Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giáo lý
Tỳ Ni Nhật Dụng Thiết Yếu
- Dịch giả
- Huyền Thanh dịch
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
Tỳ Ni Nhật Dụng Thiết Yếu
TỲ NI NHẬT DỤNG
THIẾT YẾU
(LUẬT THIẾT YẾU DÙNG TRONG NGÀY)
Hán văn: Núi Bảo Hoa Hoằng Giới Tỳ Khưu ĐỘC THỂ xếp theo từng loại.
Phục hồi Phạn Chú và Việt dịch: HUYỀN THANH
Mục Lục
TỲ NI NHẬT DỤNG THIẾT YẾU
SÁNG SỚM TỈNH GIẤC
ĐÁNH CHUÔNG
NGHE CHUÔNG
MẶC ÁO
XUỐNG GIƯỜNG
BƯỚC ĐI CHẲNG GÂY HẠI CHO CÔN TRÙNG
RA KHỎI NHÀ
VÀO NHÀ CẦU
RỬA RÁY SẠCH SẼ
TRỪ BỎ SỰ DƠ BẨN
RỬA BÀN TAY
RỬA MẶT SẠCH SẼ
UỐNG NƯỚC
ÁO NĂM ĐIỀU
ÁO BẢY ĐIỀU
ÁO KÉP
NGOẠ CỤ
LÊN ĐẠO TRƯỜNG
CA NGỢI ĐỨC PHẬT
LỄ PHẬT
CHÂN NGÔN LỄ KHẮP CẢ
CÚNG TỊNH BÌNH
CHÂN NGÔN RỬA SẠCH TỊNH BÌNH
CHÂN NGÔN RÓT NƯỚC
THỌ THỰC (tức khi ăn)
XUẤT SINH
THỊ GIẢ ĐƯA THỨC ĂN
TẨY RỬA BÁT
MỞ BÁT
NHẬN CỦA BỐ THÍ
LẤY CÀNH DƯƠNG
NHAI NHẤM CÀNH DƯƠNG
SÚC MIỆNG
CẦM TÍCH TRƯỢNG ĐI RA NGOÀI
TRẢI GIƯỜNG NGỒI THIỀN
NGỦ NGHỈ
LẤY NƯỚC
KHEN NGỢI PHẬT
NHIỂU VÒNG QUANH CÁI THÁP
TRÔNG NOM NGƯỜI BỆNH
CẠO TÓC
TẮM GỘI
RỬA CHÂN
MƯỜI GIỚI TƯỚNG CỦA SA DI
MƯỜI GIỚI TƯỚNG CỦA SA DI NI
GIỚI TƯỚNG CỦA THỨC XOA MA NA
GIỚI TƯỚNG CỦA ƯU BÀ TẮC
Vạn Tân Toản Tục Tạng Kinh_ Tập 60_ No.1115
TỲ NI NHẬT DỤNG THIẾT YẾU
(LUẬT THIẾT YẾU DÙNG TRONG NGÀY)
Hán văn: Núi Bảo Hoa_Hoằng Giới Tỳ Khưu ĐỘC THỂ xếp theo từng loại.
Phục hồi Phạn Chú và Việt dịch: HUYỀN THANH
SÁNG SỚM TỈNH GIẤC
(Pháp Tắc được đặt ra từ Kinh Luật. Hàng Đệ Tử xuất gia vào đầu đêm, sau đêm siêng năng tu Phật Đạo đừng ham mê ngủ say, lười biếng phóng dật, cho nên lúc thức dậy thời nên tụng Kệ này)
睡眠始寤
Thuỵ miên thỉ ngụ
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
一切智覺
Nhất Thiết Trí giác
周顧十方
Chu cố thập phương
_ Ngủ say, mới thức dậy
Nên nguyện cho chúng sinh
Hiểu rõ Nhất Thiết Trí
Nhìn ngó khắp mười phương
ĐÁNH CHUÔNG
(Phàm lúc sáng sớm, chiều tối thời đánh chuông, đi đến trước cái chuông, chí thành chắp tay, tụng Kệ này xong, mới dùng tay đánh chuông, miệng hoặc tụng Đức Hiệu của chư Phật, hoặc tụng tên của Kinh Đại Thừa, hoặc tụng Chú bí mật, khiến cho tất cả hữu tình, nghe âm thanh lìa khổ, đều được giải thoát)
願此鐘聲超法界
Nguyện thử chung thanh siêu Pháp Giới
鐵圍幽闇悉皆聞
Thiết Vi u ám tất giai văn
聞塵清淨證圓通
Văn Trần thanh tịnh chứng viên thông
一切衆生成正覺
Nhất thiết chúng sinh thành Chính Giác
_Nguyện tiếng chuông này vượt
Pháp Giới Thiết Vi u ám thảy đều nghe
Nghe, Trần trong sạch, chứng Viên Thông
Tất cả chúng sinh thành Chính Giác
NGHE CHUÔNG
(Sáng sớm, chiều tối, trong lúc đi đứng ngồi nằm, một khi nghe tiếng chuông vang, liền tụng Kệ Chú này)
聞鐘聲煩惱輕
Văn chung thanh, phiền não khinh
智慧長菩提生
Trí Tuệ trưởng, Bồ Đề sinh
離地獄出火坑
Ly Địa Ngục, xuất hoả khanh
願成佛度衆生
Nguyện thành Phật độ chúng sinh
唵伽囉帝耶莎訶(三徧)
Án, già la đế gia, toa ha (tam biến)
_Nghe chuông vang, phiền não nhẹ
Tăng Trí Tuệ, sinh Bồ Đề
Lìa lửa thiêu, xa Địa Ngục
Nguyện thành Phật, độ chúng sinh
㫘 ᘔ㗟 ᚒㅼ 㛿
Oṃ cala teja svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Cala: lay động, tức âm ba rung động của tiếng chuông
Teja: Uy quang, uy đức
Svāhā: quyết định thành tựu]
[Bậc Cổ Đức nói rằng:
“Nghe chuông, nằm chẳng dậy
Hộ Pháp, Thiện Thần giận
Đời này giảm Phước Tuệ
Đời sau đọa thân rắn”
Người lười biếng tu Thiền Tụng ấy sẽ chiêu cảm quả báo. Rộng tại trong Kinh Luật, nơi đây chẳng dẫn nhiều]
MẶC ÁO
(Phàm lúc khoác mặc, thay đổi áo thời tuỳ theo thứ số ấy, mỗi mỗi đều tụng kệ này, chẳng phải chỉ nói vào giờ Dần, một lần khoác mặc thì một lần tụng mà dùng)
_若著上依
Nhược trước Thượng Y
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
獲勝善根
Hoạch thắng thiện căn
至法彼岸
Chí Pháp bỉ ngạn
_ Nếu mặc áo bên trên
Nên nguyện cho chúng sinh
Được căn lành thù thắng
Đến bờ kia của Pháp
_ 著下裙時
Trước Hạ Quần thời
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
服諸善根
Phục chư thiện căn
具足慚愧
Cụ túc Tàm Quý
_ Khi mặc quần bên dưới
Nên nguyện cho chúng sinh
Khoác mặc các căn lành
Đủ hỗ thẹn, hối lỗi
_ 整依束帯
Chỉnh y thúc đới
當願衆生
Đương Nguyện chúng sinh
撿束善根
Kiểm thúc thiện căn
不令散失
Bất linh tán thất
_ Lúc sửa áo, buộc đai
Nên nguyện cho chúng sinh
Kiểm điểm, cột căn lành
Chẳng khiến cho tan mất
XUỐNG GIƯỜNG
(Kêu lên, chỉ ba lần xuống bên dưới, ngầm niệm Kệ Chú này)
從朝寅旦直至暮
Tùng triêu Dần đán trực chí mộ
一切衆生自廻護
Nhất thiết chúng sinh tự hồi hộ
若於足下喪其形
Nhược ư túc hạ táng kỳ hình
願汝即時生淨土
Nguyện nhữ tức thời sinh Tịnh Thổ
唵逸帝律尼莎訶(三徧)
Án, dật đế luật ni, toa ha (tam biến)
_Sáng sớm, giờ Dần cho đến tối
Tất cả chúng sinh tự tránh, giữ
Nếu dưới bàn chân, mất thân mạng
Nguyện ngươi tức thời sinh Tịnh Thổ
㫘 ᘰ⼊ ᜕ᙶ 㛿
Oṃ juṣṭi rūḍhi svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
juṣṭi: hô gấp rút, nơi hy vọng để, vui vẻ…để
rūḍhi: sinh trưởng
svāhā: thành tựu tốt lành]
BƯỚC ĐI CHẲNG GÂY HẠI CHO CÔN TRÙNG
若舉於足
Nhược cử ư túc
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
出生死海
Xuất sinh tử hải
具衆善法
Cụ chúng Thiện Pháp
唵。地利日利莎訶(三徧)
Án, địa lợi nhật lợi, toa ha (tam biến)
_Nếu nhấc chân bước đi
Nên nguyện cho chúng sinh
Rời khỏi biển Sinh Tử
Đầy đủ mọi Pháp lành
㫘 ᚳᜒ ᥇ 㛿
Oṃ dhīri jrī svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Dhīri: An định, dũng mãnh, dũng kiện, tâm quyết định
Jrī: tiêu hoá, biến hoá
Svāhā: thành tựu tốt lành]
RA KHỎI NHÀ
從舍出時
Tùng xá xuất thời
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
深入佛智
Thâm nhập Phật Trí
永出三界
Vĩnh xuất Tam Giới
_Lúc từ nhà đi ra
Nên nguyện cho chúng sinh
Vào sâu trong Phật Trí
Rời khỏi hẳn ba cõi
VÀO NHÀ CẦU
(Muốn đi cầu, đi tiểu liền nên đi, chẳng đợi đến lúc bị bức bách mà vội vàng hấp tấp. Nên cởi giầy dép ra, chẳng thể đi giày dép sạch vào nhà cầu, đến rồi nên búng ngón tay ba lần, có hai nghĩa
1_ Khiến người ở bên trong biết, chẳng được thúc dục người bên trong đi ra ngoài.
2_ Khủng bố loài Quỷ ăn thứ ô uế, khiến cho chúng lánh đi.
Trên cái rãnh nước, lại nên búng ngón tay ba lần, ngầm niệm Kệ Chú này)
大小便時
Đại tiểu tiện thời
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
棄貪嗔癡
Khí tham sân si
蠲除罪法
Quyên trừ Tội Pháp
唵狠魯陀耶莎訶(三徧)
Án, ngận lỗ đà gia, toa ha (tam biến)
_Khi đi tiểu, đi cầu
Nên nguyện cho chúng sinh
Vứt bỏ Tham Sân Si
Trừ khử Pháp gây tội
㫘 ᚱ㗚 㛿
Oṃ krodhāya svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Krodhāya: phẫn nộ
Svāhā: thành tựu tốt lành]
RỬA RÁY SẠCH SẼ
(Đi tiểu, đi cầu xong rồi, đến chỗ để nước liền niệm Kệ Chú này)
事訖就水
Sự ngật tựu thuỷ
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
出世法中
Xuất Thế Pháp trung
速疾而往
Tốc tật nhi vãng
唵。 室利婆醯莎訶(三徧)
Án, thất lợi bà ê, toa ha (tam biến)
_Việc xong, tiếp đến nước
Nên nguyện cho chúng sinh
Ở trong Pháp Xuất Thế
Mau chóng được đi đến
㫘 テ 㛿
Oṃ śrī vahi svāhā (3 lần)
[Oṃ; nhiếp triệu
Śrī: tốt lành, cát tường
vahi: tên một loài Piśāca, tức quỷ ở nhà cầu
svāhā: thành tựu tốt lành
TRỪ BỎ SỰ DƠ BẨN
洗滌形穢
Tẩy địch hình uế
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
清淨調柔
Thanh tịnh điều nhu
畢竟無垢
Tất cánh vô cấu
唵。賀曩密栗帝莎訶(三徧。用左手後二指洗之)
Án, hạ nẵng, mật lật đế, toa ha (tam biến 。dụng tả thủ hậu nhị chỉ tẩy chi )
- Rửa sạch thân dơ bẩn
Nên nguyện cho chúng sinh
Trong sạch, khéo nhu thuận
Rốt ráo không có dơ
㫘 ソ 㜮ᚒ 㛿
Oṃ hāna mṛte svāhā (3 lần. Dùng hai ngón tay cuối của bàn tay trái mà rửa ráy)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Hāna: buông bỏ đi, vứt bỏ, chặt đứt niệm, ngưng nghỉ, diệt
mṛte: sự chết chóc
svāhā: quyết định thành tựu]
RỬA BÀN TAY
以水盥掌
Dĩ thuỷ quán chưởng
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
得清淨手
Đắc thanh tịnh thủ
受持佛法
Thọ trì Phật Pháp
唵。主迦囉耶莎訶(三徧)
Án, chủ ca la gia, toa ha (tam biến)
_Dùng nước rửa lòng tay
Nên nguyện cho chúng sinh
Được bàn tay trong sạch
Nhận giữ gìn Phật Pháp
㫘 㫾オᜑ㗚 㛿
Oṃ sukarāya svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Sukarāya: Thiện Thủ đẳng, những bàn tay khéo léo
Svāhā: Quyết định thành tựu]
(Nếu chỉ đi tiểu thời chỉ dùng nước rửa tay một lần, tiếp theo liền sạch sẽ. Nếu đi cầu, khử trừ ô uế thì sau khi rửa tay, hoặc dùng tro, bùn, góc của cục xà phòng…như Pháp mà tẩy rửa
_ Khê Đường Tạp Lục ghi rằng:
“Trong năm Nguyên Hữu có vị Tăng nước Thục là Pháp Sư Trí Siêu thường tụng Kinh Hoa Nghiêm đã 30 năm, tình cờ thấy một Đồng Tử có phong mạo trong sáng, nâng cao bàn tay vái chào.
Thầy Siêu hỏi: “Từ đâu đến?”
Đáp: “Từ Ngũ Đài đến”
Thầy Siêu nói: “Vì sao từ chốn xa xôi lại đến nơi này?”
Đáp: “Có chút việc muốn cùng nói Đạo Lý”
Thầy Siêu nói: “Nguyện nghe”
Nói rằng: “Thầy của tôi tụng Kinh cho nên có thể tốt đẹp. Có điều vướng lỗi ngay lúc rửa ráy tại nhà cầu, nước dơ ngấm vào lưng bàn tay mà chưa từng dùng tro bùn tẩy rửa. Cách dùng tro bùn, Luật Chế bảy mức độ, nay chỉ còn hai, ba… Duyên với sự tiếp chạm này còn có, nên lễ Phật, tụng Kinh thảy đều bị tội”
Nói xong liền chẳng nhìn thấy. Thầy Siêu tủi thẹn rồi sửa chữa lỗi lầm.
Người hiểu biết nói rằng: “Đây ắt là Văn Thù hoá hiện đến nhắc nhở cho Thầy Siêu vậy. Cho nên biết, tẩy rửa tay đều nên y theo Pháp”
_ Kinh Nhân Quả nói rằng: “Tay đã tiếp chạm với vật dơ mà lại thỉnh Kinh, sẽ bị báo ứng làm loài trùng trong nhà cầu”
RỬA MẶT SẠCH SẼ
以水洗面
Dĩ thuỷ tẩy diện
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
得淨法門
Đắc Tịnh Pháp Môn
永無垢染
Vĩnh vô cấu nhiễm
唵。嚂莎訶(默持二十一徧)
Án, lam, toa ha (mặc trì nhị thập nhất biến)
_ Khi dùng nước rửa mặt
Nên nguyện cho chúng sinh
Được Pháp Môn trong sạch
Vĩnh viễn không nhiễm dơ
㫘 㛿
Oṃ Raṃ svāhā (ngầm trì 21 biến)
[Oṃ Nhiếp triệu
Raṃ: Chủng tử biểu thị cho lửa Trí Tuệ thiêu đốt sạch tất cả dơ ám
Svāhā: quyết định thành tựu]
UỐNG NƯỚC
佛觀一鉢水
Phật quán nhất bát thuỷ
八萬四千蟲
Bát vạn tứ thiên trùng
若不持此咒
Nhược bất trì thử chú
如食衆生肉
Như thực chúng sinh nhục
唵。嚩悉波囉摩尼莎訶(三徧)
Án, phộc tất, ba ra ma ni, toa ha (tam biến)
_ Phật quán một bát nước
Tám vạn bốn ngàn Trùng
Nếu chẳng trì Chú này
Như ăn thịt chúng sinh
㫘 テ᜶ 㛺ᛸᚂ 㛿
Oṃ vaśi pramaṇi svāhā (3 lần)
[Oṃ: Cảnh giác
Vaśi: hiểu thấu
pramaṇi: viện ngọc như ý thắng thượng
svāhā: thành tựu tốt lành]
ÁO NĂM ĐIỀU
(Tiếng Phạn An Đà Hội (Antarvāsa), đây nói là Tác Vụ Y, Ngũ Điều (áo cà sa năm điều) một dài, một ngắn. Phàm làm công việc nặng nhọc, phục dịch trong chùa, đi đường ra vào đến về…nên mặc áo này, tũng Kệ Chú này.
Kinh Giới Đàn nói rằng: “Ngũ Điều biểu thị cho sự chặt đứt Tham, tịnh Thân Nghiệp vậy)
善哉解脫服
Thiện tai giải thoát phục
無上福田衣
Vô thượng phước điền y
我今頂戴受
Ngã kim đỉnh đái thọ
世世不捨離
Thế thế bất xả ly
唵。悉陀耶莎訶(三徧)
Án, tất đà gia, toa ha (tam biến)
_ Lành thay! Áo giải thoát
Áo ruộng phước vô thượng
Nay con đội đầu, nhận
Đời đời chẳng buông lìa
㫘 ᝎ㛱㗚 㛿
Oṃ siddhāya svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Siddhāya: thành tựu đẳng, nhóm thành tựu
Svāhā: thành tựu tốt lành]
ÁO BẢY ĐIỀU
(Tiếng Phạn là Uất Đa La Tăng (Uttarāsaṅga), đây nói là Nhập Chúng Y, Thất Điều (áo bảy điều), hai dài một ngắn. Phàm khi dự Trai, nghe giảng, trì tụng, ngồi Thiền, lễ Phật, lễ Tháp, lễ Hoà Thượng Thượng Toạ, lúc Tăng hoà tập…thời nên mặc áo này, tụng kệ Chú này. Thất Y biểu thị cho sự chặt đứt Sân, tịnh Khẩu Nghiệp vậy)
善哉解脫服
Thiện tai giải thoát phục
無上福田衣
Vô thượng phước điền y
我今頂戴受
Ngã kim đỉnh đái thọ
世世常得披
Thế thế thường đắc phi
唵。度波度波莎訶(三徧)
Án, độ ba độ ba, toa ha (tam biến)
_ Lành thay! Áo giải thoát
Áo ruộng phước vô thượng
Nay con đội đầu, nhận
Đời đời thường được mặc
㫘 ᚵㆼᚵㆼ 㛿
Oṃ dhūpa dhūpa (đốt hương, rải hương) svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
dhūpa dhūpa: đốt hương, rải hương
svāhā: thành tựu tốt lành]
ÁO KÉP
(Tiếng Phạn Tăng Già Lê (Saṅghātī), đây nói là Tạp Toái Y, có áo thuộc chín Phẩm Thượng Trung Hạ.
Phẩm Hạ Hạ là Cửu Điều (áo chín điều), Phẩm hạ Trung là áo 11 điều, Phẩm Hạ Thượng là áo 13 điều, đều là hai dài một ngắn.
Phẩm Trung Hạ là áo 15 điều, Phẩm Trung Trung là áo 17 điều, Phẩm Trung Thượng là áo 19 điều, đều là ba dài một ngắn
Phẩm Thượng Hạ là áo 21 điều, Phẩm Thượng Trung là áo 23 điều, Phẩm Thượng Thượng là áo 25 điều, đều là bốn dài một ngắn.
Dài nhiều ngắn ít biểu thị cho Thánh tăng thêm, Phàm giảm bớt.
Phàm lúc vào cung vua, lên Toà nói Pháp, vào làng xin thức ăn, giáng phục Ngoại Đạo thời nên mặc áo này, tụng Kệ Chú này, biểu thị cho sự chặt đứt Si, tịnh niềm vui của Ý (Ý lạc) vậy)
善哉解脫服
Thiện tai giải thoát phục
無上福田衣
Vô thượng phước điền y
奉持如來命
Phụng trì Như Lai mệnh
廣度諸衆生
Quảng độ chư chúng sinh
唵。摩訶婆波。吒悉帝莎訶(三徧)
Án, ma ha bà ba tra, tất đế, toa ha (tam biến)
_ Lành thay! Áo giải thoát
Áo ruộng phước vô thượng
Vâng giữ mệnh Như Lai
Rộng độ các chúng sinh
㫘 ᛸ㗕㳿ㅿ ᝎ㛲 㛿
Oṃ mahā bhappaṭa siddhi svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
mahā bhappaṭa: tên gọi của người dựng lập Thần điện
siddhi: thành tựu
svāhā: thành tựu tốt lành]
(Ba loại áo này được xưng là ruộng Phước.
Tăng Huy Ký nói rằng: “Thửa ruộng (50 mẫu) tích chứa nước khiến sinh trưởng mầm non, dùng nuôi hình mạng. Ruộng của áo Pháp thấm nhuận, dùng nước của bốn lợi, tăng thêm mầm non, dùng nuôi Tuệ Mệnh của Pháp Thân (Dharma-kāya)” Kinh Tạng Nghĩa nói rằng: “Cà Sa có 10 loại lợi ích.
1_ Thượng Thủ của Bồ Đề
2_ Chúng ở Người, Trời
3_ Cha Mẹ vái lễ ngược lại
4_ Sư Tử buông bỏ thân
5_ Rồng nương tựa miễn nạn
6_ Quốc vương kính tin
7_ Chúng sinh lễ bái
8_ La Sát cung kính
9_ Trời Rồng ngầm hộ giúp
10_ Được thành Phật Đạo”
Lại Kinh Bi Hoa nói rằng: “Đức Phật ở trước mặt Đức Bảo Tạng Phật phát nguyện:
“Nguyện lúc con thành Phật thời, áo Cà Sa có năm Công Đức
1_ Vào trong Pháp của con mà phạm vào nhóm Tà Kiến nặng nề, nếu ở trong một niệm khởi Tâm cung kính tôn trọng, ắt được thọ ký ba Thừa
2_ Hàng Trời, Rồng, Quỷ…hay kính áo Cà Sa này chút phần, liền được chẳng thoái lui nơi ba Thừa
3_ Nếu có Quỷ Thần, các người được áo cà sa cho đến bốn tấc (4 thốn) sẽ được thức ăn uống đầy đủ
4_ Chúng sinh trái ngược với nhau, nhớ áo Cà Sa thì lại sinh Tâm hiền lành (Từ Tâm)
5_ Nếu giữ gìn chút phần này, cung kính tôn trọng, thường được thắng người khác”
_ Đại Luận nói rằng: “Thích Tử thọ trì Giới cấm là Tính ấy. Xuống tóc, mặc áo nhiễm sắc là Tướng ấy”
_ Trong Tứ Phần Luận: “Đức Phật bảo các Tỳ Khưu: Tuỳ theo nơi cư trú, thường ở cùng với ba loại áo. Ví như hái cánh của con chim luôn ở cùng với thân. Các ông đã buông bỏ tộc tính gốc, đã tin tưởng xuất gia, cần nên như vậy, đi đến chốn nào thì áo Pháp phải theo thân, chẳng nên lìa một đêm”
_ Trong Tăng Kỳ Luật: “Đức Phật nói: Vị Tỳ Khưu có ba áo, một bình bát, nên thường đem theo thân. Người trái ngược bị Xuất Giới kết Tội, nên kính ba loại áo như tưởng cái Tháp”
_ Trong Thập Tụng Luật: “Đức Phật nói: Giữ gìn ba loại áo như da của mình, giữ gìn bình bát như con mắt của mình. Nơi đã đi đến, cùng ở chung với áo bát…không có lưu luyến ngó lại, giống như chim bay. Nếu chẳng giữ ba loại áo mà đi vào thôn ấp, chỗ của người tục thì bị phạm tội”
_ Ngũ Phần Luật: “Cẩn thận giữ gìn ba loại áo, như làn da mỏng manh của thân, thường nên đem theo thân như lông vũ của loài chim, bay nhảy cùng theo nhau”
_ Trong Đại Thừa Phạm Võng Bồ Tát Giới: “Đức Phật nói: Nếu Phật Tử thường ứng với hai thời Đầu Đà, mùa Đông mùa Hạ ngồi Thiền, kết Hạ an cư…thường dùng cành dương, Táo Đậu, ba loại áo, cái bình, cái bát, vật dụng để ngồi (toạ cụ), tích trượng, lò hương, túi lọc nước, khăn buộc đầu (thủ cân), con dao, bật lửa, vật dụng để nhổ lông tóc hoặc đến lấy vật nhỏ nhiệm (nhiếp tử), giường ngồi Thiền (Thằng sàng: pīṭha), Kinh. Luật, tượng Phật, hình tượng Bồ Tát…mà Bồ Tát lúc hành Đầu Đà với lúc du phương…đi đến trăm dặm, ngàn dặm thời 18 loại vật này thường theo thân ấy. Trái ngược lạ bị kết tội. Ba áo, một bát chỉ có Phật Phật giữ bên thân, Tổ Tổ trao cho nhau, bảy Chúng đồng tuân theo, hai Thừa cùng chung Pháp Chế”
Nếu nói là Đệ Tử Phật đã xuất gia mà áo, bát có thể lìa thì hai cõi Đông Tây có quy tắc chẳng đồng. Thỉnh duyệt ba Tạng thì Kinh nào, Luật nào, Luận nào…bày như thế? Nên biết lời Phật nói, có thể tin. Phàm không có bằng chứng thì người có Trí Tuệ đừng nhiễm phong tục Tà, nên có sức tin tưởng bền chắc vậy)
NGOẠ CỤ
[ND: Ngoạ Cụ (śayanāsana):còn gọi là Phu Cụ chỉ giường phản, đệm chiếu, mành trướng, gối…]
(Tiếng Phạn Ni Sư Đàn (Niṣīdana, hay niṣadana) cũng gọi là Tuỳ Toại Y, Sấn Túc Y…dài bằng hai Cạch Thủ (Vitasti: còn gọi là Trách Thủ, cự ly dài bằng ngón cái hoặc ngón giữa) rưỡi của Đức Phật, rộng bằng hai Cạch Thủ của Đức Phật.
_ Tăng Kỳ Luật nói rằng: “Một Cạch Thủ của Như Lai dài hai thước (nhị xích) bốn tấc (tứ thốn) [đơn vị đo lường của Trung Hoa]. Điều này quy ước với Tiểu Xích (thước nhỏ). Nếu dựa vào Đại Xích (thước lớn) thì có thể tính là hai thước (nhị xích)… chẳng được làm ba loại áo. Chẳng được bố thí trong sạch (tịnh thí) với lấy cỏ mới chứa đầy vật mà tạp dùng, chỉ được trải ra ngồi. Nếu theo đường đi (đạo hành) đến chỗ ngồi thì lấy mà ngồi”
_ Thập Tụng Luật nói rằng: “Điều mới (tân giả) có 2 việc coi trọng. Điều cũ (cố giả) có bốn việc coi trọng. Chẳng nên nhận riêng Ni Sư Đàn.
_ Trong Luật: Bản Chế Duyên Khởi là Thân, là áo, là Ngoạ Cụ.
_ Sự Sao ghi rằng: “Là thân vì sợ ngồi trên mặt đất thì có sự tổn hại. Tiếp đến là áo vì sợ không có chỗ nương dựa, ba áo dễ bị hoại. Là ngoạ cụ vì sợ thân chẳng trong sạch, làm vấy bẩn giường phản của Tăng”
Cho nên Luật nói: “Tân Ni Sư Đàn, Điều xưa (cố giả) duyên vào bốn bên làm loạn hình sắc ấy, nếu làm nên an Duyên”
_ Ngũ Phần Luật nói rằng: “Cắt làm ba phần, đầu dài dư một phần, yên định bốn góc, chẳng yên định liền ngưng. Trong Căn Bản Luật và Ký Quy Truyền: “Chẳng nghe lễ bái thì dùng mở rộng ra”. Tây Vực Ngũ Thiên Trúc hiếm có ai nhìn thấy văn này, Phương này (Trung Quốc) lễ bái mở rộng, chẳng biết truyền khởi lúc nào, như tuân theo Thánh Chế, chẳng dùng làm chính. Nếu luận là áo, mở rộng Lễ thì không có cách trình bày rõ ràng điều này, Học Giả tuỳ theo sự thích nghi ấy”
臥具尼師壇
Ngoạ cụ ni sư đàn
長養心苗性
Trưởng dưỡng tâm miêu tính
展開登聖地
Triển khai đăng Thánh Địa
奉持如來命
Phụng trì Như Lai Mệnh
唵。檀波檀波莎訶(三徧)
Án, đàn ba đàn ba, toa ha (tam biến)
_ Ngoạ cụ, Ni Sư Đàn
Nuôi lớn Tính mầm Tâm
Mở ra lên đất Thánh
Vâng giữ mệnh Như Lai
㫘 ᚥⶐᚥⶐ 㛿
Oṃ dāmbha dāmbha svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Dāmbha dāmbha: làm điều tốt lành cho mình cho người khác
svāhā: thành tựu tốt lành]
LÊN ĐẠO TRƯỜNG
若得見佛
Nhược đắc kiến Phật
當願衆生
Đương nguyện chúng sinh
得無礙眼
Đắc vô ngại nhãn
見一切佛
Kiến nhất thiết Phật
唵。阿密栗帝吽發吒(三徧)
Án, a mật lật đế, hồng, phát tra (tam biến)
_ Nếu được nhìn thấy Phật
Nên nguyện cho chúng sinh
Được con mắt không ngại
Nhìn thấy tất cả Phật
㫘 ㅥ㜮ᚒ 㜪 ᛔ㪪
Oṃ Amṛte hūṃ phaṭ (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Amṛte: Sự bất tử, nước Cam Lộ
hūṃ phaṭ: khủng bố phá bại mọi sự chướng ngại]
CA NGỢI ĐỨC PHẬT
法王無上尊
Pháp Vương Vô Thượng Tôn
三界無倫匹
Tam giới vô luân thất
天人之道師
Thiên Nhân chi Đạo Sư
四生之慈父
Tứ Sinh chi Từ Phụ
我今暫皈依
Ngã kim tạm quy y
能滅三祇業
Năng diệt tam kỳ nghiệp
稱揚若讚嘆
Xưng dương nhược tán thán
億劫莫能盡
Ức kiếp mạc năng tận
_ Đấng Pháp Vương vô thượng
Ba cõi không ai bằng
Đạo Sư của Trời Người
Cha lành của bốn loài
Nay con tạm Quy Y
Hay diệt ba Nghiệp bệnh
Xưng tụng hoặc ca ngợi
Dứt ức kiếp chẳng hết
LỄ PHẬT
天上天下無如佛
Thiên thượng thiên hạ vô như Phật
十方世界亦無比
Thập phương Thế Giới diệc vô tỷ
世間所有我盡見
Thế Gian sở hữu ngã tận kiến
一切無有如佛者
Nhất thiết vô hữu như Phật Giả
_Trên Trời dưới Trời không như Phật
Mười phương Thế Giới cũng khôn sánh
Thế Gian, hết thảy con nhìn khắp
Tất cả không có ai như Phật
CHÂN NGÔN LỄ KHẮP CẢ
唵。嚩日囉斛
Án, phộc nhật la, hộc
㫘 テ᥄ 㫃
Oṃ vajra hoḥ
[Oṃ: quy mệnh
Vajra: Kim Cương
hoḥ: vui vẻ]
(Ba lần Tán, ba lần lễ, nên tinh thành tác Quán, cúi năm vóc sát đất. Giáo (śāstra) liệt kê 7 loại Lễ, chẳng thể chẳng biết
1_ Ngã Mạn Lễ: là y theo địa vị thứ tự, đã không có cung kính, Tâm chạy theo cảnh bên ngoài, năm Luân chẳng đủ, lên xuống như cái chày giã gạo.
2_ Xướng Hoà Lễ: là Uy Nghi thiếu sự ngay ngắn, Tâm không có tưởng trong sạch. Nhìn thấy người thì thân lanh chanh vội vã lễ, người đi rồi thì thân rơi vào Tâm mệt mỏi. Tâm thì phân tán mà miệng thì hát xướng.
3_ Thân Tâm Cung Kính Lễ: Nghe xướng tên Phật liền niệm, tưởng Phật, thân tâm cung kính không có lười chán.
4_ Phát Trí Thanh Tịnh Lễ: là đạt được cảnh giới của Phật, tuỳ theo Tâm hiện số lượng, lễ một Phật tức lễ tất cả Phật, lễ một bái tức lễ Pháp Giới, dùng Phật Pháp mà thân được dung thông.
5_ Biến Nhập Pháp Giới Lễ: là tự quán Pháp của nhóm Thân Tâm từ xưa đến nay, chẳng lìa Pháp Giới, Phật Ta bình đẳng. Nay lễ một Phật tức lễ khắp chư Phật trong Pháp Giới.
6_ Chính Quán Lễ: là lễ Phật của mình, chẳng duyên theo Phật khác. Tại sao thế ? Vì tất cả chúng sinh đều có Phật Tính (Buddhatā), Chính Giác bình đẳng.
7_ Thật Tướng Bình Đẳng Lễ: là lúc trước có Lễ có Quán, Ta Người là hai việc khác nhau. Nay một lễ này, không có Ta không có người, Phàm Thánh nhất như, lễ dùng chẳng hai. Cho nên Ngài Văn Thù nói rằng: “Người lễ, nơi lễ Tính rỗng lặng”.
Trước đây có ba việc quy ước, sau này có bốn điều để được Lý _ Trong Kinh Đại Phương Quảng Bảo Khiếp:
Trí Đăng Thanh Văn hỏi Văn Thù rằng: “Lễ Phật như thế nào?”.
Văn Thù đáp: “Nếu thấy Pháp trong sạch thì gọi là thấy Phật trong sạch. Nếu THân, nếu Tâm chẳng thấp chẳng cao, chính trực mà trụ, chẳng động chẳng lay. Tâm ấy vắng lặng, hành Hạnh vắng lặng thì đấy gọi là lễ Phật? Tỳ Khưu chẳng được để lộ vai bên phải (thông kiên) mặc áo Cà Sa lễ Phật, khi chết bị rơi vào Địa Ngục Thiết Giáp, trừ lúc ngồi Thiền, thọ Thực thì để lộ vai phải, chẳng bị phạm lỗi. Tỳ Khưu chẳng được khoác Thiền Y lễ Phật, tụng Kinh, đi Kinh Hành với lễ bậc Tôn Túc, đi trước mặt Thánh Điện…Khi chết biến thành loài Ba Ba, cá, rùa, con giải (hay con Ba Ba)… với chẳng được che trùm đầu, nên để lộ đỉnh đầu. Người làm trái ngược sẽ bị kết tội, chỉ trừ lúc bệnh, lúc rất lạnh. Phàm người Chính Tín xuất gia thọ Giới cần phải cẩn thận vậy”
CÚNG TỊNH BÌNH
(Tiếng Phạn Quân Trì (Kuṇḍali) nói là cái bình.
Ký Quy nói rằng: “Quân Trì có hai loại. Loại thứ nhất bằng sành sứ là Tịnh Dụng (dùng chứa nước sạch), loại thứ hai bằng đồng sắt là Xúc Dụng (dùng chứa nước để đi vệ sinh)”.
Nay đã nói rõ là Tịnh Bình vậy. Tỳ Khưu mỗi ngày vào lúc sáng sớm, tụng Kinh Chú xong, dùng cái Tịnh Bình chứa đầy nước sạch, cúng ở trước mặt tượng Phật Bồ Tát. Lúc muốn cần bình chứa nước thời nên quán tưởng tôn dung của Phật Bồ Tát, đầy đủ Nghi, làm lễ, đứng dậy xong thì lấy cái bình, ngầm trì Kệ Chú này).
手執淨瓶
thủ chấp tịnh bình
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
內外無垢
nội ngoại vô cấu
悉令光潔
tất lệnh quang khiết
唵。勢伽嚕迦叱。(羊*含)叱莎訶(三徧)
Án, thế già lỗ ca sất hàm sất, toa ha (tam biến)
_ Tay cầm giữ Tịnh Bình
Nên nguyện cho chúng sinh
Trong, ngoài không có dơ
Đều khiến cho sáng sạch
㫘 ᜶ᤌオ ᜶ᝥ 㛿
Oṃ Śigruka śikṣā svāhā (3 lần)
[Oṃ: nhiếp triệu
Śigruka: tên một dân tộc
śikṣā: Tri Thức của…, giáo thọ, tịnh giới, sở học, học xứ
svāhā: thành tựu tốt lành]
CHÂN NGÔN RỬA SẠCH TỊNH BÌNH
(Đã lễ Phật rồi đứng dậy, cầm cái bình trống rỗng đến chỗ có nước sạch, tay trái vén áo, tay phải cầm cái bình, từ từ trước hết lấy nước rửa sạch ba lần, mỗi lần tụng Chú này 7 biến. Nước trong cái bình được rửa sạch ấy đã dừng, đừng rót nước sạch vào bên trong, cần phải đổ bỏ nước cũ ra bên ngoài)
唵。嚂莎訶(二十一徧)
Án, lam, toa ha (nhị thập nhất biến)
㫘㛿
Oṃ Raṃ svāhā (21 lần)
[Oṃ Nhiếp triệu
Raṃ: Chủng tử biểu thị cho lửa Trí Tuệ thiêu đốt sạch tất cả dơ ám
Svāhā: quyết định thành tựu]
CHÂN NGÔN RÓT NƯỚC
(Đã rửa sạch xong, sạch sẽ không có bụi thì rót đầy nước sạch, ngầm trì Chú này)
唵。嚩悉鉢囉摩尼莎訶(三徧)
Án, phộc tất, bát la ma ni, toa ha (tam biến)
㫘 テ᜶ 㛺ᛸᚂ 㛿
Oṃ vaśi pramaṇi svāhā (3 lần)
[Oṃ: Cảnh giác
Vaśi: hiểu thấu
pramaṇi: viện ngọc như ý thắng thượng
svāhā: thành tựu tốt lành]
(Đến trước mặt Phật, quỳ gối. Tay trái cầm cái bình, tay phải tác Phổ Cúng Dường Ấn, niệm Chú Đại Bi 7 biến, lễ bái rồi lui ra. Gần đến Hoàng Hôn thì lấy nước ra, kết Ấn đồng với lúc trước, trước hết niệm Chú Đại Bi 7 biến; Tâm Kinh, Chú Vãng Sinh đều 7 biến rồi đi ra ngoài rải nước xuống đất sạch, tay tác Cam Lộ Ấn Pháp, miệng ngầm niệm Cam Lộ Chân Ngôn)
曩謨蘇嚕婆耶。怛他誐多耶。怛姪他。唵。蘇嚕蘇嚕。鉢囉蘇嚕。鉢囉蘇嚕。娑婆訶(三徧)
Nẵng mô tô lỗ bà gia, đát tha nga đa gia, đát điệt tha, án, tô lỗ tô lỗ, bát la tô lỗ, bát la tô lỗ, sa bà ha (tam biến)
ᚼᜀ 㫾᜕ᛈᜄ ᚌᚙᗰᚍᜄ ᚌᠼᚙ 㛸 㫾᜔㫾᜔ 㛺㫾᜔ 㛺㫾᜔ 㚽
Namo Surūpaya tathāgatāya_Tadyathā: Oṃ_ suru suru _ prasuru prasuru _ svāhā (3 lần)
[Namo Surūpaya tathāgatāya: Quy mệnh Diệu Sắc Thân Như Lai
Tadyathā: Như vậy, liền nói Chú là
Oṃ: Nhiếp triệu
suru suru: ban rải nước Cam Lộ cho ta và người
prasuru prasuru: Ban rải nước Cam Lộ thắng thượng cho ta và người
svāhā: quyết định thành tựu]
(Lúc niệm thời tưởng cái bình là cái bình Như Ý tuôn ra mọi loại thức ăn uống. Trước tiên là chư Thiên, tiếp đến Quỷ Thần, cuối cùng là Quỷ đói, súc sinh đều được no đủ. Lại tưởng cái bình tuôn ra lầu gác, cung điện, châu báu, chuỗi Anh Lạc, dù lọng, hương, hoa, quần áo…không có thứ gì chẳng đầy đủ. Sau đó nói Pháp 12 Nhân Duyên, trao truyền Tam Quy cho các hàng ấy, khiến cho nghe Pháp thọ nhận Quy Y, được Pháp Hỷ Tam Muội, lễ bái rồi lui ra).
THỌ THỰC
(tức khi ăn)
(Tỳ Khưu lúc Thọ Thực, ngồi Kiết Già, trải khăn đựng thức ăn trên đầu gối. Sợ cơm, canh, rau…rơi vào áo Cà Sa. Lúc thỉnh Bát thời, ngầm niệm Kệ này)
若見空鉢
nhược kiến không bát
當願眾生
đương nguyện chúng sinh
究竟清淨
cứu cánh thanh tịnh
空無煩惱
không vô phiền não
_ Nếu thấy bát trống rỗng
Nên nguyện cho chúng sinh
Rốt ráo đều thanh tịnh
Trống rỗng, không phiền não
(Tiếng Phạn Bát Đa La (Patra) đây là Ứng Lượng Khí (bát đựng thức ăn đúng theo Pháp). Trong Luật chẳng nghe nói Tỳ Khưu lưu dùng bình bát thuộc nhóm: vật báu tạp, đồng, hợp kim chì pha thiếc, gỗ, đá…Chủ yếu chỉ có hai loại: một là bùn, hai là sắt vậy.
_ Tăng Chi Luật nói rằng: “Bát là vật khí của người xuất gia, ít ham muốn, biết đủ, chẳng phải là chỗ thích nghi của người Tục”
_ Thập Tụng Luật nói rằng: “Bát là tiêu chí của chư Phật, chẳng được dùng vào việc xấu (ác dụng) với rửa tay, thận trọng như giữ con mắt của mình”
_ Ngũ Phần Luật nói rằng: “Đức Phật tự mình làm chén bát, dùng làm khuôn mẫu sau này”
_ Lại Pháp Chẩn Sao nói rằng: “Vật khí của Ứng Pháp là: Thể, Sắc, Lượng…ba điều này thảy đều cùng với Pháp tương ứng.
Thể có hai loại là Bùn với Sắt.
Sắc thì dùng Ma Tử, Hạnh Nhân đâm giã nghiền nát rồi xoa bôi bên ngoài bên trong vật ấy, dùng khói của cây trúc xông ướp sửa trị. Xông ướp làm thành màu cổ của con chim Tu Hú, con chim Chìa Vôi, màu của con công. Điều được xông ướp là gì? Trời mùa hạ có đầy dẫy vật chẳng bị rỉ sét, chẳng nhiễm chất béo dơ bẩn. Có công dụng này cho nên xông ướp sửa trị
Lượng chia làm Thượng, Trung, Hạ. Nếu dựa theo cái Đấu của đời Đường thì Thượng Bát chứa được một Đấu, Trung Bát chứa được bảy Thăng rưỡi (Thăng là một phần mười của Đấu), Hạ Bát chứa được năm Thăng…cho nên gọi là Ứng Lượng Khí”
_ Đạt Quán Đại Sư nói rằng: “Cái Bát là vật khí phụ giúp cho Tam Bảo, có đầy đủ sáu Đức. Làm sao biết rõ cái Bát ấy phụ giúp cho Tam Bảo ? Bởi vì sự nhỏ nhiệm, điều này tức là vị Tăng mà không có chỗ nương nhờ (nghĩa là cái địa vị nhờ tích luỹ dần mà cao dần mãi lên) tức Tuệ Mệnh bị đứt đọan, Tuệ Mệnh bị đứt đọan tức Phật Chủng (mầm giống của Phật) bị diệt. Cái bát ấy thật ra hay trong sạch (thanh), hay dung chứa (dung), hay tiết kiệm (kiệm), hay rộng rãi (quảng), hay cao quý (Tôn), hay cổ xưa (cổ). Tức là nói sáu Đức vậy.
Cổ Xưa là do Đức Phật trao truyền. Cao quý là do chư Thiên dâng hiến. Rộng rãi tức là lợi cho khắp tất cả. Tiết kiệm tức là quá giờ Ngọ chẳng ăn. Dung chứa tức là cho nhận Tinh Thô mà Phước Lợi bình đẳng. Trong sạch tức là nuôi dưỡng đời, chẳng nỡ đem loại thức ăn có chất cay nồng hay thức ăn mặn (huân) vứt bỏ đi. Như vậy cho nên chúng ta dám chẳng bảo trọng ư ?!”.
Lúc chứa đầy cơm thời ngầm niệm Kệ này)
若見滿鉢
nhược kiến mãn bát
當願眾生
đương nguyện chúng sinh
具足盛滿
cụ túc thịnh mãn
一切善法
nhất thiết thiện pháp
_ Nếu thấy bát tràn đầy
Nên nguyện cho chúng sinh
Đầy đủ chứa trọn vẹn
Tất cả các Pháp lành
(Lúc niệm cúng dường thời dùng bàn tay phải tựa vào cái Bát nâng đỡ duyên Tướng, ngăn che hơi tiếp chạm (xúc khí). Bàn tay trái cầm cái Bát ngang lông mày, để cái bát cái muỗng hướng ra bên ngoài, Văn cúng chiếu soi. Ngay lúc niệm xong, để cái bát cao lên. Xuất Sinh (hay sinh Phạn, tức là trích phần thức ăn cho chúng sinh) dùng cái muỗng lấy bảy hạt cơm, bề mặt chẳng hơn một tấc (thốn). Tay trái đem ngón cái vịn ngón vô danh tác Cam Lộ Ấn, ngầm niệm Kệ này)
XUẤT SINH
(Nhất Hướng Truyện nói rằng: “Ăn sáng, niệm sức Pháp chẳng thể nghĩ bàn. Ăn giữa trưa, niệm Đại Bằng Kim Xí Điểu. Dùng Lý nhường cho, không kể là ăn sáng (tảo thực), ăn một bữa (tiểu thực), ăn giữa trưa (ngọ thực). Phàm niệm Cúng Dường Xuất Sinh đều nên kèm trì hai bài Kệ, kham hợp với ý lúc đầu (bản chỉ), nếu không tức sợ lạc vào Biên Kiến, bị rơi vào Phi Pháp vậy)
法力不思議
pháp lực bất tư nghị
慈悲無障礙
từ bi vô chướng ngại
七粒徧十方
thất lạp biến thập phương
普施周沙界
phổ thí châu sa giới
_ Sức Pháp khó nghĩ bàn
Từ Bi không chướng ngại
Bảy hạt tràn mười phương
Cho khắp, vòng Sa Giới
(Đem cơm trong cái muỗng, giao cho Thị Giả đưa đi. Hướng cái muỗng vào phía bên trong, ngầm niệm Chú rằng)
唵。度利益莎訶(念呪三徧。彈指三下)
Án, độ lợi ích, toa ha (niệm chú tam biến 。đàn chỉ tam hạ)
㫘 㛿
Oṃ Trhyiṃ svāhā (niệm Chú 3 lần, búng ngón tay hướng xuống dưới ba lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Trhyiṃ Tự ngã an ổn trong sự cứu độ]
Svāhā: quyết định thành tựu]
大鵬金翅鳥
Đại bằng kim-sí điểu
曠野鬼神眾
khoáng dã quỷ thần chúng
羅剎鬼子母
La-sát Quỷ tử mẫu
甘露悉充滿
cam lồ tất sung mãn
唵。穆帝莎訶(念呪三徧。彈指三下)
Án, mục đế, toa ha (niệm chú tam biến 。đàn chỉ tam hạ)
_ Đại Bằng Kim Xí Điểu
Chúng Quỷ Thần khoáng dã
La Sát, Quỷ Tử Mẫu
Đều tràn đầy Cam Lộ
㫘 㪧㪱 㛿
Oṃ mukti svāhā (niệm Chú 3 lần, búng ngón tay hướng xuống dưới ba lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Mukti: giải thoát
Svāhā: quyết định thành tựu]
(Lúc này, mỗi khi nhìn thấy thì dùng Chỉ Ấn biểu dụ cho núi Tu Di, đem thức ăn nhiểu vòng quanh một lúc. Hoặc lại nhiễu xong, lật lại chuyển Thủ Ấn. Mọi loại bộ dạng phỏng theo việc làm nên khảo xét Kinh Luật, chẳng đưa ra Điển Chương, hoàn toàn mất Uy Nghi, Nếu luận l ý, chỉ dùng tay trái kết Ấn, tay phải đưa thức ăn ra, trong miệng ngầm tụng Kệ Chú. Đấy là điều chính của việc ấy vậy.
Chiếu theo Nam Hải Ký Q uy nói rằng: “Tăng chúng ở Tây Vực đến dự nơi cúng thọ thực thì bên trên bày chỗ ngồi của Thánh Tăng, bên cạnh bày một cái bàn tròn nhỏ, an một cái chậu, cúng Quỷ Tử Mẫu (Hārītī). Phàm lúc Hành Thực thời trước tiên cúng Thánh Tăng, tiếp đến cúng Đại Chúng hiện tiền, sau cùng cúng cho Quỷ Tử Mẫu ăn. Không có mỗi lúc đều Chế ra Xuất Sinh”
Nay thuận theo Nghi xưa ở Đông Thổ, tuy mỗi lúc đều Xuất Sinh, chỉ chẳng thể nói mọi loại bộ dạng phỏng theo việc làm vậy)
THỊ GIẢ ĐƯA THỨC ĂN
汝等鬼神眾
nhữ đẳng quỷ thần chúng
我今施汝供
ngã kim thí nhữ cúng
此食徧十方
thử thực biến thập phương
一切鬼神共
nhất thiết quỷ thần cọng
唵。穆力陵莎訶(三徧。侍者送食回。維那唱僧跋云)
Án, mục lực lăng, toa ha (tam biến 。thị giả tống thực hồi 。duy na xướng tăng bạt vân)
_ Các ngươi! Chúng Quỷ Thần
Nay Ta cúng cho ngươi
Thức này tràn mười phương
Mọi Quỷ Thần cùng hưởng
㛸 㪧㵒 㛿
Oṃ_ Mulālin svāhā (3 lần. Thị Giả đưa thức ăn rồi quay trở lại. Duy Na xướng, Tăng bạt rằng)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Mulālin: một loại hoa sen ăn được
Svāhā: thành tựu tốt lành]
_ Đức Phật dạy Tỳ Khưu
Khi ăn, giữ năm Quán
Nếu tán Tâm, nói chuyện
Của Tín Thí khó tiêu
Đại Chúng nghe tiếng Khánh
Thảy đều nên Chính Niệm
(Trong Luật Đức Phật dạy chúng Tăng lúc thọ thực thì xướng Tăng Bạt. Nhân vì Ngoại Đạo thỉnh Đức Phật với Tăng, đã ngầm bỏ thuốc độc ở trong thức ăn, Đức Phật khiến chư Tăng cùng một lúc xướng rằng Tam Bạt La Già Đa (Sambhāra-gata: Tư Lương giúp cho vượt qua) thì hết thảy thuốc độc đều biến thành vị thức ăn ngon ngọt thượng diệu nên Chúng ăn vào sẽ được an vui, miễn trừ chất độc gây hại.
Nói Tăng Bạt thì Tăng (Saṃgha) tức là chúng Tăng thọ thực, Bạt tức là Chú bí mật đã được xướng lên. Tiếng Phạn Tam Bạt La Già Đa (Sambhāra-gata: Tư Lương giúp cho vượt qua), đây nói là Đẳng Cúng, tức nói chúng Tăng ăn đều bình đẳng. Lại nói là Thiện Chí (Khéo đến) tức nói vật cúng khéo thành, khi ăn thì lại đến.
Nay phương này (Trung Hoa) xướng năm Quán khiến cho Chúng một lòng thọ thực mà làm Tăng Bạt. Một là không bị chất độc của Ngoại Đạo gây hại, hai là khiến cho người biết hỗ trẽn (tàm quý) khi thọ nhận thức ăn. Điều đấy tuy chẳng phải là Pháp Chế chính, nhưng được lưu hành phổ thông trong nước Đông Hạ)
執持應器
chấp trì ưng khí
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
成就法器
thành tựu pháp khí
受天人供
thọ Thiên Nhân cúng
唵。枳哩枳哩。嚩日囉吽癹吒(三徧)
Án, chỉ lý chỉ lý, phộc nhật la, hồng phát tra (tam biến)
_ Cầm giữ vật Ứng Khí
Nên nguyện cho chúng sinh
Thành tựu được Pháp Khí
Nhận Người, Trời cúng dường
㫘 ᗚᗚ テ᥄ 㜪 ᛔ㪪
Oṃ kili kili vajra hūṃ phaṭ (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
kili kili: Găm chặt, giết chết
vajra hūṃ phaṭ: Kim Cương khủng bố phá bại]
Nâng cái bát ngang ngực thọ thực, múc ba muỗng có thứ lớp.
_Muỗng đầu tiên: Nguyện chặt tất cả điều Ác
_Muỗng thứ hai: Nguyện tu tất cả điều lành
_Muỗng thứ ba: Thề cứu độ tất cả chúng sinh
Như vậy Hành Giả nương theo sức Chú Nguyện này hơn hẳn Hà sa bảy báu, thức ăn uống có trăm mùi vị, cúng dường chư Phật, Bồ Tát, Hiền Thánh Tăng vậy. Năm Quán Vô Vi
1_ Tính công nhiều ít, suy xét nguồn gốc của thức ăn ấy
2_ Suy nghĩ kỹ Đức Hạnh của chính mình, đủ thiếu ứng với vật cúng
3_ Phòng ngừa Tâm, lìa lỗi lầm do nhóm Tham làm chủ
4_ Việc chính là dùng thực phẩm làm thuốc để chữa trị hình thể gầy mòn
5_ Vì thành Đạo Nghiệp, nên nhận lấy thức ăn này
1_ Tính công nhiều ít (kế công đa thiểu):
Trí Độ Luận nói rằng: “Thức ăn này do khai khẩn, trồng cấy, thu hoạch, đâm giã, xay mài, đãi bỏ cặn bã, thổi nấu…mới thành, nên dùng công rất nhiều” Suy xét nguồn gốc của thức ăn ấy (lượng bỉ lai xứ)
Tăng Kỳ Luật nói rằng: “Thí Chủ đã giảm bớt phần thuộc vợ con của họ, cầu Phước bố thí”.
Phàm lúc thọ thực thời nên tác Quán này
2_ Suy nghĩ kỹ Đức Hạnh của chính mình, đủ thiếu ứng với vật cúng (thốn kỷ đức hạnh, toàn khuyết ứng cúng)
Tỳ Ni Mẫu Luật nói rằng: “Nếu chẳng ngồi Thiền, tụng Kinh, kinh doanh việc của Tam Bảo với chẳng Trì Giới mà thọ nhận Tín Thí của người sẽ vì tiền của mà bị đọa, tức chẳng thích hợp thọ thực. Đức Hạnh nếu đủ, tức có thể xứng đáng với vật cúng mà thọ thực”
Phàm lúc thọ thực thời nên tác Quán này
3_ Phòng ngừa Tâm, lìa lỗi lầm do nhóm Tham làm chủ (phòng tâm ly quá, tham đẳng vi tông)
Minh Liễu Luận Sớ nói rằng: “Xuất Gia, trước tiên cần phải phòng ngừa ba lỗi lầm của Tâm là: đối với thức ăn có mùi vị ngon ngọt (thượng vị) thì khởi tâm Tham, thức ăn có mùi vị dở kém (hạ vị) thì khởi tâm giận dữ, thức ăn có mùi vị vừa phải (trung vị) thì khởi tâm si. Do đây chẳng biết hỗ trẽn (tàm quý) bị đọa vào ba nẻo ác” Phàm lúc thọ thực thời nên tác Quán này
4_ Việc chính là dùng thực phẩm làm thuốc để chữa trị hình thể gầy mòn (chính sự lương dược, vị liệu hình khô) nghĩa là sự đói khát là bệnh của mình (chủ bệnh), 404 bệnh là bệnh bên ngoài (khách bệnh). Cho nên cần dùng thức ăn làm Y Dược để giúp đỡ cho cái thân ấy.
Phàm lúc thọ thực thời nên tác Quán này
404 bệnh. Thân người do bốn Đại: đất, nước, lửa, gió tạo thành. Một Đại chẳng điều hoà liền sinh ra 101 loại bệnh, 4 Đại cộng thành 404 bệnh.
5_ Vì thành Đạo Nghiệp, nên nhận lấy thức ăn này (vị thành đạo nghiệp, ưng thọ thử thực) nghĩa là chẳng ăn tức bị đói khát khiến cho bệnh sinh thì Đạo Nghiệp làm sao mà thành.
Kinh Tăng Nhất A Hàm nói rằng: “Ăn nhiều dẫn đến bệnh khổ, ăn ít thì khí lực suy yếu, thường trung bình mà ăn như xứng với việc không có cao thấp” Phàm lúc thọ thực thời nên tác Quán này
Kết Trai, trước tiên niệm Chú Chuẩn Đề, tiếp theo niệm Kệ này là:
所謂布施者
sở vị bố thí giả
必獲其利益
tất hoạch kỳ lợi ích
若為樂故施
nhược vị lạc cố thí
後必得安樂
hậu tất đắc an lạc
_ Nói là người bố thí
Đều được lợi ích ấy
Nếu vì vui mà cho
Sau ắt được an vui
飯食已訖
phạn thực dĩ cật
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
所作皆辦
sở tác giai biện
具諸佛法
cụ chư Phật Pháp
_Ăn cơm đã xong rồi
Nên nguyện cho chúng sinh
Chỗ làm đều xong hết
Đầy đủ các Phật Pháp
TẨY RỬA BÁT
以此洗鉢水
dĩ thử tẩy bát thủy
如天甘露味
như Thiên cam lộ vị
施與諸鬼神
thí dữ chư quỷ thần
悉皆獲飽滿
tất giai hoạch bão mãn
唵。摩休囉悉莎訶(三徧)
Án, ma hưu la tất, toa ha (tam biến)
_ Dùng nước rửa bát này
Như Cam Lộ của Trời
Ban cho các Quỷ Thần
Thảy đều được no đủ
㫘 テ㫬ᜒᚍ 㛿
Oṃ vahuritā svāhā
[Oṃ: Nhiếp triệu
Vahuritā: hương thơm, gạo rang
Svāhā: thành tựu tốt lành]
MỞ BÁT
如來應量器
Như Lai ưng lượng khí
我今得敷展
ngã kim đắc phu triển
願共一切眾
nguyện cọng nhất thiết chúng
等三輪空寂
đẳng tam luân không tịch
唵。斯麻摩尼莎訶(三徧)
Án, tư ma, ma ni, toa ha (tam biến)
_ Ứng Khí của Như Lai
Nay con được mở bày
Nguyện cùng tất cả Chúng
Ba Luân đều rỗng lặng
㫘 ᝏᛸ ᛸᚂ 㛿
Oṃ sīma maṇi svāhā
[Oṃ: Nhiếp triệu
Sīma: Giới Đàn
maṇi: viên ngọc như ý
svāhā: thành tựu tốt lành]
NHẬN CỦA BỐ THÍ
財法二施
tài Pháp nhị thí
等無差別
đẳng vô sái biệt
檀波羅蜜
đàn ba-la-mật
具足圓滿
cụ túc viên mãn
_Cho tiền của (Tài Thí), ban Pháp (Pháp Thí)
Ngang bằng không sai khác
Bố Thí Ba La Mật
Được đầy đủ trọn vẹn
LẤY CÀNH DƯƠNG
(Trong Luật tên là Xỉ Mộc (Danta-kaṣṭha). Cây Dương có 4 loại đều có thể đánh răng (hay xỉa răng).
1_ Bạch Dương: lá tròn
2_ Thanh Dương: lá dài
3_ Xích Dương: lá màu đỏ khi sương giáng xuống
4_ Hoàng Dương: Bản Tính bền chặt rất kín, khó tăng trưởng.
Nay đều dùng cành liễu thay cho cành Dương. Cành Liễu rũ xuống dưới hay là cây Dương nhỏ (tiểu dương). Nếu nơi không có Liễu thì làm sao đánh răng được? Nên biết tất cả cây đều có thể đánh răng, đều gọi là Xỉ Mộc. Chỉ lấy Tính hoà có vị đắng để nhai nhấm, chẳng phải riêng nói một loại cây Liễu)
手執楊枝
thủ chấp dương chi
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
皆得妙法
giai đắc diệu pháp
究竟清淨
cứu cánh thanh tịnh
唵。薩吧嚩述答。薩哩吧。答哩嘛。薩吧嚩述怛(口*夯)。唵。嚂莎訶(後淨法界呪。二十一徧)
Án, tát ba phược thuật đáp, tát lý ba, đáp lý ma, tát ba phược, thuật đát kháng. Án, lam, toa ha (hậu tịnh pháp giới chú。nhị thập nhất biến)
_ Tay cầm giữ cành Dương
Nên nguyện cho chúng sinh
Đều được Pháp nhiệm màu (Diệu Pháp)
Rốt ráo đều thanh tịnh
㫘 ᵘ᛭テ 㛰 ᝌ㈴ ᚰ↜ ᵘ᛭テ ᝢ 㫘㛿
Oṃ svabhāva śuddha sarva dharma svabhāva śuddhohaṃ
Oṃ raṃ svāhā (Phần sau là Tịnh Pháp Giới Chú, niệm 21 lần)
[Oṃ Thân khẩu ý
Svabhāva: Tự Tính
Śuddha: thanh tịnh
Sarva: tất cả
Dharma: Pháp
Svabhāva: Tự Tính
śuddhohaṃ = Śuddha (thanh tịnh) + uhaṃ (tôi cũng)
Oṃ Nhiếp triệu
Raṃ: Chủng tử biểu thị cho lửa Trí Tuệ thiêu đốt sạch tất cả dơ ám
Svāhā: quyết định thành tựu]
NHAI NHẤM CÀNH DƯƠNG
嚼楊枝時
tước dương chi thời
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
其心調淨
kỳ tâm điều tịnh
噬諸煩惱
phệ chư phiền não
唵。阿暮伽。彌摩隸。爾嚩迦囉。僧輸駄你。鉢頭摩。俱摩囉。爾嚩僧輸駄耶。陀囉陀囉。素彌麼(口*((禾*ㄉ)/牛))莎嚩訶(三徧)
Án, a mộ già, di ma lệ, nhĩ phộc ca la, tăng du đà nễ, bát đầu ma, câu ma la, nhĩ phộc, tăng du đà gia, đà la đà la, tố di ma lệ, toa phộc ha (tam biến)
_ Lúc nhai nhấm cành Dương
Nên nguyện cho chúng sinh
Tâm điều hoà, trong sạch
Cắn nát các phiền não
㫘 ㅥᜀᗼ ᱐ᜢ ᘯテ オ㇂ ᚰᛂ ㆼṈ ᗜ㇂ ᘯテ ᚱ㗚
ᚱ㇂ᚱ㇂ 㫾᱐ᜢ 㛿
Oṃ_ Amogha-jvale jīva-kara saṃśodhane_padma-kumāra-jīva
saṃśodhāya _dhāra dhāra _sujvale svāhā (3 lần)
[Oṃ: nhiếp triệu
Amogha-jvale: Bất Không Uy Đức
jīva-kara: làm cho Thọ Mệnh
saṃśodhane: Chính thanh tịnh, trong sạch chân chính
padma-kumāra-jīva: Thọ mệnh của Liên Hoa Đồng Tử
saṃśodhāya: Chính thanh tịnh, trong sạch chân chính
dhāra dhāra: Nhiếp trì, cầm giữ
sujvale: Thiện uy đức
svāhā: quyết định thành tựu]
(Phàm lúc nhai hấm cành Dương thời nên khiến cho nước rải sạch hết, sau đó dùng nước súc miệng, chẳng được ngậm nước, đồng với đánh chải. Nhai nhấm cành Dương ấy có 5 loại lợi ích
1_ Miệng chẳng đắng
2_ Miệng chẳng hôi thối
3_ Trừ bệnh trúng gió
4_ Trừ nóng bức
5_ Trừ đàm rãi
Nếu dùng gần hết nên vứt bỏ ở chỗ nào đó, chẳng được ném vào chỗ mà Đại Chúng đi, ngồi)
SÚC MIỆNG
潄口連心淨
Thấu khẩu liên tâm tịnh
吻水百花香
vẫn thủy bách hoa hương
三業恒清淨
tam nghiệp hằng thanh tịnh
同佛往西方
đồng Phật vãng Tây phương
唵憨。唵罕莎訶(三徧)
Án, hàm. Án, hãn, toa ha (tam biến)
_Súc miệng hợp Tâm tịnh
Môi đượm nước hoa thơm
Ba Nghiệp luôn thanh tịnh
Đồng Phật đến phương Tây
㫘 ᝢ 㫘 ᝣ 㛿
Oṃ haṃ _Oṃ haḥ svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
haṃ: chủng tử chứng ngộ Nhân của Liên Hoa Bộ
Oṃ: Nhiếp Triệu
haḥ: Chủng tử thành tựu Nhân của Liên Hoa Bộ
svāhā: quyết định thành tựu]
CẦM TÍCH TRƯỢNG ĐI RA NGOÀI
(Tiếng Phạn Khích Khí La (Khakkhara) đây nói là Tích Trượng, là vật mà chư Phật ba đời đã cầm, dùng Trí rõ rệt hành Công Đức, tịch trừ phiền não, nghiệp chướng Tỳ Khưu mỗi ngày, khi ăn sáng xong, đánh răng xong thời nên lễ Phật, lấy cây Trượng ra. Nếu có hàng Bạch Y với Sa Di thì khiến họ trao cho. Nếu không có thì lễ Phật 3 bái, đứng dậy xong, tự lấy cầm đi ra, hướng về phương Đông phủi bụi, như Pháp tác Quán. Uy Nghi của Quán Hạnh ấy đã trình bày rộng trong Kinh Tích Trượng, Khi tay lấy cây Trượng thời ngầm tụng Kệ Chú này)
執持錫杖
chấp trì tích trượng
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
設大施會
thiết đại thí hội
示如實道
thị như thật đạo
唵。那(口*栗)(口*替)。那(口*栗)(口*替)。那(口*栗)吒鉢底。那(口*栗)帝。娜夜鉢儜吽癹吒(三徧)
Án, na lật thế, na lật thế, na lật tra bát để, na lật đế, na dạ bát ninh, hồng, phát tra (tam biến)
_Cầm giữ cây Tích Trượng
Nên nguyện cho chúng sinh
Sắp đặt Hội Đại Thí
Hiển bày Đạo Như Thật
㛸 ⹔ᙒ ⹔ᙒ ⹔ᙐᛈᚎ ⹔ᠤᛉᚂ ゖ ᛔ㪪
Oṃ nṛṭi nṛṭi nṛṭapati nṛtya-pāṇi hūṃ phaṭ (3 lần)
[Oṃ: Cảnh giác
nṛṭi nṛṭi: Điệu múa biểu thị cho Thần Thông Du Hý của các đấng Giải Thoát
nṛṭapati: Chủ của điệu múa
nṛtya-pāṇi: bàn tay của điệu múa, biểu thị cho phương tiện của Thần Thông Du Hý
hūṃ phaṭ: khủng bố phá bại mọi chướng ngại]
TRẢI GIƯỜNG NGỒI THIỀN
若敷牀座
nhược phu sàng tọa
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
開敷善法
khai phu thiện Pháp
見真實相
kiến chân thật tướng
_ Nếu trải bày giường ngồi
Nên nguyện cho chúng sinh
Mở bày các Pháp Thiện
Nhìn thấy Tướng chân thật
正身端坐
chánh thân đoan tọa
當願眾生
đương nguyện chúng sanh
坐菩提座
tọa Bồ-đề tọa
心無所著
tâm vô sở trước
唵。嚩則囉。阿尼鉢羅尼。邑多耶莎訶(三徧)
Án, phộc tắc la, a ni bát la ni, ấp đa gia, toa ha (tam biến)
_ Thẳng Thân ngồi ngay ngắn
Nên nguyện cho chúng sinh
Ngồi ở Toà Bồ Đề
Tâm không chỗ dính mắc
㫘 テ᥄ ㅥ㍅ ᧡〝㗚 㛿
Oṃ vajra aniñja prāptāya svāhā (3 lần)
[Oṃ: Nhiếp triệu
Vajra: Kim Cương
Aniñja: Quyết định, không có lay động
Prāptāya: đạt được, đắc được
Svāhā: thành tựu tốt lành]
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
