Bàng Uẩn Ngữ Lục

Bài Số 42

教 君 殺 賊 法

Giáo quân sát tặc pháp 不 用 苦 多 方

Bất dụng khổ đa phương 慧 劍 當 心 剌

Tuệ kiếm đương tâm thích 心 亡 法 亦 亡

Tâm vong pháp diệc vong 心 亡 極 樂 國

Tâm vong cực lạc quốc 法 亡 即 西 方

Pháp vong tức tây phương 賊 為 象 馬 用

Tặc vi tượng mã dụng 神 自 作 空 王

Thần tự tác không vương.

Dịch :

Dạy ông phép giết giặc Không phải dùng nhiều phương Dùng kiếm tuệ mà thích Tâm vong pháp cũng vong Tâm vong nước Cực lạc Pháp vong là Tây phương Dùng voi ngựa là giặc Thần tự làm không vương.

Bài Số 43

睡 來 展 腳 睡

Thuỵ lai triển giác thuỵ 悟 理 起 題 詩

Ngộ lý khởi đề thi 詩 中 無 別 意

Thi trung vô biệt ý 唯 勸 破 貪 癡

Duy khuyến phá tham si 貪 瞋 癡 若 盡

Tham sân si nhược tận 便 是 世 尊 兒

Tiện thị thế tôn nhi 無 煩 問 師 匠

Vô phiền vấn sư tượng 心 王 應 自 知

Tâm vương ứng tự tri.

Dịch :

Lúc ngủ ruỗi chân ngủ Ngộ lý khởi đề thi Trong thi không ý khác Chỉ khuyên phá tham si Tham sân si trừ hết Thì là con Như Lai Không cần hỏi thầy giỏi Tâm vương tự mình hay.

Bài Số 44

行 學 非 真 道

Hành học phi chân đạo 徒 勞 神 與 軀

Đồ lao thần dữ khu 千 里 尋 月 影

Thiên lý tầm nguyệt ảnh 終 是 枉 工 夫

Chung thị uổng công phu 不 悟 緣 聲 色

Bất ngộ duyên thanh sắc 當 今 學 者 疏

Đương kim học giả sớ 但 看 起 滅 處

Đản khan khởi diệt xứ 此 箇 是 真 如

Thử cá thị chân như.

Dịch :

Học hành chẳng đạo thật Chỉ khổ tâm và thân Tìm bóng trăng ngàn dậm Thật chỉ là uổng công Duyên thanh, sắc đâu ngộ Nay những người học sơ Khi thấy chỗ khởi diệt Đó chính là Chân Như.

Bài Số 45

四 大 本 無 情

Tứ đại bổn vô tình 清 虛 無 色 聲

Thanh hư vô sắc thanh 達 人 悟 空 理

Đạt nhân ngộ không lý 知 法 本 無 生

Tri pháp bổn vô sanh 諸 佛 常 現 前

Chư Phật thường hiện tiền 妙 德 亦 同 行

Diệu đức diệc đồng hành 無 無 無 障 礙

Vô vô vô chướng ngại 心 牛 不 肯 耕

Tâm ngưu bất khẳng canh.

Dịch :

Vô tình là tứ đại Thanh hư không sắc thanh Người đạt ngộ không lý Biết pháp vốn vô sinh Chư Phật thường hiện trước Diệu đức cũng đồng hành Không không không chướng ngại Tâm trâu chẳng chịu canh.

Bài số 46

日 用 事 無 別

Nhật dụng sự vô biệt 惟 吾 自 偶 偕

Duy ngô tự ngẫu giai 頭 頭 非 取 捨

Đầu đầu phi thủ xả 處 處 勿 張 乖

Xứ xứ vật trương quai 朱 紫 誰 為 號

Chu tử thùy vi hiệu 丘 山 絕 點 埃

Khâu sơn tuyệt điểm ai 神 通 並 妙 用

Thần thông tịnh diệu dụng 運 水 與 搬 柴

Vận thủy dữ ban sài.

Dịch :

Việc hàng ngày không khác Riêng tôi tự thấy vui Mọi việc chẳng nắm, bỏ Mọi chốn chẳng nghịch, suôi Đỏ tía ai ra hiệu Gò núi hết bụi đời Thần thông và diệu dụng Xách nước, bửa củi thôi.

Bài Số 47

識 業 人 稀 少

Thức nghiệp nhân hy thiểu 迷 途 者 眾 多

Mê đồ giả chúng đa 苦 中 生 樂 想

Khổ trung sanh lạc tưởng 無 喜 強 絃 歌

Vô hỷ cưỡng huyền ca 不 飲 尋 常 醉

Bất ẩm tầm thường tuý 昏 昏 溺 愛 河

Hôn hôn nịch ái hà 含 笑 造 殃 咎

Hàm tiếu tạo ương cữu 後 苦 莫 繇 他

Hậu khổ mạc dao tha.

Dịch :

Ít người biết đến nghiệp Kẻ mê thì nhiều à Trong khổ sinh lạc tưởng Không vui cố đàn ca Vẫn say dù không uống Mê mẩn trong ái hà Ngậm cười tạo tai họa Khổ, đừng trách người ta.

Bài Số 48

我 是 凡 夫 身

Ngã thị phàm phu thân 樂 說 真 如 理

Lạc thuyết chân như lý 為 性 不 慳 貪

Vi tính bất khan tham 常 行 平 等 施

Thường hành bình đẳng thi 凡 夫 事 有 為

Phàm phu sự hữu vi 佛 智 超 生 死

Phật trí siêu sanh tử 作 佛 作 凡 夫

Tác Phật tác phàm phu 一 切 自 繇 你

Nhất thiết tự dao nễ.

Dịch :

Tôi có thân phàm phu Vui nói lý Chân như Vì tánh chẳng tham luyến Thường bình đẳng mà cho Chuyện phàm là hữu vi Trí Phật vượt sinh tử Làm Phật, làm phàm phu Đều tự mình tất cả.

Bài Số 49

名 相 本 來 無

Danh tướng bổn lai vô 迷 人 意 欲 須

Mê nhân ý dục tu 須 時 權 為 說

Tu thời quyền vi thuyết 迷 過 患 須 除

Mê quá hoạn tu trừ 般 若 無 是 非

Bát nhã vô thị phi 無 實 亦 無 虛

Vô thực diệc vô hư 八 萬 四 千 卷

Bát vạn tứ thiên quyển 終 歸 同 一 如

Chung quy đồng nhất như.

Dịch :

Vốn là vô danh tướng Người mê cứ muốn tu Lúc tu cần phải nói Bệnh mê cần phải trừ Bát nhã chả sai đúng Không thật cũng không hư Tám vạn bốn ngàn pháp Đều trở về nhất như.

Bài Số 50

人 有 一 卷 經

Nhân hữu nhất quyển kinh 無 相 亦 無 名

Vô tướng diệc vô danh 無 人 能 轉 讀

Vô nhân năng chuyển độc 有 我 不 能 聽

Hữu ngã bất năng thính 如 能 轉 讀 得

Như năng chuyển độc đắc 入 理 契 無 生

Nhập lý khế vô sanh 非 論 菩 薩 道

Phi luận bồ tát đạo 佛 亦 不 勞 成

Phật diệc bất lao thành.

Dịch :

Người có một cuốn kinh Vô tướng lại vô sanh Không ai có thể đọc Có ngã chẳng nghe thanh Nếu như có thể đọc Hiểu lý khế vô sanh Chẳng những là Bồ Tát Ngay Phật cũng dễ thành.

Bài Số 51

意 根 無 自 性

Ý căn vô tự tánh 萬 法 本 來 虛

Vạn pháp bổn lai hư 外 塵 都 不 有

Ngoại trần đô bất hữu 三 界 自 然 無

Tam giới tự nhiên vô 五 蘊 今 何 在

Ngũ uẩn kim hà tại 盡 總 入 無 餘

Tận tổng nhập vô dư 河 沙 過 去 佛

Hà sa quá khứ Phật 並 在 一 毛 如

Tịnh tại nhất mao như.

Dịch :

Ý căn không tự tánh Vạn pháp vốn là hư Ngoại trần vốn không có Ba giới tự nhiên vô Năm uẩn nay đâu nhỉ Đều vào cõi vô dư Hà sa quá khứ Phật Đều tại một lông tơ.

Bài Số 52

欲 得 真 醍 醐

Dục đắc chân đề hồ 三 毒 須 去 除

Tam độc tu khứ trừ 嗅 無 酥 酪 氣

Khứu vô tô lạc khí 自 見 如 意 珠

Tự kiến như ý châu 劫 火 燒 不 然

Kiếp hoả thiêu bất nhiên 泛 海 浪 中 浮

Phiếm hải lãng trung phù 昔 日 強 索 者

Tích nhật cưỡng tác giả 今 日 作 他 奴

Kim nhật tác tha nô.

Dịch :

Muốn được đề hồ thật Ba độc phải khử trừ Không ngửi mùi Tô Lạc Tự thấy như ý châu Kiếp hỏa thiêu chẳng được Trên sông nước nổi trôi Ngày xưa là kẻ mạnh Ngày nay là nô tài.

Bài Số 53

智 度 本 來 如

Trí độ bổn lai như 眾 生 病 盡 除

Chúng sanh bệnh tận trừ 又 度 作 護 法

Hựu độ tác hộ pháp 一 切 入 無 餘

Nhất thiết nhập vô dư 過 去 恆 沙 佛

Quá khứ hằng sa Phật 皆 同 此 一 途

Giai đồng thử nhất đồ 如 能 達 此 理

Như năng đạt thử lý 凡 夫 非 凡 夫

Phàm phu phi phàm phu.

Dịch :

Trí độ vốn là như Chúng sinh bệnh phải trừ Lại độ làm hộ pháp Tất cả vào vô dư Quá khứ hằng sa Phật Cùng một con đường đi Nếu đạt được lý đó Phàm phu đâu phàm phu.

Bài Số 54

入 理 如 箭 射

Nhập lý như tiễn xạ 尋 文 轉 相 背

Tầm văn chuyển tương bối 直 道 不 肯 行

Trực đạo bất khẳng hành 識 路 成 迷 退

Thức lộ thành mê thoái 心 王 不 了 事

Tâm vương bất liễu sự 公 臣 生 執 礙

Công thần sanh chấp ngại 為 此 一 群 賊

Vi thử nhất quần tặc 生 死 如 踏 碓

Sanh tử như đạp đối.

Dịch :

Thiền lý như tên bắn Tìm văn như xoay lưng Không chịu đi đường thẳng Mê man bị lạc đường Tâm vương chả xong chuyện Khiến lòng thiền ngại ngần Do đó một đám giặc Sinh tử cối xoay vần.

Bài Số 55

耳 聞 他 罵 詈

Nhĩ văn tha mạ lỵ 心 知 口 莫 對

Tâm tri khẩu mạc đối 惡 亦 不 須 嫌

Ác diệc bất tu hiềm 好 亦 不 須 愛

Hảo diệc bất tu ái 豁 達 無 關 津

Khoát đạt vô quan tân 虛 空 無 罣 礙

Hư không vô quái ngại 此 真 不 動 佛

Thử chân bất động Phật 亦 名 觀 自 在

Diệc danh quán tự tại.

Dịch :

Tai nghe lời mắng chửi Nhưng miệng không mua l ời Ác không cần phải ghét Tốt cũng chẳng thương ai Người đạt không cần bến Hư không chẳng ngại gì Đó là bất động Phật Quán Thế Âm đó mà !

Bài Số 56

仰 手 是 天 堂

Ngưỡng thủ thị thiên đường 覆 手 是 地 獄

Phúc thủ thị địa ngục 地 獄 與 天 堂

Địa ngục dữ thiên đường 我 心 都 不 屬

Ngã tâm đô bất thuộc 化 城 猶 不 止

Hoá thành do bất chỉ 豈 況 諸 天 福

Khởi huống chư thiên phước 一 切 都 不 求

Nhất thiết đô bất cầu 曠 然 無 所 得

Khoáng nhiên vô sở đắc.

Dịch :

Ngửa tay là thiên đường Sấp tay là địa ngục Địa ngục và thiên đường Tâm tôi đều không thuộc Hóa thành do không chỉ Huống chi là phước trời Chẳng cần gì tất cả Cho nên không được gì.

Bài Số 57

佛 有 一 等 慈

Phật hữu nhất đẳng từ 有 人 心 不 知

Hữu nhân tâm bất tri 一 切 皆 平 等

Nhất thiết giai bình đẳng 貧 富 總 憐 伊

Bần phú tổng lân y 富 者 你 莫 貪

Phú giả nễ mạc tham 貧 者 你 莫 癡

Bần giả nễ mạc si 無 貪 心 自 靜

Vô tham tâm tự tĩnh 無 癡 意 莫 思

Vô si ý mạc tư .

Dịch :

Lòng từ Phật bậc nhất Người có biết hay chăng Tất cả đều bình đẳng Giầu, nghèo cũng đều thương Xin ông đừng tham phú Nghèo khó cũng đừng chê Không tham tâm tự tĩnh Không si ý không tư.

Bài Số 58

一 日 復 一 日

Nhất nhật phục nhất nhật 百 年 漸 漸 畢

Bách niên tiệm tiệm tất 急 急 除 妄 想

Cấp cấp trừ vọng tưởng 無 念 成 真 佛

Vô niệm thành chân phật 更 莫 苦 攀 緣

Cánh mạc khổ phan duyên 窺 他 世 上 物

Khuy tha thế thượng vật 忽 然 無 常 至

Hốt nhiên vô thường chí 累 劫 出 不 得

Luỹ kiếp xuất bất đắc.

Dịch :

Một ngày lại một ngày Trăm năm dần dần hết Vọng tưởng phải loại ngay Vô niệm thành Phật thật Chớ dính vào duyên khổ Cứ xem vật trên đời Bỗng nhiên vô thường tới Kiếp nào ra khỏi đây ?

Bài Số 59

慚 愧 一 雙 耳

Tàm quý nhất song nhĩ 常 思 解 脫 聲

Thường tư giải thoát thanh 若 論 俗 語 話

Nhược luận tục ngữ thoại 實 是 不 能 聽

Thực thị bất năng thính 聞 財 耳 不 納

Văn tài nhĩ bất nạp 聞 色 心 不 生

Văn sắc tâm bất sanh 不 受 有 無 語

Bất thụ hữu vô ngữ 何 慮 不 惺 惺

Hà lự bất tỉnh tỉnh.

Dịch :

Một đôi tai hổ thẹn Thường nghĩ thanh nào ra Nếu bàn theo lời tục Thật là chẳng thể nghe Nghe của bịt tai lại Nghe tiếng tâm chẳng sanh Chẳng thọ không và có Sợ gì tâm chẳng minh ?

Bài Số 60

惡 心 滿 三 界

Ác tâm mãn tam giới 口 即 念 彌 陀

Khẩu tức niệm di đà 心 口 相 違 背

Tâm khẩu tướng vi bối 群 賊 轉 轉 多

Quần tặc chuyển chuyển đa 一 塵 起 萬 境

Nhất trần khởi vạn cảnh 倏 忽 遍 娑 婆

Thúc hốt biến Ta bà 色 聲 求 佛 道

Sắc thanh cầu Phật đạo 結 果 盡 成 魔

Kết quả tận thành ma.

Dịch :

Tâm ác đầy ba giới Miệng chuyên niệm Di Đà Miệng tâm đều nghịch lại Quần tặc chuyển nhiều mà Một bụi khởi vạn cảnh Bỗng biến thành Ta bà Sắc thanh cầu Phật Đạo Kết quả đều thành ma.

Bài Số 61

萬 法 從 心 起

Vạn pháp tùng tâm khởi 心 生 萬 法 生

Tâm sanh vạn pháp sanh 法 生 有 日 了

Pháp sanh hữu nhật liễu 來 去 枉 虛 行

Lai khứ uổng hư hành 寄 語 修 道 人

Ký ngữ tu đạo nhân 空 生 有 莫 生

Không sanh hữu mạc sanh 如 能 達 此 理

Như năng đạt thử lý 不 動 出 深 坑

Bất động xuất thâm kháng.

Dịch :

Vạn pháp từ tâm sinh Tâm sinh vạn pháp sinh Pháp sinh có ngày tận Tới lui uổng hư hành Chuyển cho người học đạo Có sinh và không sinh Nếu đạt được lý này Không động ra khỏi hang.

Bài Số 62

佛 亦 不 離 心

Phật diệc bất ly tâm 心 亦 不 離 佛

Tâm diệc bất ly Phật 心 寂 即 菩 提

Tâm tịch tức bồ đề 心 然 即 有 物

Tâm nhiên tức hữu vật 物 即 變 成 魔

Vật tức biến thành ma 無 即 無 諸 佛

Vô tức vô chư Phật 若 能 如 是 用

Nhã năng như thị dụng 十 八 從 何 出

Thập bát tùng hà xuất.

Dịch :

Phật cũng chẳng lìa tâm Tâm cũng chẳng lìa Phật Bồ Đề là tịnh t âm Tâm nhiên tức có vật.

Vật nếu biến thành ma Vô là vô chư Phật Nếu làm được như t hật Mười tám ở đâu ra ?

Bài Số 63

牽 牛 駕 空 車

Khiên ngưu giá không xa 共 入 無 為 宅

Cộng nhập vô vi trạch 無 為 宅 甚 寬

Vô vi trạch thậm khoan 眾 生 卻 嫌 窄

Chúng sanh khước hiềm trách 十 方 同 一 室

Thập phương đồng nhất thất 何 曾 有 間 隔

Hà tằng hữu gian cách 有 法 人 不 得

Hữu pháp nhân bất đắc 無 心 自 度 厄

Vô tâm tự độ ách.

Dịch :

Buộc trâu vào không xa Cùng vào vô vi nhà Chúng sinh nhà rất rộng Đều hoan hỷ tác gia Mười phương cùng một nhà Vì đâu có gián cách Có pháp, người đâu ta Vô tâm tự độ ách. 68 ---o0o---

Bài Số 64

寶 珠 內 衣 裡

Bảo châu nội ý lý 繫 來 無 量 時

Kích lai vô lượng thời 遇 六 惡 知 識

Ngộ lục ác tri thức 又 常 假 慈 悲

Hựu thường giả từ bi 牽 我 飲 欲 酒

Khiên ngã ẩm dục tửu 醉 臥 都 不 知

Tuý ngoạ đô bất tri 情 盡 酒 復 醒

Tình tận tửu phục tỉnh 自 見 本 道 師

Tự kiến bản đạ sư.

Dịch :

Ngọc báu trong quần áo Lúc buộc vô tận thời Gập sáu trí thức ác Lại thường giả từ bi Muốn tôi uống chút rượu Say nằm chẳng biết gì Hết rượu thì lại tỉnh Tự thấy bản đạo sư.

Bài Số 65

世 間 最 上 事

Thế gian tối thượng sự 唯 有 修 道 強

Duy hữu tu đạo cường 若 悟 無 生 理

Nhược ngộ vô sanh lý 三 界 自 消 亡

Tam giới tự tiêu vong 蘊 空 妙 德 現

Uẩn khôn diệu đức hiện 無 念 是 清 涼

Vô niệm thị thanh lương 此 即 彌 陀 土

Thử tức di đà thổ 何 處 覓 西 方

Hà xứ mịch tây phương.

Dịch :

Việc đời quan trọng nhất Là tu đạo rất cường Lý vô sinh nếu ngộ Ba giới tự tiêu vong.

Uẩn không diệu đức hiện Vô niệm là thanh lương Đây đất Di Đà Phật Nơi nào là Tây Phương.

Bài Số 66

凡 夫 智 量 狹

Phàm phu trí lương hiệp 妄 說 有 難 易

Vọng thuyết hữu nan dị 離 相 如 虛 空

Ly tướng như hư không 盡 契 諸 佛 智

Tận tiết chư Phật trí 戒 相 如 虛 空

Giới tướng như hư không 迷 人 自 作 持

Mê nhân tự tác trì 病 根 不 肯 拔

Bệnh căn bất khẳng bạt 執 是 弄 花 枝

Chấp thị lộng hoa chi.

Dịch :

Chí phàm phu nhỏ tí Nói vọng là nan, dị Ly tướng là hư không Chẳng khế chư Phật trí Hư không là giới tướng Người mê tự nắm ghì Tìm chẳng ra căn bệnh Chấp đùa cành hoa thôi.

Bài Số 67

淼 淼 長 江 水

Diểu diểu trường giang thuỷ 周 而 還 復 始

Chu nhi hoàn phục thuỷ 昏 昏 三 界 人

Hôn hôn tam giới nhân 輪 迥 亦 如 此

Luân quýnh diệc như thử 輪 迥 改 形 貌

Luân quýnh cải hình mạo 長 江 色 不 異

Trường giang sắc bất dị 改 貌 勞 神 識

Cải mạo lao thần thức 終 須 到 佛 地

Chung tu đáo Phật địa .

Dịch :

Sông Trường giang cuồn cuộn Trở về buổi ban sơ Mê man người ba giới Luân hồi như vậy ư !

Luân hồi thay hình dạng Trường giang sắc chẳng thay Cải dạng nhọc thần thức Tu đến đất Phật này.

Bài Số 68

有 人 嫌 龐 老

Hữu nhân hiềm bang lão 龐 老 不 嫌 他

Bàng lão bất hiềm tha 開 門 待 知 識

Khai môn đãi tri thức 知 識 不 來 過

Tri thức bất lai quá 心 如 具 三 學

Tâm như cụ tam học 塵 識 不 相 和

Trần thức bất tương hoà 一 丹 療 萬 病

Nhất đan liệu vạn bệnh 不 假 藥 方 多

Bất giả dược phương đa.

Dịch :

Có người ghét lão Uẩn Lão Uẩn chẳng ghét ai Mở cửa đợi trí thức Trí thức chẳng quá lai Tâm biết cả ba học Trần thức chẳng tương hòa Một viên chữa trăm bệnh Thuốc thật có nhiều toa.

Bài Số 69

一 宿 復 一 宿

Nhất tú phục nhất tú 光 陰 漸 漸 促

Quang âm tiệm tiệm xúc 報 你 心 王 道

Báo nễ tâm vương đạo 依 智 莫 依 識

Y trí mạc y thức 依 智 見 真 佛

Y trí kiến chân Phật 依 識 入 地 獄

Y thức nhập địa ngục 若 淪 六 趣 中

Nhược luân lục thú trung 受 苦 無 時 足

Thụ khổ vô thời túc.

Dịch :

Một đêm lại một đêm Quang âm dần dần xúc Bảo ông đường vua tâm Theo trí chẳng theo thức Theo trí thấy chân Phật Địa ngục, thức vào theo Nếu luận theo lục đạo Thọ khổ chẳng đủ đeo.

Bài Số 70

世 人 重 名 利

Thế nhân trọng danh lợi 余 心 總 不 然

Dư tâm tổng bất nhiên 束 薪 貨 升 米

Thúc tân hoá thăng mễ 清 水 鐵 鐺 煎

Thanh thuỷ thiết đang tiễn 覺 熟 捻 鐺 下

Giác thục niệm đang hạ 將 身 近 畔 邊

Tướng thân cận bạn biên 時 時 拋 入 口

Thời thời phao nhập khẩu 腹 飽 肚 無 言

Phúc bão đỗ vô ngôn.

Dịch :

Người đời trọng danh lợi Tôi thấy chẳng phải đâu Bỏ rau và bát gạo Trong nồi sắt đun lâu Thấy chín đảo xuống dưới Sáp người lại bếp chơi Mọi lúc bỏ vào miệng No bụng dạ chẳng lời.

Bài Số 71

羊 車 誘 下 愚

Dương xa dụ hạ ngu 鹿 車 載 中 夫

Lộc xa tải trung phù 大 乘 為 上 士

Đại thừa vi thượng sĩ 鵬 巢 鶴 不 居

Bằng sào hạc bất cư 鷦 鷯 住 蚊 睫

Tiêu liêu trú văn tiệp 居 士 咄 盲 驢

Cư sĩ đốt manh lư 若 論 質 利 帝

Nhược luận chất lợi đế 畢 竟 一 乘 無

Tất cánh nhất thừa vô.

Dịch :

Xe dê độ kẻ ngu Xe nai độ trung phu Xe lớn độ thượng sĩ Tổ bằng, hạc nào cư Hạc đâu ở nơi muỗi Cư sĩ hô lừa mù Nếu luận chất lợi đế Cuối cùng một thừa vô.

Bài Số 72

端 坐 求 如 法

Đoan toạ cầu như pháp 如 法 轉 相 違

Như pháp chuyển tướng vi 拋 法 無 心 取

Phao pháp vô tâm thủ 始 自 卻 來 歸

Thuỷ tự khước lai quy 無 求 出 三 界

Vô cầu xuất tam giới 有 念 則 成 癡

Hữu niệm tắc thành si 求 佛 覓 解 脫

Cầu Phật mịch giải thoát 不 是 丈 夫 兒

Bất thị trượng phu nhi.

Dịch :

Ngồi nghiêm cầu như pháp Như pháp chuyển đối đầu Bỏ pháp không tâm nắm Quay về phút ban đầu Không cầu ra ba giới Có niệm tức thành si Cầu Phật tìm giải thoát Chẳng là con trượng phu.

Bài Số 73

白 衣 不 執 相

Bạch y bất chấp tướng 真 理 從 空 生

Chân lý tùng không sanh 祇 為 心 無 礙

Kỳ vi tâm vô ngại 智 慧 出 縱 橫

Trí tuệ xuất túng hoành 唯 論 師 子 吼

Duy luận sư tử hống 不 許 野 干 鳴

Bất hứa dã can minh 菩 提 稱 最 妙

Bồ đề xứng tối diệu 猶 呵 是 假 名

Do kha thị giả danh.

Dịch :

Bạch y chẳng chấp tướng Chân lý từ tâm sinh Chỉ vì tâm vô ngại Trí huệ mặc tung hoành Chỉ luận sư tử rống Chẳng hứa sói hoang kêu Bồ đề xưng tối diệu Do đặt tên tào lao.

Bài Số 74

覺 他 欲 打 你

Giác tha dục đả nễ 著 腳 即 須 抽

Trước giác tức tu trừu 已 後 再 相 見

Dĩ hậu tái tương kiến 他 羞 我 不 羞

Tha tu ngã bất tu 忍 辱 第 一 道

Nhẫn nhục đệ nhất đạo 歷 劫 無 冤 讎

Lịch kiếp vô oan thù 此 是 無 生 縣

Thử thị vô sanh huyện 不 屬 涅 槃 洲

Bất chúc niết bàn châu.

Dịch :

Thấy hắn muốn đánh lão Muốn đá, rút chân ra Khi nào phải gập mặt Hắn thẹn, không phải ta Nhẫn nhục điều thứ nhất Là muôn kiếp chẳng thù Đây là vô sinh huyện Chẳng thuộc Niết bàn châu.

Bài Số 75

阿 爺 當 殿 坐

A gia đương điện toạ 子 向 前 頭 立

Tử hướng tiền đầu lập 父 子 同 宅 住

Phụ tử đồng trạch trú 小 魔 不 敢 入

Tiểu ma bất cảm nhập 時 開 無 盡 藏

Thời khai vô tận tạng 貧 者 相 供 給

Bần giả tương cung cấp 得 之 永 不 窮

Đắc chi vĩnh bất cùng 免 得 生 憂 悒

Miễn đắc sanh ưu ấp.

Dịch :

Ông già ngồi trong điện Đứa con đứng hàng đầu Cha con cùng một chỗ Ma nhỏ dám vào đâu ?

Lúc mở vô tận tạng Kẻ nghèo được cúng dường Vĩnh viễn không nghèo khổ Khỏi phải lo khổ buồn.

Bài Số 76

外 求 非 是 寶

Ngoại cầu phi thị bảo 無 念 自 家 珍

Vô niệm tự gia trân 心 外 求 佛 法

Tâm ngoại cầu phật pháp 總 是 倒 行 人

Tổng thị đảo hành nhân 般 若 名 尚 假

Bát nhã danh thượng gia 豈 可 更 依 文

Khởi khả cánh y văn 有 相 皆 虛 妄

Hữu tướng giai hư vọng 無 形 實 是 真

Vô hình thực thị chân.

Dịch :

Cầu ngoài chẳng của quý Vô niệm là báu nhà Tìm tâm ngoài Phật pháp Chỉ tìm bất đảo gia Bát nhã nếu là giả Há chẳng nghe lời chăng Có tướng đều hư vọng Vô hình chính là chân.

Bài Số 77

報 汝 尋 真 理

Báo nhữ tầm chân lý 偷 生 佯 不 聞

Thâu sanh dương bất văn 及 其 身 命 卒

Cập kỳ thân mệnh tốt 心 口 便 紛 紜

Tâm khẩu tiện phân vân 我 命 不 能 與

Ngã mệnh bất năng dữ 將 錢 別 僱 人

Tướng tiền biệt cố nhân 為 讀 如 來 教

Vi độc như lai giáo 救 護 我 精 神

Cứu hộ ngã tinh thần.

Dịch :

Bảo ông tìm chân lý Sống trộm chẳng nghe lời Cho đến thân tổn hại Tâm miệng liền rối bời Mạng tôi chẳng hưng thịnh Đem cho người khác tiền Vì đọc Như Lai dạy Nên mạnh mẽ tinh thần.

Bài Số 78

眾 生 多 品 類

Chúng sanh đa phẩm loại 諸 佛 祇 一 般

Chư Phật kỳ nhất ban 庶 人 見 天 子

Thứ nhân kiến thiên tử 知 隔 幾 重 關

Tri cách cơ trọng quan 若 有 過 人 策

Nhã hữu qua nhân sách 欲 見 亦 不 難

Dục kiến diệc bất nan 策 中 契 聖 理

Sách trung khế thánh lý 坐 取 國 家 官

Toạ thủ quốc gia quan .

Dịch :

Chúng sinh có nhiều loại Chư Phật một bọn thôi Người thường thấy thiên tử Chẳng biết cách bao nơi Nếu như có phương cách Thì có khó cái gì ?

Kế này hợp thánh lý Làm một chức quan đi !

Bài Số 79

從 根 誅 則 絕

Tùng căn tru tắc tuyệt 從 根 修 則 滅

Tùng căn tu tắc diệt 若 能 雙 株 斷

Nhã năng song chu đoạn 三 乘 盡 超 越

Tam thừa tận siêu việt 此 非 凡 夫 言

Thử phi phàm phu ngôn 妙 吉 分 明 說

Diệu cát phân minh thuyết 如 來 所 療 治

Như lai sở liệu trì 一 差 不 復 發

Nhất sai bất phục phát.

Dịch :

Trừ căn cây chắc tuyệt Trừ căn tu chắc diệt Nếu chém được cả hai Ba thừa tận siêu việt Đó là lời phàm phu Nếu phân tích cho rõ Như Lai trị dân ngu Đã sai còn đâu tỏ.

Bài Số 80

罵 他 無 便 宜

Mạ tha vô tiện nghi 不 應 卻 得 穩

Bất ưng khước đắc ổn 無 瞋 神 自 安

Vô sân thần tự an 罵 他 還 自 損

Mạ tha hoàn tự tổn 忍 得 有 法 利

Nhẫn đắc hữu pháp lợi 罵 他 還 折 本

Mạ tha hoàn triết bản 瞋 喜 同 一 如

Sân hỷ đồng nhất như 遁 世 不 悶 悶

Độn thế bất muộn muộn.

Dịch :

Mắng hắn chẳng tiện nghi Chẳng ưng được bình ổn Không sân, thần tự an Mắng hắn tự thương tổn Nhẫn nhục được pháp lợi Phân tích còn hét la Sân hỷ, cùng một nhà Trốn đời chẳng phiền toái.

Bài Số 81

塵 六 門 前 喚

Trần lục môn tiền hoán 無 情 呼 不 入

Vô tình hô bất nhập 二 彼 總 空 空

Nhị bỉ tổng không không 自 然 唇 不 濕

Tự nhiên thần bất thấp 從 此 絕 因 緣

Tùng thử tuyệt nhân duyên 葛 五 隨 緣 出

Cát ngũ tuỳ duyên xuất 惟 有 空 寂 舍

Duy hữu không tịch xá 圓 八 同 金 七

Viên bát đồng kim thất.

Dịch :

Sáu trần ngoài hô hoán Vô tình gọi chẳng vào Hai cái này không cả Nên môi chẳng ngọt ngào Từ đó nhân duyên tuyệt Năm uẩn từ duyên sang Tuy có không tịnh xá Tám viên cùng bẩy vàng.

Bài Số 82

城 內 數 萬 戶

Thành nội số vạn hộ 不 柰 我 恆 一

Bất nại ngã hằng nhất 時 時 師 子 吼

Thời thời sư tử hống 禽 獸 俱 皆 卒

Cầm thú câu giai tốt 教 作 羅 侯 羅

Giáo tác la hầu la 無 蹤 持 戒 律

Vô tung trì giới luật 但 知 入 理 坐

Đản tri nhập lý toạ 日 頭 骨 咄 出

Nhật đầu cốt đốt xuất.

Dịch :

Trong thành có vạn hộ Chẳng ngại một mình tôi Mọi lúc sư tử rống Cầm thú đều ngất ngây Dạy ông học Hầu La Giữ giới luật không vết Nếu biết ngồi đúng cách Có ngày cất đầu ra.

Bài Số 83

迷 時 三 界 有

Mê thời tam giới hữu 悟 即 出 囂 纏

Ngộ tức xuất hiêu triền 心 無 六 入 跡

Tâm vô lục nhập tích 清 淨 達 本 源

Thanh tịnh đạt bổn nguyên 地 獄 成 淨 土

Địa ngục thành tịnh thổ 招 手 別 諸 天

Chiêu thủ biệt chư thiên 報 語 三 塗 宅

Báo ngữ tam đồ trạch 共 你 更 無 緣

Cộng nễ cánh vô duyên 非 論 早 與 晚

Phi luận tảo dữ vãn 悟 理 即 無 邊

Ngộ lý tức vô biên.

Dịch :

Mê thời ba giới có Ngộ thời ra khỏi triền Vô tâm, sáu xứ nhập Thanh tịnh đạt bản nguyên Địa ngục thành tịnh thổ Vẫy tay biệt chư thiên Ba đồ là báo ngữ Cùng ông là vô duyên Chẳng luận chiều và sớm Ngộ lý tức vô biên.

Bài Số 84

心 王 不 能 了

Tâm vương bất năng liễu 何 不 依 真 智

Hà bất y chân trí 一 吼 百 獸 伏

Nhất hống bách thú phục 盡 見 無 生 理

Tận kiến vô sanh lý 無 生 理 甚 寬

Vô sanh lý thậm khoan 無 心 無 可 看

Vô tâm vô khả khán 非 內 外 中 間

Phi nội ngoại trung gian 非 生 死 涅 槃

Phi sanh tử niết bàn 諸 法 無 住 處

Chư pháp vô trụ xứ 遨 遊 神 自 安

Ngao du thần tự an.

Dịch :

Tâm vương chẳng thể xong Sao chẳng theo chân trí Một tiếng rống thú lồng Thấy hết vô sanh lý Lý vô sinh rất rộng Vô tâm, có thể xem Không trung gian, nội, ngoại Không sinh tử, Niết bàn Chư pháp không chỗ trú Thần ngao du tự an.

Bài Số 85

山 中 失 卻 心

Sơn trung thất khước tâm 任 運 騰 騰 語

Nhậm vận đằng đằng ngữ 語 即 說 空 空

Ngữ tức thuyết không không 空 中 無 蛇 鼠

Không trung vô xà thử 有 心 波 浪 起

Hữu tâm ba lãng khởi 無 心 是 淨 土

Vô tâm thị tịnh thổ 淨 土 生 真 佛

Tịnh thổ sanh chân Phật 佛 還 傳 佛 語

Phật hoàn truyền Phật ngữ 佛 能 度 眾 生

Phật năng độ chúng sanh 眾 生 是 佛 母

Chúng sanh thị Phật mẫu.

Dịch :

Ở núi mất cả t âm Mặc kệ các đằng ngữ Ngữ tức nói không, không Trong không, không xà thử Có tâm sóng mới khởi Không tâm là Tây phương Tịnh thổ sinh chân Phật Phật truyền lời Phật thương Chúng sinh được Phật độ Chúng sinh là Phật nương.

Bài Số 86

故 宅 有 寶 珠

Cố trạch hữu bảo châu 卻 向 田 野 求

Khước hướng điền dã cầu 這 箇 一 群 賊

Giá cá nhất quần tặc 賺 你 徒 悠 悠

Khiêm nễ đồ du du 泥 上 搽 粧 粉

Nê hượng trà trang phấn 壁 上 塗 渾 油

Bích thượng đồ hồn du 愚 人 見 夢 事

Ngu nhân kiến mộng sự 讚 歎 道 能 修

Tán thán đạo năng tu 臘 月 三 十 日

Tích nguyệt tam thập nhật 元 無 一 物 收

Nguyên vô nhất vật thu .

Dịch :

Nhà cũ có châu báu Chẳng cần ruộng hoang rồi Chỉ là một bầy giặc Lừa ông chạy xa thôi Trên bùn thêm phấn trắng Trên tường pha thêm dầu Người ngu hay nằm mộng Khen rằng đạo khả (dễ) tu Ngày ba mươi tháng chạp Chẳng thu vật nào ư ?

Bài Số 87

五 蘊 若 實 有

Ngũ uẩn nhược thực hữu 則 合 有 色 形

Tắc hợp hữu sắc hình 五 蘊 若 實 無

Ngũ uẩn nhược thực vô 則 合 無 形 聲

Tắc hợp vô hình thanh 祇 為 假 名 字

Kỳ vi giả danh tự 所 以 妄 來 停

Sở dĩ vọng lai đình 若 了 名 相 空

Nhược liễu danh tướng không 事 盡 總 惺 惺

Sự tận tổng tỉnh tỉnh 心 王 無 障 礙

Tâm vương vô chướng ngại 擺 撥 三 界 行

Bãi bát tam giới hành.

Dịch :

Năm uẩn nếu thực có Hợp lại có sắc hình Năm uẩn nếu không thực Tất sẽ không hình thanh Chỉ là danh tự giả Cho nên vọng sẽ thôi Nếu rõ không danh tướng Thì là giả cả thôi Tâm vương không chướng ngại Ba giới mặc rong chơi.

Bài Số 88

慈 悲 說 斯 法

Từ bi thuyết tư pháp 現 疾 為 眾 生

Hiện tật vị chúng sanh 純 陀 獻 後 供

Thuần đà hiến hậu cúng 妙 德 亦 同 行

Diệu đức diệc đồng hành 名 相 有 差 別

Danh tướng hữu sai biệt 法 身 同 一 形

Pháp thân đồng nhất hình 化 身 千 萬 億

Hoá thân thiên vạn ức 方 從 立 空 名

Phương tùng lập không danh 不 須 執 有 法

Bất tu chấp hữu pháp 圓 通 最 大 精

Viên thông tối đại tinh.

Dịch :

Từ bi nói ra pháp Có bệnh vì chúng sinh Thuần đà hiến và cúng Diệu đức cũng đồng hành Danh tướng có sai biệt Pháp thân cùng một hình Hóa thân muôn vạn ức Vừa mới lập không danh Chẳng nên chấp có pháp Viên thông tối đại linh.

Bài Số 89

君 家 住 聚 落

Quân gia trụ tụ lạc 余 自 居 山 谷

Dư tự cư sơn cốc 山 空 無 有 物

Sơn không vô hữu vật 聚 落 百 種 有

Tụ lạc bách chúng hữu 有 者 喫 飯 食

Hữu giả khiết phạn thực 無 者 空 張 口

Vô giả không trương khẩu 口 空 肚 亦 空

Khẩu không đỗ diệc không 還 將 空 喫 有

Hoàn tướng không khiết hữu 有 盡 物 歸 空

Hữu tận vật quy không 同 體 無 前 後

Đồng thể vô tiền hậu.

Dịch :

Nhà ông trú tụ lạc Tôi tự trú sơn am Núi không, không có vật Tu lạc có cả trăm Người có, ăn cơm được Người không, không mở mồm Mồm không, bụng trống rỗng Cứ tưởng hữu khế không Vật về không là hết Cùng thể trước, sau không.

Bài Số 90

欲 得 真 成 佛

Dục đắc chân thành Phật 無 心 於 萬 物

Vô tâm ư vạn vật 心 如 境 亦 如

Tâm như cảnh diệc như 真 智 從 如 出

Chân trí tùng như xuất 定 慧 等 莊 嚴

Định tuệ đẳng trang nghiêm 廣 演 波 羅 蜜

Quảng diễn Ba la mật 流 通 十 方 界

Lưu thông thập phương giới 諸 有 不 能 疾

Chư hữu bất năng tật 報 汝 學 道 人

Báo nhữ học đạo nhân 祇 麼 便 成 佛

Kỳ ma tiện thành Phật.

Dịch :

Muốn trở thành Phật thật Vô tâm với vạn vật Tâm như cảnh cũng như Chân trí từ như xuất Trang nghiêm với định tuệ Quảng diễn Pháp Ba La Lưu thông cả mười giới Hữu vi có bệnh gì Bảo ông người học đạo Thành Phật có khó chi ?

Bài Số 91

讀 經 須 解 義

Độc kinh tu giải nghĩa 解 義 始 修 行

Giải nghĩa thuỷ tu hành 若 能 依 義 學

Nhược năng y nghĩa học 即 入 涅 樂 城

Tức nhập niết lạc thành 讀 經 不 解 義

Độc kinh bất giải nghĩa 多 見 不 如 盲

Đa kiến bất như manh 緣 文 廣 占 地

Duyên văn quảng chiêm địa 心 中 不 肯 耕

Tâm trung bất khẳng canh 田 田 總 是 草

Điền điền tổng thị thảo 稻 從 何 處 生

Đạo tùng hà xứ sanh.

Dịch :

Đọc kinh cần giải nghĩa Giải nghĩa mới tu hành Nếu mà theo nghĩa học Tức vào Niết Bàn thành Tụng kinh chẳng giải nghĩa Thấy nhiều chả bằng mù Duyên văn là bói toán Trong lòng không muốn cầy Nếu ruộng toàn là cỏ Lúa từ đâu ra đây !

Bài Số 92

有 人 道 不 得

Hữu nhân đạo bất đắc 是 伊 心 王 黑

Thị y tâm vương hắc 不 能 自 了 事

Bất năng tự liễu sự 埋 藏 一 群 賊

Man tạng nhất quần tặc 群 賊 多 貪 癡

Quần tặc đa tham si 緣 事 說 是 非

Duyên sự thuyết thị phi 心 王 被 賊 使

Tâm vương bị tặc sử 劫 劫 無 出 期

Kiếp kiếp vô xuất kỳ 見 花 不 識 樹

Kiến hoa bất thức thụ 果 熟 始 應 知

Quả thục thuỷ ưng tri.

Dịch :

Có người nói chẳng được Là ông, tâm vương đen Chẳng thể xong mọi chuyện Trong đó bầy giặc hèn Bầy giặc nhiều tham si Gập chuyện nói thị phi Tâm vương bị giặc khiến Kiếp, kiếp chẳng lúc ra Thấy hoa chẳng thấy thụ Quả chín mới kêu à ?

Bài Số 93

諸 佛 與 眾 生

Chư Phật dữ chúng sanh 元 來 同 一 家

Nguyên lai đồng nhất gia 不 識 親 尊 長

Bất thức thân tôn trưởng 外 面 認 假 爺

Ngoại diện nhận giả gia 優 曇 不 肯 摘

Ưu đàm bất khẳng trích 專 採 葫 蘆 花

Chuyên thải hồ lô hoa 葫 蘆 花 未 落

Hồ lô hoa vị lạc 常 被 三 五 枷

Thường bị tam ngũ gia 如 斯 之 等 類

Như tư chi đẳng loại 輪 轉 劫 恆 沙

Luân chuyển kiếp hằng sa.

Dịch :

Chúng sinh và chư Phật Vốn là cùng một nhà Chẳng biết thân tôn trưởng Bề ngoài nhận giả cha Ưu đàm chẳng thể hái Chuyên hái hồ lô hoa Hoa hồ lô chửa rụng Thường bị cùm năm ba Những chúng sinh cùng loại Luân hồi kiếp nào ra ?

Bài Số 94

香 山 有 栴 檀

Hương sơn hữu chiên đàn 寶 山 無 伊 蘭

Bảo sơn vô y lan 金 山 照 毛 頭

Kim sơn chiếu mao đầu 毛 頭 百 億 寬

Mao đầu bách ức khoan 淨 心 空 室 坐

Tịnh tâm không thất toạ 妙 德 四 方 安

Diệu đức tứ phương an 空 生 知 內 外

Không sanh tri nội ngoại 相 事 付 阿 難

Tướng sự phó a nan 如 能 達 此 理

Như năng đạt thử lý 無 處 即 泥 洹

Vô xứ tức nê hoàn.

Dịch :

Hương Sơn có chiên đàn Bảo Sơn lan không có Kim Sơn chiếu đầu lông Đầy đủ trăm ý cỏ Lắng lòng tọa không thất Diệu đức bốn phương an Không sinh biết ngoại nội Sự tướng giao A Nan Như hiểu được ý đó Chỗ nào chẳng Niết Bàn.

Bài Số 95

余 為 田 舍 翁

Dư vi điền xá ông 世 上 最 貧 窮

Thế thượng tối bần cùng 家 中 無 一 物

Gia trung vô nhất vật 啟 口 說 空 空

Khải khẩu thuyết không không 舊 時 惡 知 識

Cựu thời ô tri thức 總 度 作 師 僧

Tổng độ tác sư tăng 和 合 一 處 坐

Hoà hợp nhất xứ toạ 常 教 聽 大 乘

Thường giáo thính đại thừa 食 時 與 持 缽

Thực thời dữ trì bát 唯 我 一 人 供

Duy ngã nhất nhân cung.

Dịch :

Tôi làm điền xá ông Ở đời rất bần cùng Trong nhà không một vật Mở miệng nói không không Thuở xưa ác tri thức Thường độ các ông tăng Đều cùng ngồi một chỗ Đại thừa pháp nghe thường Lúc ăn thì trì bát Chỉ có tôi cúng dường.

Bài Số 96

平 等 無 有 二

Bình đẳng vô hữu nhị 終 日 同 宅 住

Chung nhật đồng trạch trú 世 人 不 了 妄

Thế nhân bất liễu vọng 心 生 外 緣 取

Tâm sanh ngoại duyên thủ 取 得 外 相 佛

Thủ đắc ngoại tướng Phật 樂 卻 變 成 苦

Lạc khước biến thành khổ 苦 即 諸 法 生

Khổ tức chư pháp sanh 大 海 從 何 渡

Đại hải tùng hà độ 為 報 知 音 者

Vi báo tri âm giả 好 好 看 道 路

Hảo hảo khán đạo lộ.

Dịch :

Bình đẳng tâm bất nhị Cả ngày cùng ở chung Người đời không vọng nữa Tâm sinh ngoại tướng sinh Nhìn tướng Phật mà mộ Vui đã biến thành khổ Khổ thì chư pháp sanh Biển lớn bờ nào độ Để báo bạn tri âm Tốt thôi, coi đạo lộ.

Bài Số 97

慚 愧 一 雙 眼

Tàm quý nhất song nhãn 曾 見 數 般 人

Tằng kiến sổ bát nhân 端 正 亦 不 愛

Đoan chánh diệc bất ái 醜 陋 亦 不 瞋

Xú lậu diệc bất sân 當 頭 異 國 色

Đương đầu dị quốc sắc 何 須 妄 起 塵

Hà tu vọng khởi trần 低 頭 自 形 相

Đê đầu tự hình tướng 都 無 一 處 真

Đô vô nhất xứ chân 身 心 如 幻 化

Thân tâm như huyễn hoá 滿 眼 沒 怨 親

Mãn nhãn một oán thân.

Dịch :

Xấu hổ một đôi mắt Đã thấy một số nhân Đoan chánh cũng không ái Gập xấu cũng chẳng sân Nếu gập người quốc sắc Đâu có khởi vọng trần Cúi đầu xem hình tướng Chả có chỗ nào chân Thân tâm là ảo hóa Đầy mắt không oán thân.

Bài Số 98

大 乘 一 等 義

Đại thừa nhất đẳng nghĩa 本 自 無 遮 閉

Bổn tự vô già bế 凡 夫 著 相 求

Phàm phu trước tướng cầu 心 生 有 執 滯

Tâm sanh hữu chấp trệ 無 心 為 真 空

Vô tâm vi chân không 空 寂 為 本 體

Không tịch vi bổn thể 無 問 亦 無 說

Vô vấn diệc vô thuyết 常 照 勿 使 廢

Thường chiếu vật sử phế 佛 子 行 道 已

Phật tử hành đạo dĩ 更 莫 愁 來 去

Cánh mạc sầu lai khứ.

Dịch :

Đại thừa chỉ một nghĩa Vốn có dấu gì đâu Phàm phu chấp cầu cạnh Vô sinh chẳng thể mau Vô tâm là chân không Bản thể vốn tịch không Không hỏi cũng không nói Thường chiếu chẳng chịu buông Phật tử đã hành đạo Đến đi đâu có buồn.

Bài Số 99

無 念 清 涼 寺

Vô niệm thanh lương tự 蘊 空 真 五 臺

Uẩn không chân ngũ đài 對 境 心 無 垢

Đối cảnh tâm vô cấu 當 情 心 死 灰

Đương tình tâm tử hôi 妙 理 於 中 現

Diệu lý ô trúng hiện 優 曇 空 裡 開

Ưu đàm không lý khai 無 求 真 法 眼

Vô cầu chân pháp nhãn 離 相 見 如 來

Ly tướng kiến Như Lai 若 能 如 是 學

Nhã năng như thị học 不 動 出 三 災

Bất động xuất tam tai.

Dịch :

Vô niệm Thanh Lương tự Uẩn không, thật Ngũ đài Đối cảnh tâm không lấm Tình khởi tro của ai ?

Diệu lý bên trong hiện Ưu đàm nở trong không Chẳng cần chân pháp nhãn Lìa tướng thấy Phật chăng ?

Nếu học như thế này Chẳng động ra ba tai.

Bài Số 100

常 聞 阿 人 佛

Thường văn a nhân Phật 擬 向 東 方 討

Nghĩ hướng đông phương thảo 今 日 審 思 惟

Kim nhật thẩm tư duy 不 動 自 然 到

Bất động tự nhiên đáo 語 汝 守 門 奴

Ngữ nhữ thủ môn nô 何 須 苦 煩 燥

Hà tu khổ phiền táo 我 奏 父 王 知

Ngã tấu phụ vương tri 與 汝 改 名 號

Dữ nhữ cải danh hiệu 破 卻 有 為 功

Phá khước hữu vi công 顯 示 無 為 道

Hiển thị vô vi đạo.

Dịch :

Thường nghe người học Phật Toàn hướng về Tây Phương Ngày nay suy xét kỹ Chẳng động, đã làm xong Ông là người giữ cửa Đừng nhọc lòng làm chi Tôi tâu phụ vương biết Ông đổi danh là gì Phá chấp làm công quả Tỏ rõ đạo Vô Vi.

Bài Số 101

識 樂 眾 生 樂

Thức lạc chúng sanh lạc 緣 繩 妄 走 作

Duyên thằng vọng tẩu tác 智 樂 菩 薩 樂

Trí lạc Bồ tát lạc 無 繩 亦 無 縛

Vô thằng diệc vô phược 若 有 發 心 者

Nhược hữu phát tâm giả 直 須 學 無 作

Trực tu học vô tác 莫 道 怕 落 空

Mạc đạo phạ lạc không 得 空 亦 不 惡

Đắc không diệc bất ác 見 礦 不 別 金

Kiến khoáng bất biệt kim 入 礦 方 知 錯

Nhập khoáng phương tri thác.

Dịch :

Thức vui chúng sanh vui Dây thừng tạo vọng đi Trí vui Bồ Tát vui Không dây không buộc gì Nếu tâm có chấp trước Nên học đạo Vô Vi Chẳng sợ lạc không đạo Được không, không là tai Thấy vàng chỉ là khoáng Vào mỏ biết mình sai.

Bài Số 102

苦 痛 役 身 心

Khổ thống dịch than tâm 勞 神 覓 官 職

Lao thần mịch quan chức 暫 得 色 毛 披

Tạm đắc sắc mao phi 拍 按 作 瞋 色

Phách án tác sân sắc 口 口 打 奴 兵

Khẩu khẩu đả nô binh 聲 聲 遣 拔 肋

Thanh thanh khiển bạt lặc 聞 道 送 王 老

Văn đạo tống vương lão 曲 亦 變 成 直

Khúc diệc biến thành trực 縱 令 有 理 道

Túng lệnh hữu lý đạo 分 疏 亦 不 得

Phân sơ diệc bất đắc.

Dịch :

Thân tâm chịu khổ nạn Nhọc thần tạo chức ngôi Tạm thời thấy da dẻ Xét án thấy sân thôi Lời lời đánh nô tặc Âm thanh trợ giúp người Nghe nói Tống Vương lão Cong biến thành thẳng rồi Theo lệnh thấy đạo lý Sơ quen cũng đành thôi.

Bài Số 103

家 長 自 飲 酒

Gia trưởng tự ẩm tửu 舉 家 一 時 醉

Cử gia nhất thời tuý 失 火 燒 故 宅

Thất hoả thiêu cố trạch 運 水 沃 空 地

Vận thuỷ ốc không địa 水 火 當 頭 發

Thuỷ hoả đương đầu phát 三 災 一 時 起

Tam tai nhất thời khởi 空 中 鳩 鴿 舞

Không trung cưu cáp vũ 騾 來 助 放 屁

Loa lai trợ phóng thí 因 中 無 好 花

Nhân trung vô hảo hoa 結 果 亦 天 理

Kết quả diệc thiên lý.

Dịch :

Gia trưởng tự uống rượu Cả nhà phải phen say Dùng lửa đốt nhà cũ Vận nước uổng công thôi Nước và lửa cùng phát Ba tai họa cùng lên Không trung bồ câu múa Làm chộn rộn bước chân Trong đó không hoa tốt Kết quả lý trời chăng ?

Bài Số 104

學 道 迷 路 人

Học đạo mê lộ nhân 實 是 可 憐 許

Thực thị khả lân hứa 被 賊 妄 牽 纏

Bị tặc vọng khiên triền 惡 緣 取 次 與

Ác duyên thủ thứ dữ 有 法 遍 娑 婆

Hữu pháp biến sa bà 開 眼 看 佛 語

Khai nhãn khán Phật ngữ 洗 舌 讀 經 典

Tẩy thiệt độc kinh điển 和 經 弄 蛇 鼠

Hoà kinh lộng xà thử 動 念 三 界 成

Động niệm tam giới thành 迷 失 當 時 路

Mê thất đương thời lộ.

Dịch :

Người học đạo lạc đường Thật rất đáng bi thương Bị giặc vọng dẫn dắt Duyên ác xong còn vương Có pháp khắp Ta bà Mở mắt thấy Phật Đà Rửa lưỡi tụng kinh điển Cùng kinh lộng thử, sà Động niệm thành ba giới Mê lạc mất đường qua.

Bài Số 105

身 現 凡 夫 事

Thân hiện phàm phu sự 內 照 自 分 明

Nội chiếu tự phân minh 三 千 大 千 界

Tam thiên đại thiên giới 滿 中 諸 眾 生

Mãn trúng chư chúng sanh 剎 那 造 有 業

Sát na tạo hữu nghiệp 了 了 總 知 情

Liễu liễu tổng tri tình 納 安 芥 子 裡

Nạp an giới tử lý 稱 為 無 相 經

Xứng vi vô tướng kinh 常 持 人 不 識

Thường trì nhân bất thức 念 時 無 色 聲

Niệm thời vô sắc thanh.

Dịch :

Thân hiện phàm phu sự Nội chiếu tự phân minh Tam thiên đại thiên giới Trong đó đầy chúng sinh Sát na tạo ra nghiệp Đã rõ hết sự tình Chuyện ở trong hạt cải Chỉ dùng kinh vô hình Thường tụng người chẳng biết Niệm thời không sắc thanh.

Bài Số 106

學 佛 作 夢 事

Học Phật tác mộng sự 不 須 論 地 獄

Bất tu luận địa ngục 天 堂 總 越 卻

Thiên đường tổng việt khước 六 識 為 僮 僕

Lục thức vi đồng bộc 心 心 無 所 住

Tâm tâm vô sở trụ 處 處 塵 不 著

Xứ xứ trần bất trước 五 道 絕 人 行

Ngũ đạo tuyệt nhân hành 無 心 是 極 樂

Vô tâm thị cực lạc 空 裡 見 優 曇

Không lý kiến ưu đàm 眾 生 作 橋 彴

Chúng sanh tác kiều thược.

Dịch :

Học Phật tạo mộng mơ Chẳng tu luận địa ngục Thiên đường đã vượt qua Sáu thức là đồng bộc Tâm không có chỗ nào Nơi nơi trần không trước Năm đạo không người vào Vô tâm là cực lạc Trong không thấy ưu đàm Xây cầu để liên lạc.

Bài Số 107

欲 得 速 成 佛

Dục đắc tốc thành Phật 祇 學 無 生 忍

Kỳ học vô sanh nhẫn 非 常 省 心 力

Phi thường tỉnh tâm lực 當 時 煩 惱 盡

Đương thời phiền não tận 七 寶 藏 門 開

Thất bảo tạng môn khai 智 慧 無 窮 盡

Trí tuệ vô cùng tận 廣 演 波 羅 蜜

Quảng diễn Ba la mật 無 心 可 鄙 吝

Vô tâm khả bỉ lận 祇 恐 著 有 人

Kỳ khủng trước hữu nhân 愚 癡 自 不 信

Ngu si tự bất tín.

Dịch :

Muốn mau được thành Phật Vô sinh nhẫn phải hay Phi thường ra công sức Phiền não phải trừ ngay Cửa kho bẩy báu mở Trí tuệ thật vô cùng Quảng diễn Ba La Mật Vô tâm hối tiếc chăng Chỉ sợ người chấp có Ngu si không tin tưởng.

Bài Số 108

世 人 皮 上 黠

Thế nhân bì thượng hiệp 心 裡 沒 頭 癡

Tâm lý một đầu si 他 貪 目 前 利

Tha tham mục tiền lợi 焉 知 已 後 非

Yên tri dĩ hậu phi 謾 胡 欺 得 漢

Man hồ khi đắc hán 誇 道 手 腳 遲

Khoa đạo thủ giác trì 走 向 見 閻 老

Tẩu hướng kiến diêm lão 倒 拖 研 米 槌

Đảo tha nghiên mễ chuỳ 恐 君 不 覺 悟

Khổng quân bất giác ngộ 今 日 報 君 知

Kim nhật báo quân tri.

Dịch :

Trí thông minh người thế Tâm lý chẳng có si Vì tham lợi trước mắt Chẳng kể hậu quả gì Người Hồ khi người Hán Nói chân tay chậm rì Khi gập Diêm Vương lão Khó tránh được mễ chùy Sợ rằng ông chẳng ngộ Hôm nay bảo ông hay.

Bài Số 109

中 人 樂 寂 靜

Trung nhân lạc tịch tĩnh 下 士 好 威 儀

Hạ sĩ hảo uy nghi 菩 薩 心 無 礙

Bồ tát tâm vô ngại 同 凡 凡 不 知

Đồng phàm phàm bất tri 佛 是 無 相 體

Phật thị vô tướng thể 何 須 有 相 持

Hà tu hữu tướng trì 但 令 心 了 事

Đản lịnh tâm liễu sự 遮 莫 外 人 疑

Già mạc ngoại nhân nghi 如 人 渴 飲 水

Như nhân khát ẩm thuỷ 冷 煖 心 自 知

Lãnh noãn tâm tự tri.

Dịch :

Người trung thích yên tĩnh Người hạ thích uy nghi Bồ tát tâm vô ngại Cùng phàm, phàm biết chi Phật không có tướng thể Chấp tướng mà làm gì Chỉ cần tâm xong chuyện Mặc người ngoài hoài nghi Cũng như người uống nước Nóng, lạnh tự mình hay.

Bài Số 110

識 若 不 受 塵

Thức nhược bất thụ trần 心 亦 不 顛 狂

Tâm diệc bất điên cuồng 妙 智 作 心 師

Diệu trí tác tâm sư 名 為 破 有 王

Danh vi phá hữu vương 須 臾 證 六 度

Tu du chứng lục độ 動 用 五 種 香

Động dụng ngũ chủng hương 此 即 真 極 樂

Thử tức chân cực lạc 亦 是 真 西 方

Diệc thị chân Tây phương 釋 迦 無 量 壽

Thích Ca vô lượng thọ 同 居 此 道 場

Đồng cư thử đạo tràng.

Dịch :

Thức nếu không thọ trần Tâm cũng không điên cuồng Diệu trí là thầy học Gọi là phá hữu vương Phút chốc chứng lục độ Động dụng ngũ chủng hương Đó là chân cực lạc Cũng là chân Tây Phương Thích Già vô lượng thọ Ở cùng một đạo tràng.

Bài Số 111

俗 務 不 廢 作

Tục vụ bất phế tác 內 秘 貪 心 學

Nội bí tham tâm học 世 人 假 名 聞

Thế nhân giả danh văn 超 然 總 莫 著

Siêu nhân tổng mạc hóa 息 念 三 界 空

Tức niệm tam giới không 無 求 出 五 濁

Vô cầu xuất ngũ trọc 法 報 皆 圓 滿

Pháp báo giai viên mãn 意 根 成 正 覺

Ý căn thành chánh giác 若 能 如 此 修

Nhược năng như thử tu 輪 王 亦 不 博

Luân vương diệc bất bác.

Dịch :

Việc tục chẳng phế bỏ Mật pháp tham học gì Nghe người đời nói giả Cũng chẳng chấp làm chi Bặt niệm ba giới không Không cầu thoát năm trọc Pháp báo đều đầy tràn Ý căn thành chánh giác Cứ tu như vậy anh Luân vương cũng chẳng bác.

Bài Số 112

耳 聞 無 相 理

Nhĩ văn vô tướng lý 眼 空 不 受 色

Nhãn không bất thụ sắc 鼻 嗅 無 相 香

Tỵ khứu vô tướng hương 舌 嘗 無 相 食

Thiệt thường vô tướng thực 身 著 無 相 衣

Thân trước vô tướng ý 意 隨 無 相 得

Ý tuỳ vô tướng đắc 心 靜 越 諸 天

Tâm tĩnh việt chư thiên 神 清 見 彌 勒

Thần thanh kiến Di Lặc 十 方 同 一 乘

Thập phương đồng nhất thừa 無 心 記 南 北

Vô tâm ký Nam Bắc.

Dịch :

Tai nghe không tiếng vang Mắt nhìn chẳng thấy sắc Mũi ngửi chẳng thấy hương Lưỡi nếm không thấy vị Thân chẳng thấy áo mặc Ý trông theo tướng vô Tâm tĩnh vượt mọi mặt Thần thanh thấy Di Lặc Mười phương một thừa thôi Vô tâm nhớ Nam Bắc.

Bài Số 113

一 時 復 一 時

Nhất thời phục nhất thời 步 步 向 前 移

Bộ bộ hướng tiền di 無 常 有 限 分

Vô thường hữu hạn phận 早 晚 即 不 知

Tảo vãn tức bất tri 古 人 一 交 語

Cổ nhân nhất giao ngữ 預 辦 沒 貧 兒

Dự biện một bần nhi 聞 少 須 修 道

Văn thiểu tu tu đạo 莫 待 衰 老 時

Mạc đãi suy lão thời 邂 逅 符 到 來

Giải cấu phù đáo lai 賺 你 更 無 疑

Khiêm nễ cánh vô nghi 勸 君 不 肯 聽

Khuyến quân bất khẳng thính 三 塗 真 可 悲

Tam đồ chân khả bi.

Dịch :

Một thời lại một thời Từng bước phía trước đi Vô thường có kỳ hạn Sớm chiều có biết gì Cổ nhân nếu đoán trước Chẳng có kẻ nghèo đâu Ít nghe người tu đạo Chờ cho đến bạc đầu Giải nghĩa khi bùa đến Khiến ông chẳng có nghi Khuyên ông đừng nghe nhé Ba đồ thật đáng bi.

Bài Số 114

如 來 大 慈 悲

Như lai đại từ bi 廣 演 波 羅 蜜

Quảng diễn ba la mật 了 知 三 界 苦

Liễu tri tam giới khổ 慇 懃 勸 君 出

Ân cần khuyến quân xuất 得 之 不 肯 修

Đắc chi bất khẳng tu 實 是 頑 皮 物

Thực thị ngoan bì vật 他 是 已 成 佛

Tha thị dĩ thành Phật 汝 是 當 成 佛

Nhữ thị đương thành Phật 當 成 自 不 成

Đương thành tự bất thành 是 誰 之 過 失

Thị thuỳ chi quá thất 已 後 累 劫 苦

Dĩ hậu luỹ kiếp khổ 莫 尤 過 去 佛

Mạc vưu quá khứ Phật.

Dịch :

Từ bi là Đức Phật Rộng nói Ba La Mật Biết ba giới khổ nàn Ân cần mời ông xuất Muốn được mà không tu Thực là một lũ ngu Thích Ca đã thành Phật Ông chẳng thành Phật ư Đương thành tự chẳng thành Là lỗi ai làm mất Cả kiếp sau khổ nàn Đừng oán quá khứ Phật.

Bài Số 115

誰 家 郎 君 子

Thuỳ gia lang quân tử 開 眼 造 地 獄

Khai nhãn tạo địa ngục 枉 法 取 人 錢

Uổng pháp thủ nhân tiền 養 那 一 群 賊

Dưỡng na nhất quần tặc 饒 伊 家 戶 大

Nhiêu y gia hộ đại 業 成 出 不 得

Nghiệp thành xuất bất đắc 除 非 輪 迥 滿

Trừ phi luân quýnh mãn 換 形 償 他 力

Hoán hình thường tha lực 看 君 騎 底 驢

Khán quân kỵ để lư 總 是 如 此 色

Tổng thị như thử sắc 無 事 被 鞭 杖

Vô sự bị tiên trượng 有 理 說 不 得

Hữu lý thuyết bất đắc.

Dịch :

Là lang quân nhà ai Mở mắt tạo địa ngục Uổng pháp lấy tiền người Nuôi nấng một bầy giặc Tha ông nghiệp nhà lớn Nghiệp hết cũng chẳng xong Trừ phi luân hồi đẫy Tha lực đổi hình dung Con lừa ông vẫn cưỡi Đều là sắc đó ông Giả sử bị gậy đánh Có lý nói chẳng thông.