũng vừa là giả dụ.Vì sao? Ví như, khi Phật Ca Diếp vừa nhập Niết Bàn, có vị quốc vương, tên là Cát Ly Chiêm, xây 500 bảo tháp cao đến 50 do tuần, để cúng dường Xá Lợi của Phật. Lại nữa, trong đời quá khứ có vị chuyển luân thánh vương, tên là Đức Chủng, trong một ngày đã xây 500 bảo tháp, để cúng dường Phật. Đây là thật dụ.

Còn nói xây bảo tháp đầy khắp cả cõi Diêm Phù Đề, đầy khắp cả 4 châu thiên hạ, đầy khắp cả Tiểu Thiên thế giới, đầy khắp cả Trung Thiên thế giới, đầy khắp cả Đại Thiên thế giới… là giả dụ, để nói lên phước đức của việc xây tháp cúng dường Phật vậy. Thế nhưng, đây cũng là thật dụ.Vì sao? Ví như Phạm Thiên Vương là vương chủ

của cả Đại Thiên thế giới, và cũng là đệ tử của Phật, có thần lực biến hóa, dựng tháp khắp cả đại thiên thế giới, để cúng dường xá lợi của Phật. Đây cũng là thật dụ vậy.

Bởi nhân duyên vậy, nên Phật lấy “tháp 7 báu” làm dụ, để cho chúng hội thấy rõ là hết thảy các thiện pháp, từ 10 thiện đạo… dẫn đến nhất thiết chủng trí, đều xuất sanh từ Bát Nhã Ba La Mật cả.

Cũng nên biết rằng Xá lợi Phật chỉ là vô ký pháp.

Cúng dường xá lợi Phật chỉ là thiện pháp.Y chỉ nơi thiện pháp này mà đời sau được các quả báo lành. Nhưng nếu nghe Bát Nhã Ba La Mật, rồi thọ trì, đọc tụng, thân cận, chánh ức niệm, trọn chẳng ly Tát Bà Nhã tâm, mà tu tập Bát Nhã Ba La Mật, thì đời này và cả ở đời sau, đều được quả báo lành, dẫn đến được quả Vô Thượng Bồ Đề.

Phẩm thứ ba mươi ba

Thuật Thành

(Thuật Lại Sự Thành Tựu)

KINH:

Lúc bấy giờ, Phật bảo ngài Thích Đề Hoàn Nhơn: Này Kiều Thi Ca! Đúng như vậy, đúng như vậy! Các Thiện Nam, Thiện Nữ biên chép, thọ trì, đọc

tụng, thuyết giảng, chánh ức niệm và cúng dường Bát Nhã Ba La Mật, sẽ được vô lượng, vô biên, bất khả tư nghì phước đức.

Vì sao?

Vì nhất trí, nhât thiết chủng trí, dẫn đến chư Phật đều từ Bát Nhã Ba La Mật sanh ra cả. Vì Đàn Ba La Mật… dẫn đến Thiền Ba La Mật, 4 niệm xứ…dẫn đến 18 bất cộng pháp, nội không… dẫn đến vô pháp hữu pháp không đều từ Bát Nhã Ba La Mật sanh. Vì thành tựu chúng sanh, thanh tịnh Phật độ, thành tựu đạo chủng trí, thành tựu nhất thiết trí, thành tựu nhất thiết chủng trí đều từ Bát Nhã Ba La Mật sanh. Vì Thanh Văn Thừa, Bích Chi Phật thừa… dẫn đến Phật thừa đều từ Bát Nhã Ba La Mật sanh ra cả.

Này Kiều Thi Ca! Bởi nhân duyên vậy, nên phước đức của người biên chép, thọ trì, thuyết giảng, chánh ức niệm… dẫn đến cúng dường Bát Nhã Ba La Mật thù thắng hơn phước đức của người xây bảo tháp cúng dường xá lợi Phật rất nhiều, gấp cả trăm, ngàn ngàn, muôn, ức lần… dẫn đến chẳng có toán số thí dụ nào có thể dùng để so lường được.

Vì sao?

Vì nếu Bát Nhã Ba La Mật còn tồn tại ở trên thế gian này thì Phật Bảo, Pháp Bảo và Tăng Bảo chẳng đoạn diệt vậy.

Vì nếu Bát Nhã Ba La Mật còn tồn tại ở trên thế gian này, thì 10 thiện đạo, 4 thiền, 4 vô lượng tâm, 4 vô sắc định, 6 pháp Ba La Mật, 4 niệm xứ…dẫn đến 18 bất cộng pháp, nhất thiết trí, nhất thiết chủng trí đều hiện ra ở đời.

Vì nếu Bát Nhã Ba La Mật còn tồn tại ở trên thế gian này, thì các đại gia, đại tộc, các cõi trời Tứ Thiên Vương… dẫn đến Sắc Cứu Cánh Thiên, các quả Tu Đà Hoàn… dẫn đến các A La Hán, Bích Chi Phật đạo… dẫn đến Phật đạo, chuyển pháp luân, thành tựu chúng sanh, thanh tịnh Phật độ đều hiện ra ở đời.

LUẬN:

Trước đây, vị Đế Thích đã bạch với Phật rằng người biên chép…cúng dường Bát Nhã Ba La Mật được vô lượng, vô biên phước đức. Lời phát biểu của vị Đế Thích được Phật ấn chứng, và tán thán: Đúng như vậy, đúng như vậy!

Hỏi: Bát Nhã Ba La Mật là bất sanh, bất diệt, là như hư không; ở nơi Bát Nhã Ba La Mật thì tất cả ngôn ngữ đều đoạn, tất cả tâm hành đều diệt. Như vậy, vì sao lại nói có Bát Nhã Ba La Mật ở đời, thì 3 ngôi Tam Bảo chẳng có đoạn diệt.

Đáp: Bát Nhã Ba La Mật là thể tánh nhất như. Dù có Phật, hay chẳng có Phật, thì Bát Nhã Ba La Mật vẫn thường trú.

Trên đây nói “nếu Bát Nhã Ba La Mật còn tồn tại ở

thế gian” là mật ý nói rằng “nếu kinh Bát Nhã Ba La Mật còn lưu bố ở đời”. Nếu còn có người biên chép, thọ trì, đọc tụng, chánh ức niệm,…, dẫn đến cúng dường Bát Nhã Ba La Mật, chỉ chủng tử Bát Nhã Ba La Mật được gieo trồng trong thế gian, khiến chúng sanh có thể nương vào đó tu hành… dẫn đến được quả Bát Nhã Ba La Mật.

Bát Nhã Ba La Mật ví như nước ở dưới giếng sâu, kinh Bát Nhã Ba La Mật ví như cái gàu để múc nước.

Người muốn múc nước ở giếng sâu cần phải buộc gàu vào sợi dây thật dài và kiên cố, thì mới mong múc được nước. Cũng như vậy, dù có kinh Bát Nhã Ba La Mật lưu bố, mà chẳng có người biên chép, thọ trì, đọc tụng… dẫn đến cúng dường Bát Nhã Ba La Mật chẳng sao có thể hiện lộ ra được. Ngược lại, nếu có người biên chép, thọ trì, đọc tụng… dẫn đến cúng dường Bát Nhã Ba La Mật, thì thể tánh Bát Nhã Ba La Mật mới hiển lộ, và hết thảy các Phật pháp mới hiện ra ở đời được.

Hỏi: Khi nói đến Tam Bảo là đã nhiếp trọn các thiện pháp rồi. Như vậy vì sao lại có Bát Nhã Ba La Mật ở đời, thì mới có 10 thiện đạo… dẫn đến nhất thiết chủng trí.

Đáp: Các thiện pháp, các thiện đạo đều nhiếp trọn trong Tam Bảo. Tất cả các thiện pháp, các thiện đạo đều từ Bát Nhã Ba La Mật sanh ra cả.

Bởi nhân duyên vậy, nên nói có Bát Nhã Ba La Mật ở đời, thì mới có các thiện pháp, các thiện đạo hiện ra ở đời vậy.

(Hết quyển 57)