Tứ Thanh Tịnh Giới Và Phận Sự Của Bậc Xuất Gia

THỜI HẠN PHỨC TẠP CỦA VẬT DỤNG

KÀLIKA SANSAGGA (T, Tg. 7e Trg. 378)

Thời hạn của vật dụng có 4:

Yâvakàlika: thời hạn từ sáng tới đúng ngọ.

Yâmakàlika: thời hạn trong một ngày một đêm.

Satt'àhavika: thời hạn trong bảy ngày.

Yâvajìvika: thời hạn vô tận (dùng xài cho đếnhết vật ấy).

Thầy Tỳ Khưu thọ lãnh vật dụng phải biết rõ thời hạn của vật ấy là baolâu đặng cất giữ, nếu không biết phân biệt được hoặc quên mà để quá thời hạn (như đường, sửa, mật v.v..) thì cũng phạm tội. Như vật thọ lãnh xong chỉ được phép cất giữ từ sáng đến trưa gọi là Yâvakàlika nếu để quá ngọ ăn uống hoặc để cách đêm rồi lấy ra dùng như cơm, vật thực, bánh mới cũ v.v.. Khi sái thời hạn mà còn lấy ăn uống phạm mỗi tiếng ăn mỗi tội – Tám thứ nước dùng để giải khát trong buổi chiều tối như là: nước trái trâm, trái xoài, trái chuối, trái viết: Sràkum, thanh trà v.v.. Khi chinh xế nếu có người chưa thọ cụ túc giới làm đem dâng thì được phép cất giữ thọ dụng cho đến sáng hôm sau, nhưng khi mặt trời mọc ngày sau thì không được dùng, nếu dùng phạm hành ác. Các thứ nước ấy gọi là yâmakàlika. Trong buổi sáng thầy Tỳ Khưu thọ trái cây tự làm nước xong chỉ được phép trong buổi sáng thôi, đến buổi chiều uống phạm tội vì tự mình làm lấy. Còn thọ trái cây trong buổi sáng, đến chiều tự mình làm lấy uống cũng không được. Nếu sadi làm lược xong dâng cho thì thọ được.

Năm thứ như bơ đặt, bơ tươi, đường, mật ong (dầu mè v.v..) thầy Tỳ Khưu khi thọ lãnh chỉ được phép cất giữ trong 7 ngày gọi là Satt'àhakàlika, nếu để quá 7 ngày các vật ấy không thể dùng được vì đã phạm Ưng Xã Đối Trị. Khi đã phạm Ưng Xã Đối Trị rồi mà còn lấy ra uống phạm hành ác.

Các thứ thuốc để dành đặng chữa bịnh như rễ cây, củ, lá, bông, trái, vỏ thuộc loại dùng làm thuốc hoặc muối hay là một thứ thuốc nào theo cách cần dùng hiện tại đều gọi là thuốc để ngừa bịnh: Yâvajìvaka khi thọ lãnh rồi có thể để dành cần dùng cho đến khi hết vật ấy. Nhưng muối lấy đem ra thọ dụng chung với vật thực thì không nên, chỉ dùng để chữa bịnh không mà thôi. Còn các vật này mà phức tạp trộn lộn lẫn nhau thì Đức Phật có giải như vầy: Này các thầy Tỳ Khưu, vật dụng có thời hạn từ sáng đến trưa mà lẫn lộn nhau với vật dụng có thời hạn trong một ngày một đêm, thầy Tỳ Khưu thọ lãnh trong ngày ấy thì chỉ dùng được từ sáng đến trưa thôi. Như vật dụng có thời hạn trong bảy ngày trộn lộn với vật dụng có thời hạn từ sáng đến trưa thì chỉ dùng được trong buổi sáng thôi. Còn vật dụng thời vô hạn trộn chung với vật có thời hạn từ sáng đến trưa chỉ được phép dùng trong buổi sáng, sái giờ không nên dùng.

Như vật dụng có thời hạn 7 ngày trộn lộn với vật một ngày một đêm thì chỉ được phép dùng trong một ngày đêm ấy thôi.

Còn vật dụng có thời vô hạn trộn lộn với vật 7 ngày thì chỉ dùng được trong 7 ngày thôi, quá 7 ngày không nên dùng. Như thầy Tỳ Khưu đi khất thực họ để bát có nhiều vật có thời hạn khác nhau, khi về rồi vật nào không trộn dính lộn với nhau như họ để củ gừng, trái đầu khấu, trà, đường sửa v.v.. thì lấy ra để riêng dùng được tùy thời hạn của vật dụng ấy. Như đường sửa thì để trong 7 ngày, còn gừng, trà, trái đầu khấu thì cất giữ dùng cho đến hết.

BỐN PHÁP DUNG HÒA – MAHÀPADESA

(T. Tg. 7e Trg 377)

Pháp dung hòa là pháp tùy theo hoặc chìu theo trường hợp. Lúc ấy các thầy Tỳ Khưu phát tâm nghi ngờ không biết điều nào Đức Phật cho phép, điều nào Ngài không cho phép. Bèn đến bạch Phật. Nhân cớ ấy đức Bổn Sư giải rằng:

Yam bhikkhave mayâ idam na kappatìti appatikkhittam tance akappiyam anulimeti kappiyam patibahati tam vo na kappati, yam bhikkhave mayâ idam na kappatìti appatikkhittam tance kappiyam anulometi akappiyam patibahati tam vo kappati, yam bhikkhave mayâ idam kappatìti ananunnàtam tance akappiyam anulometi kappiyam patibahati tam vo na'kappati, yam bhikkhave màyâ idam kappàtìti ananunnàtam tance kappiyam anulometi akappiyam patibahati tam vo kappatìti.

Này các thầy Tỳ Khưu, điều nàomà Như Lai không cấm chỉ rằng là điều không nên làm, nếu điều ấy mà dung hòa theo điều không nên làm thì các thầy không nên làm đều ấy. Còn điều mà Như Lai không cấm chỉ rằng là điều không nên làm, nếu điều ấy mà không dung hòa theo điều nên làm thì các thầy nên làm điều ấy.

Điều nào mà Như Lai không thể chế định (cho phép) rằng là điều nên làm, nếu điều ấy mà dung hòa theo điều không nên làm thì các thầy không nên làm điều ấy. Còn điều mà Như Lai không chế định rằng là điều nên làm, nếu điều ấy mà dung hòa theo điều nên làm (điều tốt) thì các thầy nên làm điều ấy.

Bốn pháp dung hòa trên đây, hai pháp trước thuộc về cấm chỉ, hai pháp sau thuộc về chế định. Như vậy thầy Tỳ Khưu mỗi khi muốn làm một điều chi (ngoài điều học mà Ngài đã cấm hoặc cho phép) thì nên suy xét coi điều ấy có nên làm không. Thí dụ như tám thứ nước của trái cây Phật cho phép độ trong lúc sái giờ mặc dầu nước các thứ trái nho nhỏ khác Ngài chưa cho phép nhưng các nước của thứ trái cây ấy có thể dung hòa được. Như Ngài cấm 7 thứ mể cốc không cho dùng làm nước độ trong buổi chiều, dầu các thứ đậu Ngài chưa cấm nhưng các loại đậu ấy cũng dung hòa theo 7 thứ mễ cốc, cho nên dùng làm nước độ chiều cũng không được.

Còn như Phật chưa cho phép dùng đũa hoặc mu?i nỉa, nhưng các vật này dùng có vệ sinh và phù hợp theo quốc độ thì các vật ấy cũng dung hòa cho dùng được. Như nha phiến Phật Ngài chưa cấm nhưng tùy tình trạng xả hội và quốc luật thì các vật ấy cũng dung hòa thoe vật không nên dùng.

Các pháp dung hòa này dùng để cho các bậc trí thức suy xét cho tỉ mỉ đặng thực hành cho khỏi lầm lộn.

LINH TINH – PAKINNAKA

Ngoài những phận sự kể phía trước, thầy Tỳ Khưu còn cần phải biết nguyên nhân phát sanh tội lỗi có 6 là:

1. Alajjità: Không sợ tội lỗi (dầu cho biết làm như thế là phạm tội nhưng vẫn cứ làm).

2. Annànatà: Không hiểu luật (là không chịu học hỏi muốn làm chi thì làm dầu phạm dầu không cũng mặc kệ).

3. Kukkucca pakattakà: Nghi cũng cứ làm (như trong nước không có vi trùng (con quăn) mà tâm hoài nghi không chừng có, nhưng vẫn múc nước ấy dùng xài) như thế cũng phạm tội.

4. Akappiye kappiya sannità: Đều không nên làm tưởng cho rằng nên làm (như 10 thứ thịt không nên dùng mà thầy Tỳ Khưu tưởng cho rằng thứ thịt nên dùng rồi ăn cũng vẫn phạm tội).

5. Kappiye akappiya sannità: Điều nên làm tưởng cho rằng không nên làm (như y mới phải làm dấu và chú nguyện nhưng không làm cũng vẫn phạm tội).

6. Satì samosà: Quên không chú ý (như đường, sửa, mật ong chỉ để dành trong 7 ngày nhưng quên vô ý để 8, 9 ngày cũng vẫn phạm tội vì vô ý).

Khi biết được nguyên nhân phát sanh tội lỗi thì thầy Tỳ Khưu khi làm điều chi coi có lọt vào trong những nhân ấy không, mới tránh được điều tội lỗi.

CÁCH TỎ SỰ ƯNG THUẬN VÀ TRONG SẠCH

CHANDA PÀRISUDDHI (T. Tg 6è 387 – 391)

Thầy Tỳ Khưu ở chung nhau trong một Simà (chỗ kết giới) khi Chư Tăng có hành Tăng sự nào mà mình mắc bận không thể đến cu hội được thì nên tỏ sự ưng thuận của mình với công việc làm của Chư Tăng ấy, như ở gần hoặc gặp vị nào sẽ đi hành Tăng sự mình nói: chandam dammi chandam me hara chandam me àrocchi – Tôi xin tỏ sự ưng thuận, bạn hãy đem sự ưng thuận của tôi nói với Chư Tăng.

Đức Phật có giải rằng: Này các thầy Tỳ Khưu. Khi thầy Tỳ Khưu có bịnh hoặc bận việc tỏ sự ưng thuận của mình cho vị Tỳ Khưu nào mà vị ấy khi đi được giữa đường hoàn tục, xuống sadi, hoặc chết v.v.. thì sự ưng thuận của vị Tỳ Khưu ấy chưa đem đến Chư Tăng, nếu đem đến Chư Tăng rồi trở lại hoàn tục hoặc chết v.v.. thì sự ưng thuận của vị Tỳ Khưu ấy đã được đem đến Chư Tăng rõ rệt. Còn như vị nào lãnh đem sự ưng thuận của vị khác đến Chư Tăng, nhưng khi đến nơi ngủ quên, hoặc vô thiền, hoặc quên không nói thì sự cho ưng thuận của vị kia đẽ đến Chư Tăng rõ rệt, nhưng nếu vị lãnh đem nói lại mà cố ý không chịu nói thì phạm hành ác còn vị kia vẫn cô tội và sự ưng thuận ấy kể như đã đem đến Chư Tăng tròn đủ rồi.

Nếu như Tăng sự ấy là lễ Phát Lộ như ở chung một Simà thì khi cho sự ưng thuận (chanda) rồi thì nên tỏ sự trong sạch (pàrisuddhi) của mình luôn, như không tỏ sự trong sạch của mình thì phạm hành ác. Muốn tỏ sự trong sạch, vào gần một vị Tỳ Khưu ngồi chồm hổm chấp tay lên nói: Pàrisuddhim dammi pàrisuddhim me hara pàrisuddhim me àrocehi. Tôi xin tỏ sự trong sạch, bạn hãy đem sự trong sạch của tôi nói với Chư Tăng.

Cách đem đến Chư Tăng thành tựu hay không y như cách giải đem sự ưng thuận vậy.

Còn như ở ngoài vòng simà, đến ngày làm lễ Phát Lộ, Tự Tứ không cần cho chanda chỉ tỏ sự trong sạch của mình thôi... Nếu mình có bịnh hoặc bận rộn không thể đi được.

CÁCH XUẤT GIA SADI (TÓM TẮT)

PABBAJJÀ VIDHÌ

Giới tử nào muốn xuất gia phải học cho thuộc 16 phép quán tưởng (như đã giải phái trước), thập giới bằng tiếng Palì và những bài palì xin xuất gia sau này: Khi cạo râu tóc sạch sẽ vào đãnh lễ ông thầy tế độ xong đứng chấp tay đọc: Ukàsa vandàmi bhante mayâ katam punnam sàminà anumoditabbam sàminà kalam punnam sàminà anumoditabbam sàminà katam punnam mayham dàtabbam sàdhu sàdhu anumodàmi. Bạch Ngài tôi xin đãnh lễ Ngài, xin Ngài xả những tội lỗi cho tôi. Phước báu mà tôi đã làm xin Ngài hoan hỉ thọ lãnh, còn phước báu của Ngài đã làm, xin Ngài chia sớt cho tôi, tôi rất vui lòng thọ lãnh phước báu ấy cho được thành tựu những điều lợi ích.

Xong đọc tiếp: Ukàsa kàrunnam katvà pabbajjam dema me bhante. Bạch Ngài xin Ngài vui lòng bi mẫn cho tôi xuất gia, ngồi xuống đọc tiếp: Aham bhante pabbajjam yàcàmi dutiyampi...., tatiyampi... Bạch Ngài, tôi xin xuất gia.

Kế tiếp bưng y cà sa lên đọc: Sabbadukkha nissarana nibbànasacchi karanatthàya imam kàsàvam gahetvà pabbàjetha mam bhante anukampam upàdàya: Bạch Ngài, xin Ngài từ bi thọ lãnh y ca sa này và tế độ làm phép xuất gia cho tôi được lợi ích hầu đặng làm cho thấu rõ Niết Bàn là pháp giải thoát tất cả các sự thống khổ.

Xong, dâng y ấy cho thầy, rồi đọc xin y lại:

Sabbadukkha nissarana nibbànasacchi karanatthàya etam kàsàvam upàdàya: Bạch Ngài, xin Ngài vì lòng bi mẫn cho y casa lại tôi và tế độ làm phép xuất gia cho tôi được sự lợi ích, hầu đặng làm cho thấu rõ Niết Bàn là pháp giải thoát tất cả các sự thống khổ.

Xong, thầy tế độ lấy y casa cho lại và dạy pháp thiền định về năm thể trược: kesà, lomà, nakhà, dantà, taco, taco, dantà, nakhà, lomà, kesà: tóc, lông, móng, răng, da (xuôi và ngược lại).

Xong, ra ngoài thay y cà sa trở vô đọc: Ukasà vandàmi bhante...., xong đọc tiếp: Ukàsa karunam katvà tisarannena saha sìlani detha me bhante: Bạch Ngài, xin Ngài vì lòng bi mẫn cho tôi tam qui giới.

Rồi đọc tiếp: Aham bhante sarana sìlam yâcàmi dutiyampi..., tatiyampi.... Xong đọc Namo tassa... 3 lần.

Thầy nói: Yamaham vadàmi tam vadehi: ta nói sao ngươi nên nói theo: trả lời Ama bhante: Dạ, vâng.

Thầy truyền tam qui và thập giới.

Pànàtipàtà veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Adinnàdàna veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Abrahmacariyâ veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Musàvàdà veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Surà me raya-,ajjapanàdatthàna veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Vikala bhojanà veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Nanca gìta vadita visùkadassanà veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Malà gandha vilepana dhàrana mandana vidhùsanthànà veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Uccàsayana màlàssayanà veramanì sikkhàpattam samà diyami.

Jàta rùpa rajata patigghanà veramanì veramanì sikkhàpattam samà diyami.

(nghĩa: coi theo cuốn "Cư sĩ thực hành").

Thầy nói tiếp: Imàni dasa veramanì sikkhàpattam samà diyami: Tôi xin thọ trì 10 điều học này, trò nói theo 3 lần.

Kế tiếp đọc: Ukasa vandàmi bhante..., rồi đọc xin ở nương nhờ (nissaya): Ukàsa kàrunnam katvà nissayam detha me bhante: Bạch Ngài, xin Ngài từ bi cho tôi nương nhờ,

Rồi đọc luôn 3 lần: Aham bhante nissayam Yâcàmi. Dutiyampi..., Tatiyampi... Lạy xuống đọc tiếp: Upajjhàyo me bhante hohi: Bạch Ngài xin Ngài là thầy tế độ của tôi.

Thầy trả lời: Sàdhu, tahu, patirùpam: Lành thay, nhẹ rồi, làm như vậy đúng rồi (trong một tiếng nào cũng được). Trò trả lời: Ukàsa sampaticchàmi sampaticchàmi, sampaticchàmi: Tôi xin cung kính thọ lãnh.

Xong sa di nói tiếp ba lần: Ajjatagge thero mayham bhàro ahampi therassa bhàro. Từ đây về sau, những phận sự của Ngài tôi phải cung kính hành theo luôn luôn. Về phần tôi cũng là một gánh nặng của Ngài là phận sự Ngài nên nhắc nhở dạy dỗ đến tôi luôn. (Lạy ba lần xong cuộc lễ).

Nếu sadi hoặc Tỳ Khưu mà thầy tế độ đi vắng (mình chưa đủ năm hạ và không thông kinh luật thì luôn luôn phải xin nương nhờ (nissaya) với ông thầy chỉ dẫn (àcariya). Nếu không có, nương với vị nào thì phạm hành ác mỗi ngày. Cách xin nương nhờ với àcàriya như vầy đọc: Ukàsa vandàmi bhante... Kế tiếp đọc: Acariyo me bhante hohi dutiyampi...., tatiyampi...., bạch Ngài, xin Ngài làm thầy chỉ dẫn cho tôi.

Thầy đã thọ lãnh phận sự mà không nhắc nhở, dạy dỗ thì ông thầy cũng phạm hành ác.

Dứt phận sự của bậc xuất gia./.

Vinayo sàsana mùlam

Giới luật là nền tảng Phật Giáo

-Hết-

Soạn xong tại Sài Gòn cuối mùa thu

năm Mậu Tuất (31. 10. 1958)