Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ A-hàm
Đại Tập 5 · Bộ A-hàm V · Trung A-hàm Biệt Dịch & Kinh Tạp A-hàm · Số 1
- Dịch giả
- Thích Tịnh Hạnh
- Thông tin
- Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000
Số 40: Phật Nói Kinh Vua Văn Đà Kiệt
SỐ 40
PHẬT NÓI KINH VUA VĂN ĐÀ KIỆT
Hán dịch: Đời Bắc Lương, Tam tạng Pháp sư Đàm Vô Sấm.
Nghe như vầy:
Một thời Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ Tôn giả A-nan ở chỗ vắng vẻ, tư duy: “Thế gian ít có người nhàm chán đối với năm thứ dục, còn người không biết nhàm chán năm thứ dục cho đến lúc chết thì nhiều”.
Tôn giả A-nan vào lúc xế trưa, đi đến trước Đức Phật, đảnh lễ xong, bạch:
–Con ở chỗ vắng vẻ, tư duy: “Người ở thế gian ít có ai nhàm chán đối với năm thứ dục, còn người không biết nhàm chán năm thứ dục cho đến lúc chết thì nhiều”.
Đức Phật bảo:
–Đúng như lời Tôn giả nói, người ở thế gian biết nhàm chán đối với năm thứ dục rất ít, nhưng người không biết nhàm chán đối với năm thứ dục cho đến lúc chết thì nhiều.
Ngày xưa có một vị vua tên là Văn-đà-kiệt, sanh ra từ trên đảnh đầu của mẹ, cho nên có tên là Văn-đà-kiệt, về sau làm vua Già-ca-việt. Nhà vua thống lĩnh cả Đông, Tây, Nam, Bắc. Vua có bảy báu:
1.Xe vàng.
2.Voi trắng.
3.Ngựa có sắc xanh.
4.Ngọc minh nguyệt.
5.Vợ là ngọc nữ.
6.Vị thánh làm quan phụ tá.
7.Quan chủ binh làm người dẫn đường.
Vua Già-ca-việt có bảy báu như vậy. Vua là bậc nhân từ hiền lương, tu theo chánh pháp, không gây phiền nhiễu cho muôn dân. Vua có ngàn người con trai đều là những người khôi ngô, tài trí, dõng mãnh, bốn phương thiên hạ đều thần phục nhà vua. Ngài làm vua đến mấy ngàn năm. Trong lòng vua tự nghĩ: “Ta có bốn phương thiên hạ, dân chúng đông đúc, lúa thóc dồi dào, cuộc sống của muôn dân sung túc”. Vua lại tự nghĩ: “Ta có ngàn người con trai đều là bậc tài trí không ai bằng, dõng mãnh, sức lực. Trời đã vì ta mà mưa tiền bằng vàng, bạc trong bảy ngày bảy đêm, thật vô cùng sung sướng! Trời nghe tiếng nói của ta, tùy theo ý nguyện của ta liền mưa tiền bằng vàng, bạc trong bảy ngày bảy đêm”. Nhà vua thấy trời mưa tiền bằng vàng, bạc như thế nên rất vui mừng, liền cùng nhân dân vui chơi đến mấy ngàn năm. Nhà vua tự nghĩ: “Bốn phương thiên hạ đều thuộc về ta. Ta có một ngàn người con trai, có bảy báu đều ở trước mặt ta. Ta cầu gì cũng được, mong gì cũng thành. Trời đã không bỏ sót ý nguyện của ta, mà lại vì ta mưa tiền bằng vàng, bạc đến bảy ngày bảy đêm”.
Vua Văn-đà-kiệt nghe ở phương Nam có nước Diêm-phù-đề dân chúng đông đúc đời sống an lạc, ý của vua muốn đến đó. Nhà vua mới nghĩ như thế thì tất cả bảy báu, bốn thứ binh chủng liền cùng lúc bay đến nước Diêm-phù-đề; nước ấy rộng hai mươi tám vạn dặm. Dân chúng nước ấy thấy vua đến, thảy đều quy phục làm thuộc hạ. Do đời trước của vua đã làm điều lành cho nên mới được phước như vậy…
Ở tại nước Cù-da-ni mấy ngàn năm¹, vua lại sanh ý nghĩ: “Ta có một nước lớn ở phương Tây tên là Cù-da-ni, chu vi ba mươi hai dặm. Ta có bảy báu. Trời đã vì ta mà mưa tiền bằng vàng, bạc trong bảy ngày bảy đêm. Ta có ngàn người con trai đều là bậc tài trí không ai bằng, lại dõng mãnh, sức lực. Ta có nước Diêm-phù-đề ở phương Nam chu vi hai mươi tám vạn dặm”. Nhà vua nghe ở phương Đông có nước Phất-vu-đãi, đời sống của dân chúng sung túc, lúa thóc dồi dào, cả
———
¹. Hán: 王宿命作善故至使得是福. 在俱耶尼國數千歳(Đại 1, tr.824b, cột 19 & 20): có thể đã bị lược bỏ một đoạn. Tham chiếu: Phật Thuyết Đảnh Sanh Vương Cố Sự kinh, N039, Đại 1, tr.822 & 823a).
nước luôn an lạc, ý vua muốn đến đó. Nhà vua mới sanh ý nghĩ như thế, thì tất cả bảy báu, bốn thứ binh chủng liền cùng phi hành đến đó. Quốc vương và nhân dân nước này đều quy phục. Đức vua nhân đó dùng chánh pháp để trị nước, như vậy mấy ngàn năm. Vua lại sanh ra ý nghĩ: “Ta có nước Diêm-phù-đề rộng hai mươi tám vạn dặm, ta có nước Cù-da-ni rộng ba mươi hai vạn dặm, ta có nước Phất-vu-đãi rộng ba mươi sáu vạn dặm”. Nhà vua nghe ở phương Bắc có nước Uất-đơn-việt thiên hạ luôn an lạc, dân chúng đông đảo, ý của vua muốn đến nước đó. Vua liền nghĩ: “Ở trong nước ấy không có kẻ bần cùng, không có kẻ giàu người nghèo, kẻ mạnh người yếu, không có nô tỳ, sang hèn đều như nhau. Ta sẽ khiến đám quan thuộc của ta cùng ăn lúa thóc tự nhiên, mặc y phục tự nhiên, trang sức các thứ châu ngọc”. Vua mới nghĩ như vậy thì tức khắc bảy báu, bốn thứ binh chủng đồng phi hành đến cõi nước Uất-đơn-việt, từ xa trông thấy đất đai bằng phẳng, xanh như sắc lông màu biếc. Nhà vua hỏi các vị quan bên cạnh:
–Các ngươi có thấy đất đai ở đây bằng phẳng, xanh như sắc lông màu biếc không?
Vị quan ở bên cạnh thưa:
–Thưa vâng, thần có thấy.
Vua bảo:
–Đó chính là vùng đất Uất-đơn-việt.
Vua vừa đến phía trước lại thấy đất đai cũng bằng phẳng và trắng như tuyết, vua lại bảo vị quan bên cạnh:
–Khanh có thấy đất đai ở đây bằng phẳng toàn là màu trắng chăng?
Vị quan bên cạnh thưa:
–Dạ vâng, thần có thấy.
Vua bảo:
–Vì vậy cho nên đất ở Uất-đơn-việt tự nhiên sanh lúa gạo đã giã sẵn. Các ngươi hãy cùng nhau ăn lúa gạo ấy.
Nhà vua lại vừa đi trước, từ xa trông thấy các cây báu, trăm thứ cây, y phục, vàng bạc, ngọc bích, anh lạc đều treo trên cây. Nhà vua bảo những vị quan đi theo:
–Các ngươi có thấy các cây báu này chăng?
Những vị quan thưa:
Dạ vâng, thần có thấy.
Vua bảo:
–Có đến trăm thứ cây, y phục, cây vàng, cây bạc, cây ngọc bích hoàn, cây anh lạc như thế. Các ngươi hãy đến đó lấy chúng để dùng.
Nhà vua bèn đi trước tới nước Uất-đơn-việt, dân chúng ở đấy trông nhà vua thảy đều quy phục. Nhà vua cai trị Uất-đơn-việt thấy ngàn năm liền, rồi tự sanh ra ý nghĩ: “Ta có cõi Diêm-phù-đề, có cõi Cù-da-ni, có cõi Phất-vu-đãi, lại có cõi Uất-đơn-việt rộng bốn mươi vạn dặm. Ý ta muốn lên núi chúa Tu-di bốn báu, đến cõi trời Đao-lợi, chỗ ở của Thiên vương Đế Thích”. Nhà vua vừa mới nghĩ như vậy thì tất cả bảy báu, trăm quan đều phi hành đến đỉnh núi Tu-di, liền vào cung của Thiên vương Đế Thích. Đế Thích từ xa trông thấy vua Văn-đà-kiệt đi đến, liền đứng dậy nghinh tiếp, nói:
–Tôi thường nghe công đức của ngài, nên từ lâu đã muốn được gặp ngài. Nay nhân giả đến đây, thật hết sức tốt lành!
Trời Đế Thích mời vua Văn-đà-kiệt cùng ngồi và nhường nửa tòa cho nhà vua. Vừa ngồi xong, vua Văn-đà-kiệt quay đầu nhìn hai bên tả hữu, nơi thiên thượng thấy có ngọc nữ đứng hầu, cung điện đều làm bằng bảy báu: vàng, bạc, lưu ly, thủy tinh, san hô, hổ phách, xa cừ. Thấy rồi, vua liền nghĩ: “Ta có các cõi Diêm-phù-đề, Cù-da-ni, Phất-vu-đãi, Uất-đơn-việt. Trong cung của ta có mưa tiền bằng vàng bạc suốt bảy ngày bảy đêm”. Vua Văn-đà-kiệt lại nghĩ tiếp: “Hãy khiến cho Thiên vương Đế Thích chết đi. Ta muốn thay ông ấy để cai trị cõi trời này như khi ta cai trị các cõi thiên hạ kia vậy. Thật sung sướng biết bao!”.
Nhà vua mới sanh ý nghĩ như vậy, thần túc liền mất, liền bị trở lại nhân gian, toàn thân đau đớn, khốn khổ kịch liệt, nằm xẹp trên giường. Tất cả quần thần quan thuộc theo hầu nhà vua, cả thảy đều ở bên giường, hỏi vua:
–Bệ hạ có di chúc gì chăng?
Vua bảo:
–Nếu có người hỏi các ngươi nhà vua có di chúc những điều gì, các ngươi nên nói: “Khi còn tại thế, nhà vua cai trị bốn châu thiên hạ, có trời mưa tiền bằng vàng bạc trong suốt bảy ngày bảy đêm. Nhà vua có một ngàn người con trai, bảy báu đều có thể phi hành. Vua còn lên
trên cõi trời Đao-lợi, Thiên vương Thích đứng dậy nghinh tiếp, hỏi thăm, nhường nửa tòa mời ngồi. Đã được như vậy mà vua còn sanh ra ý muốn chiếm chỗ của Thiên vương Đế Thích, mới sanh ra ý nghĩ ấy liền bị rơi xuống đất, bị bệnh khốn khổ kịch liệt. Vua tự hối hận nói rằng:
“Con người cho đến chết vẫn còn chưa biết nhàm chán đối với dục. Người biết nhàm chán đối với dục rất ít”. Kinh nói: “Dù trời mưa tiền bằng vàng bạc trong bảy ngày bảy đêm mà thấy chưa vừa lòng. đối với dục lợi thì ít mà lỗi lầm thì nhiều”. Người có trí tuệ hãy suy xét về việc này. Vua lại đã được Thiên vương Đế Thích nhường cho nửa tòa mà vẫn thấy chưa vừa. Người tu hành cầu đạo, được quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, Bích-chi-phật, cho đến đạt được Phật đạo thì mới nhàm chán dục mà thôi”.
Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:
–Vua Văn-đà-kiệt lúc ấy chính là thân của Ta.
Đức Phật nói như vậy rồi, Tôn giả A-nan vui mừng đảnh lễ Đức Phật.
Số 41: Phật Nói Kinh Vua Tần-Bà-Sa-La
SỐ 41
PHẬT NÓI KINH VUA TẦN-BÀ-SA-LA
Hán dịch: Đời Tống Đại sư Pháp Hiền.
Tôi nghe như vầy:
Một thời Đức Phật ở trong thành Vương xá cùng với đông đủ chúng đại Bí-sô, đều là những bậc A-la-hán kỳ cựu trong Phật pháp, các lậu đã hết, việc cần làm đã làm xong, đã bỏ gánh nặng, tự mình đã được lợi lạc, đã hết các kết sử, chứng đắc giải thoát. Chúng như vậy cả thảy là một ngàn người.
Bấy giờ Đức Thế Tôn khởi lên ý nghĩ: “Nay Ta hãy đến chỗ Linh tháp, trong núi Trượng lâm”. Nghĩ như vậy xong, Ngài cùng chúng Bí-sô đồng đến chỗ ấy, đến nơi liền an cư tại đó.
Lúc ấy vua Tần-bà-sa-la, nước Ma-già-đà nghe Đức Phật Thế Tôn cùng đông đủ một ngàn vị là bậc A-la-hán kỳ cựu đi đến Linh tháp, núi Trượng lâm, nhà vua bèn suy nghĩ muốn tới nơi ấy để nghe pháp. Vua liền ra lệnh chuẩn bị xe cộ. Khác với lúc bình thường, những xe đi theo lần này có đến một vạn hai ngàn chiếc, một vạn tám ngàn cái giường trang điểm ngọc báu, tám thứ âm nhạc, bốn loại binh chủng dẫn đầu, theo sau là quyến thuộc, quần thần phò tá vây quanh mà đi.
Khi ấy vua ra khỏi thành, đến núi Trượng lâm vào chỗ Đức Phật để được gần gũi cúng dường. Lại có các vị Bà-la-môn, Trưởng giả… cũng đi theo vua để đến chỗ Đức Phật.
Bấy giờ Đức Thế Tôn thấy nhà vua đi đến, Ngài thị hiện năm
tướng: đảnh đầu, lọng che, ngọc Ma-ni, phất trần và kiếm báu để trang nghiêm thân Đức Phật.
Khi ấy đại vương đi đến hội chúng của Đức Phật, vứt bỏ hình tướng tự tại của bậc vua chúa, tới trước Đức Phật, trịch áo bày vai bên phải, quỳ xuống, chắp tay hướng về Đức Phật, dùng ngôn từ hay đẹp tán than công đức của Phật, cung kính đảnh lễ Phật xong, nhiễu quanh ba vòng rồi đứng trước Đức Phật, tự xưng tên mình, thưa Đức Thế Tôn:
–Con là vua Tần-bà-sa-la, vua nước Ma-già-đà.
Nhà vua ba lần bạch Đức Phật như vậy, Đức Phật ba lần đáp lại:
–Vâng, đúng vậy! Ông là vua Tần-bà-sa-la nước Ma-già-đà.
Đức Phật lại dùng lời từ ái hỏi thăm, an ủi đức vua, mời vua ngồi xuống. Vua nghe Đức Phật dạy, hoan hỷ, hớn hở, rồi lui ra ngồi qua một bên. Quyến thuộc của vua cùng các quan hầu đều hướng về Đức Phật, quỳ xuống chắp tay, cũng dùng những lời vi diệu tán thán công đức của Phật, đầu mặt đảnh lễ xong rồi lui ngồi qua một bên. Các vị Bà-la-môn, Trưởng giả…, có người dùng những lời tán thán, lễ bái, có người chỉ chắp tay đảnh lễ, có người từ xa nhìn Đức Phật một cách im lặng. Các chúng như vậy đều ngồi xuống một bên.
Lúc ấy các Bà-la-môn, Trưởng giả ở trong hội chúng bỗng thấy Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp là bậc tu hành kỳ cựu đang đứng hầu một bên Đức Phật, họ bèn nghĩ như vầy: “Ôi! Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp là bậc tu hành kỳ cựu, lại ở chỗ Đại Sa-môn để tu tập phạm hạnh”.
Đức Thế Tôn biết các Bà-la-môn và Trưởng giả… ấy trong lòng đang có ý niệm nghi ngờ, nên Ngài liền nói kệ hỏi Tôn giả Ca-diếp:
Này Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp,
Ngày xưa thờ lửa không gián đoạn
Thấy lợi gì và được pháp gì?
Hãy vì ta mau nói nghĩa ấy!
Tôn giả Ca-diếp đáp:
Mùi vị ăn uống của thế gian
Cho đến dục lạc người ưa thích
Con thấy lợi này mà dốc cầu
Cho nên thờ lửa không gián đoạn.
Đức Phật hỏi:
Tại sao tham đắm việc dục lạc?
Cho đến tham đắm vị ăn uống
Tâm yêu thích thiên thượng, nhân gian
Vì nghĩa này, mau nói Ta nghe.
Tôn giả Ca-diếp đáp:
Con vì câu “Tối thượng tịch tĩnh”
Vì không hiểu nên mới thoái lui
Đam mê năm dục, không như lý
Cho nên thờ lửa không gián đoạn.
Vi-đà thờ lửa, chứng giải thoát
Chúng sanh do đây tâm mê hoặc
Kẻ mù khác đâu người đã chết
Đánh mất điều tịch tĩnh tối thượng.
Nay con thấy rõ pháp vô vi
Tối thượng sư, Đại Long khéo nói
Bậc Năng Nhân vì lợi ích lớn
Thế Tôn xuất hiện đại tinh tấn.
Đức Phật lại bảo:
–Này Ca-diếp, ông khéo đến, khéo trụ, không có các tà niệm, khéo có thể phân biệt được pháp tối thượng. Này Ca-diếp, nay ông hãy nên khéo léo hóa độ chúng hội này.
Tôn giả Ca-diếp vâng theo lời Đức Phật bảo, liền nhập Tam-ma-địa, hiện đại thần thông, ở nơi chúng hội liền biến mất, lại xuất hiện trong hư không nơi phương Đông, hiện bốn thứ oai nghi: đi, đứng, nằm, ngồi, cho đến hiện ra Hỏa tam-muội, ở trong cảnh giới hỏa phóng ra vô số ánh sáng: xanh, vàng, đỏ, trắng và pha-để-ca-sắc (màu hỗn hợp, màu thủy tinh…). Lại nữa, phần trên thân phóng ra nước thì phần dưới thân phóng ra lửa. Phần dưới thân phóng ra nước thì phần trên thân phóng ra lửa, lúc ẩn lúc hiện tương tục không gián đoạn. Cũng như vậy, ở trên hư không nơi phương Nam, phương Tây, phương Bắc cũng lại hiện bốn tướng oai nghi: đi, đứng, nằm, ngồi, cho đến hiện ra Hỏa tam-muội (Hỏa định), ở trong cảnh giới hỏa phóng ra vô số ánh sáng: xanh, vàng, đỏ, trắng và pha lê, màu hòa hợp… Lại ở trên thân phóng
ra nước, thì dưới thân phóng ra lửa, phần dưới thân phóng ra nước, thì trên thân phóng ra lửa, lúc ẩn lúc hiện tương tục không gián đoạn.
Bấy giờ Tôn giả Ca-diếp ở trên hư không khắp bốn phương hiện ra các thần biến xong thì thâu nhiếp thần lực, đến trước Đức Phật, chắp tay đảnh lễ, bạch Phật:
–Đức Thế Tôn là thầy của con, con là Đại Thanh văn.
Lại thưa:
–Đức Thế Tôn là thầy của con, con là Đại Thanh văn.
Đức Phật đáp lời Tôn giả Ca-diếp:
–Ta là thầy của ông, ông là bậc Đại Thanh văn.
Ngài lại đáp:
–Ta là thầy của ông, ông là bậc Đại Thanh văn. Ông hãy trở về chỗ cũ mà ngồi.
Lúc ấy các vị Bà-la-môn và Trưởng giả… ở trong chúng lại nghĩ như vầy: “Tôn giả Ưu-lâu-tần-loa Ca-diếp là bậc tu hành kỳ cựu như vậy mà còn ở chỗ Phật là Bậc Đại Sa-môn để tu hành phạm hạnh chăng?”.
Đức Phật biết ý của họ, nên nói với vua Tần-bà-sa-la:
–Này Đại vương, nên biết, sắc là pháp có sanh có diệt. Nên biết rõ sắc ấy là có sanh có diệt; thọ, tưởng, hành, thức cũng là pháp có sanh có diệt. Đối với pháp của Năm uẩn này, nên biết nó đã có sanh, tất biết nó phải có diệt. Này đại vương, sắc uẩn pháp ấy, nếu hàng thiện nam có thể thật sự rõ biết có sanh thì liền diệt. Sắc uẩn vốn là không, sắc uẩn đã là không thì sanh tức là vô sanh (chẳng có sanh). Sanh đã là vô sanh thì làm gì có diệt? Sắc uẩn như vậy, các uẩn khác cũng giống thế. Nếu hàng thiện nam hiểu rõ như vậy rồi liền ngộ các uẩn là không sanh không diệt, không đứng không đi, tức là không có ngã. Ta nói người này ở trong vô lượng A-tăng-kỳ kiếp là bậc Chân tịch tĩnh.
Các vị Bà-la-môn và Trưởng giả trong chúng hội lại nghĩ như vầy: “Do pháp gì mà có thể biết rõ là không có ngã, không có thọ, tưởng, hành, thức? Sao gọi là có ngã, nhân, chúng sanh, thọ mạng ấy; cho đến Ma-na-phạ-ca, chủ tể, tác giả, sanh giả, khởi giả, vô động giả, thuyết giả, phân biệt giả, tri giả. Những loại như vậy, loại nào không sanh, loại nào không diệt? Vả lại các loại ấy vì duyên cớ gì mà tạo
nghiệp thiện và bất thiện để thọ quả báo?”.
Đức Thế Tôn biết rõ các vị Bà-la-môn và Trưởng giả ấy đã khởi lên tâm niệm như vậy, liền bảo các Bí-sô:
–Này các Bí-sô, chính vì kẻ ngu si, ít nghe chánh pháp, là hàng phàm phu chấp ngã tướng, cho nên đối với vô ngã nói là ngã. Này các Bí-sô, nên biết ngã vốn là vô ngã, và đối tượng của ngã cũng là vô ngã. Nhưng đối với các pháp khổ nếu có tưởng sanh thì khổ uẩn liền sanh, nếu tạo tưởng diệt thì khổ uẩn liền diệt. Cùng với các hành nếu có tưởng sanh thì các hành liền sanh, nếu có tưởng diệt thì các hành liền diệt. Do nhân duyên đó sanh ra các pháp hành, do hành duyên này liền có sanh diệt. Ta đối với những vấn đề như vậy thấu đạt một cách như thật về pháp sanh diệt rồi mới đem ra giảng dạy cho tất cả chúng sanh.
Này các Bí-sô, Ta dùng thiên nhãn thanh tịnh hơn hẳn mắt thường, thấy các chúng sanh sanh diệt, tốt xấu, sang hèn, trên dưới, sanh ở cõi lành hay cõi dữ là do các chúng sanh đó tạo nghiệp thiện ác mà phải thọ lấy quả báo, Ta đều biết một cách như thật. Lại nữa, chúng sanh có đầy đủ ba nghiệp bất thiện nơi thân, khẩu, ý, hủy báng bậc Hiền thánh, dấy khởi tà kiến, do tà kiến đó tạo ra các tà nghiệp, làm các pháp tà. Do nhân duyên đó, sau khi thân hoại mạng chung, phải đọa vào cõi ác, thọ khổ trong địa ngục. Lại nữa, nếu chúng sanh có đủ ba nghiệp thiện nơi thân, khẩu, ý, không hủy báng bậc Hiền thánh, khởi sanh chánh kiến. Do chánh kiến đó, tạo các nghiệp lành, làm các pháp lành. Do nhân duyên ấy, sau khi thân hoại mạng chung được sanh lên cõi trời, được làm thân người, trời. Ta biết chúng sanh ấy như thật, Ta thấy chúng sanh ấy như thật.
Này các Bí-sô, khi ấy Ta không nói: “Có ngã, có nhân, có chúng sanh, có thọ mạng”. Lại nữa, các bậc tri giả kia tự hỏi: “Cái gì sanh, cái gì diệt? Tạo nghiệp thiện ác phải thọ quả báo”. Các pháp như vậy không có tưởng ngã. Năm uẩn có ra là do có tưởng pháp, do tưởng pháp này mới sanh năm uẩn. Vả lại, do vô minh này duyên nơi pháp hành, các pháp hành sanh ra, tập pháp mới sanh, các pháp hành diệt thì tập pháp liền diệt.
Này các Bí-sô, hành khổ như vậy, do nhân tập khởi mà có, từ nhân tập khởi diệt nên hành khổ liền diệt. Pháp khổ đã diệt, phi pháp
đều diệt thì không còn sanh trở lại nữa. Như vậy là đã dứt trừ tận cùng biên vực của khổ. Này Bí-sô, lại làm sao để chứng diệt? Chính nơi biên vực của khổ này là chân tịch diệt, là đạt được thanh tịnh, an lành, đó gọi là cứu cánh. Này Bí-sô, sự tịch diệt này, đó là xả bỏ tất cả các điều kiện đưa đến ái. Nếu đã dứt hết các pháp dục thì đạt được tịch diệt. Đó chính là Niết-bàn tịch tĩnh.
Bấy giờ Đức Thế Tôn lại nói với nhà vua:
–Này đại vương, ý vua thế nào? Sắc là thường hay vô thường?
Vua đáp:
–Sắc diệt chính là pháp vô thường.
Đức Phật lại bảo:
–Vậy vô thường là khổ hay không khổ?
Vua thưa:
–Bạch Thế Tôn, khi khổ đã diệt liền được không khổ. Khổ là pháp điên đảo. Pháp điên đảo này thì các hàng Thanh văn ít biết, ít nghe mới gọi ngã là Đại Thanh văn, ta là đại trí khởi lên ngã tưởng này, ngã tưởng kia. Điều này là không đúng thưa Thế Tôn.
Đức Phật lại bảo:
–Thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường?
Vua thưa:
–Nó là pháp hoại diệt nên vô thường.
Phật hỏi:
–Vậy nó là khổ hay không khổ?
Vua thưa:
–Pháp khổ do nơi điên đảo sanh, pháp điên đảo đó chính là khổ. Thanh văn kia vì ít biết, ít nghe nên sanh ngã tưởng, cho nên tự xưng ta là Đại Thanh văn, ta là đại trí, kia là ngã tưởng. Chẳng phải vậy, thưa Thế Tôn.
Đức Phật dạy:
–Này Đại vương, đúng vậy, đúng vậy! Hãy khéo suy niệm như vầy: “Pháp của sắc uẩn này, hoặc ở quá khứ, vị lai hay hiện tại, hoặc trong hoặc ngoài hay trung gian; hoặc lớn hoặc nhỏ, hoặc cao hoặc thấp, hoặc gần hoặc xa, tất cả pháp kia vốn là vô hữu, vô tướng, vô ngã. Này Đại vương, do chánh trí ấy nên thấy như thật.
Đức Phật lại nói:
–Này Đại vương, cho đến thọ, tưởng, hành, thức, hoặc ở quá khứ, vị lai hay hiện tại, hoặc trong hoặc ngoài hay trung gian, hoặc lớn hoặc nhỏ, hoặc cao hoặc thấp, hoặc gần hoặc xa, tất cả pháp kia xưa nay là vô hữu, vô tướng, vô ngã. Này Đại vương, do chánh trí nên nhận biết như thật.
Lúc ấy các vị Thanh văn ở trong hội chúng… nghe pháp này rồi, biết rõ sắc là vô thường, cho đến thọ, tưởng, hành, thức cũng biết rõ là vô thường để sanh tâm nhàm chán, xa lìa; do nhàm chán, xa lìa nên liền được giải thoát. Chứng giải thoát rồi, chánh trí hiện tiền, biết rằng ta được giải thoát: “Sự sanh của ta đã dứt, phạm hạnh đã lập, việc cần làm đã làm xong, không còn tái sanh nữa”.
Khi ấy vua Tần-bà-sa-la lãnh hội pháp đó liền xa lìa mọi phiền não cấu uế, đạt được pháp nhãn thanh tịnh. Ở trong hội lại có tám vạn vị trời, người và vô số trăm ngàn Bà-la-môn, Trưởng giả cũng xa lìa mọi phiền não cấu uế, đạt được pháp nhãn thanh tịnh.
Bấy giờ vua Tần-bà-sa-la đạt được pháp nhãn thanh tịnh, có được chánh tri kiến, trụ nơi pháp kiên cố, xa lìa các dục lạc, dứt bỏ các khổ não, ở trong pháp Phật đạt được pháp vô úy, liền từ tòa ngồi đứng dậy, trịch áo bày vai phải, hướng về Đức Phật chắp tay, hết lòng tin kính, đảnh lễ rồi bạch Phật:
–Bạch Thế Tôn, con được lợi lớn, con được lợi lớn! Con xin nguyện quy y Phật, Pháp và Tăng chúng, thọ giới cận sự. Kể từ hôm nay trở về sau, cho đến lúc mạng chung, con không sát sanh, cho đến không uống rượu…
Vua lại bạch Phật:
–Nay con tâm thành tha thiết thỉnh Phật Thế Tôn trở lại thành Vương xá. Cúi mong Đức Thế Tôn thương xót nhận lời mời của con. Con sẽ dốc lo việc cúng dường Đức Thế Tôn cho hết cuộc đời này, về các thứ y phục, thức ăn uống, đồ nằm, ngọa cụ, thuốc men, các vật thọ dụng thảy đều đầy đủ. Đối với các chúng Bí-sô con cũng cúng dường như vậy.
Bấy giờ, Đức Thế Tôn nhận lời mời của vua xong, im lặng. Đức vua thấy Phật im lặng nhận lời thì cung kính đảnh lễ Phật rồi lui ra.
Số 42: Phật Nói Kinh Thiết Thành Nê-Lê
SỐ 42
PHẬT NÓI KINH THIẾT THÀNH NÊ-LÊ
Hán dịch: Sa-môn Trúc Đàm Vô Lan, người Tây Vực, Đời Đông Tấn.
Một thời Đức Phật ở nước Xá-vệ, Kỳ hoàn A-nan Bân-để-a-lam. Bấy giờ Đức Phật bảo các Sa-môn:
–Ta dùng thiên nhãn xem thấy con người trong khắp thiên hạ, lúc sanh, lúc tử, hoặc đẹp, hoặc xấu, kẻ tôn uý, người hạ tiện, có người khi chết được sanh vào đường lành, có người thì sanh nơi đường dữ. Con người ở thế gian, thân làm điều ác, miệng nói điều ác, ý nghĩ điều ác, thường ưa nấu nướng, giết hại sinh linh để cúng tế quỷ thần, nên khi thân chết phải vào trong cõi địa ngục. Còn người thân thường làm việc thiện, miệng thường nói lời thiện, ý thường nghĩ điều thiện, sau khi chết liền được sanh lên cõi trời.
Đức Phật dạy:
–Con người như bọt nước mưa ở trên trời, mưa từ trên trời rơi xuống, cái này bị bể thì cái kia lại thành. Con người ở thế gian lúc sanh, lúc tử mong manh cũng như bọt nước.
Đức Phật dùng thiên nhãn xem thấy con người trong khắp thiên hạ, khi chết thì có người lên cõi trời, có người xuống địa ngục, có kẻ nghèo, người giàu, có kẻ sang, người hèn, chính là do con người làm thiện hay làm ác mà ra.
Đức Phật nói:
–Tất cả những việc ấy Ta đều biết hết. Giống như ban đêm trời
tối, ở hai bên cửa thành đều có đèn đuốc, người ra kẻ vào có đến vài ngàn vạn người, từ trong bóng tối mà nhìn thì đều thấy kẻ ra người vào trong ánh lửa.
Đức Phật dạy:
Ta dùng thiên nhãn xem thấy con người trong khắp thiên hạ, khi chết thì có người lên cõi trời, có người xuống địa ngục. Giống như người từ trong bóng tối thấy nơi ánh lửa có người đi ra, đi vào. Giống như người leo lên lầu cao nhìn xuống dưới, có mấy ngàn ngôi nhà, kẻ ấy đều thấy hết.
Đức Phật dạy:
–Ta thấy người trong khắp thiên hạ, lúc chết có người sanh lên cõi trời, có người xuống địa ngục, giống như người từ trên lầu cao nhìn các ngôi nhà ở dưới.
Đức Phật dạy:
–Giống như người chèo thuyền trên dòng nước trong, họ đều thấy cá, đá ở trong nước. Đức Phật dung thiên nhãn xem thấy con người trong thiên hạ, khi chết có kẻ lên cõi trời, có người xuống địa ngục như người nhìn vào nước trong thì thấy cá, đá ở trong đó.
Có một viên ngọc Minh nguyệt, dùng sợi tơ năm màu mà xâu lại. Người nhìn viên ngọc đều thấy tơ năm màu xâu qua viên ngọc.
Đức Phật dạy:
–Ta biết con người trong khắp thiên hạ, từ đâu mà đến, họ đều do thiện, ác biến hóa mà ra. Như người nhìn viên ngọc vậy.
Đức Phật dạy:
–Ta thấy con người trong thiên hạ, bất hiếu với cha mẹ, không kính thờ các bậc Sa-môn, Đạo nhân, không tôn quý các bậc Trưởng lão, không sợ những điều răn cấm của nhà nước, không sợ quả báo ở đời này đời sau, không kiêng, không nể. Những người như vậy, khi chết liền bị đọa vào địa ngục, cùng gặp gỡ vua Diêm-la, liền bỏ thiện theo ác. Có ngục tốt tên là Bàng. Bàng liền dẫn người ấy đến trước vua Diêm-la. Ngục tốt Bàng tâu: “Người này lúc ở thế gian, bất hiếu với cha mẹ, không thờ các bậc Sa-môn, Đạo nhân, không tôn kính hàng Trưởng lão, không chịu bố thí, không sợ quả báo nơi đời này đời sau, không sợ phép nước. Xin Diêm-la xử trị tội ác của người này”.
Diêm-la liền gọi người ấy đến trước, nói:
–Lúc làm người ở thế gian ngươi không nhớ công ơn của cha mẹ nuôi nấng, tránh chỗ nóng, ở chỗ mát, nhờ bú mớm mà được khôn lớn. Tại sao ngươi lại bất hiếu với cha mẹ?
Người ấy thưa với Diêm-la:
–Tôi quả thật là người ngu si, kiêu mạn.
Diêm-la bảo:
–Tội ác của ngươi chẳng phải do cha mẹ, chẳng phải do trời, chẳng phải do vua chúa, chẳng phải do Sa-môn, Đạo nhân tạo ra. Thân ngươi đã tạo ra thì phải lãnh lấy.
Đó là lần hỏi thứ nhất. Diêm-la hỏi lần thứ hai:
–Ngươi có thấy, khi người bị bệnh, khốn khổ kịch liệt, ốm yếu gầy mòn, tay chân không cử động được chăng?
Người ấy thưa:
–Quả thật tôi có thấy như vậy.
Diêm-la nói:
–Tại sao ngươi không tự cải hối để làm việc thiện?
Người ấy thưa:
–Quả thật tôi là người ngu si, kiêu mạn.
Diêm vương nói:
–Tội này chẳng phải do trời, chẳng phải do cha mẹ, chẳng phải do vua chúa, chẳng phải do Sa-môn, Đạo nhân tạo ra. Chính thân ngươi đã tạo ra, ngươi phải nhận lãnh lấy.
Diêm-la hỏi lần thứ ba:
–Ngươi có thấy người nam, người nữ trong thế gian, lúc về già, mắt không thể thấy, tai không thể nghe, phải chống gậy mà đi, từ lúc râu tóc đen nhánh nay trở thành bạc phơ, chẳng bằng lúc tuổi trẻ chăng?
Người ấy thưa:
–Tôi thật có thấy người già chống gậy mà đi.
Diêm-la hỏi:
–Ngay lúc ấy, tại sao ngươi không tự cải hối để làm việc thiện?
Người ấy thưa:
–Quả thật tôi là người ngu si, kiêu mạn.
Diêm-la nói:
–Tội này chẳng phải do cha mẹ, chẳng phải do trời, chẳng phải
do vua chúa, chẳng phải do Sa-môn, Đạo nhân tạo ra. Chính thân ngươi đã tạo ra, ngươi phải thọ lấy.
Diêm-la hỏi lần thứ tư:
–Khi ở thế gian, ngươi có thấy người nam, kẻ nữ lúc chết một ngày, hai ngày cho đến bảy ngày, thân thể hư nát, hình mạo hư hoại, bị trùng kiến ăn, bị mọi người ghê sợ. Ngươi có thấy việc ấy, tại sao không tự cải hối để làm việc thiện?
Người ấy thưa:
–Tôi có thấy việc ấy, quả thật tôi là người ngu si kiêu mạn.
Diêm-la nói:
–Khi hành động sao ngươi lại không đoan nghiêm nơi tâm, nơi miệng, nơi các hành vi của mình? Tội này chẳng phải do cha mẹ, do trời, vua chúa, do Sa-môn, Đạo nhân tạo ra. Chính thân ngươi đã làm, ngươi phải thọ lấy.
Diêm vương hỏi lần thứ năm:
–Khi làm người ở thế gian, ngươi có thấy quan lại khi bắt được người trộm cắp, kẻ sát nhân, kẻ cướp, trói lại tống vào ngục, đánh đòn để xử trị, tra khảo chăng? Hoặc đem ra khỏi thành, nơi giữa đường mà giết đi chăng? Hoặc mổ phanh thây lúc còn sống. Vậy ngươi có thấy việc này chăng?
Người ấy thưa:
–Quả thật tôi có thấy việc ấy.
Diêm vương nói:
–Tại sao ngươi lại không bố thí làm điều thiện? Khi làm người sao ngươi không làm theo hạnh chân chánh, nói lời chân chánh, giữ tâm chân chánh?
Người ấy thưa:
–Tôi quả thật là người ngu si kiêu mạn.
Diêm vương nói:
–Tội này cũng không phải do cha mẹ, do trời, do vua chúa, do Sa-môn, Đạo nhân làm ra. Chính thân ngươi đã tạo ra, vậy ngươi phải thọ lấy quả báo.
Khi đã tra hỏi xong, ngục tốt Bàng liền dẫn tội nhân đi đến một thành bằng sắt. Đó là địa ngục thứ nhất tên là A-tỳ-ma. Thành của địa ngục có bốn cửa, chu vi bốn ngàn dặm, bên trong có một cái nồi
đồng lớn dài bốn mươi dặm. Ngục tốt Bàng dùng chóa nhọn đâm vào người tội nhân rồi bỏ vào nồi đồng. Những nồi đồng như vậy nhiều vô số, bên trong lửa cháy bừng bừng. Những tội nhân từ xa trông thấy thảy đều khiếp sợ kinh hoàng. Những người vào đó như vậy có đến mấy ngàn vạn, đều bị ngục tốt nhốt trong ấy, ngày đêm cửa ngục đóng bít, không mở, nên không thể ra ngoài được. Tội nhân ở trong đó đến mấy ngàn vạn năm, nhưng lửa vẫn không tắt, con người cũng không chết. Một thời gian lâu xa về sau, từ xa trông thấy cửa phía Đông tự mở, các tội nhân đều chạy đến để thoát ra ngoài, vừa chạy tới cửa, cửa liền đóng lại. Những người muốn ra ngoài, lại phải ở trong cửa cùng nhau tranh giành muốn được ra ngoài. Một thời gian lâu xa về sau nữa, từ xa trông thấy cửa phía Tây mở ra, các tội nhân đều chạy đến, nhưng cửa lại đóng, tội nhân ở trong cửa lại tranh giành nhau. Cửa thành phía Nam cũng vậy. Một thời gian lâu xa hơn nữa, bốn cửa thành lại mở ra, con người được ra ngoài, họ tự cho đã được thoát khỏi.
Họ lại đi vào địa ngục thứ hai là Cưu diên. Tội nhân vừa đặt chân xuống đất liền bị cháy tiêu, cất chân lên thì thịt lại liền như cũ, có người chạy qua cửa Đông, có người chạy qua cửa Tây, có người chạy về cửa Nam, có người chạy tới cửa Bắc, chung quanh địa ngục đều bị lửa cháy, đến mấy ngàn vạn năm mới hết.
Những người ở trong đó tự cho là đã được thoát khổ, nhưng họ lại đi vào trong địa ngục thứ ba là Di-ly-ma-đắc. Địa ngục này có loài trùng tên là Quật trác, mỏ như sắt, đầu, chân đều đen. Từ xa trông thấy người, chúng liền chạy đến bu quanh, rỉa hết xương thịt người ta. Như vậy trải qua mấy ngàn vạn năm mới thôi.
Họ tự cho là đã thoát khỏi, nhưng lại liền vào trong địa ngục thứ tư là Sô-la-đa, trong đó có ngọn núi, đá bén như dao, mọi người đều chạy lên đỉnh núi, lại có người chạy xuống dưới núi, muốn được thoát ra, nhưng họ không biết phải chạy hướng nào? Chân họ đều bị lột hết da, vì đất đá giống như dao bén. Như vậy trải qua mấy ngàn vạn năm mới hết.
Tội nhân tự cho là đã thoát khỏi, nhưng họ lại vào trong địa ngục thứ năm là A-di-ba-đa-hoàn. Ở bên trong ngục có gió nóng, khi đã vào rồi có tránh cũng không khỏi. Những tội nhân trong đó muốn chết cũng
không được, cầu sống cũng không xong. Như vậy thật lâu, trải qua mấy ngàn vạn năm mới được thoát ra.
Những tội nhân trong đó tự cho là đã được thoát khỏi, nhưng họ lại vào trong địa ngục thứ sáu là A-dụ-táo-ba Nê-hoàn. Trong địa ngục này có rất nhiều cây, chúng đều có nhiều gai nhọn. Ở nơi khoảng giữa những cây đó đều có quỷ. Tội nhân vào trong ấy thì trên đầu quỷ phun ra lửa, miệng khạt lửa, thân quỷ có mười sáu cây nhọn, từ xa trông thấy người đến thì hết sức phẫn nộ bèn phun lửa ra từ mười sáu cây gai này, đâm qua thân thể con người làm cho rách ra để ăn thịt. Tội nhân đều chạy trốn mong được thoát ra ngoài, trong khi chạy lại luôn gặp quỷ ấy. Như vậy trải qua mấy ngàn vạn năm mới hết và được ra ngoài.
Họ tự cho là đã thoát khỏi, nhưng các tội nhân lại vào trong địa ngục thứ bảy là Bàn tỷ vụ. Trong địa ngục này có loài trùng tên là Thuần. Tội nhân vào trong ấy, bị loài trùng này bay đến, chui vào miệng người, ăn thân thể người. Tội nhân chạy rất gấp nhưng trùng ăn thịt người vẫn không để yên. Tất cả tội nhân chạy khắp bốn hướng, muốn được thoát ra, nhưng không thể thoát khỏi. Như vậy trải qua mấy ngàn vạn năm mới được thả ra. Họ tự cho là đã thoát khỏi.
Rồi họ lại vào trong địa ngục thứ tám là Đọa-đàn-la-nê-du. Nơi địa ngục này có dòng nước chảy, mọi người bước vào đều bị rớt xuống đấy, hai bên bờ đều có gai nhọn, còn nước thì nóng hơn nước sôi ở nhân gian. Nước sôi sùng sục khiến tội nhân đều bị chín nhừ. Họ muốn chạy lên trên, nhưng trên ấy lại có quỷ cầm xà mâu đâm vào bụng tội nhân, đẩy họ rớt trở lại vào trong đó, không thể thoát ra. Họ đều bị trôi xuống cuối dòng, lại có quỷ chận lại rồi dùng lưỡi câu mà móc. Chúng quỷ hỏi:
–Các ngươi từ đâu đến?
Nếu hỏi vậy, những ngươi kia đáp:
Chúng tôi chẳng biết từ đâu đến, và cũng không biết sẽ đi về đâu! Chúng tôi chỉ bị đói khát, muốn được ăn uống.
Quỷ đáp:
–Ta sẽ cho các ngươi ăn. Nói rồi, quỷ liền lấy móc câu móc hàm trên và hàm dưới ra, làm cho miệng tội nhân mở rộng, rồi lấy
nước đồng sôi chảy đổ vào miệng tội nhân, khiến cho gan ruột cháy sạch. Những tội nhân như vậy cầu chết không chết được, cầu sống cũng không sống. Những người ấy khi sống ở thế gian, làm người, do tạo nhiều điều hung ác, nên cầu thoát mà vẫn không thoát ra. Về sau những người trong địa ngục ấy đều được thoát ra ngoài, họ tự cho là đã thoát khổ nhưng lại vào địa ngục thứ bảy. Quỷ hỏi ngược lại:
–Các ngươi đã đi tại sao còn trở lại?
Họ vào địa ngục thứ năm, rồi trở vào địa ngục thứ tư, từ địa ngục thứ tư lại vào địa ngục thứ ba, thứ hai, rồi trở lại địa ngục thứ nhất là A-tỳ-ma? Đến đó, mọi người từ xa trông thấy thành sắt, đều vui mừng hô lớn “muôn năm”
Diêm vương nghe tiếng hô ấy liền hỏi ngục tốt Bàng:
–Đó là những tiếng gì vậy?
Ngục tốt đáp:
Đó là tiếng hô của những người có tội trước đã bị đọa vào trong ngục.
Diêm-la nói:
–Họ đều là những người bất hiếu với cha mẹ, không sợ trời, không sợ vua, không thờ kính Sa-môn, Đạo nhân, không sợ giới cấm.
Diêm-la liền bảo mọi người đến trước mình và nói:
–Nếu các ngươi không oán trách lời nói của Diêm-la, nay các ngươi đã được thoát khỏi địa ngục, sẽ lại làm con của người ta, phải hiếu thuận, phải tôn thờ người lớn tuổi, phải sợ những giới cấm của các bậc vua chúa, phải kính thờ các hang Sa-môn, Đạo nhân, giữ tâm Chánh trực, miệng, thân luôn ngay thẳng chân chánh. Con người lúc sống ở thế gian tạo tội lỗi nhỏ mà nhẹ, nhưng chết xuống địa ngục thì vừa lớn lại nặng. Khi gặp Sa-môn, Đạo nhân, phải nên tuân theo, vâng thờ đạo của những vị ấy, sẽ chứng được quả A-la-hán, khiến cho các nẻo đến địa ngục đều bị bít lấp.
Diêm-la nói xong, các người ở trong địa ngục đều được thoát ra ngoài, họ lại bị chết hết ở vùng đất ngoài thành. Những người chết ấy, thân mạng đời trước, lúc làm người tuy ác, nhưng có một chút điều thiện, cho nên từ trong địa ngục được ra ngoài, đều sanh ở đường lành. Con người từ trong địa ngục thoát ra đều tự giữ tâm chân chánh, miệng
chân chánh, hạnh chân chánh, nên không còn trở lại trong địa ngục nữa. Con người đã cảm nhận nỗi thống khổ, độc hại, xấu ác trong địa ngục rồi, họ đều tự tư duy để làm việc thiện.
Đức Phật dạy:
–Con người chết vào địa ngục, dù cho vương hầu, Sa-môn, Đạo nhân cũng phải đối mặt với Diêm-la mà thôi. Còn bao nhiêu người khác chỉ theo mọi người mà vào địa ngục. Diêm-la là tên của vị vua ở địa ngục vậy.
Số 43: Phật Nói Kinh Năm Thiên Sứ Của Vua Diêm-La
SỐ 43
PHẬT NÓI KINH NĂM THIÊN SỨ CỦA VUA DIÊM-LA
Hán dịch: Đời Tống, Tam tạng Pháp sư Tuệ Giản.
Nghe như vầy:
Một thời Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
–Hãy khéo lắng nghe và ghi nhớ! Ta dùng thiên nhãn thấy rõ nơi chốn đi đến của mọi người trong cảnh sanh tử là đường thiện, đường ác. Hoặc có người xấu ác, hoặc có người mạnh mẽ, hoặc có người khiếp nhược, hoặc sanh nơi cõi thiện, hoặc sanh nơi cõi ác. Phàm chỗ tạo tác hành động của con người như thế nào Ta đều phân biệt, biết được cả. Hễ con người thân làm ác, miệng nói lời ác, ý nghĩ điều ác, hủy báng Hiền thánh, theo tà kiến, tà hạnh, người ấy lúc mạng chung liền bị đọa vào cõi ác, rơi vào địa ngục. Còn người thân làm điều lành, miệng nói điều lành, ý nghĩ điều lành, khen ngợi bậc Hiền thánh, theo chánh kiến, chánh hạnh, người ấy khi mạng chung liền sanh lên cõi trời, hoặc nhân gian.
Như vậy, này các Tỳ-kheo, Ta dùng thiên nhãn thấy con người mạng chung liền được sinh lên cõi trời hay nhân gian. Này các Tỳ-kheo, Ta dùng thiên nhãn quan sát lúc trời mưa, trong khi nước mưa rơi xuống, hễ một bong bóng nước nổi lên thì một bong bóng nước biến mất. Ta thấy con người khi chết, thần thức đầu thai, hoặc làm người có sắc đẹp, có sắc xấu; người thì mạnh mẽ người thì khiếp nhược, hoặc
sanh vào chỗ lành, hoặc sanh vào chỗ khổ, tự sống, tự chết, như bong bóng nước không khác.
Lại nữa, thí như có người lấy sợi tơ năm màu, xâu ngọc lưu ly. Vì ngọc trong suốt cho nên tơ màu xanh, vàng, đỏ, trắng, đen đều hiện rõ ràng. Ta thấy người chết thần thức theo nghiệp đầu thai cũng lại như vậy. Lại như đêm tối, lấy ngọc minh châu treo trước cửa, có người đứng ở một chỗ, nhìn kẻ ra người vào nơi cửa đều thấy rõ ràng. Lại có người ở trên lầu cao, nhìn thấy ở dưới, kẻ đến người đi, kẻ chạy, người đi bộ; kẻ ngồi, người đứng đều rõ ràng. Ta thấy con người khi chết thần thức theo nghiệp đi đầu thai, hoặc đẹp đẽ, hoặc xấu ác, mạnh mẽ hay khiếp nhược, như những điều họ đã tạo ra, Ta đều phân biệt biết rõ.
Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
–Con người khi sống ở thế gian, do bất hiếu với cha mẹ, không cung kính các bậc Sa-môn, Đạo nhân, không thực hành nhân nghĩa, không kiềm chế tâm, không học kinh giới, không sợ quả báo đời sau, người ấy khi chết thần thức phải đọa vào địa ngục của Diêm vương. Sứ giả liền bắt đem đến thưa với Diêm vương:
–Đây là kẻ xấu ác. Kẻ này làm điều phi pháp, bất hiếu với cha mẹ, không tôn kính các bậc Sa-môn, Đạo nhân, không theo nhân nghĩa, không kiềm chế tâm ý, không tạo phước đức, không khiếp sợ cái chết, cần phải để cho họ thấy tội ác của mình, cúi mong Đại vương hãy xử phạt chúng.
Như vậy, Diêm vương theo thường lệ, trước tiên dung lời khuyên răn, cho hiện ra năm vị thiên sứ, dung lời thẳng thắn để xét hỏi:
–Ngươi há không thấy người của thế gian lúc còn trẻ thơ, ngã nhào trên phân, tiểu, không thể tự che chở cho mình, miệng không biết nói, cũng lại không biết điều tốt, điều xấu chăng?
Người ấy thưa:
–Tôi có thấy điều ấy.
Vua bảo:
–Ngươi tự cho rằng riêng mình thì không có điều ấy sao? Thần thức của con người theo hành động tạo tác, lúc mạng chung liền có tái sanh. Tuy chưa thể thấy, nhưng thường phải làm việc thiện, tự đoan nghiêm nơi thân, miệng, tâm ý mình. Vậy tại sao ngươi lại buông lung tâm ý?
Người ấy thưa:
–Tôi quả thật là người ngu si, mê muội, không biết gì!
Vua nói:
–Tự vì ngươi ngu si làm điều ác. Lỗi này đâu phải do cha mẹ, sư trưởng, vua, Sa-môn, Đạo nhân tạo ra đâu. Tội này là do ngươi, há lại vì không thích mà nó đình chỉ sao? Nay ngươi phải thọ lấy.
Đó là Diêm vương hiện ra thiên sứ thứ nhất. Diêm vương lại hỏi:
–Khi ngươi đang làm người, sứ giả của trời lần lượt đi đến, vậy ngươi có biết chăng?
Người ấy thưa:
–Quả thật tôi không hay biết.
Vua bảo:
–Ngươi có thấy người đàn ông, đàn bà lúc tuổi về già, tóc bạc, răng long, gầy còm, ốm yếu, còng lưng mà bước, đứng ngồi đều phải chống gậy chăng?
Người ấy thưa:
–Tôi có thấy như vậy.
Vua bảo:
–Ngươi cho rằng chỉ riêng mình là không bị già chăng? Phàm con người đã có sanh thì đều phải có già. Lẽ ra đang lúc khỏe mạnh phải thường làm việc thiện, đoan nghiêm thân, miệng và tâm, phụng hành kinh giới, sao lại tự mình buông lung?
Người ấy thưa:
–Tôi đúng là người ngu si, ám muội.
Vua bảo:
–Tự ngươi ngu si làm điều ác, đâu phải là lỗi của cha mẹ, vua, Sa-môn, Đạo nhân. Tội này do ngươi, há lại vì không thích mà nó đình chỉ sao? Nay ngươi phải thọ lấy.
Đó là Diêm vương chánh thức dạy bảo, hiện ra thiên sứ thứ hai. Diêm vương lại hỏi:
–Trong khi làm người, ngươi há không thấy những người nam, người nữ ở thế gian, lúc bị bệnh tật, thân thể đau khổ, đứng ngồi không yên, mạng sống mong manh, các thầy thuốc đều bó tay không thể cứu chữa được chăng?
Người ấy thưa:
–Tôi có thấy như vậy.
Vua bảo:
–Ngươi cho rằng ngươi không bị bệnh chăng? Con người lúc già đều sẽ có bệnh. Lẽ đáng ra lúc mạnh khỏe ngươi phải siêng năng làm điều thiện, phụng hành kinh giới, đoan nghiêm thân, miệng, ý, sao lại tự mình buông lung?
Người ấy thưa:
–Tôi quả thật là kẻ ngu si, ám muội.
Vua bảo:
–Vì ngươi ngu si, ám muội, làm điều ác chứ đâu phải lỗi của cha mẹ, vua, Sa-môn, Đạo nhân? Tội này chính do ngươi làm, há vì không thích mà nó đình chỉ sao? Nay ngươi phải thọ lấy.
Đó là Diêm vương chánh thức dạy bảo, hiện ra thiên sứ thứ ba. Diêm vương lại hỏi:
–Lúc làm người, ngươi há không thấy người chết ở thế gian, tử thi hoặc chôn xuống đất, hoặc bị hư hoại, từ một ngày cho đến bảy ngày da thịt bị thối rửa, chồn cáo, trăm thứ chim đều kéo tới chỗ xác đó để ăn? Hễ con người chết thì thân bị hư nát, gớm ghê cả.
Người ấy thưa:
–Quả thật tôi có thấy như vậy.
Vua bảo:
–Ngươi cho rằng chỉ riêng ngươi là không chết sao? Phàm con người đã có sống đều phải có chết. Lẽ ra ở thế gian phải thường làm việc thiện, thân, miệng, ý tinh tấn phụng hành kinh giới, sao ngươi tự mình buông lung?
Người ấy thưa:
–Tôi quả thật là người ngu si.
Vua nói:
–Tự ngươi đã tạo ra điều ác, đó đâu phải là lỗi của cha mẹ, vua, Sa-môn, Đạo nhân? Tội này do ngươi tạo ra, đâu phải vì không ưa thích mà nó chấm dứt sao? Nay ngươi phải tự lãnh thọ lấy.
Đó là Diêm vương chánh thức giáo hóa, hiện ra thiên sứ thứ tư. Diêm vương lại hỏi:
–Khi làm người, há ngươi lại không thấy những người xấu ác của thế gian bị quan lại bắt bớ, xét thấy tội trạng cần phải dùng hình pháp
để xử trị, hoặc chặt tay, chặt chân, hoặc xẻo mũi, xẻo tai, dùng cây vót nhọn đánh đập làm rách da rách thịt, dùng cát nóng, dầu sôi sùng sục đổ lên thân hình, hoặc bỏ vào trong áo vải to để đốt, hoặc treo đầu lên mà nướng lúc ban ngày, hoặc mổ, cắt nát cơ thể, hoặc bị các chất độc làm đau đớn thê thảm chăng?
Người ấy thưa:
–Quả thật tôi có thấy điều ấy.
Vua bảo:
–Ngươi cho rằng riêng ngươi thì không bị những sự tra khảo độc ác ấy chăng? Mắt ngươi đã nhìn thấy các việc tội, phước của thế gian rõ ràng rồi, sao lại không làm việc thiện, giữ gìn thân, miệng, ý để phụng hành kinh đạo, tại sao tự mình lại buông lung?
Người ấy thưa:
–Tôi quả thật là người ngu si.
Vua bảo:
–Ngươi đã tự dùng tâm mình để làm điều không thật thà, ngay thẳng, đó không phải là lỗi của cha mẹ, vua, Sa-môn, Đạo nhân. Nay tội báo tai ương này ngươi phải lãnh lấy, đâu có phải vì không thích mà nó đình chỉ? Đó là Diêm vương dạy điều trung chính, hiện lên thiên sứ thứ năm.
Đức Phật giảng nói xong, các đệ tử đều lãnh thọ lời Phật dạy, rồi đều đến trước cung kính đảnh lễ Đức Phật.
Số 44: Phật Nói Kinh Cổ Lai Thế Thời
SỐ 44
PHẬT NÓI KINH CỔ LAI THẾ THỜI
Hán dịch: Mất tên người dịch, phụ vào dịch phẩm đời Đông Tấn.
Nghe như vầy:
Một thời Đức Phật du hóa tại Tiên nhân Lộc xứ, thuộc thành Ba-la-nại. Bấy giờ các Tỳ-kheo sau khi đã ăn xong, tụ tập tại giảng đường cùng nhau bàn luận:
–Giả sử có một bậc Trưởng giả thực hành bình đẳng.
Có vị Tỳ-kheo tịnh giới, phụng hành giới chân chánh, đi vào nhà vị Trưởng giả ấy để khất thực, nếu được cúng dường một trăm cân vàng, thì phước của ai thù thắng hơn?
Có vị Tỳ-kheo đáp:
–Người được một trăm cân vàng, ngàn cân vàng nào có ích gì. Hãy suy tư cho kỹ điều này. Vị Tỳ-kheo tôn thờ giới, tu hành chân chánh, thọ nhận sự cúng dường của ông trưởng giả, tôi cho phước đức của ông trưởng giả mới là tối thượng.
Bấy giờ Hiền giả A-na-luật cũng ở trong hội chúng, nghe lời giảng giải ấy, bèn đáp:
–Đâu chỉ có trăm ngàn cân vàng, giả sử châu báu nhiều hơn gấp bội như vậy cũng không bằng sự cúng dường trai phạn của vị Trưởng giả cho Tỳ-kheo giữ giới chân chính. Vì sao như vậy? Nhớ lại kiếp trước của tôi ở nước Ba-la-nại, thời ấy lúa thóc khan hiếm, nhân dân đói kém, tôi phải gánh cỏ đi bán để tự nuôi sống. Lúc đó có vị Duyên giác tên là Hòa Lý đến du hóa tại nước ấy. Buổi sáng tôi ra khỏi thành sắp đi gánh cỏ, bấy giờ vị Duyên giác đắp y, ôm bát vào
thành để khất thực. Tôi đang gánh cỏ trở về trong thành thì ở giữa đường lại gặp vị Duyên giác ấy ôm bát không đi ra. Duyên giác Hòa Lý từ xa trông thấy tôi đi đến, liền tự nghĩ: “Sáng sớm ta vào thành thì người này ra khỏi thành. Nay anh ta gánh cỏ trở về, có lẽ buổi sáng anh ta chưa ăn, vậy mình hãy nên theo sau, đến nhà để xin được chút gì cho qua cơn đói”.
Lúc đó tôi gánh cỏ tự trở về nhà mình, thả gánh cỏ xuống đất, quay lại thấy vị Duyên giác đi theo sau tôi như bóng theo hình, tôi bèn suy nghĩ: “Sáng sớm ra khỏi thành ta thấy vị Duyên giác này vào thành khất thực, nhưng lại ôm bát không trở ra, có lẽ vị ấy chưa được ăn uống gì, ta hãy nhịn ăn để dâng cho vị ấy”. Tôi liền mang thức ăn ra, quỳ xuống dâng lên, để thân Tôn giả được an ổn. Tôi nói:
–Mong bậc Đạo nhân thương xót mà nhận cho.
Vị Duyên giác nói:
–Lúa thóc khan hiếm, nhân dân đói kém, vậy hãy chia cơm này ra làm hai phần, một phần bỏ vào bình bát ta, còn một phần thì thí chủ hãy dùng. Như vậy mới là đúng pháp.
Tôi liền thưa:
–Đúng vậy, thưa Thánh nhân! Kẻ bạch y này ở nhà, hễ đốt lửa lên nấu bất cứ vật gì ăn cũng được, từ từ nấu ăn, sớm muộn gì cũng không sao. Xin Đạo nhân hãy thương xót gia đình con mà thọ nhận cho.
Vị Duyên giác kia lúc ấy mới chịu nhận đồ ăn. Do công đức ấy mà ta được bảy lần sanh lên cõi trời làm vua chư Thiên, bảy lần ở thế gian được làm người tôn quý. Nhân một lần cúng dường đó mà được các hàng Quốc vương, Trưởng giả, dân chúng, quần thần, trăm quan hễ trông thấy là hết lòng quý kính. Bốn chúng đệ tử là Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Thanh tín sĩ, Thanh tín nữ luôn cúng dường áo quần, đồ ăn uống, giường chõng, ngọa cụ, thuốc men chữa bệnh, những thứ ấy ta không cầu nhưng nó vẫn tự đến. Lúc ta mới sanh ở nhà dòng họ Thích, các kho tàng liền hiện ra các thứ vàng bạc châu báu không thể kể xiết, các tài vật khác thì nhiều vô số. Khi ta lìa bỏ nhà cửa sự nghiệp để làm Sa-môn, giả sử bấy giờ ta biết được vị đạo nhân Duyên giác ấy đã thành đạo, ta đem tâm rộng lớn cúng dường thì phước đức không thể lường tính được. Liền đọc bài tụng:
Ta từng đi gánh cỏ
Bần cùng, làm thuê sống
Cúng dường vị Sa-môn
Là Duyên giác Hòa Lý.
Nhân đó sanh họ Thích
Tên là A-na-luật
Ta ở nơi ca múa
Giỏi nhạc trống đờn sáo.
Bấy giờ thấy Đạo sư
Chánh giác hơn cam lộ
Liền phát tâm hoan hỷ
Xuất gia làm Sa-môn.
Bèn biết được kiếp trước
Đời trước đã trải qua
Ở cung trời Đao-lợi
Được bảy lần an lạc.
Ở trời bảy, đây bảy
Cả thảy mười bốn lần
Ở cõi trời, thế gian
Chưa từng đến cõi ác.
Biết được người đến, đi
Sanh tử cõi hướng tới
Tuy trên trời vui sướng
Sao bằng được Thánh đạo!
Nhờ năm thứ định ý
Tịch nhiên được nhất tâm
Tẩy trừ kết, các cấu
Đạo nhãn được thanh tịnh.
Cho nên mới xuất gia
Bỏ sự nghiệp thế gian
Sở nguyện đã thành tựu
Nhờ Phật chỉ dạy đủ.
Cũng chẳng thích sự sanh
Cũng không cầu sự tử
Lúc đầu không lựa chọn
Tịch nhiên tâm ý định.
Giữa rừng trúc Duy-da
Ở đó ta mạng chung
Ở nơi cạnh cây trúc
Đạt diệt độ vô lậu.
Bấy giờ Đức Thế Tôn nhờ đạo nhó nên nghe hết những điều Tỳ-kheo A-na-luật nói về thọ mạng đời trước của mình với chúng Tỳ-kheo, vốn là quả báo mà Hiền giả đã đạt được trong những kiếp trước. Đức Thế Tôn từ phòng tham thiền đi đến giảng đường, an tọa trước chư vị Tỳ-kheo, rồi nói:
–Các vị cùng hội họp nơi đây để bàn luận chuyện gì?
Các Tỳ-kheo thưa:
–Tất cả chúng con cùng hội họp nơi đây để bàn luận về chỗ quy về của các việc tội phước, thiện ác. Hiền giả A-na-luật tự nói về sự vun trồng gốc công đức ở đời trước của mình.
Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
Các vị đã được nghe nói sự việc về đời quá khứ. Vậy có muốn nghe Như Lai nói về pháp căn bản ở đời vị lai chăng?
Các Tỳ-kheo thưa:
–Xin vâng, bạch Thế Tôn, nay đã đúng lúc Đức Thế Tôn nói về pháp vị lai cho các Tỳ-kheo nghe. Nghe xong chúng con sẽ xin phụng trì.
Đức Phật bảo:
–Hãy lắng nghe và khéo suy nghĩ.
Các Tỳ-kheo thưa:
–Xin vâng, bạch Thế Tôn, chúng con mong được nghe.
Đức Phật bảo:
–Ở đời vị lai, con người sống lâu đến tám vạn tuổi. Dân chúng ở cõi Diêm-phù-đề này đông đúc, năm thứ lúa thóc dồi dào. Các làng xóm của con người sống cách nhau bằng tiếng gà gáy (hai bên cùng nghe). Người nữ đến năm trăm tuổi mới lấy chồng. Chúng sanh lúc ấy chỉ có ba thứ bệnh: bệnh già, đại tiện, tiểu tiện và mong cầu.
Bấy giờ có một vị vua tên là Kha, là bậc Chuyển luân vương thống lãnh bốn cõi thiên hạ, lấy chánh pháp trị dân, có bảy báu tự nhiên: xe có bánh bằng vàng, voi trắng, ngựa xanh, minh châu, vợ là
ngọc nữ, vị thần coi về kho tàng, vị thần coi về binh đội. Nhà vua có một ngàn người con trai dõng mãnh, sức lực hơn người, dung mạo thù thắng, hàng phục được binh đội của các nước khác. Nhà vua cai trị bốn cõi thiên hạ, không dùng roi, gậy, đao kiếm, luôn lấy chánh pháp để giáo hóa, dân chúng luôn được an ổn. Vua có bốn cỗ xe làm bằng bảy báu, bánh xe có ngàn cây căm, cao ba mươi hai trượng. Xe này rất cao rộng, uy quang lừng lững, bên trên xe có treo cờ để bố thí cho tất cả chúng sanh y phục, thức ăn, giường chõng. Xe còn chở hương hoa, đèn đuốc để cúng dường cho các Sa-môn, Đạo nhân và những kẻ bần cùng. Làm công việc bố thí xong, vua nhờ đức tin của gia đình, bỏ nước, bỏ ngôi vua, bỏ nhà học đạo, làm Sa-môn. Khi đó vị Tộc tánh tử ấy đã mộ đạo, cạo bỏ râu tóc, thân mặc pháp y, đạt được phạm hạnh, tịnh tu vô thượng, thông tỏ rốt ráo giáo pháp của Phật, hiện tại tự nhiên thành tựu sáu pháp thần thông, đã chấm dứt sanh tử, việc cần làm đã làm xong, thấu rõ nguồn gốc của Danh sắc.
Bấy giờ có vị Hiền giả Tỳ-kheo ở trong chúng hội, từ tòa ngồi đứng dậy, trịch áo vai hữu, quỳ thẳng chắp tay bạch Đức Thế Tôn:
–Đời vị lai con sẽ là vua Kha, làm chủ bốn cõi thiên hạ, có bảy báu tự nhiên, có ngàn người con trai, lấy chánh pháp cai trị, rộng thí tất cả, rồi xuất gia học đạo, thành bậc Vô trước tuệ chăng?
Đức Thế Tôn liền trách mắng Tỳ-kheo ấy:
–Này người ngu si kia, nên dốc sức trọn đời để thành tựu đạo đức, sao lại mong cầu trôi lăn trong sanh tử mà nói: “Đời sau của con làm Chuyển luân Thánh vương, tham đắm bảy báu, có ngàn người con trai dõng mãnh, rồi sau đó mới vào đạo”.
Đức Phật bảo Tỳ-kheo ấy:
–Đời vị lai của ông sẽ được làm vua Kha, chủ bốn cõi thiên hạ, rộng bố thí tất cả, rồi xuất gia thành đạo.
Đức Phật bảo các Tỳ-kheo:
–Con người ở đời hậu lai tuổi thọ tăng đến tám vạn. Sẽ có Đức Thế Tôn hiệu là Di-lặc Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, vị Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn như Ta hiện nay. Chư Thiên, Phạm thích, Sa-môn, Phạm chí, ở trên trời, dưới trời thảy đều quy phục để thọ lãnh giáo pháp. Đức Như Lai ấy rộng thuyết chánh pháp giáo hóa các
hàng chúng sinh thượng, trung, hạ, làm cho họ khéo phân biệt nghĩa lý, tịnh tu Phạm hạnh. Khiến cho tất cả đều được đạo pháp chuyển hóa, giống như Ta ngày nay. Giáo pháp thanh tịnh của Ngài lưu hành cùng khắp trên trời, dưới đất, chẳng ai là chẳng thọ lãnh. Chúng Tỳ-kheo đệ tử của Đức Phật ấy là vô số.
Khi đó, Hiền giả Di-lặc ở trong chúng hội liền từ tòa ngồi đứng dậy, trịch áo bày vai bên phải, quỳ thẳng chắp tay, đến trước bạch Đức Phật:
Thưa vâng, bạch Thế Tôn. Đời vị lai của con lúc ấy con người thọ đến tám vạn tuổi, con sẽ làm Di-lặc Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, giáo hóa chúng sanh trên trời, dưới trời như Đức Như Lai hiện nay.
Đức Thế Tôn tán thán Hiền giả Di-lặc:
–Lành thay! Lành thay! Hãy thể hiện lòng từ nhu hòa rộng lớn để cứu độ vô lượng vô số chúng sanh. Nên hưng khởi ý muốn này, vì tất cả chúng sanh ở đời vị lai mà nêu dạy, dẫn dắt, cũng như Ta hiện nay. Đời vị lai Hiền giả sẽ thành Phật hiệu là Di-lặc Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Thành, Vị Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, hiệu Phật Thế Tôn.
Bấy giờ Hiền giả A-nan cầm quạt hầu Phật. Đức Phật bảo Hiền giả A-nan:
Hãy đem tấm y do tơ vàng dệt thành lại đây, Ta sẽ thưởng cho Tỳ-kheo Di-lặc.
Hiền giả A-nan vâng lời, liền mang tấm y đến dâng lên Đức Thế Tôn. Đức Thế Tôn nhận rồi liền đem cho Hiền giả Di-lặc và nói:
–Hãy nhận lấy pháp y này để cúng dường cho chúng Tăng. Vì sao vậy? Vì các Đức Như Lai Chí Chân Đẳng Chánh Giác ở thế gian luôn tạo cho con người được nhiều lợi ích, dùng đức độ cao tột để cứu độ họ.
Hiền giả Di-lặc liền lấy y ấy dâng lên chúng Tăng. Lúc ấy, ma Ba-tuần trong lòng tự nghĩ: “Sa-môn Cù-đàm vì các Tỳ-kheo giảng nói về đời vị lai. Nay ta muốn đến để làm nhiễu loạn giáo pháp của Sa-môn Cù-đàm”.
Ma liền đi đến trước Đức Thế Tôn, nói kệ:
Tôi nghĩ người bấy giờ
Thân mềm mại, tóc mượt
Thân đầy báu anh lạc
Đầu trang sức ngọc hoa.
Đức Thế Tôn nói:
–Nay ma Ba-tuần cố ý đến đây muốn quấy nhiễu giáo pháp của Ta.
Đức Phật liền nói kệ:
Dân chúng thời bấy giờ
Không chấp, dứt hồ nghi
Cắt đứt lưới sanh tử
Việc làm không thất thoát
Theo Phật Di-lặc dạy
Tu phạm hạnh thanh tịnh.
Thiên ma nói kệ:
Tôi nghĩ người lúc đó
Thân mặc y sang ngời
Và xoa hương chiên-đàn
Trang sức nơi thân đầu
Ở thành Kê đầu mạc
Nơi vua Kha trị vì.
Đức Thế Tôn nói kệ:
Người khi ấy chí thành
Vô ngã, vô sở thọ
Không dùng châu báu lạ
Tâm không còn tham đắm
Ở đời Phật Di-lặc
Tu phạm hạnh thanh tịnh.
Thiên ma nói kệ:
Tôi nghĩ người khi đó
Tham của báu, uống, ăn
Thích công việc ca múa
Ưa trống, đờn, đủ loại
Ở thành Kê đầu mạc
Nơi vua Kha trị vì.
Bấy giờ Đức Phật dùng bài kệ đáp lại ma:
Người tu Ba-la-mật
Phá lưới, hết trói buộc
Thiền định, hành bình đẳng
Vui mừng, không vướng chấp
Ma Ba-tuần nên biết
Khi đó ngươi không còn!
Lúc ấy ma Ba-tuần tự nghĩ: “Đức Như Lai là Bậc Thần Thánh, đã biết chỗ an trụ, hưng khởi và hủy diệt của ta”, nên ma buồn rầu, không vui, xấu hổ bỏ đi.
Đức Phật giảng nói như vậy xong, tất cả chúng Tỳ-kheo đều hoan hỷ.
Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
