Bàng Uẩn Ngữ Lục

Bài Số 160

難 復 難

Nan phục nan 持 心 離 欲 貪 涅 槃 Trì tâm ly dục tham Niết Bàn 一 向 他 方 求 淨 土 Nhất hướng tha phương cầu tịnh thổ 若 論 實 行 不 相 關 Nhược luận thực hành bất tướng quan 枉 用 工 夫 來 去 苦 Uổng dụng công phu lai khứ khổ 畢 竟 到 頭 空 色 還 Tất cánh đáo đầu không sắc hoàn.

Dịch :

Khó càng khó Giữ tâm, lìa dục tham Niết Bàn Chỉ một hướng thôi cầu Tĩnh thổ Nếu luận thực hành, chẳng tương quan Uổng dụng công phu bỏ lao khổ Cuối cùng công sức lại là không.

Bài Số 161

易 復 易

Dị phục dị

即 此 五 陰 成 真 智 Tức thử ngũ âm thành chân trí 十 方 世 界 一 乘 同 Thập phương thế giới nhất thừa đồng 無 相 法 身 豈 有 二 Vô tướng pháp thân khởi hữu nhị 若 捨 煩 惱 覓 菩 提 Nhược xả phiền não mịch Bồ đề 不 知 何 方 有 佛 地 Bất tri hà phương hữu Phật địa.

Dịch :

Dễ lại dễ

Ví năm ấm biến thành chân trí Mười phương thế giới, một thừa thôi Há hai pháp thân khi vô tướng Bỏ phiền não, kiếm Bồ Đề rồi Không biết đất Phật ở đâu đây ?

Bài Số 162

正 中 正

Chánh trung chánh 心 王 如 如 六 根 瑩 Tâm vương như như lục căn oánh 六 塵 空

Lục trần không 六 識 淨

Lục thức tịnh 六 六 三 十 六

Lục lục tam thập lục 同 歸 大 圓 鏡

Đồng quy đại viên kính.

Dịch :

Chánh trung chánh Tâm vương như như sáu căn báu Sáu căn tĩnh và sáu không trần Sáu lần sáu là ba mươi sáu Sẽ cùng ở chỗ Đại cảnh viên.

Bài Số 163

種 善 根 深

Chúng thiện căn thâm 同 塵 塵 不 侵

Đồng trần trần bất xâm 非 關 塵 不 染

Phi quan trần bất nhiễm 自 是 我 無 心

Tự thị ngã vô tâm 無 心 心 不 起

Vô tâm tâm bất khởi 超 三 越 十 地

Siêu tam việt thập địa 究 竟 真 如 果

Cứu cánh chân như qủa 到 頭 祇 箇 是

Đáo đầu kỳ cá thị.

Dịch :

Trồng thiện căn rất thâm Cùng trần, trần chẳng xâm Chẳng quan trần chẳng nhiễm Đều là tôi, vô tâm Vô tâm, tâm chẳng khởi Vượt mười địa, ba giới Cứu cánh quả chân như Cuối cùng là cái ấy.

Bài Số 164

阿 難 貝 多 葉

A Nan bối đa diệp 持 來 數 千 劫

Trì lai số thiên kiếp 七 寶 藏 中 付 迦 葉 Thất bảo tạng trung phó Ca Diệp 分 為 十 二 部

Phận vi thập nhị bộ 析 作 三 乘 法

Tích tác tam thừa pháp.

Dịch :

A Nan nhiều lá Bối Giữ hơn ngàn kiếp đời Bẩy tạng trao Ca Diếp Phân mười hai bộ thôi Thành ba giới liên tiếp.

Bài Số 165

非 故 亦 非 新

Phi cố diệc phi tân 應 化 隨 緣 百 億 身 Ứng hoá tuỳ duyên bách ức thân 若 有 真 如 一 合 相 Nhược hữu chân như nhất hợp tướng 一 億 還 同 一 聚 塵 Nhất ức hoàn đồng nhất tụ trần.

Dịch :

Chẳng cũ cũng chẳng mới Ứng hóa bách ức thân Nếu có một hợp tướng Chỉ còn một tụ trần.

Bài Số 166

無 事 失 卻 心

Vô sự thất khước tâm 走 向 門 前 覓

Tẩu hướng môn tiền mịch 借 問 舊 知 識

Tá vấn cựu tri thức 寂 絕 無 蹤 跡

Tịch tuyệt vô tung tích 卻 歸 堂 上 審 思 看 Khước quy đường thượng thẩm tư khán 改 卻 眾 生 稱 心 安 Cải khước chúng sanh xứng tâm an 不 能 出 外 求 知 識 Bất năng xuất ngoại cầu tri thức 自 向 家 中 入 涅 槃 Tự hướng gia trung nhập Niết Bàn 大 丈 夫

Đại trượng phu 昔 日 有

Tích nhật hữu 今 日 無

Kim nhật vô

家 計 破 除 盡

Gia kế phá trừ tận 贖 得 一 群 奴

Thục đắc nhất quần nô 奴 婢 有 六 人

Nô tỳ hữu lục nhân 一 人 有 六 口

Nhất nhân hữu lục khẩu 六 六 三 十 六

Lục lục tam thập lục 常 隨 我 前 後

Thường tuỳ ngã tiền hậu 我 亦 不 拘 伊

Ngã diệc bất câu y 伊 亦 不 敢 走

Y diệc bất cảm tẩu 若 道 菩 提 難

Nhược đạo bồ đề nạn 菩 提 亦 不 難

Bồ đề diệc bất nạn 少 欲 知 足 毛 頭 寬 Thiểu dục tri túc mao đầu khoan 遠 離 財 色 神 自 安 Viễn ly tài sắc thần tự an 分 明 了 見 三 塗 苦 Phân minh liễu kiến tam đồ khổ 世 上 名 聞 不 相 關。 Thế thượng danh văn bất tương quan .

Dịch :

Vô sự mất cả tâm Chạy ra cửa trước tìm Hỏi han thiện tri thức Chẳng thể thấy dấu chim Quay về nhà mà nghĩ Đổi chúng sinh an tâm Chẳng ra tìm tri thức Ở nhà vào Niết Bàn Trượng phu ngày trước có Thì lại không ngày nay Gia kế đã trừ tận Chuộc lại bọn tớ thôi Sáu người gồm tỳ nữ Một người có sáu mồm Sáu lần sáu ba mươi sáu Theo tôi cạnh một bên Tôi chẳng buộc chúng lại Chúng chẳng dám xa tôi Nếu nói Bồ Đề khó Bồ Đề nào khó đây Ít tham tự biết đủ Xa sắc, tài thần an Rõ ràng ba đường khổ Đời rằng chẳng tương quan.

Bài Số 167

余 有 一 大 衣

Dư hữu nhất đại y 非 是 世 間 絹

Phi thị thế gian quyến 眾 色 染 不 著

Chúng sắc nhiễm bất trước 晶 晶 如 素 練

Tinh tinh như tố luyện 裁 時 不 用 刀

Tài thời bất dụng đao 縫 時 不 用 線

Phùng thời bất dụng tuyến 常 持 不 離 身

Thường trì bất ly thân 有 人 自 不 見

Hữu nhân tự bất kiến 三 千 世 界 遮 寒 暑 Tam thiên thế giới già hàn thử 無 情 有 情 悉 覆 遍 Vô tình hữu tình tất phúc biến 如 能 持 得 此 大 衣 Như năng trì đắc thử đại y 披 了 直 入 空 王 殿 Phi liễu trực nhập không vương điện 思 思 低 思 思

Tư tư đê tư tư 自 歎 一 雙 眉

Tự than nhất song mi 向 他 勝 地 坐

Hướng tha thắng địa toạ 萬 事 總 不 知

Vạn sự tổng bất tri 六 識 若 似 眉

Lục thức nhược tự mi 即 得 不 思 議

Tức đắc bất tư nghị 六 識 若 嫌 眉

Lục thức nhược hiềm mi 論 時 沒 腦 癡

Luận thời một não si 伊 若 去 卻 眉

Y nhược khứ khước mi 即 被 世 人 欺

Tức bị thế nhân khi 饒 你 六 識 嘍 囉 漢 成 乞 索 兒 Nhiêu nễ lục thức lâu la hán thành khất tác nhi.

Dịch :

Tôi có một áo lớn Chẳng may bằng lụa đời Các mầu không nhuộm được Vẫn cứ trắng tinh thôi Không dùng dao lúc cắt Không dùng chỉ khi may Chẳng rời thân khi mặc Có người tự chẳng hay Ba ngàn thế giới che ấm lạnh Vô tình, hữu tình biết cả rồi Nếu như áo này có thể mặc Thì Không vương điện vào như chơi Suy nghĩ, lại suy nghĩ Tự than, cau đôi mi Ngồi thiền nếu có thắng Vạn sự có biết gì Sáu thức nếu giống mi Thì chẳng phải nghĩ suy Nếu sáu thức mà ghét Khi bàn sẽ bị si Nếu ông chẳng có mi Sẽ bị đời khinh rẻ Sáu thức thành ăn mày.

Bài Số 168

行 路 易

Hành lộ dị

行 路 易

Hành lộ dị

內 外 中 間 依 本 智 Nội ngoại trung gian y bổn trí 本 智 無 情 法 不 生 Bổn trí vô tình pháp bất sanh 無 生 即 是 入 正 理 Vô sanh tức thị nhập chính lý 非 色 非 心 放 一 光 Phi sắc phi tâm phóng nhất quang 空 裡 優 曇 顯 心 地 Không lý ưu đàm hiển tâm địa 名 為 智

Danh vi trí

智 為 尊

Trí vi tôn

心 智 通 同 達 本 源 Tâm trí thông đồng đạt bổn nguyên 萬 物 同 歸 不 二 門 Vạn vật đồng quy bất nhị môn 有 非 有 兮 理 常 存 Hữu phi hữu hề lý thường tồn 無 非 無 兮 無 有 根 Vô phi vô hề vô hữu căn 未 來 諸 佛 亦 如 是 Vị lai chư Phật diệc như thị 現 在 還 同 古 世 尊。 Hiện tại hoàn đồng cổ Thế Tôn 三 世 俱 皆 無 別 道 Tam thế câu giai vô biệt đạo 佛 佛 相 授 至 今 傳 Phật Phật tương thụ chí kim truyền.

Dịch :

Đường đi dễ lắm, dễ đi đường Trong, ngoài, trung gian, theo bản trí Bản trí vô tình, pháp chẳng sinh Không sinh chính là vào chân lý Không sắc, không tâm, phóng hào quang Ưu đàm trong không, hiển tâm địa Danh gọi là trí, trí đáng tôn Tâm trí tương đồng đạt gốc nghĩa Vạn vật đồng quy môn bất nhị Có, không chân lý thường còn Căn chẳng có hề, không căn có Bản lai chư Phật và Thế Tôn Chư Phật ngày nay đều thế đó Ba đời chư Phật chẳng khác đường Phật, Phật tương truyền đều vậy cả.

Bài Số 169

珠 從 藏 中 現

Châu tùng tang trúng hiện 顯 赫 呈 光 輝

Hiển hách trình quang huy 昔 日 逃 走 為 窮 子 Tích nhật đào tẩu vi cùng tử 今 日 還 家 作 富 兒 Kim nhật hoàn gia tác phú nhi.

Dịch :

Châu từ bảo tàng hiện Trình chiếu ánh quang huy Ngày trước là cùng tử Ngày nay là phú nhi.

Bài Số 170

心 依 真 智

Tâm y chân trí 理 逐 心 行

Lý trục tâm hành 理 智 無 礙

Lý trí vô ngại 心 亦 無 生

Tâm diệc vô sanh 迷 即 有 我

Mê tức hữu ngã 悟 即 無 情

Ngộ tức vô tình 通 達 大 智

Thông đạt đại trí 諸 法 不 成

Chư pháp bất thành 五 神 無 主

Ngũ thần vô chủ 六 國 安 寧

Lục quốc an ninh 七 死 弗 受

Thất tử phất thụ 八 鏡 圓 明

Bát kính viên minh 隨 宜 善 化

Tuỳ nghi thiện hoá 總 合 佛 經

Tổng hợp Phật kinh 過 即 已 過

Quá tức dĩ quá 更 莫 再 尋

Cánh mạc tái tầm 現 在 不 住

Hiện tại bất trú 念 念 勿 侵

Niệm niệm vật xâm 未 來 未 至

Vị lai vị chí 亦 莫 預 斟

Diệc mạc dự châm 既 無 三 世

Ký vô tam thế 心 同 佛 心

Tâm đồng Phật tâm 依 空 默 用

Y không mặc dụng 即 是 行 深

Tức thị hành thâm 無 有 少 法

Vô hữu thiểu pháp 觸 目 平 任

Xúc mục bình nhiệm 無 戒 可 持

Vô giới khả trì 無 垢 可 淨

Vô cấu khả tịnh 洞 達 虛 心

Động đạt hư tâm 法 無 壽 命

Pháp vô thọ mệnh 若 能 如 是

Nhược năng như thị 圓 通 究 竟

Viên thông cứu cánh.

Dịch :

Tâm theo chân trí Lý theo tâm hành Tâm trí không ngại Tâm cũng không sinh Mê tức có ngã Ngộ thì vô tình Thông đạt đại trí Mọi pháp chẳng thành Năm thần không chủ Sáu nước an ninh Bẩy chết không thọ Thức tám viên minh Làm thiện tùy nghi Đều hợp kinh Phật Qua rồi cho qua Đừng tìm đồ mất Không trú hiện tại Mọi niệm không ra Tương lai chưa tới Chớ có đoán mò Đã không tam thế Cùng một Phật tâm Theo không mà dụng Tức thì hành thâm Chẳng có biện pháp Xúc, mạc tự nhiên Không giới để giữ Không trần khả yên Trong động tâm đạt Thọ mạng pháp không Nếu được như thế Cứu cánh viên thông.

Bài Số 171

余 家 久 住 山

Dư gia cửu trú sơn 早 已 離 城 市

Tảo dĩ ly thành thị 草 屋 有 三 間

Thảo ốc hữu tam gian 一 間 長 丈 二

Nhất gian trưởng trượng nhị 一 間 安 葛 五

Nhất gian an cát ngũ 一 間 塵 六 四

Nhất gian trần lục tứ 余 家 自 內 房

Dư gia tự nội phòng 終 日 閑 無 事

Chung nhật nhàn vô sự 昨 因 黑 月 二 十 五 Tạc nhân hắc nguyệt nhị thập ngũ 初 夜 飲 酒 醉

Sơ dạ ẩm tửu tuý 兩 人 相 渾 雜

Lưỡng nhân tướng hồn tạp 種 種 調 言 氣

Chủng chủng điều ngôn khí 余 家 不 柰 煩

Dư gia bất nại phiền 放 火 燒 屋 積

Phóng hoả thiêu ốc tích 葛 五 成 灰 燼

Cát ngũ thành hôi tẫn 塵 六 無 一 二

Trần lục vô nhất nhị 有 物 蕩 淨 盡

Hữu vật đãng tịnh tận 惟 餘 空 閑 地

Duy dư không nhàn địa 自 身 赤 裸 裸

Tự thân xích loã loã 體 上 無 衣 被

Thể thượng vô ý bị 更 莫 憂 盜 賊

Cánh mạc ưu đạo tặc 逍 遙 安 樂 睡

Tiêu diêu an lạc thuỵ 一 等 被 火 燒

Nhất đẳng bị hoả thiêu 同 行 不 同 利

Đồng hành bất đồng lợi.

Dịch :

Nhà tôi lâu ở non Sớm đã xa thành thị Nhà cỏ có ba gian Một gian dài trượng nhị Một gian an căn ngũ Một gian trần lục, tứ Trong nhà có nội phòng Cả ngày nhàn vô sự Nhân hai nhăm tháng đen Uống rượu đã say mèm Hai người tưởng hỗn tạp Nói toàn là khí ngôn Tôi chẳng hề lo ngại Phóng hỏa đốt nhà gianh Năm căn thành tro bụi Không một, hai, sáu trần Có vật không có tĩnh Riêng tôi chỉ có nhàn Tự thân mình đỏ hỏn Áo quần chẳng có mang Chẳng lo gì đạo tặc Yên lòng ngủ chẳng lo Nếu có bị lửa đốt Đồng hành, lợi lộc gì !

Bài Số 172

出 一 屋

Xuất nhất ốc 入 一 屋

Nhập nhất ốc 來 來 去 去 教 他 哭 Lai lai khứ khứ giáo tha khốc 來 去 祇 為 貪 瞋 癡 Lai khứ kỳ vi tham sân si 于 今 悟 罷 須 知 足 Vu kim ngộ bãi tu tri túc 知 足 常 須 達 本 源 Tri túc thường tu đạt bổn nguyên 去 卻 昔 時 惡 知 識 Khứ khước tích thời ác tri thức 惡 知 識

Ác tri thức

將 伊 作 手 力

Tướng y tác thủ lực 法 施 無 前 後

Pháp thi vô tiền hậu 共 護 無 生 國

Cộng hộ vô sanh quốc.

Dịch :

Ra khỏi nhà, vào một căn nhà Đi đi, đến đến, dậy khóc nhè Chỉ là tham, sân, si đó nhé Biết đù thường tu được gốc nè Bỏ qua tất cả ác tri thức Chỉ biến ông thành trợ thủ mình Thi pháp không sau cũng không trước Cùng nhau hỗ trợ nước vô sinh.

Hết