Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 10/12

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Giáo lý

Phân Tích Giới Tỳ Khưu 1

Dịch giả
Nguyệt Thiên dịch
Thông tin
Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)

07. Điều Tăng tàng (Saṅghādisesa) thứ bảy: Làm trú xá lớn

[523] Câu chuyện về tỳ-khưu Channa. Sự quy định điều học

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Kosambī, tu viện Ghosita 91. Vào lúc bấy giờ, người gia chủ hộ độ đại đức Channa92 đã nói với đại đức Channa điều này:

- Thưa ngài, hãy tìm kiếm khu đất của trú xá. Tôi muốn cho xây dựng trú xá cho ngài đại đức.

Sau đó, trong khi dọn sạch khu đất của trú xá, đại đức Channa đã cho người đốn cội cây nọ vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, được thị trấn tôn kính, được thành phố tôn kính, được xứ sở tôn kính, được lãnh thổ tôn kính. Dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các sa-môn Thích tử lại cho chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, được thị trấn tôn kính, được thành phố tôn kính, được xứ sở tôn kính, được lãnh thổ tôn kính? Các sa-môn Thích tử làm hại cuộc sống của loài có một giác quan?93

Các tỷ-kheo đã nghe được dân chúng phàn nàn, phê phán, chê bai. Các vị tỷ-kheo ít ham muốn, ...(như trên)... Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao đại đức Channa lại cho chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, ...(như trên)... được lãnh thổ tôn kính?

Sau đó, các vị tỷ-kheo ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. ...(như trên)...

- Này Channa, nghe nói ngươi cho chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, ...(như trên)... được lãnh thổ tôn kính, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- ...(như trên)... Này kẻ rồ dại, vì sao ngươi lại chặt cội cây vốn là nơi thờ phượng được làng mạc tôn kính, được thị trấn tôn kính, được thành phố tôn kính, được xứ sở tôn kính, được lãnh thổ tôn kính vậy? Này kẻ rồ dại, bởi vì có những chúng sanh có tâm thức là những hạng người ở cội cây. Này kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ...(như trên)... Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo trong khi cho xây dựng trú xá lớn có thí chủ, dành cho bản thân, nên dẫn các vị tỷ-kheo đến để xác định khu đất. Các vị tỷ-kheo ấy nên xác định khu đất là không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh. Nếu vị tỷ-kheo cho xây dựng trú xá lớn dành cho bản thân ở khu đất có điều chướng ngại không có khoảng trống xung quanh, hoặc không dẫn các vị tỷ-kheo đến để xác định khu đất thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).”

[524] Giải nghĩa từ ngữ của điều học

Trú xá lớn nghĩa là có thí chủ được đề cập đến.

Trú xá nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài.

Trong khi cho xây dựng: là (tự mình) đang làm hoặc đang bảo người làm.

Có thí chủ: có người nào khác là sở hữu chủ: là người nữ, hoặc người nam, hoặc người tại gia, hoặc vị xuất gia.

Dành cho bản thân: vì nhu cầu của bản thân.

[525] Cách thức xem xét và xác định khu đất làm trú xá lớn

Nên dẫn các vị tỷ-kheo đến để xác định khu đất: Vị tỷ-kheo là người làm trú xá nên cho dọn sạch khu đất làm trú xá, nên đi đến nơi hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các vị tỷ-kheo trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy:

- Bạch các ngài, tôi có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm trú xá.

Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba.

Nếu toàn thể hội chúng có khả năng đi xem xét khu đất làm trú xá thì (khu đất) nên được xem xét bởi toàn thể hội chúng. Nếu toàn thể hội chúng không có khả năng đi xem xét khu đất làm trú xá thì tại nơi ấy, các vị tỷ-kheo nào có kinh nghiệm, đủ năng lực để biết được có điều chướng ngại hoặc không có điều chướng ngại, có khoảng trống hay không có khoảng trống, các vị ấy nên được thỉnh cầu và nên được chỉ định. Và này các tỷ-kheo, nên chỉ định như vầy: Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỷ-kheo có kinh nghiệm, đủ năng lực:

“Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỷ-kheo này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm trú xá. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định các vị tỷ-kheo tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy). Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỷ-kheo này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xem xét khu đất làm trú xá. Hội chúng chỉ định các vị tỷ-kheo tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc chỉ định các vị tỷ-kheo tên (như vầy) và tên (như vầy) để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy), vị ấy nên im lặng; vị nào không đồng ý, có thể nói lên.

Các vị tên (như vầy) và tên (như vầy) đã được hội chúng chỉ định để xem xét khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy). Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

[526] Các vị tỷ-kheo đã được chỉ định ấy sau khi đi đến nơi đó nên xem xét khu đất làm trú xá và nên nhận biết là có điều chướng ngại hoặc không có điều chướng ngại, có khoảng trống hay không có khoảng trống. Nếu có điều chướng ngại và không có khoảng trống xung quanh nên nói rằng: “Chớ làm ở đây.” Nếu không có điều chướng ngại và có khoảng trống xung quanh thì nên thông báo với hội chúng rằng: “Không có điều chướng ngại và có khoảng trống xung quanh.”

Vị tỷ-kheo là người làm trú xá nên đi đến nơi hội chúng, đắp thượng y một bên vai, đảnh lễ ở chân các vị tỷ-kheo trưởng thượng, ngồi chồm hổm, chắp tay lên, và nên nói như vầy:

- Bạch các ngài, tôi có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Bạch các ngài, tôi đây thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm trú xá.

Nên được thỉnh cầu lần thứ nhì. Nên được thỉnh cầu lần thứ ba.

Hội chúng cần được thông báo bởi vị tỷ-kheo có kinh nghiệm, đủ năng lực:

“Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỷ-kheo này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm trú xá. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên xác định khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy). Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Vị tỷ-kheo này tên (như vầy) có ý định làm trú xá lớn, có thí chủ, dành cho bản thân. Vị ấy thỉnh cầu hội chúng việc xác định khu đất làm trú xá. Hội chúng xác định khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy). Đại đức nào đồng ý việc xác định khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy) xin im lặng; vị nào không đồng ý, có thể nói lên.

Khu đất làm trú xá của vị tỷ-kheo tên (như vầy) đã được hội chúng xác định. Sự việc được hội chúng đồng ý nên mới im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

[527] Có điều chướng ngại nghĩa là có tổ kiến, hoặc là có tổ mối, hoặc là có ổ chuột, hoặc là có ổ rắn, hoặc là có ổ bọ cạp, hoặc là có ổ rết, hoặc là chỗ ở của bầy voi, hoặc là chỗ ở của bầy ngựa, hoặc là chỗ ở của bầy sư tử, hoặc là chỗ ở của bầy cọp, hoặc là chỗ ở của bầy beo, hoặc là chỗ ở của bầy gấu, hoặc là chỗ ở của bầy chó sói, hoặc là chỗ ở của của bất cứ các loài thú hoặc các loại sinh vật nào, hoặc có liên quan đến ruộng trồng thóc lúa, hoặc có liên quan đến ruộng trồng rau cải, hoặc có liên quan đến nơi tra trấn, hoặc có liên quan đến nơi xử trảm, hoặc có liên quan đến mộ địa, hoặc có liên quan đến vườn hoa, hoặc có liên quan đến đất của đức vua, hoặc có liên quan đến chuồng voi, hoặc có liên quan đến chuồng ngựa, hoặc có liên quan đến trại giam, hoặc có liên quan đến quán rượu, hoặc có liên quan đến nhà đồ tể, hoặc có liên quan đến đường vận chuyển, hoặc có liên quan đến giao lộ, hoặc có liên quan đến nơi hội họp, hoặc có liên quan đến chỗ qua lại; điều này nghĩa là có điều chướng ngại.

[528] Không có khoảng trống xung quanh nghĩa là không thể đi vòng khi được móc vào một xe hàng hoặc (không thể) đi vòng xung quanh với cái thang; điều này nghĩa là không có khoảng trống xung quanh.

[529] Không có điều chướng ngại nghĩa là không có tổ kiến, ...(như trên)... hoặc không có liên quan đến chỗ qua lại; điều này nghĩa là không có điều chướng ngại.

[530] Có khoảng trống xung quanh nghĩa là có thể đi vòng khi được móc vào một xe hàng hoặc (có thể) đi vòng xung quanh với cái thang; điều này nghĩa là có khoảng trống xung quanh.

[531] Trú xá lớn nghĩa là có thí chủ được đề cập đến.

Trú xá nghĩa là được tô ở bên trong, hoặc được tô ở bên ngoài, hoặc được tô bên trong lẫn bên ngoài.

Cho xây dựng: là (tự) làm hoặc bảo người làm.

Hoặc không dẫn các vị tỷ-kheo đến để xác định khu đất: sau khi không cho xác địnhkhu đất làm trú xá bằng hành sự với lời đề nghị và lời thông báo rồi (tự) làm hoặc bảo người làm thì tội tác ác (dukkaṭa) cho mỗi thao tác. Còn cục (vữa tô) cuối cùng thì phạm trọng tội (thullaccaya). Khi cục (vữa tô) ấy đã được đặt vào thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

Tội Tăng tàng (Saṅghādisesa): ...(như trên)... vì thế được gọi là “tội Tăng tàng.”

[532] Các trường hợp phạm tội

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và hai tội tác ác (dukkaṭa).

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất không được xác định, không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất không được xác định, không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm hai tội tác ác (dukkaṭa).

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất đã được xác định, không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vị tỷ-kheo làm trú xá ở khu đất đã được xác định, không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì vô tội.

[533] Vị tỷ-kheo chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và hai tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Saṅghādisesa và tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Saṅghādisesa và tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Saṅghādisesa.

Vị tỷ-kheo chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm hai tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì vô tội.

[534] Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị rằng: “Hãy là khu đất được xác định, không có điều chướng ngại, và có khoảng trống xung quanh.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và hai tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Saṅghādisesa và tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Saṅghādisesa và tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội Saṅghādisesa.

Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và không có chỉ thị rằng: “Hãy là khu đất được xác định, không có điều chướng ngại, và có khoảng trống xung quanh.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm hai tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì vô tội.

[535] Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị rằng: “Hãy là khu đất được xác định, không có điều chướng ngại, và có khoảng trống xung quanh.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh. Vị ấy nghe rằng: “Nghe nói trú xá được làm cho ta ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh.” Vị tỷ-kheo ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Hãy là khu đất được xác định, không có điều chướng ngại, và có khoảng trống xung quanh.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... “Hãy là khu đất được xác định và không có điều chướng ngại.” ...(như trên)... “Hãy là khu đất được xác định và có khoảng trống xung quanh.” ...(như trên)... “Hãy là khu đất được xác định.” Nếu không đích thân đi hoặc phái người đưa tin thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị rằng: “Hãy là khu đất được xác định, không có điều chướng ngại, và có khoảng trống xung quanh.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh. Vị ấy nghe rằng: “Nghe nói trú xá được làm cho ta ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh.” Vị tỷ-kheo ấy nên đích thân đi hoặc phái người đưa tin rằng: “Hãy (là) không có điều chướng ngại và có khoảng trống xung quanh.” ...(như trên)... “Hãy (là) không có điều chướng ngại.” ...(như trên)... “Hãy (là) có khoảng trống xung quanh.” ...(như trên)... thì vô tội.

[536] Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị rằng: “Hãy là khu đất được xác định, không có điều chướng ngại, và có khoảng trống xung quanh.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì các vị xây dựng phạm ba tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa.

Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi và có chỉ thị rằng: “Hãy là khu đất được xác định, không có điều chướng ngại, và có khoảng trống xung quanh.” Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì các vị xây dựng phạm hai tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh thì các vị xây dựng phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì vô tội.

[537] Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi. Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất không được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỷ-kheo ấy nên cho trú xá ấy đến vị khác hoặc là nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc là không phá đi rồi cho làm lại thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và hai tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh ... thì phạm tội Saṅghādisesa và tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh ... thì phạm tội Saṅghādisesa và tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh ... thì phạm tội Saṅghādisesa.

Vị tỷ-kheo sau khi chỉ thị rằng: “Hãy làm trú xá cho tôi” rồi ra đi. Các vị làm trú xá cho vị ấy ở khu đất đã được xác định, có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh. Nếu vị ấy trở về lúc làm chưa xong, thì vị tỷ-kheo ấy nên cho trú xá ấy đến vị khác hoặc là nên phá đi rồi cho làm lại. Nếu không cho đến vị khác hoặc là không phá đi rồi cho làm lại thì vị ấy phạm hai tội tác ác (dukkaṭa). ...(như trên)... có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, không có khoảng trống xung quanh ... thì phạm tội dukkaṭa. ...(như trên)... không có điều chướng ngại, có khoảng trống xung quanh thì vô tội.

[538] Các yếu tố xác định tội

Vị ấy tự mình hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

Những người khác hoàn tất phần vị ấy chưa làm xong thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

Vị ấy tự mình hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

Những người khác hoàn tất phần những người khác chưa làm xong thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

[539] Các trường hợp không phạm tội

Vô tội trong trường hợp hang núi, hang nhân tạo, chòi cỏ, vì nhu cầu của vị khác, trong mọi trường hợp ngoại trừ nhà ở, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Dứt điều Tăng tàng (Saṅghādisesa) thứ bảy.

08.Điều Tăng tàng (Saṅghādisesa) thứ tám: Cáo tội pārājika không có nguyên cớ

[540] Câu chuyện về tỳ-khưu Dabba Mallaputta.

Lúc bấy giờ, đức Phật Thế Tôn ngự tại thành Rājagaha, Veḷuvana, nơi nuôi dưỡng các con sóc. Vào lúc bấy giờ, phẩm vị A La Hán đã được đại đức Dabba Mallaputta 94 chứng đạt vào lúc bảy tuổi. Vị ấy đã thành đạt tất cả những gì mà vị đệ tử cần phải chứng đạt 95. Và vị ấy không còn bất cứ việc gì cao thượng hơn cần phải làm hoặc thêm vào (các việc) vị ấy đã làm.

[541] Khi ấy, trong khi thiền tịnh ở nơi thanh vắng, ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi đến đại đức Dabba Mallaputta: “Phẩm vị A La Hán đã được ta chứng đạt vào lúc bảy tuổi. Ta đã thành đạt tất cả những gì mà vị đệ tử cần phải chứng đạt. Và ta không còn bất cứ việc gì cao thượng hơn cần phải làm hoặc thêm vào (các việc) ta đã làm. Vậy ta nên thực hiện phận sự gì cho hội chúng?” Rồi điều này đã khởi đến cho đại đức Dabba Mallaputta: “Hay là ta nên phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng?”

Sau đó vào buổi tối, đại đức Dabba Mallaputta đã xuất thiền và đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi ngồi xuống ở một bên. Khi đã ngồi xuống một bên, đại đức Dabba Mallaputta đã bạch với đức Thế Tôn rằng:

- Bạch ngài, trường hợp con trong khi thiền tịnh ở nơi thanh vắng, ý nghĩ suy tầm như vầy đã khởi đến: “Phẩm vị A La Hán đã được ta chứng đạt vào lúc bảy tuổi. Ta đã thành đạt tất cả những gì mà vị đệ tử cần phải chứng đạt. Và ta không còn bất cứ việc gì cao thượng hơn cần phải làm hoặc thêm vào (các việc) ta đã làm. Vậy ta nên thực hiện phận sự gì cho hội chúng?” Bạch ngài, rồi điều này đã khởi đến cho con: “Hay là ta nên phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng?” Bạch ngài, con muốn phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng.

- Này Dabba, tốt lắm, tốt lắm! Như vậy thì ngươi hãy phân bố chỗ cư ngụ và sắp xếp các bữa ăn cho hội chúng.

- Bạch ngài, xin vâng. Đại đức Dabba Mallaputta đã trả lời đức Thế Tôn.

[542] Rồi đức Thế Tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện ấy đã thuyết Pháp thoại rồi bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, như thế thì hội chúng hãy chỉ định Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ ngụ và là vị sắp xếp các bữa ăn. Và này các tỷ-kheo, nên chỉ định như vầy: Trước hết, Dabba cần được yêu cầu. Sau khi đã yêu cầu, hội chúng cần được thông báo bởi vị tỷ-kheo có kinh nghiệm, đủ năng lực:

“Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Nếu là thời điểm thích hợp cho hội chúng, hội chúng nên chỉ định đại đức Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ ngụ và là vị sắp xếp bữa ăn. Đây là lời đề nghị.

Bạch các ngài, xin hội chúng hãy lắng nghe tôi. Hội chúng chỉ định đại đức Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ ngụ và là vị sắp xếp bữa ăn. Đại đức nào đồng ý việc chỉ định đại đức Dabba Mallaputta là vị phân bố chỗ ngụ và là vị sắp xếp bữa ăn, vị ấy nên im lặng; vị nào không đồng ý, có thể nói lên.

Đại đức Dabba Mallaputta đã được hội chúng chỉ định là vị phân bố chỗ ngụ và là vị sắp xếp bữa ăn. Sự việc được hội chúng đồng ý nên im lặng, tôi ghi nhận sự việc này là như vậy.”

[543] Và khi đã được chỉ định, đại đức Dabba Mallaputta đã phân bố chỗ ngụ chung một khu vực cho các tỷ-kheo có cùng sở hành. Vị ấy phân bố chỗ ngụ chung một khu vực cho các tỷ-kheo chuyên về Kinh (nghĩ rằng): “Các vị sẽ tụng đọc Kinh với nhau.” Vị ấy phân bố chỗ ngụ chung một khu vực cho các tỷ-kheo thông thạo về Luật (nghĩ rằng): “Các vị sẽ xác định Luật với nhau.” Vị ấy phân bố chỗ ngụ chung một khu vực cho các tỷ-kheo chuyên giảng Pháp (nghĩ rằng): “Các vị sẽ thảo luận về Pháp với nhau.” Vị ấy phân bố chỗ ngụ chung một khu vực cho các tỷ-kheo chuyên thiền định (nghĩ rằng): “Các vị sẽ không quấy rầy lẫn nhau.” Vị ấy phân bố chỗ ngụ chung một khu vực cho các tỷ-kheo chuyên nói chuyện thế tục, sinh hoạt có nhiều sự năng động về thân (nghĩ rằng): “Các đại đức này cũng sẽ yên ổn với thú vui ấy.” Đối với các tỷ-kheo đi đến vào buổi tối, vị ấy đã nhập thiền đề mục ánh sáng và đã phân bố chỗ ngụ với chính ánh sáng ấy; cho nên các tỷ-kheo cố ý đi đến vào buổi tối (nghĩ rằng): “Chúng ta sẽ chứng kiến sự kỳ diệu về thần thông của đại đức Dabba Mallaputta.” Sau khi đi đến gặp đại đức Dabba Mallaputta, các vị ấy nói như vầy:

- Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ cho chúng tôi.

Đại đức Dabba Mallaputta đã nói với các vị ấy như vầy:

- Các đại đức thích chỗ nào? Tôi sẽ phân bố chỗ nào?

Các vị ấy đề cập các chỗ ở xa vì có chủ đích:

- Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở núi Gijjhakūṭa cho chúng tôi. Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở khe núi Kẻ Cướp (Corappapāte) cho chúng tôi. Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở sườn núi Isigili, chỗ tảng đá Đen cho chúng tôi. Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở sườn núi Vebhāra, hang Sattapaṇṇi cho chúng tôi.Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở rừng Sīta, động Sappasoṇḍika cho chúng tôi. Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở hẽm núi Gomaṭa cho chúng tôi.Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở hẽm núi Tiṇḍuka cho chúng tôi.Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở hẽm núi Kapota cho chúng tôi.Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở khu vườn Tapoda cho chúng tôi.Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở vườn xoài của Jīvaka cho chúng tôi.Này đại đức Dabba, hãy phân bố chỗ ngụ ở Maddakucchi, nơi vườn nai cho chúng tôi.

Đối với các vị ấy, đại đức Dabba Mallaputta đã nhập thiền đề mục ánh sáng và đi ở phía trước với ngón tay được thắp sáng. Còn các vị ấy đi theo ở phía sau đại đức Dabba Mallaputta nhờ chính ánh sáng ấy. Đại đức Dabba Mallaputta đã phân bố chỗ ngụ cho các vị ấy như vầy:

- Đây là giường, đây là ghế, đây là nệm, đây là gối, đây là chỗ tiêu, đây là chỗ tiểu, đây là nước uống, đây là nước rửa, đây là gậy chống, đây là qui định của hội chúng: “Giờ này có thể đi vào. Giờ này có thể đi ra.”

Đại đức Daba Mallaputta sau khi phân bố chỗ ngụ cho các vị ấy như thế rồi đã quay trở về lại Veḷuvana (Trúc Lâm).

[544] Câu chuyện về các tỳ-khưu nhóm Mettiya và Bhummajaka

Vào lúc bấy giờ, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka96 chỉ là các vị mới tu và phước báu ít ỏi. Các vị ấy thường nhận được những chỗ trú ngụ kém thuộc về hội chúng và những bữa ăn tồi. Vào lúc bấy giờ, dân chúng ở Rājagaha muốn cúng dường đến các tỷ-kheo trưởng lão thức ăn được sắp đặt trước gồm có: Bơ lỏng, dầu ăn, phần ăn ngon; và chỉ dâng đến các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka vật bình thường theo khả năng gồm có cơm tấm và món thứ hai là cháo chua. Các vị ấy khi đi thọ thực về sau bữa ăn thường hỏi các tỷ-kheo trưởng lão rằng:

- Này các đại đức, trong nhà ăn các vị đã có thức gì? Các vị đã không có thức gì?

Một số trưởng lão trả lời như vầy:

- Này các đại đức, chúng tôi có bơ lỏng, có dầu ăn, có phần ăn ngon.

Các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka nói như vầy:

- Này các đại đức, chúng tôi đã không được gì cả, chỉ là vật bình thường theo khả năng gồm có cơm tấm và món thứ hai là cháo chua.

[545] Vào lúc bấy giờ, có nam gia chủ là người có bữa ăn ngon thường cúng dường đến hội chúng bữa ăn gồm bốn phần là bữa ăn thường lệ. Vị ấy cùng vợ và các con thường hiện diện và phục vụ ở nhà ăn; họ dâng các vị này cơm, dâng các vị kia canh, dâng các vị nọ dầu ăn, và dâng các vị khác nữa phần ăn ngon.

Vào lúc bấy giờ, bữa ăn vào ngày hôm sau của vị gia chủ có bữa ăn ngon đã được sắp xếp cho các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka. Hôm ấy, vị gia chủ có bữa ăn ngon đã đi đến tu viện bởi một công việc cần làm nào đó. Vị ấy đã đi đến đại đức Dabba Mallaputta, sau khi đến đã đảnh lễ đại đức Dabba Mallaputta rồi ngồi xuống ở một bên. Đại đức Dabba Mallaputta đã chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi cho vị gia chủ có bữa ăn ngon đang ngồi một bên bằng bài Pháp thoại. Rồi sau khi đã được đại đức Dabba Mallaputta chỉ dạy, thức tỉnh, khuyến khích, và tạo niềm phấn khởi bằng bài Pháp thoại, vị gia chủ có bữa ăn ngon đã nói với đại đức Dabba Mallaputta điều này:

- Thưa ngài, bữa ăn vào ngày mai ở nhà chúng tôi được sắp xếp cho vị nào?

- Này gia chủ, bữa ăn vào ngày mai ở nhà gia chủ đã được sắp xếp cho các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka.

Khi ấy, vị gia chủ có bữa ăn ngon không được phấn khởi (nghĩ rằng): “Vì sao các tỷ-kheo tồi tệ lại thọ thực ở nhà của chúng ta?” rồi đã đi về nhà và dặn dò người tớ gái rằng:

- Hãy xếp đặt chỗ ngồi ở nhà kho cho các vị đến thọ thực vào ngày mai và dâng cho họ cơm tấm và món thứ hai là cháo chua.

- Thưa chủ nhân, xin vâng. Người tớ gái ấy đã đáp lại vị gia chủ có bữa ăn ngon.

Khi ấy, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka (bàn bạc rằng): “Này các đại đức, hôm qua bữa ăn ở nhà gia chủ có bữa ăn ngon đã được sắp xếp cho chúng ta. Vào ngày mai, vị gia chủ có bữa ăn ngon cùng vợ và các con sẽ hiện diện và phục vụ chúng ta; họ dâng các vị này cơm, dâng các vị kia canh, dâng các vị nọ dầu ăn, và dâng các vị khác nữa phần ăn ngon.” Do chính tâm vui mừng ấy, các vị đã không ngủ được như ý đêm ấy. Rồi vào buổi sáng, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đã mặc y, cầm y bát, đi đến nhà của vị gia chủ có bữa ăn ngon. Cô tớ gái ấy đã nhìn thấy các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đang đi lại từ đàng xa, sau khi thấy đã xếp đặt chỗ ngồi ở nhà kho, và nói với các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka điều này:

- Thưa các ngài, xin hãy ngồi.

Khi ấy, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đã khởi ý rằng: “Chắn hẳn đến giờ này bữa ăn vẫn chưa hoàn tất nên chúng ta mới được cho ngồi ở nhà kho như thế này!” Sau đó, cô tớ gái ấy đã trở lại với cơm tấm và món thứ hai là cháo chua, (nói rằng):

- Thưa các ngài, xin hãy ăn.

- Này chị, chúng tôi là các vị thọ nhận bữa ăn thường lệ.

- Tôi biết các ngài là các vị thọ nhận bữa ăn thường lệ. Vả lại, chính ngày hôm qua tôi đã được gia chủ dặn dò rằng: “Hãy xếp đặt chỗ ngồi ở nhà kho cho các vị đến thọ thực vào ngày mai và dâng cho họ cơm tấm và món thứ hai là cháo chua.” Thưa các ngài, xin hãy ăn.

Khi ấy, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka (bàn bạc rằng): “Này các đại đức, hôm qua vị gia chủ có bữa ăn ngon đã đi đến tu viện gặp Dabba Mallaputta. Chắc chắn rằng chúng ta đã bị Dabba Mallaputta ly gián với vị gia chủ.” Chính vì tâm bực bội ấy khiến các vị ấy đã không thọ thực được như ý. Rồi sau bữa ăn, khi trở về từ chỗ thọ thực các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đã đi đến tu viện, bỏ y bát xuống, ngồi xếp chân trên y hai lớp (saṅghāṭi) ở phía bên ngoài cổng ra vào của tu viện, im lặng, xấu hổ, rút vai lại, mặt cúi xuống, trầm ngâm, không nói năng.

[546] Câu chuyện về tỳ-khưu ni Mettiyā

Khi ấy, tỷ-kheo ni Mettiyā đã đi đến gặp các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka, sau khi đến đã nói với các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka điều này:

- Tôi xin chào các ngài.

Được nói vậy, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đã không đáp lại.

Đến lần thứ nhì, …(như trên)…

Đến lần thứ ba, tỷ-kheo ni Mettiyā đã nói với các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka điều này:

- Tôi xin chào các ngài.

Đến lần thứ ba, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đã không đáp lại.

- Tôi đã làm các ngài phật lòng điều gì? Tại sao các ngài không nói chuyện với tôi?

- Này cô ni, bởi vì cô vẫn dửng dưng trong lúc chúng tôi bị Dabba Mallaputta làm tổn hại.

- Thưa các ngài, tôi làm được điều gì?

- Này cô ni, nếu cô chịu làm thì ngay trong ngày hôm nay đức Thế Tôn có thể trục xuất Dabba Mallaputta.

- Thưa các ngài, tôi làm được điều gì? Tôi có thể làm điều gì?

- Này cô ni, cô hãy đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến hãy nói với đức Thế Tôn như vầy: “Bạch ngài, điều này là không đúng đắn, không hợp lý. Bạch ngài, chính ở quốc độ nào có sự an toàn, không tai họa, không sầu khổ thì chính ở quốc độ ấy có sự sợ hãi, có tai họa, và có sầu khổ; từ nơi nào gió lặng đi thì từ nơi ấy có bão tố; con nghĩ rằng nước đã bùng cháy lên rồi; con đã bị ngài Dabba Mallaputta làm ô uế.”

- Thưa các ngài, xin vâng ạ.

Rồi tỷ-kheo ni Mettiyā đã nghe theo các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đi đến gặp đức Thế Tôn, sau khi đến đã đảnh lễ đức Thế Tôn rồi đứng ở một bên. Khi đã đứng ở một bên, tỷ-kheo ni Mettiyā đã bạch với đức Thế Tôn điều này:

- Bạch ngài, điều này là không đúng đắn, không hợp lý. Bạch ngài, chính ở quốc độ nào có sự an toàn, không tai họa, không sầu khổ thì chính ở quốc độ ấy có sự sợ hãi, có tai họa, và có sầu khổ; từ nơi nào gió lặng đi thì từ nơi ấy có bão tố; con nghĩ rằng nước đã bùng cháy lên rồi; con đã bị ngài Dabba Mallaputta làm ô uế.

[547] Sự quy định điều học

Khi ấy, đức Thế-tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỷ-kheo lại và đã hỏi đại đức Dabba Mallaputta rằng:

- Này Dabba, ngươi có nhớ ngươi là kẻ đã hành động giống như điều tỷ-kheo ni này vừa nói không?

- Bạch ngài, con như thế nào đức Thế-tôn biết rõ mà.

Đến lần thứ nhì, đức Thế-tôn ...(như trên)...

Đến lần thứ ba, đức Thế-tôn đã hỏi đại đức Dabba Mallaputta rằng:

- Này Dabba, ngươi có nhớ ngươi là kẻ đã hành động giống như điều tỷ-kheo ni này vừa nói không?

- Bạch ngài, con như thế nào đức Thế-tôn biết rõ mà.

- Này Dabba, giòng họ Dabba không phủ nhận như thế. Nếu ngươi có làm, hãy nói: “Có làm;” nếu ngươi không làm, hãy nói: “Không làm.”

- Bạch ngài, từ khi con được sanh ra, con không bao giờ thấy mình là kẻ tầm cầu việc đôi lứa ngay cả trong lúc ngủ mơ, huống gì là tỉnh thức.

Sau đó, đức Thế-tôn đã bảo các tỷ-kheo rằng:

- Này các tỷ-kheo, như vậy thì các ngươi hãy trục xuất tỷ-kheo ni Mettiyā và hãy tra hỏi các tỷ-kheo này.

Nói xong điều ấy, đức Thế Tôn đã từ chỗ ngồi đứng dậy đi vào trú xá.

Sau đó, các tỷ-kheo ấy đã trục xuất tỷ-kheo ni Mettiyā. Khi ấy, các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka đã nói với các tỷ-kheo ấy điều này:

- Này các đại đức, chớ có trục xuất tỷ-kheo ni Mettiyā, cô ta không làm sai điều gì.Vì chúng tôi nổi giận, không hài lòng, có ý định loại trừ nên xúi giục cô ta thôi.

- Này các đại đức, có phải các vị bôi nhọ đại đức Dabba Mallaputta về tội pārājika (Bất cộng trụ) không có nguyên cớ?

- Này các đại đức, đúng vậy.

Các tỷ-kheo ít ham muốn, …(như trên)… Các vị ấy phàn nàn, phê phán, chê bai rằng:

- Vì sao các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka lại bôi nhọ đại đức Dabba Mallaputta về tội pārājika không có nguyên cớ?

Sau đó, các tỷ-kheo ấy đã trình sự việc ấy lên đức Thế Tôn. Khi ấy, đức Thế Tôn nhân lý do ấy, nhân sự kiện ấy đã triệu tập hội chúng tỷ-kheo lại và hỏi các tỷ-kheo nhóm Mettiya và Bhummajaka rằng:

- Này các tỷ-kheo, nghe nói các ngươi bôi nhọ Dabba Mallaputta về tội pārājika không có nguyên cớ, có đúng không vậy?

- Bạch Thế Tôn, đúng vậy.

Đức Phật Thế Tôn đã khiển trách rằng:

- Này những kẻ rồ dại, vì sao các ngươi lại bôi nhọ Dabba Mallaputta về tội pārājika không có nguyên cớ vậy? Này những kẻ rồ dại, sự việc này không đem lại niềm tin cho những kẻ chưa có đức tin, ...(như trên)... Và này các tỷ-kheo, các ngươi nên phổ biến điều học này như vầy: “Vị tỷ-kheo nào xấu xa, sân hận, bất bình vị tỷ-kheo (khác) rồi bôi nhọ về tội pārājika không có nguyên cớ (nghĩ rằng): ‘Chắc là ta có thể loại vị ấy ra khỏi Phạm hạnh này.’ Sau đó vào lúc khác, dầu được hỏi hoặc không được hỏi và sự tranh tụng ấy thật sự không có nguyên cớ, vị tỷ-kheo ấy (dầu có) thú nhận lỗi lầm (cũng) phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).”

[548] Giải nghĩa từ ngữ của điều học

Vị nào: là bất cứ vị nào ...(như trên)...

Tỷ-kheo: ...(như trên)... Vị này là “vị tỷ-kheo” được đề cập trong ý nghĩa này.

Vị tỷ-kheo: là vị tỷ-kheo khác.

Xấu xa, sân hận: bị nổi giận, không được hài lòng, không được thỏa mãn, có tâm giận dữ, sanh khởi lòng cay cú.

Bị bất bình:là bị bất bình do sự nổi giận ấy, do sự sân hận ấy, do sự không được hài lòng ấy, do sự không được thỏa mãn ấy.

Không có nguyên cớ nghĩa là không được thấy, không được nghe, không nghi ngờ.

Về tội pārājika: về bất cứ điều nào thuộc về bốn điều.

Bôi nhọ: hoặc là buộc tội, hoặc là bảo người buộc tội.

Chắc là ta có thể loại trừ vị ấy ra khỏi Phạm hạnh này: Ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi trạng thái tỷ-kheo, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi pháp sa-môn, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi giới uẩn, ta có thể loại trừ (vị ấy) ra khỏi đức tính khắc khổ.

[549] Sau đó vào lúc khác: đã bôi nhọ trong giây phút nào thì trải qua vào giây phút ấy, vào khoảng thời gian ấy, vào thời điểm ấy.

Được hỏi: đã bôi nhọ với sự việc nào thì được hỏi về sự việc ấy.

Không được hỏi: không được bất cứ ai đề cập đến.

[550] Sự tranh tụng nghĩa là có bốn sự tranh tụng: Sự tranh tụng liên quan đến tranh cãi, sự tranh tụng liên quan đến khiển trách, sự tranh tụng liên quan đến tội, sự tranh tụng liên quan đến nhiệm vụ.

[551] Và vị tỷ-kheo ấy (dầu có) thú nhận lỗi lầm: Tôi đã nói điều rỗng không, tôi đã nói điều dối trá, tôi đã nói điều không thật, tôi đã nói điều tôi không biết.

Tội Tăng tàng (Saṅghādisesa): ...(như trên)... vì thế được gọi là “tội Tăng tàng.”

[552] Các trường hợp phạm tội

Vị ấy đã không thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[553] Vị ấy đã không thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy, đã nghe, và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe và đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghe rằng: “Vị kia phạm tội cpārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe, đã nghi ngờ, và đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ và đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ, đã thấy, và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[554] Vị ấy đã thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ và đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...” nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[555] Vị ấy đã thấy vị kia đang phạm tội pārājika, và hoài nghi về việc đã thấy, không tin việc đã thấy, không nhớ việc đã thấy, quên đi việc đã thấy; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã thấy và đã nghe ...(như trên)... Ta đã thấy và đã nghi ngờ ...(như trên)... Ta đã thấy, đã nghe, và đã nghi ngờ ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...

Vị ấy đã nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika,” và hoài nghi về việc đã nghe, không tin việc đã nghe, không nhớ việc đã nghe, quên đi việc đã nghe; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghe và đã nghi ngờ ...(như trên)... Ta đã nghe và đã thấy ...(như trên)... Ta đã nghe, đã nghi ngờ, và đã thấy ngươi phạm tội pārājika, ...(như trên)...

Vị ấy đã nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika,” và hoài nghi về việc đã nghi ngờ, không tin việc đã nghi ngờ, không nhớ việc đã nghi ngờ, quên đi việc đã nghi ngờ; nếu buộc tội vị kia rằng: “Ta đã nghi ngờ và đã thấy ...(như trên)... Ta đã nghi ngờ và đã nghe ...(như trên)... Ta đã nghi ngờ, đã thấy, và đã nghe ngươi phạm tội pārājika, ngươi không phải là sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[556] Vị ấy đã không thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị thấy là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[557] Vị ấy đã không thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị thấy và ngươi đã bị nghe ...(như trên)... Ngươi đã bị thấy và ngươi đã bị nghi ngờ ...(như trên)... Ngươi đã bị thấy, ngươi đã bị nghe, và ngươi đã bị nghi ngờ là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghe và ngươi đã bị nghi ngờ ...(như trên)... Ngươi đã bị nghe và ngươi đã bị thấy ...(như trên)... Ngươi đã bị nghe, ngươi đã bị nghi ngờ, và ngươi đã bị thấy là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã không nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ và ngươi đã bị thấy ...(như trên)... Ngươi đã bị nghi ngờ và ngươi đã bị nghe ...(như trên)... Ngươi đã bị nghi ngờ, ngươi đã bị thấy, và ngươi đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[558] Vị ấy đã thấy vị kia đang phạm tội pārājika; nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)... Ngươi đã bị nghi ngờ là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)... Ngươi đã bị nghe và ngươi đã bị nghi ngờ là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã nghe rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ ...(như trên)...” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị thấy ...(như trên)...” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ và ngươi đã bị thấy là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

Vị ấy đã nghi ngờ rằng: “Vị kia phạm tội pārājika;” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị thấy là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghe ...(như trên)...” nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị thấy và ngươi đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ...(như trên)...” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[559] Vị ấy đã thấy vị kia đang phạm tội pārājika, và hoài nghi về việc đã thấy, không tin việc đã thấy, không nhớ việc đã thấy, quên đi việc đã thấy; ...(như trên)... và hoài nghi về việc đã nghe, không tin việc đã nghe, không nhớ việc đã nghe, quên đi việc đã nghe; ...(như trên)... và hoài nghi về việc đã nghi ngờ, không tin việc đã nghi ngờ, không nhớ việc đã nghi ngờ, quên đi việc đã nghi ngờ; nếu cho người buộc tội vị kia rằng: “Ngươi đã bị nghi ngờ và ngươi đã bị thấy ...(như trên)...” “Ngươi đã bị nghi ngờ và ngươi đã bị nghe ...(như trên)...” “Ngươi đã bị nghi ngờ, ngươi đã bị thấy, và ngươi đã bị nghe là đã phạm tội pārājika, ngươi không phải là sa-môn, ngươi không phải là Thích tử, không còn lễ Uposatha, lễ Pavāraṇā, hay là hành sự của hội chúng với ngươi nữa” thì vị ấy phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) theo từng lời nói.

[560] Sự ghi nhận là trong sạch trong khi là không trong sạch.

Sự ghi nhận là không trong sạch trong khi là trong sạch.

Sự ghi nhận là không trong sạch trong khi là không trong sạch.

Sự ghi nhận là trong sạch trong khi là trong sạch.

[561] Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc 97 và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc.

[562] Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì vô tội.

Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc.

[563] Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội tác ác (dukkaṭa).

Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì vô tội.

Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị không trong sạch là người đã vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là không trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc.

[564] Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa) và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định loại trừ, rồi nói lời (buộc tội) thì phạm tội Tăng tàng (Saṅghādisesa).

Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi chưa thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc và tội tác ác (dukkaṭa).

Vị trong sạch là người không vi phạm bất cứ tội pārājika nào. Nếu (nguyên cáo) có sự ghi nhận vị ấy là trong sạch, khi đã thỉnh ý (để buộc tội), có ý định lăng mạ, rồi nói lời (mắng nhiếc) thì phạm tội nói lời mắng nhiếc.

[565] Các trường hợp không phạm tội

Vị có sự ghi nhận là không trong sạch đối với vị trong sạch, vị có sự ghi nhận là không trong sạch đối với vị không trong sạch, vị bị điên, vị vi phạm đầu tiên thì vô tội.

Dứt điều Tăng tàng (Saṅghādisesa) thứ tám.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.