Kinh Hoa Nghiêm Đại Phương Quảng Phật Giảng Giải Trọn Bộ

Nếu như khi cất chân lên, đi thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đều thoát khỏi biển khổ sinh tử, đầy đủ tất cả pháp lành. Tức cũng là pháp năm giới, mười giới, ba học, sáu độ v.v...

Khi xuống giường thì nên niệm:

‘’Từ sáng sớm cho đến tối

Tất cả chúng sinh tự về hộ

Nếu lỡ mất mạng dưới chân tôi

Nguyện lập tức sinh về tịnh độ‘’.

Cho nên Tỳ Kheo đi đường, chẳng đạp lên cỏ xanh, sợ rằng dẵm đạp lên chúng sinh, đây là biểu hiện thương xót chúng sinh.

Nếu mặc quần dưới

Xin nguyện chúng sinh

Mặc các căn lành

Đầy đủ hổ thẹn.

Khi mặc quần thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, bảo vệ căn lành của mình, mới đầy đủ sự hổ thẹn. (hổ là mình chẳng làm ác, thẹn là chẳng kêu họ làm). Nếu chẳng mặc quần thì chẳng biết hổ thẹn.

Khi cột y áo

Xin nguyện chúng sinh

Kiểm thảo căn lành

Đừng để mất mát.

Khi cột y áo, đều phải ngay ngắn, sạch sẽ mới hợp với oai nghi. Khiến cho người thấy mà sinh cung kính. Lúc nầy cũng phải phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đều kiểm thảo căn lành của mình gieo trồng có tăng trưởng hay không, đừng làm cho nó mất đi.

Nếu mặc áo trên

Xin nguyện chúng sinh

Được thắng căn lành

Đến bờ bên kia.

Khi mặc áo trên thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, được căn lành thù thắng. Tu sáu độ viên mãn, thì đến được bờ Niết Bàn bên kia.

Khoác Tăng già lê

Xin nguyện chúng sinh

Vào vị bậc nhất

Được pháp bất động.

Khi mặc đại y (Cà sa), thì nên phát nguyện. Nguyện tất cả chúng sinh, đều vào quả vị Phật, chứng đuợc pháp bất động, tức cũng là định, mà trụ ở Tịnh Độ Thường Tịch Quang.

Sáu nguyện ở trên là nguyện phát ra khi mặc y phục. Người xuất gia mặc y áo chỉnh tề, phải sạch sẽ. Vì đó là đại biểu cho Phật giáo, nên thời khắc phải chú ý, đừng để mất oai nghi.

Không mặc đồ lòe loẹt, hoa hòe, mà giữ trung đạo. Khiến cho người sinh tâm kính trọng, như vậy mới chẳng mất giá trị của Tỳ Kheo.

Tay cầm cành dương

Xin nguyện chúng sinh

Đều được diệu pháp

Rốt ráo thanh tịnh.

Khi tay cầm cành dương liễu, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đều đắc được pháp không thể nghĩ bàn, tương lai đắc được thanh tịnh. Cành dương hay khiến cho chúng sinh cấu bẩn tiêu trừ, rốt ráo thanh tịnh.

Cành dương có năm ý nghĩa:

1. Mắt sáng.

2. Trừ đàm.

3. Trừ miệng hôi hám.

4. Biện vị.

5. Tiêu thực.

Vì cành dương có tánh đắng, cho nên có tác dụng tiêu đàm. Dương có bốn thứ: Dương nước, dương trắng, dương đỏ, và dương vàng. Hiện tại dùng cành dương, đa số là dương liễu, còn gọi là tiểu dương.

Khi nhai cành dương

Xin nguyện chúng sinh

Tâm điều thanh tịnh

Nhai cắn phiền não.

Khi nhai cành dương thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, trong tâm điều hòa thanh tịnh, nhai nuốt hết tất cả phiền não.

Trong Kinh Tỳ Ni Mẫu có nói: ‘’Không nhai cành dương có năm lỗi:

1. Hơi miệng hôi hám.

2. Trong cổ họng chẳng sạch.

3. Đàm nghiện túc thực phong lạnh chẳng tiêu.

4. Chẳng nghĩ ẩm thực.

5. Tăng thêm bệnh mắt.

Đây là nói nhai cành dương có công dụng tiêu thực hóa đàm. Trước kia ở Trung Quốc, trong các chùa lớn còn giữ phong tục tập quán nhai cành dương. Gần trăm năm nay, mọi người quên đi phong tục xưa.

Khi đại tiểu tiện

Xin nguyện chúng sinh

Bỏ tham sân si

Quét sạch tội pháp.

Khi đại tiểu tiện thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh xả bỏ tham sân si ba độc, chẳng luyến ái nữa. Quét sạch tất cả tội pháp. Tội pháp giống như đại tiểu tiện, thời khắc phải tẩy trừ.

Hay bố thì thì chẳng trộm cắp, cho nên không tham lam. Hay từ bi thì chẳng giết hại, cho nên không sân. Có trí huệ thì chẳng dâm, cho nên không si. Do đó, trong Kinh Niết Bàn có nói: ‘’Trong các thứ độc, chẳng gì hơn ba độc nầy‘’. Ba độc nầy có thể hại pháp thân. Không thể không cẩn thận! Không thể không chú ý!

Việc rồi đến nước

Xin nguyện chúng sinh

Trong pháp xuất thế

Mau sinh tịnh độ.

Khi đại tiểu tiện xong rồi, khi dùng nước rửa sạch, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải tu pháp xuất thế, thoát khỏi ba cõi, mau sinh về tịnh độ. Do đó:

‘’Di Đà Tịnh Độ

Giác ngộ vô sinh

Cùng hết sinh tử

Đồng dứt khổ đau‘’.

Phật chế quy định, sau khi đại tiểu tiện, thì nhất định phải rửa sạch, nếu không thì sẽ chiêu lỗi xấu. Nếu không rửa nơi đại tiện, thì không thể ngồi trên đồ vật, không thể nhiễu tháp hành đạo, càng không lễ Phật tụng Kinh.

Rửa sạch hình dơ

Xin nguyện chúng sinh

Thanh tịnh điều nhu

Rốt ráo chẳng dơ.

Khi rửa hậu môn (đồ dơ) thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đều thanh tịnh, điều hòa, nhu thuận, cuối cùng lìa tất cả lỗi lầm, chẳng nhiễm dơ.

Dùng nước rửa tay

Xin nguyện chúng sinh

Được tay thanh tịnh

Thọ trì Phật pháp.

Khi dùng nước rửa tay, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được tay thanh tịnh, vì tay thanh tịnh mới có thể lật tụng Kinh điển, mới có thể thọ trì pháp của Phật. Trong Kinh có nói: ‘’Nếu dùng tay không sạch thỉnh Kinh, thì sẽ được quả báo dòi trong cầu tiêu’’.

Dùng nước rửa mặt

Xin nguyện chúng sinh

Được pháp môn tịnh

Vĩnh chẳng nhiễm dơ.

Khi dùng nước rửa tay, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được pháp môn thanh tịnh, vĩnh viễn chẳng nhiễm bụi bặm dơ bẩn. Vì chúng sinh có tám vạn bốn ngàn phiền não, cho nên Phật mới nói tám vạn bốn ngàn pháp môn. Mỗi pháp môn đều là pháp môn thanh tịnh, chuyên trị bệnh nhiệt não của chúng sinh, khiến cho thanh lương. Trong Kinh Tâm Địa Quán có nói:

‘’Tám vạn bốn ngàn môn tổng trì

Hay trừ hoặc chướng diệt yêu ma‘’.

Theo truyền thuyết Ấn Độ, có người tụng Kinh Hoa Nghiêm, nước rửa tay, hoặc rửa mặt, tát lên đất. Nếu kiến hoặc côn trùng bị nước tưới đến, thì lập tức được vãng sinh về cõi trời. Do đó đủ thấy, công đức đọc tụng Kinh Hoa Nghiêm thật là diệu không thể tả!

Bảy nguyện ở trên là nguyện phát ra khi rửa ráy. Khử trừ dơ bẩn cho sạch sẽ. Phàm là đốt hương, lễ Phật, tụng Kinh, trì chú, đều phải rửa mặt, súc miệng, rửa tay, đó là biểu thị sự cung kính.

Tay cầm tích trượng

Xin nguyện chúng sinh

Lập hội thí lớn

Bày đạo như thật.

Khi tay cầm tích trượng, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, thiết lập pháp hội bố thí lớn, chỉ bày cho chúng sinh đi trên con đường tu đạo chân thật. Tức cũng là đạo chân như thật tướng, bình đẳng bố thí khắp, khiến cho nghe pháp đắc được lợi ích.

Hình trạng của tích trượng trên đầu có bốn cánh (biểu thị cho bốn đế), lại có mười hai khoen (biểu thị cho mười hai nhân duyên), có thể lay động vang ra âm thanh. Khi Tỳ Kheo khất thực, đến trước cửa thí chủ, rung hai ba lần, nếu không có người thì bỏ đi. Bồ Tát Địa Tạng tay có cầm tích trượng.

Ôm cầm bình bát

Xin nguyện chúng sinh

Thành tựu pháp khí

Thọ trời người cúng.

Khi tay ôm bình bát, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, thành tựu pháp khí, thọ trời người cúng dường.

Phật dùng bát bằng đá, ngoại đạo dùng bát bằng gỗ, Tỳ Kheo dùng bát bằng sứ, không thể dùng vàng bạc tạo bát. Không thể biên tên chữ trên bát. Khi dùng cơm xong thì rửa bát cho sạch đem đi cất.

Phát tâm hướng đạo

Xin nguyện chúng sinh

Theo đạo Phật tu

Vào chỗ không nương.

Khi phát tâm tu hành, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, hướng về đạo mà Phật tu hành, tức cũng là y pháp tu hành, phải vào chỗ không nương tựa, tức cũng là chẳng có tâm ỷ lại. Giống như tôn giả A Nan, ban đầu ỷ lại Phật là anh em chú bác với Ngài, nên chẳng chịu tu hành. Chẳng biết đạo lý:

‘’Ai ăn người đó no

Sinh tử của ai người đó lo‘’.

Cho nên bị nữ Ma Đăng Già mê hoặc, nguy hiểm chút nữa là mất đồng thể. Nhờ Bồ Tát Văn Thù đem Thần Chú Lăng Nghiêm đến cứu, mới thoát khỏi nạn nữ.

Nếu đi trên đường

Xin nguyện chúng sinh

Đi trên Phật đạo

Hướng pháp Vô Dư.

Nếu đi bộ trên đường, thì nên phát nguyện. Xin nguyện chúng sinh, y chiếu theo con đường Phật đã tu, mà hướng đến vô dư Niết Bàn.

Khi đi qua đường

Xin nguyện chúng sinh

Đến tịnh pháp giới

Tâm chẳng chướng ngại.

Khi đi ngang qua đường, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đến chỗ nào cũng đều là pháp giới, thanh tịnh, tâm chẳng có chấp trước, cũng chẳng chướng ngại.

Khi lên đường cao

Xin nguyện chúng sinh

Vĩnh lìa ba cõi

Tâm chẳng khiếp nhược.

Khi đi trên con đường chỗ cao, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, vĩnh viễn lìa khỏi dục giới, sắc giới, vô sắc giới, chẳng sinh tâm khiếp nhược.

Khi xuống đường thấp

Xin nguyện chúng sinh

Tâm tánh khiêm nhường

Lớn căn lành Phật.

Khi đi xuống con đường thấp, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, khiêm cung chẳng tự mãn, chẳng sinh tâm cống cao ngã mạn, đối người đãi vật hòa mục thương yêu, như thế mới tăng trưởng căn lành của Phật.

Người tu hành đừng có tâm kiêu ngạo, tùy thời thỉnh giáo thiện tri thức. Dù người chẳng như mình, cũng phải thỉnh giáo. Trong luận ngữ có nói:

‘’Người sáng suốt học tốt

Đừng ngại ngùng thưa hỏi‘’.

Lại nói:

‘’Ba người cùng đi

Tất có người thầy mình vậy‘’.

Chúng ta nghiên cứu Phật pháp, phải có tinh thần như thế, mới có thể tiến bộ.

Thấy đường quanh co

Xin nguyện chúng sinh

Bỏ đạo bất chánh

Vĩnh trừ tà kiến.

Khi đi trên đường quanh co chẳng ngay thẳng thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, xả bỏ con đường chẳng chánh đáng mà đi trên con đường thẳng mới vĩnh viễn xả bỏ tà tri tà kiến.

Nếu thấy đường thẳng

Xin nguyện chúng sinh

Tâm họ chánh trực

Chẳng nịnh chẳng dối.

Nếu như lúc thấy con đường chánh trực thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, tâm họ chánh trực, chẳng có xiểm nịnh, chẳng có dối trá. Đó là tác phong những người quân tử.

Một số người đều có tâm nịnh người giàu khi kẻ nghèo, thấy nười có tiền có thế thì chuyên nói những lời tâng bốc. Thái độ như thế thật là hổ thẹn! Thấy những người nghèo không thế lực thì kiêu ngạo, hành vi như thế thật là đáng ghét!

Người chánh trực, tuyệt đối chẳng có tư tưởng như thế.

Người giàu sang chẳng kiêu ngạo, tức là có đức hạnh. Người nghèo khổ chẳng xiểm nịnh tứ là có đức hạnh. Song, ai ai cũng có tâm lý ‘’thích mới nới cũ‘’, nếu chẳng phạm mao bệnh nầy thì sẽ minh bạch đạo lý làm người.

Vào thời Tam Quốc, có vị Quan Công, rất chú trọng về nghĩa khí, do đó ‘’đại nghĩa thanh thiên‘’. Ông ta ở trong dinh Tào Tháo, trên ngựa vàng, dưới ngựa bạc, ba ngày tiệc nhỏ, trăm ngày tiệc lớn, thọ lễ ngộ của Tào Tháo, nhưng chẳng thay đổi chí khí. Thân tuy ở dinh Tào, nhưng tâm ở tại đại ca Lưu Bị. Một ngày nọ Tào Tháo đem tặng cho Quan Công một chiếc áo bào mới, ông ta chẳng quên tình nghĩa của đại ca, mặc áo bào mới ở bên trong, mặc áo bào cũ ở bên ngoài. Tào Tháo thấy, cảm thấy kỳ lạ, mới Hỏi:

‘’Nhị tướng Quân! Tạo sao lại mặc áo bào mới bên trong? ‘’

Quan Công nói: ‘’Vì áo bào cũ nầy là đại ca Lưu Bị tặng, tôi chẳng thích mới nới cũ, cho nên đem áo bào mới của thứa tướng tặng mặc bên trong‘’.

Tào Tháo nghe rồi quá thất vọng, biết chẳng có cách gì vãn hồi ý chí của Quan Công, bèn trả Quan Công về chỗ Lưu Bị, trong lịch sử lưu lại giai thoại ngàn dặm tìm huynh, vạn cổ lưu phương. Đến đời tùy, Ngài Trí Giả Đại Sư được Quan Công trợ giúp làm chùa ở núi Ngọc Tuyền mà thành công, và quy y với Đại Sư Trí Khải, trở thành hộ pháp thiện thần. Một số chùa, bên trái là Bồ Tát Vi Đà, bên phải là Quan Công, hai vị thần đều là thần hộ pháp bảo hộ đạo tràng.

Thấy đường nhiều bụi

Xin nguyện chúng sinh

Xa lìa họp bụi

Được pháp thanh tịnh.

Khi thấy có nhiều bụi trên đường thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, xa lìa chỗ bụi trần tụ tâp, đắc được diệu pháp thanh tịnh, tức cũng là thân chẳng bụi bặm, tâm chẳng bụi bặm, khiến cho thân tâm thanh tịnh.

Thấy đường không bụi

Xin nguyện chúng sinh

Thường hành từ bi

Tâm được thấm nhuần.

Khi thấy trên đường chẳng có bụi thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, luôn luôn hành đại bi tâm, khiến cho tâm thấm nhuần, tức cũng là có trí huệ quang minh. Do đó: ‘’Phú nhân ốc, đức nhân thân‘’. Người giàu thì xây nhà cửa đẹp đẻ, người có đức thì có quang minh. Tôi thường nói:

‘’Hãy thật nhận lỗi mình

Đừng nói lỗi kẻ khác

Lỗi người tức lỗi mình

Đồng thể gọi đại bi ‘’.

Mỗi người phải nhận lỗi lầm của mình, không nên đổ lỗi người không đúng. Khổng Tử có nói: ‘’Biết lỗi mà sửa thì chẳng có việc thiện nào lớn bằng‘’. Thời xưa Đại Vũ nghe người nói lỗi mình thì lạy, Khổng Lộ nghe người nói lỗi mình thì vui mừng. Khi chúng ta nói chuyện thì thường phạm mao bệnh, tức là thích bàn luận về chuyện thị phi của người, phê bình dài ngắn của người, nhưng chẳng nói lỗi lầm của mình, đây cũng giống như quạ đậu trên lưng heo, chỉ thấy heo đen mà chẳng thấy mình đen. Đây là hành vi ngu si. Người xưa nói:

‘’Người chẳng phải Thánh Hiền,

Ai mà chẳng có lỗi lầm? ‘’

Do đó có thể thấy, bậc Thánh nhân chẳng có lỗi lầm, quân tử thì hay sửa đổi lỗi lầm, kẻ tiểu nhân thì hay che giấu lỗi lầm. Đây là sự khác biệt, chìa khóa là tại chỗ nầy. Chỗ người ta không đúng, tức là mình không đúng. Tại sao? Vì người ta và mình vốn là một thể? Do đó: ‘’ Đồng thể đại bi‘’. Nếu nghĩ như thế thì đạt được cảnh giới vô tranh tam muội.

Nếu thấy đường hiểm

Xin nguyện chúng sinh

Trụ chánh pháp giới

Lìa các tội nạn.

Nếu như thấy con đường nguy hiểm thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, trụ tại chánh pháp giới, lìa khỏi tất cả tội nghiệp chướng ngại, đắc được tấ cả trí huệ thanh tịnh.

Đường nguy hiểm tức là sáu nẻo luân hồi, hốt nhiên trên trời, hốt nhiên dưới đất, hốt nhiên súc sinh, hốt nhiên ngạ quỷ, hốt nhiên người, hốt nhiên A Tu La. Cho nên nói đường sáu nẻo là nguy hiểm, Phật nói:

‘’Được thân người như đất trong bàn tay;

Mất đi thân người như đất ngoài đại địa‘’.

Chứng minh thân người khó được. Cổ đức nói:

‘’Thân người khó được nay đã được

Phật pháp khó nghe nay đã nghe;

Đời nầy chẳng mau độ thân nầy,

Còn đợi chừng nào độ thân nầy? ‘’

Nếu thấy chúng hội

Xin nguyện chúng sinh

Nói pháp thâm sâu

Tất cả hòa hợp.

Nếu như thấy đại chúng tụ họp lại với nhau thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, nói diệu pháp thâm sâu vô thượng, khiến cho tất cả hòa hợp mà chẳng tranh luận.

Nếu thấy cây lớn

Xin nguyện chúng sinh

Lìa tâm tranh luận

Chẳng có phẫn hận.

Nếu như thấy cây lớn thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, lìa khỏi tâm tranh luận, chẳng có tâm phẫn hận. Tức cũng là kẻ oán người thân đều bình đẳng, đều xem như nhau, do đó: ‘’Oán nên giải không nên kết‘’, ai ai cũng quán như thế thì mọi sự đều tốt đẹp.

Nếu thấy tùng lâm

Xin nguyện chúng sinh

Các trời và người

Đều nên kính lễ.

Nếu như gặp Tùng Lâm thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, các người trên trời và người ở nhân gian đều nên cung kính lễ bái, đừng có tâm cống cao ngã mạn.

Người xuất gia ở trong đạo tràng gọi là tùng lâm. Tại sao? Vì mỗi người xuất gia, giống như một cây lớn. Mọi người ở một chỗ với nhau, cùng nhau sinh sống, giống như tùng lâm, cho nên gọi là Tùng Lâm.

Nếu thấy núi cao

Xin nguyện chúng sinh

Căn lành vượt trội

Chẳng ai đến đỉnh.

Nếu như thấy núi cao thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, căn lành vượt hơn tất cả mọi người. Đã đạt đến đỉnh cao nhất, chẳng ai có thể đến đỉnh được.

Thấy cây gai đâm

Xin nguyện chúng sinh

Đâm phải ba độc

Mau được quét sạch.

Khi thấy cây gai đâm thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh mau quét sạch tham sân si ba độc đâm chích. Ba độc nầy lợi hại giống như tên độc, nếu bất hạnh bị đâm trúng, nhẹ thì hôn mê bất tỉnh, nặng thì có thể mất mạng.

Thấy cây sum sê

Xin nguyện chúng sinh

Dùng định giải thoát

Làm bóng sáng che.

Khi thấy cây cối sum sê thì nên phát nguyện. Xin nguyện chúng sinh, dùng định lực giải thoát để làm bóng sáng che. Giống như bóng cây che mát, khiến cho chúng sinh được mát mẻ.

Nếu thấy hoa nở

Xin nguyện chúng sinh

Thần thông các pháp

Như hoa khai nở.

Nếu như thấy hoa nở thì nên phát nguyện. Nguyện cho chúng sinh đều đắc được thần thông diệu dụng không thể nghĩ bàn và các pháp, giống như hoa nở rộ sum sê.

Nếu thấy cây hoa

Xin nguyện chúng sinh

Các tướng như hoa

Đủ ba mươi hai.

Nếu như thấy cây nở hoa thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, tất cả các tướng giống như hoa, đầy đủ ba mươi hai tướng đại nhân, tám mươi vẻ đẹp.

Nếu thấy trái thật

Xin nguyện chúng sinh

Được pháp thù thắng

Chứng đạo bồ đề.

Nếu thấy cây kết trái thật thì nên phát nguyện. Xin nguyện chúng sinh được pháp thù thắng, chứng được đạo bồ đề, tức cũng là Niết Bàn giác đạo.

Nếu thấy sông lớn

Xin nguyện chúng sinh

Được vào dòng pháp

Vào biển trí Phật.

Nếu như thấy sông lớn thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, vào được dòng pháp. Tức cũng là nhập vào dòng Thánh nhân pháp tánh, mới có thể vào biển trí huệ của Phật.

Nếu thấy đầm trạch

Xin nguyện chúng sinh

Mau ngộ một vị

Pháp của chư Phật.

Nếu như thấy chỗ có nước ứ đọng, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải mau giác ngộ một vị pháp của ba đời chư Phật, tức cũng là đạo lý các pháp thật tướng.

Nếu thấy ao hồ

Xin nguyện chúng sinh

Ngữ nghiệp đầy đủ

Khéo về diễn nói.

Nếu như thấy ao hồ thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, nghiệp lời thiện đầy đủ, dùng phương tiện khéo léo, để diễn nói đạo lý các pháp thật tướng.

Nếu thấy giếng nước

Xin nguyện chúng sinh

Đầy đủ biện tài

Nói tất cả pháp.

Nếu như thấy giếng nước, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đầy đủ bốn biện tài (pháp vô ngại biện tài, nghĩa vô ngại biện tài, từ vô ngại biện tài, lạc thuyết vô ngại biện tài), khéo diễn nói tất cả diệu pháp.

Nếu thấy suối vọt

Xin nguyện chúng sinh

Phương tiện tăng trưởng

Căn lành vô tận.

Nếu như thấy suối vọt, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, trí phương tiện tăng trưởng, căn lành chẳng cùng tận.

Chúng sinh chẳng trồng căn lành, thì khiến cho trồng căn lành. Người đã trồng căn lành thì khiến cho tăng trưởng. Người căn lành đã tăng trưởng, thì khiến cho chín mùi. Người căn lành đã chín mùi thì khiến cho giải thoát.

Nếu thấy cầu đường

Xin nguyện chúng sinh

Rộng độ tất cả

Như là cầu lương.

Nếu thấy cầu đường, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, rộng độ tất cả chúng sinh như là cầu lương. Độ chúng sinh từ bờ sinh tử bên nầy, qua đến bờ Niết Bàn bên kia. Tóm lại, muốn qua sông sinh tử thì phải có cầu Bát Nhã.

Nếu thấy nước chảy

Xin nguyện chúng sinh

Được ý muốn thiện

Tẩy trừ cấu hoặc.

Nếu thấy chỗ có nước chảy thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, được ý muốn thiện, tẩy trừ cấu hoặc, vĩnh viễn thanh tịnh. Chúng ta từ vô lượng kiếp đến nay, cứ khởi hoặc, tạo nghiệp, thọ báo. Đây tức là cấu hoặc.

Thấy người làm vườn

Xin nguyện chúng sinh

Cạo bỏ cỏ ái

Trong vườn năm dục.

Khi thấy có người làm vườn, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, cạo bỏ cỏ ái dục trong vườn năm dục (tài sắc danh ăn ngủ), nó chướng ngại trong vườn bồ đề, hay khiến cho chúng sinh đọa lạc. Chúng ta phải cạo tận gốc rễ mới dứt hậu hoạn. Cho nên người tu hành phải dứt dục trừ ái, tức là nhổ sạch rễ cỏ ái, khiến cho nó vĩnh viễn chẳng sinh ra nữa.

Thấy rừng vô ưu

Xin nguyện chúng sinh

Vĩnh lìa tham ái

Chẳng sinh lo sợ.

Khi thấy rừng cây vô ưu, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, vĩnh viễn xa lìa tâm tham và tâm ái, thì sẽ đắc được bình an chẳng lo âu, chẳng sợ hãi. Nếu không, thì lúc nào cũng ở trong lo sợ.

Phật là người nghiệp sạch tình không, chúng sinh là người nghiệp nặng tình mê. Nếu dụng công tu hành, dần dần nghiệp sẽ tiêu sạch, tình cũng không còn nữa, như vậy thì sẽ thành Phật.

Tại sao nghiệp chẳng sạch, tình chẳng không? Vì có tâm tham, tâm ái, tâm sân, tâm si, cho nên tâm bồ đề chẳng sinh trưởng, nên không thể thành Phật.

Nếu thấy vườn tược

Xin nguyện chúng sinh

Siêng tu các hạnh

Hướng Phật bồ đề.

Nếu như thấy vườn tược, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, siêng tu tất cả hạnh môn, hướng về Phật bồ đề, tức là đến quả vị giác ngộ.

Nữ hoàng đế Võ Tắc Thiên đời Đường, bà ta hạ chiếu cho thần hoa quản lý tất cả hoa, mùa đông đều nở hết. Mới làm bài thơ rằng:

‘’Minh triều du thượng uyển

Quả thụ bao xuân chi

Hoa tu vận dạ phát

Mạc đãi noãn phong xuy‘’.

Ngày thứ hai, bà ta ngự vườn hoa xem, thì quả nhiên hết thảy hoa cỏ cây cối đều nở rộ, rất mỹ lệ. Lòng của bà ta rất vui mừng, tự biết có mạng làm vua. Chẳng những hữu tình chúng sinh phục tùng mạng lệnh của bà ta, mà vô tình chúng sinh cũng phục tùng mạng lệnh của bà ta.

Thuở xưa, Võ Tắc Thiên đã từng được Phật thọ ký, ở Trung Quốc sẽ có một nữ Hoàng Đế để hộ trì Phật pháp. Đời tư của ba ta, tuy lãng mạng, bị người chửi rủa, nhưng đối với Phật pháp, bà ta có sự cống hiến rất lớn. Bộ Kinh Hoa Nghiêm nầy, là do ba ta phái người đến Tây Vực nước Vu Chấn, thỉnh về để dịch ra, đó là Tam Tạng Pháp Sư Thật Xoa Nan Đà dịch (Đời nhà Tấn có Tam Tạng Pháp Sư Phật Đà Bạt Đà La đã dịch sáu mươi quyển), thành tám mươi quyển, lưu truyền thế gian. Bà ta là công thần của Phật Giáo, có ghi bài kệ:

‘’Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp

Bách thiên vạn ức nan tao ngộ

Ngã kim kiến văn đắc thọ trì

Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa‘’.

Bài kệ nầy đã truyền đến ngày nay, khi tụng Kinh thì trước hết tụng bài kệ nầy.

Thấy người nghiêm sức

Xin nguyện chúng sinh

Được ba hai tướng

Dùng để trang nghiêm.

Khi thấy người trang nghiêm tu sức, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được ba mươi hai tướng, tám mươi vẻ đẹp, để làm trang nghiêm tốt đẹp, khiến cho người thấy đều khởi tâm cung kính.

Thấy chẳng nghiêm sức

Xin nguyện chúng sinh

Xả các trang sức

Đủ hạnh đầu đà.

Khi thấy người chẳng nghiêm sức, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, xả bỏ tất cả đồ trang sức, đầy đủ hạnh đầu đà (khổ hạnh).

Đầu đà dịch là "đẩu số", tức là phát khởi tinh thần, khắc phục khó khăn. Tức cũng là luôn tinh tấn chẳng ngừng nghỉ. Đầu đà có mười hai thứ:

1. Ở nơi A Lan Nhã: Tức là nơi vắng lặng, yên tĩnh, xa chỗ ồn ào.

2. Thường đi khất thực: Chẳng ăn thức ăn của Tăng đoàn.

3. Khất thực thứ lớp: Chẳng lựa nhà giàu nghèo.

4. Ngày ăn một bữa: Chỉ ăn một bữa vào giờ ngọ, quá ngọ không ăn.

5. Ăn có tiếc lượng: Chỉ thọ một bát cơm.

6. Quá ngọ chẳng uống nước có chất bổ: Quá ngọ chẳng uống sữa, mật.

7. Mặc y phấn tảo: Lượm vải người bỏ, nhuộm may y mặc.

8. Chỉ có ba y: Tức là y năm điều, y bảy điều và y hai mươi lăm điều.

9. Ngồi chỗ mồ mả: Ở chỗ mồ mả.

10. Đêm nghỉ dưới gốc cây: Ngồi tĩnh tọa dưới gốc cây, nhưng chẳng quá ba đêm.

11. Ngồi ở giữa trời: Ngồi nơi lộ thiên, chẳng sợ gió thổi, nắng nóng.

12. Thường ngồi không nằm: Tức là đêm ngủ ngồi chẳng nằm ra, ngồi kiết già mà ngủ.

Thấy người chấp vui

Xin nguyện chúng sinh

Lấy pháp làm vui

Hoan hỉ chẳng bỏ.

Khi thấy người chấp trước khoái lạc, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, dùng pháp để làm vui, tức cũng là lạy Phật, bái sám, niệm Phật, tụng Kinh, trì chú, ngồi thiền .v.v… hoan hỉ pháp vui mà chẳng xả bỏ, như vậy mới phá trừ chấp vui.

Thấy chẳng chấp vui

Xin nguyện chúng sinh

Trong việc hữu vi

Tâm chẳng chỗ vui.

Khi thấy người chẳng có chấp vui, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, ở trong việc có hình, có tướng, thì trong tâm chẳng có tham trước bất cứ cảnh giới gì.

Thấy người an vui

Xin nguyện chúng sinh

Thường được an lạc

Ưa cúng dường Phật.

Khi thấy người hoan hỉ khoái lạc, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, thường được an ổn khoái lạc. Làm sao đắc được? Trước hết phải biết đủ, sau phải nhẫn nại. Do đó có câu:

‘’Biết đủ an vui

Nhẫn nại bình yên‘’.

Phải hoan hỉ cúng dường chư Phật.

Thấy người khổ não

Xin nguyện chúng sinh

Được trí căn bản

Diệt trừ các khổ.

Khi thấy người thống khổ phiền não, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được trí huệ căn bản, để diệt trừ tất cả khổ não. Tại sao lại có khổ? Vì chẳng có trí huệ. Đối với sự việc nhìn chẳng rõ, hoặc chẳng nhận thức, thì sẽ sinh ra khổ não. Người có trí huệ thì nhìn xuyên thủng tất cả, buông xả đặng, sẽ đắc được tự tại. Tự tại tức là khoái lạc. Vì thế giới nầy là thế giới vạn khổ thiêu đốt, vạn ác đầy dẫy, cho nên ai ai cũng có khổ não. Làm thế nào để chẳng còn khổ não? Thì phải siêng tu giới định huệ, diệt trừ tham sân si.

Thấy người không bệnh

Xin nguyện chúng sinh

Vào trí chân thật

Vĩnh chẳng bệnh não.

Khi thấy người chẳng có tật bệnh, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được trí huệ chân thật, vĩnh viễn chẳng có bệnh tật phiền não. Tại sao hay có bệnh tật? Vì chẳng an vui. Do đó có câu:

‘’ Tự cổ thần tiên chẳng phép khác

Rộng sinh hoan hỉ chẳng sinh buồn‘’.

Đây là bí quyết thân tâm khỏe mạnh.

Thấy người bệnh tật

Xin nguyện chúng sinh

Biết thân không tịch

Lìa khỏi tranh luận.

Khi thấy người có bệnh tật, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải biết thân thể là do bốn đại (đất nước gió lửa) giả hợp mà thành, vốn là không tịch, đừng chấp trước thân thể nầy. Khi bốn đại nầy phân tán, thì chẳng còn gì nữa. Hiện tại là ‘’mượn giả tu chân‘’, nghĩa là tu pháp thân chân như. Tức nhiên biết thân thể là không tịch, thì nên lìa khỏi pháp tranh luận, nghĩa là đừng tranh với người, đừng tranh với đời, đạt đến cảnh giới tam muội không tranh.

Thấy người xinh đẹp

Xin nguyện chúng sinh

Nơi Phật Bồ Tát

Thường sinh tịnh tín.

Khi thấy người ngũ quan xinh đẹp, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, ở trước Phật Bồ Tát, phải thường có tâm tin thanh tịnh, không thể sinh tâm hoài nghi, hoặc tâm phỉ báng.

Người ngũ quan đoan chánh, là do thuở xưa hoan hỉ cúng dường chư Phật.

Trong Kinh Nhân Quả có nói:

‘’Đời nầy xinh đẹp sắc mặt tốt

Đời trước hương hoa cúng trước Phật‘’.

Trong bổn Kinh nầy có nói:

‘’Tin là nguồn đạo mẹ công đức

Dưỡng lớn tất cả các pháp lành‘’.

Lại nói:

‘’Phật pháp như biển cả

Chỉ tin mới vào được‘’.

Cho nên nghiên cứu Phật pháp, phải có tín, giải, hành, chứng, bốn giai đoạn, mới có sở thành tựu.

Thấy người xấu xí

Xin nguyện chúng sinh

Nơi việc chẳng lành

Đừng sinh vui chấp.

Khi thấy người ngũ quan xấu xí, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đối với việc chẳng lành, thì đừng sinh tâm vui chấp, nên xa lìa tà tri tà kiến, nên gần gũi chánh tri chánh kiến.

Người xấu xí là do nghiệp chướng quá nặng, giống như A Tu La, tức là chẳng xinh đẹp. Tại sao chẳng xinh đẹp? Vì chúng ưa thích đấu tranh, làm thương hại ngũ quan của người, cho nên khi làm A Tu La thì ngũ quan chẳng xinh đẹp. Do đó có câu:

‘’Đời nầy giết hại nhiều

Đời sau chẳng xinh đẹp‘’.

Thấy người báo ân

Xin nguyện chúng sinh

Nơi Phật Bồ Tát

Nên biết ân đức.

Khi thấy người biết báo ân đức, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đối với chư Phật Bồ Tát, nên biết ân đức của Phật, ân đức của Bồ Tát. Vậy, Phật Bồ Tát đối với chúng ta có ân đức gì? Trong quá khứ, Phật vì giáo hóa chúng sinh, mà đã từng bố thí đầu mắt tủy não, khiến cho chúng sinh phát bồ đề tâm, sớm thành Phật đạo. Do đó có câu:

‘’Thọ nhân đích thủy chi ân

Đương tư dũng tuyền chi báo’’

Nghĩa là:

‘’Nhận một giọt nước của người

Hãy nghĩ báo đáp cả suối nước‘’.

Hết thảy chúng sinh nên báo ân Phật, ân Bồ Tát, ân cha mẹ, ân sư trưởng. Sau khi làm công đức rồi, nhất định phải hồi hướng, đọc:

‘’Nguyện đem công đức nầy

Trang nghiêm cõi Phật thanh tịnh

Trên đền bốn ân nặng

Dưới cứu ba đường khổ

Nếu ai có thấy nghe

Đều phát tâm bồ đề

Khi xả báo thân nầy

Đồng sinh về Cực Lạc‘’.

Thấy người bội ân

Xin nguyện chúng sinh

Với người tội ác

Đừng thêm báo thù.

Khi thấy người vong ân bội nghĩa, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đối với người có tội ác, thì phải dùng đức để cảm hóa, chứ đừng sinh tâm báo thù.

Nếu thấy Sa Môn

Xin nguyện chúng sinh

Điều nhu vắng lặng

Rốt ráo bậc nhất.

Nếu như thấy Sa Môn (người xuất gia), thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, điều hòa tâm tánh cang cường của mình, biến thành nhu thuận, chẳng có phiền não, tức là vắng lặng. Nếu chẳng có giạn dữ, thì rất an lạc, tương lai nhất định thành bậc Nhất thiết trí, tức cũng là Phật. Sa Môn dịch là "tức từ", tức là siêng tu giới định huệ, diệt trừ tham sân si, tức cũng là Tỳ Kheo. Tỳ kheo dịch là "khất sĩ", ngoài khất xin thức ăn dưỡng sắc thân, trong xin pháp nuôi huệ mạng.

Thấy Bà la môn

Xin nguyện chúng sinh

Luôn giữ phạm hạnh

Lìa tất cả ác.

Khi thấy Bà La Môn (tu hạnh thanh tịnh) thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh. Xin nguyện tất cả chúng sinh, vĩnh viễn tu trì hạnh thanh tịnh, lìa bỏ tất cả hạnh ác.

Bà La Môn là Ấn Độ Giáo, tu hành rất nhận chân, cũng ăn chay, tu khổ hạnh. Song, có lúc sinh tâm sân hận, cho nên có ác.

Thấy người khổ hạnh

Xin nguyện chúng sinh

Nương nơi khổ hạnh

Đến nơi rốt ráo.

Khi thấy người tu khổ hạnh, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải nương công đức khổ hạnh, để đạt đến nơi rốt ráo, tức cũng là đến quả vị Phật.

Tu khổ hạnh có thể trợ đạo, nhưng không thể tu khổ hạnh vô ích. Ngoại đạo ở Ấn Độ, nào là giữ giới bò, giữ giới chó, học lối sống của bò chó, cho rằng có thể sinh về trời. Họ chẳng biết nhân quả tại sao bò, chó, sinh về trời. Đây là tu đuôi luyện mù, lãng phí công phu. Có khổ hạnh có ích, tức là hạnh đầu đà. Nhẫn điều mà người khác không thể nhẫn, chịu điều người khác không thể chịu, lấy khổ làm vui. Tôi thường nói:

‘’Chịu khổ thì hết khổ

Hưởng phước thì hết phước‘’.

Người tu khổ hạnh phải chú ý! Tất cả không thể miễn cưỡng, tùy theo tự nhiên, nếu quá miễn cưỡng thì sẽ dễ tẩu hỏa nhập ma.

Thấy người giữ hạnh

Xin nguyện chúng sinh

Kiên trì chí hạnh

Không bỏ Phật đạo.

Thấy người tánh tình hòa mục, hành vi thanh cao, lúc đó phải phát nguyện. Xin nguyện cho tất cả chúng sinh, phải kiên trì chí nguyện và hành vi của mình. Vĩnh viễn y chiếu Phật pháp mà tu hành, sớm thành Phật đạo.

Thấy người mặc giáp

Xin nguyện chúng sinh

Thường mặc giáp lành

Hướng pháp vô sư.

Khi thấy người mặc đồ giáp, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, thường mặc giáp lành, hướng về pháp không thầy tự thông hiểu.

Người tu hành có một loại giáp, tức là thiện. Phải mặc giáp tinh tấn, dũng mãnh tiến về trước, phá tan mười quân ma lớn, thì nhất định sẽ thắng lợi.

Mười quân ma lớn đó là:

1). Dục là quân thứ nhất.

2). Sầu muộn là quân thứ hai.

3). Đói khát là quân thứ ba.

4). Ái là quân thứ tư.

5). Thùy miên là quân thứ năm.

6). Sợ hãi là quân thứ sáu.

7). Nghi là quân thứ bảy.

8). Hàm độc là quân thứ tám.

9). Lợi dưỡng là quân thứ chín.

10). Tự cao là quân thứ mười.

Thấy không mặc giáp

Xin nguyện chúng sinh

Vĩnh lìa tất cả

Những nghiệp bất thiện.

Khi thấy người chẳng mặc giáp, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, vĩnh viễn lìa khỏi tất cả nghiệp bất thiện. Nếu chẳng có nghiệp ác, thì căn lành sẽ tăng trưởng mà được giải thoát.

Thấy người luận nghị

Xin nguyện chúng sinh

Nơi các dị luận

Đều hàng phục được.

Khi thấy người khéo biện luận nghị, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải phá tan tất cả dị luận (tà tri tà kiến) khác.

Ở Ấn Độ có luận sư ngoại đạo, khéo luận nghị, lấy phải làm trái, lấy đen làm trắng, dù chẳng có đạo lý mà biện ra có đạo lý. Tuy họ có biện tài vô ngại, nhưng thuộc về thế trí biện thông, một chút cũng chẳng qua được sự khảo nghiệm, cho nên xưa kia có lúc sai một ly đi ngàn dặm, đem chân lý biến thành luận bậy.

Thấy người chánh mạng

Xin nguyện chúng sinh

Được mạng thanh tịnh

Chẳng giả oai nghi.

Khi thấy người nghề nghiệp chánh đáng thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh đắc được mạng thanh tịnh, chẳng giả bộ oai nghi, nghĩa là chẳng hiện tướng kỳ đặc.

Người tu hành không nên làm năm thứ tà mạng để sinh sống:

1). Trá hiện kỳ đặc: Cố ý hiện ra chẳng giống như mọi người khác. Tại sao? Vì muốn khiến người chú ý.

2). Tự nói công đức: Nghĩa là tự mình tuyên truyền. Tôi làm những công đức gì? Có cống hiến gì cho chúng sinh? Tự mình khen ngợi mình. Nói theo nhà nho thì là ‘’khoe thiện’’, phô trương tài năng của mình. Trong Luận Ngữ có nói rằng: Một ngày nọ Nhan Hồi và Tử Lộ đứng hầu bên cạnh Khổng Tử.

Khổng Tử nói: ‘’Mỗi người hãy nói theo chí nguyện của mình.’’

Tử Lộ nói: ‘’Nguyện đem xe, ngựa, quần áo, chia sẻ cho bạn bè cùng hưởng với nhau, mà tôi cũng chẳng oán giận.’’

Nhan Hồi nói: Tôi nguyện chẳng khoe khoang việc tốt lành của mình, chẳng phô trương công đức của mình.’’

Đây là chí nguyện của Nhan Hồi, cao minh hơn Tử Lộ. Chí nguyện của Tử Lộ là hữu hình, còn chí nguyện của Nhan Hồi là vô hình.

3). Chiêm bói tướng cát hung: Vì người chiêm bói, xem tướng, phê bát tự, chuyên môn nói về việc lành dữ họa phước để uy hiếp người: Nếu phá giải thì phải đem tiền ra, mới có thể tiêu tai, hóa dữ làm lành. Đây là hành vi gạt người, cho nên người xuất gia tuyệt đối cấm không được làm.

4). Cao thanh hiện oai, khiến cho người kính sợ: Hiện ra hình dạng oai phong, khiến cho người thấy mà sinh tâm cung kính và tâm sợ sệt.

5). Nói người cúng dường: Vào mỗi pháp hội, thì nói với cư sĩ phát tâm cúng dường như thế nào? Lại nói pháp hội nào đó, có cư sĩ phát tâm cúng dường. Đây là hóa duyên. Đó là ý nghĩa đại khái về năm thứ tà mạn.

Hiện tại là thời đại mạt pháp, người thật sự hiểu biết Phật pháp, người y theo pháp tu trì, có được mấy người? Người xuất gia chẳng phạm năm thứ tà mạn lại có được mấy người? Có thể nói là ‘’lông phụng sừng lân, ’’ ít lại càng ít!

Chúng ta người tu hành phải y chiếu Phật chế để tu hành, không thể chế ra điều khác theo ý của mình, làm cho khác lạ.

Có người Hỏi: ‘’Hòa Thượng! Tức thầy nói như thế, các thầy Trung Quốc chẳng có đắp y, tại sao thầy lại đắp y‘’?

Hằng ngày tôi đắp y là giữ gìn theo Phật chế, chứ chẳng phải ‘’làm cho khác lạ’’. Phàm là đệ tử của Phật đều phải mặc y hàng ngày, vì khí hậu, hoàn cảnh, tập quán của Trung Quốc, cho nên chẳng mặc y. Kỳ thật đó là sai lầm, luôn luôn phải mặc y mới đúng. Đây là Phật chế ra, chẳng có ai được sửa đổi.

Năm trước tôi có đến Đài Loan giảng Kinh, có người ở trong điện thoại chất vấn rằng:

‘’Quý thầy ở Mỹ đến, hằng ngày mặc y, ngày ăn một bữa, thường ngồi không nằm. Nếu các thầy đúng, thì Phật giáo Trung Quốc không đúng. Nếu các thầy không đúng, thì Phật giáo Trung Quốc đúng.’’

Hỏi rất là lợi hại, tôi đáp trong điện thoại: ‘’Phật giáo tại Trung Quốc chẳng đắp y, cho là đúng, vậy cứu kính đúng hay không đúng? Chẳng có ai biết, cũng chẳng có ai hiểu. Vì ông cũng chẳng mặc y, họ cũng chẳng mặc y, mọi người đều như thế, cho nên chẳng mặc y. Các vị thấy y các thầy bên Nam Tông mặc, đó mới là chân chánh y chiếu theo Phật chế. Vì khí hậu Trung Quốc lạnh, mùa đông phải mặc quần áo, cho nên đắp y bên ngoài áo lạnh, có lúc gió lớn thổi rớt, mình còn chẳng biết. Lúc đó, ông thầy thông minh, hòa thượng ngu dốt, bèn nghĩ ra một biện pháp, chọn ra một pháp phương tiện để giải quyết vấn đề này, do đó hình thành kiểu dạng hiện nay. Người xuất gia nên luôn luôn đắp y, vì lâu ngày tháng dài, cầu kỳ phương tiện, mọi người chẳng đắp y, thì lâu dần đã thành tập quán. Vấn đề này nên khảo chứng một phen. ’’

Đắp y là hiện tướng Tỳ Kheo, có thể thọ trời, người cúng dường. Nếu chẳng đắp y thì chẳng thành tướng Tỳ Kheo, mất đi oai nghi của Tỳ Kheo. Vì người Tiểu thừa quá chấp trước, cho nên chẳng cầu tiến bộ, có giới hạn nhất định. Song, người Đại thừa quá phương tiện, tất cả chẳng có quan hệ, không đắp y cũng được, ngược lại nói đắp y là không đúng, thật khiến cho người cười thị phi!

Nếu thấy ông vua

Xin nguyện chúng sinh

Được làm Pháp vương

Luôn chuyển chánh pháp.

Nếu như thấy được hoàng đế, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh được làm Pháp vương, luôn luôn chuyển đại pháp luân, để giáo hóa chúng sinh, khiến cho chúng sinh lìa khổ ba cõi, được vui Niết Bàn.

Nếu thấy thái tử

Xin Nguyện chúng sinh

Từ pháp hóa sinh

Mà làm Phật tử.

Nếu như thấy được thái tử, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, từ Pháp vương hóa sinh, mà làm đệ tử của Phật.

Phật từ nơi các pháp mà đắc được thù thắng tự tại, cho nên gọi là pháp vương. Từ miệng Phật sinh, tiếp nối huệ mạng của Phật, cho nên gọi là con của đấng Pháp Vương, phàm là tùy thuận Phật đạo, dùng pháp làm thức ăn đều là pháp tử.

Nếu thấy trưởng giả

Xin nguyện chúng sinh

Khéo sự phán quyết

Chẳng làm điều ác.

Nếu như thấy được trưởng giả cao niên có đức, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh khéo biện minh phán đoán, nhận rõ thị phi thiện ác, như thế mới có thể không làm điều ác.

Nếu thấy đại thần

Xin nguyện chúng sinh

Luôn giữ chánh niệm

Tập làm điều lành.

Nếu như thấy được đại thần, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, luôn luôn giữ chánh niệm, học tập thực hành tất cả việc lành.

Ở trên là năm mươi lăm nguyện, là nguyện phát ra lúc đi khất thực hành đạo. Mười hai nguyện đầu là lúc đi trên đường, mười chín nguyện kế tiếp, là lúc thấy sự cảnh, hai mươi bốn nguyện sau là lúc gặp nhân vật.

Nếu thấy thành quách

Xin nguyện chúng sinh

Được thân kiên cố

Tâm chẳng khuất phục.

Nếu như thấy được thành trong quách ngoài, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh được thân thể kiên cố, tâm chẳng quanh co mà là ngay thẳng. Nghĩa là chẳng ích kỷ lợi mình, đại công vô tư.

Nếu thấy kinh đô

Xin nguyện chúng sinh

Công đức cùng tụ

Tâm luôn vui mừng.

Nếu như thấy được kinh đô, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh tụ công đức lại với nhau. Trong tâm thường sinh hoan hỷ vui mừng. Do đó, có câu:

‘’Làm việc thiện là điều vui nhất’’.

Giúp người là gốc của sự vui.

Thấy nơi rừng chằm

Xin nguyện chúng sinh

Nên vì trời người

Làm chỗ khen ngưỡng.

Thấy được rừng cây và hồ đầm có cỏ, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, nên vì trời người làm chỗ khen ngợi và ngưỡng mộ.

Vào làng khất thực

Xin nguyện chúng sinh

Vào sâu pháp giới

Tâm chẳng chướng ngại.

Khi vào làng đi khất thực, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, vào pháp giới thâm sâu, tâm chẳng có chướng ngại, cũng chẳng có phiền não. Do đó, có câu:

‘’Muốn trừ phiền não trước phải quên cái ta.’’

Nếu chẳng có cái ta, thì phiền não gì cũng chẳng có.

Đến cửa nhà người

Xin nguyện chúng sinh

Vào khắp tất cả

Các môn Phật pháp.

Khi đến cửa nhà người ta, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, vào khắp tất cả tám vạn bốn ngàn pháp môn, thảy đều minh bạch thấu rõ, do đó có câu:

‘’Phật pháp như biển cả

Chỉ tin mới vào được’’.

Vào nhà người rồi

Xin nguyện chúng sinh

Được vào Phật thừa

Ba đời bình đẳng.

Khi vào nhà người ta rồi, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, được vào duy nhất một Phật thừa, bình đẳng với ba đời chư Phật, mà chẳng có sự khác biệt. Ba thừa là phương tiện khéo léo, Phật thừa là chân thật viên mãn.

Thấy người chẳng xả

Xin nguyện chúng sinh

Thường chẳng bỏ lìa

Pháp thắng công đức.

Khi thấy được người xan tham chẳng xả bỏ, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải luôn luôn chẳng xả bỏ lìa khỏi pháp công đức thù thắng, tức cũng là làm nhiều việc thiện. Do đó có câu:

‘’Đừng cho rằng việc ác nhỏ mà làm

Đừng cho rằng việc thiện nhỏ mà không làm.’’

Phải biết, việc ác tuy nhỏ, cũng đừng làm, vì việc ác lớn, là từ nhỏ tập tụ mà thành. Việc thiện tuy nhỏ, cũng phải làm, vì việc thiện lớn, là từ việc thiện nhỏ tích tụ mà thành.

Thấy người hay xả

Xin nguyện chúng sinh

Vĩnh được xả lìa

Khổ ba đường ác.

Khi thấy người chịu bố thí, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh vĩnh viễn lìa khỏi khổ ba đường ác. Tại sao hay đọa lạc vào ba đường ác? Vì có tâm tham sân si ba độc, chúng sinh có tâm tham, thì đọa vào đường ngạ quỷ, chúng sinh có tâm sân, thì đọa vào đường súc sinh, chúng sinh có tâm si, thì đọa vào đường địa ngục, ba đường ác này, thật là khổ khó mà tả được.

Nếu thấy bát không

Xin nguyện chúng sinh

Tâm được thanh tịnh

Không có phiền não.

Nếu như thấy bát không (trước khi khất thực), thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh tâm được thanh tịnh, chẳng có tham sân si thì chẳng có phiền não, luôn luôn an vui.

Chúng ta người tu hành, hằng ngày đang tu gì? Tức là tu chẳng có phiền não. Do đó có câu:

‘’Phiền não vô tận thệ nguyện đoạn.’’

Song, ‘’Phiền não tức bồ đề, ’’ chẳng phải ngoài phiền não có bồ đề. Tức là trong phiền não tức là bồ đề, dễ như trở bàn tay. Dùng được tức là bồ đề, chẳng dùng được tức là phiền não. Giới định huệ tức là bồ đề, tham sân si là phiền não. Bồ đề tựa như nước, tùy duyên mà đổi, đổ vào chậu vuông thì hình vuông; đổ vào chậu tròn thì hình tròn, nhưng tánh nước chẳng thay đổi. Phiền não giống như băng, hình trạng chẳng đổi. Hình vuông không thể đổi hình tròn, hình tròn không thể đổi hình vuông. Nói tóm lại, dùng một bát nước tát lên đầu người, thì chẳng có cảm giác đau đớn gì; nếu dùng một bát nước đã đóng thành băng, phang lên đầu người, thì có thể làm chết người. Mục đích chúng ta tu hành là siêng tu giới định huệ, tức diệt tham sân si. Tức cũng là làm cho băng hóa thành nước, biến ngu si thành trí huệ.

Nếu thấy bát đầy

Xin nguyện chúng sinh

Đầy đủ thành mãn

Tất cả pháp lành.

Nếu như thấy bát đầy (có người cúng dường), thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, làm gì cũng đều đầy đủ, thành tựu, viên mãn, tất cả pháp lành. Năm giới, mười điều lành, là pháp lành thế gian, ba học, sáu độ là pháp lành xuất thế.

Nếu được cung kính

Xin nguyện chúng sinh

Cung kính tu hành

Tất cả Phật pháp.

Tỳ Kheo ôm bát đi khất thực, nếu có người cung kính đảnh lễ, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải tất cung tất kính Phật Pháp Tăng Tam Bảo, tu hành thân ngữ ý ba nghiệp và tất cả Phật pháp.

Không được cung kính

Xin nguyện chúng sinh

Chẳng làm tất cả

Các pháp bất thiện.

Nếu như chẳng được người cung kính, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đừng làm tất cả các pháp chẳng lành.

Thấy thức ăn ngon

Xin nguyện chúng sinh

Đầy đủ ước nguyện

Tâm chẳng dục vọng.

Nếu như thấy được thức ăn ngon, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đầy đủ những ước nguyện, cầu phú quý thì được phú quý, cầu sống lâu được sống lâu, mà tâm chẳng hâm mộ dục vọng của họ.

Được thức ăn dở

Xin nguyện chúng sinh

Thảy đều đắc được

Các vị tam muội.

Nếu được thức ăn chẳng ngon, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, thảy đều đắc được từ vị của tất cả tam muội.

Được thức ăn mềm

Xin nguyện chúng sinh

Huân tập đại bi

Tâm ý mềm mại.

Nếu được thức ăn mềm, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, huân tập đại bi nên tâm ý nhu hòa mà chẳng sân hận. Nhu nhuyến tức là nhẫn nhục, nhẫn nhục tức là tâm đại bi.

Được thức ăn cứng

Xin nguyện chúng sinh

Tâm chẳng nhiễm trước

Dứt tham ái đời.

Khi được thức ăn cứng thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh tâm chẳng nhiễm trước, dứt hẳn tâm tham ái của thế gian.

Thấy người hổ thẹn

Xin nguyện chúng sinh

Đủ hạnh hổ thẹn

Che hộ các căn.

Khi thấy người biết hổ thẹn, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải đầy đủ hành vi hổ thẹn, phải cẩn thận giữ gìn các căn, đừng chuyển theo cảnh giới.

Trong Luận Ngữ có nói:

‘’Phi lễ vật thị

Phi lễ vật thính

Phi lễ vật ngôn

Phi lễ vật động.’’

Đây là phương pháp che hộ các căn. Người tu hành phải thường sinh hổ thẹn, mới cung hành thực tiễn, trợ giúp cho sự tu hành, nếu chẳng hổ thẹn, thì vĩnh viễn chẳng thành tựu. Tại sao? Vì chẳng biết sửa đổi lỗi lầm, chẳng biết tinh tấn, thì chẳng có ngày thành công.

Thấy chẳng hổ thẹn

Xin nguyện chúng sinh

Bỏ chẳng hổ thẹn

Trụ đạo đại từ.

Khi thấy người chẳng biết hổ thẹn, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải xả bỏ hành vi chẳng hổ thẹn. Hổ thẹn tức là biết lỗi sửa đổi. Thấy được pháp lành, chẳng dám phạm tội là hổ. Thấy việc xấu hổ thì tuyệt đối chẳng làm là thẹn. Như vậy sẽ trụ ở đạo đại từ bi.

Khi lúc ăn cơm

Xin nguyện chúng sinh

Thiền duyệt vi thực

Pháp hỷ sung mãn.

Vào lúc ăn cơm thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, lúc ngồi thiền đắc được an vui nhẹ nhàng, lấy sự vui của thiền định làm thức ăn. Ngồi ở đó thì chẳng đói chẳng khát, đắc được niềm vui của pháp tràn trề. Đây là cảnh giới ngồi thiền.

Bất cứ là người xuất gia hay tại gia, khi ăn cơm thì phải ba niệm năm quán. Ba niệm: Đây là lúc múc cơm lên ăn.

Muỗng cơm thứ nhất nói: Nguyện đoạn trừ tất cả điều ác.

Muỗng cơm thứ hai nói: Nguyện tu tất cả điều lành.

Muỗng cơm thứ ba nói: Nguyện độ tất cả chúng sinh.

Năm quán là:

1). Tính công bao nhiêu, từ đâu đến: Nghĩa là tính xem một hạt gạo, phải dùng bao nhiêu công sức mới thu hoạch được? Suy nghĩ nó đến chẳng dễ dàng. Bài thơ xưa có nói:

‘’Giữa nắng trưa gay gắt

Nông dân nhọc nhằn cuốc

Mồ hôi đổ trên lúa

Mỗi hạt bao đáng cay’’!

Đây là tả sự làm cực khổ của người nông dân. Cổ đức có nói:

‘’Hạt gạo thí chủ cho

Nặng bằng núi Tu Di

Ăn xong chẳng tu đạo

Mang sừng đội lông trả’’.

2). Xem đức hạnh của mình thiếu hay đủ thọ cơm này: Phải nghĩ xem đức hạnh của mình có đủ chăng? Thọ người cúng dường tâm có hổ thẹn chăng? Trong Tỳ Ni Mẫu Kinh có nói: ‘’Nếu chẳng ngồi thiền tụng Kinh, chẳng làm việc Phật, Pháp, Tăng, mà thọ của đàn na thì sẽ bị đọa.’’

3). Phòng ngừa tâm đừng phạm lỗi, tham là gốc: Phải phòng tâm phòng ý, đừng khởi lỗi lầm tham ăn.

4). Thức ăn là thuốc hay, khiến thân khỏi khô héo: Ăn uống là thuốc hay chữa trị thân hình khô héo, khi ăn thì đừng cầu ngon dở, phải mượn giả tu thật, chỉ vì dưỡng thân để tu Phật đạo. Đó là mục đích ăn cơm.

5). Vì thành đạo nghiệp mới thọ cơm này: Vì cầu Phật pháp, vì thành đạo nghiệp mới dùng cơm. Song, chẳng phải tham ăn. Do đó: ‘’Tham nhiều nhai chẳng nát.’’ Lãng phí thức ăn thì ngược lại có hại cho thân thể. Cho nên Phật chế ngày ăn một bữa trưa, chẳng những hợp vệ sinh mà còn sống lâu.

Nếu lúc thọ vị

Xin nguyện chúng sinh

Được thượng vị Phật

Cam lồ đầy đủ.

Nếu như lúc thọ vị, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được vị tối thượng của Phật, thường có vị đạo cam lồ, đầy đủ phi thường.

Khi Bồ Tát Phổ Hiền hành đạo Bồ Tát, thì vì điều hòa khẩu vị của đại chúng, lúc quá đường dùng trai, trên thân mang đến rất nhiều thứ bánh, đủ mùi vị. Ai thích ăn mặn, thì Ngài thêm chút muối. Ai thích ăn ngọt, thì Ngài thêm chút đường. Ai thích ăn chua, Ngài thêm chút dấm. Ai thích ăn cay, thì Ngài thêm chút ớt. Tóm lại đều khiến cho đại chúng hợp đầy đủ khẩu vị. Song, còn có người cho rằng phục vụ chẳng chu đáo, tại sao? Vì khẩu vị của đại chúng khó điều hòa.

Khi ăn cơm xong

Xin nguyện chúng sinh

Sự việc đều xong

Đủ các Phật pháp.

Khi ăn cơm xong, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, hết thảy sự việc đều hoàn thành, đầy đủ tất cả Phật pháp. Khi dùng trai xong thì niệm:

‘’Những gì thí chủ cho

Đều đắc được lợi ích.

Nếu vui vẻ bố thí

Sau sẽ được an lạc.

Dùng cơm đã xong

Xin nguyện chúng sinh

Sự việc đều xong

Đủ các Phật pháp. ’’

Nếu khi nói pháp

Xin nguyện chúng sinh

Được biện vô tận

Rộng nói pháp mầu.

Nếu như lúc giảng Kinh thuyết pháp, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được biện tài vô ngại, vô cùng tận, tuyên nói yếu nghĩa Phật pháp rộng lớn, tức cũng là pháp thâm sâu vi diệu vô thượng.

Ở trên hai mươi hai nguyện, là lúc vào thành khất thực nên phát nguyện. Mỗi một nguyện đều vì chúng sinh mà phát, khiến cho chúng sinh đắc được lợi ích.

Lúc ra khỏi nhà

Xin nguyện chúng sinh

Vào sâu trí Phật

Vĩnh thoát ba cõi.

Lúc muốn đi ra khỏi nhà, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, sớm vào sâu đại viên cảnh trí của Phật, do đó có câu: ‘’Vào sâu tạng Kinh, trí huệ như biển.’’ Lúc đó mới vĩnh viễn thoát khỏi tam giới hai mươi lăm cõi.

Nếu lúc vào nước

Xin nguyện chúng sinh

Vào Nhất thiết trí

Biết rõ ba đời.

Nếu như lúc vào nước, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh đắc được tất cả trí huệ, biết được nhân quả quá khứ, hiện tại và vị lai.

Tắm rửa thân thể

Xin nguyện chúng sinh

Thân tâm chẳng dơ

Trong ngoài sáng sạch.

Khi tắm rửa thân thể, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, rửa sạch bụi bặm ngoài thân cho sạch sẽ, cũng phải rửa sạch ba độc trong tâm cho thanh tịnh. Như vậy trong ngoài sẽ quang minh sạch sẽ.

Mùa nắng nóng độc

Xin nguyện chúng sinh

Lìa bỏ khổ não

Tất cả đều sạch.

Khi mùa hè nắng nóng, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, lìa bỏ tất cả khổ não, tiêu trừ sạch hết tất cả vọng tưởng phiền não thân tâm.

Hết nóng đến mát

Xin nguyện chúng sinh

Chứng pháp vô thượng

Rốt ráo mát mẻ.

Lúc bắt đầu vào mùa thu gió mát, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, chứng được pháp vô thượng, chẳng có nóng bức não hại, rốt ráo thân tâm mát mẻ, thoát khỏi nhà lửa ba cõi.

Năm nguyện ở trên là khất thực trở về trụ xứ, ăn cơm xong, tắm rửa thì phát nguyện.

Lúc đọc tụng Kinh

Xin nguyện chúng sinh

Thuận pháp Phật nói

Tổng trì chẳng quên.

Lúc đọc tụng Kinh điển, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, phải tùy thuận pháp của Phật nói mà tu hành. Phải tổng tất cả pháp, trì vô lượng nghĩa, tổng trì chẳng quên, phải ghi nhớ Kinh văn và Chú.

Nếu được thấy Phật

Xin nguyện chúng sinh

Được mắt vô ngại

Thấy tất cả Phật.

Nếu như khi thấy được Phật, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đắc được mắt chẳng chướng ngại, tức cũng là năm nhãn (nhục nhãn, thiên nhãn, huệ nhãn, pháp nhãn, Phật nhãn), thấy được mười phương ba đời tất cả chư Phật.

Người tu hành có lúc sẽ đắc được năm nhãn sáu thông, thấy được tất cả chư Phật. Có người chẳng tu hành, vì kiếp trước nổ lực tu hành, có căn lành rồi, cũng đắc được năm nhãn, bất quá ít có mà thôi. Tu hành vẫn là pháp căn bản, tu hành có công đức rồi, thì sẽ khai mở năm nhãn.

Lúc chiêm ngưỡng Phật

Xin nguyện chúng sinh

Đều như Phổ Hiền

Trang nghiêm xinh đẹp.

Lúc chú ý chiêm ngưỡng dung nhan của Phật, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đều trang nghiêm xinh đẹp như Bồ Tát Phổ Hiền. Khiến cho người thấy đều sinh tâm cung kính.

Khi thấy tháp Phật

Xin nguyện chúng sinh

Tôn trọng như tháp

Thọ trời người cúng.

Khi thấy được tháp của Phật, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, tôn trọng chúng sinh như là tôn trọng tháp của Phật, thọ trời người cúng dường. Người tu hành, thấy tháp Phật, thì nhất định phải lễ lạy, hoặc nhiễu tháp, thì sẽ đắc được năm thứ phước.

1). Đời sau thân xinh đẹp.

2). Được tiếng nói tốt.

3). Được sinh về trời.

4). Được sinh vào nhà vua.

5). Được đạo Niết Bàn.

Khi nhiễu tháp thì có năm điều phải vâng giữ:

1). Cúi đầu nhìn đất mà đi.

2). Không được đạp lên côn trùng.

3). Không được nhìn ngó hai bên.

4). Không được khạc nhổ chung quanh tháp.

5). Không được nói chuyện với người khác.

Phải giữ những điều trên, nếu không chẳng có công đức.

Cung kính nhìn tháp

Xin nguyện chúng sinh

Được các trời người

Thảy đều chiêm ngưỡng.

Khi dụng tâm cung kính để chiêm ngưỡng tháp, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, được tất cả chư thiên và tất cả mọi người thảy đều cùng đến chiêm ngưỡng. Vì trong tháp là nơi cất chứa xá lợi của Phật, cho nên phải sinh tâm cung kính để nhiễu tháp, lễ tháp, nhìn tháp.

Lúc đảnh lễ tháp

Xin nguyện chúng sinh

Tất cả trời người

Chẳng thấy được đảnh.

Khi đảnh lễ tháp thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, tất cả trời người, không thấy được đảnh tháp. Tức cũng là ‘’Chẳng thấy tướng đảnh.’’ Đây là một tướng tốt trong tám mươi vẻ đẹp.

Trong Kinh Lăng Nghiêm có nói: Khi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni nói Chú Lăng Nghiêm, thì từ trong nhục kế (cục thịt lồi trên đảnh đầu), phóng ra trăm luồng quang minh báu. Trong trăm luồng quang minh báu, lại vọt ra ngàn đóa hoa sen báu. Trên ngàn đóa sen, mỗi đóa lại hiện ra một vị hóa Phật (pháp thân) ngồi trên hoa sen báu. Trên nhục kế của mỗi vị Như Lai, lại phóng ra mười luồng trăm quang minh báu. Trong mỗi luồng quang minh, lại thị hiện thần hộ pháp Kim Cang Mật Tích nhiều như số cát sông Hằng, một tay cầm núi Tu Di, một tay cầm chùy báu kim cang. Tận hư không khắp pháp giới, đều đầy dẫy Thần Hộ Pháp Kim Cang. Đại chúng trong pháp hội ngước đầu lên để nhìn Phật, thì trong tâm vừa sợ vừa hoan hỷ cầu xin Phật thương xót hộ giúp, một lòng một dạ lắng nghe Phật nói pháp. Lúc bấy giờ, ‘’vô kiến đảnh tướng‘’ nghĩa là tướng đảnh chẳng thấy của Phật. Vị hóa Phật đó, diễn nói Thần Chú Lăng Nghiêm. Cho nên nói Thần Chú Lăng Nghiêm là pháp thân của Phật nói, diệu không thể tả.

Người tu hành, nhất định phải coi trọng Chú Lăng Nghiêm, vì Chú Lăng Nghiêm có cảnh giới không thể nghĩ bàn. Ở thế giới này, nếu có người tụng trì Chú Lăng Nghiêm, thì trên thế gian sẽ không có ma vương xuất hiện ra đời. Tại sao? Vì Thần Chú này hay hàng phục tất cả ma quân, dẹp tan mười đại ma quân.

Nhiễu phải bên tháp

Xin nguyện chúng sinh

Làm đều không nghịch

Thành Nhất thiết trí.

Lúc nhiễu bên phải của tháp, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, làm gì cũng phải thuận với Phật pháp, không thể làm nghịch lại với Phật pháp. Thuận là tu hành, sẽ được trí huệ; nghịch là chẳng tu hành, đương nhiên là ngu si. Nếu hết thảy chẳng nghịch, thì sẽ thành tựu Nhất thiết trí.

Nhiễu phải là thuận, nhiễu trái là nghịch, cho nên nhiễu Phật, nhiễu tháp, đều nhiễu bên phải, trong Kinh Công Đức có nói:

‘’Diệt tất cả phiền não

Đầy đủ đại uy lực

Vô lậu sáu thần thông

Đều do nhiễu tháp bên phải.’’

Nhiễu tháp có công đức không thể nghĩ bàn như thế.

Nhiễu tháp ba vòng

Xin nguyện chúng sinh

Siêng cầu Phật đạo

Tâm chẳng giải đãi.

Khi đi nhiễu tháp bên phải ba vòng, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, dũng mãnh tinh tấn, siêng tu Phật đạo, đừng sinh tâm giải đãi, đừng sinh tâm thối lùi. Chỉ tiến về trước, không thể trung đạo tự hóa, bỏ dở giữa đường, thì chẳng thành tựu.

Tại sao lại nhiễu tháp ba vòng? Là biểu thị cung kính Tam Bảo, siêng tu ba học, diệt tham sân si ba độc. Lại có thể nói là đại biểu cho ba cõi, xa lìa ba đường ác, vì phát tâm bồ đề, thì chẳng đọa vào ba đường ác. Trong Kinh Ngũ Giới có nói: ‘’Đi quanh ba vòng, biểu thị cung kính Tam Bảo, diệt ba độc.’’

Khen công đức Phật

Xin nguyện chúng sinh

Các đức đều đủ

Khen ngợi không hết.

Khi khen ngợi công đức Phật, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, tán thán khen ngợi công đức chư Phật, mới đắc được các công đức đầy đủ. Phải thời khắc khen ngợi, truyển chuyển vô tận.

Phật có vạn đức trang nghiêm, đầy đủ ba giác, cho nên là Phật. Công đức của Phật không thể nghĩ bàn, chúng ta phải khen ngợi công đức của Phật, thì tương lai cũng có người khen ngợi công đức của chúng ta. Do đó, có câu:

‘’Khen người thì người khen mình.’’

Nghi thức trong Phật giáo, tụng trì tán kệ ở trước Phật, tức là khen ngợi công đức của chư Phật Bồ Tát. Ví như kệ tán Phật A Di Đà:

‘’Phật Di Đà thân sắc vàng.

Tướng tốt chói sáng chẳng gì bằng.

Hào quang trắng chuyển động như Tu Di.

Mắt Phật xanh biếc như nước bốn biển.

Trong quang minh có vô số hoá Phật.

Hóa Bồ Tát cũng nhiều vô biên.

Bốn mươi tám nguyện độ chúng sinh.

Chín phẩm sen vàng lên bờ giác.’’

Không thể có tư tưởng chẳng chánh đáng, nói tán tụng là ca xướng, là đùa cợt trước Phật. Phải biết rằng xướng tụng là cung kính Phật, khen ngợi công đức của Phật, có thể tăng thêm căn lành của mình.

Mười đại nguyện vương của Bồ Tát Phổ Hiền nói rất rõ ràng. Một là lễ kính chư Phật, hai là khen ngợi Như Lai, ba là rộng tu cúng dường, bốn là sám hối nghiệp chướng, năm là tùy hỷ công đức, sáu là thỉnh chuyển pháp luân, bảy là thỉnh Phật trụ thế, tám là thường tùy Phật học, chín là hằng thuận chúng sinh, mười là phổ giai hồi hướng. Vào khóa lễ sáng sớm đều tụng một lần. Đa số tụng qua thì quên mất, chẳng vào trong đầu óc để nghiên cứu, rốt ráo làm có được hay không? Điểm này hy vọng mọi người đừng coi như là ca xướng, là việc phô diễn, phải y pháp tu hành. Tán tụng ở trước Phật, lễ Phật, tụng Chú, đều là pháp căn bản thành Phật, hay khiến cho tâm bồ đề tăng trưởng mà kết quả bồ đề thành Phật.

Tôi thường nói:

‘’Nếu nhìn người không đúng

Khổ mình vẫn chưa nguôi

Nếu mình hết khổ

Nhìn ai cũng là Phật.’’

Thấy tất cả chúng sinh đều là cha mẹ trong quá khứ, là chư Phật vị lai. Tức nhiên là cha mẹ quá khứ, mà nói chúng sinh chẳng đúng, tức là nói cha mẹ mình không đúng. Chẳng cung kính đối với chúng sinh, tức là chẳng cung kính Phật. Nếu nghĩ như thế, thì sớm sẽ đủ các đức, chẳng có vấn đề gì cả.

Khen Phật tướng tốt

Xin nguyện chúng sinh

Thành tựu thân Phật

Chứng pháp vô tướng.

Lúc khen ngợi tướng tốt trang nghiêm của chư Phật, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, thành tựu thân thể của Phật, chứng được pháp vô tướng, tức cũng là vô trí cũng vô đắc.

Phật có 32 tướng đại nhân, 80 vẻ đẹp. Mỗi tướng đều phải khen ngợi. Tại sao Phật có tướng tốt trang nghiêm? Vì thuở xưa Phật tu phước A tăng kỳ kiếp, gieo trồng tướng tốt trong trăm ngàn kiếp. Phước huệ viên mãn mà thành đấng Lưỡng Túc Tôn.

Mười nguyện ở trên là nguyện phát ra khen ngợi Phật. Xuất gia làm Tỳ Kheo, mỗi cử chỉ hành động, lời nói, việc làm, đều phải phát nguyện, sinh tâm từ bi, độ khắp chúng sinh.

Nếu lúc rửa chân

Xin nguyện chúng sinh

Đủ sức thần túc

Đi đều vô ngại.

Nếu như lúc rửa chân, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, đầy đủ sức thần túc thông, sở hành vô sở chướng ngại, nguyện đến đâu thì đến đó.

Chư Phật Bồ Tát đều là chân không, chẳng mang giầy tất. Tại sao? Vì Ấn Độ là nơi nhiệt đới, sinh hoạt tập quán là chân không, hai chân dễ dơ bẩn, cho nên mỗi ngày phải rửa chân. Trong Kinh Kim Cang có nói: ‘’Lúc bấy giờ! Đến giờ ăn, Đức Thế Tôn đắp y mang bình bát vào thành Xá Vệ khất thực, ở trong thành khất thực theo thứ lớp rồi, trở về chỗ cũ, ăn cơm xong, thu y bát, rửa chân rồi, bèn ngồi kiết già.’’ Rửa chân là công khóa của người xuất gia, nếu chẳng rửa chân thì làm cho Phật đường dơ, đây cũng là chẳng cung kính Phật.

Vào lúc đi ngủ

Xin nguyện chúng sinh

Thân được an ổn

Tâm chẳng động loạn.

Vào lúc đi ngủ, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, thân thể an ổn, tâm chẳng động loạn. Trước khi đi ngủ, thì chắp tay lại niệm ‘’Nam mô Quán Thế Âm Bồ Tát‘’ một trăm lần, niệm đến chẳng còn vọng tưởng nữa, thì trong tâm thanh tịnh, an ổn vào giấc mộng.

Ngủ vừa thức dậy

Xin nguyện chúng sinh

Tất cả trí giác

Trông khắp mười phương.

Lúc vừa ngủ dậy, thì nên phát nguyện. Xin nguyện tất cả chúng sinh, tất cả trí huệ giác ngộ, tận hư không khắp pháp giới trong khắp mười phương.

Ba nguyện ở trên là nguyện phát ra lúc ngủ nghỉ. Nguyện chúng sinh sớm lìa khỏi biển khổ trầm mê, chẳng thọ khổ luân hồi.

Phật tử! Nếu các Bồ Tát dùng tâm như vậy, thì sẽ đắc được công đức thù thắng vi diệu. Tất cả thế gian chư Thiên, ma, Phạm, Sa môn, Bà la môn, Càn thát bà, A tu la .v.v… và tất cả Thanh Văn, Duyên Giác, thảy đều chẳng lay động được.

Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi gọi Bồ Tát Trí Thủ nói: Phật tử! Nếu như các vị đại Bồ Tát dụng tâm phát nguyện như vừa nói ở trên, thì sẽ đắc được tất cả công đức thù thắng vi diệu không thể nghĩ bàn, tăng trưởng pháp thân huệ mạng mà chẳng thối chuyển. Sẽ đắc được đầy đủ công đức, thành quả vị Phật.

Hết thảy quốc vương đại thần thế gian, chư thiên và ma vương, Đại Phạm Thiên Vương, Sa Môn, Bà La Môn, Càn Thát Bà, A tu la, Thanh Văn, Duyên Giác .v.v… họ đều chẳng giao động tư tưởng của các vị. Tóm lại, định lực của các vị đã vượt hơn họ. Cảnh giới của các vị, họ chẳng biết được. Do đó, có câu:

‘’Sơ địa chẳng biết nhị địa

Cho đến thập địa chẳng biết Đẳng giác.’’

Vì các vị là Bồ Tát, cho nên định lực của hàng nhị thừa chẳng thâm sâu bằng định lực của các vị.