Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Pháp Bảo (VBeta)Trang 18/25

Tam tạng Việt · Pháp Bảo (VBeta) · Linh Sơn Đại Tạng › Bộ Bản Duyên

Đại Tập 10 · Bộ Bản Duyên I · Số 152–157

Dịch giả
Thích Tịnh Hạnh
Thông tin
Ghi trên sách: Sa Môn Thích Tịnh HạnhHội Văn Hóa Giáo Dục Linh Sơn Đài Bắc, 2000

Kinh Đại Phương Tiện Phật Báo Ân - Quyển VII

KINH ĐẠI PHƯƠNG TIỆN PHẬT BÁO ÂN

QUYỂN VII

Phẩm 9: THÂN CẬN

Phật nói:

–Các bậc Đại Bồ-tát biết ân, báo ân, tu tập các phương tiện, làm lợi ích chúng sinh, phải nên tùy thời thích nghi mà hiển bày Phật pháp.

Bấy giờ Phật bảo các vị Bồ-tát:

–Này các thiện nam tử, cách đây đã lâu, có một vị Phật ra đời, hiệu là Vô Di Vương, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Ngài ra đời để tiếp dẫn cho những kẻ có duyên với Phật pháp và khi độ hết những người ấy rồi Ngài liền vào Niết-bàn.

Sau khi Ngài nhập diệt, trong thời chánh pháp, có một người Bà-la-môn, hết sức thông minh, thọ trì năm giới, ủng hộ Phật pháp. Một hôm người Bà-la-môn, nhân có duyên sự, phải đi đến một nước khác, mà con đường này lại có nhiều giặc cướp. Cùng đi với người Bà-la-môn, còn có năm trăm người nữa. Khi đến quãng đường hiểm trở, họ liền tạm trú lại. Nơi đây thường có một bọn cướp gồm đến năm trăm tên, ẩn núp để cướp giật những khách bộ hành. Khi thấy đoàn người Bà-la-môn dừng lại, tên tướng cướp liền mật sai một người đi dò xét rồi hẹn giờ cùng xông ra. Nhưng trong đám cướp ấy lại có một người, trước kia là bạn thân với người Bà-la-môn và vì chỗ thân thiện, nên mới tới bảo người Bà-la-môn:

–Ông bạn nên biết, canh một đêm nay sẽ có cướp đến. Tôi sợ lúc đó lộn xộn sẽ làm tổn hại đến ông, nên mới đến báo trước cho ông hay. Vậy ông nên tìm cách một mình lánh xa đi, đừng để các bạn ông biết.

Nghe xong, người Bà-la-môn nghẹn ngào, đau đớn. Muốn đem

việc đó nói cho mọi người đồng hành biết, nhưng lại sợ họ giết hại người kia. Nếu họ giết hại, họ sẽ phải đọa vào ba đường ác, chịu khổ vô cùng. Mà nếu cứ im đi thì bọn cướp sẽ hại đồng bạn. Nếu bọn cướp giết hại những người đồng hành, chúng cũng sẽ phải sa vào ba nẻo ác, chịu các tội khổ. Thật là khó nghĩ! Sau một lúc phân vân, người Bà-la-môn tự quyết định: “Ta phải dùng phương tiện làm lợi ích cho chúng sinh, dù phải đọa vào ba đường ác, cũng là vì chúng sinh mà chịu khổ, chứ không phải vì bản thân.” Nghĩ xong, người Bà-la-môn liền cầm dao giết người kia đi, khiến các bạn đồng hành đều được bình an.

Khi ấy, mọi người sửng sốt, đồng thanh hỏi:

–Xưa nay, ông vốn là người cao quý, hiền lương, tại sao hôm nay lại làm một việc cực ác như vậy?

Lúc đó, người Bà-la-môn quỳ gối, chắp tay, lòng sinh hổ thẹn, nói:

–Lẽ ra tôi không được làm ác, nhưng vì lợi ích của chúng sinh và của các bạn, mà hôm nay tôi phải giết người.

Đồng bạn lại hỏi:

–Ông tự ý giết người, chứ có lợi lạc gì cho chúng tôi đâu?

Người Bà-la-môn nói:

–Đây là một tên cướp, định mưu hại các bạn. Vì các bạn mà tôi phải giết y, để các bạn được bình an trở về. Còn tội khổ phải đọa địa ngục tôi sẽ xin chịu.

Bấy giờ năm trăm người, vừa mừng vừa sợ, đồng thanh nói:

–Ở đời không gì hơn mạng sống, không gì đáng sợ hơn cái chết. Thế nên, tất cả chúng sinh đều sẵn sang bỏ cả vàng bạc, của báu, cho đến quốc thành, thê tử, hoặc cơm ăn, áo mặc để đổi lấy mạng sống.

Nói xong, liền tự nghĩ: “Người Bà-la-môn này, vì làm lợi ích cho chúng sinh, đã không sợ các nỗi thống khổ trong ba đường dữ. Ngày nay chúng ta nên ghi nhớ ân sâu và sẽ dốc báo đền ân ấy.” Nghĩ như thế rồi, tất cả đều phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Trong khi ấy, bọn cướp cũng đến và đồng thanh nói:

–Xưa nay ông là người cao quý, hiền lương, tại sao có thể làm

một việc đại ác như thế này?

Người Bà-la-môn nói:

–Thật tôi không nên làm việc cực ác ấy, nhưng vì lợi ích của chúng sinh, cũng vì tánh mạng của các ông nữa mà tôi phải làm.

Bọn cướp lại hỏi:

–Việc ông giết người có lợi ích gì cho chúng tôi?

Người Bà-la-môn bảo bọn cướp:

–Ta đã biết trước là các ngươi hiện ở đây, nhưng ta cứ mặc nhiên, không báo cho nhà vua và bạn của ta biết, bởi thế nên tánh mạng của các ngươi mới được toàn vẹn.

Nghe xong, bọn cướp tự nghĩ: “À ra vì thế mà cuộc đời của chúng ta được bình an”. Nghĩ rồi liền chắp tay nói với vị Bà-la-môn:

–Quý hóa thay, bậc Đại Sĩ! Người tu hành nguyện đại bi. Xin dạy cho chúng tôi biết, chúng tôi phải làm gì để đền đáp ân cao cả ấy?

Người Bà-la-môn nói:

–Các ngươi muốn trả ân ta, thì chỉ có cách là: Các ngươi hãy cải tà quy chánh, làm ăn lương thiện và mau phát tâm Vô thượng Bồ-đề.

Bấy giờ bọn cướp, vì muốn báo ân, liền phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Bồ-tát siêng tu tinh tấn, muốn trang nghiêm đạo Bồ-đề, muốn đền đáp ân Phật, thì phải nhớ nghĩ đến tất cả chúng sinh, như thương nhớ con ruột của mình. Tôn giả nên biết, người Bà-la-môn lúc ấy có phải là ai khác đâu, chính là Như Lai đây. Nhờ thế mà sau chín kiếp tu hành, Như Lai đã chứng đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

❧

Lại nữa, Bồ-tát tu các phương tiện, biết ân, đền ân. Khi Như Lai ở tinh xá Trúc Lâm, có một Tỳ-kheo mắc bệnh lở lói, khắp cả thân thể máu mủ thường chảy, ai cũng sợ hãi, không dám thân gần. Vị Tỳ-kheo này, ở trong một căn phòng dột nát, cách xa đại chúng.

Bấy giờ Như Lai dùng sức thần thông che mắt mọi người,

không cho ai biết, Như Lai một mình đến chỗ vị Tỳ-kheo có bệnh, trông nom săn Sóc, lấy nước rửa ráy.

Nghĩ như thế rồi, Như Lai bèn cho tất cả chư Thiên ở cõi Dục biết. Vua Thích Đề-hoàn Nhân cùng với trăm ngàn quyến thuộc vây quanh trước sau, đứng giữa không trung, mưa mọi thứ Thiên hoa và khởi các loại Thiên nhạc. Lúc đó, vua cõi trời Đao-lợi nâng một chiếc bình bách phúc trang nghiêm, trong đựng đầy nước đại bi thanh tịnh, đến trước dâng lên Như Lai, cúi đầu đảnh lễ, rồi đứng qua một bên. Như Lai liền giơ cánh tay đầy đủ phúc đức lên, thì ngay lúc ấy, từ năm đầu ngón tay nhỏ bé phóng ra những tia sáng lớn, chiếu khắp các cõi trời. Khi chư Thiên nơi cõi trời theo ánh sáng ấy mà cùng đến hội họp rồi, Như Lai mới tới chỗ người Tỳ-kheo có bệnh. Đến nơi, Như Lai liền phóng ra một luồng hào quang từ đỉnh đầu, chiếu vào vị Tỳ-kheo bị bệnh. Khi gặp được ánh sáng ấy, vị Tỳ-kheo bị bệnh cảm thấy hết đau đớn, liền ngồi dậy cúi đầu quy mạng. Lúc đó Như Lai dùng tay phải đỡ lấy nước từ Thiên đế Thích và rửa đầu cho vị Tỳ-kheo bệnh, còn tay trái thì xoa vuốt mình mẩy. Tay Như Lai đưa tới đâu thì những vết lở lói trên mình Tỳ-kheo đều khỏi đến đấy. Sau khi bình phục, vị Tỳ-kheo vui mừng khôn xiết, liền cất tiếng niệm:

–Kính lạy Đức Thích-ca Mâu-ni! Đấng Đại Từ Phụ, Đấng Vô Thượng Y Vương! Con nay đã hết thân bệnh. Xin Như Lai rủ lòng thương xót, cho con pháp dược để trừ hết bệnh hoạn của cả thân, tâm.

Bấy giờ Như Lai bảo vị Tỳ-kheo bệnh:

–Như Lai vẫn nhớ trọng ân của ngươi. Nay Như Lai muốn đền đáp ân ấy.

Nghe xong, vị Tỳ-kheo bệnh vô cùng kinh ngạc và vui vẻ. Như Lai liền chỉ dạy cho những điều lợi lạc hoan hỷ. Vị Tỳ-kheo vui mừng và ngay lúc ấy, chứng quả A-la-hán, đầy đủ ba minh, sáu thông và tám môn giải thoát.

Khi ấy, Thiên đế Thích và các quyến thuộc, cùng vô lượng Thiên chúng đều nghi ngờ, liền hỏi:

–Tại sao Đức Như Lai đã hạ thân vàng ngọc để rửa những vết ung nhọt, đầu máu mủ của người Tỳ-kheo bị bệnh, mà lại bảo là

báo ân, việc đó ra sao? Xin Như Lai vì chúng con mà phân biệt giải thích?

Phật bảo Đế Thích và chư Thiên:

–Các ông hãy nghe cho kỹ tôi sẽ vì các ông mà nói các việc kiếp trước.

Này Đế Thích, ở đời quá khứ, cách đây vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, có một ông vua độc ác, vô đạo, thường hay áp bức, ức hiếp dân lành một cách phi lý để đoạt của cải. Ông vua độc ác này có một bày tôi thân tín, tên là Ngũ Bá. Nhà vua cho Ngũ Bá toàn quyền trừng phạt những người phạm pháp, hoặc thi ân hay gia uy là tùy ở Ngũ Bá, nhưng nếu có lợi lộc lo lót, thì phải chia cho nhà vua. Vì vậy Ngũ Bá thường hay đánh đập phạm nhân; ai có nhiều tiền của hối lộ thì tha, ai không có tiền lo lót thì đánh đập có khi đến chết và coi đó là việc rất thường.

Một hôm, có một người Ưu-bà-tắc phạm chút lỗi nhỏ, được giao cho Ngũ Bá tùy ý trừng phạt. Nhưng Ngũ Bá vốn biết người Ưu-bà-tắc này là một người hiền lành, phúc hậu, nên không nỡ đánh đập, bèn tha cho, do đó người Ưu-bà-tắc được thoát nạn và vui mừng khôn xiết. Kiều-thi-ca nên biết: Ngũ Bá lúc bấy giờ, nay là vị Tỳ-kheo bị bệnh và người Ưu-bà-tắc nay là Như Lai. Cho nên, Bồ-tát trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, ân tuy nhẹ nhưng cũng lo đền đáp, cho đến khi thành Bậc Chánh Giác mà lòng thường không quên.

Lúc đó, Thiên đế Thích và vô lượng Thiên chúng hết sức vui mừng, có bốn vạn tám ngàn chư Thiên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Phát tâm xong rồi, bèn tấu thiên nhạc cúng dường Như Lai và đoạn trở về cõi trời.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Nếu người thiện nam, thiện nữ biết ân, muốn báo ân, thì phải làm bốn việc sau đây:

1.Phải gần gũi bạn hiền.

2.Phải dốc lòng nghe pháp.

3.Phải suy nghĩ về nghĩa lý.

4.Phải đúng như pháp mà tu hành.

Lại có bốn việc nữa sau đây:

1.Theo pháp chứ không theo người.

2.Theo nghĩa, không theo chữ.

3.Theo trí, không theo thức.

4.Theo Kinh liễu nghĩa, không theo Kinh không liễu nghĩa.

Làm theo tám việc ấy gọi là biết ân.

Nếu lại làm theo tám pháp sau đây mà không nhiễm đắm gọi là báo ân:

1.Lợi.

2.Suy.

3.Hủy.

4.Khen.

5.Tán thán.

6.Chê bai.

7.Khổ.

8.Vui.

Lại nữa, nếu làm theo bốn việc sau đây thì gọi là biết ân và báo ân:

1.Thấy những kẻ độc ác, lòng sinh thương xót, là nhân duyên để tu tập lòng Từ.

2.Thấy những người đau khổ, mắt không thể rời, là nhân duyên để khởi tâm Bi.

3.Thấy Sư trưởng, Cha mẹ và những bậc có đức, tâm tánh vui vẻ, là nhân duyên để khởi tâm Hỷ.

4.Thấy những người thù oán, lòng không giận tức, là nhân duyên để tu tập tâm Xả.

Bấy giờ Tôn giả A-nan sửa lại y phục, đến trước Phật, bạch:

–Bạch Thế Tôn, khi Thế Tôn mới phát tâm Bồ-đề, đã biết ân, báo ân mà làm theo bốn việc kể trước như thế nào?

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Ở đời quá khứ, cách đây vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, có một vị Phật, hiệu là Tỳ-bà-thi, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Ngài ra đời để giáo hóa cho chúng sinh có duyên với Phật pháp. Những người có duyên với Phật pháp sau khi được giáo hóa xong, Ngài mới vào

Niết-bàn. Thời kỳ chánh pháp và tượng pháp của Phật diệt rồi, có một nước gọi là Ba-la-nại, dân chúng giàu có, đất đai phì nhiêu. Vua dùng chánh pháp trị nước, không ức hiếp dân lành. Trong nước có một dãy núi tên là Tiên thánh sơn. Trên núi thường có năm trăm vị Bích-chi-phật và rất nhiều Thần, Tiên chứng đắc năm phép thần thông. Lại có vô số cầm thú, trong số này có con sư tử tên Kiên Thệ, lông vàng chói lọi, mạnh khỏe lực lưỡng, bệ vệ uy nghiêm, khi cất tiếng rống, chim đang bay phải rơi xuống, các thú rừng đều sợ hãi, tìm nơi ẩn núp.

Một hôm, sư tử Kiên Thệ đến chỗ khe núi, thấy một vị Bích-chi-phật, thân tướng uy nghi, thanh tịnh. Kiên Thệ thấy, thì lòng vui mừng, không sợ. Rồi từ đó,cứ ngày ngày đến gần để nghe vị Bích-chi-phật tụng kinh, thuyết pháp. Bấy giờ có người thợ săn, thấy sư tử Kiên Thệ mình vàng óng ả thì hết sức mừng rỡ, liền tự nghĩ: “Nếu mình bắt được con sư tử kia, lột da đem dâng nhà vua chắc sẽ được ban thưởng rất nhiều, bảy đời không phải thiếu thốn! Nhưng sư tử Kiên Thệ là chúa Sơn lâm, cung tên khó có thể bắn nổi và bẫy sập cũng khó bắt được. Vậy ta phải lập mưu để bắt. Kiên Thệ thường kính mến và gần gũi vị Sa-môn Bích-chi-phật, ta phải giả dạng làm Sa-môn, giấu cung tên có tẩm thuốc độc dưới lớp ca-sa, rồi từ từ tiến đến ngồi bên gốc cây kia. Kiên Thệ thấy ta tất sẽ lại gần, lúc đó ta sẽ giương cung bắn, thì chắc trăm phần là được”.

Nghĩ như thế rồi, liền trở về nói với người nhà:

–Tổ tiên ta đã trải mấy đời làm nghề săn bắn, mà ta chưa từng nghe nói có con thú nào lại có bộ lông vàng chói như thế, huống nữa bây giờ ta được thấy, thì phải bắt cho bằng được.

Nói xong, y lập tức cạo đầu, khoác áo ca-sa như đã định trước, rồi trở vào trong núi, ngồi bên gốc cây. Khi thấy người Tỳ-kheo giả mạo kia, sư tử Kiên Thệ sinh lòng vui mừng, tiến ngay lại gần, liếm chân Tỳ-kheo. Lúc đó, người thợ săn giương cung bắn ngay. Bị trúng tên độc, sư tử gầm thét, kêu rống, muốn vồ lấy gã thợ săn mà xé tan thân xác, nhưng lại nghĩ rằng: “Đó là một vị Sa-môn, mặc áo hoại sắc là hình dáng tiêu biểu của chư Phật, Hiền thánh. Nếu ta định giết thì chẳng khó gì, nhưng nếu giết người tức là phá hoại cái tướng tiêu biểu của chư Phật, Hiền thánh”. Nghĩ như thế rồi, liền nuốt giận

chịu khổ. Sau một lúc lâu, vì thuốc độc chạy khắp thân thể, sư tử cảm thấy đau đớn, khó nhẫn, lại định cấu xé người thợ săn. Nhưng lại nghĩ rằng, nếu giết thì không khó, nhưng chư Phật, Hiền thánh sẽ quở trách, hơn nữa người đời sẽ không phân biệt được thiện ác. Đây là một kẻ xấu ác, mang lòng thâm độc, âm mưu hại ta, nếu ta không nhịn được thì cũng không khác gì kẻ kia. Người tu hành nhẫn nhục, ai cũng kính mến, kẻ không nhẫn nhịn, ai cũng ghét bỏ, vì thế mà càng thêm phiền não thì sinh tử thêm lên, sinh tử càng tăng thì phải sinh vào những nơi nạn xứ; sinh vào nơi nạn xứ, thì xa lìa bạn lành, xa lìa bạn lành thì không được nghe chánh pháp, không được nghe chánh pháp càng sinh hoài nghi, hoài nghi càng nhiều thì phải xa lìa đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, vì thế ta không nên làm ác. Nghĩ như thế rồi, liền nói kệ:

Đối người mặc áo pháp

Xin tự nguyện bỏ mình

Trọn không khởi tâm ác.

Đối với người xuất gia

Xin tự nguyện bỏ mình

Trọn không khởi tâm ác.

Nói kệ xong, liền ngã xuống tắt thở. Lúc đó, trời đất rúng động, cầm thú sợ hãi bỏ chạy tứ tán, trời xanh mưa máu, mặt nhật lu mờ. Bấy giờ tên thợ săn mới cởi bỏ áo pháp, cầm dao lột lấy da sư tử đem về. Khi về tới nhà liền mang đến dâng lên vua. Vua thấy tấm da của sư tử thì vui mừng, mới nói với quần thần:

–Ta chưa từng nghe thấy có giống thú nào mà lông lại vàng chói như thế. Vậy mà hôm nay mắt lại được thấy, thế mới lạ.

Vua mới hỏi người thợ săn dùng cách nào mà có được tấm da ấy. Người thợ săn tâu vua:

–Nếu Bệ hạ có tha cho hạ thần, thì hạ thần mới dám tâu.

Nhà vua nói:

–Cho phép nhà ngươi cứ theo ý mà nói.

Người thợ săn bèn thuật lại đầy đủ câu chuyện cho vua nghe. Nghe xong, vua thấy lòng nghẹn ngào, đau đớn, nói chẳng nên lời, liền triệu tập tất cả quan đại thần và các tiểu vương lại mà tuyên bố:

–Các khanh nên biết, ta từng được nghe các bậc trí giả nói rằng, nếu có con thú nào lông mình thuần sắc vàng óng, tức là vị Bồ-tát hóa thân, vì hết thảy chúng sinh, mở lòng Bồ-đề mà làm việc đại lợi ích. Tại sao ngày nay, tên thợ săn độc ác này dám dùng quỷ kế để giết hại một vị Bồ-tát? Nay nếu ta đem quan tước, bổng lộc, voi, ngựa, của báu, cơm áo, tiền tài và tơ lụa mà ban thưởng cho kẻ ác này, thì tức là ta đã hùa với y mà làm việc vô đạo.

Nói xong liền đem người thợ săn ra chém đầu. Rồi đem bộ da sư tử vào trong núi, tìm lấy xác chết bọc lại và dùng ngưu đầu chiên-đàn chất lên thành giàn mà hỏa thiêu. Xong xuôi thì thu lấy xá-lợi, xây tháp cúng dường.

Phật bảo Tôn giả A-nan và đại chúng:

–Các thiện nam tử, sư tử Kiên Thệ bấy giờ, nay là Như Lai, Thích-ca Văn Phật vậy. Bồ-tát thân cận bạn lành như thế cho đến mất cả thân mạng mà không khởi tâm ác. Vì sao vậïy? Là do biết ân và báo ân. Bởi thế Bồ-tát thường được gần gũi thiện hữu tri thức và chóng thành tựu được đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Thiện nam tử, Bồ-tát siêng tu, gần gũi thiện tri thức, cầu nghe chánh pháp, cho đến một câu, một bài kệ hoặc một nghĩa để diệt trừ tất cả phiền não trong ba cõi. Khi Bồ-tát dốc lòng cầu lời Phật dạy, vì khao khát phép mầu, nên chẳng tiếc thân mạng, dù có phải đứng trên sắt nóng, bị lửa thiêu đốt cũng không lấy thế làm lo. Bồ-tát vì một câu kệ còn chẳng tiếc thân mạng, huống chi cả mười hai bộ Kinh. Vì một câu kệ mà đến thân mạng còn không tiếc, huống chi là những báu vật khác. Là vì cái lợi nghe pháp làm cho thân tâm được yên vui, sinh ra tín tâm chân chánh. Được thấy người thuyết pháp, cũng như thấy cha mẹ, lòng không dám khinh lờn. Vì chúng sinh mà dốc lòng nghe pháp, chứ không phải vì lợi lộc; vì tạo lợi ích cho chúng sinh chứ không phải vì tư lợi. Vì chánh pháp mà không sợ mọi nạn khổ, cho đến đói khát, nóng lạnh, hổ lang, thú dữ và những việc giặc giã, trộm cướp, tất cả đều không sợ. Trước phải điều phục lấy mình, diệt trừ tận gốc các phiền não, rồi sau mới nghe pháp. Khi nghe pháp, lòng không rối loạn, cung kính người nói pháp, tôn trọng pháp, thế gọi là Bồ-tát biết ân, báo ân.

Thế nào gọi là Bồ-tát dốc lòng nghe pháp? Nghe pháp có bốn điều:

1.Tâm thành tín.

2.Tâm chuyên chú.

3.Tâm cung kính.

4.Tâm thiện.

Sở dĩ Bồ-tát dốc lòng nghe pháp, cần cầu mười hai bộ Kinh, là vì nhớ nghĩ đến ân sâu nặng của Phật, muốn cho chánh pháp của Phật được lưu hành khắp nơi, muốn cho Phật pháp trường tồn mãi mãi; muốn cho thế gian tin ở Phật pháp, khiến cho tất cả chúng sinh đều chứng được đạo Vô thượng Bồ-đề. Thế là Bồ-tát vì nghĩ đến vô lượng chúng sinh ở mười phương, vì đền đáp ân sâu dày của Phật, cho nên dốc lòng nghe pháp, cần cầu mười hai bộ Kinh.

Tại sao Bồ-tát lại cần cầu Phật pháp? Là vì muốn khiến cho chúng sinh, phát sinh lòng tin, cho nên Bồ-tát cần cầu Phật pháp.

Tại sao Bồ-tát phải tìm hiểu Nhân luận? Là vì muốn hiểu thấu mọi tội lỗi, muốn phá trừ các tà thuyết của ngoại đạo, muốn biết phương tiện để điều phục chúng sinh, muốn phân biệt rõ ý nghĩa của lời Phật dạy để đối trị những lời nói của thế gian. Bởi thế Bồ-tát phải tìm hiểu Nhân luận.

Tại sao Bồ-tát phải tìm hiểu Thanh luận? Là vì muốn cho lời nói được thanh tịnh trang nghiêm. Nếu lời nói không thanh tịnh thì không thể giải thích rõ ràng mọi ý nghĩa, vì muốn hiểu biết tất cả mọi nghĩa lý để làm cho chánh pháp khỏi bị tổn hại; để diệt trừ lòng kiêu mạn của người khác và phá tan mọi tà kiến. Vì muốn biết phương tiện để điều phục chúng sinh, bởi thế mà Bồ-tát phải tìm hiểu Thanh luận.

Tại sao Bồ-tát phải tìm hiểu các phương thuốc? Là vì muốn khiến cho chúng sinh thoát khỏi bốn trăm lẻ bốn thứ bệnh, xa lìa các điều ác; vì thương xót tất cả chúng sinh, vì muốn cho chúng sinh phát sinh lòng tin tưởng để tránh mọi khổ đau, cho lòng được yên vui. Khi lòng đã được yên vui thì thường nhớ nghĩ đến tâm đại bi cứu độ chúng sinh của Phật. Bởi thế mà Bồ-tát phải tìm hiểu mọi phương thuốc.

Tại sao Bồ-tát phải tìm hiểu các học thuật thế gian? Là vì

muốn tạo lợi ích cho chúng sinh một cách dễ dàng. Là vì nếu hiểu suốt các học thuật thế gian thì rất dễ phá trừ lòng kiêu mạn của mọi người để điều phục họ, khiến cho họ sinh lòng chánh tín, trừ bỏ các tà kiến và chấp trước. Bởi thế mà Bồ-tát phải tìm hiểu các học thuật thế gian. Nếu Bồ-tát nào không chịu cầu học năm việc ấy thì không thể chứng được đạo Vô thượng Bồ-đề. Vì muốn đạt được đạo quả Vô thượng Bồ-đề mà Bồ-tát phải cầu năm việc ấy.

Bồ-tát ghi ân, trả ân là vì chúng sinh mà nói. Nhưng nói việc gì? Và nói bằng cách nào?

Nói việc gì là nói về mười hai bộ Kinh. Còn nói cách nào là phải thông thạo năm việc kể ở trên. Vì muốn chứng được đạo Vô thượng Bồ-đề cho nên phải nói theo hai cách:

1.Nói pháp theo thứ lớp;

2.Nói pháp theo thanh tịnh.

Nói pháp theo thứ lớp là: Trước phải nói bố thí, kế nói trì giới… cho đến trí tuệ. Nếu muốn ghi ân, đền ân, thì phải suy nghĩ đúng nghĩa lý, rồi như pháp mà tu hành. Thế gọi là nói pháp theo thứ lớp.

Nói pháp thanh tịnh là: Nếu người nghe thì ngồi mà người nói lại đứng thì không nên nói pháp. Nếu người nghe cố tìm những lỗi của pháp và của người nói pháp, thì cũng không nên nói pháp. Nếu người nghe căn cứ vào người nói mà không căn cứ vào pháp, thì cũng không nên nói pháp. Nếu người nghe chấp theo chữ mà không y theo nghĩa, thì cũng không nên nói pháp, cho đến người nghe không y theo Kinh liễu nghĩa thì cũng không nên nói pháp. Tại sao vậy? Là vì những người ấy không biết cung kính chư Phật, Bồ-tát và pháp thanh tịnh. Nếu người nói pháp biết tôn trọng pháp và những người nghe pháp cũng biết quý kính, dốc lòng nghe pháp, không sinh tâm khinh nhờn, thế gọi là nói pháp thanh tịnh.

Lại nữa, nói pháp theo thứ lớp là nói tất cả về các pháp. Nói tất cả về các pháp nghĩa là nói mười hai bộ Kinh cho đến một câu, một bài kệ hay nửa bài kệ, trong đó tùy theo lời nói, ý nghĩa và phương pháp để tùy cơ theo phương tiện trình bày, chỉ giáo, đem lại lợi ích cho mọi người. Cũng có khi cần phải dùng lời quở trách, có lúc nên nói thẳng, cũng có khi cần phải thí dụ, cứ tùy chỗ nên nói,

hoặc nói gần gũi cho người nghe dễ hiểu, cứ tùy theo chỗ người muốn nghe, dùng phương tiện mà nói pháp, thế gọi là Bồ-tát biết ân và đền ân, theo thứ lớp mà nói pháp.

Nói pháp thanh tịnh là: các bậc Đại Bồ-tát đối với những việc oán ghét phải tu tập lòng Từ. Khi đã được lòng Từ rồi, dùng mọi phương tiện để nói pháp cho những người xấu ác, những người buông lung cho đến những kẻ tham đắm dục lạc, tâm ý phóng túng và cả những người nghèo khổ, khiến cho họ đều cùng được tỉnh ngộ, đừng vì khen mình chê người, đừng vì chuyện ăn uống, lợi lộc và danh vọng. Thế gọi là Bồ-tát biết ân và đền ân mà nói pháp thanh tịnh. Theo đúng như pháp mà tu tập các điều thiện, diệt trừ ba nghiệp ác, đầy đủ sự thanh tịnh, ghi ân đền ân để trang nghiêm đạo Vô thượng Bồ-đề. Nếu các bậc Đại Bồ-tát muốn nhớ ân để trả ân thì phải suy nghĩ về giáo nghĩa, học rộng, nghe nhiều để thông suốt tất cả, để nêu cao ngọn đuốc Phật pháp. Nếu muốn làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, thì phải tu các pháp bố thí, trì giới…, lại phải cúng dường những người nói pháp, không tìm lỗi của pháp và của người nói pháp, không mang lòng ác hại, đem sự yên vui cho mọi người, thế gọi là biết ân. Sau khiến cho cả mình và người được hưởng phúc báo ở cõi người và cõi trời, cho đến khi chứng được đạo quả Niết-bàn, thế gọi là báo ân.

Lại nữa, Bồ-tát phải theo bốn phép để tu hạnh nhẫn nhục, diệt trừ lòng bất nhẫn, trang nghiêm đạo Bồ-đề:

• Khuyên tất cả chúng sinh tu hạnh nhẫn nhục.

• Tự mình nhẫn và dạy người khác nhẫn để xa lìa sự sợ hãi, thế gọi là biết ân.

• Nhờ sự nhẫn nhục nên không sinh lòng giận hờn, không làm hại ai, không phải chịu khổ não nên không ân hận.

• Sau khi bỏ thân này, được hưởng phúc báo ở cõi người và cõi trời, cho đến chứng được đạo quả Niết-bàn, thế gọi là báo ân.

Này các thiện nam tử, Bồ-tát lại theo bốn việc mà siêng tu tinh tấn để diệt bỏ sự biếng trễ, trang nghiêm đạo Bồ-đề:

Khuyên tất cả chúng sinh vì đạo Bồ-đề mà siêng tu tinh tấn.

Xa lìa mọi phiền não, tăng trưởng các pháp lành cho thân được yên vui, thế là tư lợi.

Bồ-tát tinh tấn, không làm phiền chúng sinh, đánh đập, chửi rủa, thế là lợi tha.

Bỏ thân này rồi, được hưởng phúc báo ở cõi người, cõi trời, mình được yên vui, cho đến được đạo Bồ-đề, thế là được đạt quả báo lớn lao.

Lại nữa, Bồ-tát theo bốn việc mà tu phép định để dứt trừ tâm tán loạn, trang nghiêm đạo Bồ-đề:

Khuyên tất cả chúng sinh vì đạo Bồ-đề mà tu Thiền định.

Đời này được yên vui, thân tâm vắng lặng, thế gọi là biết ân.

Vì thân tâm vắng lặng, nên không làm phiền chúng sinh, thế gọi là biết ân, đền ân.

Bồ-tát bỏ thân này rồi, được thân thanh tịnh, yên ổn vui vẻ, chứng được Niết-bàn.

Thế là Bồ-tát theo bốn việc mà tu Thiền định.

Lại nữa, Bồ-tát biết ân, đền ân, cũng phải theo bốn việc mà thành tựu trí tuệ để diệt trừ vô minh, trang nghiêm đạo Bồ-đề:

Dùng pháp Tứ nhiếp dạy bảo chúng sinh, vì đạo Bồ-đề, tu hành trí tuệ.

Vì hiểu thấu “tánh”, “tướng” của các pháp, nên mình được yên vui, thế là tự lợi.

Có thể giúp chúng sinh về các việc thế gian và xuất gian, thế là lợi tha.

Có thể tiêu trừ được hai chướng là phiền não và trí tuệ phàm phu, thế là được quả báo lớn. Như vậy gọi là biết ân, đền ân.

Đó là Bồ-tát theo bốn việc mà tu trí tuệ không thể nghĩ bàn.

Lại nữa, Bồ-tát dùng trí tuệ kiếp trước, biết được các việc kiếp trước, hiểu suốt các nghiệp của chúng sinh, dù thiện hay ác, cũng đã đến ngày được hưởng một duyên lành. Cho nên Bồ-tát, vì muốn tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh, đã dùng đại phương tiện, từ cung trời Đâu-suất, đầy đủ thọ mạng, có ba điều tối thắng:

1.Thọ mạng hơn hết.

2.Đẹp đẽ hơn hết.

3.Danh thơm hơn hết.

Khi mới giáng sinh, phóng ra những tia sáng lớn, chiếu khắp mười phương và đã biết trước giờ phút ra đời ngay từ khi mới thọ

thai. Lúc vừa sinh ra, đã đi bảy bước, không phải dìu dắt và tự nói:

“Kiếp này là kiếp sau chót của Ta.”

Bấy giờ, chư Thiên, Quỷ, Thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già dâng các thứ hoa, hương vi diệu trỗi ca nhạc và treo phan, phướn cúng dường. Bồ-tát có ba mươi hai tướng đẹp đẽ trang nghiêm, không ai hơn được; thân thể khỏe mạnh, khí lực đầy đủ, dùng sức từ thiện dẹp chúng ma quân. Khi lên bảy tuổi, không học thế sự mà hiểu biết tất cả, học không cần thầy, tự tu mà chứng đạo quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Sau khi thành đạo, Phạm thiên khuyến thỉnh chuyển bánh xe pháp tế độ chúng sinh. Khi nhập đại định thì dù cho sấm sét cũng không lay chuyển. Các loài thú vật thường đến gần gũi, mến như mến cha mẹ; súc vật dâng các thức ăn vì Phật hiểu lòng mình. Linh thần tuôn mưa, tắm gội thân thể, cây rủ cành lá, che rợp khắp người. Trong sáu năm tu khổ hạnh, Ma thường tìm kiếm mà không thấy một lỗi lầm. Thường ngồi thiền định, thành tựu tâm niệm, khéo hiểu biết các giác quan có lúc khởi, lúc diệt. Đó là điểm bất khả tư nghị của Bồ-tát giống với chúng sinh. Còn điểm khác với chúng sinh, là Bồ-tát làm lợi ích cho tất cả mọi loài, như người điên được thấy Như Lai thì trở lại bản tâm, người mù được thấy, người điếc được nghe, người sinh ngược trở lại thuận và những tánh tham, sân, si đều diệt trừ. Đó là chỗ bất khả tư nghị của Bồ-tát khác với chúng sinh.

Lại nữa, tuy cũng sinh ra như chúng sinh, nhưng chỗ hành động của Như Lai không thể nghĩ bàn: Như Lai thường nằm nghiêng về bên phải như Sư tử vương, dù cỏ hay lá cũng không làm động loạn được, gió cuốn, bão táp mà y phục không lay động. Khi bước chân đi, như Sư tử vương và Bạch nga vương. Nếu lúc muốn đi, bao giờ cũng bước chân phải trước, những chỗ đi qua đều bằng phẳng không còn cao thấp. Khi ăn xong, không còn Sót một hạt cơm ở miệng. Đó là chỗ “Cộng sinh” bất khả tư nghị của Như Lai.

Lại nữa, tuy cũng sinh như chúng sinh, nhưng Như Lai có ba mươi tướng không thể nghĩ bàn:

1.Bàn chân bằng phẳng.

2.Bàn chân có ngàn xoáy ốc.

3.Ngón tay dài và nhỏ.

4.Gót chân đầy đặn.

5.Ngón tay có nhiều vân.

6.Chân tay mềm mại.

7.Bụng tròn trónh, đầy đặn như bụng Kim sắc lộc vương.

8.Mắt cá chân bằng phẳng.

9.Tay dài tới đầu gối.

10.Tướng âm tàng, như tượng mã vương.

11.Mình tròn trặn, đầy đặn như cây Ni-câu-đà.

12.Lông trong mình đều nghiêng lên phía trên.

13.Lông đều xoáy theo bên phải.

14.Thân mình sắc vàng.

15.Thường chiếu sáng cách thân tám thước.

16.Lớp da mịn màng, không dính bụi bặm.

17.Bảy chỗ đầy đặn, bằng phẳng.

18.Nửa mình trên như mình sư tử.

19.Cánh tay tròn lẳn.

20.Xương ngực bằng phẳng.

21.Thân hình vạm vỡ.

22.Trong miệng có bốn mươi răng.

23.Răng nhỏ khít và rất đều.

24.Răng trắng như ngà.

25.Hàm vuông như hàm sư tử.

26.Khi ăn thấy hương vị thượng hảo.

27.Đỉnh trên trán nhô lên thành tướng nhục kế.

28.Lưỡi dài và rộng.

29.Tiếng như tiếng Phạm âm.

30.Sắc mắt xanh biếc.

31.Mắt như mắt ngưu vương.

32.Khoảng giữa lông mày có một sợi lông dài và trắng.

Như thế cho đến tám mươi vẻ đẹp không thể nghĩ bàn. Mỗi mỗi tướng tốt lại có vô lượng trăm ngàn vẻ đẹp huyền diệu. Mỗi một tướng tốt đều là kết quả của sự tu tập diệu hạnh của Bồ-tát từ lúc mới phát tâm Bồ-đề kiên cố cho đến khi được thành tựu đạo quả Vô thượng Bồ-đề.

Phật lại nói:

–Như Lai đã từng trong vô lượng a-tăng-kỳ kiếp dốc lòng tu trì tịnh giới, cho nên nay mới được tướng bàn chân bằng phẳng. Nhờ sự cúng dường Cha mẹ, Hòa thượng, Sư trưởng và các bậc có đức, cho nên được tướng ngàn xoáy ốc dưới bàn chân. Đối với chúng sinh không mang lòng làm hại, không có ý tưởng cướp đoạt. Hễ thấy Cha mẹ, Hòa thượng, Sư trưởng và những bậc có đức thì ra đón chào, sửa đặt tòa ngồi, cung kính lễ bái, dẹp bỏ lòng kiêu mạn, nhờ thế mà nay được tướng ngón tay dài và nhỏ. Có đủ ba hạnh kể trên, nên được tướng gót chân đầy đặn. Nhờ dùng Tứ nhiếp pháp giúp đỡ chúng sinh, nên được tướng ngón tay có nhiều vân. Dùng các thứ dầu thơm tắm gội cho Cha mẹ, Sư trưởng và các bậc có đức, nhờ thế mà được tướng chân tay mềm mại. Nhờ công tu tập các pháp lành không biết chán mỏi, nên được tướng bụng tròn trặn, đầy đặn. Nghe pháp vui vẻ, thích nói lại cho người khác nghe và ưa làm việc đạo, nhờ thế mà được tướng mắt cá chân bằng phẳng. Nhờ ba nghiệp thanh tịnh, khám bệnh cho thuốc, phá trừ lòng kiêu ngạo, ăn uống có chừng mực, nên được tướng tay dài bằng gối. Thấy người ta chia rẽ, dùng lời nói khéo khiến cho người ta đoàn tụ với nhau. Biết tự tu hổ thẹn, lại dạy người tu, nhờ thế mà được tướng âm tàng như tượng mã vương. Tự mình tu sạch ba nghiệp, lại dạy người khác tu, nếu chúng sinh nào đau ốm thì tìm cách chạy chữa, do thế mà được tướng thân tròn mình lẳn. Nhờ lòng vui vẻ nghe pháp, lại hay nói lại cho người khác nghe, mà được tướng lông trong mình đều hướng lên phía trên. Suy nghĩ ý nghĩa sâu xa của các pháp, ưa tu các pháp lành, cúng dường Cha mẹ, Sư trưởng và những bậc có đức; nếu đi dọc đường gặp pháp, hoặc tăng phòng đều cúng dường, giữa đường nếu có gạch đá, gai gốc hay vật bẩn thỉu thì dọn đi, nhờ thế mà được có tướng lông trong mình đều xoáy về bên phải. Nếu đem thức ăn hoặc đồ châu báu cho người thì không bao giờ sinh lòng sân hận, nhờ thế mà được hai tướng: một là sắc da vàng, hai là thường có ánh sáng và lại được tướng da mịn màng, không dính bụi nhơ. Thường giúp cho người những thứ cần dùng, nhờ thế mà được tướng bảy chỗ đầy đặn. Tự mình dẹp bỏ tánh kiêu mạn, biết điều hòa tánh tình, tùy theo sở thích của mọi người, như pháp tu hành để diệt các điều bất thiện và tăng trưởng các pháp lành, nhờ thế mà được tướng nửa mình trên

như thân sư tử, tướng cánh tay tròn lẳn và tướng xương ngực bằng phẳng, tướng ngón tay nhỏ, tướng thân hình đầy đặn. Nhờ không nói lưỡi hai chiều và làm cho những người tranh giành phải hòa thuận mà được tướng có bốn mươi răng, tướng răng khít không kẽ hở, tướng răng bằng nhau, đều đặn. Nhờ tu các nghiệp từ bi, thiện lạc mà được tướng răng trắng như ngà. Thấy người thiếu thốn, vui vẻ giúp đỡ, đón thưa, nhờ thế mà được tướng hàm vuông như hàm sư tử, coi tất cả chúng sinh như một người con, vì thế mà được tướng ăn thức gì cũng thấy mùi vị thượng hảo; thường bố thí chúng sinh pháp vị vô thượng, gặp người hay quên thì cho trí nhớ, tự mình giữ năm giới, lại dạy người cũng tu tập lòng Từ, hay bố thí pháp cho mọi người, nhờ nhân duyên ấy mà được tướng nhục kế, tướng lưỡi dài rộng, cứ như thực mà nói pháp cho mọi người vui mừng, nói những lời êm ái, dịu dàng, không đúng giờ không nói, do đó mà được tướng tiếng Phạm âm. Chứa góp lòng thương, coi tất cả chúng sinh như cha mẹ, nhờ nhân duyên ấy mà được sắc mắt xanh biếc và tướng mắt như mắt Ngưu vương, thấy những người có đức, thành thật tán thán, do đó mà được tướng bạch hào.

Đó là ba mươi hai tướng, tuy có những nhân duyên khác nhau, nhưng nhân duyên chính là cái nhân “trì giới” và “tinh tấn”. Tại sao vậy? Vì nếu không chịu trì giới và siêng tu tinh tấn, thì đến thân người còn chẳng được làm, nói chi đến ba mươi hai tướng tốt?

Lại nữa, phàm đã làm việc thì lòng nhất định không hối hận, nhờ thế mà được tướng bàn chân bằng phẳng. Và khi làm việc thì dốc lòng làm, do đó mà được tướng ngàn xoáy ốc dưới bàn chân, tướng ngón tay có nhiều vân, tướng bảy chỗ bằng phẳng tướng da mịn màng, tướng thân thẳng và tròn, tướng lưỡi dài rộng. Thường tu các pháp thiện và dạy người khác tu, cho nên được tướng ngón tay dài nhỏ; tướng tay chấm gối; tướng thường phát ra ánh sáng cách xa tám thước và tướng răng khít không thưa hở. Nhờ công tu sạch ba nghiệp nên được các tướng khác.

Lại nữa, đối với chúng sinh, sinh tâm thuần thiện, nhờ nhân duyên ấy được tướng tay chân mềm mại, da thịt mịn màng, bụi nhơ không bám. Vì theo thứ lớp và thời tiết mà tu tập các pháp lành, cho nên được tướng thứ hai, thứ ba và thứ tư. Ưa làm điều lành, lòng

không chán nản, nhờ nhân duyên ấy mà được tướng thân sắc vàng; tướng thân thường sáng; tướng răng trắng; tướng giữa khoảng lông mày có sợi lông trắng. Nếu nghe người ta ca ngợi đức tánh của mình không sinh lòng kiêu mạn, giấu giếm việc lành không cho người khác biết, nhờ nhân duyên ấy mà được tướng mã tàng. Phàm tu các việc lành đều hồi hướng cho đạo Bồ-đề, vì thế mà được tướng lông trong mình đều hướng lên phía trên và đều xoay theo bên phải; tướng trong miệng có bốn mươi chiếc răng; tướng khi ăn thấy mùi vị thượng hảo. Nhờ nhân duyên siêng tu tinh tấn, nên được tướng hàm vuông như hàm sư tử; tướng nửa thân trên như mình sư tử. Dốc lòng thương nhớ tất cả chúng sinh, như mẹ thương con, nhờ nhân duyên ấy mà được tướng răng nhỏ và bằng phẳng, tướng mắt xanh biếc như mắt Ngưu vương. Nhờ tu tập các pháp lành không biết chán nản, cho nên được các tướng khác.

Các bậc Đại Bồ-tát, khi dựa vào tịnh hạnh mà tu ba mươi hai tướng tốt, khi các nghiệp đã được thanh tịnh, tuy có ba mươi hai tướng tốt như thế nhưng chưa đầy đủ, chưa được hoàn toàn trong sáng. Bồ-tát còn phải tu theo mười hai hạnh để thấu suốt đầy đủ tất cả các pháp của Phật. Tuy vô lượng tướng của chúng sinh không giống nhau, có thượng, trung và hạ không thể nghĩ bàn. Bởi thế Phật nói, trong ba mươi hai tướng, đem công đức tích chứa góp hợp của tất cả chúng sinh mà so sánh thì mới chỉ bằng cái tướng mảy lông của Như Lai. Tất cả các lỗ chân lông đều có công đức, chứa góp hòa hợp mà thành một vẻ đẹp, rồi tập hợp công đức của tám mươi vẻ đẹp, tăng gấp trăm lần mới thành một tướng. Duy chỉ có hai tướng Bạch hào và Nhục kế thì phải tập hợp tất cả các tướng khác, tăng đến ngàn lần mới thành được hai tướng đó. Do đem hòa hợp tất cả công đức, đem hết công đức của ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp tăng lên ngàn vạn ức lần mới thành được cái tướng Lôi âm của Như Lai, mà âm vang xa thẳm đến vô lượng, vô biên thế giới của chư Phật nhiều như vi trần cũng đều nghe thấy. Vì làm lợi ích cho chúng sinh mà Bồ-tát tu hạnh đại từ bi, nhớ ân đền ân, tu tập các pháp sâu xa mầu nhiệm khó thể nghĩ bàn và các tướng tốt vi diệu như thế. Trong mỗi tướng có thể làm lợi ích cho vô lượng trăm ngàn vạn ức chúng sinh, khiến cho họ đều phát tâm Bồ-đề, lần lượt

tu tập, đầy đủ công đức, cho đến thành được ba mươi hai tướng tốt đẹp. Khi có đủ các tướng tốt đẹp rồi, đều khiến đi đến gốc cây Bồ-đề, hàng phục ma quân, chứng thành Phật quả, quay bánh xe chánh pháp, độ cho chúng sinh qua khỏi bể khổ, ngu si, sinh tử mà lên bờ giác ngộ, giải thoát yên vui để thành tựu công việc lợi ích cho tất cả muôn loài.

Phật bảo Tôn giả A-nan, tất cả đại chúng và các bậc Đại Bồ-tát:

–Các thiện nam tử, các vị những ai có thể luôn nhớ ân của Phật, hộ trì chánh pháp, biên chép đọc tụng kinh Đại Phương Tiện Phật Báo Ân sâu xa vi diệu này? Ai có thể ở đời ác trược sau này, phát tâm đại tinh tấn thọ trì ủng hộ đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác? Ai có thể hộ pháp, truyền bá Kinh này để làm lợi ích cho tất cả chúng sinh?

Bấy giờ trong đại hội có một vạn tám ngàn vị Đại Bồ-tát, đều từ chỗ ngồi đứng dậy sửa lại y phục, để hở vai áo bên phải, đầu gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay cung kính, bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn, trong đời ác trược sau này chúng con đều có thể thọ trì ủng hộ đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác; đều có thể hộ trì chánh pháp và giáo hóa chúng sinh.

Lúc đó Bồ-tát Sư Tử lại nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, con cũng có thể dùng mọi phương tiện để giúp đỡ chúng sinh.

Bồ-tát Kim Cang nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, nếu chúng sinh sắp sa vào ba đường dữ con có thể ngăn lại, khiến cho khỏi bị đọa.

Bồ-tát Văn-thù-sư-lợi nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, nếu chúng sinh cầu tu các pháp thiện, con có thể khiến cho tất cả đều đầy đủ như ý.

Bồ-tát Trí Tràng nói:

–Con có thể cho chúng sinh được trí lớn.

Bồ-tát Pháp Tràng nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, con có thể lấy pháp mà bố thí khắp cho chúng sinh.

Bồ-tát Nhật Quang nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, con nguyện đem sự yên vui mà bố thí chúng sinh.

Bồ-tát Nguyệt Quang nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, con có thể giáo hóa tất cả chúng sinh, khiến tu phước đức.

Bồ-tát Thiện Hộ nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, con có thể giáo hóa tất cả chúng sinh, khiến không buông lung.

Bồ-tát Vô Tận Ý nói:

–Bạch Đức Thế Tôn, con có thể giáo hóa tất cả chúng sinh, khiến cho thấy rõ “tánh”, “tướng” của pháp giới vô tận.

Bồ-tát Nguyệt Thượng nói:

–Bạch Thế Tôn, con có thể bố thí chúng sinh điều yên vui không gì hơn.

Như thế các vị Bồ-tát lần lượt tự lập thệ nguyện vi diệu để trang nghiêm đạo Bồ-đề, làm lợi ích cho tất cả chúng sinh. Vì muốn nhớ ân Phật và muốn đền đáp ân Phật, nên chư Bồ-tát từ chỗ ngồi đứng dậy, quỳ sát đất, chắp tay bạch Phật:

–Xin Đức Thế Tôn đem Kinh này giao phó cho hàng Bồ-tát chúng con.

Bấy giờ Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Bạch Đức Thế Tôn, kinh này nên đặt tên là gì và phụng trì như thếø nào?

Phât bảo:

–Kinh này gọi là kinh Nhiếp Chúng sinh Thiện Bản, cũng gọi là Đại Phương Tiện, cũng gọi là Vi Mật Hạnh, cũng gọi là Phật Báo Ân.

Phật bảo Tôn giả A-nan và các bậc Đại Bồ-tát:

–Các vị phải theo đúng lời dạy mà tu hành.

Khi Phật nói phẩm Chúc lụy này, có bảy vạn hai ngàn vị Thanh văn phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Tất cả chư Thiên, Long, Quỷ, Thần, Càn-thát-bà, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân, Phi Nhân và đại chúng nghe Phật thuyết pháp, đều vui mừng vâng làm.

Số 157: Kinh Bi Hoa - Quyển I

Số 157

KINH BI HOA

Hán dịch: Đời Bắc Lương, Tam tạng Pháp sư Đàm Vô Sấm,

người Thiên trúc.

QUYỂN I

Phẩm 1: CHUYỂN PHÁP LUÂN

Tôi nghe như vầy:

Một thời, Đức Phật ngự tại núi Kỳ-xà-quật, thuộc thành Vương xá, cùng với đông đủ sáu vạn hai ngàn vị đại Tỳ-kheo Tăng đều là bậc A-la-hán, đã sạch các lậu, không còn phát sinh phiền não, đã được hoàn toàn tự tại, được tâm giải thoát, được tuệ giải thoát, giống như voi chúa đã thuần thục trọn vẹn, việc làm đã xong, đã rũ bỏ gánh nặng, được tự lợi, cắt đứt các trói buộc; với trí tuệ chân chánh giải thoát, tâm được tự tại đối với tất cả, đã đạt đến bờ bên kia, chỉ trừ Tôn giả A-nan.

Các bậc Đại Bồ-tát này có đến bốn trăm bốn mươi vạn vị, Bồ-tát Di-lặc làm thượng thủ, đều được Đà-la-ni, nhẫn nhục, thiền định, hiểu rõ các pháp đều không, không có tướng nhất định. Các bậc Đại Sĩ như vậy đều là bậc không còn thoái chuyển.

Bấy giờ, có Đại Phạm thiên vương cùng với vô lượng trăm ngàn các Phạm Thiên tử; Tha hóa tự tại Thiên vương cùng quyến thuộc bốn trăm vạn vị; Hóa lạc Thiên vương cùng với quyến thuộc ba trăm năm mươi vạn vị; Đâu-suất Thiên vương cùng quyến thuộc ba trăm vạn vị; Dạ-ma Thiên vương cùng quyến thuộc ba trăm năm

chục vạn vị; Đao-lợi Thiên vương là Thích Đề-hoàn Nhân cùng quyến thuộc bốn trăm vạn vị; Tỳ-sa-môn Thiên vương cùng quỷ thần quyến thuộc mười vạn vị; Tỳ-lâu-lặc Thiên vương cùng Câu-biện-trà quyến thuộc một ngàn vị; Tỳ-lâu-lặc-xoa Thiên vương cùng các rồng quyến thuộc một ngàn vị; Đề-đầu-lại-tra Thiên vương cùng Càn-thát-bà quyến thuộc một ngàn vị; Nan-đà Long vương, Bà-nan-đà Long vương mỗi vị cũng cùng một ngàn quyến thuộc, các chúng hội này đều đã phát tâm hướng đến Đại thừa, đã tu hành sáu Ba-la-mật.

Bấy giờ, cùng với đại chúng vây quanh, Thế Tôn thuyết pháp vi diệu để tất cả đại chúng dứt trừ bốn điên đảo, sinh ánh sáng pháp lành, được trí tuệ sáng suốt, hiểu rõ bốn Thánh đế và muốn cho tất cả các Bồ-tát ở đời sau được vào Tam-muội, sau khi vào Tam-muội, vượt qua địa vị Thanh văn, Bích-chi-phật, cho đến khi chứng quả vị A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam-bồ-đề, không còn thoái chuyển.

Bấy giờ, Bồ-tát Di-lặc, Bồ-tát Vô Nghi Kiến, Bồ-tát Thủy Thiên, Bồ-tát Sư Tử Ý, Bồ-tát Nhựt Quang cùng các Bồ-tát Ma-ha-tát thượng thủ như vậy mười ngàn vị, từ chỗ ngồi đứng dậy, bày vai bên phải, gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay hướng về hướng Đông nam một lòng vui mừng, cung kính chiêm ngưỡng và niệm lên rằng:

–Nam-mô Liên Hoa Tôn, Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Nam-mô Liên Hoa Tôn, Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác.

Thật hy hữu thay! Thế Tôn thành Chánh giác chưa bao lâu mà Ngài có thể thị hiện vô lượng các pháp thần túc biến hóa, khiến cho vô lượng, vô biên trăm ngàn ức na-do-tha chúng sinh được trồng căn lành, được không thoái chuyển nơi quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Lúc ấy, trong hội có vị Đại Bồ-tát tên là Bảo Nhựt Quang Minh, từ chỗ ngồi đứng dậy, bày vai bên phải, gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay hướng lên Đức Phật, thưa:

–Kính bạch Thế Tôn, Bồ-tát Di-lặc, Bồ-tát Vô Nghi Kiến, Bồ-tát Thủy Thiên, Bồ-tát Sư Tử Ý, Bồ-tát Nhựt Quang, cùng mười ngàn vị Bồ-tát Ma-ha-tát thượng thủ như vậy, vì nhân duyên gì các vị bỏ việc nghe pháp, rời tòa đứng dậy, bày vai bên phải, gối bên

phải quỳ sát đất, bắt tréo tay rồi chấp lại, hướng về phía Đông nam một lòng vui mừng, niệm: “Nam-mô Liên Hoa Tôn, Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Nam-mô Liên Hoa Tôn, Như Lai, A-la-hán, Chánh Đẳng Giác. Thật hy hữu thay! Thế Tôn thành Chánh giác chưa bao lâu mà Ngài có thể thị hiện vô lượng các pháp thần túc biến hóa, khiến cho vô lượng, vô biên trăm ngàn ức na-do-tha chúng sinh được trồng căn lành”.

Kính bạch Thế Tôn, Đức Phật Liên Hoa Tôn này cách đây gần hay xa? Đức Phật đó thành Phật đến nay thời gian đã bao lâu? Cõi nước đó tên là gì? Và dung vật gì để trang nghiêm? Phật Liên Hoa Tôn vì sao thị hiện biến hóa nhiều cách, nơi mười phương thế giới, chỗ có chư Phật, Ngài thị hiện biến hóa vô lượng cách. Hoặc có Bồ-tát thấy được, riêng con không được nhìn thấy.

Đức Phật bảo Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh:

–Thiện nam tử! Lành thay! Lành thay! Những điều ông hỏi chính là châu báu, chính là hiền thiện, chính là biện tài, chính là khéo hỏi.

Này thiện nam tử, ông có thể hỏi Như Lai về diệu nghĩa như vậy là vì muốn được Như Lai giáo hóa cho vô lượng vạn ức na-do-tha chúng sinh, khiến họ đều được trồng căn lành, muốn được hiển bày vô số sự trang nghiêm ở cõi Liên Hoa Tôn, nên mới thưa hỏi như thế.

Này thiện nam tử, nay Ta sẽ nói, ông hãy lắng nghe và suy nghĩ kỹ, khéo lãnh thọ và giữ gìn.

Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh một lòng vui mừng vâng nhận và lắng nghe Phật dạy.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn bảo với Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh:

–Này thiện nam tử, ở phương Đông nam, cách đây một ức trăm ngàn cõi Phật, có thế giới của Phật tên là Liên hoa, trang nghiêm bằng vô số các loại xinh đẹp, dâng các hoa đẹp, hương thơm bay tỏa khắp nơi, cây báu trang nghiêm, lớp lớp núi báu với đất bằng lưu ly xanh biếc, có vô lượng Bồ-tát ở khắp trong cõi ấy. Âm thanh vi diệu về pháp lành nghe vang khắp nơi. Đất ở nơi đó mềm mại giống như Thiên y. Khi đi, chân đạp lún sâu xuống đất bốn tấc, nhưng khi giở chân lên thì đất trở lại như cũ và có các loài hoa sen mọc lên tự

nhiên. Có cây bảy báu cao bảy do-tuần, trên nhánh cây đó tự nhiên có treo y ca-sa trời.

Thế giới của Đức Phật kia thường nghe âm nhạc hay của chư Thiên. Trong tiếng hót ca của các loài chim ở cõi đó thường phát ra âm thanh với các diệu pháp như: Năm Căn, năm Lực, bảy Giác ý. Nhánh, lá cây chạm vào nhau phát ra âm thanh hay hơn cả âm thanh của năm loại âm nhạc chư Thiên. Nơi mỗi gốc cây phát ra mùi hương thơm hơn cả hương thơm của chư Thiên. Hương thơm đó bay xa khắp một ngàn do-tuần. Ở khoảng giữa các cây có treo các loại chuỗi ngọc trời. Có lầu gác bằng bảy báu cao năm trăm do-tuần, ngang dọc bằng thẳng một trăm do-tuần. Có lan can làm bằng bảy báu bao bọc chung quanh. Bốn phía lầu gác đó có ao nước lớn dài tám mươi do-tuần, rộng năm mươi do-tuần. Bốn phía ao có bậc thềm đẹp làm bằng bảy báu. Trong ao nước đó có hoa sen xanh, vàng, đỏ, trắng; mỗi hoa sen cao lớn bằng thẳng bằng một do-tuần. Đầu đêm, có các Bồ-tát sinh trong đài hoa, ngồi kiết già cảm nhận sự an vui, hoan hỷ của giải thoát. Gần sáng, bốn phía có gió thơm dịu dàng chạm vào thân Bồ-tát. Gió đó có thể làm cho các hoa đang khép được nở ra và thổi bay rải khắp đất.

Bấy giờ, Bồ-tát ra khỏi thiền định, lại cảm nhận sự an vui hỷ duyệt của giải thoát, bước xuống đài sen rồi lên lầu cao ngồi kiết già nơi tòa bảy báu, lãnh thọ diệu pháp. Bên ngoài hoa viên kia, bao bọc bốn phía là dãy núi bằng vàng ròng Diêm-phù-đề cao hai mươi do-tuần, dài rộng bằng thẳng đều ba do-tuần. Trên núi có vô lượng trăm ngàn châu báu, ánh sáng của ngọc châu lưu ly sắc biếc, ngọc châu lưu ly lớn sắc biếc, hỏa châu chiếu sáng xen lẫn nhau.

Bấy giờ, Phật Liên Hoa Tôn dùng ánh sáng lớn và các ánh sáng báu hợp nhau tỏa chiếu rực rỡ nơi thế giới ấy. Cõi đó có ánh sáng vi diệu bậc nhất. Lại nữa, cõi đó không có mặt trời, mặt trăng, cũng không có ngày đêm, chỉ xem hoa khép lại và chim đậu nghỉ để biết thời gian. Trên núi báu đó có đài tốt đẹp bằng lưu ly xanh biếc cao sáu mươi do-tuần, ngang dọc hai mươi do-tuần. Bốn bên đài có lan can bằng bảy báu bao bọc xung quanh. Giữa đài, có tòa bằng bảy báu, trên mỗi tòa có một Bồ-tát đạt Nhất sinh bổ xứ ngồi nghe và lãnh thọ giáo pháp.

Này thiện nam tử, thế giới của Đức Phật đó có cây Bồ-đề tên là Nhân-đà-la, cao ba ngàn do-tuần, thân cây to lớn năm trăm do-tuần, nhánh lá tỏa rộng một ngàn do-tuần. Dưới cây có hoa sen, lưu ly làm cành, cao năm trăm do-tuần, nơi mỗi hoa đều có một ức trăm ngàn cánh bằng vàng dài năm do-tuần, nhụy làm bằng mã não, tua bằng bảy báu cao mười do-tuần, hoa lớn bằng bảy do-tuần.

Bấy giờ, sau đêm chứng quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, Đức Phật Liên Hoa Tôn ngồi trên hoa sen ấy, tòa hoa này lại có nhiều hoa sen bao bọc xung quanh. Có các Bồ-tát ngồi trên hoa đó chiêm ngưỡng vô số sự biến hóa của Phật Liên Hoa Tôn.

Khi Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni thuyết việc này xong, Đại Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, Phật Liên Hoa Tôn dùng hình tướng gì để làm ra các việc biến hóa ấy? Cúi xin Thế Tôn dạy rõ.

Đức Phật bảo Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh:

–Này thiện nam tử, Phật Liên Hoa Tôn vào sau đêm chứng quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, Ngài thị hiện vô số thần túc biến hóa. Thân Ngài biến hiện đến cõi Phạm thiên. Tướng nhục kế trên đảnh đầu phóng ra sáu mươi ức na-do-tha trăm ngàn ánh sáng chiếu nơi thế giới của các Đức Phật ở phương trên nhiều như số vi trần.

Bấy giờ, Bồ-tát ở phương trên không thấy các sắc duyên với mắt ở phương dưới như là đại, tiểu Thiết vi và các núi nhỏ, chỉ thấy ánh sáng của Phật chiếu đến các thế giới nơi có các Bồ-tát được thọ ký, hoặc được Tam-muội Nhẫn nhục đà-la-ni, hoặc được Thượng vị Nhất sinh bổ xứ. Do ánh hào quang của Đức Phật nên ánh sáng của các vị Bồ-tát không hiện ra được. Đại chúng như vậy đều chắp tay hướng đến chiêm ngưỡng tôn nhan của Đức Phật Liên Hoa Tôn.

Lúc ấy, đại chúng chỉ thấy ba mươi hai tướng quý báu và tám mươi vẻ đẹp lần lượt trang nghiêm nơi thân Ngài, thấy Phật Liên Hoa Tôn và thế giới của Ngài với vô số tướng trang nghiêm. Thấy như vậy rồi, tâm họ được vui vẻ.

Khi ấy, trong các thế giới chư Phật, các vị Bồ-tát nhiều như vi trần trông thấy ánh sáng của Phật Liên Hoa Tôn biến hóa và thế giới của Ngài xong, mỗi vị đều rời bỏ cõi của mình, dùng sức thần

túc cùng nhau đi đến gặp Đức Phật kia, lễ bái, vây quanh cúng dường, cung kính, tôn trọng và khen ngợi.

Này thiện nam tử, lúc thấy các Bồ-tát, Đức Phật kia bèn hiện tướng lưỡi của mình che phủ khắp bốn cõi thiên hạ. Tất cả chúng sinh đi, đứng, ngồi… trong đó; hoặc có Bồ-tát vào thiền định và xuất thiền định, đến giữa đại chúng, lễ bái, vây quanh cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Đức Phật Liên Hoa Tôn.

Thiện nam tử, sau khi thị hiện tướng lưỡi dài rộng như vậy, làm các việc biến hóa xong, Đức Phật ấy liền thâu nhiếp tướng lưỡi lại.

Thiện nam tử, Phật Liên Hoa Tôn lại phóng ánh sáng từ nơi lỗ chân lông trên thân, mỗi lỗ chân lông phát ra sáu mươi ức na-do-tha trăm ngàn ánh sáng. Ánh sáng đó vi diệu, chiếu khắp mười phương, mỗi phương đều có thế giới của chư Phật nhiều như số vi trần. Trong thế giới đó, ở khắp mỗi nơi đều có Bồ-tát đã được thọ ký, được Tam-muội Nhẫn nhục đà-la-ni, hoặc được Thượng vị Nhất sinh bổ xứ. Thấy ánh sáng đó rồi, mỗi vị đều rời bỏ thế giới của Phật ấy, dùng năng lực thần thông cùng nhau đi đến chỗ Đức Phật Liên Hoa Tôn, lễ bái, vây quanh cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.

Thiện nam tử, sau khi biến hóa xong, Đức Phật kia vì để giảng nói chánh pháp cho các Bồ-tát và đại chúng nên chuyển pháp luân bất thối, muốn cho vô lượng, vô biên chúng sinh được lợi ích lớn, được an vui lớn, vì thương xót thế gian, vì trời người cho nên muốn cho tất cả đều được đầy đủ pháp Đại thừa tối thượng.

❧

Phẩm 2: ĐÀ-LA-NI

Bấy giờ, Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, thế giới của Đức Phật kia làm sao có thể biết được sự khác nhau giữa ngày và đêm, âm thanh được nghe với tướng trạng gì? Các Bồ-tát kia làm sao để thành tựu được nhứt tâm và hành hạnh khác biệt gì?

Phật bảo Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh:

–Thiện nam tử, thế giới của Đức Phật kia thường thường được

chiếu sáng bằng hào quang của Phật. Khi hoa khép lại cùng với chim đậu nghỉ, Như Lai, Bồ-tát vào các thiền định Sư tử du hý, tâm vui vẻ hưởng an lạc giải thoát, nên biết, khi ấy là ban đêm. Lúc có gió thổi, các thứ hoa rải trên đất, các loài chim chóc đua nhau ca hót, tạo thành những âm thanh vi diệu, trời mưa các thứ hoa, bốn phía gió thổi mang hương thơm dịu êm mềm mại, mịn màng trơn láng, Phật và Bồ-tát xuất thiền định, bấy giờ Đức Phật kia thuyết tạng pháp Bồ-tát cho đại chúng, muốn cho họ vượt qua bậc Thanh văn, Duyên giác thì biết đó là ban ngày.

Thiện nam tử, chúng Bồ-tát ở thế giới của Đức Phật kia thường nghe tiếng Phật, tiếng Pháp, tiếng Tăng, tiếng tịch diệt, tiếng vô sở hữu, tiếng sáu Ba-la-mật, tiếng mười lực, sáu vô úy, tiếng sáu thần thông, tiếng vô sở tác, tiếng vô sinh diệt, tiếng vi diệu tịch tĩnh, tiếng nhân của tịch tĩnh, tiếng duyên của tịch tĩnh, tiếng đại từ, tiếng đại bi, vô sinh pháp nhẫn, thọ ký… Hoàn toàn là các vị Bồ-tát với diệu âm thanh tịnh và luôn luôn nghe âm thanh như thế.

Thiện nam tử, âm thanh được nghe với tướng trạng như vậy.

Thiện nam tử, ở cõi kia Bồ-tát đã sinh, hoặc đang sinh đều thành tựu ba mươi hai tướng. Thân thường có ánh sáng chiếu xa một do-tuần, cho đến khi thành Bậc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác, không còn bị rơi vào ba đường ác. Các Bồ-tát kia đều thành tựu tâm đại từ, tâm đại bi, tâm mềm mỏng, tâm không ái trược, tâm điều phục, tâm tịch tĩnh, tâm nhẫn nhục, tâm thiền định, tâm thanh tịnh, tâm không chướng ngại, tâm không nhơ nhớp, tâm không dơ bẩn, tâm chân thật, tâm ưa pháp, tâm muốn cho chúng sinh đoạn trừ phiền não, tâm như mặt đất, tâm xa lìa tất cả ngôn ngữ thế tục, tâm ưa thích thánh pháp, tâm cầu thiện pháp, tâm xa lìa ngã, tâm tịch diệt xa lìa sinh-già-bệnh-chết, tâm thiêu đốt các phiền não, tâm tịch tĩnh cởi bỏ tất cả trói buộc, được tâm bất động đối với tất cả pháp.

Thiện nam tử, các Bồ-tát kia được năng lực chuyên tâm, được năng lực phát khởi, được năng lực duyên, được năng lực nguyện, được năng lực vô tránh, được năng lực thấy tất cả pháp, được năng lực các căn lành, được năng lực các Tam-muội, được năng lực đa văn, được năng lực trì giới, được năng lực đại xả, được năng lực

nhẫn nhục, được năng lực tinh tấn, được năng lực thiền định, được năng lực trí tuệ, được năng lực tịch tĩnh, được năng lực tư duy, được năng lực thông suốt tất cả, được năng lực niệm, được năng lực Bồ-đề, được năng lực phá trừ tất cả ma, được năng lực bẻ dẹp tất cả ngoại đạo, được năng lực phá diệt tất cả các phiền não. Như vậy, ở nơi cõi Phật kia, Bồ-tát đã sinh, đang sinh đều là bậc Bồ-tát chân thật, đã được cúng dường vô lượng trăm ngàn chư Phật, Thế Tôn, đã gặp các Đức Phật và trồng các căn lành. Các Bồ-tát kia dùng thiền vị làm thức ăn mà pháp thực, hương thực giống như Phạm thiên, không có đoàn thực hay tên gọi, không có những điều không tốt, cũng không có nữ nhân, khổ thọ, yêu, ghét, các phiền não khác và ngã, ngã sở, khổ não của thân tâm, ba đường ác,… và cũng không có các tên như trên, cũng không có những chỗ tối tăm, hôi thối, gai gốc bất tịnh, dơ xấu, núi gò, ụ mối, đống đất, cát, sạn, đá vụn và ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, ngôi sao, lửa cháy, núi Tu-di, biển lớn, đại-tiểu Thiết vi, chỗ tối tăm giữa hai núi. Cũng không có mưa tuôn nước đục, gió dữ phá hoại và tám nạn xứ, cũng không có các danh từ này.

Này thiện nam tử, thế giới của Đức Phật kia được chiếu sáng bằng ánh sáng báu của Phật và Bồ-tát. Ánh sáng đó vi diệu, thanh tịnh bậc nhất, tỏa khắp cả thế giới. Trong thế giới đó có chim tên là Thiện Quả, thường ca hót với âm thanh vi diệu nói về căn, lực, giác, đạo.

Bấy giờ, Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh lại bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, thế giới của Đức Phật kia cao rộng bao nhiêu? Đức Phật đó trụ thế, tuổi thọ và thuyết pháp với thời gian bao lâu? Sau đêm thành Bậc Chánh Giác cho đến sau khi Phật đó diệt độ, pháp của Ngài trụ ở đời bao lâu? Các chúng Bồ-tát trụ ở đời bao lâu? Các Bồ-tát sinh ở thế giới kia có bị cách xa việc được thấy Phật, nghe Pháp, cúng dường chúng Tăng không? Thế giới của Đức Phật Liên Hoa khi Ngài chưa xuất hiện, tên là gì? Cõi đó từ khi thành hình cho đến khi Đức Phật, Thế Tôn ở quá khứ diệt độ thì đã trải qua thời gian bao lâu? Sau Ngài diệt độ, khoảng thời gian ở giữa đó là bao lâu thì Phật Liên Hoa Tôn mới thành đạo? Vì nhân duyên gì ở khắp mỗi nơi trong mười phương thế giới có chư Phật nhập Tam-muội Sư Tử du hý

và thị hiện vô số thần túc biến hóa mà các Bồ-tát có vị được thấy, hoặc có vị không được thấy?

Phật bảo Bồ-tát Bảo Nhựt Quang Minh:

–Thiện nam tử, như Tu-di sơn vương cao mười sáu vạn tám ngàn do-tuần, ngang dọc tám vạn bốn ngàn do-tuần; bấy giờ hoặc có người siêng năng tinh tấn, dung năng lực huyễn hóa, hoặc năng lực thiền định phá núi Tu-di ra nát như hạt cải thì nhiều không thể tính toán được, trừ Phật, Thế Tôn với Nhất thiết trí ra thì không ai có thể biết được. Ví dụ một hạt cải là một Tứ thiên hạ, như vậy số Tứ thiên hạ có ở trong thế giới Liên hoa nhiều như là số hạt cải này. Các Bồ-tát ở khắp trong số thế giới đó, giống như các Bồ-tát trong thế giới an lạc ở phương Tây.

Thiện nam tử, Phật Liên Hoa Tôn kia có thọ mạng và thuyết pháp ba mươi trung kiếp. Sau khi Ngài diệt độ, chánh pháp trụ đời đủ mười trung kiếp.

Thiện nam tử, các Bồ-tát ở cõi kia đã sinh, đang sinh thọ mạng bốn mươi trung kiếp.

Thiện nam tử, ngày xưa, thế giới của Đức Phật kia vốn tên là Chiên-đàn xảo diệu thanh tịnh, không giống như hiện nay. Bấy giờ thế giới đó không có Bồ-tát thanh tịnh như hiện nay.

Thiện nam tử, trong quá khứ, thế giới Chiên-đàn có vị Phật đầu tiên xuất hiện ở thế gian hiệu là Nhựt Nguyệt Tôn, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, với tuổi thọ và thuyết pháp đến ba mươi trung kiếp. Lúc Phật sắp diệt độ, có Bồ-tát do nguyện lực nên đi đến cõi Phật khác. Ngoài ra, những vị còn ở lại nghĩ như thế này: “Vào giữa đêm nay, Nhật Nguyệt Tôn Như Lai sẽ vào Niết-bàn. Phật diệt độ rồi, chúng ta sẽ hộ trì chánh pháp trong mười trung kiếp. Ai có thể đối với chánh pháp này sau khi Phật diệt độ, kế tiếp chứng quả A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam Bồ-đề?”.

Khi ấy, có Bồ-tát tên là Hư Không Ấn, do bản nguyện cho nên Nhựt Nguyệt Tôn Như Lai liền thọ ký:

–Thiện nam tử, sau khi Ta diệt độ rồi, chánh pháp trụ ở đời đủ mười trung kiếp, qua mười trung kiếp, vào đầu đêm, khi chánh pháp

diệt tận, ngay trong lúc ấy, ông sẽ thành Chánh giác hiệu là Liên Hoa Tôn Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn.

Bấy giờ các Bồ-tát Ma-ha-tát đã đến chỗ Phật Nhựt Nguyệt Tôn, dùng năng lực thiền định với vô số Sư tử du hý, tự tại cúng dường Nhựt Nguyệt Tôn Như Lai. Sau khi cúng dường, họ đi nhiễu bên phải ba vòng và thưa:

–Kính bạch Thế Tôn, chúng con nguyện muốn nhập Diệt tận định trong mười trung kiếp.

Này thiện nam tử, bấy giờ Nhựt Nguyệt Tôn Như Lai bảo với Hư Không Ấn Bồ-tát Ma-ha-tát:

–Thiện nam tử, hãy thọ trì và hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni này mà quá khứ các Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri đã vì các Bồ-tát nhận quả vị Phật nên thuyết giảng như ngày nay. Hiện tại, chư Phật trong mười phương cũng vì các Bồ-tát nhận quả vị Phật nên thuyết giảng. Chư Phật, Thế Tôn trong vị lai cũng sẽ vì các Bồ-tát nhận quả vị Phật nên thuyết giảng. Đó là hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni.

Đức Phật liền thuyết kệ tụng:

–Xà lê, xà liên ni, ma ha xà liên, hưu sí, hưu sí tam bát đề ma ha, tam bát đề, đề đà a sất ế đa giá sất già sất đà la trác già. A tư ma già tư, ê lệ, di lệ đế lệ. Lưu lưu sí, ma ha lưu lưu sí, xà di đầu xà xi, xà di mạt sách thiên để, xá đa nỉ già đà nỉ a mậu lệ, mậu la ba, lệ xà ni ma la tư nỉ tỳ la bà nỉ, mục đế mục đế ba lệ thâu đề. A tỳ để, ba dạ vô chất nỉ, ba la ô ha la nỉ, đàn đà tỳ xà tỷ xà bà, lưu uất đam nỉ.

Các kệ tụng này phá trừ tất cả các luận nghị của ngoại đạo, đưa vào pháp luân chân chánh, lại có thể ủng hộ người thuyết chánh pháp, mở bày, phân biệt pháp Tứ niệm xứ và giải thoát môn.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại nói kệ tụng:

–Phật đà ba gia xá di, a ma ma nỉ ma ma ha giá thị pha đề ngạch đề niết đế la nỉ, lộ ca đề mục đế san đề đà lệ bà mạt ni.

Bài kệ tụng này hiển bày phân biệt bốn pháp môn Thánh giải thoát.

Đức Thế Tôn lại thuyết kệ tụng:

–Ba sa đề, ba sa nỉ, đà lệ, đà la ba để, cúc để thử tỳ thủ bà ba để, nỉ để, tu ma bạt để sạn đề sí để ca lưu na uất đề xoa di, tỳ để ưu tỳ xoa tam bát nỉ, a la sí bà la địa, khư kỳ khư kỳ yết di a mậu lệ, mục la thâu đàn ni.

Kệ tụng này hiển bày, phân biệt pháp môn Bốn vô sở úy.

Bấy giờ Thế Tôn lại nói kệ tụng:

–Chớ pha la, a già pha la, a niết pha la, niết la pha la tam mục đa a diên đà, y tỳ trì để tỳ trì, ô đầu đô la đâu lam a hưng tam thừa, y đề đa bà, a đỏa đa đỏa tát bà lộ già, a trà già, lệ tần đà, a phù tát lệ, đà đà mạn để tỳ xá già bạt đề a pha la ca pha lam.

Bài kệ tụng này hiển bày, phân biệt, thủ hộ pháp môn Tam thừa.

Phật lại thuyết kệ tụng:

–Xà đà đa, an nỉ uất la, bà ba đa phiếu, y đàm pha lệ ni viêm pha lệ, tam mậu đàn na diên, tỳ phù xá, ba tha tô ma đâu, a miễn ma ngũ, a cưu ma đô tha đà bạt đế đạt xá bà la tỳ ba tha tha, tất xá thế đa, a ni ẩm ma để noa ma để, a lộ câu, a đề đấu noa, tát để mạt để.

Kệ tụng này vốn là pháp mà chư Phật hiện tại tu tập và giảng giải, phân biệt pháp môn Tứ chánh cần.

Đức Thế Tôn lại nói kệ tụng:

–An nỉ, ma nỉ, ma nỉ, ma ma nỉ, giá lệ chí lợi đế, lệ lý xa lý đa tỳ, thiên đế mục đế úc đa lý, tam lý ni tam lý, tam ma tam lý xoa duệ. A xoa duệ, a xà địa, thiên đế. Xa mật trí, Đà-la-ni. A bạt già bà bà tư lại na ba đề, lại ma ba đề, xà na bà đề, nhĩ lưu bà để xoa kiêu ni đà xá ni, lộ già bà đề ba nỉ đà xá ni.

Kệ tụng này giảng giải phân biệt pháp môn giải thoát bốn vô ngại biện.

Đức Thế Tôn lại nói kệ tụng:

–Nghiên bệ a bà bà nỉ đà xá ni. Thiền na lộ già đà đâu ba bà tán ni, tát bà nhân đề phù ma để thiên để. Tát bà tát bà, bà ma tát bà ba gia, bà xoa giạ ca lệ. Cụ ca lệ bà xà ni, lộ già sất đạt xá na tỳ bà.

Kệ tụng này giảng giải phân biệt pháp môn giải thoát Như ý túc.

Đức Thế Tôn lại nói kệ tụng:

–A giá lệ, Phật đề đà đà ba giá lệ, na ny, càn noa tư đề cam tần đề, ny tiết đề tam bút tri. Ba lệ già tát lệ tô di chiến đề, chiến đề a giá lệ, a giá giá lệ, a ba lệ, tần chi bà ly, nỉ bà ly, bà giá giá ly, ba ba ly, a na giạ, a na giạ, a tỷ tư, câu câu sa bà tỳ nỉ ca nỉ, nỉ xà tư, già già nhi na do đế.

Kệ tụng này giảng giải, phân biệt tất cả pháp môn giải thoát căn và lực.

Đức Thế Tôn lại nói kệ tụng:

–Phú bãi, chữu phú bãi, độ ma ba, lệ ha lệ, a bà di uất chi lệ, chi ca lặc sai a giạ mạt đâu. Đế đế lệ ma ma lệ thủ giá thi thi lệ. Lộ già tả ny xà na dạ xoa kỳ ê đế na giá giạ đế sa chiên đề na.

Kệ tụng này giảng giải, phân biệt pháp môn giải thoát Thất Bồ-đề phần.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn lại nói kệ tụng:

–Giá già bà xà lệ, bà đế giá già lệ, giá da đà lệ, đà la giá, ca lệ đà lê, mậu lệ ê ê lệ lệ đà ly a lâu bà bạt đề, hưu hưu, giạ tha thậm bà ngạ tần bà lệ giạ đà kỳ ni, giạ tha ba lan giá, ly đề xa giạ tha bà na ly ly thí tác giá ni lệ ha la. Xà lưu giá tỳ ly, tỳ lê ny ly ha la, mạt ly, mạt già ny lệ ha la, ny la ny lệ ha la. Tam ma đề ni lệ ha la, Bát-nhã ni lệ ha la, tỷ mục đế ni lệ ha la, tỷ mục đế xà na đà lệ xá na, ny lệ ha la na xoa đế ni lệ ha la. Chiên đà ni, lệ ha la, tu lợi ny, lệ ha la ba đà xá dạ, lục đam đa đà a già độ a phù đà ny la phù đàm tam Phật-đà. A Phật-đà, y ha phù đà, chớ sỉ phù đà, ny ha ngã ma mậu lệ. A la phả đà đà la phả bán trà lệ, man đà lệ chớ sỉ lệ đa lưu ma, già già lân ny mậu tổ noa, tam bán mậu tổ noa, hang già băng già ma sất ny, lưu bà na xá ny na xá bàn đà ny, sất sất đế, sất sất đổ ma do bà ê đăng già ma bà lệ ma lệ ha chớ ni, bà lệ ma lệ tần đề tỳ ly tỳ ly ưu sa ly, xá ha ny, đà la ny, bà bà để, bà lan na la dị, tỳ đầu ma bà la củ ma phạm ma giá lệ na nhân đề bà thi đề đề da la ni ma ê thủ la la ni, tam ma túc di a lam niệm di, y ca lặc xoa lợi sư giá ni giá la a chi. Chiên đà la tu lợi, tát bà tu la a bà lam phú na già trí đam bán trì đa, a giạ na, kiền trỉ diêm ba tư ca già đà lệ, a la đà ha ny, ma già la tỳ lộ ha ny, tất đàm mang đế, tỳ lộ ca mạn đế.

Môn Đà-la-ni này, chư Phật, Thế Tôn thọ trì, giảng giải, phân

biệt pháp môn giải thoát mười lực của Như Lai.

Khi Đức Thích-ca Mâu-ni Thế Tôn giảng thuyết hiển bày rõ tất cả pháp môn Đà-la-ni này, khắp ba ngàn đại thiên thế giới đều chấn động đủ sáu cách: trồi, sụp, nổi lên, chìm xuống, nghiêng tới, thụt lùi.

Bấy giờ, có ánh sáng lớn vi diệu chiếu khắp mười phương, vượt qua hằng hà sa số các thế giới, với những nơi có núi Tu-di vương, Đại tiểu Thiết vi không làm trở ngại tầm nhìn, chỉ thấy thế giới bằng thẳng như bàn tay. Các nơi trong mười phương thế giới ấy, có các Bồ-tát được các thiền định, tổng trì nhẫn nhục, nhiều đến vô lượng. Các chúng này do thần lực Phật, biến mất khỏi chỗ mình và bỗng nhiên đến núi Kỳ-xà-quật ở thế giới Ta-bà, tới gần Đức Như Lai, đầu mặt lạy sát chân Phật, đem các phép thần túc tự tại mà các Bồ-tát đã đạt được cúng dường Đức Phật. Sau khi cúng dường, các vị theo thứ tự ngồi sang một bên, muốn được lãnh thọ và hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni.

Có vô số chư Thiên cõi Dục và cõi Sắc, đồng đi đến gặp Phật, đầu mặt lạy sát chân Phật, rồi cũng đều theo thứ lớp ngồi sang một bên lãnh thọ và hiểu rõ tất cả các môn Đà-la-ni. Đại chúng này đều được thấy cõi Phật Liên Hoa và Đức Phật kia cùng với Đại Bồ-tát vây quanh.

Bấy giờ, Thế Tôn Thích-ca Mâu-ni thuyết giảng pháp môn hiểu rõ tất cả Đà-la-ni ấy, có bảy mươi hai hằng hà sa Bồ-tát Ma-ha-tát đạt được môn Đà-la-ni ấy. Ngay khi đó, họ được thấy chư Phật, Thế Tôn trong mười phương thế giới nhiều không thể kể xiết và thấy thế giới tịnh diệu của chư Phật. Các Bồ-tát này rất lấy làm lạ về việc chưa từng có ấy. Các Bồ-tát này với sức thiền định Sư tử du hý, được tự tại nên làm ra đầy đủ các thức cúng dường, đem cúng dường Phật.

Bấy giờ, Phật bảo các Bồ-tát:

–Thiện nam tử, nếu Bồ-tát tu pháp môn hiểu rõ tất cả Đà-la-ni này thì được tám vạn bốn ngàn môn Đà-la-ni, bảy vạn hai ngàn môn Tam-muội, sáu vạn môn pháp tụ, được đại từ đại bi, hiểu rõ pháp Ba mươi bảy phẩm trợ đạo, được Nhất thiết trí không còn chướng ngại. Môn Đà-la-ni này bao trùm tất cả pháp của Phật. Chư Phật hiểu rõ

Đà-la-ni này rồi, vì các chúng sinh thuyết pháp vô thượng, trụ mãi nơi đời không nhập Niết-bàn.

Này thiện nam tử, nên biết rằng, theo những điều ông thấy, tức là do sức oai thần của môn Đà-la-ni này nên khiến cho đại địa chấn động sáu cách và có ánh sáng thanh tịnh vi diệu chiếu khắp mười phương, vượt qua hằng hà sa số các thế giới của chư Phật. Ánh sáng đó chiếu đến chỗ nào thì có các Bồ-tát ở vô lượng thế giới đi đến hội này để thọ lãnh, hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni và cùng với vô lượng chư Thiên cõi Dục, cõi Sắc ở cõi này tập họp. Lại có các Rồng, Dạ-xoa, A-tu-la, Nhân và Phi nhân đều đến muốn lãnh thọ, hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni.

Nếu Bồ-tát nào nghe và hiểu được các môn Đà-la-ni này sẽ chứng đắc A-nậu-đa-la-tam-miệu-tam Bồ-đề, không bị thoái lui.

Nếu người nào ghi chép thì cho đến khi đạt đến Vô thượng Niết-bàn, luôn luôn thấy Phật, nghe Pháp, cúng dường chúng Tăng.

Nếu người nào thường đọc tụng, các nghiệp ác vĩnh viễn không còn, chuyển thân thọ sinh liền vượt qua Sơ địa, được trụ ở địa thứ hai.

Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát tu hành và hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni này thì tội ngũ nghịch cực ác đã tạo đều được tiêu diệt. Tái sinh lần thứ hai thì vượt qua Sơ địa, được trụ vào địa thứ hai. Bồ-tát nào không tạo tội ngũ nghịch thì ngay nơi thân này diệt hết và không còn những nghiệp nặng đã tạo, khi chuyển thân liền vượt qua Sơ địa, được trụ ở địa thứ hai.

Người nào không thể đọc tụng, tu hành, ngay trong khi nghe pháp dùng các tơ lụa dâng lên cúng dường Pháp sư thì được chư Phật trong hiện tại nhiều như cát sông Hằng ở ngay nơi thế giới này khen ngợi, tán thán: “Lành thay! Lành thay!” và thọ ký quả vị Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác cho vị đó. Bồ-tát này do nhân duyên cúng dường cho nên không bao lâu sẽ được chứng thành Phật, chỉ một đời sẽ thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Nếu người cúng dường hương thơm, không lâu sẽ được hương Vô thượng định. Nếu người cúng dường hoa, không lâu sẽ được hoa Vô thượng trí. Nếu người dùng châu báu cúng dường Pháp sư, không lâu sẽ được quả pháp báu ba mươi bảy phẩm trợ đạo.

Này thiện nam tử, Bồ-tát nào hiểu rõ Đà-la-ni này thì được lợi ích rất lớn. Vì lẽ gì? Vì môn Đà-la-ni này có khả năng hiển bày, phân biệt tất cả các tạng pháp báu của Bồ-tát. Do giữ gìn tạng pháp này cho nên các Bồ-tát được pháp Vô ngại biện, bốn Thích ý.

Thiện nam tử, sau khi Đức Nhật Nguyệt Tôn Như Lai vì Bồ-tát Hư Không Ấn mà thuyết môn Đà-la-ni xong thì đại địa chấn động sáu cách, cũng có vô lượng ánh sáng vi diệu chiếu khắp mười phương vô lượng, vô biên thế giới chư Phật, thấy các cõi Phật này đất bằng phẳng như bàn tay.

Bấy giờ, trong hội có vô lượng Đại Bồ-tát thấy hết chư Phật, Thế Tôn trong mười phương nhiều không thể kể xiết. Khi ấy, khắp mười phương có vô lượng, vô biên Bồ-tát đều từ nơi thế giới của mình ẩn mất và bỗng nhiên đi đến thế giới Chiên-đàn gặp Phật Nhựt Nguyệt Tôn, lễ bái và vây quanh, cung kính, cúng dường, tôn trọng, ngợi khen và đều muốn lãnh thọ môn Đà-la-ni này.

Thiện nam tử, bấy giờ Đức Phật kia bảo với các Bồ-tát:

–Nay ta đã thọ ký cho các ông, hoặc là một đời bổ xứ và nhập Diệt tận định trong mười trung kiếp. Ngoài ra, các Bồ-tát khác đã đủ mười trung kiếp thì theo Đại Bồ-tát Hư Không Ấn nhận lãnh môn Pháp tạng Bồ-tát Đà-la-ni này, tùy theo pháp thọ trì mà được thấy chư Phật ở vô lượng thế giới mười phương. Nhờ được thấy Phật cho nên tâm họ được hoan hỷ, được các căn lành.

Bấy giờ, trong chúng hội có các Bồ-tát đã được các sức Sư tử du hý tự tại, đem đầy đủ các thức cúng dường để cúng dường Đức Phật kia. Sau khi cúng dường, họ bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, Đại Bồ-tát Hư Không Ấn qua mười trung kiếp sẽ thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, sẽ được chuyển pháp luân vô thượng?

Phật bảo:

–Các thiện nam tử, như lời các ông nói: vị Đại Bồ-tát Hư Không Ấn này qua mười trung kiếp được thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác và ngay sáng hôm ấy liền chuyển pháp luân.

Khi Đại Bồ-tát Hư Không Ấn thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác xong, sau đêm ấy liền chuyển Chánh pháp luân, Bất thoái chuyển pháp luân, Vô thượng pháp luân.

Trong hội có vô lượng, vô biên trăm ngàn ức na-do-tha Bồ-tát trước đó đã theo Bồ-tát Hư Không Ấn ở trong mười trung kiếp nhận môn Đà-la-ni này được Bất thoái chuyển, còn một đời bổ xứ sẽ được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Thiện nam tử, nếu có Bồ-tát tu học không nhiều về môn Đà-la-ni này, ở trong tương lai được vượt Sơ địa, vào địa thứ hai, chẳng thoái lui nơi Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, thì quyết định sẽ được môn Đà-la-ni này.

Thuyết như vậy xong, Nhựt Nguyệt Tôn Như Lai vì các Bồ-tát thị hiện vô số các thần túc biến hóa. Thị hiện như vậy xong, Thế Tôn vì Đại Bồ-tát Hư Không Ấn thị hiện Tam-muội Na-la-diên và dạy:

–Ông được định này sẽ liền được thân Kim cang.

Đức Phật lại thị hiện tất cả ánh sáng của Tam-muội Trang nghiêm và dạy:

–Thiện nam tử, ông tuy chưa chuyển chánh pháp luân, nhưng trong chiêm bao thấy vì các Bồ-tát thuyết pháp môn Đà-la-ni này, ngay khi ấy, ông liền được thân của Như Lai với ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, cũng sẽ phóng ra tất cả ánh sáng Tam-muội trang nghiêm này chiếu khắp vô lượng tất cả thế giới. Ở trong ánh sáng đó, được thấy vô lượng, vô biên chư Phật, lại được thị hiện Tam-muội Kim cang trường. Nhờ sức của Tam-muội Kim cang ấy cho nên chưa ngồi đạo tràng bên gốc cây Bồ-đề, chưa chuyển pháp luân mà ông có thể vì các Bồ-tát thuyết vi diệu pháp. Ông lại được thị hiện Luân tu Tam-muội, do sức Tam-muội ấy liền chuyển pháp luân. Khi chuyển pháp luân, có vô lượng, vô biên trăm ngàn ức na-do-tha Bồ-tát được vào định.

Nghe thuyết việc này xong, Đại Bồ-tát Hư Không Ấn tự biết sẽ chuyển pháp luân nên vui mừng hớn hở, cùng với vô lượng Bồ-tát cúng dường Phật. Sau khi cúng dường, mỗi vị vào trong các lầu gác.

Bấy giờ, Đức Phật kia ngay trong đêm đó vào Vô dư Niết-bàn. Qua đêm ấy, các Bồ-tát đã cúng dường xá-lợi. Cúng dường xong, mỗi vị đều trở về lầu gác báu. Bồ-tát ở các phương khác, mỗi vị đều tự trở về thế giới của Phật mình. Bồ-tát nào còn một đời bổ xứ thì

vẫn nhập Diệt tận định trong mười trung kiếp. Ngoài ra, các Bồ-tát nhờ Bồ-tát Hư Không Ấn thuyết diệu pháp, khi mãn mười trung kiếp thì được trồng căn lành.

Lúc ấy, Đại Bồ-tát Hư Không Ấn bắt đầu từ đêm thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, liền ngay trong ngày sau chuyển chánh pháp luân, thị hiện vô số thần túc biến hóa, khiến cho trăm ngàn ức na-do-tha vô lượng chúng sinh được không thoái chuyển với quả Chánh đẳng Chánh giác.

Đức Phật nói tiếp:

–Ta nay ở nơi đây, khi thuyết môn Đà-la-ni này cũng có tám mươi na-do-tha trăm ngàn Bồ-tát được pháp Vô sinh nhẫn, bảy mươi hai ức chúng sinh đối với quả Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác không thoái chuyển, bảy mươi hai na-do-tha trăm ngàn Bồ-tát được hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni, vô lượng, vô biên trời và người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Bấy giờ, trong hội có Bồ-tát tên là Giải Thoát Oán Tắng bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, Đại Bồ-tát thành tựu được bao nhiêu pháp mới có thể tu tập và hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni này?

Phật bảo Bồ-tát Giải thoát Oán Tắng:

–Thiện nam tử, Bồ-tát thành tựu bốn pháp thì có thể tu môn Đà-la-ni này. Những gì là bốn? Bồ-tát sống theo bốn thánh chủng này, đối với y phục, ẩm thực, ngọa cụ, y dược thường biết đủ. Bồ-tát thành tựu bốn pháp như vậy thì có thể tu môn Đà-la-ni này.

Lại nữa này thiện nam tử, Đại Bồ-tát thành tựu năm pháp thì có thể tu môn Đà-la-ni này. Những gì là năm?

Tự mình giữ gìn cấm giới, nghĩa là ưa thích hộ trì giới Biệt giải thoát, thành tựu hạnh oai nghi, phòng hộ giới pháp, tâm sinh sợ hãi đối với những lỗi nhỏ nhặt như Kim cang vụn, thọ trì tu học tất cả các giới. Thấy có người phá giới, khuyên răn khiến cho họ giữ gìn giới.

Thấy người tà kiến, khuyên cho họ theo chánh kiến.

Thấy người phá oai nghi, khuyên cho họ giữ oai nghi.

Thấy người tâm tán loạn, khuyên cho họ định tâm.

Thấy người ưa thích nơi Nhị thừa, khuyên cho họ an trụ nơi Vô

thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Đại Bồ-tát thành tựu năm pháp như vậy thì có thể tu môn Đà-la-ni này.

Lại nữa này thiện nam tử, Đại Bồ-tát thành tựu sáu pháp thì có thể tu môn Đà-la-ni này. Những gì là sáu?

Tự tu tập, nghe nhiều thông suốt không trở ngại. Thấy người học ít, khuyên cho họ học nhiều.

Bản thân mình không keo kiệt, bỏn sẻn. Thấy người keo kiệt bỏn sẻn, khuyên cho họ sống theo pháp không keo kiệt, bỏn sẻn.

Tự mình không ganh ghét. Thấy người ganh ghét, khuyên cho họ sống theo pháp không ganh ghét.

Tự mình không làm cho người khác sợ hãi, đem sự không sợ hãi cho người.

Thấy người sợ hãi, làm việc bảo hộ cho họ, khéo nói lời dỗ dành an ủi làm cho họ được an ổn.

Lòng không dua nịnh, không gian trá, thực hành Không Tam-muội.

Đại Bồ-tát thành tựu sáu pháp như vậy thì có thể tu môn Đà-la-ni này.

Đại Bồ-tát thành tựu pháp tướng này xong, ở trong bảy năm tóm lược tất cả kệ tụng Đà-tỳ-lê, ngày đêm sáu thời đem đầu mặt cung kính, lễ bái, nhất tâm tư duy niệm thân, thực hành Không Tam-muội, đọc tụng kệ tụng Đà-la-ni như vậy. Ngay khi đứng dậy, nghĩ khắp mười phương vô lượng thế giới của chư Phật, Bồ-tát Ma-ha-tát này qua bảy năm rồi liền hiểu rõ được tất cả môn Đà-la-ni ấy. Bồ-tát được môn Đà-la-ni này rồi, liền được con mắt Thánh thanh tịnh như vậy. Được mắt như thế rồi, thấy trong các thế giới nhiều như cát song Hằng ở mười phương, nơi nào chư Phật, Thế Tôn cũng không nhập Niết-bàn, nơi nào cũng thấy các Ngài thị hiện vô lượng thần túc biến hóa. Khi ấy, Bồ-tát này thấy hết tất cả vô lượng chư Phật, do được thấy Phật nên liền được tám vạn bốn ngàn môn Đà-la-ni, bảy vạn hai ngàn môn Tam-muội, sáu vạn môn Pháp tụ. Đại Bồ-tát được hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni này rồi, đối với chúng sinh được đại từ, đại bi. Lại có Bồ-tát Ma-ha-tát được pháp môn này rồi, đối với tội ngũ nghịch cực ác… đã tạo, khi chuyển thân liền được dứt

hết; sinh lên Địa thứ ba xong, hết sạch tất cả nghiệp. Nếu không tạo tội ngũ nghịch thì được trụ Địa thứ mười. Ngoài ra, các nghiệp khác ngay nơi thân này liền vĩnh viễn được dứt hết. Qua xong một đời thì được đệ Thập trụ và không lâu liền được ba mươi bảy phẩm và Nhứt thiết trí.

Thiện nam tử, sự hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni này tạo nhiều lợi ích cho các Bồ-tát như vậy, nếu Bồ-tát thường nhớ nghĩ đến Pháp thân của chư Phật thì được thấy các loại thần túc biến hóa. Thấy biến hóa xong, liền được vô lậu hoan hỷ. Như thế, nhờ hoan hỷ cho nên được thành tựu thần túc biến hóa, nhờ sức thần túc thì có thể cúng dường hằng hà sa số chư Phật ở các thế giới. Được cúng dường xong, cũng được lãnh thọ diệu pháp của chư Phật ấy. Nhờ nghe và lãnh thọ diệu pháp cho nên ngay khi ấy được Tam-muội Nhẫn nhục đà-la-ni và trở về đến thế giới của Đức Phật ấy.

Thiện nam tử, môn Đà-la-ni này có thể tạo được những việc lợi ích lớn, giảm bớt các điều ác, tăng thêm các căn lành như vậy.

Bấy giờ, có các Bồ-tát bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, chúng con gặp được chư Phật nhiều như cát của một sông Hằng trong quá khứ, nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Lại có Bồ-tát thưa thế này:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của hai sông Hằng nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Có Bồ-tát thưa:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của ba sông Hằng, nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Có Bồ-tát thưa:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của bốn sông Hằng, nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Có Bồ-tát thưa:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của năm sông Hằng, nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Có Bồ-tát thưa:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của sáu sông Hằng, nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Có Bồ-tát thưa:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của bảy sông Hằng, được nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Có Bồ-tát thưa:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của tám sông Hằng, nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Có Bồ-tát thưa:

–Chúng con đã gặp được chư Phật nhiều như cát của chín sông Hằng nghe môn Đà-la-ni này, nghe xong liền chứng đắc.

Bấy giờ, Đại Bồ-tát Di-lặc bạch Phật:

–Kính bạch Thế Tôn, khi con ở vào thời quá khứ cách đây mười hằng hà sa số kiếp, có một đại kiếp tên là Thiện phổ biến, ngay trong kiếp này thì thế giới Ta-bà vi diệu thanh tịnh, tất cả đều trang nghiêm. Bấy giờ có Đức Phật xuất hiện ở đời hiệu là Ta-la Vương, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Có vô lượng trăm ngàn ức na-do-tha Tỳ-kheo Tăng và có không kể xiết các Đại Bồ-tát cung kính vây quanh Ngài. Vì các đại chúng, Phật Ta-la Vương thuyết giảng cho mọi người hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni này. Từ nơi Đức Phật kia, con được nghe pháp này xong và tu học; học xong liền được tăng thêm sự hiểu biết rộng lớn, đầy đủ. Như vậy, trong vô lượng, vô biên kiếp có a-tăng-kỳ số Phật không thể kể xiết, ngay khi ấy tùy theo tuổi thọ của mình đem vô số Tam-muội Sư tử du hý tự tại mà các Bồ-tát đã đạt được để cúng dường vô lượng chư Phật như vậy. Ngay khi đó, ở chỗ của mỗi Đức Phật ấy, con được vun trồng vô lượng, vô biên a-tăng-kỳ kiếp thiện căn không thể kể xiết. Trồng thiện căn rồi, con được vô lượng đại công đức tụ. Do thiện căn này cho nên con được vô lượng chư Phật thọ ký cho. Do bản nguyện cho nên con ở mãi trong sinh tử, do chưa đúng lúc cho nên không thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Bạch Thế Tôn, xin nguyện Như Lai ngay hôm nay trao cho con quả vị Phật khiến con được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.

Bấy giờ Phật bảo Đại Bồ-tát Di-lặc:

–Đúng thế! Đúng thế! Đúng như lời ông nói: khi Phật Ta-la

Vương ở đời, ông đã được hiểu rõ tất cả môn Đà-la-ni này. Di-lặc! Ở nơi quá khứ trong mười đại kiếp, nếu có người nào muốn nguyện thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, ngay khi đó, ông liền đáp ứng đầy đủ, làm cho họ nhanh chóng thành tựu Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, vào Vô dư Niết-bàn. Di-lặc, ông ở lâu nơi sinh tử là do bản nguyện. Sở dĩ không thành Phật là do chưa đúng lúc. Di-lặc, vì ông, nay Ta trao quả vị Phật.

Bấy giờ, sau khi Thế Tôn quán sát các đại chúng và các Bồ-tát, Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni, Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, Thiên, Long, Dạ-xoa, A-tu-la, La-sát, Càn-thát-bà, Nhân, Phi nhân…, liền nói kệ tụng này:

–Đới Sĩ, phù di, đàn đà phù di, đàn ma đà phù di, già đế phù di, mật đế phù di, Bát nhã phù di, Tỳ xá la xà phù di, Bát đế tam tỳ đa phù di, A nậu ta bà phù di, a bà sai phù di, tam ma đa bát sai ma bát sai phù di, xà đế xoa duệ phù di, tam xoa xà tỳ xoa xà, ba la xoa xà, tỳ xá già đạt xá bà đế, tỳ xá đà đế la na, la già già, tam xoa xá bà đa.

Tỳ ma đế thâu ba ê la la già ma. A tra xoa la, bà xá tăng già ma, y đế châu la thất đế di văn đà la, đà ha la bạt đế Bát-nhã phù đa. A đà già di đa bà đồ sa bàn đa, y la da ny la da, a hô tát tra, a thâu đà thâu a tha bà đế già lâu bà đế. Đế ê ma đề, bà a ca na ma đế. Bà ca na ma đế tam di đế tỳ xa bà địa, y đà bà la, y đà bà la, a la đa la, câu lưu sa đâu lâu sa lại ma la lưu tha đa lưu tha. Tát bà tha, tát bà tha giá ni lưu tha đề ha đa đa ê phả la. Bà hầu phả la tát bà phả la thế tra bà đề.

Khi Phật thuyết các loại kệ tụng mười hai nhân duyên giải thoát này, có sáu mươi na-do-tha chư Thiên thấy được bốn Thánh đế.

Đức Thế Tôn lại thuyết kệ tụng:

–Đới phả lam, a già phả lam, la la phả lam, a lam phả lam, ni la hô la. Bà đa phiếu, thi đàm phả lam, ny lam phả lam. Nam mô đà lam, tỳ phù ngạ, Bát nhã giá già, a sất tỳ địa giá ca, xà ni giá ca.

Khi Phật thuyết kệ tụng giải thoát này có một ức chư Thiên phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đều được Bất thoái chuyển.

Đức Thế Tôn lại thuyết kệ tụng:

–Bà tha, tô ma đô, a sất ma đô, a câu ma đô cưu đà bà câu, ma sỉ tha đà xá la. Tỳ bá bạt tha, y ha thế thiết đa tô nỉ ma, tô đế xí noa lợi huệ, a lộ câu quang minh, a đa đấu noa đại nhiên đà.

Khi thuyết kệ tụng giải thoát này có sáu vạn bốn ngàn chư Long phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đều được Bất thoái chuyển.

Bấy giờ Thế Tôn lại thuyết kệ tụng:

–A xoa tu bạt xoa, tu bà sa ba mạn đà na a la trụ bà già la chù, già la trà xoa, tất đàm ma đế tam mạn đa, ê a xoa bà lệ, ê tra ca lộ ma ha bà lệ, ô xà đà lộ, Đà la ni, ế già la xoa, câu đà xoa, câu bà xoa. Tỳ lộ bố, tỳ lưu ba, mục khư, thế đế hại sí. Thế đế bà lệ a tu lộ tỷ na, tu lộ ba ma đề.

Khi thuyết kệ tụng giải thoát này có mười hai ức Dạ-xoa phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đều được Bất thoái chuyển.

Đức Thế Tôn lại thuyết kệ tụng:

–A thê ty, lệ ly, ni đế để, san đế để già đế nị na già di, a lam di, ba lam di, a đà di ma đà di, ma đế di, san ni a, thủ lệ, Đà-la-ni, a tỳ xá đa, tát đà, tát đề bà, tát na già, tát Dạ xoa, tát a tu la đề bà na già, ny lục đế lệ bà la, ny lục đế la tỳ mật đế bát nhã, bát lê bạt đa mạt đế, bà lợi la tỳ già đế đề, đế ba lợi ba la già đế đề đế la tỳ phất bà sí tỳ xà nỉ tỳ tát giá lợi bạn đa.

A tỳ đà na bạn đa, thủ la bạn đà đáo la tỳ lê gia. Tỳ đà tỳ đa tỳ bạn để, tỳ sa bà nỉ, mạt già văn đà, tỳ xá bát lợi kiếm ma. Nỉ xoa ba la hô, ô ha la lô đề la ba đô. A tu la văn đà na già xoa. Văn đà, Dạ xoa văn đà, la lợi văn đà tỳ đề, tỳ đề di đa ty, đa đa ty, ô noa na bạn, bà khư đề, Đà-la-ni a tỳ xá đa đề xá thủ đà ni. Ba sí thâu đề, kỳ bà thâu đà ni, ba sí ba lợi yết ma, đế ma đế già đế phu đế già na ba đế. Bà la na phất đề xà da, giá gia thâu nhã đà giá ca, ty giạ.

Thuyết kệ tụng giải thoát này rồi, có năm vạn sáu ngàn A-tu-la phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, đều được Bất thoái chuyển.

Đức Thế Tôn bảo Đại Bồ-tát Vô Sở Úy Bình Đẳng Địa:

–Thiện nam tử, chư Phật, Thế Tôn xuất hiện ở đời rất khó. Diễn bày pháp này lại càng khó hơn. Pháp này chính là để huân tập

cho sự tu hành về giới, định, tuệ, giải thoát và giải thoát tri kiến.

Thiện nam tử, kệ tụng này có thể khiến cho Bồ-tát thành tựu oai đức của bậc Bồ-tát.

Thiện nam tử, Như Lai khi thực hành đạo Bồ-tát bằng bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ, được bao gồm trong kệ tụng đây. Nhờ cúng dường vô lượng, vô biên trăm ngàn vạn ức chư Phật, Thế Tôn, đối với chư Phật, Thế Tôn, hoặc thực hành việc bố thí, hoặc tu phạm hạnh, giữ giới thanh tịnh, hoặc siêng năng tinh tấn, hoặc tu nhẫn nhục, hoặc nhập Tam-muội, hoặc tu trí tuệ, tu tập tất cả nghiệp tịnh thuần thiện, cho nên nay Ta được trí Vô thượng.

Thiện nam tử, xưa kia ở vô lượng a-tăng-kỳ ức na-do-tha kiếp, khi Ta tu Bồ-tát đạo, thân thường xa lìa vọng ngữ, lưỡng thiệt, ác khẩu, ỷ ngữ, cho nên nay Ta được tướng lưỡi này.

Thiện nam tử, do nhân duyên đấy cho nên những gì chư Phật, Thế Tôn thuyết ra đều chân thật không hư dối.

Khi thị hiện vô số thần túc biến hóa xong, Đức Thế Tôn vào Tam-muội Biến nhất thiết công đức. Nhập Tam-muội xong, Ngài xuất tướng lưỡi dài rộng che khắp cả mặt, từ nơi lưỡi kia phóng ra sáu mươi ức ánh sáng. Ánh sáng vi diệu đó che khắp tam thiên đại thiên thế giới. Địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, trời, người, đều được nhờ ánh sáng đó. Những chúng sinh trong địa ngục, thân bị đốt cháy, do nhờ ánh sáng này cho nên trong giây lát được thanh tịnh mát mẻ, an lạc; ở ngay trước mặt các chúng sinh đó đều có Hóa Phật với ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm. Bấy giờ, những chúng sinh nhờ được thấy Phật nên đều được sung sướng, an vui. Mỗi loại chúng sinh tự nghĩ: “Nhờ ân vị này khiến ta được vui”. Chúng đối với các Hóa Phật, tâm được vui vẻ, chắp tay cung kính.

Bấy giờ, Hóa Phật bảo các chúng sinh kia:

–Này, các con hãy niệm “Nam-mô Phật, Nam-mô Pháp, Nam-mô Tăng”. Do nhân duyên này sẽ thường được an lành.

Các chúng sinh ấy ở trước Phật quỳ thẳng, chắp tay, vâng lời Phật dạy và niệm:

–Nam-mô Phật, Nam-mô Pháp, Nam-mô Tăng.

Các chúng sinh ấy do nhân duyên căn lành này nên khi qua đời ở đây, hoặc được sinh lên cõi trời, hoặc sinh trong loài người.

Hoặc có chúng sinh đang ở trong địa ngục rét lạnh, bấy giờ liền có một ngọn gió ấm áp, êm dịu thổi đến xúc chạm nơi thân, cho đến được sinh trong cõi trời, cõi người cũng như vậy.

Chúng sinh trong loài ngạ quỷ bị đói khát bức bách, nhờ ánh sáng của Phật cho nên trừ được sự đói khát khổ não, nhận sự an vui sung sướng, ở trước mỗi chúng sinh ấy đều có một Hóa Phật với ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp trang nghiêm. Do được thấy Phật cho nên chúng đều được an vui, sung sướng, đều nghĩ: “Nhờ ân vị này khiến ta được an vui”. Chúng đối với Hóa Phật, tâm được hoan hỷ, chắp tay cung kính.

Bấy giờ, được Đức Thế Tôn khiến cho thấy được nhân duyên nghiệp ác của mình ở đời trước, các chúng sinh kia liền tự hối hận, trách mắng mình. Do nhờ căn lành này, chúng qua đời được sinh trong cõi trời, cõi người. Đối với chúng súc sinh cũng như vậy.

Khi Đức Thế Tôn chỉ bày nhân duyên đời trước cho các chư Thiên thì có vô lượng, vô biên chúng sinh đi đến chỗ Phật, đầu mặt làm lễ và lui ra ngồi một bên, thọ lãnh diệu pháp.

Bấy giờ có vô số chư Thiên và loài người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, vô số Bồ-tát Ma-ha-tát được Đà-la-ni Tam-muội nhẫn nhục.

Nguồn: Nguồn: Pháp Bảo — kho kinh sách điện tử của Trung tâm biên, phiên dịch tài liệu Phật giáo Quốc tế, Ban Phật giáo Quốc tế, Giáo hội Phật giáo Việt Nam (vbeta.vn · api.phapbao.org), đọc về ngày 3–4/9/2026. Đại đức Thích Vạn Lợi, Thư kí phụ trách kinh sách điện tử. Bản quyền bản dịch, bản in và số trang thuộc về các dịch giả, tác giả và nhà xuất bản đứng tên trong từng cuốn. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ tác phẩm của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.