Đại Tập 5 · Bộ A-hàm V · Trung A-hàm Biệt Dịch & Kinh Tạp A-hàm · Số 1

Số 87: Phật Nói Kinh Trai Giới

SỐ 87

PHẬT NÓI KINH TRAI GIỚI

Hán dịch: Đời Đông Ngô, Cư sĩ Chi Khiêm,

người nước Nhục chi.

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật ở tại ngôi điện riêng nơi nhà của vị Thừa tướng về phía Đông thành Xá-vệ. Mẹ của Thừa tướng tên là Duy-da, sáng sớm thức dậy tắm rửa, mặc áo tơ năm sắc, cùng các con, nàng dâu, đi tới điện kia, cung kính đảnh lễ nơi chân Đức Phật rồi ngồi qua một bên. Đức Phật hỏi Duy-da:

–Tại sao tắm rửa sớm vậy?

Thưa:

–Con muốn cùng các con, nàng dâu đều thọ trai giới.

Đức Phật nói:

–Trai giới có ba loại. Vậy thích loại trai giới nào?

Duy-da quỳ xuống, thưa:

–Con muốn được nghe sao gọi là ba loại trai giới?

Đức Phật dạy:

–Ba loại trai giới là:

Trai giới theo kiểu người chăn bò.

Trai giới theo kiểu của giáo phái Ni-kiền.

Trai giới theo Phật pháp.

Trai giới theo kiểu người chăn bò là như người chăn bò luôn mong cầu nước, cỏ, thức ăn tốt để nuôi bò của họ. Buổi chiều suy nghĩ xem có đám cỏ nào xanh tốt, rộng lớn để sáng mai dắt bò đến đó. Nếu người nam hoặc nữ đã thọ trai giới mà tâm ý để ở gia đình, muốn tạo

nhiều lợi lộc cho sản nghiệp, lại chỉ nghĩ đến thức ăn uống ngon để nuôi dưỡng thân thể, đó là như ý của người chăn bò kia, nên không đạt được phước đức và trí tuệ lớn lao.

Trai giới theo kiểu của phái Ni-kiền là vào ngày mười lăm trong tháng, nằm dưới đất để thọ trì trai giới, lễ bái các vị thần trong khoảng mười do diên do-tuần, nói:

–Ngày hôm nay tôi ăn chay, không dám làm ác. Chúng tôi không có nhà cửa, không có thân thích, nàng dâu con, tôi tớ đều chẳng phải là sở hữu của tôi, tôi không phải là chủ của họ.

Nhưng những người học đạo ấy chỉ chuộng bề ngoài, còn thực chất thì đê tiện, không có tâm chân chánh, đến sáng mai thì hình tướng, tên gọi lại có như cũ. Trai giới như vậy không được đại phước đức và trí tuệ lớn.

Trai giới theo Phật pháp là đệ tử học đạo cứ mỗi tháng có sáu ngày ăn chay, thọ trì tám giới. Những gì là tám?

Giới thứ nhất: Suốt một ngày một đêm thọ trì tâm như bậc Chân nhân, không có ý sát sanh, luôn thương tưởng đến chúng sanh, không được giết hại kể cả loài côn trùng bé nhỏ nhất, không dùng dao gậy, nghĩ và muốn cho chúng sanh luôn được an lạc, chẳng bị sát hại, theo như giới thanh tịnh, nhất tâm tu tập.

Giới thứ hai: Suốt một ngày một đêm thọ trì tâm như bậc Chân nhân, không có ý tham lam trộm cắp, luôn nhớ nghĩ việc bố thí, nên hoan hỷ cho, tự tay cho, cho với sự trong sạch, cho với tâm cung kỉnh, không mong trả ơn, trừ bỏ ý tham lam keo kiệt theo như giới thanh tịnh, một lòng tu tập.

Giới thứ ba: Suốt một ngày một đêm thọ trì, tâm như bậc Chân nhân, không có ý dâm, không nghĩ đến phòng ốc, tu hành phạm hạnh, không làm điều tà dục, tâm không tham sắc, theo như giới thanh tịnh, một lòng tu tập.

Giới thứ tư: Thọ trì một ngày một đêm, tâm như bậc Chân nhân, không có ý nói dối, luôn nhớ nghĩ về điều thành thật, lời lẽ an định, không được dối trá, luôn tâm miệng giống nhau, theo như giới thanh tịnh, một lòng tu tập.

Giới thứ năm: Thọ trì một ngày một đêm, tâm như bậc Chân nhân, không uống rượu, không say sưa, không mê loạn, không làm mất

ý chí, từ bỏ mọi sự phóng dật, theo như giới thanh tịnh, một lòng tu tập.

Giới thứ sáu: Thọ trì một ngày một đêm, tâm như bậc Chân nhân, không có ý cầu an ổn cho riêng mình, không đeo các đồ trang sức quý giá, không thoa son phấn, không ca múa, xướng hát, theo như giới thanh tịnh, một lòng tu tập.

Giới thứ bảy: Thọ trì một ngày một đêm, tâm như bậc Chân nhân, không có ý cầu mong sự an ổn, không nằm giường đẹp, chỉ nằm giường thấp, ngồi ghế cỏ, trừ bỏ việc nằm ngủ, luôn nhớ nghĩ kinh, đạo, theo như giới thanh tịnh, một lòng tu tập.

Giới thứ tám: Thọ trì một ngày một đêm, tâm như bậc Chân nhân, theo pháp ăn đúng giờ, ăn ít, giữ sự điều độ nơi thân, quá giờ ngọ không được ăn lại, theo như giới thanh tịnh, một lòng tu tập.

Đức Phật bảo Duy-da:

–Ngày trai giới nên tu tập năm điều luôn nhớ nghĩ. Những gì là năm?

1.Niệm Phật, Phật là Như Lai, Bậc Chí Chân Đẳng Chánh Giác, Minh Hạnh Túc, là Thiện Thệ, cha của thế gian, Vô Thượng Sĩ, Kinh Pháp Ngự, Thầy của trời người, hiệu là Phật. Người nhớ nghĩ đến Đức Phật như thế thì những thói quen về sân hận, ác ý, ngu si đều trừ hết, thiện tâm tự sanh, nghĩ thích việc làm của Phật. Ví như dùng dầu mè, thuốc gội tắm rửa, gội đầu, làm cho cấu uế trên đầu được sạch. Người trai giới niệm Phật cũng thanh tịnh như vậy, mọi người trông thấy đều ưa thích.

2.Phải niệm Pháp. Phật giảng nói pháp như ba mươi bảy phẩm, đầy đủ không thiếu, luôn nhớ nghĩ không quên, nên biết pháp này là ánh sáng trí tuệ của thế gian. Người niệm Pháp như vậy, các tập quán về sân hận, ác ý, ngu si đều trừ hết, thiện tâm tự sanh, do ưa thích theo Pháp. Ví như dùng dầu mè thuốc gội tắm rửa làm bụi bặm trên thân được sạch. Người trai giới niệm Pháp, tâm thanh tịnh như vậy, mọi người trông thấy ai cũng ưa thích.

3.Phải niệm chúng Tăng, cung kính thân cận, nương tựa, thọ nhận sự dạy dỗ của các bậc trí tuệ. Chúng đệ tử của Phật, người đạt quả Câu cảng thọ, được Câu cảng chứng, có người được Tần lai thọ, Tần lai chứng, có người được Bất hoàn thọ, Bất hoàn chứng, có người được Ứng chân thọ, Ứng chân chứng, Tu-đà-hoàn hướng, Tu-đà-hoàn

quả, Tư-đà-hàm hướng, Tư-đà-hàm quả, A-na-hàm hướng, A-na-hàm quả, A-la-hán hướng, A-la-hán quả. Đó là bốn đôi tám bậc, Tứ hướng và Tứ quả, bậc trượng phu đều nhân đấy mà thành tựu giới, định, tuệ, giải thoát và độ tri kiến giải thoát và giải thoát tri kiến, là bậc Thánh đức việc làm đã đầy đủ, nên phải chắp tay kính lạy bậc tôn quý làm phước điền cho trên trời, dưới trời. Niệm chúng Tăng như thế nên các tập quán về sân hận, ác ý, ngu si đều dứt trừ, tâm hoan hỷ tự sanh, ưa thích việc làm của chúng Tăng. Ví như dùng nước tro để giặt áo thì các chất dơ sẽ tẩy sạch. Người trai giới niệm chúng Tăng là các bậc có uy đức như vậy, mọi người trông thấy ai cũng ưa thích.

4.Niệm giới: thân thọ giới của Phật phải một long phụng trì, không thiếu sĩt, không vi phạm, không loạn động, không bỏ quên, khéo an lập, cẩn thận giữ gìn, nêu cao trí tuệ; về sau không hối hận, không có sự so bì, có thể cùng đem chỉ dạy người. Người niệm giới như vậy thì các tập quán về sân hận, ác ý, ngu si đều được trừ sạch, tâm hoan hỷ tự sanh, ưa thích giới trong mọi tạo tác, giống như lau gương, vật dơ đã hết, ánh sáng hiện ra. Người trai giới niệm giới, tâm thanh tịnh như vậy, mọi người trông thấy ai cũng ưa thích.

5.Nên niệm Thiên: các cõi trời như Tứ thiên vương, Đao-lợi thiên, Diêm thiên, Đâu-thuật thiên, Bất kiêu lạc thiên, Hóa ứng thanh thiên. Cần phải tự niệm: “Ta đã có Tín, có Giới, có Văn, có Thí, có Trí, đến lúc thân chết, được sanh lên cõi trời, mong ta đừng mất tín, giới, văn, thí trí này. Người nhờ niệm Thiên như thế nên tập quán về sân hận, ác ý, ngu si đều trừ sạch, tâm hoan hỷ tự sanh, ưa thích các nghiệp của trời, giống như ngọc báu thường được trong sáng. Người trai giới niệm Thiên, tâm thanh tịnh như vậy, phụng trì tám giới cấm, thực tập năm điều luôn nhớ nghĩ, là trai giới theo Phật pháp, cùng chư Thiên tu đức, diệt ác tu thiện, về sau sanh lên cõi trời, cuối cùng đắc quả Nê-hoàn. Cho nên người trí tự nỗ lực tu hành, phát tâm tạo phước.

Như vậy, này Duy-da, phước đức từ việc trai giới tạo nên tiếng tốt lan truyền xa rộng. Ví như mười sáu nước lớn ở trong thiên hạ, trong mười sáu nước này của báu đầy dẫy không sao kể hết, cũng không bằng phước đức trong một ngày thọ trì trai giới của Phật pháp. Phước đức như vậy to lớn đến nỗi của báu của mười sáu nước dồn lại chỉ bằng một hạt đậu mà thôi. Sự rộng lớn ở trên trời không thể nói được, như ở

nhân gian năm mươi năm thì ở cõi trời thứ nhất mới một ngày một đêm. Tuổi thọ ở cõi trời thứ nhất Tứ thiên vương là năm trăm năm, so với nhân gian là chín trăm vạn năm. Người trai giới theo Phật pháp được sanh lên cõi trời ấy. Nhân gian một trăm năm thì ở cõi trời Đao-lợi chỉ có một ngày một đêm, mà tuổi thọ ở trên cõi trời Đao-lợi là một ngàn tuổi, so với nhân gian là ba ngàn sáu trăm vạn năm. Nhân gian hai trăm năm thì ở cõi trời Diêm thiên chỉ có một ngày một đêm, mà tuổi thọ ở cõi Diêm thiên là hai ngàn năm, so với nhân gian phải trải qua một ức năm ngàn hai trăm vạn năm. Ở nhân gian bốn trăm năm chỉ bằng một ngày một đêm trên cõi trời Đâu-thuật. Tuổi thọ ở cõi trời Đâu-thuật là bốn ngàn năm, vậy ở nhân gian phải trải qua sáu ức tám trăm vạn năm. Ở nhân gian tám trăm năm thì chỉ bằng một ngày một đêm trên cõi trời Bất kiêu lạc. Tuổi thọ ở cõi trời Bất kiêu lạc là tám ngàn tuổi, so với nhân gian phải trải qua hai mươi ba ức bốn ngàn vạn năm. Ở nhân gian một ngàn sáu trăm năm chỉ bằng một ngày một đêm ở cõi trời Hóa ứng thanh. Tuổi thọ ở cõi trời Hóa ứng thanh là một vạn sáu ngàn năm. Vậy nhân gian phải mất chín mươi hai ức một ngàn sáu trăm vạn năm.

Nếu ai có Tín, có Giới, có Văn, có Thí, có Trí phụng trì pháp trai giới của Phật, ngay khi mạng chung, đều được sanh lên sáu cõi trời này, được an ổn diệu lạc. Theo đó, pháp thiện rất nhiều, Ta chỉ nói rất ít. Hễ ai làm điều thiện thì sau khi mạng chung, thần thức được sanh lên cõi trời thọ phước đức vô lượng.

Duy-da nghe lời Đức Phật dạy, hoan hỷ nói:

–Lành thay! Lành thay! Thưa Thế Tôn, phước đức của pháp trai giới thật là tốt đẹp vô lượng. Mong cho con được thọ giới của Phật. Từ nay về sau, cứ mỗi tháng con thọ sáu ngày trai giới, nỗ lực làm phước cho đến khi qua đời.

Đức Phật nói kinh này xong, tất cả đều hoan hỷ thọ giáo.

Số 88: Phật Nói Kinh Ưu-Bà-Di Đọa-Xá-Ca

SỐ 88

PHẬT NÓI KINH ƯU-BÀ-DI ĐỌA-XÁ-CA

Hán dịch: Mất tên người dịch, phụ vào dịch

phẩm đời Tống

Nghe như vầy:

Một thời Đức Phật dừng chân ở thành phía Đông, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, có một nữ nhân tên tự là Vu-da-lâu, người đời gọi là mẹ Vu-da-lâu. Đức Phật ngồi trên tòa cao trong điện riêng của nhà mẹ Vu-da-lâu. Có một người nữ phụng trì pháp giới tên là Đọa-xá-ca, vào lúc sáng sớm ngày mười lăm trong tháng, thức dậy tắm rửa, cùng bảy người con, nàng dâu, cũng đều khiến tắm rửa sạch sẽ, mặc áo mới, ăn điểm tâm, ăn xong rửa tay, dẫn bảy người con, nàng dâu đến trước Đức Phật đảnh lễ. Đức Phật bảo tất cả đều ngồi xuống. Đức Phật hỏi Ưu-bà-di Đọa-xá-ca:

–Tại sao hôm nay tất cả đều tắm rửa, mặc áo mới, cùng với con, dâu, đồng đến chỗ Phật.?

Đọa-xá-ca thưa:

–Hôm nay là ngày mười lăm, chúng con thọ trai giới. Con nghe một tháng phải trai giới sáu ngày, cho nên con cùng con, dâu, đồng trai giới, không dám biếng nhác, xem thường.

Đức Phật bảo Đọa-xá-ca:

–Pháp trai giới chân chánh của Phật có tám giới khiến con người được giải thoát khỏi thế gian, không đọa vào ba cõi ác, sanh ở đâu cũng thường có phước đức che chở, cũng nhờ nhân duyên từ tám

giới gốc này mà đạt đến quả vị Phật.

Những gì là pháp trai giới chân chánh của Phật? Đó là có người hiền thiện giữ giới, một tháng với sáu ngày trai tịnh: ngày mồng tám, ngày mười bốn, ngày mười lăm, ngày hai mươi ba, ngày hai mươi chin và ngày ba mươi. Vào ngày trai tịnh, sáng sớm thức dậy bảo các người trong nhà:

–Ngày hôm nay ta trai tịnh, trong ngày này cả nhà chớ có uống rượu, chớ có tranh cãi, chớ có nói chuyện tiền tài. Cả nhà, ý nghĩ, miệng nói phải như bậc A-la-hán. A-la-hán không có ý sát sinh. Ngày trai tịnh giữ giới cũng phải như bậc A-la-hán, không có ý sát sinh, không có ý đánh đập, nghĩ thương xót cả loài súc sanh, côn trùng khiến thường phát sanh tâm ý như bậc A-la-hán.

Đó là giới thứ nhất. Ngày và đêm hôm nay giữ gìn ý sát, khiến không sát sanh, giữ ý như vậy là giới thứ nhất của Phật.

Đức Phật dạy:

–Ngày trai tịnh giữ ý phải như bậc A-la-hán không có tâm tham, không còn tham luyến đối với thế gian, không có ý tham dù đó là một sợi lông, cọng rau. Như vậy ngày trai tịnh giữ ý như bậc A-la-hán. Người giàu có thường nghĩ đến việc bố thí, người nghèo khó chẳng có gì, vẫn luôn luôn nghĩ đến việc bố thí. Đó là giới thứ hai.

Đức Phật dạy:

–Ngày trai tịnh phải giữ ý như bậc A-la-hán. A-la-hán không chấp chứa phụ nữ, không nghĩ đến chuyện vợ con, không ham thích nữ nhân, cũng không có ý tưởng dâm dục. Như vậy là ngày trai tịnh giữ ý như bậc A-la-hán. Đó là giới thứ ba.

Đức Phật dạy:

–Ngày trai tịnh, giữ ý phải như bậc A-la-hán, không nói dối, không có ý làm tổn hại người khác. Khi nói là nói kinh Phật, lúc im lặng chỉ nghĩ đến các điều thiện. Như vậy là ngày trai tịnh giữ ý như bậc A-la-hán. Đó là giới thứ tư.

Đức Phật dạy:

–Ngày trai tịnh phải giữ ý như bậc A-la-hán. A-la-hán không uống rượu, không nghĩ đến rượu, không nhớ đến rượu, xem rượu là xấu ác. Như vậy là ngày trai tịnh giữ ý như bậc A-la-hán. Đó là giới thứ năm.

Đức Phật dạy:

–Ngày trai tịnh phải giữ ý như bậc A-la-hán. Ý A-la-hán không thích ca múa, dù có nghe cũng không ham thích âm nhạc, cũng không thích mùi hương hoa. Ngày trai tịnh giữ ý như vậy giống như bậc A-la-hán. Đó là giới thứ sáu.

Đức Phật dạy:

–Ngày trai tịnh phải giữ ý như bậc A-la-hán. A-la-hán không nằm giường cao đẹp, ý cũng không nghĩ đến việc nằm trên giường cao đẹp. Ngày trai tịnh giữ ý như vậy giống như bậc A-la-hán. Đó là giới thứ bảy.

Đức Phật dạy:

–Ngày trai tịnh phải giữ ý như bậc A-la-hán. A-la-hán ăn đúng ngọ, sau giờ ngọ, đến sáng không được ăn lại. Được phép uống nước mật đường. Ngày trai tịnh giữ ý như vậy giống như bậc A-la-hán. Đó là giới thứ tám.

Đức Phật lại bảo Ưu-bà-di Đọa-xá-ca:

–Thế gian có người đầu tóc dơ dáy, phải tự mình gội rửa đầu tóc. Gội rồi người đó liền vui mừng, nói: “ Đầu của ta đã hết cáu bẩn”. Có người giữ tám giới này trong một ngày một đêm, sang hôm sau vui mừng, liền nghĩ đến giới kinh của Phật như vậy, nên ý ác trong tâm người ấy liền bỏ, ý thiện được sanh.

Đức Phật dạy:

–Có người thân thể dơ bẩn phải vào nước để tắm rửa, thân thể đã được sạch sẽ, ra khỏi nước, vui vẻ nói: “Thân ta hết bụi được nhẹ nhàng”. Nếu có người thọ trai giới trong một ngày một đêm, sáng hôm sau liền vui mừng nghĩ đến lời chân chánh của Phật, tự nghĩ khi nào được đắc đạo, khiến cho tâm ta được an định không còn dong ruổi nữa, khiến tâm chí ta dốc đạt được đạo giải thoát.

Đức Phật dạy:

–Có người áo bị nhiều dơ bẩn, dùng nước tro để tẩy giặt sạch, người đó liền vui mừng. Nếu có người thọ trì trai giới trong một ngày một đêm, sáng hôm sau liền vui mừng, bèn nghĩ đến chúng Tỳ-kheo Tăng: “Trong Tỳ-kheo Tăng có các bậc Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm và A-la-hán”. Niệm Tỳ-kheo Tăng là như vậy.

Đức Phật dạy:

–Như người có tấm gương bị dơ bẩn, lau chùi chất dơ bẩn đi thì gương liền sáng ra. Có người thọ trì trai giới trong một ngày một đêm, có tâm từ bi đối với chúng sanh, tâm được mở ra như mặt trời, như gương sáng, không còn ý sân hận. Nếu có người thọ trì trai giới trong một ngày một đêm, xót thương muôn loài, lắng lòng tự suy nghĩ, tự giữ ý ngay thẳng, tự nhớ nghĩ những điều xấu ác ở trong thân như vậy. Như là không còn sân hận nữa.

Đức Phật bảo Ưu-bà-di Đọa-xá-ca:

–Giữ tám giới tịnh này đầy đủ trong một ngày một đêm còn hơn là đem vàng bạc châu báu cúng dường cho Tỳ-kheo Tăng. Trong thiên hạ có mười sáu nước:

1.Ương-ca.

2.Ma-kiệt.

3.Ca-di.

4.Câu-tiết-la.

5.Cưu-lưu.

6.Bát-xà-đồ.

7.A-ba-da.

8.A-hoan-đề-du.

9.Chi-đề-du.

10.Việt-kỳ-du.

11.Tốc-ma.

12.Tốc-lại-tra.

13.Việt-ta.

14.Mạt-la.

15.Du-nặc.

16.Kiếm thiện đề.

Nếu đem tất cả châu báu của mười sáu nước này cúng dường cho chúng Tỳ-kheo Tăng cũng không bằng giữ trai giới trong một ngày một đêm. Giữ trai giới khiến cho người được giải thoát khỏi cuộc đời, còn đem tài vật bố thí thì không thể khiến cho người ta đắc đạo. Nay Ta được Phật đạo cũng nhờ nơi gốc là tám giới này.

Đức Phật bảo Đọa-xá-ca:

–Người trong cõi đời phần nhiều bận bịu lo việc gia đình, vì vậy Ta đem pháp môn này khiến cho họ trong một tháng, sáu ngày trai tịnh

giữ tám giới. Như có người hiền thiện muốn mau được đạo quả A-la-hán, nếu muốn mau đạt đạo quả của Phật, nếu muốn được sanh lên cõi trời, thì phải tự làm cho tâm mình luôn chân chính ngay thẳng, giữ ý cho chuyên nhất, một tháng mười lăm ngày trai tịnh cũng tốt, hai mươi ngày trai tịnh cũng tốt. Nhiều người vì bận lo việc gia đình nên mỗi tháng giữ sáu ngày trai tịnh, sáu ngày trai tịnh ấy, ví như nước biển không thể đong lường được. Nếu ai giữ trai giới trong một ngày một đêm, phước đức người đó cũng không thể lường tính được.

Đức Phật bảo Đọa-xá-ca:

–Hãy đưa dâu, con trở về, tụng niệm tám giới của pháp trai giới chân chánh này.

Ưu-bà-di Đọa-xá-ca liền đến trước Đức Phật đảnh lễ rồi lui ra.

Số 89: Phật Nói Kinh Bát Quan Trai

SỐ 89

PHẬT NÓI KINH BÁT QUAN TRAI

Hán dịch: Đời Lưu Tống, Cư sĩ Cừ Kinh Thanh

Nghe như vầy:

Một thời đức Bà-ca-bà ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo các Tỳ-kheo:

Nay Ta sẽ nói về pháp Bát quan trai của bậc Thánh. Hãy lắng nghe! Hãy lắng nghe! Khéo suy nghĩ, nay Ta sẽ giảng nói.

Các Tỳ-kheo thưa:

Thưa vâng, bạch Thế Tôn.

Khi ấy các Tỳ-kheo đều theo Phật để thọ giáo.

Đức Thế Tôn bảo:

Này các Tỳ-kheo, nếu các tộc tánh nam, tộc tánh nữ có tín tâm muốn biết Bát quan trai của bậc Thánh, hãy chỉ dạy cho họ nói như vầy: “Giống như bậc A-la-hán, suốt đời cho đến chết không sát sanh, cũng không dạy người sát sanh, không có tâm oán hận, thường ôm lòng hỗ thẹn, có lòng từ thương yêu tất cả chúng sanh, con tên là…, họ là…, theo lời dạy của A-la-hán, từ ngày hôm nay về sau, tùy theo ý muốn không còn sát sanh, không lòng oán hận, thường ôm lòng hỗ thẹn, có lòng từ thương yêu tất cả chúng sanh.

Giống như bậc A-la-hán, suốt đời không trộm cắp, thích bố thí, cũng không dạy người trộm cắp, thường thích ở chỗ tónh lặng. Như vậy, con tên là…, họ là…, theo lời dạy của A-la-hán, tùy theo ý muốn không còn trộm cắp, thường nuôi tâm bố thí, thích ở chỗ vắng vẻ, thanh tịnh.

Giống như bậc A-la-hán, suốt đời không theo hạnh bất tịnh, thường tu phạm hạnh, thanh tịnh không ô uế, tự mình được vui thích. Như vậy, con tên là…, họ là…, theo lời dạy của A-la-hán, từ ngày hôm nay về sau, tùy theo ý muốn, không còn dâm dật nữa, thanh tịnh, không ô uế.

Giống như bậc A-la-hán, suốt đời không nói dối, thường nói lời chân thật, hết mực tôn quý, là các vị tôn trưởng cao quý trong cuộc đời. Như vậy, con tên là…, họ là…, theo lời dạy của A-la-hán, từ hôm nay về sau, tùy theo ý muốn không còn nói dối, cũng không dạy người khiến họ nói dối, thường nói lời chân thật, làm bậc Tôn trưởng ở đời, không nói dối.

Giống như bậc A-la-hán, cả đời không uống rượu. Như vậy, con tên là…, họ là…, từ nay về sau, tùy theo ý muốn, cũng không uống rượu, cũng không dạy bảo người uống rượu.

Giống như bậc A-la-hán, suốt đời không vi phạm trai giới, ăn đúng giờ. Như vậy con tên là…, họ là…, một ngày một đêm này, tùy theo ý muốn cũng không vi phạm trai giới, cũng không dạy bảo người vi phạm trai giới, ăn đúng giờ.

Giống như bậc A-la-hán, suốt đời không ngồi giường cao đẹp. Như vậy con tên là…, họ là…, ngày và đêm hôm nay không ngồi giường cao rộng, cũng không dạy bảo người khác ngồi.

Giống như bậc A-la-hán, suốt đời không tập ca múa, vui chơi, cũng không mặc đồ gấm vóc và đeo các thứ trang sức, dùng hương xông ướp xoa vào người. Ngày đêm hôm nay con cũng không tập ca múa, vui chơi, cũng không mặc đồ gấm vóc, mang các đồ trang sức, dùng hương xông ướp xoa vào người.

Như vậy là tu tập pháp Bát quan trai của bậc Thánh; công đức của pháp Bát quan trai này không có hạn lượng, chỉ có thể nói rằng có nhiều phước, có nhiều công đức, có nhiều phước báo mà thôi. Công đức như vậy rất nhiều, không thể kể hết.

Này các Tỳ-kheo, ví như nước của năm con sông lớn đều đổ về một nơi chốn. Đó là Hằng-già, Diêu-bà-noa, Tân-đầu, A-chỉ-da, Bà-đề-ma-khí. Nước nơi các con sông ấy chẳng thể lượng tính, chỉ có thể nói bao nhiêu là nước, bao nhiêu là nước ở trong bình, có bao nhiêu là nước ở ngàn bình, trăm ngàn bình. Cũng như vậy, Bát quan trai của bậc

Thánh phước đức không thể kể lường, chỉ nói là: có bao nhiêu là phước, bao nhiêu là công đức, bao nhiêu là quả báo mà thôi, phước đức to lớn ấy không thể tính kể được.

Bấy giờ các Tỳ-kheo nghe Đức Phật giảng dạy đều hoan hỷ phụng hành.

Số 90: Phật Nói Kinh Bệ-Ma-Túc

SỐ 90

PHẬT NÓI KINH BỆ-MA-TÚC

Hán dịch: Đời Tống, Đại sư Cầu-na-bạt-đà-la,

người Thiên trúc.

Nghe như vầy:

Một thời Đức Bà-già-bà ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Bấy giờ, Bệ-ma-túc, người theo học thuyết khác, sau bữa ăn trưa thong thả đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đến nơi bạch Đức Thế Tôn:

Thưa Cù-đàm, hình sắc là vi diệu, vô thượng.

Này Ca-chiên-diên, thế nào là sắc vi diệu?

Thưa Cù-đàm, đó là sắc vi diệu, hết mực vi diệu, không có sự vi diệu nào hơn nữa. Sắc ấy là vi diệu tột bực, sắc ấy là tối thượng.

Này Ca-chiên-diên, giống như có người nói như vầy:

“Người ấy thật đẹp, tôi muốn hành dâm cùng nàng”. Hoặc có người hỏi: “Ông bảo người ấy tuyệt đẹp đối với mọi người, vậy người ấy tên gì, họ gì, hình dạng ra sao, cao hay thấp, hay trung bình, đoan chánh hay không đoan chánh, trắng hay đen; nàng ấy là con gái của chủng tộc Sát-đế-lợi, Bà-la-môn, Cư sĩ hay con gái của hàng thợ thuyền? Kẻ ấy từ phương Đông, phương Nam, phương Tây hay phương Bắc đến? Hỏi như vậy rồi nhưng không thể trả lời được. Ông không biết, không thấy mà bảo rằng người ấy đẹp nhất trong mọi người từ phương Bắc đến, rồi nói là “muốn hành dâm”.

Này Ca-chiên-diên, ông đã nói “Sắc ấy là hết sức vi diệu, sắc ấy là tối thượng, sắc ấy không có gì hơn được”, nhưng khi hỏi sắc ấy thì lại không thể biết.

Này Cù-đàm, giống như vàng Diêm-phù-đàn được người thợ khéo tay ra sức mài dũa, làm cho sạch sẽ rồi gắn ngọc trắng vào bên trong, hình sắc cực đẹp, màu sắc chiếu sáng. Cho nên, này Cù-đàm, tôi mới nói: sắc ấy là tối diệu, sắc ấy là tối thắng; sắc ấy là vô thượng, sắc ấy là tối thượng.

–Này Ca-chiên-diên, Ta lại hỏi ông, tùy theo ý nghĩ mà trả lời Ta. Này Ca-chiên-diên, ý ông thế nào? Vàng Diêm-phù-đàn này được người thợ tài giỏi ra sức mài dũa, làm cho nó sạch rồi gắn ngọc trắng bên trong, hình sắc chiếu sáng. Vậy ánh sang của con đom đóm lúc trời tối cùng sắc của vàng Diêm-phù-đàn chiếu sáng, thì ánh sáng nào tối thắng, tối thượng, tối diệu, tối hảo hơn? Này Cù-đàm, ánh sáng của con đom đóm so với ánh sang của vàng Diêm-phù-đàn thì ánh sáng đom đóm sang tỏ hơn, tối thượng, tối hảo, tối diệu hơn?

Này Ca-chiên-diên, ý ông thế nào? Ánh sáng của con đom đóm lúc đêm tối cùng với ánh sáng của đèn dầu trong đêm tối, vậy ánh sáng nào tối thắng, tối thượng, tối diệu, tối hảo hơn?

Thưa Cù-đàm, ánh sáng của đèn dầu so với ánh sang của con đom đóm thì ánh sáng của đèn dầu là tối thắng, tối thượng, tối diệu, tối hảo hơn.

Này Ca-chiên-diên, ý ông thế nào? Ánh sáng của đèn dầu chiếu sáng trong đêm tối, so với ngọn đuốc lớn chiếu sáng trong đêm tối thì ánh sáng nào tối thắng, diệu hảo, tối thượng?

Thưa Cù-đàm, ánh sáng của ngọn đuốc lớn so với ánh sáng của đèn dầu thì nó tối thắng, tối thượng, diệu hảo hơn.

Này Ca-chiên-diên, ý ông thế nào? Ánh sáng của ngọn đuốc lớn chiếu sáng trong đêm tối so với ánh sáng của ngôi sao chói sáng trên bầu trời trong sáng không có mây che vào lúc quá nửa đêm, thì ánh sáng nào tối thắng hết sức diệu hảo?

Thưa Cù-đàm, ánh sáng của ngôi sao so với ánh sang của bó đuốc thì nó sáng tỏ, tối thắng, hết sức diệu hảo hơn.

Này Ca-chiên-diên, ý ông thế nào? Ánh sáng của ngôi sao vào lúc quá nửa đêm trên bầu trời không có mây che so với ánh sáng của mặt trăng trên bầu trời không có mây che vào lúc quá nửa đêm. Vậy ánh sáng nào tối thắng, hết sức diệu hảo hơn?

Thưa Cù-đàm, ánh sáng của mặt trăng so với ánh sang của ngôi sao thì ánh sáng của mặt trăng là tối thắng, hết sức diệu hảo.

Này Ca-chiên-diên, ý ông thế nào? Ánh sáng của mặt trăng lúc nửa đêm khi trời trong vắt, không có mây che, so với ánh sáng của mặt trời lúc giữa trưa vào mùa hè thì ánh sáng nào tối thắng, vô cùng diệu hảo hơn?

Thưa Cù-đàm, ánh sáng của mặt trời so với ánh sang của mặt trăng thì ánh sáng của mặt trời là tối thắng, vô cùng diệu hảo hơn.

Này Ca-chiên-diên, có rất nhiều cõi trời đầy đủ oai thần như vậy, có ánh sáng vô cùng mà không gì sánh kịp. Ta vốn an tọa ở trong các cõi ấy, vốn ở trong đó mà giảng nói. Nhưng Ta không nói: “Ánh sáng tối thắng, ánh sáng tối thượng, ánh sang tối diệu”. Này Ca-chiên-diên; ánh sáng của con đom đóm là rất nhỏ, không đáng kể mà ông lại nói: “Tối thượng, tối thắng, tối diệu” sao khi hỏi về ánh sáng thì ông không thể biết?

Khi ấy Bệ-ma-túc bị Đức Thế Tôn quở trách như vậy thì im lặng mà đứng, chẳng có lời biện bạch, thân, mặt ngượng ngùng, chẳng nói gì, chỉ im lặng mà đứng.

Đức Thế Tôn quở trách Bệ-ma-túc rồi, lại bảo:

Lại nữa, này Ca-chiên-diên, có năm thứ dục ái, niệm ái về sắc, gần với dâm, gây nhiễm đắm. Đó là: mắt thấy sắc, tai biết tiếng, mũi biết hương, lưỡi biết vị, thân biết xúc êm dịu.

Này Ca-chiên-diên, hoặc tham ái sắc, hoặc không tham ái sắc, đó là hoặc có người đối với sắc rất hoan hỷ, ý niệm hoan hỷ cũng đầy đủ; đối với sắc này hay đối với sắc kia, không muốn, không nghĩ, không mong được, không cầu, đó là sắc tối diệu, tối thượng.

Này Ca-chiên-diên, hoặc có người tham ái thinh, hương, vị, xúc; hoặc có người không tham ái về xúc; hoặc có người đối với sự tiếp xúc thì rất hoan hỷ, ý niệm hoan hỷ cũng đầy đủ; đối với sự tiếp xúc kia hoặc sự tiếp xúc khác đều không muốn, không nghĩ, không muốn được, không cầu mong, sự tiếp xúc đó là tối thượng, tối diệu.

Bấy giờ Bệ-ma-túc chắp tay hướng về Đức Thế Tôn, thưa:

Thật là kỳ diệu, thưa Cù-đàm! Sa-môn Cù-đàm đã dung vô lượng phương tiện giảng nói cho con nghe về sự ưa thích dâm, mong cầu điều ấy. Giống như, thưa Cù-đàm, cây cỏ nhờ lửa mà cháy, lửa

nhân cây cỏ mà bốc cháy. Cũng như vậy, Sa-môn Cù-đàm của con dùng vô lượng phương tiện giảng nói về dâm, giảng nói về sự mong cầu ưa thích dâm, giảng nói về sự đình chỉ trừ bỏ điều ấy.

Này Ca-chiên-diên, ông làm điều bất thiện cho nên đối với việc ấy mới mãi mãi có kiến giải khác, có sự thọ nhận khác, có dục khác, có cầu khác. Điều Ta đã giảng nói là ban phát bình đẳng, bình đẳng mà hiểu biết về ý nghĩa.

Này Ca-chiên-diên, các Tỳ-kheo đệ tử của Ta, sang thường thức dậy sớm và chiều đến thường không ham ngủ nghỉ, luôn bàn luận học hỏi để thành tựu đạo bình đẳng, phân biệt đầy đủ; sự sanh đã hết, phạm hạnh đã lập, việc cần làm đã làm xong, đã biết đúng thật về Danh, sắc. Điều Ta giảng nói là bình đẳng ban phát, bình đẳng nhận biết về nghĩa.

Lúc ấy Bệ-ma-túc hết sức giận dữ đối với Thế Tôn, trong lòng bực tức, không hoan hỷ muốn buông lời phỉ báng.

Như vậy, thưa Sa-môn Cù-đàm, đó chẳng phải là lời mạ lỵ.

Nói như vậy xong, thưa với Thế Tôn:

Này Cù-đàm, hoặc có Sa-môn, Bà-la-môn không biết đời quá khứ, không biết đời vị lai, cùng vô lượng đời sống ở thế gian, nhưng vẫn cứ nói: “Đời sống của bậc Thánh đã chấm dứt, phạm hạnh đã lập, việc cần làm đã làm xong, đã biết đúng thật về Danh, sắc”.

Đức Thế Tôn suy nghĩ: Bệ-ma-túc hết sức sân hận đối với Ta, trong lòng vô cùng bực tức, không hoan hỷ, muốn bài báng Ta, nói: “Này Sa-môn Cù-đàm, đã nói lời mạ lỵ”, rồi thưa với Ta: “Này Cù-đàm, hoặc có Sa-môn, Bà-la-môn không biết đời quá khứ… cho đến biết đúng như thật”. Đức Thế Tôn biết như vậy rồi bảo Bệ-ma-túc:

Này Ca-chiên-diên, hoặc có Sa-môn, Bà-la-môn không biết về đời quá khứ… cho đến biết đúng như thật. Khi ấy nên nói như vầy: “Hãy để đời quá khứ lại, hãy để đời vị lai lại, không nên nghĩ về một đời”.

Lại nữa, này Ca-chiên-diên, Ta nói như vầy: “Hãy để đời quá khứ lại, hãy để đời vị lai lại, không nên nghĩ về một đời”. Các Tỳ-kheo đệ tử của Ta không dua nịnh, cũng không dối gạt, luôn hành động ngay thẳng đúng đắn. Ta dạy dỗ họ, thuyết pháp cho họ, như đã nêu bày đều có thể tu học, gần gũi với pháp, biết đó là thiện. Giống như, này Ca-chiên-diên, có đồng nam trẻ tuổi, bị cha mẹ cột tay chân lại, khi đó

nếu có trí tuệ phát sinh cha mẹ sẽ mở trói nơi tay chân cho. Nó chỉ nhớ đến việc mở trói, không nghĩ đến việc cột. Như vậy, này Ca-chiên-diên, Ta nói như vầy: “Hãy để đời quá khứ lại… cho đến biết có điều thiện”. Này Ca-chiên-diên, giống như nhân dầu và tim bấc mà đèn được cháy. Hoặc có người không đổ dầu, cũng không thay tim bấc, tim dầu có trước đã hết, sau chẳng thêm vào, không lâu đèn ấy sẽ tắt. Như vậy, này Ca-chiên-diên, Ta nói như vầy: “Hãy để đời quá khứ lại… cho đến biết có thiện”.

Này Ca-chiên-diên, giống như có mười cây gỗ chụm lại, hai mươi, ba mươi, bốn mươi, năm mươi, sáu mươi cây gỗ chụm lại, dùng lửa đốt cháy nên biết có một đám lửa lớn. Hoặc có người không dùng củi, không dùng cỏ, không dùng phân trâu, không dung trấu, không dùng rơm bỏ vào đống lửa, thì không bao lâu lửa sẽ tắt ngúm, không còn dùng được, diệt nhanh chóng. Như vậy, này Ca-chiên-diên, Ta đã nói: “Hãy để đời quá khứ lại… cho đến biết có thiện”.

Đức Phật nói như vậy, bấy giờ Bệ-ma-túc xa lìa mọi phiền não cấu uế, sanh các pháp nhãn. Bệ-ma-túc thấy pháp, đắc pháp, tỏ ngộ pháp, thanh tịnh đối với pháp, xa lìa tà, hết nghi, lại không còn tôn kính trời, không còn tin vào người khác nữa, lìa các do dự, an lập nơi quả chứng, được pháp vô úy ở nơi cảnh giới của Đức Thế Tôn, nên từ tòa đứng dậy, đầu mặt lạy nơi chân Đức Thế Tôn, thưa:

Con có thể được học đạo với Đức Thế Tôn, thọ cụ túc, làm Tỳ-kheo, theo Thế Tôn để tu hành phạm hạnh?

Này Tỳ-kheo, hãy hành phạm hạnh.

Bệ-ma-túc học đạo với Thế Tôn, thọ cụ túc, làm Tỳ-kheo.

Tôn giả Bệ-ma-túc học đạo với Đức Thế Tôn, thọ cụ túc, trì pháp,… cho đến thành bậc A-la-hán.

Đức Phật nói như vậy, Bệ-ma-túc nghe lời Thế Tôn dạy, hoan hỷ vui mừng.

Số 91: Phật Nói Kinh Con Của Bà-La-Môn Mạng Chung Thương Nhớ Không Nguôi

SỐ 91

PHẬT NÓI KINH CON CỦA BÀ-LA-MÔN MẠNG CHUNG

THƯƠNG NHỚ KHÔNG NGUÔI

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Đại sư An Thế Cao.

Nghe như vầy:

Một thời Đức Bà-già-bà ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ.

Bấy giờ, một vị Bà-la-môn ngoại đạo có một người con qua đời khiến ông ta thương nhớ không nguôi. Khi con chết, ông không thể ăn, không thể uống, không mặc y phục, cũng không xoa hương vào người nữa. Ông chỉ đến nơi mộ con để khóc lóc. Ông khóc lóc vì nhớ lại những lúc bồng bế con mình trên tay. Khi ấy vị Bà-la-môn từ từ đi đến chỗ Đức Thế Tôn, chào hỏi, vấn an xong thì ngồi qua một bên. Đức Thế Tôn hỏi:

Này Bà-la-môn, tại sao các căn của ông không được ổn định?

Này Cù-đàm, ý căn của tôi làm sao ổn định cho được? Tôi có một đứa con vừa mất nên thương nhớ mãi không dứt. Nó chết rồi tôi không thể ăn, không thể uống, không mặc y phục, không xoa hương thơm. Tôi chỉ ngồi ở nhà để khóc. Khi khóc thì nhớ những lúc bồng ẵm nó.

Đúng vậy! Đúng vậy! Này Bà-la-môn, khi ái đã sanh thì sẽ có buồn rầu, khổ não, không vui.

Thế nào, thưa Cù-đàm, đâu phải như vầy: khi ái đã sanh thì sẽ

có buồn rầu, khổ não, không vui? Này Cù-đàm, khi ái đã sanh sẽ có hoan hỷ, thương nhớ.

Ông nói như vậy cho đến lần thứ ba. Đức Thế Tôn bảo Bà-la-môn:

Đúng vậy! Đúng vậy! Này Bà-la-môn, khi ái đã sanh, chắc chắn sẽ có ưu sầu, khóc lóc, không vui.

Ngài cũng ba lần trả lời như thế. Vị Bà-la-môn bạch Phật:

Tại sao, này Cù-đàm, trong khi ái đã sanh lại có ưu sầu, không vui? Này Cù-đàm, khi ái đã sanh rồi chỉ có hoan hỷ, thương nhớ thôi.

Lúc ấy vị Bà-la-môn nghe Đức Thế Tôn nói “Đúng vậy!” thì không vui, không cho là sai, không cho là đúng, chỉ không vui rồi từ tòa đứng dậy, bỏ đi.

Khi ấy, ở bên ngoài cửa của tinh xá Kỳ hoàn có các người vui đùa đang cười giỡn. Bà-la-môn từ xa trông thấy cảnh tượng ấy, liền nghĩ: “Người thông minh của thế gian cho đây là điều tối thắng. Ta hãy đem những gì đã luận bàn với Sa-môn Cù-đàm nói hết cho những người vui đùa này nghe”. Nghĩ như thế rồi Bà-la-môn ấy liền đi đến chỗ những người vui đùa, đem tất cả những điều đã luận bàn với Thế Tôn nói cho những người này nghe. Những người vui đùa này nói với Bà-la-môn:

Này Bà-la-môn, khi ái đã sanh, làm gì có ưu sầu, khổ đau, không vui. Này Bà-la-môn, lúc ái đã sanh thì sẽ được hoan hỷ, thương nhớ.

Bà-la-môn bèn suy nghĩ: “Lời nói của những người vui đùa này giống như ta”, rồi ông bỏ đi.

Những lời luận bàn ấy được nhiều người nghe, dần dà truyền đến cung vua. Vua Ba-tư-nặc nghe đồn rằng: “Sa-môn Cù-đàm nói như vầy: lúc ái đã sanh thì sẽ có ưu sầu, khổ não, không vui”. Vua Ba-tư-nặc nghe như vậy bèn nói với phu nhân Mạt-lị:

Này Mạt-lị, ta nghe Sa-môn Cù-đàm nói như vầy: “Khi ái đã sanh thì sẽ có ưu sầu, khổ não, không vui”.

Đúng vậy! Đúng vậy! Tâu Đại vương, khi ái đã sanh thì chỉ có ưu sầu, khổ não, không vui mà thôi.

Này Mạt-lị, ta nghe thầy của khanh nói thì đệ tử cũng nói “Đúng vậy”. Này Mạt-lị, Sa-môn Cù-đàm kia là thầy của khanh nên

nay khanh cũng nói như vầy: “Khi ái đã sanh thì chắc chắn có ưu sầu, khổ não, không vui”.

Tâu Đại vương, nghe lời của thiếp nói Đại vương không tin sao? Vậy Đại vương có thể tự đi hay bảo sứ giả đến để hỏi Đức Thế Tôn xem.

Bấy giờ vua Ba-tư-nặc bảo Bà-la-môn Na-lê-ương-già:

Này Na-lê-ương-già, hãy đi đến chỗ Sa-môn Cù-đàm. Đến rồi, đem lời của ta thăm hỏi Sa-môn Cù-đàm rằng: “Ta hết lời thăm hỏi Ngài có an ổn, đi đứng có nhẹ nhàng, sức khỏe bình thường chăng? Có thật là Sa-môn Cù-đàm đã nói như vầy: “Khi ái đã sanh thì chắc chắn có ưu sầu, khổ não, không vui chăng?””. Này Na-lê-ương-già, nếu Sa-môn Cù-đàm nói như vậy, ngươi hãy thọ trì, ghi nhớ kỹ. Vì sao? Vì Ngài không bao giờ nói lời hư dối.

Bà-la-môn Na-lê-ương-già vâng lệnh của vua Ba-tư-nặc nhanh chóng đi đến chỗ Đức Thế Tôn, đến cùng chào hỏi, vấn an sức khỏe Đức Thế Tôn xong thì ngồi qua một bên, rồi bạch Đức Thế Tôn:

Thưa Cù-đàm, vua Ba-tư-nặc kính lời thăm hỏi Ngài có được an ổn, đi đứng có nhẹ nhàng, sức khỏe bình thường chăng? Quả thật Sa-môn Cù-đàm có nói rằng: “Khi ái đã sanh thì chắc chắn có ưu sầu, khổ não, không vui không?”.

Này Na-lê-ương-già, Ta lại hỏi ông, tùy theo sự hiểu biết mà trả lời Ta. Này Na-lê-ương-già, ý ông nghĩ sao, hoặc có người mẹ vừa qua đời, vì mẹ mạng chung nên người con tâm ý cuồng loạn, chẳng buồn mặc y phục, đi đến đâu cũng nói: “Ta không còn thấy mẹ! Ta không còn thấy mẹ!”. Này Bà-la-môn nên biết, khi ái đã sanh thì chắc chắn có ưu sầu, khổ não, không vui. Cũng như vậy, đối với cha, anh, chị, em hay vợ qua đời, vì những người thân thuộc qua đời nên kẻ ấy tâm ý cuồng loạn, không còn muốn mặc y phục, đi đến đâu cũng nói: “Ta không thấy cha ta, vợ ta!”. Này Bà-la-môn, nên biết khi ái đã sinh thì chỉ có ưu sầu, khổ não, không vui.

Này Bà-la-môn, xưa có một người vợ khi trở về nhà mình những người thân của nàng muốn bắt nàng đem gả cho người khác. Nàng nghe nói: “Thân thuộc muốn bắt mình đem gả cho người khác”. Nghe như vậy, nàng cấp tốc chạy về nhà chồng. Đến rồi, nàng nói với chồng: “Anh nên biết, những người thân của em muốn bắt em đem gả cho

người khác. Anh muốn làm gì thì làm ngay bây giờ đi”. Khi ấy, người chồng cầm con dao thật bén, nắm tay người vợ kéo vào trong nhà, nói như vầy: “Hãy cùng đi với nhau! Hãy cùng đi với nhau!”. Anh đâm vợ chết rồi tự sát. Này Bà-la-môn, nên biết do ái ấy sanh ra nên có ưu sầu, khổ não, không vui.

Bấy giờ Bà-la-môn Na-lê-ương-già lắng nghe Đức Thế Tôn nói, khéo thọ trì ghi nhớ, rồi từ tòa đứng dậy, nhiễu quanh Đức Thế Tôn, giã từ Ngài trở về. Khi về đến chỗ vua Ba-tư-nặc, ông liền tâu với vua:

Thật đúng như vậy! thưa Đại vương, Sa-môn Cù-đàm đã nói như vầy: “Khi ái đã sanh thì có ưu sầu, khổ não, không vui”.

Vua Ba-tư-nặc nghe tâu xong thì nói với phu nhân Mạt-lị:

–Này phu nhân, đúng như vậy! Sa-môn Cù-đàm đã nói:

“Khi ái đã sinh thì có ưu sầu, khổ não, chẳng vui”.

Phu nhân Mạt-lị nói:

Cho nên, này Đại vương, thiếp xin lại hỏi vua, tùy theo sự nhận xét mà Đại vương hãy trả lời. Này Đại vương, ý của vua nghĩ thế nào? Vua có thương quý đại tướng Tỳ-lưu-ly chăng?

Này phu nhân Mạt-lị, ta rất thương mến đại tướng Tỳ-lưu-ly.

Thưa Đại vương, đại tướng Tỳ-lưu-ly nếu bị hủy hoại hay đổi khác thì Đại vương có sanh khổ đau, buồn rầu, không vui không?

Này phu nhân Mạt-lị, nếu đại tướng Tỳ-lưu-ly có bị hủy hoại hay đổi khác ta sẽ ưu sầu, khổ não, không vui.

Này Đại vương, cứ lấy đó mà biết, hễ ái sanh ra thì có ưu sầu, khổ não, không vui. Này Đại vương, ý vua thế nào? Vua có yêu thương đại tướng Hiền Thủ, yêu thương con voi lớn Bôn-đà-lợi, yêu Bà-di-đề-nữ, yêu phu nhân Bà-sa-sát-đế-lê, yêu dân chúng Ca-thi chăng?

Này phu nhân Mạt-lị, ta yêu dân chúng Câu-tát-la ở Ca-thi.

Này Đại vương, nếu nhân dân Câu-tát-la ở Ca-thi bị hủy hoại, hay đổi khác, vua có sanh khổ não, ưu sầu không vui chăng?

Này phu nhân Mạt-lị, năm thứ nhu cầu để tự vui chơi đều do dân chúng Câu-tát-la ở Ca-thi cung cấp cả. Này Phu nhân Mạt-lị, dân chúng ở Ca-thi mà bị hủy hoại hay đổi khác thì tánh mạng của ta còn không được an toàn, huống hồ lại không sanh ra khổ não, ưu sầu, không vui!

Này Đại vương, nên biết do ái ấy sanh ra nên có ưu sầu, khổ não, không vui. Ý đại vương nghĩ thế nào? Nay ngài có yêu thương thiếp không?

Này phu nhân Mạt-lị, ta rất yêu thương nàng.

Này Đại vương, nếu thiếp bị hủy hoại hay đổi khác, Đại vương há lại không sanh ra khổ não, ưu sầu, không vui hay sao?

Nếu phu nhân Mạt-lị bị hủy hoại hay đổi khác thì ta vô cùng ưu sầu, khổ não, không vui!

Này Đại vương, do đấy nên biết, nếu ái đã sanh rồi thì sẽ có khổ não, ưu sầu, không vui.

Này phu nhân Mạt-lị, kể từ ngày hôm nay, nhân việc này, Sa-môn Cù-đàm chính là thầy của ta, ta là đệ tử của Ngài. Này phu nhân Mạt-lị, nay ta quy y Đức Thế Tôn, Pháp và Tỳ-kheo Tăng. Ta thọ giới Ưu-bà-tắc của Đức Thế Tôn. Kể từ ngày nay ta lìa bỏ việc sát sanh…, hôm nay ta tự quy y Phật.

Nói như vậy rồi, vua Ba-tư-nặc từ xa lãnh hội lời dạy của Đức Thế Tôn, hoan hỷ phụng hành.

Số 92: Phật Nói Kinh Mười Vị Cư Sĩ Người Bát Thành

SỐ 92

PHẬT NÓI KINH MƯỜI VỊ CƯ SĨ

NGƯỜI BÁT THÀNH

Hán dịch: Đời Hậu Hán, Đại sư An Thế Cao,

người nước An Tức.

Nghe như vầy:

Một thời, lúc Đức Thế Tôn nhập Niết-bàn không bao lâu, các Tỳ-kheo trưởng thượng ở trong Kê viên, thuộc thành Ba-la-lê-phất-đô-lô.

Bấy giờ có mười vị Cư sĩ, người Bát Thành, có nhiều tiền bạc của cải, cùng đi đến Ba-la-lê-phất-đô-lô để sinh sống. Mười vị Cư sĩ ở Bát Thành mang tiền bạc, đồ vật để mua bán, công việc xong xuôi nên rất hoan hỷ; khi được lợi nhiều thì, trong lòng vô cùng sung sướng. Họ đi ra khỏi thành Ba-la-lê-phất-đô-lô để đến Kê viên. Đến nơi họ lạy nơi chân các Tỳ-kheo trưởng thượng rồi ngồi qua một bên. Lúc ấy các Tỳ-kheo tôn túc thuyết pháp cho họ nghe, khuyến khích, bình đẳng chỉ dạy, dùng vô lượng phương tiện để giảng nói khiến cho tất cả đều hoan hỷ, rồi các vị tôn túc trụ trong im lặng.

Mười vị Cư sĩ, người ở Bát Thành nghe các vị Tỳ-kheo trưởng thượng thuyết pháp, khuyến khích khiến tất cả hết sức hoan hỷ bèn thưa với các Tỳ-kheo trưởng thượng:

Thưa chư vị tôn túc, hiện nay Tôn giả A-nan ở chỗ nào? Chúng tôi muốn gặp Tôn giả.

Này Cư sĩ, Tôn giả A-nan hiện ở trên bờ sông Di-hầu, nước Tỳ-xá-ly, muốn gặp Tôn giả thì cứ đến đó.

Khi ấy, mười vị Cư sĩ, người Bát Thành, từ tòa đứng dậy lạy nơi

chân các vị Tỳ-kheo trưởng thượng, nhiễu quanh nhiều vòng rồi ra đi. Họ đến chỗ Tôn giả A-nan, tới nơi đảnh lễ nơi chân rồi ngồi qua một bên, thưa với Tôn giả A-nan:

Thưa Tôn giả A-nan, chúng tôi có điều muốn hỏi, nếu Tôn giả cho phép chúng tôi mới dám hỏi.

Cứ hỏi đi, này các Cư sĩ!

Thưa Tôn giả A-nan, Đức Thế Tôn có trí có kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, dung mắt thấy đệ nhất nghĩa giảng nói một pháp làm cho Thánh đệ tử an trú, đối với những điều còn lại, khiến cho hữu lậu chấm dứt, ý được giải thoát phải không?

Này các Cư sĩ, Đức Thế Tôn có trí, có kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, dùng mắt thấy đệ nhất nghĩa giảng nói một pháp khiến Thánh đệ tử được an trú, đối với những điều còn lại, đều làm cho hữu lậu chấm dứt, ý được giải thoát.

Thưa Tôn giả A-nan, Đức Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, dùng mắt thấy đệ nhất nghĩa giảng nói một pháp thế nào khiến Thánh đệ tử an trú, đối với những điều còn lại đều làm cho hữu lậu chấm dứt, ý được giải thoát?

Này các Cư sĩ, vị Thánh đệ tử đã được nghe pháp, đối với dâm dục đã được giải thoát cho đến đạt được Tứ thiền, an trú nơi chánh thọ. Vị ấy nương vào pháp, quán tướng của các pháp, hành hóa, an trụ, nhờ có chỗ này nên chỗ trụ của vị ấy chấm dứt được hữu lậu, không trụ nơi đó nên được chấm dứt hữu lậu. Vị ấy tự mình thích pháp, tự mình yêu pháp, tự mình tu tập theo pháp, tự mình kính pháp, được hoan hỷ, kẻ ấy năm hạ phần kết sử đã chấm dứt, được giải thoát. Kẻ ấy được Bát Niết-bàn thành bậc A-na-hàm, không còn trở lại thế gian này nữa. Do đó, này các Cư sĩ, Đức Thế Tôn có trí có kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, mắt thấy đệ nhất nghĩa, nói một pháp khiến Thánh đệ tử an trụ, các điều còn lại đều làm cho hữu lậu chấm dứt, ý được giải thoát.

Lại nữa, này các Cư sĩ, vị Thánh đệ tử nghe pháp, ý cùng tâm Từ biến mãn một phương, an trụ nơi chánh thọ. Như vậy, hai, ba, bốn phương trên và dưới, ý cùng tâm Từ đều cùng biến mãn tất cả các phương, không oán, không hại, không giận, rất rộng lớn, phân biệt rõ ràng, biến mãn các phương rồi an trụ chánh thọ. Như vậy ý cùng đi đôi

với tâm Bi, Hỷ và Hộ (Xả), biến mãn các phương, an trụ nơi chánh thọ. Vị ấy nương vào pháp quán tướng của các pháp, hành hóa, an trụ, nhờ có chỗ này, an trụ vào đó rồi liền chấm dứt được hữu lậu, không trụ nơi đó, chấm dứt được hữu lậu. Nếu vị ấy do thích pháp, yêu pháp, tu tập, hành hóa theo pháp, tôn kính pháp, được hoan hỷ đối với pháp, năm hạ phần kết sử chấm dứt, được giải thoát, ngay nơi đó được Bát Niết-bàn thành bậc A-na-hàm, không còn trở lại thế gian này nữa. Này các Cư sĩ, đó là Đức Thế Tôn có trí, có kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, mắt thấy đệ nhất nghĩa, nói một pháp khiến Thánh đệ tử an trụ, đối với những điều còn lại đều làm cho hữu lậu chấm dứt, ý được giải thoát.

Lại nữa, này các Cư sĩ, vị Thánh đệ tử nghe pháp, vượt qua tất cả hình tướng của Sắc tưởng, cho đến cõi Hữu tưởng, Vô tưởng, an trụ nơi chánh thọ, vị ấy nương vào pháp, quán tướng của các pháp, hành hóa, an trụ cho đến chấm dứt hữu lậu, ý được giải thoát.

Bấy giờ mười vị Cư sĩ người ở Bát Thành thưa với Tôn giả A-nan:

Thật hết sức kỳ lạ! Thưa Tôn giả A-nan, chúng tôi hỏi Tôn giả A-nan có một cửa cam lộ mà Tôn giả đã nói tới mười hai cửa cam lộ. Thưa Tôn giả A-nan, đối với mười hai cửa cam lộ ấy, cứ nương vào mỗi một cửa thì sẽ được an ổn, tự mình được tự tại. Giống như, thưa Tôn giả A-nan, cách thôn xóm không xa, có một tòa lâu đài, tòa lâu đài ấy có mười hai cửa. Hoặc có người vào trong ấy vì có chút việc, hoặc có người sống không có ý nghĩa, không lợi ích, không an ổn, không an lạc trong tòa nhà ấy, hoặc có người dùng lửa để thiêu đốt tòa lâu đài ấy. Thưa Tôn giả A-nan, người kia đối với mười hai cửa nơi tòa nhà ấy, tùy ý đi ra an ổn. Cũng như vậy, thật lạ lùng! Thưa Tôn giả A-nan, chúng tôi chỉ hỏi Tôn giả A-nan có một cửa cam lộ, nhưng Tôn giả đã nói đến mười hai cửa cam lộ. Thưa Tôn giả A-nan, nhiều cửa như vậy nên đối với mười hai cửa cam lộ ấy, nương vào từng cửa cam lộ, rồi cũng theo từng cửa mà đi ra. Thưa Tôn giả A-nan, các Bà-la-môn kia luôn gắn bó với pháp ác mà còn cúng thí vật dụng cho thầy họ, huống chi chúng con hiện nay đối với bậc Đại sư mà lại không dùng của cải để cúng dường sao?

Bấy giờ mười vị Cư sĩ người ở Bát Thành, trong đêm đó, sửa soạn

đầy đủ đồ ăn uống thượng diệu, khi đã sửa soạn đầy đủ đồ ăn uống thượng diệu xong, thì họ trải tòa, rồi cung thỉnh Tỳ-kheo Tăng ở Kê viên, Tỳ-kheo Tăng ở Tỳ-xá-ly đều đến đông đủ. Khi các Tỳ-kheo Tăng ở Kê viên, Tỳ-kheo tăng ở Tỳ-xá-ly đều đã tụ hội, họ tự tay dâng cúng đồ ăn uống thượng diệu. Khi biết các Tỳ-kheo đã dùng xong, thu cất bình bát, họ đem nước rửa tay cho các Tỳ-kheo, rồi dùng năm trăm món vật, mua phòng ốc cúng dường cho Tôn giả A-nan để Tôn giả sử dụng. Tôn giả A-nan đem của ấy cúng dường lại cho chư Tăng bốn phương.

Tôn giả A-nan giảng nói như vậy, mười vị Cư sĩ người ở Bát Thành, nghe Tôn giả A-nan nói rồi, hoan hỷ lãnh thọ.

Số 93: Phật Nói Kinh Tà Kiến

SỐ 93

PHẬT NÓI KINH TÀ KIẾN

Hán dịch: Mất tên người dịch, nay phụ vào

dịch phẩm đời Đông Tấn

Nghe như vầy:

Một thời, khi Đức Thế Tôn nhập Niết-bàn không lâu, Tôn giả A-nan ở tại vườn trúc Ca-lan-đà, thuộc thành La-duyệt-kỳ (Vương xá).

Bấy giờ có ngoại đạo Tà Mạng là bạn từ nhỏ của Tôn giả A-nan, sau bữa ăn trưa ung dung đi đến chỗ Tôn giả A-nan, chào hỏi, thăm viếng xong thì ngồi qua một bên, nói với Tôn giả A-nan:

Tôi có điều muốn hỏi, nếu Tôn giả cho phép tôi mới dám hỏi.

Hãy hỏi đi, Hiền giả!

Này Tôn giả A-nan, Đức Sa-môn Cù-đàm dứt bỏ tà kiến, đoạn trừ tà kiến, tại sao Ngài không nói: “Thế gian hữu thường, thế gian vô thường, thế gian hữu biên, thế gian vô biên, mạng là thân, thân là mạng, hay mạng khác thân khác, có mạng chung như vậy, hay không có mạng chung?”. Này A-nan, Đức Sa-môn Cù-đàm biết tà kiến, vậy có biết những điều ấy chăng?

Này Bà-la-môn, Đức Thế Tôn có trí tuệ, có tri kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, dứt bỏ tà kiến, đoạn trừ tà kiến, không có đề cập đến vấn đề: “Thế gian hữu thường, cho đến vấn đề không có mạng chung”. Này Bà-la-môn, Đức Thế Tôn có trí tuệ, có tri kiến, nên Đức Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác biết rõ như vậy.

Này A-nan, Đức Sa-môn Cù-đàm dứt bỏ tà kiến, đoạn trừ tà kiến, không đề cập đến vấn đề: “Thế gian hữu thường, cho đến vấn đề

không có mạng chung”. Tại sao, này A-nan, Đức Sa-môn Cù-đàm biết đó là tà kiến, điều đó làm sao biết?

Này Bà-la-môn, Đức Thế Tôn có trí tuệ, có tri kiến, là Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác, dứt bỏ tà kiến, đoạn trừ tà kiến, không có đề cập đến vấn đề: “Thế gian hữu thường, cho đến vấn đề không có mạng chung”. Này Bà-la-môn, đó là tà kiến. Nó tương ưng, hướng tới như vậy, sanh khởi như vậy, cho đến đời sau. Này Bà-la-môn, nên Đức Thế Tôn biết như vậy, có trí, có kiến, Như Lai, Bậc Vô Sở Trước, Đẳng Chánh Giác biết đó là tà kiến, nên biết như vậy.

Cho nên, này A-nan, nay tôi xin quy y với Tôn giả.

Này Bà-la-môn, chớ có quy y với tôi. Hãy như tôi đã quy y Đức Thế Tôn, ông cũng nên quy y với Ngài.

Này A-nan, nay tôi xin quy y Đức Thế Tôn, Pháp và Tỳ-kheo Tăng. Tôi xin làm Ưu-bà-tắc của Đức Thế Tôn, kể từ ngày hôm nay con xa lìa sát sanh, hôm nay xin quy y với Đức Thế Tôn.

Tôn giả A-nan nói như vậy, vị Tà Mạng kia nghe Tôn giả A-nan nói rồi hoan hỷ, vui mừng.