Đại Tập 10 · Bộ Bản Duyên I · Số 152–157

Kinh Bồ-Tát Bản Hạnh - Quyển Hạ

KINH BỒ-TÁT BẢN HẠNH

QUYỂN HẠ

Khi Đức Như Lai nói lời chân chánh vi diệu như vậy, thì đám quỷ gây bệnh tật đều chạy về hướng nước Ma-kiệt-đà, nhờ vậy dịch bệnh trong nước Tỳ-xá-ly đều được tiêu trừ. Đức Phật phải quay trở về nước Ma-kiệt-đà, thì đám quỷ gây bệnh tật ấy lại chạy sang nước Tỳ-xá-ly. Do đó, Đức Thế Tôn phải qua lại hai nước đến bảy lần, cuối cùng lại nói:

–Ta từ vô số kiếp đến nay, tạo được bao nhiêu công đức, đều nhằm để phát đại nguyện. Nay Ta đem việc làm chân chánh này để trừ tâm bệnh và thân bệnh cho tất cả chúng sinh.

Đức Phật kể:

–Khi Ta làm vua tên là Thi-tỳ, vì một con bồ câu mà tự cắt thịt trên thân mình, Ta đã phát lời thệ nguyện trừ diệt tận mọi nguy hiểm cho tất cả chúng sinh.

Khi Ta làm thái tử tên là Ma-ha-tát-đỏa, vì hai mẹ con cọp đói mà ta xả bỏ thân mạng cho cọp được sống.

Khi Ta làm vua tên là Xá-thi, tự lấy thịt nơi thân mình hiến cho người bệnh trải qua mười hai năm.

Khi Ta làm vua tên là A-di-đà-da-lương, bị bệnh, tự chế thuốc để uống, lúc ấy có một vị Bích-chi-phật mắc bệnh đồng như nhà vua, đến chỗ nhà vua xin thuốc. Nhà vua nhịn không uống thuốc, đem phần thuốc của mình cúng cho Bích-chi-phật, rồi phát đại nguyện: Nguyện cho tất cả bệnh chúng sinh đều được diệt trừ.

Khi Ta làm vua tên là Tu-đà-tố-di, Ta cứu được mạng sống cho một trăm vua sắp chết và đã cải hóa vua Ca-ma-sa-bạt khiến ông ta đạt được chánh kiến, lời thề ác của Ca-ma-sa-bạt trong mười hai năm đều được tiêu trừ.

Khi Ta làm thái tử tên là Tu-đại-noa đã đem bố thí cả vợ lẫn hai con.

Khi Ta làm thái tử Ma-hưu-sa-đà, đã đem thuốc chữa bệnh cho tất cả chúng sinh, lại vào trong biển lớn tìm được ngọc Ma-ni, đem về giúp đỡ cho dân chúng khỏi cảnh đói nghèo.

Khi Ta làm vua tên là Ma-ha-bà-lợi, trải qua hai mươi bốn ngày đem thịt thân mình cung cấp cho người bệnh.

Khi Ta làm Tiên nhân tên là San-đề-bà-la bị cắt đứt tay chân mà tâm không hề khởi sân hận.

Khi Ta làm vua tên là Ca-thi, dân chúng trong nước bị tật bệnh, nhà vua thọ bát quan trai giới, phát tâm đại từ bi đến tất cả chúng sinh, nên tất cả dân chúng trong nước đều được lành bệnh.

Khi Ta làm thầy giải trừ chú thuật tên là Tỳ-bà-phù, dân chúng bị bệnh dịch hoành hành, ta đem máu thịt của mình cho loài quỷ gây bệnh ăn để dùng vào việc giải trừ, tất cả dân chúng đều được lành bệnh.

Khi Ta làm Phạm thiên vương, vì một bài kệ, đã tự lột da trên thân mình làm giấy chép kệ.

Khi Ta làm vua tên là Tỳ-lăng-kiệt-lê, vì một bài kệ, trên thân chịu đóng một ngàn đinh.

Khi Ta làm Tiên nhân tên là Ưu-đa-lê, vì một bài kệ mà Ta tự lột da làm giấy, chẻ xương làm viết, lấy máu làm mực.

Khi Ta làm vua tên là Bạt-di, dân chúng trong nước bị bệnh ghẻ lở, nhà vua đang đi, thấy một cây độc, lá cây độc này rụng vào dòng nước, người nào uống nhằm nước ấy thì sinh ra bệnh. Nhà vua liền ra lệnh chặt cành, đào gốc rễ rồi dùng lửa đốt rụi, thì một nửa dân chúng được lành bệnh, còn một nửa thì bệnh vẫn như cũ, không thuyên giảm.

Vua hỏi quan ngự y:

–Vì cớ gì một số dân chúng mắc bệnh không bớt?

Quan ngự y đáp:

–Bệnh ghẻ này quá trầm trọng cần ăn cá mới bớt.

Vua nghe lời quan ngự y, liền đến trên cây bên bờ sông, nguyện làm cá, nguyện rằng:

–Ta ngày nay đem thân trừ bệnh cho muôn loài, nguyện đem công đức này cầu thành Phật đạo, để diệt trừ vô lượng tâm bệnh, thân bệnh cho khắp tất cả chúng sinh, đều như sở nguyện. Nếu có chúng sinh nào được ăn thịt của ta, thì tất cả bệnh tật đều được lành khỏi.

Phát lời thệ nguyện rồi liền từ trên cây gieo mình xuống dòng nước, thân nhà vua biến thành cá, biết nói tiếng người. Cá nói:

–Hễ ai có bệnh, đến bắt cá này về ăn thịt sẽ được lành bệnh.

Dân chúng nghe lời nói ấy, đều đến bắt cá về ăn thịt, nhờ vậy tất cả bệnh đều được lành hết.

Đức Thế Tôn đã tự kể về việc làm nơi đời trước của mình như vậy, tất cả những lời nguyện ấy ngày nay đều được thành tựu. Đức Phật nói:

–Nay Ta dùng giáo pháp chân chánh để trừ diệt tai họa cho tất cả chúng sinh. Khi ấy, Đức Phật liền tự hóa một thân thành hai đầu, một đầu ngó về nước Tỳ-xá-ly, một đầu ngó về nước Ma-kiệt-đà, tất cả đám quỷ gây bệnh đều chạy ra xa tận biển khơi. Dân chúng hai nước, mọi thứ tật bệnh đều được lành khỏi, lúa thóc hoa màu được mùa, muôn dân an lạc. Ngài đem Phật pháp giáo hóa, khiến mọi tâm bệnh dục vọng nơi mọi người đều được thanh tịnh, trụ trong chánh pháp, tất cả người dân đều hết sức vui mừng.

Lúc đó, các vị Tỳ-kheo khác miệng đồng lời cùng tán thán:

–Công đức Như Lai thật là vô lượng, vô cùng vi diệu không thể nghĩ bàn.

Đức Phật lại bảo chư vị Tỳ-kheo:

–Ta chẳng những trừ diệt những tai họa, đói khát, bệnh tật cho chúng sinh trong đời nay, mà trong thời quá khứ cũng lại như vậy.

Về thời quá khứ vô số kiếp xa xưa, tại cõi Diêm-phù-đề này có vị vua của một nước lớn tên là Phạm thiên, tám vạn bốn ngàn vua tiểu quốc thuộc cõi Diêm-phù-đề. Nhà vua có hai vạn phu nhân, một vạn thể nữ, lại không có thái tử. Ngày đêm ưu sầu, nên cầu khẩn nơi các đền thờ thần linh: Phạm thiên, Đế Thích, Ma-ha Bá-lê thiên, cầu trời đất, cầu mặt trăng, mặt trời… nhân đó mới sinh được thái tử. Thái tử sinh ra, hình dung đoan nghiêm, đẹp đẽ lạ thường, có tướng đại nhân, quý danh là Đại Tự Tại Thiên. Thái tử là người nhân từ, thông minh, trí tuệ, tất cả sách vở của thế gian, mọi sự chuyển biến của tinh tú, nhật thực, nguyệt thực và tất cả kỹ thuật ngoài đời không một nghề nào là không thông đạt. Thái tử lại học nghề thầy thuốc và cách bào chế dược phẩm, lại ra lệnh cho tất cả bệnh nhân trong nước: “Hễ ai có bệnh thì hãy đến đây ta sẽ cung

cấp thuốc men, thực phẩm và chăm Sóc.” Dân chúng được tin này, bao nhiêu người bệnh đều đổ xô về chỗ ở của thái tử. Tất cả người lớn, kẻ nhỏ trong nước đều vui vẻ, không một ai là không ca ngợi công đức này. Bệnh nhân không đến các thầy thuốc khác, trong đó có một số thầy thuốc tỏ ra khinh mạn, hầu hết đám này đều ôm lòng oán hận, ganh tỵ với thái tử.

Thời gian này, dân chúng cõi Diêm-phù-đề bị bệnh dịch lan tràn, lại thêm cảnh củi quế gạo châu. Nhà vua đã tập trung tất cả danh y mà không chữa khỏi bệnh, dân chúng bị bệnh chết từng ngày, từng ngày tăng lên rất nhiều. Nhà vua rất đỗi ưu sầu, bèn ra chiếu chỉ mời các danh y về triều để hỏi phương thuốc cứu chữa.

Lúc ấy, có một thầy thuốc sẵn lòng đố kî với thái tử, trong tâm suy nghĩ: “Thái tử này là oan gia của ta, nay đúng là gặp dịp may hiếm có”, liền tâu lên nhà vua:

–Thần nhớ có một phương thuốc xin thử về xem lại cho tường tận.

Nhà vua đồng ý, ông ta liền đi, sáng hôm sau mới trở lại, đến trước đại vương tâu:

–Tâu đại vương, thần tìm được một phương thuốc, nếu như đại vương đồng ý thì tất cả bệnh tật đều được trừ lành.

Vua liền hỏi:

–Phải cần những dược liệu gì? Khanh cứ nói thử xem!

Thầy thuốc đáp:

–Phải tìm cho được một người từ khi sinh ra cho đến ngày nay luôn đầy lòng Từ bi, thương xót tất cả chúng sinh và chưa bao giờ khởi tâm sân hận, sẽ dung máu của người ấy hòa với thuốc để uống, móc hai tròng con mắt của người ấy để trừ quỷ, thì các chứng bệnh mới hết được.

Nhà vua bảo:

–Con người từ khi mới sinh cho đến hôm nay chưa từng sinh tâm sân hận, đây là việc khó có, việc này thật khó vô cùng, có lẽ không thể nào tìm được đâu!

Thái tử nghe lời nói như vậy, liền tâu phụ vương:

–Việc này dễ thôi, không có gì là khó cả!

Thái tử lại thưa:

–Con là con của phụ vương, từ khi sinh ra cho đến ngày nay chưa từng khởi tâm sân hận và cũng không hề có tâm độc ác đối với tất cả mọi người, luôn đem lòng Từ bi thương xót tất cả chúng sinh, từ trước tới giờ chưa có một niệm ác. Thân con vô thường không có gì bền chắc, chẳng bao lâu rồi cũng dẫn đến cái chết. Cúi xin đại vương đồng ý đem thân con làm thuốc để trừ bệnh cho chúng sinh.

Vua cha liền than:

–Ta không có con cái, đi cầu thần linh nơi các đền thờ thần mặt trời, mặt trăng, thần tinh tú, năm đỉnh núi cao, bốn quả núi lớn, do đó mới sinh được con. Ta nay dầu bỏ thân mất nước, nhất định không chìu theo ý con được.

Thái tử lại nài nỉ phụ vương:

–Con nay cầu Phật đạo, đem máu bố thí cho chúng sinh, nguyện đem công đức này để hiểu rõ tất cả kinh điển của Như Lai. Con nay đem nhục nhãn này bố thí cho chúng sinh, nguyện đem công đức ấy để được con mắt trí tuệ của Như Lai, con sẽ vì tất cả chúng sinh nguyện làm bậc Đạo sư chân chánh. Đại vương tuy không còn thái tử mà vẫn được làm vua. Giả sử quốc độ này không có muôn dân thì phụ vương làm vua với ai? Còn như tất cả dân chúng được lành bệnh, phụ vương tất sẽ trút khỏi nỗi ưu sầu.

Nhà vua lại buồn khóc nói với thái tử:

–Ta nay thà bỏ ngôi vua chứ đứa con đáng yêu quý này thật không thể bỏ.

Thái tử lại quỳ mọp, chắp tay thưa:

–Con nay dốc cầu đạo quả Vô thượng Chánh chân. Nếu như luyến tiếc cái thân nhơ nhớp hôi thối này, thì làm sao tỏ ngộ được giáo pháp cao sâu vi diệu trí tuệ của Như Lai! Làm sao có thể đạt được tất cả tuệ nhãn! Cúi xin phụ vương chớ khước từ tâm cầu đạo vô thượng của con.

Phụ vương im lặng không nói một lời. Ông thầy thuốc liền tâu:

–Thần thử lấy một ít máu hòa với thuốc đem cho các bệnh nhân uống, nếu lành bệnh rồi mới móc mắt. Nếu chẳng lành thì chẳng nên móc mắt.

Khi ấy, thái tử tự tay chích máu nơi cánh tay mình và phát lời thệ nguyện:

–Ta dùng máu này quyết trừ bệnh cho chúng sinh, nguyện đem công đức này để thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh chân. Nếu quả thật ta sẽ thành Phật đạo, thì tất cả chúng sinh uống thuốc này bệnh sẽ được diệt trừ.

Tên thầy thuốc liền đem máu hòa với thuốc cho các bệnh nhân uống, tất cả đều được lành khỏi.

Thầy thuốc lại tâu với đại vương:

–Bất cứ bệnh nhân nào uống thuốc này đều được lành mạnh. Đại vương thấy việc rõ ràng trước mắt, có thể không tin sao?

Bấy giờ, tám vạn bốn ngàn chư hầu cùng thần dân cả cõi Diêm-phù-đề, nghe thái tử của đại vương vì lòng Từ bi nhằm cứu giúp tất cả muôn dân mà móc hai tròng mắt, không một ai là không buồn khóc, nên tất cả đều tập hợp trước mặt thái tử, quỳ mọp chắp tay thưa:

–Cúi mong thái tử của đại vương, suy xét, chúng tôi thà tự xả bỏ thân mạng, chẳng nỡ để thái tử hủy hoại hai mắt. Lòng từ bi thương xót chúng sinh của thái tử cũng đủ công đức để chẳng bao lâu sẽ thành Phật, mong thái tử chớ hủy hoại hai mắt.

Thái tử liền dùng lời an ủi tất cả chư hầu và thần dân:

–Ta nay đem máu thịt, cho đến hai con mắt này để quyết trừ bệnh cho chúng sinh, nguyện đem công đức này cầu thành Phật đạo. Khi ta thành Phật sẽ quyết trừ tâm bệnh, thân bệnh cho các vị, chớ nên cản ngăn tâm vô thượng đạo của ta.

Chư hầu cùng tất cả thần dân nghe thái tử nói lời quả quyết như vậy, đều đứng lặng thinh.

Thái tử bèn sai quan hầu cận đem dụng cụ để mình khoét mắt. Thái tử bảo quan hầu cận:

–Ai là người có thể khoét giùm mắt ta?

Quan tả hữu cùng dân chúng thảy đều từ chối, không đủ can đảm làm việc này. Tên thầy thuốc vốn ganh tỵ với thái tử liền lên tiếng:

–Tôi có thể làm được.

Thái tử hoan hỷ nói:

–Ta rất sung sướng!

Rồi cầm dao đưa cho thầy thuốc và dặn:

–Khoét tròng con mắt và đặt vào trong lòng bàn tay ta đây.

Tên thầy thuốc liền khoét một tròng con mắt, đặt vào bàn tay thái tử.

Khi đó, thái tử lập nguyện:

–Ta nay đem nhục nhãn này bố thí cho chúng sinh, chẳng cầu được làm Chuyển luân thánh vương, chẳng cầu làm Ma vương, chẳng cầu cảnh vui nơi năm dục sắc, thinh, hương, vị, xúc của Phạm vương. Nguyện đem công đức này cầu thành tựu đạo quả Vô thượng Chánh chân, để ta được đầy đủ mắt trí tuệ, vì vô lượng chúng sinh khắp mười phương làm bậc Đại y vương, trừ diệt tâm bệnh, thân bệnh cho tất cả muôn loài, làm con mắt trí tuệ cho họ.

Thái tử phát nguyện rồi, cầm tròng mắt đặt lên chiếc án kề bên. Thái tử nói tiếp:

–Đúng như sở nguyện của tâm ta, thì tất cả chúng sinh đều được lành bệnh.

Phụ vương và mẫu hậu thấy cảnh như thế, liền ngã xỉu, chết giấc, giây lâu mới tỉnh. Chư hầu, thần dân đều cất tiếng kêu khóc thảm thiết cảm động đến đất trời, có người tự đánh đập vào thân mình, hoặc có người hôn mê, chết giấc.

Ngay lúc tên thầy thuốc cầm dao khoét tròng mắt của thái tử, thì khắp cõi Tam thiên đại thiên chấn động dữ dội, tất cả chư Thiên trong ba cõi đều giáng hạ, thấy Bồ-tát vì chúng sinh mà tự khoét mắt cùng chích máu mình, nên vô số chư Thiên tất cả đều buồn khóc, nước mắt tuôn rơi như trận mưa lớn.

Trời Đế Thích bèn đến trước mặt thái tử thưa:

–Lòng từ bi của thái tử hôm nay, vì chúng sinh nên không tiếc thân mạng, khoét mắt lấy nhục nhãn. Sự đau khổ như vậy thật là khó làm. Vậy thái tử đem việc làm công đức đó nhằm cầu nguyện những gì? Phải chăng là cầu Thiên đế, Ma vương, Phạm vương, Vương tử hay cầu nguyện những gì khác chăng?

Thái tử đáp:

–Ta chẳng cầu ngôi vị Chuyển luân thánh vương, Thiên đế, Ma vương, Phạm vương, chẳng cầu cảnh vui nơi năm dục sắc, thanh, hương, vị, xúc trong ba cõi, chỉ đem công đức này cầu đạo quả Vô thượng Chánh chân. Vì tất cả chúng sinh làm bậc Đại y vương, trừ

tâm bệnh, thân bệnh cho tất cả muôn loài, làm con mắt trí tuệ dẫn dắt, để tất cả chúng sinh đều lìa tai họa sinh tử.

Trời Đế Thích cùng tất cả chư Thiên đồng ca ngợi:

–Lành thay! Lành thay! Hết sức to lớn, khó có gì sánh bằng! Như sở nguyện ấy, chẳng bao lâu tất sẽ thành Phật.

Trời Đế Thích bèn lấy tròng mắt đặt lại nơi con mắt đã bị khoét, tức khắc mắt thái tử bình phục như xưa, lại sáng đẹp gấp bội lần con mắt cũ. Vô lượng chư Thiên dùng hoa trời rải trên người thái tử, không ai là không vui mừng. Phụ vương, mẫu hậu, cùng thể nữ và các tiểu vương, thần dân đều vô cùng vui mừng, hớn hở.

Trời Đế Thích lại sai đại tướng quân Tỳ-ba-đan-ma đuổi các loài quỷ gây bệnh trở về tận biển cả. Mọi người bị bệnh đều khỏi. Trời Đế Thích liền mưa các thức ăn uống, kế đến mưa lúa gạo, rồi mưa y phục, rồi tiếp mưa bảy báu. Tất cả bệnh nhân đều được lành mạnh, mọi người no đủ, không ai bị đói khát, dân chúng vui mừng, quốc gia hưng thịnh.

Sau đó vài năm, vua cha băng hà, thái tử lên ngôi hoàng đế ngự tại chánh cung, bảy thứ quý báu tự nhiên hiện đến, làm vị Chuyển luân thánh vương trị vì bốn châu thiên hạ, không một ai là chẳng nhờ ân.

Công đức của việc làm ấy đời hiện tại đã được phước báo như vậy.

Đức Phật bảo các vị Tỳ-kheo:

–Thái tử Tự Tại Thiên lúc ấy là thân Ta ngày nay, phụ vương Phạm thiên nay là phụ vương Bạch Tịnh, mẫu hậu nay là mẫu hậu Ma-da, mẹ của Ta, tên thầy thuốc khoét mắt Ta nay là Điều-đạt, dân chúng cõi Diêm-phù-đề thời đó là dân chúng hai nước Tỳ-xá-ly và Ma-kiệt-đà. Ta lúc ấy cũng trừ hoạn nạn, bệnh tật, đói khát cho muôn dân. Ta nay cũng tận trừ tâm bệnh, thân bệnh cho chúng sinh, cũng khiến cho chúng sinh được mắt trí tuệ, lập nguyện, chứng đạo.

Bồ-tát làm việc bố thí siêng năng khổ nhọc hoàn toàn không chấp tướng như thế.

Bấy giờ, các vị Tỳ-kheo nghe lời Đức Phật dạy, đều hoan hỷ lễ Phật.

❧

Nghe như vầy:

Một thuở nọ Đức Phật ở tại khu lâm viên Kỳ-đà Cấp cô độc, thuộc nước Xá-vệ. Đức Phật cùng một ngàn hai trăm năm mươi vị Sa-môn sắp vào thành khất thực.

Khi Đức Phật sắp vào thành, có năm trăm vị trời phóng làn gió thơm thổi trên mặt các đại lộ và những đường hẻm trong thôn xóm, nên tất cả đều được sạch sẽ. Những nơi bất tịnh, nhơ nhớp, phân uế hôi thối đều tự nhiên vùi lấp vào lòng đất, tất cả đường sá đều thoáng sạch. Năm trăm vị trời tuôn mưa bằng những giọt nước thơm, nên mọi đường sá lớn nhỏ đều được thấm ướt, cùng tung rải các hoa trời. Nhà vua, thần dân thấy điềm lành này, biết là Đức Phật sắp đến, nên mọi người đều bỏ các công việc của mình đang làm, cùng nhau chạy nhanh đến nghênh đón Đức Thế Tôn. Trong số dân chúng đến diện kiến Đức Phật, có người quét đường, có người rải hoa, có người xông hương, có người cởi áo trải nơi đất, có người xõa tóc trải trên mặt đường, mong Đức Phật giẫm trên đó mà đi qua. Có người đem thân nằm rạp trên đất mong được Đức Phật bước qua trên thân mình, có người cầm phướn lọng, có người trỗi nhạc. Mọi người đều chắp tay, nhứt tâm thanh tịnh chiêm ngưỡng Đức Như Lai. Tất cả chúng sinh, mỗi người đều đem mỗi thứ để cúng dường Đức Thế Tôn.

Khi ấy có một người dòng Bà-la-môn quá nghèo, không có hoa hương để cúng dường Đức Điều Ngự, tự lấy làm buồn, dù đã nghĩ đủ cả trăm phương, chỉ còn một việc là nhứt tâm tịnh ý chiêm ngưỡng mà thôi! Liền thể hiện rõ oai nghi nghiêm chỉnh, chí tâm cung kính, với tấm lòng phấn khởi, chắp tay đứng yên chiêm ngưỡng tôn nhan Như Lai và dùng kệ tán thán Đức Phật:

Tôn nhan ánh vàng rực

Ba hai tướng tốt hiện

Tất cả hàng chúng sinh

Thấy Ngài đều tán thán.

Thấy Phật tâm hoan hỷ

Ưu sầu liền dứt sạch

Vượt qua biển sinh tử

Cúi đầu lễ Từ Tôn.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn nở nụ cười hân hoan, hào quang năm sắc từ kim khẩu phóng ra hàng trăm ngàn sự kỳ diệu. Mỗi đạo hào quang có vô số tia sáng. Trên mỗi tia sáng có hoa sen bằng bảy báu. Trên mỗi hoa sen có Hóa Phật xuất hiện. Ánh sáng tỏa khắp mười phương, dưới đến các địa ngục lớn, trên thì đến cõi trời Ba mươi ba, chiếu khắp các chỗ tối tăm trong năm đường, tận cùng các cảnh giới Phật, không một nơi nào là không sáng tỏ.

Chư Thiên, dân chúng trong Đại thiên thế giới thấy được hào quang của Phật không ai là không vui mừng hớn hở, đều xả bỏ mọi thứ dục lạc, rời cung điện, cùng nhau hướng về chỗ Đức Phật đang ngự, nghe Phật thuyết pháp mà được độ thoát. Có người thấy được hào quang mà được độ thoát. Hoặc có người nghe Hóa Phật thuyết pháp mà được giải thoát. Hoặc có người thấy ánh hào quang tìm đến chỗ Đức Phật ngự mà được độ thoát.

Cảnh khảo tra trong vô lượng địa ngục đều được dừng nghỉ, các chúng sinh ở đấy sau khi mạng chung đều được sinh về cõi Phật.

Tất cả cầm thú trong cảnh giới súc sinh, tâm lành được khai phát, dùng tâm Từ đối xử với nhau, không còn mang tâm sát hại, sau khi mạng chung cũng được sinh về cõi trời.

Trong cảnh ngạ quỷ, tự nhiên được thức ăn trăm vị, không còn một ai lo nghĩ về sự đói khát, nên đều vui mừng hớn hở, lại không có tâm bỏn sẻn, sau khi mạng chung đều được sinh lên cõi trời.

Vô lượng chúng sinh bị mù thì lại được thấy. Kẻ điếc thì được nghe, kẻ câm thì nói được. Kẻ tay bị cong vẹo thì co duỗi tự nhiên. Kẻ chân què thì đi được. Người tàn tật, mắc trăm bệnh đều được lành. Tất cả cảnh giam cầm, trói buộc trong địa ngục đều được thả ra.

Tất cả đại chúng, chư Thiên, muôn dân trong cõi đại thiên lúc ấy không ai là không hoan hỷ, tâm được thanh tịnh không dấy khởi tham, sân, si. Trong số này có người sinh về cõi trời, có người chứng quả Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán, Bích-chi-phật, hoặc có người phát tâm cầu đạo quả Vô thượng Chánh chân, hoặc có người kiên trụ nơi pháp bất thoái chuyển…, số người chứng quả như vậy không thể kể xiết.

Hào quang của Đức Thế Tôn chiếu khắp mười phương thế

giới, lại quay về, nhiễu quanh Đức Phật ba vòng, rồi nhập vào khoảng giữa hai hàng lông mày.

Khi ấy, Tôn giả A-nan sửa lại y phục, thể hiện oai nghi, quỳ trước Đức Phật chắp tay, bạch:

–Nụ cười hôm nay của Đức Thế Tôn ắt phải có nguyên do, cúi xin Đức Thế Tôn nói rõ nguyên do ấy.

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Tôn giả, ông có thấy vị Bà-la-môn ấy chăng?

Tôn giả A-nan đáp:

–Bạch Đức Thế Tôn, dạ vâng, con có thấy.

Đức Phật bảo:

–Người Bà-la-môn này dùng tâm thanh tịnh, làm một bài kệ khen ngợi Phật, nên từ nay cho đến mười ba kiếp về sau, bất cứ sinh vào cõi trời hay cõi người đều được giàu có tự nhiên, thân hình đoan nghiêm, có trí tuệ và tài biện luận, được mọi người ca ngợi, chẳng đọa vào ba đường ác và tám nạn, về sau sẽ thành Bích-chi-phật tên là Hoan Duyệt.

Tất cả chúng hội nghe lời Đức Phật nói, ai nấy đều sinh tâm hoan hỷ, ca ngợi công đức của Như Lai.

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Công đức của Như Lai thật không thể nghĩ bàn, một bài kệ ca ngợi Đức Phật của Bà-la-môn ấy đã đạt được công đức không thể lường tính. Công đức của Như Lai thật vô cùng to lớn.

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Bà-la-môn ấy chẳng phải chỉ mỗi đời nay ca ngợi Ta mà được thiện lợi như vậy.

Trong thời quá khứ xa xưa, vua nước Ba-la-nại tên là Bà-ma-đạt-đa. Khi nhà vua đi săn bắn, các binh chủng: Tượng binh, mã binh, xa binh… đều theo nhau mở đường và hộ tống. Săn bắn trong núi được một con voi trắng, thân voi trắng như tuyết, làn da mịn đẹp, dễ thương, mà lại có sáu ngà.

Nhà vua được bạch tượng lòng rất sung sướng, liền giao cho người dạy voi để luyện tập điều khiển. Lúc ấy, người dạy voi dùng cùm xiềng voi với một cây gỗ lớn và khóa xiềng lại. Voi buồn khóc rơi lệ, trải qua bảy ngày không ăn uống. Người dạy voi lo sợ voi này

không ăn uống chẳng bao lâu sẽ chết, liền tâu lên nhà vua:

–Bạch tượng săn được không chịu ăn uống, buồn khóc rơi lệ.

Nhà vua nghe tâu liền đến xem voi. Đại vương hỏi voi:

–Tại sao ngươi không chịu ăn?

Voi nói tiếng người đáp lại:

–Tâm tôi lo sầu, cúi xin đại vương giải sầu cho tôi.

Đại vương hỏi:

–Ngươi sầu lo những gì?

Bạch tượng nói:

–Tôi còn cha mẹ quá già yếu, đi lại không được, mà không có người nuôi dưỡng, chỉ có mỗi một mình tôi đi hái thức ăn và mang nước uống về cho cha mẹ. Nếu tôi cứ bị xiềng ở đây, thì cha mẹ không ai nuôi dưỡng, cả hai sẽ bị chết thôi. Tôi nghĩ vậy mà buồn sầu. Tâu đại vương, nếu như đại vương có lòng Từ bi, xin tha tôi về để nuôi dưỡng cha mẹ, đến ngày cha mẹ mãn phần, tôi sẽ trở lại cung phụng đại vương, chẳng dám trái lời hứa này.

Vua nghe bạch tượng nói, lòng buồn bã chẳng vui, liền khen ngợi:

–Ngươi tuy là súc sinh mà làm việc con người, ta tuy là con người mà làm việc như súc sinh.

Nhà vua bèn quỳ xuống mở xiềng, ra lệnh cho voi đi.

Bạch tượng trở về nuôi dưỡng cha mẹ suốt mười hai năm, khi cha mẹ mãn phần, liền trở lại cung vua.

Nhà vua thấy bạch tượng trở lại, lòng càng thêm hoan hỷ, lấy anh lạc, bảy báu trang sức cho bạch tượng. Khi đại vương sắp ra đi thì bạch tượng dẫn đường, nên nhà vua yêu bạch tượng còn hơn thái tử. Trong bầy voi của nhà vua, bạch tượng là con voi có quá trình đặc biệt nhất, nên đặt tên là Tượng Phan.

Bấy giờ, có một Bà-la-môn nghèo cùng, muốn đến nhà vua xin bố thí, lại hỏi mọi người:

–Làm thế nào để nhà vua cho nhiều của cải?

Có người bảo:

–Nhà vua có con bạch tượng hết sức yêu quý, nếu ông có thể ca ngợi bạch tượng ấy, mới có thể xin được nhiều của cải.

Bà-la-môn liền theo dõi, đợi khi nhà vua đi ra, đứng sẵn bên

vệ đường, cất tiếng khen ngợi bạch tượng:

Thân ngươi đẹp vô cùng

Giống như voi Đế Thích

Đầy đủ sắc tướng voi

Phước đức cao vòi vọi.

Màu sắc không ai bằng

Giống như làn tuyết trắng

Hình dung khó bì kịp

Đặc biệt khó nghĩ lường.

Quốc vương nghe kệ ca ngợi bạch tượng, lòng rất đỗi vui mừng, liền thưởng cho Bà-la-môn năm trăm tiền vàng. Bà-la-môn trở nên giàu có.

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Tượng Phan thời đó là thân Ta ngày nay. Bà-la-môn kia nay là người Bà-la-môn này. Khi ấy, Bà-la-môn khen ngợi Ta, được lợi ích và nhờ Ta giúp cho khỏi cảnh nghèo cùng. Nay Ta thành Phật, mà Bà-la-môn lại tán thán Ta nên được phước báo không thể lượng tính, vì nhân duyên này, được Ta cứu vớt thoát nạn sinh tử.

Tôn giả A-nan bèn ở trước Phật, quỳ mọp bạch:

–Như có người dùng bài kệ bốn câu tán thán Đức Như Lai, sẽ được phước báo về công đức như thế nào?

Đức Phật nói:

–Giả sử có trăm, ngàn, vạn, ức, vô số chúng sinh đều được thân người, đều thành tựu đạo quả Bích-chi-phật. Ví như có người cúng dường: áo mền, thực phẩm, thuốc men, giường nằm, chăn nệm… cho những Bích-chi-phật ấy trong một trăm năm, thì người này có công đức nhiều chăng?

Tôn giả A-nan đáp:

–Rất nhiều! Rất nhiều! Không thể nào tính toán được!

Đức Phật lại nói:

–Nếu có người dùng bài kệ bốn câu, đem tâm hoan hỷ ca ngợi Đức Như Lai, thì được công đức hơn phước đức của người cúng dường những vị Bích-chi-phật kia gấp trăm ngàn vạn lần, gấp ức ức vô số lần không thể dùng ví dụ.

Tôn giả A-nan và tất cả đại chúng nghe lời Đức Phật dạy, đều hết sức vui mừng, nhiễu quanh Đức Phật ba vòng, đầu mặt sát đất đảnh lễ.

❧

Nghe như vầy:

Một thuở nọ Đức Phật dừng chân nơi một tinh xá thuộc nước Ba-la-nại. Theo đúng pháp của chư Phật, ngày đêm ba thời dùng mắt của Bậc Chánh Giác quan sát chúng sinh, xem người nào có thể độ được, liền đến độ. Lúc ấy, có quan Thừa tướng thuộc dòng Bà-la-môn, là người giúp việc cho vua Ba-la-nại, vừa mới lập gia đình, nên ông ta rất yêu chuộng vợ.

Người vợ thưa với Thừa tướng:

–Xin lang quân cho thiếp một điều.

Quan Thừa tướng đáp:

–Muốn những gì cứ tùy ý nàng.

Người vợ liền thưa:

–Xin lang quân cho phép thiếp tổ chức cúng dường Đức Phật và chư vị Tỳ-kheo Tăng, tự tay rót nước và nghe Đức Phật thuyết pháp.

Thừa tướng liền đồng ý và nói:

–Ta sẽ thuận theo những gì nàng mong muốn.

Lúc ấy, Đức Thế Tôn biết được vợ chồng quan Thừa tướng là người đáng độ, nên tờ mờ sáng hôm sau, Ngài đắp y, mang bát đến thẳng nhà vợ chồng quan Thừa tướng. Vợ chồng quan Thừa tướng nghe Đức Phật đã đến ngoài ngõ, nên hết sức vui mừng, liền ra tận nơi cung nghinh, đảnh lễ đầu mặt sát đất, rồi thiết trí tòa ngồi, thỉnh Đức Phật thăng tòa, vợ chồng Thừa tướng dâng cúng thức ăn đặc biệt tinh khiết, ngon ngọt. Khi Đức Thế Tôn thọ trai xong, vợ chồng tự tay cầm bình rót nước để Thế Tôn rửa tay, súc miệng. Xong xuôi, Đức Phật vì vợ chồng Thừa tướng mà thuyết pháp. Đức Phật tán thán công đức bố thí, trì giới sẽ sinh lên cõi trời hay cõi người, tự nhiên hưởng cảnh giàu có, tôn vinh, phú quý, an lạc vô cùng. Tuy được cao sang, được thỏa chí mong cầu, nhưng không thoát khỏi cảnh khổ trong ba đường ác:

Cảnh khổ trong địa ngục, như lửa đốt, nước sôi, núi đao, rừng kiếm, lò than, dao cắt, cưa sả… đau khổ vô cùng khốc liệt, không sao kể xiết.

Cảnh khổ trong ngạ quỷ, như thân hình tiều tụy, bụng lớn, cổ nhỏ như cây kim, tất cả lóng đốt trong thân luôn đau nhức rã rời dường như lửa đốt. Trải qua trăm ngàn vạn năm, không nghe danh từ cơm ăn, nước uống, đói khát khổ sở không thể nào diễn tả.

Lại như sự đau khổ trong loài súc sinh, với cảnh tương tàn ăn nuốt sát hại lẫn nhau của các loài cọp, Sói, sư tử, mãng xà, rắn độc, bò cạp…

Tâm độc ác của chúng sinh trong ba đường dữ luôn dấy khởi mãnh liệt, không có mảy may tâm thiện, nên phải chịu xoay vần mãi trong cảnh khổ đau xấu ác không có thời kỳ ra khỏi. Chỉ có điều duy nhất là xả bỏ ái dục, suy tư về chân lý, như vậy mới có thể lìa được các khổ não!

Thọ thân trong ba cõi đều nhận lấy khổ báo. Tất cả khổ báo đều từ Tập đế phát sinh. Tập là do các cấu nhiễm ái dục của ba độc, quả báo của các hành nghiệp, lại sinh ra các khổ. Nếu dứt hẳn ba độc, tiêu diệt các dục thì không có các hành nghiệp. Các hành nghiệp đã diệt thì không thọ thân căn. Thân căn đã không thì các khổ liền diệt. Muốn diệt sạch sự ràng buộc của các hành nghiệp, điều duy nhất là phải tư duy thực hiện pháp Bát chánh đạo.

Đức Phật vì Thừa tướng và phu nhân thuyết pháp như vậy. Vợ chồng Thừa tướng vô cùng vui mừng, ngộ được pháp Tứ thánh đế, nên ở ngay trước Phật chứng quả Tu-đà-hoàn. Khi chứng đạo quả rồi, vợ chồng xem gia đình như lao ngục, thấy ái dục như lửa đốt, nên chẳng màng ân ái, quỳ mọp trước Phật xin làm Sa-môn. Đức Phật thâu nhận, tức thì hai người râu tóc tự rụng, pháp y đắp vào thân, người chồng thành Tỳ-kheo, người vợ thành Tỳ-kheo-ni, đều theo hầu Đức Phật trở về tinh xá.

Khi về đến tinh xá, Đức Phật lại vì hai người thuyết giảng về ba mươi bảy phẩm trợ đạo và các pháp thiền định tam-muội. Hai người tư duy, tâm trí khai ngộ, dứt hẳn các dục, đều thành bậc A-la-hán, đủ sáu phép thần thông diệu dụng.

Lúc ấy, chư Tỳ-kheo cùng tán dương thần lực trí tuệ của Như

Lai, đồng thời ca ngợi hai vị A-la-hán là những người có nhân duyên quá đặc biệt. Người chồng hiện hưởng địa vị cao sang, lại bỏ cảnh phú quý, bổng lộc vinh hiển, còn người vợ đang tuổi thanh xuân mà lìa bỏ được dục lạc. Việc của hai người rất khó làm, không ai sánh kịp.

Đức Phật bảo đại chúng Tỳ-kheo:

–Hai vị A-la-hán này vào thời quá khứ cũng đã phát tâm lành, cho đến ngày nay tâm lành ấy cũng vậy.

Đức Phật lại nói:

–Vào thời quá khứ xa xưa cách đây vô lượng kiếp, vua Ba-la-ma-đạt nước Ba-la-nại có vị Thừa tướng tên là Tỳ-đậu-lê, là người nhân từ, thông minh học rộng, không gì là không thông đạt, luôn đem mười điều lành giáo hóa dân chúng, từ vua cho đến mọi người không ai là không học tập, nhà vua rất kính mến.

Khi ấy, trong biển có vị Long vương tên là Ba-lưu-ni, Long vương có một phu nhân tên là Ma-na-tư được vua hết sức yêu quý. Một hôm, Long vương sắp lên cung trời Đế Thích để dự đại hội, nên đem phu nhân giao cho năm trăm thể nữ ở trong cung chăm Sóc, không được vì một lý do gì quấy nhiễu xúc phạm, khiến tâm phu nhân không được vui vẻ.

Sau khi Long vương đi rồi, phu nhân ở nhà tĩnh tọa, tư duy về việc làm nơi đời quá khứ của mình. Bà nghĩ nhớ về đời trước của mình, khi làm thân người do hủy phạm giới cấm, nay phải bị đọa trong loài rồng, tức thời chẳng vui, buồn khóc lệ trào. Đám tỳ nữ hầu cận thấy lịnh bà chẳng vui, cùng nhau thưa hỏi:

–Vì cớ gì lịnh bà không vui?

Phu nhân đáp:

–Ta nhớ lại đời quá khứ của mình, vốn khi làm người, mặc tình phạm giới cấm nên nay phải làm thân rồng, thọ lấy hình dáng xấu ác này, do đó mà chẳng vui.

Phu nhân lại hỏi các tỳ nữ:

–Các ngươi có biết làm cách nào để thoát khỏi thân rồng, được sinh lên cõi trời không?

Các tỳ nữ tâu:

–Đem thân rồng chứa đầy sự xấu ác này để cầu sinh lên cõi

trời là điều rất khó. Cầu sinh làm thân người còn không thể được huống hồ là sinh vào cõi trời!

Trong số này, có một tỳ nữ thưa:

–Con từng nghe vua Ba-la-ma-đạt cõi Diêm-phù-đề có một Thừa tướng, là người hết sức nhân từ, trí tuệ vô song, tất cả kinh điển không loại nào là không am hiểu, ông hiểu tất cả các pháp sinh trong năm cõi, nhân, thiên… ông đem năm giới, mười điều thiện giáo hóa mọi người. Vậy có thể đến đó hỏi ông ta, mới biết làm thế nào để thoát khỏi thân rồng và thực hiện những pháp gì để được sinh lên cõi trời.

Khi Long vương trở về, thấy dung nhan của phu nhân không được vui, liền hỏi:

–Vì cớ gì hậu không được vui?

Phu nhân đáp:

–Hậu nghe tại cõi Diêm-phù-đề, vua Ba-la-ma-đạt nước Ba-la-nại có quan Thừa tướng tên là Tỳ-đậu-lê, là người hết sức nhân từ, thương xót chúng sinh, trí tuệ tuyệt vời, tất cả kinh điển không một loại nào là không thông suốt. Hậu muốn được trái tim ông ấy để ăn, muốn được máu ông ấy để uống. Nếu bắt được ông ấy thì nỗi buồn của hậu mới khuây khỏa.

Long vương đáp:

–Khanh chớ có phiền muộn, ta sẽ làm theo ý muốn của khanh.

Long vương có một người bạn Dạ-xoa chí thân tên là Bất-na-kỳ. Long vương nói với Dạ-xoa:

–Bỗng dưng phu nhân của ta nghe cõi Diêm-phù-đề nước Ba-la-nại, nhà vua có một Thừa tướng tên là Tỳ-đậu-lê là người nhân từ, trí tuệ đệ nhất, tất cả kinh điển không loại nào là không thông suốt. Phu nhân của ta muốn được trái tim và máu của ông ấy để về ăn uống, xin bạn niệm tình ta mà bắt cho được ông ấy đến đây.

Nói rồi, Long vương liền lấy hai hạt minh châu trao cho Dạ-xoa. Dạ-xoa liền nhận lời, cất hạt minh châu, liền đi.

Khi Dạ-xoa đến cõi Diêm-phù-đề, hóa làm khách buôn, cầm hai hạt ngọc Ma-na đi vào trong thành Ba-la-nại, khách đi đường hỏi người lái buôn:

–Người cầm ngọc này muốn bán phải chăng?

Người lái buôn đáp:

–Ta không bán nó, ta muốn dùng nó trong cuộc vui đỏ đen thôi.

Người nghe tức thì vào triều tâu vua:

–Bên ngoài có một khách buôn mang theo hai viên ngọc báu muốn trổ tài trong cuộc vui đỏ đen.

Nhà vua nghe nói trong lòng rất mừng, vì luôn tự ỷ lại nơi tài cờ bạc của mình, cho rằng nhất định thắng cuộc. Vua ra lệnh cho vào, khách buôn liền vào trong nội cung. Nhà vua hỏi khách buôn:

–Trong cuộc đỏ đen, nhà ngươi muốn cá những gì?

Dạ-xoa đáp:

–Nếu tôi thắng cuộc thì Đại vương đem đại thần Tỳ-đậu-lê giao cho tôi. Còn nếu nhà vua đắc thắng thì hai hạt minh châu này thuộc về nhà vua.

Nhà vua liền đồng ý. Chư quần thần tả hữu cùng nhau can gián. Nhà vua vì tham lợi và ỷ lại vào tài nghệ trong lãnh vực cờ bạc của mình, nên bảo với quần thần:

–Ta nhứt định thắng cuộc, các khanh khỏi phải can ngăn.

Liền cùng nhau vào cuộc, kết quả Dạ-xoa đắc thắng, được đại thần Tỳ-đậu-lê. Lúc ấy Dạ-xoa tóm lấy Tỳ-đậu-lê bay thẳng lên hư không.

Nhà vua mất Tỳ-đậu-lê, trong lòng hết sức ưu sầu. Tất cả quần thần đều tâu:

–Nếu nhà vua làm năm việc này sẽ mất ngôi, mất nước:

1. Ham vui cờ bạc.

2.Ưa thích uống rượu.

3.Say đắm nữ sắc, đam mê âm nhạc.

4.Thích đi săn bắn.

5.Chẳng nghe lời can gián của trung thần.

Làm theo năm việc này thì ngôi vua chẳng giữ được bao lâu.

Nói về Dạ-xoa, vác Tỳ-đậu-lê đi đến giữa núi, định giết. Tỳ-đậu-lê hỏi Dạ-xoa:

–Tại sao giết ta?

Dạ-xoa đáp:

–Phu nhân của Long vương nghe ông là người nhân từ, thông

minh trí tuệ bậc nhất, muốn được máu và trái tim ông để ăn uống. Đó là lý do khiến ta giết ông.

Tỳ-đậu-lê nói:

–Ông ngu si chẳng hiểu dụng ý của phu nhân, phu nhân nghe danh ta, muốn được máu ta nghĩa là muốn được nghe giáo pháp của ta. Phu nhân muốn được tim ta nghĩa là muốn được trí tuệ trong tâm ta. Thôi, hai ta đồng đến gặp phu nhân, xem phu nhân cần những gì, ta sẽ cho tất cả.

Rồi Tỳ-đậu-lê vì Dạ-xoa mà nói pháp:

–Người làm ác có năm việc:

1.Làm việc bộp chộp, không đắn đo suy nghĩ.

2.Sau khi hành động rồi thường ôm nhiều hối hận.

3.Nhiều sân hận, không có từ tâm.

4.Tiếng ác đồn xa, mọi người chán ghét không muốn thấy mặt.

5.Chết rồi bị đọa vào trong ba đường ác.

–Người làm việc thiện có năm điều tốt. Năm thứ đó là những gì?

1.Trước khi làm một việc gì phải suy nghĩ chín chắn, có đường lối hẳn hoi, không vội vã hấp tấp, nên về sau khỏi hối hận.

2.Giàu lòng Từ bi, không manh tâm làm hại người.

3.Tiếng tốt được lưu truyền khắp nơi.

4.Được mọi người ái kính, xem như bậc cha mẹ, sư trưởng.

5.Sau khi chết được sinh lên trời hay trong nhân gian được hưởng mọi cảnh an lạc.

Dạ-xoa nghe những lời giảng giải như vậy, tâm trí liền được khai ngộ, đảnh lễ đầu mặt sát chân Tỳ-đậu-lê, cầu xin Tỳ-đậu-lê nhận sự sám hối. Tỳ-đậu-lê vì Dạ-xoa nói mười pháp lành để được sinh lên cõi trời. Dạ-xoa nghe pháp, lòng vui mừng hớn hở vâng làm.

Dạ-xoa liền đưa Tỳ-đậu-lê đến Long cung. Phu nhân thấy Tỳ-đậu-lê thì vô cùng hoan hỷ, đầu mặt đảnh lễ sát đất, cúi đầu quy mạng, rồi trần thiết bảo tọa, dâng cúng mỹ vị trăm món. Khi ấy, Tỳ-đậu-lê vì Long vương và phu nhân giảng nói về pháp nhân quả họa phước trong năm đường:

–Giữ thân không làm ba điều ác:

• Đem lòng Từ bi thương xót chúng sinh, không làm điều tổn hại.

• Trừ bỏ lòng tham lam bỏn sẻn, làm những việc nghĩa giúp đỡ lẫn nhau, không sinh tâm trộm cắp.

• Quán sự dâm dục là nhơ nhớp, đem tâm lìa nữ sắc, sống cuộc đời trong sạch, không dâm dục.

– Giữ miệng không làm bốn điều ác:

• Lời nói luôn luôn thành thật, không dối trá.

• Thường nói lời mềm mỏng, không nói lời thô lỗ, cộc cằn.

• Không nó lời gây kiện tụng, bè phái, hòa giải được mọi tranh chấp.

• Lời nói phải thành thật, không nên trau chuốt, dối gạt.

–Giữ ý không làm ba điều ác:

• Tâm thường từ bi nhẫn nhục, không khởi sân hận.

• Thấy người thành công tốt đẹp ta mừng cho họ, không có tâm ganh tỵ.

• Một lòng sùng kính Tam bảo cho đến giới luật, hiểu rõ tội phước, không hồ nghi.

Thực hành đầy đủ mười điều lành này, không hủy phạm, liền được sinh lên cõi trời, cung điện bằng bảy báu, mọi nhu cầu tùy theo ý muốn được có tự nhiên.

Giữ đủ năm việc: Không sát sinh, không trộm cướp, không tà dâm, không nói dối và dứt hẳn rượu chè không được say sưa, sẽ được sinh trong loài người, thuộc dòng hoàng gia hay nhà trưởng giả, địa vị cao sang, giàu có sung sướng vô cùng.

Không có tâm Từ, giết hại chúng sinh, cướp đoạt của người, trộm cướp làm điều trái phép, tư thông vợ người, đam mê ái dục vô độ, nói lời không thật, nói lời hai chiều, nói lời thô ác, mắng nhiếc người ta, sân hận ganh ghét, không hiếu thuận với cha mẹ, không tin Tam bảo, bỏ chánh theo tà…, ai làm những điều ác này, sau khi chết sẽ bị đọa vào địa ngục, bị thiêu đốt đánh đập, vạn sự độc ác, trải qua bao nhiêu sự đau khổ không thể nào kể xiết.

Mắc nợ chẳng đền, được vay không trả, không tin nhân quả, kiêu mạn tự đại, hủy báng Tam bảo…, chết đọa làm loài súc sinh như ngựa, lạc đà, heo, dê, chó, sư tử, hổ, Sói, rắn độc, bò cạp, kỳ

đà…, cho đến các loài cầm thú khác. Tâm chúng hết sức độc ác, giết hại lẫn nhau, xoay vần chịu khổ không có thời kỳ ra khỏi.

Tham lam, bỏn sẻn, ganh ghét, không chịu bố thí, không dám ăn mặc, không tin Tam bảo…, bị lửa bỏn sẻn đốt cháy, chết đọa làm ngạ quỷ, thân hình tiều tụy, lóng đốt rã rời, toàn thân như lửa nung, trăm ngàn vạn năm không có lúc nào xen hở, ngày đêm đói khát, hoàn toàn chưa từng nghe danh từ cơm ăn, nước uống.

Chỉ thực hiện mười điều lành, giữ thân, khẩu, ý thì luôn luôn được sinh lên trời hưởng diệu lạc vô cùng.

Lúc ấy Long vương, phu nhân và tất cả loài rồng đều kinh sợ dựng chân lông. Tất cả đều vâng thọ mười điều lành, giữ thân, khẩu, ý, thọ bát quan trai một cách hoan hỷ. Đang khi ấy bỗng có chim đại bàng cánh vàng muốn đến ăn thịt loài rồng, dung hết thần lực mà không tới gần được. Tất cả loài rồng vui mừng vô cùng, vì thấy điều chưa từng có.

Long vương, phu nhân, tất cả loài rồng trong biển cả cùng tất cả quỷ Dạ-xoa đều tu theo pháp Thập thiện, không ai là không hoan hỷ cúi đầu đảnh lễ Tỳ-đậu-lê.

Long vương liền hỏi Tỳ-đậu-lê:

–Đại sư muốn trở về Diêm-phù-đề không?

Tỳ-đậu-lê đáp:

–Muốn về.

Long vương bèn đem hương chiên-đàn, ngọc Ma-ni và các vật quý báu khác dâng cúng cho Bồ-tát. Phu nhân, thể nữ, tất cả rồng và các quỷ Dạ-xoa đều đem ngọc ngà quý báu lạ thường, dâng lên cho Tỳ-đậu-lê, rồi cùng tiễn đưa trở về cho đến tận nước Ba-la-nại mới cúi đầu hoan hỷ từ biệt.

Loài rồng và các quỷ Dạ-xoa ở trong biển lớn, tâm độc ác đều được tiêu diệt, sau khi chết đều được sinh lên cõi trời.

Vua Ba-la-ma-đạt và chư vị quần thần cùng tất cả dân chúng thấy Tỳ-đậu-lê trở về trong lòng rất đổi vui mừng, đầu mặt sát đất đảnh lễ hỏi han cớ sự? Tỳ-đậu-lê trình bày đầy đủ đầu đuôi sự việc với nhà vua. Đại vương và thần dân không ai là không hoan hỷ, ca ngợi điều chưa từng có. Tỳ-đậu-lê lại đem ngọc Ma-ni treo trên đầu cây phướn, chí tâm cầu nguyện, tức thời khắp trong cõi Diêm-phù-

đề trời mưa bằng bảy báu, áo mền, các thức ăn uống… Vô lượng dân chúng quần thần đều được giàu có, an lạc.

Bấy giờ, vua trời Đế Thích, vua cõi người, Long vương nơi đại hải và vua Đại bàng cánh vàng Ca-lưu đều xả bỏ dục lạc, vào nơi thâm sơn đầm vắng ăn chay tọa thiền, tự kiềm chế thân tâm, mỗi người đều tự nói mình đạt được phước đức nhiều nhất.

Vua cõi trời tự nói:

–Ta xả bỏ dục lạc trên cõi trời, ngày nay đến nơi đây giữ gìn thân khẩu ý, ta được phước đức nhiều.

Vua cõi người lại nói:

–Ta xả bỏ các thứ vui về năm dục trong cung điện, đến nơi đây thu nhiếp thân ngữ ý, ta được phước đức nhiều.

Long vương lại nói:

–Ta xả bỏ các thứ dục lạc nơi cung điện bảy báu trong biển cả, nay đến chốn này chế ngự thân ngữ ý, ta được phước đức nhiều.

Vua Đại bàng cánh vàng cũng nói:

–Long vương này là món ăn của ta, ta nay trì trai giữ thân ngữ ý, không còn tâm làm tổn hại, cho đến không còn ăn thịt, ta được phước đức nhiều.

Lúc ấy, bốn vua tự than rằng chưa thể quyết định vị nào được phước đức nhiều, nên cùng nhau bàn:

–Phải cùng đến hỏi Đại sư Tỳ-đậu-lê.

Bốn vị liền đến chỗ Tỳ-đậu-lê, đầu mặt đảnh lễ sát đất, mỗi người đồng bạch:

–Xin Đại sư xem xét ai là người được phước đức nhiều?

Bồ-tát đáp:

–Các ông hãy dựng bốn cây phướn, một cây màu xanh, một cây màu trắng, một cây màu vàng và một cây màu đỏ.

Bốn vua liền vâng lời dựng bốn cây phướn.

Bồ-tát lại hỏi:

–Cái bóng của bốn cây phướn kia có khác nhau không? Có phải chỉ là một màu chăng?

Bốn vua đồng đáp:

–Màu sắc mỗi cây phướn khác nhau, nhưng bóng của chúng thì đồng một màu không khác.

Bồ-tát nói:

–Bốn vua các ông đều xả bỏ mọi thú vui dục lạc của mình, đồng đến đây trì giới, giữ gìn thân khẩu ý, công đức của mỗi người đồng đều, không có sai khác, như bốn cây phướn có màu sắc khác nhau, mà bóng của chúng thì cùng một loại không khác.

Lúc đó bốn vị vua nghe Bồ-tát nói thế thì tâm ý đều thông tỏ nên hết sức vui mừng. Vua cõi trời Đế Thích bèn đem áo bằng bông cõi trời cúng dường cho Bồ-tát. Vua cõi người thì đem đủ các loại ngọc quý cúng dường cho Bồ-tát. Long vương trong biển cả thì đem ngọc báu Ma-ni trên búi tóc của mình dâng cúng Bồ-tát. Vua chim Đại bàng cánh vàng thì đem dây thao quấn tóc dâng cúng Bồ-tát.

Lúc ấy, bốn vua rất hoan hỷ lễ tạ từ biệt. Bây giờ dân chúng cõi Diêm-phù-đề, rồng cùng Dạ-xoa luôn tu Thập thiện, hễ ai mạng chung đều được sinh lên trời, không ai bị đọa vào ba đường ác.

Đức Phật bảo chư Tỳ-kheo:

–Đại sư Tỳ-đậu-lê thời ấy là thân Ta ngày nay, Long vương Ba-lưu-ni thời ấy nay là quan Thừa tướng, phu nhân Ma-na-tư thời ấy nay là vợ quan Thừa tướng. Khi xưa làm rồng theo Ta nghe pháp, hoan hỷ ghi nhớ vào lòng, được thoát khỏi thân rồng sinh lên cõi trời. Nay Ta thành Phật, lại theo Ta nghe pháp, tâm sinh hoan hỷ, ý được tỏ ngộ, liền xuất gia, tư duy theo trí tuệ, đoạn tuyệt các dục, cả hai đều chứng A-la-hán. Trong quá khứ cũng nhờ tâm lành, cho đến ngày nay cũng nhờ nơi tâm lành.

Các Tỳ-kheo nghe lời Đức Phật nói, tất cả đều hoan hỷ cung kính đảnh lễ Đức Thế Tôn.

Số 156: Kinh Đại Phương Tiện Phật Báo Ân - Quyển I

SỐ 156

KINH ĐẠI PHƯƠNG TIỆN PHẬT

BÁO ÂN

Hán dịch: Mất tên người dịch – xếp vào bản Lục đời Hậu Hán.

QUYỂN I

Phẩm 1: MỞ ĐẦU

Tôi nghe như vầy:

Một thuở nọ, Đức Phật ở tại thành Vương xá, trong núi Kỳ-xà-quật, cùng với các vị Đại Tỳ-kheo, hai vạn tám ngàn người, đều là những bậc chỗ làm đã xong, phạm hạnh đã lập, không còn phải chịu luân hồi sinh tử, tâm được tự tại cũng như đại định.

Các vị ấy tên là Ma-ha Ca-diếp, Tu-bồ-đề, Kiều-trần-như, Ly-việt-đa-ha-đa, Phú-lâu-na Di-đa-la-ni Tử, Tất-lăng-già-bà-ta, Xá-lợi-phất, Ma-ha Ca-chiên-diên, A-nan, La-hầu-la…, là những người mà đại chúng đều đã quen biết.

Bồ-tát Ma-ha-tát, có ba vạn tám ngàn người, đều là những bậc từ lâu đã vun trồng gốc đức; đã từng ở nơi vô lượng trăm ngàn muôn ức chư Phật, thường tu phạm hạnh, thành tựu đại nguyện, thông suốt tất cả trăm ngàn môn thiền định, đà-la-ni, thường đem lòng đại bi, tùy thuận làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, tiếp nối khiến cho ngôi Tam bảo luôn được hưng thịnh, không hề bị đoạn tuyệt, hay dựng cờ pháp, vì các chúng sinh, làm người bạn không mời mà tự đến để giáo hóa dẫn dắt; đã tới được bờ đại trí, tiếng tăm đồn khắp. Tên

các bậc ấy là Bồ-tát Quan Thế Âm, Bồ-tát Đắc Đại Thế, Bồ-tát Thường Tinh Tấn, Bồ-tát Diệu Đức, Bồ-tát Diệu Âm, Bồ-tát Điện Quang, Bồ-tát Phổ Bình, Bồ-tát Đức Thủ, Bồ-tát Tu-di Vương, Bồ-tát Hương Tượng, Bồ-tát Đại Hương Tượng, Bồ-tát Trì Thế, Bồ-tát Việt Tam Giới, Bồ-tát Thường Bi, Bồ-tát Bảo Chưởng, Bồ-tát Chí Quang Anh, Bồ-tát Viêm Xí Diệu, Bồ-tát Bảo Nguyệt, Bồ-tát Đại Lực, Bồ-tát Vô Lượng Tuệ, Bồ-tát Bạt-đà-hòa, Bồ-tát Sư Tử Hống, Bồ-tát Sư Tử Tác, Bồ-tát Sư Tử Phấn Tấn, Bồ-tát Mãn Nguyện, Bồ-tát Bảo Tích, Bồ-tát Di-lặc, Văn-thù-sư-lợi Pháp vương tử… cùng với trăm ngàn quyến thuộc hội đủ.

Lạicó vô lượng trăm ngàn các Thiên tử nơi Dục giới, mỗi người cùng với các quyến thuộc của họ, đều mang hương hoa vi diệu và trổi âm nhạc cõi trời, để cúng dường Phật.

Tất cả các chư Thiên, Long, Dạ-xoa, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân, Phi nhân…, mỗi bộ chúng cùng với trăm ngàn quyến thuộc đều lễ sát xuống chân Phật, rồi lui ra ngồi về một phía.

Bấy giờ, đại chúng đều vây quanh Đức Như Lai, cúng dường cung kính, tôn trọng khen ngợi.

Một buổi sáng nọ, Tôn giả A-nan nương nơi thần lực Phật, vào thành Vương xá, theo thứ tự khất thực. Lúc ấy, ở trong thành, có một người con Bà-la-môn, rất hiếu dưỡng đối với cha mẹ, người con đó lại gặp lúc cảnh nhà suy sút, gia tài khánh kiệt, nên phải dắt mẹ già, cũng theo thứ tự xin ăn để nuôi mẹ. Nếu được thức ăn ngon, hoa quả tươi tốt, liền đem dâng cho mẹ, còn khi được những thức ăn không ngon, hay hoa quả khô héo thì mình ăn.

Tôn giả A-nan thấy vậy, lòng sinh vui mừng, khen ngợi người con ấy:

–Quý hóa thay! Quý hóa thay! Thiện nam tử, cúng dâng cho cha mẹ, rất là hiếm có, thực khó ai sánh kịp.

Có một kẻ Phạm chí, là đồ đảng của đám Lục sư, người ấy vốn rất thông biện; thấu suốt cả bốn bộ sách Vi-đà, biết được thời tiết, số mạng, bói toán, biết xem tướng tốt xấu, âm dương biến đổi, đoán trước được nhân tâm của mọi người và cũng là bậc thầy dẫn dắt nhiều người (đồ đảng của đám Lục sư), được họ tôn kính, vì cầu lợi

dưỡng, nên thường chấp trước tà luận, hủy diệt chánh pháp, luôn mang lòng ganh ghét, hủy báng Phật, Pháp, chúng Tăng.

Kẻ Phạm chí ấy bảo Tôn giả A-nan:

–Thầy của ông là Cù-đàm và những người trong dòng họ Thích tự nói là hay, là tốt, có những công đức lớn lao, chẳng qua cũng chỉ có danh, không có thực. Thầy Cù-đàm của ông rõ đúng là người bạc phúc, nếu không như vậy, thì tại sao mẹ của ông vừa mới sinh ra ông ta được bảy ngày đã chết, để ông ta phải côi cút, như thế chẳng phải là người bạc phúc là gì? Cho đến khi khôn lớn, lại vượt thành xuất gia, làm cho vua cha phải khổ não, sinh ra buồn rầu, mê mẩn, ngã ngất ra đất, phải dùng nước lạnh rảy vào mặt, bảy ngày mới tỉnh, rồi cất tiếng kêu gào khóc lóc mà nói: “Con ơi, nước này là nước của con, ta chỉ có một mình con là chỗ nương cậy, làm sao ngày nay con lại nỡ bỏ ta trốn đi, vào ở nơi hang sâu núi thẳm.” Thầy Cù-đàm của ông thực là người bội bạc, chẳng biết ân nghĩa, mới đành lòng dứt bỏ ra đi như thế! Cho đến phụ vương, đã vì ông ta mà tạo lập cung điện, cưới nàng Cù-di cho ông ta thành gia thất, nhưng ông ấy chẳng làm theo bổn phận của vợ chồng, khiến nàng phải sầu khổ, cho nên biết Cù-đàm là người bất hiếu.

Tôn giả A-nan nghe nói như thế rồi, trong lòng sinh hổ thẹn, nên khất thực xong xuôi, trở về đến chỗ Phật, đầu mặt lễ sát xuống chân Phật, rồi lui ra ngồi qua một phía, chắp tay bạch Phật:

–Lạy Đức Thế Tôn, trong Phật pháp, có sự hiếu dưỡng đối với cha mẹ không?

Phật dạy:

–A-nan, ai đã bảo, khiến Tôn giả hỏi Ta điều ấy, chư Thiên thần chăng? Nhân, Phi nhân chăng? Hay là chính Tôn giả đã tự đem trí lực của mình để hỏi Như Lai?

Tôn giả A-nan bạch Phật:

–Lạy Đức Thế Tôn! Không phải chư Thiên, Long, Quỷ thần, Nhân, Phi nhân hiện ra bảo con, mà do vừa rồi, lúc đi khất thực, ở giữa đường gặp đồ đảng của hàng Lục sư, là Tát-già Ni-kiền Tử, đã đem lời nhục mạ.

Tôn giả A-nan bèn đến trước Phật thuật hết những sự tình như trên.

Bấy giờ, Đức Thế Tôn vui vẻ mỉm cười. Từ trên trán của Ngài phóng ra hào quang năm sắc, chiếu sang qua thế giới phương Đông, vô lượng trăm ngàn vạn ức cõi Phật, có thế giới tên là Thượng thắng, Đức Phật ở thế giới đó hiệu là Hỷ Vương, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Cõi nước đó tên là Nghiêm thịnh, đất đai bằng phẳng, ngọc lưu ly làm đất, dây vàng giăng ở bên đường, có hàng cây bảy báu, đều cao và thẳng như một đường tên, hoa quả cành lá, thứ tự trang nghiêm, gió hiu hiu thổi, phát ra những thứ tiếng rất vi diệu, chúng sinh thích nghe, không bao giờ chán, khắp nơi đều có suối mát ao tắm, nước ao trong sạch, cát vàng rải khắp mặt đất, có nước tám công đức, đầy dẫy trong ao, bốn bên bờ ao, có các thứ hoa thơm vi diệu như: hoa Ba-đầu-ma, hoa Phân-đà-lợi, hoa Bạt-sư-ca, hoa có đủ màu sắc xanh, vàng, đỏ, trắng, lớn như bánh xe, che phủ trên bờ ao; trong ao có các loài chim khác nhau, hòa hợp ca hót, phát ra những giọng tiếng nhiệm mầu, rất đáng ưa thích; có thuyền bảy báu, cũng ở trong ao đó, để cho các chúng sinh, tự tại dạo chơi. Ở mỗi khoảng rừng cây kia, có bày tòa sư tử, cao một do-tuần, cũng dùng bảy báu, trau dồi sửa sang, lại dùng Thiên y, trải trên tòa sư tử, đốt các thứ hương báu ở cõi trời và rải các hoa báu, khắp trên mặt đất. Đức Như Lai Hỷ Vương ngồi kiết già trên tòa ấy.

Ở nước kia, có vô lượng ức ngàn Bồ-tát trước sau vây quanh Đức Như Lai Hỷ Vương, rồi lui qua một phía, chắp tay cung kính hướng về Đức Như Lai, đồng thanh nói:

–Kính xin Đức Thế Tôn từ bi xót thương, chỉ bảo cho chúng con biết: vì nhân duyên gì, mà có hào quang sáng tỏa soi chiếu như thế, hào quang ấy lại có đủ các màu sắc xanh, vàng, đỏ, trắng, sắc tướng rực rỡ, thực khó ví dụ, từ phương Tây soi tới, soi cả nơi đại chúng đây, người nào được gặp ánh hào quang ấy, tâm ý thảy đều an lạc. Kính xin Đức Thế Tôn chỉ dạy, đoạn trừ mối ngờ cho chúng con.

Phật dạy:

–Các thiện nam tử, các ông nên nghe cho kỹ! Và để tâm suy nghĩ cho khéo, Ta nay sẽ vì các ông, phân biệt giải nói: Ở về

phương Tây, cách đây vô lượng trăm ngàn thế giới của chư Phật, có một thế giới tên là Ta-bà, trong nước đó có Đức Phật, hiệu là Thích-ca Mâu-ni, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, có đại chúng vây quanh, nay Đức Phật ấy muốn vì các đại chúng, nói Kinh Đại Phương Tiện Phật Báo Ân, vì Phật muốn làm lợi ích cho tất cả chúng sinh; vì muốn nhổ sạch mọi tên độc tà nghi cho tất cả chúng sinh; vì muốn khiến cho những vị Bồ-tát mới phát tâm kiên cố nơi đạo Bồ-đề không bị thoái chuyển; vì muốn tất cả Thanh văn, Bích-chi-phật, chứng được rốt ráo đạo Nhất thừa; vì muốn cho các Đại Bồ-tát chóng thành tựu đạo quả Bồ-đề, báo đáp ân Phật; vì muốn khiến cho tất cả chúng sinh nhớ nghĩ đến ân đức sâu dày; vì muốn khiến cho tất cả chúng sinh vượt khỏi khổ bể; vì muốn khiến cho tất cả chúng sinh hiếu dưỡng phụ mẫu, nên Phật phóng ra ánh sáng hào quang ấy.

Bấy giờ trong đại chúng, có mười ngàn vị Bồ-tát, mỗi mỗi vị Bồ-tát, đều là bậc chỉ đạo của đại chúng, liền từ tòa ngồi đứng dậy để hở vai áo bên phải, gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay bạch Phật:

–Kính xin Đức Thế Tôn dùng sức thần gia hộ, khiến cho chúng con được đến thế giới Ta-bà, để thân cận cúng dường Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai và muốn được nghe kinh điển rất vi diệu Đại Phương Tiện Phật Báo Ân.

Phật bảo các Bồ-tát:

–Thiện nam tử, các vị đến thế giới Ta-bà, nếu thấy Phật Thích-ca Mâu-ni, phải sinh lòng cúng dường cung kính, nghĩ tưởng khó gặp, bởi cớ sao? Vì Phật Thích-ca Như Lai đã từng ở trong vô lượng trăm ngàn vạn ức a-tăng-kỳ kiếp, làm những việc khổ hạnh khó làm, phát đại bi nguyện: “Khi Tôi được thành Phật, sẽ ở nơi cõi nước tệ ác, núi đồi gò đống, sành sỏi gai gốc; chúng sinh ở trong cõi đó, đủ mọi phiền não, ngũ nghịch, thập ác, Tôi sẽ tu hành thành Phật ở nơi đó để làm những việc lợi ích, đoạn trừ tất cả khổ não cho chúng sinh, khiến họ đạt được tất cả an vui, thành tựu pháp thân, hết không còn Sót”. Bản nguyện của Phật là như thế, các ông nay đến chỗ Phật Thích-ca cũng như chỗ Ta, ở chỗ Phật Thích-ca Mâu-ni cũng như ở chỗ Ta không khác.

Các vị Bồ-tát cùng đáp:

–Chúng con xin y theo như lời của Đức Thế Tôn đã chỉ dạy.

Mỗi mỗi vị Bồ-tát đều đem vô lượng trăm ngàn vạn ức các chúng Bồ-tát để làm quyến thuộc, trước sau vây quanh, đều đi đến thế giới Ta-bà, những quốc độ các vị Bồ-tát đi qua, đều phát khởi sáu thứ chấn động, bóng sáng lớn soi khắp, các vị Thần tiên ở trên hư không rải các thứ hoa như: hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha mạn-đà-la, phóng ra ánh sang lớn, vận dụng thần túc khiến cảm động các thế giới nhiều như số cát sông Hằng. Lại có vô lượng trăm ngàn vạn thứ nhạc ở trên hư không, không đánh mà tự hòa tấu. Các vị Bồ-tát ấy đi đến núi Kỳ-xà-quật, tới chỗ Đức Thích-ca Như Lai, đầu mặt lễ xuống chân Phật, nhiễu quanh Phật ba vòng, rồi lui ra ngồi về một phía.

Lúc ấy Đức Như Lai lại phóng một luồng hào quang, chiếu thẳng về phương Nam qua tám mươi vạn ức cõi nước của chư Phật, có thế giới tên là Quang đức, trong thế giới ấy có Đức Phật hiệu là Tư Duy Tướng, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Nước tên là Thiện tịnh, đất đai bằng phẳng, lưu ly làm đất, dây vàng giăng bên vệ đường, có hàng cây bảy báu, đều cao và thẳng như một đường tên bắn, hoa quả cành lá thứ tự trang nghiêm, gió hiu hiu thổi, phát ra những thứ tiếng rất nhiệm mầu, chúng sinh thích nghe, không bao giờ chán; khắp nơi đều có suối chảy, ao tắm, nước ao trong sạch, cát vàng rải khắp mặt đất, nước đủ tám công đức đầy dẫy trong đó; bốn bên bờ ao có các thứ hoa, thơm tho nhiệm mầu như: hoa Ba-đầu-ma, hoa Phân-đà-lợi, hoa Bạt-sư-ca, có đủ các thứ mầu sắc: xanh, vàng, đỏ, trắng, lớn như bánh xe, che trên bờ ao; có những loài chim khác nhau, hòa hợp ca hót, phát ra những giọng tiếng vi diệu, rất đáng ưa thích; có thuyền bảy báu, cũng ở trong đó, để cho các chúng sinh tự tại dạo chơi. Ở nơi mỗi khoảng rừng cây, đều bày tòa sư tử, cao một do-tuần, cũng dùng bảy báu, để trau dồi sửa sang, lại dùng Thiên y, trải ở trên tòa; đốt mọi thứ hương trời báu và rải hoa báu của các cõi trời khắp trên mặt đất. Đức Như Lai Tư Duy Tướng ngồi kiết già trên tòa đó. Các vị Bồ-tát ở nước kia, có vô lượng ức ngàn, trước sau

vây quanh Phật, rồi lui về một phía, chắp tay hướng về Đức Như Lai, đồng thanh nói:

–Kính xin Đức Thế Tôn từ bi xót thương, nói cho chúng con được biết, vì nhân duyên gì, có ánh sáng hào quang ấy, lại đủ các màu sắc xanh, vàng, đỏ, trắng, những sắc tướng rực rỡ đó, thực là khó ví dụ, từ phương Bắc soi tới, soi cả đại chúng đây. Kính xin Đức Thế Tôn dạy bảo, đoạn trừ mối ngờ cho chúng con.

Phật dạy:

–Các thiện nam tử, các ông nên nghe cho kỹ và để tâm suy nghĩ cho khéo, ta sẽ vì các ông phân biệt giải nói: Ở về phương Bắc, cách đây vô lượng trăm ngàn thế giới của chư Phật, có thế giới tên là Ta-bà, trong đó có Đức Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, có đại chúng vây quanh. Phật muốn vì các đại chúng, nói kinh Đại Phương Tiện Phật Báo Ân; vì muốn tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh; vì muốn nhổ tên độc tà nghi cho tất cả chúng sinh; vì muốn cho những vị Bồ-tát mới phát tâm kiên cố nơi đạo Bồ-đề, không bị thoái chuyển; vì muốn tất cả Thanh văn, Bích-chi-phật, được rốt ráo đạo Nhất thừa; vì muốn các vị Đại Bồ-tát chóng thành tựu đạo quả Bồ-đề, báo đáp ân Phật; vì muốn cho tất cả chúng sinh nhớ nghĩ đến ân đức sâu dày; vì muốn cho chúng sinh vượt qua bể khổ; vì muốn cho chúng sinh hiếu dưỡng đối với cha mẹ, do nhân duyên như thế, cho nên Phật đã phóng ra ánh sáng ấy.

Bấy giờ trong đại chúng, có mười ngàn vị Bồ-tát, mỗi mỗi vị Bồ-tát đều là bậc thầy chỉ đạo của đại chúng, liền từ tòa ngồi đứng dậy, để hở vai áo bên phải, gối bên phải quỳ sát đấøt, chắp tay bạch Phật:

–Kính xin Đức Thế Tôn đem sức thần gia hộ, khiến cho chúng con được đến thế giới Ta-bà, để thân cận cúng dường Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai và muốn được nghe kinh điển rất vi diệu Đại Phương Tiện Phật Báo Ân.

Đức Phật Tư Duy Tướng bảo các Bồ-tát:

–Này thiện nam tử, các ông đến thế giới Ta-bà, nếu thấy Phật Thích-ca, nên sinh tâm cung kính cúng dường, nghĩ tưởng khó gặp, vì

sao? Vì Đức Thích-ca Như Lai đã từng ở trong vô lượng trăm ngàn vạn ức a-tăng-kỳ kiếp, thường làm những hạnh khổ khó làm và phát đại bi nguyện: “Khi Tôi được thành Phật, sẽ ở trong cõi nước tệ ác, núi đồi gò đống, sành sỏi gai gốc, nơi đó chúng sinh đủ mọi phiền não, ngũ nghịch, thập ác. Tôi ở trong ấy thành Phật, để làm lợi ích cho chúng sinh, khiến đoạn trừ tất cả khổ, được tất cả vui, thành tựu pháp thân, hết không còn Sót”. Bản nguyện của Phật là như thế, các ông nay đến chỗ Phật cũng như ở chỗ Ta không khác.

Các chúng Bồ-tát đồng thanh thưa:

–Chúng con xin theo như lời của Đức Thế Tôn đã chỉ dạy.

Mỗi mỗi vị Bồ-tát, đều đem vô lượng trăm ngàn vạn ức các chúng Bồ-tát làm quyến thuộc, trước sau vây quanh, đi đến thế giới Ta-bà, những quốc độ mà các Bồ-tát trải qua đều hiện đủ sáu cách chấn động, các vị Thiên thần ở trên hư không, rải các thứ hoa như: hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha mạn-đà-la, phóng ra ánh sáng lớn, dùng thần túc làm rung động các thế giới nhiều như cát song Hằng. Lại có vô lượng trăm ngàn vạn thứ âm nhạc của các cõi trời ở trên hư không, không đánh tự nhiên hòa tấu.

Các vị Bồ-tát ấy đi đến chỗ Đức Như Lai tại núi Kỳ-xà-quật, đầu mặt lễ sát chân Phật, nhiễu Phật ba vòng, rồi lui về một phía.

Đức Như Lai lại phóng ra ánh sáng lớn, soi thẳng về phương Tây, qua vô lượng trăm ngàn vạn ức cõi nước của chư Phật, có thế giới tên là Tịnh trụ, Phật ở cõi đó hiệu là Nhật Nguyệt Đăng Quang, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, nước tên là Diệu hỷ, cõi đất bằng phẳng, lưu ly làm đất, hoàng kim làm dây để giăng bên đường; có hàng cây bảy báu, đều cao và thẳng như một đường tên bắn, hoa quả cành lá thứ lớp trang nghiêm, gió hiu hiu thổi, phát ra tiếng rất vi diệu, chúng sinh thích nghe không bao giờ chán; chốn chốn đều có suối chảy, ao tắm, nước ao trong sạch, cát vàng rải khắp mặt đất, nước đủ tám công đức đầy dẫy trong ao, bốn bên bờ ao, có các thứ hoa, thơm tho mầu nhiệm như hoa Ba-đầu-ma, hoa Phân-đà-lợi, hoa Bạt-sư-ca, những thứ hoa ấy có đủ các màu sắc xanh, vàng, đỏ, trắng, lớn như bánh xe, che phủ trên bờ ao, dưới ao có các loài chim khác

nhau, hòa hợp, ca hót, phát ra giọng tiếng vi diệu, rất đáng ưa mến, có thuyền bảy báu, cũng ở trong đó, để cho các chúng sinh tự tại du ngoạn. Ở nơi khoảng cây kia, có bày tòa sư tử, cao một do-tuần, cũng lấy bảy báu để trau dồi sửa sang, lại lấy Thiên y cõi trời trải trên tòa, đốt hương báu và rải các hoa báu cõi trời, đầy khắp mặt đất. Đức Nhật Nguyệt Đăng Quang Như Lai, ngồi kiết già trên tòa sư tử. Bồ-tát ở nước kia, có vô lượng ức ngàn, trước sau vây quanh, rồi lui về một phía, chắp tay cung kính, đối trước Đức Như Lai, đồng thanh nói:

–Kính xin Đức Thế Tôn từ bi xót thương, nói cho chúng con biết vì nhân duyên gì mà có ánh sáng ấy, lại đủ cả các màu sắc: xanh, vàng, đỏ, trắng, rất là rực rỡ, khó có thể ví dụ được. Ánh sáng ấy từ phương Đông chiếu qua, soi sáng cả đại chúng đây, nếu người nào gặp được ánh sáng ấy, tâm ý thảy đều an vui. Kính xin Đức Thế Tôn chỉ dạy, đoạn trừ mối ngờ ấy cho chúng con.

Phật dạy:

–Các thiện nam tử, các ông nên nghe cho kỹ, nhớ nghĩ cho khéo, Ta sẽ vì các ông, phân biệt giải nói: Từ phương Đông cách đây vô lượng trăm ngàn thế giới của chư Phật, có thế giới tên là Ta-bà, trong thế giới đó có Đức Phật hiệu là Thích-ca Mâu-ni, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, có đại chúng vây quanh. Nay Đức Phật muốn vì các đại chúng nói Kinh Đại Phương Tiện Phật Báo Ân, là vì muốn tạo lợi ích cho tất cả chúng sinh; vì muốn nhổ tên độc tà nghi cho tất cả chúng sinh; vì muốn khiến cho những vị Bồ-tát mới phát tâm kiên cố nơi đạo Bồ-đề, không bị thoái chuyển; vì muốn khiến cho tất cả Thanh văn, Bích-chi-phật, được rốt ráo đạo Nhất thừa; vì muốn các vị Đại Bồ-tát chóng thành tựu đạo quả Bồ-đề, báo đáp ân Phật; vì muốn cho tất cả chúng sinh luôn nhớ nghĩ về ân sâu nặng; vì muốn khiến cho chúng sinh vượt qua biển khổ; vì muốn khiến cho chúng sinh hiếu dưỡng đối với cha mẹ, vì nhân duyên như thế, cho nên Phật mới phóng ra ánh sáng ấy.

Bấy giờ trong đại chúng, có mười ngàn vị Bồ-tát, mỗi mỗi vị Bồ-tát đều là bậc thầy chỉ đạo của đại chúng, liền từ tòa ngồi đứng

dậy, để hở vai áo bên phải, gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay bạch:

–Xin Đức Thế Tôn đem sức thần gia hộ, khiến cho chúng con được đến thế giới Ta-bà, để thân cận cúng dường Đức Thích-ca Như Lai và muốn nghe kinh điển vi diệu Đại Phương Tiện Phật Báo Ân.

Đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Quang bảo các vị Bồ-tát:

–Các thiện nam tử, các ông đến thế giới Ta-bà, nếu thấy Đức Phật Thích-ca, nên sinh lòng cung kính, cúng dường, nghĩ tưởng khó gặp. Vì cớ sao? Vì Đức Thích-ca Như Lai đã từng ở trong vô lượng trăm ngàn vạn ức a-tăng-kỳ kiếp, hay làm những hạnh khổ khó làm, phát nguyện đại bi: “Khi Tôi được thành Phật, Tôi sẽ ở ngay trong cõi nước tệ ác, núi đồi gò đống, sành sỏi gai gốc, chúng sinh đủ cả phiền não, ngũ nghịch, thập ác. Tôi ở trong đó tu hành thành Phật, để làm lợi ích cho chúng sinh, khiến họ đoạn trừ tất cả khổ, được tất cả vui, thành tựu pháp thân, hết không còn Sót một chúng sinh nào.” Bản nguyện của Phật là như thế, các ông nay đến chỗ Phật Thích-ca, cũng như ở chỗ Ta vậy.

Các chúng Bồ-tát đồng thanh nói:

–Chúng con xin theo như lời của Đức Thế Tôn đã chỉ dạy.

Mỗi mỗi vị Bồ-tát đều đem vô lượng trăm ngàn vạn ức các chúng Bồ-tát làm quyến thuộc, trước sau vây quanh, đi đến thế giới Ta-bà. Những quốc độ Bồ-tát đi qua đều phát khởi sáu thứ chấn động, ánh sáng lớn soi khắp. Các vị Thiên thần ở trên hư không rải các thứ hoa như hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha mạn-đà-la, phóng ra ánh sáng lớn, dùng thần túc làm rung động các thế giới nhiều như cát song Hằng. Lại có vô lượng trăm ngàn vạn thứ âm nhạc của các cõi trời, ở trên hư không, không đánh mà tự hòa tấu. Các vị Bồ-tát ấy đi đến núi Kỳ-xà-quật, tới chỗ Đức Như Lai, đầu mặt lễ sát chân, nhiễu quanh Phật ba vòng, rồi lui về một phía.

Bấy giờ, Đức Thích-ca Như Lai lại phóng ra ánh sáng năm màu, soi về phương Bắc, qua năm trăm vạn ức na-do-tha thế giới của chư Phật, có thế giới tên là Tự tại xưng vương, trong đó có Đức Phật, hiệu là Hồng Liên Hoa Quang, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, nước tên là Ly cấu, đất đai bằng phẳng, lưu ly làm đất, vàng ròng

làm dây để giăng bên đường, có hàng cây bảy báu, cao và thẳng như đường tên bắn, hoa quả cành lá thứ lớp trang nghiêm, gió hiu hiu thổi, phát ra tiếng mầu nhiệm, chúng sinh thích nghe, không bao giờ chán; chốn chốn đều có suối chảy, ao tắm, ao đó trong sạch, cát vàng rải khắp mặt đất, nước tám công đức đầy dẫy trong ao, bốn bên bờ ao có các thứ hoa thơm tho mầu nhiệm như: hoa Ba-đầu-ma, hoa Phân-đà-lợi, hoa Bạt-sư-ca, hoa có đủ màu sắc: xanh, vàng, đỏ, trắng, to lớn như bánh xe, che rợp trên bờ ao, trong ao nước kia, có các loài chim khác nhau, hòa hợp ca hót, phát ra giọng tiếng vi diệu, rất đáng ưa mến, có thuyền bảy báu, cũng ở trong ao đó để cho các chúng sinh tự tại du ngoạn. Ở những khoảng rừng cây kia, đều bày tòa sư tử, cao một do-tuần, cũng dùng bảy báu trau dồi sửa sang, lại lấy Thiên y trải trên tòa đó, đốt hương báu và rải các hoa báu cõi trời, khắp trên mặt đất. Đức Hồng Liên Hoa Quang Như Lai, ngồi kiết già trên tòa sư tử, các vị Bồ-tát ở nước đó, nhiều vô lượng ức ngàn, trước sau vây quanh, rồi lui về một phía, chắp tay cung kính, đối trước Đức Như Lai, đồng thanh nói:

–Kính xin Đức Thế Tôn, từ bi xót thương, nói cho chúng con được biết vì nhân duyên gì mà có ánh sang ấy, lại có đủ các màu sắc: xanh, vàng, đỏ, trắng, sắc tướng rực rỡ, khó có thể ví dụ được, ánh sáng ấy từ phía Nam chiếu qua, soi cả đại chúng đây, nếu ai được gặp ánh sáng ấy, tâm ý đều được yên vui. Kính xin Đức Thế Tôn đoạn trừ mối ngờ cho chúng con.

Phật dạy:

–Các thiện nam tử, nghe cho kỹ, nhớ nghĩ cho khéo, Ta sẽ vì các ông, phân biệt giải nói: Về phương Nam cách đây vô lượng trăm ngàn thế giới của chư Phật, có thế giới tên là Ta-bà, trong nước đó có Đức Phật, hiệu là Thích-ca Mâu-ni, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn, có đại chúng vây quanh. Đức Phật muốn vì các đại chúng, nói Kinh Đại Phương Tiện Phật Báo Ân, vì muốn lợi tạo ích cho tất cả chúng sinh; vì muốn nhổ tên độc tà nghi cho tất cả chúng sinh; vì muốn khiến cho các vị Bồ-tát mới phát tâm kiên cố nơi đạo Bồ-đề, không bị thoái chuyển; vì muốn khiến cho tất cả Thanh văn, Bích-chi-phật được rốt ráo đạo

Nhất thừa; vì muốn cho các vị Đại Bồ-tát chóng thành tựu đạo quả Bồ-đề, báo đáp ân Phật; vì muốn khiến cho tất cả chúng sinh nhớ nghĩ đến ân đức sâu nặng; vì muốn khiến cho chúng sinh vượt qua bể khổ; vì muốn khiến cho chúng sinh hiếu dưỡng đối với cha mẹ, vì nhân duyên như thế, cho nên Phật phóng ra ánh sáng ấy.

Bấy giờ trong đại chúng có mười ngàn vị Bồ-tát, mỗi mỗi vị Bồ-tát ấy đều là bậc thầy chỉ đạo của đại chúng, liền từ chỗ ngồi đứng dậy, để hở vai áo bên phải, gối bên phải quỳ sát đất, chắp tay bạch:

–Kính xin Đức Thế Tôn, đem sức thần gia hộ, khiến cho chúng con được đến thế giới Ta-bà để thân cận cúng dường Đức Thích-ca Mâu-ni Như Lai và nghe kinh điển vi diệu Đại Phương Tiện Phật Báo Ân.

Đức Phật Hồng Liên Hoa Quang bảo các Bồ-tát:

–Các thiện nam tử, các ông đến thế giới Ta-bà, nếu thấy Đức Phật Thích-ca nên sinh tâm cúng dường cung kính, nghĩ tưởng khó gặp. Vì sao? Vì Đức Thích-ca Như Lai đã từng ở trong vô lượng trăm ngàn vạn ức a-tăng-kỳ kiếp, hay làm những việc khổ hạnh khó làm, phát đại bi nguyện: “Khi Tôi được thành Phật, Tôi nguyện sẽ ở trong cõi nước tệ ác, núi đồi gò đống, sành sỏi gai gốc, chúng sinh ở trong đó đủ mọi thứ phiền não, ngũ nghịch, thập ác, Tôi sẽ tu hành thành Phật ở trong nước ấy để làm lợi ích cho chúng sinh, khiến cho chúng sinh đoạn trừ tất cả khổ, được tất cả vui, thành tựu pháp thân, hết không còn Sót một chúng sinh nào”. Bản nguyện của Phật là như thế, các ông nay đến chỗ Phật ấy cũng như ở chỗ Ta vậy.

Các chúng Bồ-tát đồng thanh thưa:

–Chúng con xin theo như lời của Đức Thế Tôn đã chỉ dạy.

Mỗi mỗi vị Bồ-tát đều đem vô lượng trăm ngàn vạn ức các chúng Bồ-tát làm quyến thuộc, trước sau vây quanh đi đến thế giới Ta-bà, những quốc độ Bồ-tát đi qua đều phát khởi sáu thứ chấn động, ánh sáng lớn soi khắp, Thiên thần ở trên hư không, rải các thứ hoa như: hoa Mạn-đà-la, hoa Ma-ha mạn-đà-la, phóng ra ánh sáng lớn, dùng thần túc làm rung động thế giới nhiều như cát sông Hằng. Lại có vô lượng trăm ngàn vạn ức âm nhạc cõi trời, ở trên hư không, không đánh mà tự hòa tấu. Các vị Bồ-tát ấy đi đến núi Kỳ-xà-quật,

tới chỗ Phật Thích-ca Như Lai, đầu mặt lễ sát chân Phật, nhiễu quanh Phật ba vòng, rồi lui về một phía. Cho đến phương Đông nam, phương Tây nam, phương Đông bắc, phương Tây bắc, phương Thượng, phương Hạ, các chúng Đại Bồ-tát Ma-ha-tát trong các cõi nước của các Đức Như Lai ở mười phương, đều cùng với từng ấy trăm ngàn quyến thuộc đều đi đến chỗ Đức Thích-ca Như Lai, cúng dường cung kính, tôn trọng khen ngợi, đồng thanh, nói lên trăm ngàn bài kệ, khen ngợi Phật, rồi lui ngồi về một phía.

Khi ấy, thế giới Ta-bà biến thành thanh tịnh, không có các rừng rậm, các núi lớn, nhỏ, sông, ngòi, ao hồ, suối, khe mương, hố. Chúng sinh ở trong đó, nhân ánh sáng ấy, được trông thấy Phật, vui mừng chắp tay, đầu mặt lễ kính, lòng sinh luyến mộ, chăm chú không chớp mắt.

Bấy giờ Đức Thế Tôn liền thu nhiếp ánh sáng soi chiếu ở khắp mười phương, nhiễu quanh thân bảy vòng, rồi trở lại vào nơi đỉnh môn của Ngài.

Tôn giả A-nan, quan sát tâm của đại chúng, ai cũng đều nghi ngờ, Tôn giả vì muốn nêu rõ phương tiện mật hạnh của Như Lai, muốn mở mắt trí tuệ cho tất cả chúng sinh đời mai sau, vượt qua bể ái, đến bờ bên kia, vĩnh viễn an lạc và muốn khiến cho chúng sinh nhớ nghĩ đến ân sâu nặng của Cha mẹ, Sư trưởng, nên từ tòa đứng dậy, tề chỉnh y phục, để hở vai áo bên phải, quỳ gối chắp tay bạch Phật:

–Lạy Đức Thế Tôn, A-nan từ khi hầu hạ Phật đến nay, chưa từng thấy Phật mỉm cười suông bao giờ, nay đây Phật mỉm cười ắt phải có ý gì? Xin Phật chỉ dạy, để đoạn trừ mối nghi ngờ cho đại chúng.

❧

Phẩm 2: HIẾU DƯỠNG

Bấy giờ trong đại chúng, bỗng có một đóa hoa sen bảy báu, từ nơi mặt đất hóa sinh, cọng bằng bạch ngân, lá bằng hoàng kim, đài sen bằng ngọc báu Chân-thúc-ca, riềm hoa bằng ngọc trân châu, thứ lớp trang nghiêm.

Khi ấy, Đức Thích-ca Như Lai liền từ tòa ngồi đứng dậy, bước lên đài hoa sen báu kia, ngồi kiết già. Từ nơi thân thanh tịnh của Ngài hiện ra thân tướng của năm ngã, mỗi thân của năm ngã có một vạn tám ngàn hình loại khác nhau; mỗi mỗi hình loại hiện ra trăm ngàn thứ thân; trong mỗi mỗi thân lại có vô lượng thân, nhiều như cát sông Hằng, cho đến bằng cả số cát sông Hằng ở bốn phương…; trong mỗi mỗi thân lại hiện ra những thân nhiều như hạt bụi cả đại địa khắp bốn châu thiên hạ; ở trong số mỗi mỗi thân nhiều như những hạt bụi ấy lại hiện ra những thân nhiều như những hạt bụi trong ba ngàn đại thiên giới; ở trong mỗi mỗi thân nhiều như hạt bụi ấy lại hiện ra số thân nhiều như những hạt bụi nơi trăm ngàn ức thế giới chư Phật ở khắp mười phương, cho đến hiện ra những thân nhiều cùng tận cả cõi hư không pháp giới, không thể lấy tâm nghĩ, miệng bàn cho xiết được.

Bấy giờ Đức Như Lai hiện ra những thân như thế rồi, bèn bảo với Tôn giả A-nan, các vị Đại Bồ-tát ở khắp mười phương và tất cả chúng sinh:

–Các thiện nam tử, nay Như Lai biết cùng khắp một cách chân chánh, tuyên nói lời chân thực: Phật pháp vốn không có ngôn thuyết, Như Lai dùng phương tiện vi diệu hay dùng pháp không danh tướng ấy mà nói về danh tướng. Như Lai khi còn phải ở trong đường sinh tử, ở nơi tất cả loài chúng sinh, cũng đã chịu đủ mọi thân hình nhiều như những hạt bụi, không thể lấy lòng nghĩ, miệng bàn cho xiết được. Vì phải chịu thân như thế, cho nên tất cả chúng sinh, cũng từng đã làm cha mẹ của Đức Như Lai, Như Lai cũng đã làm cha mẹ của tất cả chúng sinh. Vì tất cả cha mẹ, nên Như Lai thường làm khổ hạnh khó làm, bỏ cả những sự khó bỏ như: đầu, mắt, tủy, não, quốc, thành, vợ con, voi, ngựa, bảy báu, kiệu cáng, xe cộ, y phục, ẩm thực, đồ nằm ngồi, thuốc thang, cấp cho tất cả, siêng tu tinh tấn, bố thí, trì giới, đa văn, thiền định, trí tuệ, cho đến đầy đủ tất cả vạn hạnh, luôn không dừng nghỉ, tâm không biết mệt mỏi, hiếu dưỡng đối với cha mẹ, biết ân trả ân, nên mới chóng thành Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Bởi thế, chính tất cả chúng sinh đã khiến cho Như Lai đạt đầy đủ bản nguyện. Vì vậy nên biết, tất cả chúng sinh có ân sâu đối với Phật. Vì có ân sâu như vậy, cho nên Như Lai không bỏ

chúng sinh. Như Lai đem tâm đại bi thường tu tập theo phương tiện để cứu độ chúng sinh. Như Lai vì tất cả chúng sinh, hai mươi lăm nẻo sinh tử trong ba cõi mà không nghĩ đến công lao của mình. Thường tu hành Từ bi bình đẳng, Hỷ xả theo phương tiện, thấu suốt tất cả Chúng sinh không, Pháp không, Năm ấm không, như vậy chẳng có tâm thoái lui, chẳng có mất, chẳng có chìm đắm vào pháp không, pháp có. Vì tu phương tiện thật tướng nên chẳng bỏ hai thừa, thực hiện việc học tất cả phương tiện. Vì tu mọi phương tiện vi diệu sâu xa như vậy cho nên thấu suốt được thực tướng của các pháp, rồi tùy theo căn cơ của chúng sinh mà Phật nói Pháp trước, sau có khác. Nhưng vì chúng sinh mê muội điên đảo, lầm chấp thấy có ba thừa, bị ái dục che đậy, chìm đắm trong bể khổ, bị bốn đảo làm cho điên đảo: đối với các pháp hữu lậu, vọng tưởng phân biệt; đối với các pháp là vô ngã, vọng tưởng thấy có ngã; đối với các pháp là vô thường, vọng tưởng chấp cho là thường; đối với các pháp không phải vui, vọng tưởng chấp cho là vui; đối với các pháp là bất tịnh, vọng tưởng cho là tịnh. Sinh, lão, bệnh, tử, biến đổi hoại diệt, niệm niệm vô thường, năm cái, mười triền che đậy, luân hồi ba cõi, phải chịu sinh tử không có trước sau, cũng như vòng bánh xe. Bởi thế, Như Lai lập giáo cũng tùy theo căn cơ của chúng sinh mà chia ra có chín bộ, ba tạng cho đến mười hai bộ Kinh, sự hóa đạo, chia dòng, tùy theo lòng tin sâu cạn mà nói ra mọi kinh điển, biện duyên khác nhau, khiến cho chúng sinh có thể tỏ ngộ được thực tướng của các pháp mà chứng Niết-bàn giải thoát. Vì vậy, Như Lai, với thệ nguyện gốc là từ bi, mở bày các phương tiện lớn, chiêu tập tất cả chúng sinh hữu duyên ở mười phương, đều tụ họp trong đại chúng đây, diễn nói, chỉ bày kinh điển vi diệu này, là những lời dạy bảo ngàn đời, lưu truyền rộng rãi ở thời tượng pháp, khiến tất cả chúng sinh thường được đại an lạc. Cũng vì thế nên Như Lai thị hiện giáng sinh và nhập Niết-bàn; hoặc ở nơi cõi nước khác, xưng là Lê-xá-na Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn; hoặc lên cõi trời Đâu-suất-đà, làm bậc Đạo sư cho chư Thiên; hoặc từ nơi cõi trời Đâu-suất, thị hiện giáng sinh xuống cõi Diêm-phù-đề, hiện sống lâu tám mươi tuổi, rồi vào Niết-bàn. Nên biết đó

là Như Lai không thể nghĩ bàn; thế giới không thể nghĩ bàn; nghiệp báo không thể nghĩ bàn; chúng sinh không thể nghĩ bàn; thiền định không thể nghĩ bàn, ấy là sức thần lực không thể nghĩ bàn của Phật. Phật muốn khiến cho hết thảy chúng sinh đều giác ngộ được Phật tánh của mình, cho đến hàng chúng sinh thấp kém, căn trí ám độn cũng đều khiến được biết. Phật nhằm khiến cho tất cả chúng sinh nếu muốn được thấy Phật, liền được thấy ngay; còn những chúng sinh không đủ cơ duyên, thì dù có đối trước Phật vẫn không thấy được, cho đến các vị Thanh văn, Duyên giác, tuy có Thiên nhãn thông cũng không thể thấy. Lại nữa, Phật phóng ra ánh sáng lớn, chiếu xuống tận địa ngục A-tỳ, trên đến cõi trời Hữu đảnh, những chúng sinh có duyên với Phật đều được thấy; còn các chúng sinh không đủ cơ duyên, thì dù có đối trước mắt cũng không thấy. Có khi Như Lai, hoặc chấp thuận, hoặc mặc nhiên, nên biết đó đều là phương tiện của chư Phật, Thế Tôn, không thể nghĩ bàn, không thể so lường, khó thể biết được. Vậy thì làm sao mà Tôn giả có thể hỏi Như Lai về những hạnh khổ khó làm, rất sâu xa vi diệu như thế, nhưng nay Tôn giả đã phát ra được lời hỏi ấy, thực là do lòng đại bi thương xót chúng sinh, muốn ngăn đóng ba nẻo ác, khai thông lối nhân thiên. A-nan, hãy nghe cho kỹ! Ta nay sẽ vì Tôn giả, lược nói về nhân duyên khổ hạnh hiếu dưỡng đối với cha mẹ.

Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo Tôn giả A-nan, các vị Bồ-tát Ma-ha-tát và tất cả đại chúng:

–Về đời quá khứ lâu xa, vô lượng a-tăng-kỳ kiếp, bấy giờ có một nước nọ, tên là Ba-la-nại, trong nước đó có Đức Phật ra đời, hiệu là Tỳ-bà-thi, là Bậc Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật, Thế Tôn. Đức Phật đó sống lâu mười hai tiểu kiếp, chánh pháp ở đời hai mươi tiểu kiếp, tượng pháp cũng ở đời hai mươi tiểu kiếp. Trong thời tượng pháp, có một ông vua ra đời, tên là La-xà vương, làm vua nước Ba-la-nại, có hai vạn phu nhân, bốn ngàn đại thần, năm trăm thớt voi mạnh mẽ. Vua thống lãnh sáu mươi tiểu quốc, tám trăm khu vực. Vua có ba vị thái tử, đều làm vua ở các tiểu quốc.

Đại vương La-xà ở nước Ba-la-nại, là người rất thông minh nhân đức, thường dùng chánh pháp trị quốc, không làm việc gì tổn hại cho muôn dân. Nhờ phúc đức của nhà vua, mà được gió hòa mưa thuận, lúa thóc luôn dồi dào, dân chúng an lạc.

Bấy giờ, đại vương nước Ba-la-nại kia có một vị đại thần tên là La-hầu, khởi tâm ác nghịch dấy bốn thứ binh: tượng binh, xa binh, mã binh và bộ binh đến đánh nước Ba-la-nại, giết chết đại vương.

Sau khi giết đại vương xong, lại đem bốn binh, đến đánh các tiểu quốc, giết chết thái tử thứ nhất, kế đó lại đi bắt thái tử thứ hai.

Người em út, làm vua ở một tiểu quốc, hình thể của vua này rất đẹp đẽ, đoan nghiêm, tánh tình nhân hậu, nói thường mỉm cười và khi nói ra điều gì đều đem lại lợi ích, không tổn hại ý người, thường dùng chánh pháp trị nước, không tà quấy uổng hại muôn loài, nên cõi nước thịnh vượng an lạc, dân chúng đông đảo, của cải châu báu dư dật, gia kế sung túc, mọi người trong nước ai cũng ca ngợi công đức của nhà vua, tất cả chư Thiên, tất cả Thiên thần địa kỳ, cũng đều ái kính.

Vua sinh hạ được một thái tử, tên là Tu-xà-đề, rất thông minh, nhân từ, hay làm việc bố thí. Thân hình của thái tử Tu-xà-đề, sáng láng như sắc hoàng kim, bảy chỗ nơi cơ thể đều đầy đặn cân đối, nhân tướng đầy đủ, tuổi mới lên bảy, vua cha rất yêu quý, không bao giờ tạm rời bên lòng.

Lúc ấy, có vị thần coi cung điện, báo mộng cho đại vương biết: “Đại thần La-hầu, gần đây sinh tâm ác nghịch, âm mưu cướp ngôi vua, đã giết hại phụ vương La-xà, đồng thời phát động bốn binh, tầm nã bắt hai anh của đại vương. Kẻ phản nghịch ấy đã giết hai anh của đại vương và quân mã không bao lâu sẽ đến sát hại đại vương. Nay đại vương cần phải cấp thời trốn đi, để bảo toàn tánh mạng.”

Đại vương nghe nói như vậy xong, trong lòng rất sợ hãi, dựng cả chân lông, thân thể dao động, lo giận áo não, nghẹn ngào phiền muộn, tâm can bấn loạn, vật vã ngã xỉu xuống đất, mãi hồi lâu mới tỉnh, rồi cất tiếng khẽ hỏi trên hư không:

–Người là ai? Sao chỉ nghe thấy tiếng, mà không thấy hình, việc người vừa nói có đích xác không?

Vị thần ấy liền báo cho vua biết:

–Tôi là thần coi cung điện. Vua là người thông minh phúc đức, không gây tổn hại cho muôn dân, thường dung chánh pháp trị nước, vì vậy, mà tôi báo cho vua biết. Đại vương nay nên cấp thời phải đi lánh nạn, nếu không họa hoạn khổ não không lâu sẽ tới nơi!

Khi ấy, đại vương liền vào trong cung, tự suy nghĩ: “Ta nay phải cấp thời lánh nạn, qua một nước láng giềng khác, để tránh những tai họa sẽ xảy đến”. Lại nghĩ: “Nước láng giềng mà ta định đến đó, có hai con đường: một đường phải đi bảy ngày mới đến, còn một đường thì phải trải qua mười bốn ngày.”

Suy nghĩ như vậy rồi, vua liền cho chuẩn bị lương thực trong bảy ngày và cho đem ra ngoài thành một cách hết sức cẩn mật.

Xong xuôi, vua lại trở vào trong cung, gọi thái tử Tu-xà-đề, bế để ngồi trên đầu gối, mắt không lúc nào tạm rời, lại đứng dậy, có vẻ kinh hãi, rồi lại ngồi xuống.

Bấy giờ, phu nhân thấy đại vương có sự bất an, tựa hồ đang có điều gì lo sợ, liền đến chỗ vua hỏi:

–Đại vương hôm nay, hình như có sự gì lo sợ, nên có vẻ đứng ngồi không yên, thân thể bụi bặm lấp láp, đầu óc bơ phờ, mắt trong ngơ ngác, hơi thở không bình thường, tựa như có điềm mất nước, ân ái biệt ly, oan gia sắp sửa xảy đến, với những tướng trạng bất thường như thế, xin đại vương cho thần thiếp được biết?

Vua bảo phu nhân:

–Ta có việc hệ trọng, nhưng không phải việc mà phu nhân có thể biết được.

Phu nhân liền tâu vua:

–Tâu bệ hạ, thiếp cùng với bệ hạ, khác nào hai hình một thể, cũng như chim hai cánh, như thân thể với chân tay, như đầu với mắt. Đại vương ngày nay vì sao lại không cho thần thiếp được dự biết.

Vua bảo phu nhân:

–Phu nhân không biết sao! Đại thần La-hầu, gần đây sinh tâm ác nghịch, đã giết phụ vương, cướp ngôi vua và bắt giết cả hai anh. Nay bọn chúng đang cử binh mã, lần lượt sẽ đến đây bắt ta, nay ta muốn tránh mạng, để khỏi những tai họa ấy.

Nói rồi, tức thời bế thái tử Tu-xà-đề, ra đi để lánh nạn. Phu nhân cũng tùy tùng theo sau.

Bấy giờ, vua vì tâm ý hốt hoảng rối loạn, nên đi lầm phải con đường mười bốn ngày, con đường đó lại rất nguy hiểm: không có nước cỏ. Đi được vài ngày, thì lương thực đã hết. Bản ý trước đây chỉ chuẩn bị vừa số lương thực lộ hành cho một người trong thời gian bảy ngày, nay phải dung cho ba người, hơn nữa lại đi lầm vào con đường tới mười bốn ngày, thì lương thực đã hết cả, mà đường đi phía trước còn xa vời vợi. Lúc đó, đại vương và phu nhân, cất tiếng khóc than: “Thực là xót xa đau đớn cho chúng tôi lắm! Chúng tôi từ khi sinh ra đời cho đến nay, chưa từng có bao giờ bị khổ sở như thế này, tại sao ngày nay lại phải chịu như thế, giờ đây đã đến lúc đường cùng, họa lại sắp sửa xảy ra!”.

Nói rồi, giơ tay vỗ đầu, bụi đất lấm láp, vật mình xuống đất tự hối trách:

–Chúng ta đời trước, gây nên những nghiệp ác gì? Hay là giết cha mẹ, hai bậc chân nhân La-hán? Hay là hủy báng chánh pháp? Hay là phá hoại hòa hợp Tăng? Hay là làm nghề săn bắn tàn hại chúng sinh? Đong đầy khảo vơi? Cướp đoạt của cải của chúng sinh? Hay là lạm dụng của cải của chúng Tăng? Làm sao ngày nay lại phải chịu những sự họa hoạn ấy? Giờ đây chính muốn dừng nghỉ một chút, lại sợ oán gia ập tới, nếu để chúng bắt được, quyết sẽ bị chết, không còn nghi ngờ gì nữa! Còn nếu tiến tới, thì lại bị đói khát bức bách, tánh mạng chỉ còn ngắn bằng hơi thở!

Đại vương và phu nhân suy nghĩ về những sự khổ não như vậy rồi, thốt tiếng gào khóc, buồn rầu, ngã xỉu ra đất, hồi lâu mới tỉnh. Vua lại tự suy nghĩ: “Nếu không phương tiện lập kế, thì chắc chắn cả ba mạng người đều không tránh khỏi chết, chi bằng ta nay giết phu nhân, để lấy thịt nuôi sống thân Ta và bảo toàn tánh mạng cho đứa con này.”

Nghĩ như vậy rồi, liền tuốt gươm toan giết phu nhân.

Thái tử Tu-xà-đề thấy dị tướng như vậy, tay bên phải tức thời đỡ lấy gươm, nắm chặt tay vua cha, tâu:

–Cha! Cha định làm gì thế, hả cha?

Phụ vương buồn rầu, khóc lóc khẽ bảo thái tử:

–Ta nay muốn giết mẹ con, để lấy thịt ấy nuôi sống cha và bảo toàn tánh mạng cho con, vì nếu không giết mẹ con, thì tất cả chúng

ta cũng sẽ chết. Thân cha nay đây không biết sống thác lúc nào, nay cha vì muốn cho con sống, nên cha có ý định giết mẹ con!

Thái tử Tu-xà-đề liền tâu với vua cha:

–Nếu vua cha giết mẹ con, con cũng không ăn, vì chưa bao giờ và ở đâu lại có những người con dám ăn thịt của mẹ mình, đã chẳng dám ăn, tất nhiên con cũng sẽ chết. Vua cha ngày nay sao lại không giết con đi, để cứu sống mạng cho mẹ.

Vua nghe con nói như thế, buồn rầu, vật vã, ngất xỉu ra đất, nói nhỏ với con:

–Con cũng như con mắt của ta, chưa bao giờ và ở đâu lại có người tự khoét mắt mình, để rồi lại tự ăn. Ta nay thà bỏ thân mạng, trọn đời không bao giờ giết con để nuôi sống tánh mạng của ta cả.

Bấy giờ, thái tử Tu-xà-đề thưa với cha mẹ:

–Con nay xin nguyện đem thân mạng này cúng dường cha mẹ, cha mẹ ngày nay, nếu cắt thân mạng con một lúc, thì không được bao nhiêu ngày, máu thịt sẽ bị hôi thối. Vậy kính xin cha mẹ, đừng giết chết ngay và con nay chỉ xin cha mẹ một điều, mong cha mẹ đừng làm trái ý con, nếu trái ý con, sẽ không phải là cha mẹ hiền từ của con nữa.

Vua cha bảo thái tử:

–Cha mẹ sẽ không làm trái ý con, con muốn xin điều gì thì cứ nói ngay cho cha mẹ biết.

Thái tử Tu-xà-đề thưa:

–Con nay chỉ xin cha mẹ cho con một điều là: cha mẹ hãy thương con, có thể ngày ngày đem dao, xẻo thịt nơi thân thể của con, cắt chừng ba cân và chia làm ba phần, hai phần để dâng cha mẹ, còn một phần cho con ăn, để tự nuôi sống tánh mạng.

Bấy giờ cha mẹ, liền theo như lời của con nói, ngày ngày cắt ba cân thịt và chia làm ba phần: hai phần chia cho cha mẹ, còn một phần cho con ăn, để tạm sống, chống đỡ thân mạng, mong đi được đến nơi đến chốn.

Thời gian chưa được hai ngày, thịt ở nơi thân thể của thái tử đã hết, chỉ còn da dính với xương, tuy nhiên vẫn còn có một vài chút thịt dư chưa hết hẳn, vì quá kiệt sức, thái tử liền ngất ra đất.

Khi ấy, cha mẹ liền ôm lấy thái tử, cất tiếng gào khóc, nói:

–Con ơi! Cha mẹ thực là người vô dụng, ăn cả thịt con, khiến cho con phải đau đớn như thế này! Nay đường hãy còn xa, chưa đến được nơi đã định, mà thịt con cũng đã hết, tất nhiên đều sẽ bỏ thây cả ở đây!

Thái tử Tu-xà-đề, nói nhỏ với cha mẹ:

–Kính thưa cha mẹ, con dâng thịt của con để cúng dường cha mẹ, đã đi được tới nơi đây, tính ra đường trường chỉ có một ngày nữa là đến, mà thân thể con nay không còn làm sao cử động được nữa, chắc con sẽ bỏ tánh mạng ở đây mất, con sẽ không còn có thể theo cha mẹ cùng đi được, xin cha mẹ ngày nay, không nên nghĩ ngợi theo thói thường tình, để rồi cũng bị chết cả nơi đây. Con kính xin cha mẹ một điều, cha mẹ hãy thương xót con và xin chớ trái lòng con, cha mẹ hãy cắt nốt những chỗ thịt còn Sót ở các lóng đốt này, tạm dùng nuôi sống cha mẹ cho qua ngày để đi đến được chỗ cha mẹ đã định.

Bấy giờ, cha mẹ liền theo lời con, lại cắt nốt thịt còn dư ở các lóng đốt và chia làm ba phần: một phần cho con ăn, còn hai phần thì cho mình ăn. Ăn xong rồi cha mẹ liền từ biệt con để ra đi.

Tu-xà-đề đứng dậy, trông theo cha mẹ cho đến khi khuất dạng mới thôi.

Lúc ấy cha mẹ đều cất tiếng gào khóc thảm thiết, dõi theo đường mà đi. Khi cha mẹ ra đi cách một khoảng xa không nhìn thấy nhau được thì thái tử Tu-xà-đề, vì luyến mộ cha mẹ, mắt nhìn đăm đăm không rời, hồi lâu liền ngã xỉu ra đất.

Hương vị của máu thịt tươi nơi thân thể của thái tử xông cả mười phương, các loài ruồi nhặng ngửi thấy, liền bâu lại, đậu khắp cả trên thân thể, để ăn hút, đau đớn nhức nhối, không thể nào kể xiết.

Bấy giờ, thái tử thấy còn có chút ít thịt dư nơi thân mạng chưa hết, liền lập thệ nguyện:

–Nguyện đời trước có điều gì oán ác, từ đây sẽ trừ sạch hết và từ ngày nay trở đi, sẽ không dám làm nữa. Nay tôi đem thân này để cúng dường cha mẹ tôi, nguyện cho cha mẹ tôi thường được mười một điều phúc đức:

1.Khi ngủ được an vui.

2.Khi thức cũng được an vui.

3.Không thấy ác mộng.

4.Chư Thiên thường ủng hộ.

5.Mọi người đều ái kính.

6.Không gặp phải những sự kiện tụng, liên can triều đình.

7.Không bị trộm cắp.

8.Không bị giặc giã.

9.Không bị mưu hại.

10.Không bị tiêu diệt.

11.Gặp việc gì, cũng đều được tốt lành.

Và còn bao nhiêu những máu thịt Sót lại nơi thân thể này, xin đem bố thí cho các loài ruồi muỗi… đều khiến cho được no đủ, khiến cho tôi đời sau được thành Phật, khi được thành Phật rồi sẽ đem thức ăn bằng giáo pháp, trừ trọng bệnh sinh tử đói khát cho tất cả chúng sinh.

Khi thái tử Tu-xà-đề phát nguyện như thế rồi, trời đất bỗng phát khởi sáu thứ chấn động, mặt trời ẩn mất cả tinh quang, các loài cầm thú sợ hãi ruổi chạy tản mác khắp bốn phương, nước ở đại hải nổi Sĩng dữ dội, núi Tu-di khuynh đảo, dao động, mãi đến cõi trời Đao-lợi, cũng đều rung chuyển mạnh mẽ.

Bấy giờ, vua Thích Đề-hoàn Nhân, liền đem chư Thiên ở Dục giới, đi xuống cõi Diêm-phù-đề, hóa làm những loài sư tử, hổ lang, trợn mắt, giậm chân, gào rống, chờn vờn nhảy nhĩt, như muốn lại vồ bắt để ăn thịt, thử xem thái tử có sợ hãi thoái tâm hay không.

Thái tử Tu-xà-đề trông thấy các loài cầm thú ra oai, có vẻ rất dữ tợn, liền dùng lời nhỏ nhẹ, bảo:

–Nếu các ngươi muốn ăn thịt ta, thì tùy ý mà ăn, chớ sao lại muốn làm ta sợ hãi như thế?

Thiên đế Thích nói:

–Ta không phải sư tử, hổ lang đâu, mà là Thiên đế Thích, muốn đến đây để thử ngươi vậy!

Bấy giờ, thái tử thấy Thiên đế Thích, thì trong lòng rất vui mừng.

Thiên đế Thích hỏi thái tử:

–Nhân giả có thể bỏ được những việc khó bỏ. Nhân giả ngày

nay đem cả thân thể xương thịt cúng dường cho cha mẹ, có những công đức như vậy là để nguyện sinh nơi cõi Trời, làm Ma vương, Phạm vương, Thiên vương, Nhân vương, hay Chuyển luân thánh vương?

Tu-xà-đề trả lời Thiên đế Thích:

–Tôi ngày nay chẳng nguyện sinh nơi cõi Trời, làm Ma vương, Phạm vương, Nhân vương, hay Chuyển luân thánh vương, mà tôi chỉ muốn cầu đạo quả Vô thượng Bồ-đề, để độ thoát cho tất cả chúng sinh.

Thiên đế Thích nói:

–Ông thật là đại ngu! Đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác, phải chịu cần khổ rất lâu, rồi sau mới thành. Ông nay làm sao lại có thể chịu đựng được những sự cần khổ ấy?

Tu-xà-đề đáp:

–Giả sử vòng sắt nung đỏ để ở trên đầu, nhưng trọn sẽ không vì những sự ấy, mà thoái chuyển đạo Vô thượng.

Thiên đế Thích nói:

–Nhân giả chỉ nói suông thì làm sao có thể tin chắc được?

Tu-xà-đề liền lập thệ nguyện:

–Nếu tôi nói dối Thiên đế Thích, thì thân thể tôi sẽ mãi mãi bị chia lìa, còn không như vậy, thì nguyện sẽ được bình phục như cũ, máu huyết trở lại trắng thành sữa.

Thái tử phát nguyện vừa dứt lời, tức thì thân thể bỗng bình phục như cũ, máu huyết lại trở nên trắng như sữa, hình dung, thân tướng đẹp đẽ gấp bội lúc trước.

Bấy giờ Thiên đế Thích liền khen ngợi:

–Quý hóa thay! Quý hóa thay! Ta nay không thể bì kịp Nhân giả, Nhân giả quả là tinh tấn dũng mãnh, không bao lâu sẽ chứng đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Nếu khi chứng được đạo quả ấy, thì nguyện độ cho tôi trước.

Khi đó, Thiên đế Thích ở trên hư không, liền ẩn chẳng hiện.

Nói về vua và phu nhân đã đi tới được nước láng giềng. Lúc ấy, quốc vương nước kia liền ra rất xa để nghênh tiếp, cung cấp đầy đủ các thứ cần dùng xứng ý.

Bấy giờ đại vương mới thuật rõ với vị quốc vương kia tất cả sự

tình như trước: Nào là con tôi rất hiếu dưỡng, đem cắt cả thịt nơi thân thể để cúng dường cho cha mẹ…

Quốc vương nước láng giềng kia nghe nói như vậy rồi, rất lấy làm cảm mến thái tử Tu-xà-đề: Hay bỏ được những việc khó bỏ, đem thân thể, huyết nhục cúng dường cho cha mẹ, hiếu dưỡng như thế thật là hiếm có!

Vì cảm mến những đức hạnh từ hiếu như vậy, nên quốc vương kia tức thì phát khởi bốn đạo binh trở về cùng với đại vương để diệt trừ kẻ phản nghịch là đại thần La-hầu gian ác.

Thế là, đại vương liền đem bốn binh, thuận đường trở về, đồng thời vua La-xà cùng với phu nhân cùng tìm đến chỗ thái tử Tu-xà-đề, nơi trước đây cha con đã từ biệt nhau, với một ý nghĩ: “Con ta đằng nào cũng đã chết rồi, nay ta sẽ thu nhặt hài cốt của con, đem về bản quốc”. Vì lòng thương con quá, nên vừa dõi theo đường tìm kiếm, vừa gào khóc rất thảm thiết.

Nhưng bỗng từ xa trông thấy con, thân thể vẫn bình phục như trước, lại có phần đoan nghiêm, đẹp đẽ gấp bội lần, liền đến trước, bồng ẵm lấy con, trong lòng vừa thương vừa mừng, hỏi thái tử:

–Con! Con vẫn còn sống!

Thái tử Tu-xà-đề liền đem tất cả sự tình như trên kể cho cha mẹ nghe.

Cha mẹ rất vui mừng, rồi cùng nhau dùng voi lớn làm phương tiện chuyên chở, trở về bản quốc.

Vì thái tử Tu-xà-đề có phúc đức rất lớn, nên đánh lấy lại được nước và lập thái tử lên làm vua.

Đức Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Phụ vương lúc bấy giờ, hiện nay là cha Ta, Duyệt-đầu-đàn; phu nhân lúc ấy, hiện nay là mẹ Ta, Ma-da phu nhân; còn thái tử Tu-xà-đề, nay chính là Ta, Thích-ca Mâu-ni Như Lai; còn Thiên đế Thích lúc đó, nay là ông A-nhã Kiều-trần-như này vậy.

Khi Phật nói về sự hiếu dưỡng đối với cha mẹ ấy, trong chúng có hai mươi ức Bồ-tát, đều chứng được biện tài vô ngại, đem lại lợi ích cho tất cả. Lại có mười hai vạn Bồ-tát đều chứng được vô sinh pháp nhẫn. Lại có các vị Bồ-tát nhiều như những hạt vi trần ở khắp mười phương tới, đều chứng được Đà-la-ni môn. Lại có các vị Thanh

văn, Duyên giác nhiều như số cát sông Hằng, như vi trần, đều lìa bỏ tâm Nhị thừa, hướng về Nhất thừa rốt ráo. Lại có các Ưu-bà-tắc, Ưu-bà-di, nhiều như số vi trần, hoặc chứng được sơ quả, cho đến nhị quả. Lại có trăm ngàn người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Lại có các chư Thiên, Long, Quỷ thần, Càn-thát-bà, A-tu-la, Ca-lâu-la, Khẩn-na-la, Ma-hầu-la-già, Nhân và Phi nhân, hoặc phát tâm Bồ-đề, cho đến phát tâm cầu đạo quả Thanh văn, Bích-chi-phật.

Phật bảo Tôn giả A-nan:

–Bồ-tát vì tất cả chúng sinh, thực hành những khổ hạnh khó làm, hiếu dưỡng phụ mẫu, đem thân thể huyết nhục cung cấp cho cha mẹ, việc đó là như thế.

Tất cả đại chúng, nghe Phật nói pháp, đều được những ích lợi thù thắng, vui mừng làm lễ Phật, rồi nhiễu quanh theo phía bên phải, lui trở ra.