Kinh Hoa Nghiêm Đại Phương Quảng Phật Giảng Giải Trọn Bộ

Phẩm Thế Giới Hoa Tạng Thứ Năm

Phẩm là phẩm loại. Đây là tên phẩm của kinh, ở trước đã giảng đến phẩm thứ tư, bây giờ là phẩm thứ năm.

Hoa là hoa sen, tạng là thu tạng, còn có ý nghĩa là sinh ra. Ở đó có hạt giống hoa sen, cho nên sinh ra thế giới hoa sen. Nếu nói đầy đủ thì gọi là Hoa Tạng Trang Nghiêm Nghiêm Cụ Thế Giới Hải. Nói tóm tắt là Hoa Tạng Thế Giới. Vì thế giới đó dùng hoa sen để trang nghiêm, cho nên gọi là thế giới Hoa Tạng và phẩm này là phẩm thứ năm, nên gọi là Phẩm Thế Giới Hoa Tạng Thứ Năm.

Nghiên cứu kinh Phật thì trước hết nghiên cứu chỗ cạn, nghiên cứu hiểu rõ ý nghĩa thiển cạn rồi, thì sẽ vào sâu, từng bước từng bước nghiên cứu vào sâu, như vậy thì mới thấy rõ triệt để. Bằng không, chẳng muốn hiểu sâu, giống như nuốt trựng, ăn mà chẳng biết mùi vị thì chẳng ích gì.

Chúng ta bắt đầu nghiên cứu kinh điển, nếu giảng sâu thì e rằng người mới học Phật pháp chẳng thể tiếp thọ được. Nếu chẳng ai nghe hiểu thì giống như chẳng giảng, vậy thì lãng phí thời gian, tiêu hao tinh lực, chẳng có chút giá trị gì. Có người nói: ‘’Tôi có thể nghe hiểu được, giảng sâu một chút đâu có quan hệ‘’. Tuy bạn nghe hiểu được, song đa số mọi người chẳng hiểu. Không thể vì bạn một người hiểu, mà khiến cho nhiều người chẳng hiểu. Cho nên, lúc ban đầu giảng thì chỉ giảng đạo lý phần ít. Đợi đến lúc hứng thú thì sẽ nghiên cứu vào chỗ sâu. Tương lai có thể dụng công nghiên cứu, thì thủy chung sẽ minh bạch Phật pháp. Bây giờ đừng gấp vội, nghiên cứu Phật pháp phải có sự nhẫn nại, không thể có ngã chấp ngã kiến, phải dùng trí huệ chiếu soi thật tướng của các pháp.

Dùng trí huệ để nghiên cứu Phật pháp thì nhất định sẽ minh bạch. Dùng tâm dâm dục để nghiên cứu Phật pháp, thì thủy chung chẳng thể hiểu đặng. Nghiên cứu Phật pháp chẳng phải là nói ở đầu miệng lưỡi, mà là thành thật tu hành. Phật pháp là dạy người hồi quang phản chiếu, trở lại cầu nơi chính mình, trừ khử sạch tập khí mao bệnh, khử trừ hết tâm dâm dục. Trong Kinh Lăng Nghiêm có nói:

‘’Tâm dâm không trừ,

thì không thể ra khỏi trần lao.’’

Trong Kinh Kim Cang có nói:

‘’Hàng phục kỳ tâm.’’

Nghĩa là hàng phục tâm dâm dục. Dục niệm không sinh, tức là:

‘’Được một vạn sự đều xong.’’

Đã giải quyết xong vấn đề căn bản, mọi việc khác đều ngoài da mà thôi. Do đó có câu:

‘’Một thông thì tất cả đều thông,

Một thấu rõ thì tất cả đều thấu rõ.’’

Chỉ cần trừ sạch dâm dục, thì thiên lý lưu hành. Thiên lý tức là Phật tánh, cũng là trí huệ, cũng là quang minh vốn có, có thể chiếu khắp ba ngàn đại thiên thế giới. Chúng ta học Phật pháp, chìa khóa quan trọng nhất là ở chỗ này, đoạn tâm dâm dục.

Giống như trưởng giả Đại Thiên, ông ta là La Hán giả vào thời vua A Dục, ông ta từ sáng đến tối lừa gạt đệ tử nói: ‘’Ta đã chứng quả A La Hán.’’ Thật tế, thì ông ta giống như người bình thường, luôn luôn mộng xuất cốt tinh. Một ngày nọ, đồ đệ giặt quần áo cho ông ta thì phát hiện chỗ nhiễm ô, bèn hỏi ông ta:

‘’Sư phụ! Ngài đã chứng quả, sao lại xuất cốt tinh‘’?

Ông ta nghe giận dữ nói: ‘’Láo khoét! Người chứng quả chẳng ăn cơm chăng? Phàm là người ăn cơm, đều phải mộng xuất cốt tinh.’’

Các đồ đệ chẳng biết đúng hay sai. Thật tế, nếu là người đã chứng quả, thì ý niệm dâm dục vốn chẳng còn nữa, càng không thể sinh tư tưởng chẳng trong sạch.

Trưởng giả Đại Thiên bất cứ làm việc gì, trước hết đều đi coi bói. Người coi bói nói ông ta như thế nào, thì ông ta trở về nói với đồ đệ như thế ấy. Đồ đệ cho rằng ông ta là người có thần thông, cho nên rất sùng bái sư phụ, tôn kính sư phụ. Một ngày nọ, hỏi người coi bói rằng ông ta chừng nào chết? Người coi bói đó đại khái có chút linh nghiệm, nói ông ta bảy ngày nữa sẽ chết. Ông ta trở về tuyên bố tin tức này cho đồ đệ biết. Nói: ‘’Các đệ tử! Nhân duyên của chúng ta sắp kết thúc, bảy ngày nữa thì ta sẽ vãng sinh về cõi Phật nào đó, chúng ta sẽ phải chia tay.’’ Đồ đệ nghe sư phụ biết được giờ phút lâm chung, thì càng kính ngưỡng. Bảy ngày sau, trưởng giả Đại Thiên quả nhiên chết thật. Các đồ đệ cùng nhau nghiên cứu, sư phụ là người đã chứng quả La Hán, thì thi thể sẽ không thối nát. Chúng ta hãy giữ gìn nhục thân để làm La Hán sống, cúng tế lễ lạy cho tiện. Chưa đến bảy ngày thì thi thể sình lên, chảy máu chảy nước mắt, giòi bò lởm ngởm, hôi thối vô cùng. Lúc đó đồ đệ mới biết bị lừa.

Trưởng giả Đại Thiên vì chẳng đoạn được tâm dâm dục, cho nên mới như vậy. Chúng ta là người nghiên cứu Phật pháp, thì nhất định trước hết phải đoạn tâm dâm dục. Như thế thì Thiên Long Bát Bộ sẽ đến ủng hộ bạn, đến hướng về bạn cầu phước, hướng về bạn đảnh lễ, trồng phước.

Người tu đạo đừng phóng dật, phải luôn luôn nỗ lực dụng công, hoặc niệm Phật hoặc lạy Phật, trì chú, lễ sám, đều là pháp môn đoạn vọng tưởng, để khống chế tâm dâm dục. Nếu suốt ngày chẳng có việc để làm, ngày ngày nghĩ tưởng dâm dục, sinh tư tưởng nhiễm ô, như thế thì làm sao mà thành tựu?

Bất cứ kinh điển gì, chân lý đều như nhau, bất quá đại đồng tiểu dị mà thôi. Bạn minh bạch đạo lý chân chánh của một bộ kinh điển, thì kinh điển khác sẽ minh bạch. Chân lý đó tức là ‘’Đoạn dục khử ái, ’’ nghĩa là dạy bạn ngày ngày trừ khử tập khí trừ mao bệnh. Bạn có thể ngày ngày chẳng nổi giận, ngày ngày siêng tinh tấn thì tâm dâm dục sẽ càng ngày càng bớt, tâm thanh tịnh càng ngày càng nhiều. Đến khi nào dâm dục đoạn sạch, thì thiên lý sẽ lưu hành, đại quang minh tạng sẽ hiện tiền. Lúc đó thì ‘’Biển lặng trời trong, ’’ tất cả đều chẳng có chấp trước. Bên trong chẳng có thân tâm, bên ngoài chẳng có thế giới, trời đất và ta đồng một thể, vạn vật với ta đồng một tánh. Chúng ta người tu đạo, phải tu đến giai đoạn này, thì mới không cô phụ lúc ban đầu phát tâm xuất gia.

Mấy ngày trước ở trong pháp hội, tôi có nói là: Chẳng cho các bạn xem truyền hình, vì trên truyền hình biểu diễn những tiết mục làm cho khởi vọng tâm, mất đi đạo tâm. Hôm nay lại bảo bạn xem truyền hình. Truyền hình ở đây chẳng phải là truyền hình có hình tướng bên ngoài, mà là truyền hình chẳng có hình tướng ở bên trong, tức là tự tánh, phải làm cho tự tánh phóng đại quang minh, tự tánh phải sinh trí huệ. Truyền hình trong tự tánh có đủ thứ tinh thể chân lý, có đủ thứ cảnh giới vi diệu không thể nghĩ bàn. Cho nên các bạn ngày ngày phải nhìn xem truyền hình của tự tánh, nghĩa là hồi quang phản chiếu, trở lại cầu nơi mình, đừng hướng bên ngoài truy cầu, bên ngoài thì tìm chẳng được chân lý. Vật thật thì ở bên trong chứ chẳng phải ở bên ngoài.

Ngày ngày tôi giảng kinh, các bạn ngày ngày đến nghe kinh, mưa gió chẳng trở ngại, thành tâm nghiên cứu Phật pháp. Song, vẫn có người cảm thấy khô khan chẳng có mùi vị, chẳng thích nghe giảng. Bạn chẳng thích nghe là việc của bạn, tôi vẫn ngày ngày giảng kinh, không thể vì một hai người không muốn nghe mà không giảng kinh. Chủ trương của tôi là phục tùng đa số, tuyệt đối chẳng độc tài, chuyên chế. Phải thực hành chính sách dân chủ, ủng hộ chế độ dân chủ, Phật giáo là dân chủ nhất. Ai ai cũng có cơ hội sẽ thành Phật, chẳng phải nói rằng chỉ có ta mới làm chúa trời, chẳng cho bạn làm chúa trời. Phật giáo chẳng có tư tưởng chuyên chế như thế.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm này, là do thuở xưa Tỳ Lô Giá Na Như Lai, ở trong số kiếp nhiều như hạt bụi thế giới hải. Khi tu hạnh Bồ Tát, thì ở trong mỗi kiếp đều gần gũi các đức Phật, nhiều như số hạt bụi thế giới hải. Ở mỗi chỗ đức Phật, đều tu nghiêm tịnh đại nguyện, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Bồ Tát Phổ Hiền danh tự của Ngài là Hàm Nghĩa, là phổ khắp giáo hóa tất cả Thánh Hiền. Lại có thể nói, hết thảy tất cả chúng sinh đều là Bồ Tát Phổ Hiền. Lại có thể nói, tất cả chúng sinh đều là hóa thân của Bồ Tát Phổ Hiền. Vì Bồ Tát Phổ Hiền là đệ tử lớn nhất của Phật, cho nên đầy đủ trăm ngàn ức hóa thân, và còn có vô lượng thần thông không thể nghĩ bàn. Đừng cho rằng là như vậy, đây chẳng qua là lối nói ví dụ.

Khi Bồ Tát Phổ Hiền nói xong Phẩm Thế Giới Thành Tựu, thì lại bảo đại chúng trong pháp hội tại Bồ đề đạo tràng rằng: ‘’Các vị đệ tử của Phật! Các vị nên biết Hoa Tạng Trang Nghiêm Thế Giới Hải này, vì nhân duyên gì mà thành? Đây là do Biến Nhất Thiết Xứ Thanh Tịnh Pháp Thân Tỳ Lô Giá Na Phật. Thuở xưa Ngài ở trong số kiếp, nhiều như hạt bụi thế giới hải, khi tu hạnh Bồ Tát thì ở trong mỗi đại kiếp, đều gần gũi các đức Phật. Gần gũi bao nhiêu Đức Phật? Gần gũi các Đức Phật số nhiều như hạt bụi thế giới hải. Ngài ở nơi đạo tràng của mỗi vị Phật thanh tịnh tu hành, chẳng có tâm nhiễm ô. Hoa Tạng Thế Giới Hải là do Ngài tịnh tu trang nghiêm thanh tịnh đại nguyện, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.’’

Tu hạnh Bồ Tát chẳng phải là pháp môn dễ dàng. Có khi lầm lỡ vào đường tà thì cũng đi vào đường tà. Tuy Bồ Tát đi lầm đường, song biết hồi đầu, biết được hôm nay đúng hôm qua sai, trong đường mê biết quay về. Tuy đi trên con đường nguy hiểm, song biết trở lại thì vẫn chưa muộn. Nếu chẳng biết hồi đầu, thì càng đi càng xa cách chân đạo càng xa, đi đến đi lui, sẽ đi vào địa ngục. Nếu đi trở lại thì đi trên đại đạo khang trang, thẳng đến cảnh Phật. Bồ Tát quá khứ đi lầm đường biết quay trở lại, Bồ Tát hiện tại đi lầm đường cũng sẽ biết trở lại, Bồ Tát vị lai đi lầm đường cũng sẽ biết quay trở lại. Các vị! Nếu các bạn đi lầm đường phải mau hồi đầu trở lại, trong đường mê biết trở lại, thì còn có hy vọng đến bờ bên kia.

Phật Tỳ Lô Giá Na khi tu hạnh bồ đề, thì cũng lầm vào đường tà, đi vào rất nhiều con đường oan uổng. Cho nên khi Ngài thành Phật, thì pháp thân của Ngài đầy khắp mọi nơi, trợ giúp chỉ đường cho tất cả chúng sinh đừng đi vào đường tà.

Tịnh tu tức là chuyên nhất, chẳng có tư tưởng nhiễm ô. Nhiễm ô tức là dâm dục. Chúng ta chúng sinh thời khắc có tâm nhiễm ô, cho nên phải tu hành, dùng tâm thanh tịnh để điều phục tâm nhiễm ô, quét sạch hết rác rến trong tâm, để cho tâm được thanh tịnh. Tóm lại, tu hành tức là quét trừ, quét tất cả pháp chẳng sinh, trừ tất cả pháp chẳng khởi.

Thần Tú đại sư nói: ‘’Luôn luôn siêng lau chùi.’’ Thời thời khắc khắc lau chùi gương ‘’gương tâm‘’ cho thanh tịnh, gương sạch thì vật hiện, Phật đến cũng chiếu, như thế thì sẽ phân biệt biết được thiện ác, đó tức là tịnh tu. Nhưng vẫn chưa đạt đến trình độ: ‘’Những gì làm đã xong, chẳng thọ thân sau nữa.’’ Một số người cho rằng: ‘’Luôn luôn siêng lau chùi.’’ Chẳng phải là pháp môn đốn ngộ. Thật tế thì người chẳng có căn lành lớn, trí huệ lớn, thì vẫn phải tiệm tu (tu từ từ), luôn luôn siêng lau chùi, ít nhất đạt đến giai đoạn tâm chẳng có bụi trần. Bụi trần tức là tâm nhiễm ô.

Người tu đạo phải luôn luôn phản tỉnh, tại sao tôi xuất gia? Mục đích xuất gia là gì? Phải tinh tấn tu hành. Mà tu hành thì phải đoạn trừ tâm dâm dục. Phàm là có tư tưởng dâm dục thì nhất định sẽ đọa địa ngục. Có người Hỏi: ‘’Người xuất gia có tâm dâm dục thì đọa địa ngục. Vậy người tại gia có rất nhiều tâm dâm dục, tại sao chẳng đọa địa ngục‘’? Vì người xuất gia đã thọ giới cụ túc, biết rõ mà cố phạm; rõ ràng biết chẳng đúng mà mình tự lừa gạt mình, đi làm chuyện không đúng. Đây là nguyên nhân đọa vào địa ngục. Còn người tại gia vì truyền tông tiếp đại, đó là pháp thiên kinh địa nghĩa. Nếu tà dâm (ngoài vợ chồng) thì cũng đọa địa ngục, thọ quả báo.

Trong kinh Lăng Nghiêm có đề cập đến Tỳ Kheo Ni Bảo Liên Hương, cô ta nói: ‘’Dâm dục có quan hệ gì, bất quá nam nữ hành dâm mà thôi, có tội ác gì‘’? Không ngờ nói xong thì địa ngục lập tức hiện tiền, bị đọa vào địa ngục. Hiện tại có người biết rõ dâm dục là việc không đúng, mà vẫn làm ra việc bịt tai ăn cắp chuông. Tự mình lừa dối mình, còn cho rằng người ta chẳng biết. Kỳ thật, tiếng chuông sớm đã vang khắp bốn phía, ai ai cũng đều biết. Đây là việc làm của người ngu.

Các Phật tử! Thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, có phong luân nhiếp trì, nhiều như hạt bụi núi Tu Di.

Vị Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại nói: ‘’Các vị đệ tử của Phật! Trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, có phong luân nhiếp trì, nhiều như hạt bụi núi Tu Di (dịch là núi Diệu Cao).’’

Phong luân mà khoa học hiện đại nghiên cứu, tức cùng đạo lý là tâm địa dẫn lực và quỹ đạo thái không. Giống như vệ tinh nhân tạo, bắn lên thái không rồi, thì bay chung quanh trái đất, đó tức là nhờ phong luân nhiếp trì, cho nên không bị rớt xuống. Trái đất quay mà nước trong biển cả không thể nào chảy vào thái không, đó là liên quan đến địa tâm hấp dẫn lực, tức cũng là phong luân nhiếp trì.

Gió (phong) tuy nhìn chẳng thấy, nhưng có động lực, có thể phát động máy nổ. Tinh cầu, địa cầu, mặt trời, mặt trăng .v.v… trong vũ trụ đều có tác dụng nhiếp trì với nhau. Đó tức là sức phong luân chi trì. Tinh cầu đều vận hành trên quỹ đạo không thể đụng nhau, trừ sao chổi ra, vì nó chẳng có quỹ đạo, hoành hành xung đột, ai gặp được nó thì người đó sẽ hủy diệt.

Sức của gió, chúng ta phàm phu nhìn chẳng thấy. Khi nào có ngũ nhãn thì sẽ thấy được sự tác dụng của nó, hổ tương nhiếp trì mà chẳng chướng ngại. Mặt trăng thì chuyển động quanh trái đất, trái đất thì chuyển động quanh mặt trời, đó tức là tác dụng nhiếp trì của phong luân.

‘’Người ở trong gió chẳng biết gió, cá ở trong nước chẳng biết nước’’, cùng giống nhau một đạo lý. Nếu con người cách lìa khỏi gió (không khí) thì sẽ chết, nếu cá cách lìa khỏi nước thì sẽ chết. ‘’Quỷ ở trong đất chẳng biết đất, Thần ở trong không chẳng biết không.’’ Quỷ ở trong đất tự do ra vào, chẳng có chướng ngại. Thần ở trong không tự do lên xuống cũng chẳng có chướng ngại. Cho nên sự lý ở trên đời phức tạp vô cùng. Nghiên cứu đi nghiên cứu lại, đợi khi nào nghiên cứu rõ ràng, thì thời kỳ chết đã đến.

Ở dưới cùng phong luân tên là Bình đẳng trụ, hay nhiếp trì tất cả báu sáng rực rỡ trang nghiêm ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Xuất sinh chủng chủng bảo trang nghiêm, hay nhiếp trì quang minh thanh tịnh chiếu sáng của tràng ma ni vương ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Bảo oai đức, hay nhiếp trì tất cả linh báu ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Bình đẳng diễm, hay nhiếp trì tướng nhật quang minh ma ni vương luân ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Chủng chủng phổ trang nghiêm hay nhiếp trì hoa quang minh luân ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Phổ thanh tịnh, hay nhiếp trì tất cả tòa sư tử hoa diễm ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Thanh biến thập phương, hay nhiếp trì tất cả tràng châu vương ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Nhất thiết bảo quang minh, hay nhiếp trì tất cả ma ni vương thụ hoa ở phía trên. Kế trên phong luân tên là Tốc tật phổ trì, hay nhiếp trì tất cả mây hương ma ni Tu Di. Kế trên phong luân tên là Chủng chủng cung điện du hành, hay nhiếp trì tất cả mây đài báu sắc hương.

Thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm có mười thứ phong luân.

1). Phía dưới cùng phong luân tên là Bình đẳng trụ, hay nhiếp trì tất cả các báu quang diễm rực rỡ và rất trang nghiêm.

2). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Xuất sinh chủng chủng bảo trang nghiêm, hay nhiếp trì quang minh thanh tịnh chiếu sáng của tràng báu ma ni vương ở phía trên.

3). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Bảo oai đức, hay nhiếp trì tất cả linh báu ở phía ở phía trên.

4). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Bình đẳng diễm, hay nhiếp trì tướng nhật quang minh luân báu ma ni vương.

5). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Chủng chủng phổ trang nghiêm, hay nhiếp trì hoa quang minh hoa quang minh luân ở phía trên.

6). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Phổ thanh tịnh, hay nhiếp trì tất cả tòa sư tử hoa diễm ở phía trên.

7). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Thanh biến thập phương, hay nhiếp trì tất cả tràng báu châu vương ở phía trên.

8). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Nhất thiết bảo quang minh, hay nhiếp trì tất cả cây hoa báu ma ni vương ở phía trên.

9). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Tốc tật phổ trì, hay nhiếp trì tất cả mây hương ma ni Tu Di ở phía trên.

10). Kế trên phong luân còn có một phong luân tên là Chủng chủng cung điện du hành, hay nhiếp trì tất cả mây hương đài báu ở phía trên.

Ở trên là mười thứ phong luân, hổ tương nhiếp trì với nhau mà chẳng phá hoại. Mỗi phong luân đều nhiếp trì phong luân ở phía trên, cũng hay nhiếp trì phong luân ở phía dưới.

Các Phật tử! Phong luân đó, nhiều như số hạt bụi núi Tu Di, phong luân ở trên cùng tên là Thù thắng oai quang tạng, hay nhiếp trì Biển hương thủy phổ quang ma ni trang nghiêm. Biển hương thủy đó, có hoa sen lớn tên là Chủng chủng quang minh nhị hương tràng. Thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm trụ ở trong đó, bốn phương đều bằng phẳng, thanh tịnh vững chắc. Núi Kim cang luân bao bọc chung quanh, đất đai biển cả các cây cối đều riêng biệt.

Vị Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại gọi một tiếng: Các đệ tử của Phật! Phong luân nhiều như số hạt bụi núi Tu Di, phong luân ở trên cùng tên là Thù thắng oai quang tạng, hay nhiếp trì Biển Hương Thủy Phổ Quang Minh Ma Ni Trang Nghiêm. Trong Biển Hương Thủy đó, có một đóa hoa sen lớn, cao to hơn so với núi Tu Di tên là Chủng Chủng Quang Minh Nhị Hương Tràng. Hoa sen lớn đó, có hai mươi tầng thế giới. Chúng ta đang ở là thế giới Ta Bà tầng thứ mười ba. Thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm trụ ở trong đó. Bốn phương đều rất bằng phẳng, rất trang nghiêm, rất thanh tịnh, rất vững chắc. Có núi Kim cang luân bao bọc chung quanh. Lại có đất đai biển cả và các cây báu riêng biệt từng khu.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn thuật lại nghĩa trên, bèn nương thần lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, vị Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền, muốn tường thuật lại nghĩa lý vừa nói ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương pháp giới, mà dùng kệ để nói.

Thuở xưa Thế Tôn trong các cõi

Phật tu tịnh nghiệp nhiều như bụi

Nên được đủ thứ quang minh báu

Thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm.

Phật Tỳ Lô Giá Na thuở xưa tu Bồ Tát hạnh, thì từng gần gũi tất cả chư Phật. Song, lúc ban đầu phát tâm, thì ở trong tam giới hai mươi lăm cõi, cũng từng làm việc điên đảo. Một khi gần gũi chư Phật rồi, thì bỏ mê về giác, cải tà quy chánh. Ở trong đạo tràng của Phật nhiều như số hạt bụi, chuyên nhất tu hành nghiệp thanh tịnh mà xả bỏ nghiệp ô nhiễm, cho nên đắc được đủ thứ quang minh báu, cuối cùng thành tựu thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm.

Chúng ta đã thọ giới thì phải giữ giới. Giữ giới như mặt trăng tròn sáng, thân khẩu ý ba nghiệp, một chút mao bệnh còn chẳng có, đó tức là quang minh báu, tức cũng là trí huệ hiện tiền. Nên dùng sức thanh tịnh và trí huệ quang minh để trang nghiêm tất cả cõi nước.

Mây bi rộng lớn khắp tất cả

Xả thân vô lượng đồng bụi cõi

Nhờ sức tu hành biển kiếp xưa

Khiến thế giới đó chẳng cấu nhiễm.

Mây từ bi rộng lớn vô biên, chiếu khắp tất cả tâm chúng sinh. Từ hay ban vui, bi hay cứu khổ, đầy khắp tất cả chúng sinh giới. Phật vì cứu hộ chúng sinh, vì giáo hóa chúng sinh mới chịu xả thân trong vô lượng chỗ. Hết thảy hạt bụi đều là chỗ xả thân của Phật Lô Xá Na. Nhờ sức tu hành trong vô lượng kiếp thuở xưa, nên khiến cho thế giới hiện tại này chẳng có chút nhiễm ô nào, mà biến thành thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm thanh tịnh.

Phóng đại quang minh trụ hư không

Sức gió nhiếp trì chẳng giao động

Phật tạng ma ni khắp nghiêm sức

Nguyện lực Như Lai khiến thanh tịnh.

Trí huệ của chư Phật phóng đại quang minh, gia bị cho tất cả chúng sinh, khiến cho chúng sinh cũng đắc được trí huệ quang minh, khắp trụ ở trong hư không, vì sức gió nhiếp trì, cho nên chẳng giao động. Như Lai tạng (chẳng không chẳng có, tức tánh tức tức tướng, tức là đệ nhất nghĩa đế), dùng báu ma ni khắp trang nghiêm tu sức. Phật dùng đủ thứ nguyện lực khiến cho thế giới thanh tịnh.

Trên thế giới, có sức hút của phong luân cùng nhiếp trì với nhau. Thế giới này nhiếp trì thế giới kia, thế giới kia nhiếp trì thế giới này. Có sức phong luân trong hư không nhiếp trì. Giống như tinh cầu, mặt trăng, mặt trời đều có quỹ đạo để vận chuyển nên chẳng bị đụng nhau, cũng chẳng bị rối loạn. Đó là sức thần thông của chư Bồ Tát chi trì, tức cũng là nghiệp lực của chúng sinh cảm ứng. Cảnh giới này từ xưa đến nay, các nhà khoa học nghiên cứu, thủy chung cũng chẳng được kết quả viên mãn, cũng chẳng tìm ra rõ ràng. Vì sao? Vì họ chẳng biết đó là đạo lý giới lực, định lực, huệ lực, của chư Phật Bồ Tát và nghiệp lực của chúng sinh thiện và bất thiện nhiếp trì.

Trái đất cũng phát sinh bệnh hoạn, cũng có khi chấn động như núi lửa bộc phát, núi lở biển gào. Giống như con người ăn đồ bổ dưỡng quá nhiều, máu huyết chẳng có chỗ lưu thông, thì huyết quản sẽ vỡ liệt, nhẹ thì bán thân bất toại, nặng thì bộ não đầy máu, bảy lỗ ra máu mà chết. Vỏ đất bọc quả địa cầu nứt, thì xảy ra hiện tượng chấn động hoặc là núi lở hoặc là biển gào.

Khắp rải hoa ma ni diệu tạng

Nhờ nguyện lực xưa trụ trong không

Đủ thứ kiên cố biển trang nghiêm

Mây quang giăng bủa đầy mười phương.

Khắp rải hoa sen ma ni báu diệu tạng trong hư không, nhờ nguyện lực của chư Phật phát ra trong quá khứ, tán ra trong hư không mà trụ. Dùng đủ thứ kiên cố để trang nghiêm thế giới hải, mây quang minh bát nhã đó, giăng bủa đầy trong cõi nước mười phương.

Mây Bồ Tát trong các ma ni

Đến khắp mười phương quang rực rỡ

Quang biến hình tròn hoa nghiêm sức

Hết thảy pháp giới đâu chẳng có.

Trong tất cả mây ma ni báu, lại có mây Bồ Tát hiện ra, trong mỗi vầng mây đều có Bồ Tát. Mây đó khắp trong mười phương và phóng quang minh rực rỡ, quang minh đó tự nhiên biến thành hình tròn, dùng hoa sen vi diệu để nghiêm sức, tận hư không biến pháp giới, chẳng có chỗ nào mà chẳng có.

Trong tất cả báu phóng tịnh quang

Quang đó chiếu khắp biển chúng sinh

Mười phương cõi nước đều khắp hết

Đều khiến lìa khổ hướng bồ đề.

Trong thế giới hải có bảy báu, bảy báu đó đều phóng quang minh thanh tịnh. Quang minh đó, là do Phật Bảo, Pháp Bảo, Tăng Bảo phóng ra. Trí huệ quang minh đó, chiếu khắp biển tâm của chúng sinh. Trong mỗi cõi nước chư Phật mười phương, đều có quang minh đó. Tại sao phải phóng quang minh đó? Vì khiến cho tất cả chúng sinh, đều lìa khổ được vui, bỏ mê về giác. Lìa khổ là bỏ mê, hướng bồ đề là trở về với giác ngộ.

Tam Bảo Phật đồng số chúng sinh

Từ lỗ lông Phật hiện hóa thân

Phạm chủ Đế Thích Luân vương thảy

Tất cả chúng sinh và chư Phật.

Tam Bảo tức là Phật Pháp Tăng. Phật Bảo có bao nhiêu? Có nhiều như số chúng sinh, đều từ trong lỗ chân lông của chư Phật hiện ra hóa thân, có trăm ngàn ức hóa thân, đếm chẳng hết được. Hóa thân đó chẳng những có hóa thân chư Phật, còn có hóa thân Đại Phạm Thiên Chủ, còn có hóa thân Đế Thích, còn có hóa thân Chyển Luân Thánh Vương, còn có hóa thân của tất cả chúng sinh.

Hóa hiện quang minh đồng pháp giới

Trong quang diễn nói tên chư Phật

Đủ thứ phương tiện hiện điều phục

Ứng khắp quần tâm khắp hết thảy.

Quang minh hóa hiện đồng pháp giới. Chư Phật phóng quang, trong quang minh xưng dương danh hiệu của chư Phật, và đủ thứ đại oai đức thần thông lực không thể nghĩ bàn, là phương tiện thị hiện để điều phục chúng sinh, khiến cho chúng sinh phát bồ đề tâm, khắp ứng hiện tâm chúng sinh, chẳng có nơi nào mà chẳng đến.

Hết thảy bụi thế giới Hoa Tạng

Trong mỗi hạt bụi thấy pháp giới

Quang báu hiện Phật như mây tụ

Đó là cõi Như Lai tự tại.

Trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, hết thảy tất cả hạt bụi, ở trong mỗi hạt bụi, lại hiện ra một pháp giới. Pháp giới và hạt bụi chẳng có gì khác biệt. Ở trong quang minh báu hiện ra pháp thân chư Phật, giống như mây tụ lại ở trong hư không. Cảnh giới đó là một nhiều vô ngại, lớn nhỏ dung với nhau. Đó là trong cõi Phật tự tại biến hóa ra cảnh giới khó nghĩ bàn, chẳng phải phàm phu chúng ta thấu rõ được.

Mây nguyện rộng lớn khắp pháp giới

Trong tất cả kiếp độ quần sinh

Bậc trí hành Phổ Hiền đều thành

Hết thảy trang nghiêm từ đây sinh.

Mây nguyện rộng lớn của chư Phật Bồ Tát khắp cùng pháp giới. Ở trong mỗi kiếp, đều thị hiện giáo hóa chúng sinh. Là địa vị trí huệ sở tu hạnh nguyện của Phổ Hiền mà thành tựu. Hết thảy sự trang nghiêm đều từ trong hạnh nguyện Phổ Hiền mà sinh ra.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Núi Đại Luân Vi của thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm này, trụ ở trên hoa sen nhật châu vương.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại bảo đại chúng trong pháp hội

rằng: ‘’Các vị đệ tử của Phật! Trong thế giới hải Hoa TạngTrang Nghiêm

này, có núi Đại Luân Vi, trụ ở trên hoa sen nhật châu vương.’’

Chiên đàn ma ni dùng làm thân, oai đức bảo vương dùng làm đỉnh, diệu hương ma ni làm bánh xe, diễm tạng kim cang cùng thành lập. Tất cả nước hương thủy chảy vào bên trong. Các báu làm rừng, hoa quý nở rộ sum sê, cỏ thơm đầy khắp mặt đất. Lại có những hạt minh châu tô điểm, có đủ thứ hoa thơm đầy dẫy khắp nơi, và có lưới bằng ma ni giăng bủa chung quanh núi Đại Luân Vi.

Núi Đại Luân Vi đó, dùng hương chiên đàn và báu ma ni làm thân. Dùng đại oai đức bảo vương làm đỉnh núi. Diệu hương và ma ni dùng làm bánh xe. Núi đó dùng làm diễm tạng và kim cang cùng nhau thành lập. Chung quanh núi đó là Biển Hương Thủy, nước biển đó đặc biệt thơm mát, tất cả nước hương thủy đó chảy vào bên trong, khiến cho chúng sinh ngửi được, thì phát tâm bồ đề, tu hạnh thanh tịnh. Bên trong núi Đại Luân Vi là Biển Hương Thủy, bên ngoài núi cũng là Biển Hương Thủy. Lại có cây báu làm rừng, và có hoa quý nở rộ sum sê, hương thơm tỏa khắp. Lại có cỏ thơm đầy dẫy mặt đất, và có đủ loại minh châu tô điểm. Lại có đủ loại hoa thơm khắp nơi, và có lưới bằng báu ma ni giăng bủa tứ phía núi Đại Luân Vi.

Có những sự trang nghiêm vi diệu như vậy, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Đủ thứ các châu báu như vậy, để trang nghiêm núi Đại Luân Vi, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn thuật lại nghĩa trên, bèn nương thần lực của đức Phật, quán sát mười phương mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền nguyện ý nói lại ý nghĩa trường hàng ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của chúng sinh trong mười phương, dùng kệ để nói rõ nghĩa trên.

Thế giới hải chẳng có bờ mé

Luân báu thanh tịnh đủ thứ màu

Hết thảy trang nghiêm đều đặc thù

Đây do thần lực Phật tạo thành.

Thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm chẳng có bờ mé, chẳng dễ gì minh bạch được sự việc như thế nào. Ngoài thế giới hải, có núi Đại Luân Vi bao bọc Biển Hương Thủy. Luân báu này (núi Đại Luân Vi) là do các thứ châu báu làm thành, rất thanh tịnh và trang nghiêm, có đủ thứ màu sắc, đủ thứ quang minh. Hết thảy sự trang nghiêm đều kỳ diệu không thể nghĩ bàn. Sự trang nghiêm vi diệu này đều do thần thông của Phật tạo thành.

Vòng báu ma ni vòng diệu hương

Cùng với vòng trân châu đèn sáng

Đủ thứ diệu báu làm nghiêm sức

Chỗ an trụ Luân Vi thanh tịnh.

Có vòng báu ma ni, có vòng diệu hương, và có vòng trân châu, phóng ra quang minh giống như đèn sáng chói. Lại có đủ thứ diệu báu làm nghiêm sức. Là chỗ của núi Đại Luân Vi thanh tịnh ở trên hoa sen nhật châu bảo vương.

Ma ni vững chắc dùng làm tạng

Vàng Diêm phù đàn làm nghiêm sức

Thư quang tỏa sáng khắp mười phương

Trong ngoài chiếu soi đều thanh tịnh.

Tòa núi Đại Luân Vi đó, dùng báu ma ni vững chắc làm tạng. Dùng vàng Diêm phù đàn ở Nam Thiệm Bộ Châu (lá cây rớt xuống nước biến thành vàng) để trang nghiêm, để nghiêm sức. Cho nên thư quang tỏa sáng chiếu khắp mười phương. Núi đó dùng lưu ly làm thể, cho nên trong ngoài đều chiếu soi khắp thanh tịnh.

Kim cang ma ni sở tập thành

Lại mưa ma ni các diệu báu

Báu đó kỳ diệu chẳng một thứ

Phóng tịnh quang minh khắp nghiêm lệ.

Kim Cang đầy đủ ba thứ tác dụng đó là: Kiên, minh, lợi. Kiên là kiên cố, minh là quang minh, lợi là sắc bén. Đầy đủ ba điều này thì sẽ đoạn được tất cả phiền não, khai mở tất cả trí huệ, phát tâm bồ đề dũng mãnh lâu dài tinh tấn.

Thể của núi Đại Luân Vi này là chất kim cang ma ni tạo thành, và mưa xuống ma ni với các diệu báu. Các báu đó rất kỳ diệu chẳng phải một thứ, mà là nhiều thứ báu tạo thành, đều phóng ra quang minh thanh tịnh trang nghiêm đẹp đẽ.

Nước thơm tuôn chảy vô lượng màu

Có các hoa báu và chiên đàn

Các hoa tranh đua khoe màu sắc

Cỏ quý đầy dẫy thơm ngào ngạt.

Nước của núi Đại Luân Vi đều là nước thơm, tuôn chảy bốn phương, lại có vô lượng màu sắc vừa trang nghiêm lại mỹ lệ. Có đủ thứ hoa, đủ thứ báu, đủ thứ cây chiên đàn, và có đủ thứ hoa sen, cùng nhau tranh đẹp, giành nhau tỏa ra màu sắc, khiến cho màu sắc của núi đẹp đẽ. Lại có cỏ thơm trân quý, mọc đầy khắp nơi đều tỏa ra hương thơm ngào ngạt. Vì cỏ thơm cho nên núi thơm. Vì núi thơm cho nên nước thơm. Do đó gọi là sông nước thơm (Sông Hương Thủy), biển nước thơm (Biển Hương Thủy).

Núi thơm như vậy, đẹp như vậy là từ đâu đến? Từ trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm. Vậy thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm lại từ đâu đến? Là từ trong tâm của chúng sinh. Mỗi chúng sinh đều có một thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, bất quá mình chẳng nhận thức mà thôi. Vậy khi nào mới nhận thức? Đợi khi nào bạn tu hành thành tựu, đắc được ngũ nhãn lục thông thì tự nhiên sẽ biết rõ.

Vô lượng cây báu khắp trang nghiêm

Hoa nở kết nhụy màu rực rỡ

Đủ thứ y tốt ở trong đó

Mây sáng chiếu khắp thường viên mãn.

Ở trong núi Đại Luân Vi có vô lượng cây báu khắp trang nghiêm. Nở rộ đủ thứ hoa, kết đủ thứ nhụy, màu sắc rất rực rỡ, rất tươi đẹp. Ở trong hoa báu lại hiện ra đủ thứ y trời, còn hiện ra đủ thứ mây sáng, luôn luôn chiếu khắp bốn phương.

Vô lượng vô biên đại Bồ Tát

Cầm lọng đốt hương toả pháp giới

Đều vang tất cả diệu âm thanh

Khắp chuyển bánh xe pháp của Phật.

Ở trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, có vô lượng vô biên đại Bồ Tát. Những vị đại Bồ Tát đó, đều đến gần gũi chư Phật, tay cầm lọng báu, đốt hương cung kính chư Phật, toả khắp pháp giới. Ở trong pháp giới phát ra tất cả âm thanh vi diệu, đại biểu cho chư Phật, chuyển bánh xe chánh pháp, tuyên dương Phật pháp, giáo hóa chúng sinh, khiến cho chúng sinh phát tâm bồ đề, tu vô thượng đạo.

Các cây ma ni bằng bột báu

Mỗi mỗi bột báu hiện quang minh

Thân Tỳ Lô Giá Na thanh tịnh

Đều vào trong đó khắp khiến thấy.

Lại có đủ thứ cây ma ni làm thành bằng đủ thứ bột báu. Ở trong mỗi bột báu, đều hiện ra quang minh vốn có. Pháp thân thanh tịnh của Phật Tỳ Lô Giá Na, đều vào ở trong bột báu, khắp khiến cho chúng sinh tự thấy pháp tướng trang nghiêm.

Trong các trang nghiêm hiện thân Phật

Vô biên sắc tướng vô lượng số

Đều đến mười phương khắp hết thảy

Chúng sinh hoá hiện cũng vô hạn.

Trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, hết thảy sự trang nghiêm ở trong đó, đều hiện ra thân Phật, rất trang nghiêm đặc biệt. Có vô lượng sắc tướng tốt đẹp. Đều đi đến mười phương giáo hóa chúng sinh. Chúng sinh giáo hóa cũng vô hạn lượng, chẳng biết là bao nhiêu.

Tất cả trang nghiêm vang diệu âm

Diễn nói nguyện xưa của Như Lai

Mười phương hết thảy biển cõi tịnh

Phật lực tự tại khắp hết thảy.

Chẳng những chư Phật Bồ Tát diễn nói diệu pháp, mà tất cả đồ trang nghiêm cũng vang ra diệu âm. Âm thanh đó diễn nói nguyện xưa, sự tu hành của tất cả chư Phật trong mười phương ba đời, như bánh xe chuyển động chẳng có ngừng nghỉ. Hết thảy biển cõi nước thanh tịnh của chư Phật trong mười phương, dùng sức thần thông tự tại của chư Phật đều khắp hết thảy.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Chư Phật tử! Hết thảy đất đai ở trong núi Đại Luân Vi thế giới hải đó, tất cả đều dùng kim cang làm thành, vững chắc trang nghiêm, không thể hư hoại, sạch sẽ bằng phẳng, chẳng có sự cao thấp. Ma ni dùng làm luân, các châu báu làm tạng. Tất cả chúng sinh đủ thứ hình trạng. Các ma ni báu dùng để tô điểm. Rải các bột báu khắp lên hoa sen. Hương tạng ma ni phân phối bên trong. Các đồ trang nghiêm đầy khắp như mây. Tất cả cõi nước chư Phật ba đời, hết thảy sự trang nghiêm làm nghiêm sức. Ma ni diệu báu dùng làm lưới, khắp hiện ra hết thảy cảnh giới của Như Lai, giống như lưới của trời Đế Thích, bày la liệt ở trong đó.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại bảo đại chúng ở trong pháp hội nói: Các vị đệ tử của Phật! Hết thảy đất đai ở trong núi Đại Luân Vi, trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, đều dùng kim cang báu làm thành, rất vững chắc, trang nghiêm vô cùng. Bất cứ vật gì cũng không thể làm hư hoại được. Đất đai đó, vừa sạch sẽ, vừa bằng phẳng, chẳng có chỗ cao, cũng chẳng có chỗ thấp. Dùng ma ni làm luân, dùng các báu làm tạng. Hết thảy chúng sinh ở trong đó, có đủ thứ hình trạng. Dùng tất cả ma ni báu để tô điểm, rải các bột báu khắp ở trên hoa sen. Hương tạng ma ni phân phối an trí ở bên trong rất quân bình. Tất cả đồ trang nghiêm đầy dẫy như mây. Cõi nước chư Phật ba đời, hết thảy sự trang nghiêm làm nghiêm sức. Có ma ni diệu báu làm lưới, ở trong lưới đó khắp hiện ra hết thảy cảnh giới của Phật, giống như lưới La tràng của trời Đế Thích, bày la liệt ở trong lưới.

Các Phật tử! Đất đai của thế giới hải đó, có những sự trang nghiêm như vậy, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Bồ Tát Phổ Hiền lại gọi một tiếng, các vị đệ tử của Phật! Đất đai của núi Đại Luân Vi trong thế giới hải, có những sự trang nghiêm như thế, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn thuật lại nghĩa trên, bèn nương thần lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền muốn nói lại nghĩa lý trường hàng ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương, dùng kệ để nói rõ nghĩa lý.

Đất đai bằng phẳng rất thanh tịnh

An trụ vững chắc không thể hoại

Nơi nơi đều nghiêm sức ma ni

Bên trong tô điểm các châu báu.

Đất đai của núi Đại Luân Vi rất bằng phẳng, chẳng có chỗ lồi lõm, và rất sạch sẽ vô cùng, chẳng có ô nhiễm dơ bẩn. Đất đai đó an trụ rất vững chắc, không có gì phá hoại được. Tại sao? Vì đá báu kim cang làm thành. Ma ni báu nơi nơi đều có, dùng để trang nghiêm mặt đất. Ở trong có các thứ châu báu dùng tô điểm rất đẹp đẽ.

Kim cang làm đất rất tốt đẹp

Luân báu lưới báu đồ trang nghiêm

Bày trên hoa sen đều viên mãn

Y đẹp giăng che khắp hết thảy.

Đất của núi Đại Luân Vi làm bằng kim cang, rất là tốt đẹp. Luân báu và lưới báu trang nghiêm đầy đủ. Lại có hoa sen báu lớn bày ở trên, đều rất viên mãn. Và có y đẹp giăng che ở trên lọng báu khắp hết thảy.

Bồ Tát mũ trời anh lạc báu

Đều bày trên đất trang nghiêm đẹp

Chiên đàn ma ni khắp rải trong

Đều phóng quang minh lìa trần cấu.

Bồ Tát đội mũ bằng vàng, anh lạc làm bằng châu báu, đều bày trên mặt đất, trang nghiêm rất tốt đẹp. Có hương chiên đàn và báu ma ni khắp rải ở trong đất. Những báu đó, đều phóng ra diệu quang minh, quang minh đó chẳng có trần cấu, đều thanh tịnh.

Hoa báu rực rỡ phóng diệu quang

Quang sáng như mây chiếu tất cả

Rải các hoa đẹp và các báu

Phủ khắp mặt đất làm nghiêm sức.

Hoa sen báu đó, tỏa ra quang minh rực rỡ vi diệu, giống như mây chiếu khắp tất cả mọi nơi. Rải các hoa quý, và tất cả các báu, phủ khắp trên mặt đất để làm nghiêm sức, khiến cho tốt đẹp thêm.

Mây dày giăng bủa khắp mười phương

Quang minh rộng lớn chẳng cùng tận

Đến khắp mười phương tất cả cõi

Diễn nói pháp cam lồ của Phật.

Có mây rất dày giăng bủa đầy khắp mười phương, ở trong mây còn phóng ra quang minh rộng lớn chẳng cùng tận. Mây dày đó và quang minh, đến khắp mười phương tất cả cõi nước, để diễn nói pháp vũ cam lồ của Phật, khiến cho chúng sinh có thể khởi tử hồi sinh.

Tất cả nguyện Phật trong ma ni

Khắp hiện vô biên kiếp rộng lớn

Xưa bậc Trí Tối Thắng tu hành

Ở trong báu đó đâu chẳng thấy.

Hết thảy tất cả chư Phật, thuở xưa phát nguyện ở tại nhân địa, đều hiện ra trong báu ma ni. Khắp hiện ra vô biên kiếp rộng lớn. Bậc Trí Tối Thắng (Phật) thuở xưa tu hành, ở trong báu ma ni chẳng có gì mà chẳng thấy.

Hết thảy mặt đất báu ma ni

Tất cả cõi Phật đều vào trong

Mỗi hạt bụi cõi chư Phật đó

Tất cả cõi nước cũng vào trong.

Đất của núi Đại Luân Vi đó, hết thảy báu ma ni, tất cả cõi nước chư Phật, đều vào trong đó. Trong tất cả cõi nước chư Phật, mỗi hạt bụi và tất cả cõi nước, cũng đều vào trong báu ma ni.

Báu đẹp trang nghiêm cõi Hoa Tạng

Bồ Tát du hành khắp mười phương

Diễn nói hoằng nguyện của Bồ Tát

Đó là sức đạo tràng tự tại.

Diệu báu đó, dùng để trang nghiêm thế giới hải Hoa Tạng. Chẳng những tất cả Bồ Tát ở trong thế giới hải Hoa Tạng, mà cũng thường du hành khắp mười phương. Chẳng phải đi tham quan du lịch, chẳng phải đi nghỉ mát, mà là vì giáo hóa chúng sinh. Các Ngài diễn nói các hoằng nguyện lớn của các bậc Đại Sĩ, đó là thần lực tự tại đạo tràng của Phật.

Ma ni báu đẹp trang nghiêm đất

Phóng tịnh quang minh để nghiêm sức

Đầy khắp pháp giới đồng hư không

Phật lực tự nhiên hiện như vậy.

Dùng báu đẹp ma ni trang nghiêm đất, thường phóng quang minh thanh tịnh để nghiêm sức. Quang minh đó, sung mãn khắp pháp giới đồng với hư không. Đó là Phật lực tự nhiên hiện ra cảnh giới đó.

Các cõi tu trị nguyện Phổ Hiền

Vào cảnh giới Phật bậc Đại Trí

Biết được trong biển cõi nước đó

Tất cả các thần biến như vậy.

Chúng sinh ở trong tam giới hai mươi lăm cõi, đều tu trị hạnh nguyện Phổ Hiền, mới vào được cảnh giới của Phật. Là Bậc Đại Trí Huệ mới biết được trong biển cõi nước đó, hết thảy tất cả các thần thông biến hóa, đều minh bạch thấu rõ.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Trong đại địa của thế giới hải đó, có biển hương thủy nhiều bất khả thuyết, như số hạt bụi cõi Phật.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền, rất từ bi, lại bảo đại chúng trong pháp hội rằng: ‘’Các vị đệ tử của Phật! Các vị có biết chăng? Ở trong đại địa của thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, có biển Hương Thủy nhiều bất khả thuyết như số hạt bụi cõi Phật.’’

Tất cả báu đẹp dùng trang nghiêm dưới đáy. Diệu hương ma ni trang nghiêm trên bờ. Tỳ Lô Giá Na ma ni vương báu dùng làm lưới. Nước hương thủy trong suốt, đầy đủ các màu sắc châu báu, đầy dẫy ở trong biển hương thủy. Có đủ thứ hoa báu giăng bày vòng quanh phía trên. Lại có bột hương chiên đàn lắng xuống ở dưới. Trong biển hương thủy lại diễn nói âm thanh của Phật và phóng ra quang minh báu, có vô biên chúng Bồ Tát cầm đủ thứ lọng báu, hiện sức thần thông. Tất cả thế giới, hết thảy sự trang nghiêm đều hiện ra trong đó.

Biển Hương Thủy dùng tất cả diệu báu để trang nghiêm dưới đáy. Dùng đủ thứ diệu hương, và đủ thứ ma ni để trang nghiêm trên bờ. Dùng ma ni vương báu thanh tịnh khắp mọi nơi để làm lưới. Biển Hương Thủy đó, rất thơm tho và rất trong suốt, đầy đủ các màu sắc quang minh báu, đầy dẫy ở trong biển Hương Thủy. Lại có đủ thứ hoa báu giăng bày vòng quanh phía trên Biển Hương Thủy. Lại có bột hương chiên đàn, lắng trong ở phía dưới. Trong Biển Hương Thủy lại diễn nói tất cả lời nói của Phật, luôn phóng ra các quang minh báu, có vô biên chúng Bồ Tát cầm đủ thứ lọng báu, đủ thứ tràng báu, hiện ra sức thần thông. Hết thảy sự trang nghiêm của tất cả thế giới, đều hiện ra ở trong Biển Hương Thủy. Mười câu này là nói rõ về thể tướng của Biển Hương Thủy.

Dùng mười thứ báu làm thềm bực, phân chia hàng lối thẳng tắp. Dùng mười thứ báu làm lan can, bao bọc chung quanh. Lại có hoa phân đà lợi trang nghiêm bằng tất cả các thứ báu, nhiều như số hạt bụi bốn thiên hạ, nở rộ sum sê ở trong nước. Lại có bất khả thuyết trăm ngàn ức Na do tha tràng thi la làm bằng mười thứ báu. Có y báu, linh báu, lưới báu, tràng báu, làm bằng các thứ báu, nhiều như số cát sông Hằng. Có hoa báu vá lầu các vô biên sắc tướng, nhiều như số cát sông Hằng. Lại có trăm ngàn ức Na do tha thành hoa sen làm bằng mười thứ báu. Có các rừng cây báu, nhiều như số hạt bụi bốn thiên hạ, báu ma ni sáng chói dùng làm lưới. Lại có hương chiên đàn và tiếng nói của chư Phật phóng quang diễm ma ni, nhiều như số cát sông Hằng. Có các tường vách báu, nhiều trăm ngàn ức Na do tha bất khả thuyết, đều cùng bao bọc khắp hết thảy để nghiêm sức.

Mười thứ báu là: Vàng, bạc, lưu ly, xa cừ, mã não, san hô, hổ phách, trân châu, mai khôi, cầm sắt. Biển Hương Thủy cũng có thềm bực, dùng mười thứ báu tạo thành, hàng lối phân chia rất ngay thẳng. Lại có lan can làm bằng mười báu, bao bọc chung quanh. Lại có hoa phân đà lợi (hoa sen trắng) trang nghiêm bằng tất cả thứ báu, nhiều như số hạt bụi của bốn thiên hạ (Đông Thắng Thần Châu, Nam Thiệm Bộ Châu, Tây Ngưu Hóa Châu, Bắc Câu Lưu Châu). Nở rộ sum sê ở trong nước. Lại có y báu, linh báu, lưới báu, tràng báu, làm bằng tất cả các thứ báu, nhiều như số cát sông Hằng. Linh báu vang ra âm thanh khắp mười phương, khiến cho chúng sinh tỉnh mộng, mau phát tâm bồ đề, sớm thành tựu quả bồ đề. Lại có hoa báu vô biên sắc tướng, và lầu các nhiều như số cát sông Hằng. Và có trăm ngàn ức Na do tha số thành hoa sen làm bằng mười thứ báu. Lại có các rừng cây báu, nhiều như số hạt bụi bốn thiên hạ, dùng báu diễm ma ni để làm lưới. Lại có hương chiên đàn, và tiếng nói của tất cả chư Phật phóng ra quang diễm như báu ma ni, nhiều như số cát sông Hằng. Lại có các tường vách bằng báu, nhiều trăm ngàn ức Na do tha bất khả thuyết đều cùng bao bọc khắp biển Hương Thủy để làm nghiêm sức.

Thi la có hai ý nghĩa. Thứ nhất là "ngọc tốt", thứ hai là "thanh tịnh". Bất cứ điều gì trước hết phải rõ sự, sau đó mới hiểu lý. Sự là tu, lý là ngộ. Sự là tu hành từng chút từng chút mà thành, lý là lập tức minh bạch. Do đó:

‘’Lý là đốn ngộ, sự là tiệm tu.’’

Sự thì có hình tướng, lý thì chẳng có hình tướng. Thi la là danh từ đầy đủ sự lý. Ngọc tốt là sự tướng, thanh tịnh là lý tánh. Ở trên là nói về thi la mười báu. Có thể nói dùng mười thứ ngọc tốt tạo thành tràng báu, lại có thể nói dùng mười thứ thanh tịnh làm tràng.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn thuật lại nghĩa trên, bèn nương thần lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền, vì nguyện lực của Ngài lớn, hạnh môn tu lại rộng, cho nên Ngài từ bi muốn thuật lại nghĩa lý trường hàng ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương, dùng kệ để nói lại nghĩa trên.

Đất đai trong thế giới hải đó

Dùng ma ni nghiêm biển hương thủy

Báu đẹp thanh tịnh dùng làm đáy

An trụ kim cang không thể hoại.

Trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, trong mặt đất có biển hương thủy, dùng báu ma ni để trang nghiêm, có diệu báu thanh tịnh quang minh dùng làm đáy, đều an trụ trong kim cang, không thể phá hoại được.

Hương tạng ma ni tụ thành bờ

Nhật diễm châu luân bủa như mây

Hoa sen báu đẹp làm chuỗi ngọc

Nơi nơi trang nghiêm sạch chẳng dơ.

Bờ của biển Hương Thủy dùng hương tạng và ma ni tích tụ mà thành. Có quang minh của mặt trời sáng chói, có vòng quang minh trân châu giăng bủa ở trên, giống như vầng mây rất trang nghiêm tốt đẹp. Lại có đủ thứ hoa sen, đủ thứ báu đẹp để làm chuỗi. Biển Hương Thủy nơi nơi đều trang nghiêm, nơi nơi đều sạch sẽ, chẳng có nhiễm ô, chẳng có sự dơ bẩn.

Nước hương thủy trong suốt đủ màu

Hoa báu giăng bày phóng quang minh

Khắp vang âm thanh nghe xa gần

Nhờ Phật oai thần diễn diệu pháp.

Nước của biển Hương Thủy đặc biệt trong suốt, nước đó đầy đủ các thứ màu sắc như lưu ly. Lại có đủ thứ hoa sen báu, giăng bày chung quanh phía trên phóng ra quang minh. Tất cả báu đẹp, tất cả hoa sen đều diễn nói diệu pháp. Đó là nhờ đại thần thông lực của chư Phật.

Thềm bực trang nghiêm đủ các báu

Lại dùng ma ni để tô điểm

Tứ phía lan can làm bằng báu

Hoa sen lưới châu bủa như mây.

Mỗi cấp thềm bực đều làm bằng các thứ báu, rất trang nghiêm, đầy đủ tất cả màu sắc quang minh. Lại dùng báu ma ni để tô điểm nghiêm sức mặt đất. Tứ phía lan can đều dùng mười thứ báu làm thành. Và có đủ thứ hoa sen, và đủ thứ lưới châu, giăng bủa trên không trung giống như mây.

Cây báu ma ni hàng thẳng lối

Nhụy hoa nở rộ quang đỏ chói

Đủ thứ âm nhạc luôn giành tấu

Thần thông của Phật khiến như vậy.

Có cây báu ma ni hàng thẳng lối. Nhụy hoa sen nở rộ sum sê, phóng ra ánh sáng đỏ chói. Ở trong các nhụy hoa lại vang ra đủ thứ âm nhạc, rất hay vô cùng. Âm nhạc giành nhau hòa tấu, chẳng lúc nào ngừng. Đó là nhờ thần thông của Phật khiến cho được như vậy.

Đủ thứ hoa báu phân đà lợi

Phô bày trang nghiêm biển hương thủy

Hương diễm quang minh chẳng ngừng nghỉ

Rộng lớn viên mãn đều đầy khắp.

Có đủ thứ diệu báu, có đủ thứ hoa sen trắng, phô bày trang nghiêm khắp biển Hương Thủy. Những hoa đó phóng ra quang minh hương diễm, chẳng có lúc nào ngừng nghỉ. Quang minh đó, vừa rộng lớn vừa viên mãn, đầy dẫy khắp mọi nơi.

Minh châu tràng báu luôn rực rỡ

Y đẹp giăng bủa làm nghiêm sức

Linh lưới ma ni diễn pháp âm

Khiến người nghe được hướng Phật trí.

Có đủ thứ ngọc minh châu, có đủ thứ tràng báu, luôn luôn rực rỡ. Có đủ thứ y đẹp giăng bủa làm nghiêm sức. Trong linh lưới ma ni diễn nói diệu pháp âm, khiến cho chúng sinh nghe được, liền phát tâm bồ đề, hướng về Phật trí.

Hoa sen báu đẹp làm thành quách

Các tia ma ni nghiêm sức đẹp

Ảnh mây trân châu giăng tứ phía

Trang nghiêm biển hương thủy như vậy.

Dùng đủ thứ báu đẹp, và đủ thứ hoa sen, để làm thành quách (nội thành là thành, ngoại thành là quách). Có đủ thứ tia sáng ma ni báu nghiêm sức rất đẹp. Có ảnh trân châu làm mây báu, giăng bày tứ phía, trang nghiêm biển Hương Thủy như vậy.

Tường vách bao bọc khắp chung quanh

Lầu gác thấy nhau ở phía trên

Vô lượng quang minh luôn rực rỡ

Đủ thứ trang nghiêm biển hương thủy.

Tường vách bao bọc tứ phía biển Hương Thủy, có lầu có gác, thấy nhau ở phía trên. Có vô lượng vô biên quang minh luôn rực rỡ, có đủ thứ sự trang nghiêm thanh tịnh biển Hương Thủy.

Tỳ Lô Giá Na trong quá khứ

Đủ thứ biển cõi đều nghiêm tịnh

Rộng lớn như vậy chẳng bờ mé

Đều là sức tự tại của Phật.

Thanh Tịnh pháp Thân Tỳ Lô Giá Na Phật, lúc Ngài trong quá khứ, đủ thứ biển cõi nước chư Phật, đều trang nghiêm thanh tịnh. Rộng lớn trang nghiêm như vậy chẳng có bờ mé, hoàn toàn là nhờ sức thần thông tự tại của Phật mà thành tựu.

Chúng ta nghe Kinh Hoa Nghiêm, thì tâm lượng phải mở rộng lớn tận hư không biến pháp giới, đừng thu hẹp tâm lượng nhỏ như hạt mè, hoặc nhỏ như hạt bụi. Một hạt bụi tuy dung nạp được pháp giới, nhưng nếu chẳng mở rộng thì pháp giới cũng chẳng vào được, cho nên tâm lượng mở rộng lớn, thì tự nhiên sẽ minh bạch cảnh giới của Kinh Hoa Nghiêm.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Mỗi mỗi biển hương thủy, đều có sông hương thủy, nhiều như số hạt bụi bốn thiên hạ, bao bọc quanh bên phải.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền, Ngài dùng tâm đại từ bi để nói với đại chúng trong hải hội rằng: ‘’Các vị đệ tử Phật! Các vị có biết chăng? Ở trong mỗi biển Hương Thủy, đều có sông Hương Thủy, nhiều như hạt bụi của bốn thiên hạ, đều bao bọc quanh bên phải biển Hương Thủy.’’

Tất cả đều dùng kim cang làm bờ. Tịnh quang ma ni dùng làm nghiêm sức. Thường hiện ra mây quang sắc báu của chư Phật, và có các tiếng nói của hết thảy chúng sinh hiện ra ở trên bờ sông hương thủy. Tất cả nhân hạnh của tất cả chư Phật tu, đủ thứ hình tướng, đều hiện ra trong đó. Ma ni làm lưới, các báu dùng làm chuông, làm linh, hết thảy sự trang nghiêm của các thế giới hải, đều hiện ra trong đó. Mây báu ma ni dùng che ở phía trên. Mây đó khắp hiện ra thế giới hải HoaTạng, mười phương hóa Phật Tỳ Lô Giá Na, và tất cả việc thần thông của Phật. Sông hương thủy lại vang ra âm thanh vi diệu, xưng dương danh hiệu chư Phật Bồ Tát ba đời. Trong sông hương thủy, thường tuôn ra mây quang diễm tất cả báu liên tục không ngừng.

Tất cả sông Hương Thủy, đều dùng đá báu kim cang làm hai bên bờ. Dùng tịnh quang ma ni báu để nghiêm sức. Trên sông Hương Thủy thường hiện ra mây quang sắc báu của chư Phật. Tất cả ngôn ngữ của chúng sinh đều diễn nói hiện ra ở trên sông Hương Thủy. Nhân hạnh sở tu của tất cả chư Phật trong mười phương ba đời, đủ thứ hình tướng, đều hiện ra ở trong đó. Lại có báu ma ni dùng làm lưới, và có các báu làm chuông làm linh. Hết thảy sự trang nghiêm của tất cả thế giới hải, cũng đều hiện ra ở trong đó. Lại có mây do báu ma ni biến hóa ra che phủ ở trên sông Hương Thủy. Mây đó khắp hiện ra thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, có mười phương hóa thân Phật của Tỳ Lô Giá Na Phật và việc thần thông của tất cả chư Phật. Sông Hương Thủy lại vang ra diệu âm xưng dương danh hiệu của chư Phật ba đời. Sông Hương Thủy lại tuôn ra mây diễm quang tất cả báu liên tục không ngừng, bất cứ lúc nào cũng đều có thứ mây đó.

Nếu nói rộng ra thì mỗi sông hương thủy, đều có sự trang nghiêm nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Nếu như muốn nói tỉ mỉ, thì mỗi sông Hương Thủy, đều có sự trang nghiêm, nhiều như số hạt bụi của thế giới hải.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn thuật lại nghĩa trên, bèn nương thần lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền muốn diễn nói lại ý nghĩa trường hàng ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, khắp quán sát nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương, mà nói ra bài kệ.

Hương thủy thanh tịnh chảy đầy sông

Kim cang báu đẹp dùng làm bờ

Bột báu làm luân rải mặt đất

Đủ thứ nghiêm sức đều trân quý.

Nước thơm thanh tịnh chảy đầy sông Hương Thủy. Hai bên bờ sông đó, dùng kim cang và báu đẹp làm thành. Dùng bột mười thứ báu để làm luân rải ở trên mặt đất. Có đủ thứ sự nghiêm sức rất trân quý tốt đẹp.

Thềm báu hàng lối trang nghiêm đẹp

Lan can bao bọc đều thù đặc

Trân châu làm tạng hoa nghiêm sức

Đủ thứ chuỗi màn cùng giăng bủa.

Tất cả thềm báu, hàng lối rất ngay thẳng, rất trang nghiêm đẹp đẽ. Dùng mười thứ báu làm lan can, bao bọc tứ phía rất thù thắng mỹ lệ. Dùng trân châu làm tạng, dùng các thứ hoa để nghiêm sức. Lại có đủ thứ chuỗi, đủ thứ màn cùng giăng bủa thòng xuống.

Hương thủy quang báu màu thanh tịnh

Luôn tuôn ma ni giành nhau chảy

Các hoa theo sóng đều giao động

Đều tấu âm nhạc diễn diệu pháp.

Các báu ở trong sông Hương Thủy, hiện ra quang minh màu sắc thanh tịnh, và luôn luôn tuôn ra châu báu ma ni, ở trên sông giành nhau tuôn chảy. Lại có đủ thứ hoa thơm, tùy theo sóng mà giao động. Ở trong châu báu ma ni, và trong các hoa thơm, đều diễn tấu diệu âm, tuyên dương diệu pháp.

Bột hương chiên đàn rải dưới đáy

Tất cả báu đẹp cùng pha trộn

Hương tạng chan hòa rải ở trong

Phát quang tỏa hương khắp hết thảy.

Có hương bột chiên đàn rải ở dưới đáy sông để làm đất bùn. Hết thảy tất cả diệu báu cùng pha trộn. Có hương tạng lẫn lộn rải ở trong đó, lại phát ra quang rực rỡ và tỏa ra hương thơm, khắp hết thảy mọi nơi.

Trong sông sinh ra các báu đẹp

Đều phóng quang minh màu rực rỡ

Quang đó bày ảnh thành đài tòa

Hoa lọng châu chuỗi đều đầy đủ.

Ở trong sông Hương Thủy hay sinh ra tất cả báu đẹp. Báu đẹp đó đều phóng quang minh màu sắc rất rực rỡ, ở trong quang đó, lại bày các hình ảnh mà thành tòa sư tử đài hoa sen. Lại có hoa báu, lọng báu, châu báu, chuỗi báu .v.v., đủ thứ đều đày đủ.

Trong ma ni vương hiện thân Phật

Quang minh chiếu khắp mười phương cõi

Dùng đó làm luân nghiêm sức đất

Hương thủy trong suốt thường tràn đầy.

Ở trong ma ni vương báu lại hiện ra pháp thân chư Phật. Những pháp thân đó phóng ra đại quang minh, chiếu khắp mười phương thế giới, dùng đó làm luân, trang nghiêm mặt đất. Nước sông Hương Thủy rất trong suốt, luôn tràn đầy.

Ma ni làm lưới, vàng làm chuông

Khắp che sông hương diễn Phật âm

Tuyên nói tất cả Bồ Tát đạo

Và diệu hạnh tu của Phổ Hiền.

Dùng báu ma ni để làm lưới, dùng vàng thật để làm chuông, khắp che ở phía trên sông Hương Thủy. Lại diễn nói diệu âm của chư Phật, tuyên nói chân lý tất cả bồ đề giác đạo, và hạnh môn vi diệu của Bồ Tát Phổ Hiền tu.

Bờ báu ma ni rất thanh tịnh

Hằng diễn Như Lai bổn nguyện âm

Sở tu của tất cả chư Phật

Âm đó khắp diễn đều khiến thấy.

Hai bên bờ sông Hương Thủy, dùng ma ni làm thành rất thanh tịnh. Nước sông tuy là vô tình chúng sinh, nhưng cũng biết nói pháp. Luôn luôn diễn nói bổn nguyện âm của chư Phật. Hết thảy mười phương ba đời tất cả chư Phật, lúc quá khứ tu hành tại nhân địa, đều khắp diễn ra bổn nguyện và hạnh môn ở trong âm thanh đó, khiến cho tất cả chúng sinh đều thấy được.

Sông đó chảy quanh khắp mọi nơi

Bồ Tát như mây thường vọt lên

Đều đến các cõi nước rộng lớn

Cho đến pháp giới đều đầy khắp.

Sông Hương Thủy chảy quanh khắp nơi, có rất nhiều Bồ Tát vọt lên nhiều như mây, đều đi đến các cõi Phật rộng lớn, tận hư không biến pháp giới, để vì chúng sinh thuyết pháp, khiến cho chúng sinh gần gũi chư Phật, cung kính cúng dường chư Phật.

Châu vương thanh tịnh bủa như mây

Che phủ tất cả sông hương thủy

Châu đó đồng tướng Phật giữa mày

Hiển hiện rõ ràng hình chư Phật.

Châu vương thanh tịnh giăng bủa ở trong hư không như mây, đều che phủ hết tất cả sông Hương Thủy. Châu vương đó, quang minh đồng như tướng hào quang trắng giữa mày của chư Phật ở trong hư không.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Đất ở giữa các sông hương thủy, đều dùng đủ thứ báu đẹp để trang nghiêm.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại bảo đại chúng trong hải hội rằng: ‘’Các vị đệ tử của Phật! Ở giữa hai bờ sông của các sông Hương Thủy, đều dùng đủ thứ báu đẹp để trang nghiêm đất đai.’’

Đất ở giữa mỗi sông hương thủy, thảy đều có các thứ báu trang nghiêm, nhiều như số hạt bụi của bốn thiên hạ, hoa phân đà lợi rải đầy dẫy khắp nơi. Lại có các rừng cây báu, số nhiều như hạt bụi bốn thiên hạ, thứ tự hàng lối ngay thẳng, trong mỗi mỗi cây, luôn hiện ra tất cả các mây trang nghiêm. Báu vương ma ni chiếu soi. Có đủ thứ hoa thơm khắp nơi đều đầy dẫy. Các cây đó, lại vang ra âm thanh vi diệu, diễn nói đại nguyện tu hành của các Như Lai, ở trong tất cả kiếp, và rải đủ thứ báu vương ma ni đầy dẫy khắp mặt đất.

Giữa sông Hương Thuỷ, đều có các báu trang nghiêm, nhiều như số hạt bụi bốn thiên hạ. Có hoa sen trắng rải đầy dẫy khắp mặt đất. Lại có các rừng cây báu, nhiều như số hạt bụi bốn thiên hạ, hàng lối thứ tự ngay thẳng chẳng lộn xộn. Trong mỗi cây báu, luôn luôn hiện ra tất cả các mây trang nghiêm. Có báu vương ma ni chiếu sáng. Lại có đủ thứ hoa thơm đầy dẫy khắp nơi. Cây báu lại vang ra đủ thứ âm thanh vi diệu, diễn nói các đại nguyện tu hành của các đức Như Lai, ở trong quá khứ vô lượng kiếp. Và rải đủ thứ báu vương ma ni, đầy dẫy khắp nơi trên mặt đất.

Đó là: Báu vương ma ni liên hoa luân. Báu vương ma ni mây quang hương diễm. Báu vương ma ni đủ thứ nghiêm sức. Báu vương ma ni hiện ra màu sắc trang nghiêm không thể nghĩ bàn. Báu vương ma ni nhật quang minh y tạng. Báu vương ma ni mây lưới quang minh, giăng bủa khắp hết thảy mười phương. Báu vương ma ni hiện ra tất cả thần thông biến hóa của chư Phật. Báu vương ma ni hiện ra biển nghiệp báu của tất cả chúng sinh.

Lại có báu vương ma ni liên hoa luân. Lại có báu vương ma ni mây quang hương diễm. Lại có báu vương ma ni đủ thứ sự nghiêm sức. Lại có báu vương ma ni hiện ra màu sắc trang nghiêm không thể nghĩ bàn. Lại có báu vương ma ni hiện ra nhật quang minh y tạng. Lại có báu vương ma ni mây lưới quang minh, giăng bủa khắp hết thảy mười phương. Lại có báu vương ma ni hiện ra tất cả thần thông biến hóa của chư Phật.

Có như vậy nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Báu vương ma ni như vậy, có nhiều như số hạt bụi thế giới hải, đếm chẳng hết được.

Đất ở giữa sông hương thủy, mỗi mỗi đều đầy đủ sự trang nghiêm như vậy.

Đất ở giữa hai bên bờ sông Hương Thủy, mỗi mỗi đều đầy đủ sự trang nghiêm như vậy, có đủ thứ hoa, đủ thứ cây, đủ thứ mây, đủ thứ âm thanh, đủ thứ báu vương ma ni, đều trang nghiêm mặt đất.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn thuật lại nghĩa trên, bèn nương thần lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền, Ngài muốn tuyên nói lại nghĩa lý trường hàng ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương, dùng kệ để nói rõ nghĩa trên.

Mặt đất bằng phẳng rất thanh tịnh

Vàng thật ma ni cùng nghiêm sức

Các cây thẳng hàng che hết thảy

Thân cao che trùm rợp như mây.

Đất đai của sông Hương Thủy, rất bằng phẳng và thanh tịnh. Có vàng thật và ma ni cùng nghiêm sức. Tất cả cây bồ đề hàng lối ngay thẳng, che hết thảy. Thân cây bồ đề cao che rợp đẹp như mây, đặc biệt trang nghiêm.

Nhánh cây trang nghiêm bằng báu đẹp

Vòng hoa rực rỡ sáng tứ phía

Ma ni làm quả bủa như mây

Khắp khiến mười phương đều thấy được.

Nhánh cây bồ đề đều trang nghiêm bằng báu đẹp. Hết thảy vòng hoa rực rỡ ánh sáng chiếu tứ phía, khắp hết thảy mọi nơi. Lại có quả ma ni giăng bủa đẹp như mây, khiến cho hết thảy chúng sinh trong mười phương thế giới, đều thấy được cảnh giới này.

Ma ni rải đất đều đầy dẫy

Các hoa bột báu cùng trang nghiêm

Lại dùng ma ni làm cung điện

Đều hiện các hình bóng chúng sinh.

Có báu ma ni rải đầy dẫy khắp mặt đất. Có tất cả hoa quý và tất cả bột báu cùng trang nghiêm. Lại dùng ma ni làm cung điện, đều hiện ra tất cả hình bóng của chúng sinh.

Trong ma ni hiện hình chư Phật

Khắp rải mặt đất khắp mọi nơi

Uy lực như vậy khắp mười phương

Trong mỗi hạt bụi đều thấy Phật.

Trong ma ni vương hiện ra hình bóng chư Phật. Khắp rải ở trên mặt đất, chẳng có chỗ nào mà chẳng có. Hình bóng chư Phật như vậy, rất có uy lực khắp trong mười phương, trong mỗi hạt bụi đều thấy chư Phật ở trong đó, chuyển bánh xe pháp, giáo hóa chúng sinh.

Báu đẹp trang nghiêm khéo phân bố

Đèn lưới trân châu cùng tô điểm

Nơi nơi đều có ma ni luân

Mỗi mỗi đều hiện Phật thần thông.

Tất cả báu đẹp, tất cả sự trang nghiêm, khéo phân bố giữa hai bên bờ sông. Dùng trân châu làm đèn lưới, có năm quang mười màu cùng tô điểm. Nơi nơi đều có luân báu ma ni. Trong mỗi luân báu ma ni, đều hiển hiện thần thông rộng lớn của chư Phật.

Các báu trang nghiêm phóng đại quang

Trong quang khắp hiện các hóa Phật

Mỗi mỗi đi đến khắp hết thảy

Đều dùng mười lực rộng khai diễn.

Hết thảy các báu trang nghiêm sông Hương Thủy, đều phóng đại quang minh. Ở trong quang minh lại khắp hiện ra vô lượng hóa Phật, mỗi một hóa Phật, đều đi đến mười phương khắp hết thảy. Cảnh giới đó, do mười lực của Phật khai diễn.

Ma ni báu đẹp hoa sen trắng

Tất cả đều đầy dẫy trong nước

Hoa đó đủ thứ đều khác nhau

Đều hiện quang minh chẳng ngừng nghỉ.

Tất cả ma ni báu đẹp và tất cả hoa sen trắng, tất cả đều ở trong nước, đều đầy đầy dẫy khắp hết thảy. Hoa đó có đủ thứ quang minh màu sắc đều khác nhau. Quang minh hiện ra chẳng có lúc nào ngừng nghỉ.

Hết thảy sự trang nghiêm ba đời

Đều hiển hiện trong quả ma ni

Thể tánh chẳng sinh chẳng thủ lấy

Đó là Như Lai tự tại lực.

Hết thảy sự trang nghiêm của tất cả chư Phật trong mười phương ba đời, đều hiển hiện ra ở trong quả ma ni. Thể tánh chẳng sinh chẳng diệt, cho nên chẳng nắm bắt đặng. Đó là do thần lực tự tại của chư Phật mà thành tựu.

Tất cả trang nghiêm trong đất đó

Đều hiện thân Như Lai rộng lớn

Thân đó chẳng đến cũng chẳng đi

Nguyện xưa của Phật đều khiến thấy.

Đất ở giữa hai bờ sông Hương Thủy, hết thảy tất cả sự trang nghiêm, đều hiện ra pháp thân rộng lớn của chư Phật, pháp thân đó vô tại vô bất tại, chẳng đến cũng chẳng đi. Đây là nguyên nhân gì? Đó là nguyện lực của chư Phật, phát ra từ thuở xa xưa, khiến cho chúng sinh đều thấy được.

Trong mỗi hạt bụi của đất đó

Đạo tất cả Phật tử tu hành

Đều thấy cõi thọ ký đương lai

Tùy ý họ thích đều thanh tịnh.

Trong mỗi hạt bụi trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, có tất cả đệ tử của Phật, đều ở trong đó tu đạo bồ đề. Mỗi đệ tử của Phật, đều được Phật thọ ký cõi nước đương lai tên là gì? Danh hiệu Phật là gì? Tùy theo sự phát nguyện, sự tu hành, sự ưa thích, của đệ tử Phật, đều khiến cho thanh tịnh mãn nguyện.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Thế giới hải của chư Phật Thế Tôn, có các sự trang nghiêm không thể nghĩ bàn. Tại sao? Các Phật tử! Tất cả cảnh giới của thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm này, mỗi mỗi cảnh giới đều dùng công đức thanh tịnh trang nghiêm, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại bảo đại chúng trong hải hội rằng: ‘’Các vị đệ tử của Phật! Tất cả chư Phật Thế Tôn trong mười phương ba đời, trong thế giới hải của mỗi vị Phật, hết thảy sự trang nghiêm đều không thể nghĩ bàn. Vì sao? Các vị đệ tử của Phật! Hết thảy cảnh giới trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, đều dùng công đức thanh tịnh trang nghiêm, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.’’

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn thuật lại nghĩa trên, bèn nương thần lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, Bồ Tát Phổ Hiền muốn diễn nói lại nghĩa lý trường hàng ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương, dùng kệ để nói rõ nghĩa trên.

Khắp mọi nơi trong biển cõi đó

Đều dùng các báu làm nghiêm sức

Tỏa sáng trên không bủa như mây

Quang minh trong suốt thường che phủ.

Trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm đó, hết thảy mọi nơi, đều dùng các báu để nghiêm sức. Báu đó tỏa ra ánh sáng rực rỡ chiếu sáng không trung, giăng bủa như mây, ánh sáng trong suốt như lưu ly, thường che phủ phía trên.

Ma ni tuôn mây vô cùng tận

Hình Phật mười phương hiện trong đó

Thần thông biến hóa chẳng tạm ngừng

Tất cả Bồ Tát vân tập đến.

Báu ma ni đó, tuôn ra mây quang minh chẳng cùng tận. Hình ảnh chư Phật trong mười phương, đều hiện ra trong mây quang minh. Thần thông biến hóa của chư Phật chẳng ngừng nghỉ, luôn luôn đều là cảnh giới không thể nghĩ bàn. Hết thảy tất cả các đại Bồ Tát đều vân tập đến.

Tất cả ma ni diễn Phật âm

Âm đó mỹ diệu không nghĩ bàn

Tỳ Lô Giá Na xưa tu hành

Ở trong báu đó luôn nghe thấy.

Hết thảy tất cả diệu báu ma ni, hay diễn nói diệu âm của chư Phật. Âm thanh đó, rất mỹ diệu không thể nghĩ bàn. Đó là hạnh môn tu hành thuở xưa của Phật Tỳ Lô Giá Na. Ở trong báu đó, luôn luôn nghe âm thanh của chư Phật, luôn luôn thấy hình bóng của chư Phật.

Quang minh thanh tịnh chiếu hết thảy

Trong đồ trang nghiêm đều hiện hình

Biến hóa phân thân chúng vây quanh

Tất cả biển cõi đều đến khắp.

Pháp thân của Phật là thanh tịnh quang minh, chiếu khắp tất cả mọi nơi. Ở trong mỗi thứ đồ trang nghiêm, đều hiện ra hình bóng của chư Phật. Biến hóa phân thân của Phật, cũng có đại chúng hải hội vây quanh, gần gũi cúng dường. Chẳng những một thế giới có tình hình như vậy, mà hết thảy thế giới, đều có tình hình như vậy, cho nên nói tất cả biển cõi đều đến khắp.

Hết thảy hóa Phật đều như huyễn

Tìm cầu nơi đến không thể được

Nhờ Phật cảnh giới uy thần lực

Trong tất cả cõi hiện như vậy.

Hết thảy Phật biến hóa đều như huyễn hóa. Tìm cầu nơi đến chẳng thể được. Vì nhờ cảnh giới đại uy thần lực của Phật, cho nên ở trong tất cả cõi, đều hiện ra cảnh giới như vậy.

Việc thần thông tự tại của Phật

Đều khắp mười phương các cõi nước

Dùng biển cõi đó tịnh trang nghiêm

Tất cả đều thấy ở trong báu.

Tất cả chư Phật đều có việc thần thông tự tại (một nhiều tự tại, xa gần tự tại, lớn nhỏ tự tại, nhân ngã tự tại, tóm lại, tất cả hết thảy đều tự tại). Ở một phương cõi nước, có thể đến khắp mười phương cõi nước. Tuy khắp mười phương cõi nước, nhưng chưa từng lìa khỏi một phương cõi nước. Dùng biển cõi đó tịnh trang nghiêm, tất cả đều hiện ra ở trong các báu, khiến cho chúng sinh đều thấy được.

Mười phương hết thảy các biến hóa

Tất cả đều như hình trong gương

Đều do Như Lai xưa tu hành

Thần thông nguyện lực mà sinh ra.

Mười phương hết thảy tất cả sự biến hóa, giống như hình bóng hiện ra ở trong gương. Đó đều là do công đức của Phật tu hành trong quá khứ, cho nên Phật đắc được sức thần thông. Cảnh giới đó là do sức thần thông tự tại, và sức đại nguyện sinh ra.

Nếu ai hay tu hạnh Phổ Hiền

Vào được biển trí của Bồ Tát

Hay ở trong tất cả hạt bụi

Khắp hiện thân hình tịnh các cõi.

Nếu như có người tu hành pháp môn hạnh nguyện Phổ Hiền, thì vào được biển trí huệ thù thắng của Bồ Tát. Lại có thể ở trong tất cả hạt bụi, khắp hiện ra thân tu đạo, để thanh tịnh tất cả các biển cõi.

Không thể nghĩ bàn ức đại kiếp

Gần gũi tất cả các Như Lai

Như Phật tu hành tất cả pháp

Trong một sát na đều hiện ra.

Các đại kiếp không thể nghĩ bàn, luôn luôn gần gũi chư Phật, cúng dường chư Phật, thừa sự tất cả các Như Lai. Giống như quá khứ tất cả chư Phật tu các hạnh môn, ở trong một sát na đều hiện ra cảnh giới đó.

Cõi nước chư Phật như hư không

Chẳng đồng chẳng sinh chẳng hình tướng

Vì lợi chúng sinh khaắp nghiêm tịnh

Vì bổn nguyện lực trụ trong đó.

Cõi nước chư Phật như hư không, cũng có thể nói hư không là các cõi nước chư Phật, chẳng tương đồng, chẳng sinh ra, chẳng có hình tướng. Vậy tại sao chư Phật lại hiện ra đủ thứ cõi nước? Đủ thứ trang nghiêm? Đủ thứ sự biến hóa? Là vì muốn lợi ích chúng sinh, cho nên khắp trang nghiêm thanh tịnh. Đó là do bổn nguyện lực của chư Phật, nên đắc được cõi nước thanh tịnh quang minh, mà an trụ ở trong đó.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Trong biển hương thủy có những thế giới gì an trụ, nay tôi sẽ nói ra.

Lúc đó, vị Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại bảo đại chúng trong Bồ đề đạo tràng Hoa Nghiêm pháp hội rằng: Các vị đệ tử của Phật! Ở trong biển Hương Thủy có những thế giới gì an trụ trong đó? Bây giờ tôi sẽ nói ra, xin các vị hãy lắng nghe.

Các Phật tử! Trong biển hương thủy, số hạt bụi nhiều mười bất khả thuyết cõi Phật, có thế giới chủng an trụ, nhiều như số hạt bụi mười bất khả thuyết cõi Phật, mỗi mỗi thế giới chủng, lại có thế giới, nhiều như số hạt bụi mười bất khả thuyết cõi Phật.

Bồ Tát Phổ Hiền e rằng mọi người chẳng chú ý nghe, cho nên gọi một tiếng, các vị đệ tử của Phật! Trong biển Hương Thủy số hạt bụi nhiều mười bất khả thuyết cõi Phật, lại có thế giới chủng nhiều như số hạt bụi mười bất khả thuyết cõi Phật (thế giới cũng có chủng tử, nếu chẳng có chủng tử thì không thể sinh ra thế giới), an trụ ở trong biển Hương Thủy trên hoa sen lớn. Trong mỗi thế giới, lại có thế giới nhiều như số hạt bụi mười bất khả thuyết cõi Phật. Cứu kính có bao nhiêu thế giới? Tôi cũng chẳng biết. Đợi khi nào bạn chứng được năm nhãn sáu thông, thì tự nhiên sẽ biết, muốn biết số đó thì phải mau tu hành, đến khi ‘’lư hỏa thuần thanh‘’ thì sẽ thấu rõ.

Các Phật tử! Các thế giới chủng đó, ở trong thế giới hải, mỗi thế giới đều có sự nương tựa mà trụ khác nhau, đều có hình trạng khác nhau, đều có thể tánh khác nhau, đều có phương sở khác nhau, đều có thú nhập khác nhau, đều có sự trang nghiêm khác nhau, đều có sự phân tề khác nhau, đều có hàng lối khác nhau, đều có vô sai biệt khác nhau, đều có sức gia trì khác nhau.

Bồ Tát Phổ Hiền lại gọi một tiếng, các vị đệ tử của Phật! Các thế giới chủng (một thế giới chủng hay sinh ra vô lượng thế giới. Giống như một hạt lúa, có thể kết rất nhiều hạt lúa. Ở trong thế giới hải có mười thứ tình hình:

1). Mỗi thế giới đều có sự nương tựa mà trụ khác nhau.

2). Mỗi thế giới đều có hình trạng khác nhau.

3). Mỗi thế giới đều có thể tánh khác nhau.

4). Mỗi thế giới đều có phương sở khác nhau.

5). Mỗi thế giới đều có thú nhập khác nhau.

6). Mỗi thế giới đều có sự trang nghiêm khác nhau.

7). Mỗi thế giới đều có phân tề khác nhau (thế giới chủng tuy là giống nhau, nhưng hình trạng lớn nhỏ, khí hậu thắng liệt, hoàn cảnh tốt xấu, có đủ thứ sự khác biệt chẳng giống).

8). Mỗi thế giới đều có hàng lối khác nhau.

9). Mỗi thế giới đều có vô sai biệt khác nhau.

10). Mỗi thế giới đều có sức gia trì khác nhau.

Tóm lại, mỗi thế giới đều có sự khác nhau, sẽ nói rõ ở dưới đây.

Cõi nước chư Phật có mười tám thứ sự viên mãn:

1). Nhan sắc.

2). Hình sắc.

3). Phân lượng.

4). Phương sở.

5). Nhân.

6). Quả.

7). Chủ.

8). Giúp đỡ.

9). Quyến thuộc.

10). Nhậm trì.

11). Sự nghiệp.

12). Nhiếp ích.

13). Vô uý.

14). Trụ xứ.

15). Lộ.

16). Thừa.

17). Môn.

18). Y trì.

Các Phật tử! Thế giới chủng đó, hoặc nương biển hoa sen lớn mà trụ. Hoặc nương biển hoa vô biên sắc báu mà trụ. Hoặc nương biển tất cả trân châu tạng báu anh lạc mà trụ. Hoặc nương biển hương thủy mà trụ. Hoặc nương biển tất cả hoa mà trụ. Hoặc nương biển lưới báu ma ni mà trụ. Hoặc nương biển quang tỏa vòng mà trụ. Hoặc nương biển mũ báu trang nghiêm của Bồ Tát mà trụ. Hoặc nương biển đủ thứ thân chúng sinh mà trụ. Hoặc nương biển ma ni vương tất cả âm thanh của Phật mà trụ.

Bồ Tát Phổ Hiền lại gọi một tiếng, các vị đệ tử của Phật! Hãy chú ý lắng nghe! Những thế giới chủng này nương tựa mười biển mà trụ.

1). Hoặc nương tựa biển hoa sen lớn mà trụ.

2). Hoặc nương tựa biển hoa vô biên sắc báu mà trụ.

3). Hoặc nương tựa biển tất cả trân châu tạng báu ma ni anh lạc mà trụ.

4). Hoặc nương tựa biển hương thủy mà trụ.

5). Hoặc nương tựa biển tất cả hoa mà trụ.

6). Hoặc nương tựa biển lưới báu ma ni mà trụ.

7). Hoặc nương tựa biển quang tỏa vòng mà trụ.

8). Hoặc nương tựa biển mũ báu trang nghiêm của Bồ Tát mà trụ.

9). Hoặc nương tựa biển đủ thứ thân chúng sinh mà trụ.

10). Hoặc nương tựa biển ma ni vương tất cả âm thanh của Phật mà trụ.

Như vậy, nếu nói rộng ra thì có nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Nói tóm tắt thì có mười thứ biển làm nương tựa mà trụ. Nếu nói tỉ mỉ thì có sự nương tựa mà trụ, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Tuổi thọ của thế giới có bốn giai đoạn. Trong mỗi giai đoạn lại phân ra làm bốn giai đoạn nhỏ. Trong kiếp thành phân ra: Thành, trụ, hoại, không. Kiếp trụ, kiếp hoại, kiếp không, cũng như thế. Giống như tuổi thọ của con người, cũng có: Sinh, già, bệnh, chết, bốn giai đoạn. Có thể phân chia làm như vầy: Từ một tuổi đến hai mươi tuổi, là giai đoạn sinh (thời kỳ sinh trưởng). Từ hai mươi đến bốn mươi tuổi, là giai đoạn già (sinh lý đến cực điểm, bắt đầu thời kỳ lão hóa). Từ bốn mươi mốt đến sáu mươi, là giai đoạn bệnh (tứ đại chẳng điều hòa, thời kỳ trăm bệnh phát sinh). Từ sáu mươi mốt đến tám mươi tuổi, là giai đoạn chết (thời kỳ chết). Từ một tuổi đến hai mươi tuổi, lại phân ra: Sinh, già, bệnh, chết, bốn thời kỳ: Một đến năm tuổi là sinh, sáu đến mười tuổi là già, mười một đến mười lăm tuổi là bệnh, mười sáu đến hai mươi tuổi là chết.

Tuổi thọ con người và tuổi thọ thế giới cùng một đạo lý, khi thế giới kiếp trụ thì khí hậu cũng có lúc chẳng chánh thường, có lúc rất lạnh, có lúc rất nóng, khí hậu bây giờ và một trăm năm trước chẳng giống nhau. Khí hậu biến hóa tức là thế giới thành trụ hoại không biến hóa.

Các Phật tử! Tất cả thế giới chủng đó: Hoặc có thế giới chủng hình núi Tu Di. Hoặc có thế giới hình sông ngòi. Hoặc có thế giới hình hồi chuyển. Hoặc có thế giới hình nước xoáy. Hoặc có thế giới hình bánh xe. Hoặc có thế giới hình đàn tế lễ. Hoặc có thế giới hình rừng cây. Hoặc có thế giới hình lầu các. Hoặc có thế giới hình núi tràng. Hoặc có thế giới hình nhiều góc. Hoặc có thế giới hình thai tạng. Hoặc có thế giới hình hoa sen. Hoặc có thế giới hình khư lặc ca. Hoặc có thế giới hình thân chúng sinh. Hoặc có thế giới hình mây. Hoặc có thế giới hình chư Phật tướng tốt. Hoặc có thế giới hình quang minh viên mãn. Hoặc có thế giới hình đủ thứ lưới châu. Hoặc có thế giới hình tất cả cửa nẻo. Hoặc có thế giới hình các đồ trang nghiêm.

Bồ Tát Phổ Hiền gọi một tiếng, các đệ tử của Phật! Các vị nên biết trong biển Hương Thủy lại có đủ loại thế giới chủng, hay sinh ra tất cả thế giới. Song, tất cả thế giới chủng đó, có đủ loại hình trạng khác nhau. Nói sơ lược có hai mươi loại:

1). Hoặc có thế giới chủng hình trạng là núi Tu Di (trên rộng dưới hẹp).

2). Hoặc có thế giới chủng hình tướng là sông ngòi.

3). Hoặc có thế giới chủng hình tướng là hồi chuyển.

4). Hoặc có thế giới chủng hình tướng là nước xoáy.

5). Hoặc có thế giới chủng hình bánh xe.

6). Hoặc có thế giới chủng hình đàn tế lễ.

7). Hoặc có thế giới chủng hình rừng cây.

8). Hoặc có thế giới chủng hình lầu các.

9). Hoặc có thế giới chủng hình núi tràng.

10). Hoặc có thế giới chủng hình nhiều góc.

11). Hoặc có thế giới chủng hình thai tạng.

12). Hoặc có thế giới chủng hình hoa sen.

13). Hoặc có thế giới chủng hình khư lặc ca.

14). Hoặc có thế giới chủng hình thân chúng sinh.

15). Hoặc có thế giới chủng hình mây.

16). Hoặc có thế giới chủng hình chư Phật tướng tốt.

17). Hoặc có thế giới chủng hình quang minh viên mãn.

18). Hoặc có thế giới chủng hình lưới đủ thứ châu.

19). Hoặc có thế giới chủng hình tất cả cửa nẻo.

20). Hoặc có thế giới chủng hình các đồ trang nghiêm (lư hương, bình hoa, đèn...).

Như vậy, nếu nói rộng ra thì có nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Nói tóm lược, thì có hai mươi loại hình tướng. Nếu nói tỉ mỉ thì có các hình tướng, nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Các Phật tử! Tất cả các thế giới chủng đó: Hoặc có thế giới chủng, dùng mây ma ni mười phương làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng các màu sắc rực rỡ làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng các quang minh làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng hương diễm báu làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng tất cả báu trang nghiêm đa la hoa làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng hình tượng Bồ Tát làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng quang minh chư Phật làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng Phật sắc tướng làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng một thứ quang báu làm thể. Hoặc có thế giới chủng, dùng các quang minh báu làm thể.

Bồ Tát Phổ Hiền lại gọi một tiếng, các vị đệ tử của Phật! Các vị nên biết, tất cả thế giới chủng cũng có hai mươi thứ thể tướng:

1). Hoặc có thế giới chủng, dùng mây ma ni mười phương làm thể tướng.

2). Hoặc có thế giới chủng, dùng đủ thứ màu sắc rực rỡ làm thể tướng.

3). Hoặc có thế giới chủng, dùng tất cả quang minh làm thể tướng.

4). Hoặc có thế giới chủng, dùng hương báu diễm làm thể tướng.

5). Hoặc có thế giới chủng, dùng tất cả báu trang nghiêm đa la hoa làm thể tướng.

6). Hoặc có thế giới chủng, dùng hình ảnh Bồ Tát làm thể tướng.

7). Hoặc có thế giới chủng, dùng quang minh của chư Phật làm thể tướng.

8). Hoặc có thế giới chủng, dùng sắc tướng của Phật làm thể tướng.

9). Hoặc có thế giới chủng, dùng một thứ quang báu làm thể tướng.

10). Hoặc có thế giới chủng, dùng nhiều thứ quang báu làm thể tướng.

Hoặc có thế giới, dùng biển âm thanh phước đức của tất cả chúng sinh làm thể. Hoặc có thế giới, dùng biển âm thanh các nghiệp của tất cả chúng sinh làm thể. Hoặc có thế giới, dùng cảnh giới âm thanh thanh tịnh của tất cả chư Phật làm thể. Hoặc có thế giới, dùng tất cả biển đại nguyện âm thanh của Bồ Tát làm thể. Hoặc có thế giới, dùng tất cả phương tiện âm thanh của Phật làm thể. Hoặc có thế giới, dùng âm thanh đồ trang nghiêm thành hoại của tất cả cõi làm thể. Hoặc có thế giới, dùng vô biên âm thanh Phật làm thể. Hoặc có thế giới, dùng âm thanh tất cả sự biến hóa của Phật làm thể. Hoặc có thế giới, dùng âm thanh của tất cả chúng sinh thiện làm thể. Hoặc có thế giới, dùng biển âm thanh thanh tịnh tất cả công đức của Phật làm thể.

Ở trên dùng mười thứ sắc tướng làm thể, bây giờ dùng mười thứ âm thanh làm thể.

1). Hoặc có thế giới chủng, dùng biển âm thanh phước đức của tất cả chúng sinh làm thể.

2). Hoặc có thế giới chủng, dùng biển âm thanh các nghiệp của tất cả chúng sinh làm thể.

3). Hoặc có thế giới chủng, dùng âm thanh thanh tịnh của tất cả cảnh giới Phật làm thể.

4). Hoặc có thế giới chủng, dùng biển đại nguyện âm thanh của tất cả Bồ Tát làm thể.

5). Hoặc có thế giới chủng, dùng tất cả phương tiện âm thanh của Phật làm thể.

6). Hoặc có thế giới chủng, dùng âm thanh đồ trang nghiêm của tất cả cõi thành hoại làm thể.

7). Hoặc có thế giới chủng, dùng vô biên âm thanh của Phật làm thể.

8). Hoặc có thế giới chủng, dùng tất cả âm thanh biến hóa của Phật làm thể.

9). Hoặc có thế giới chủng, dùng âm thanh của tất cả chúng sinh thiện để làm thể.

10). Hoặc có thế giới chủng, dùng biển âm thanh thanh tịnh tất cả công đức của Phật để làm thể.

Như vậy, nếu nói rộng ra thì có nhiều như số hạt bụi thế giới hải.

Giống như hai mươi thứ thể đã nói ở trên. Nếu như nói tỉ mỉ, thì có nhiều thứ thể như hạt bụi thế giới hải.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền muốn tuyên lại nghĩa trên, bèn nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương rồi nói bài kệ rằng.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền, Ngài muốn nói lại nghĩa lý trường hàng ở trên, bèn nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp tất cả nhân duyên của chúng sinh, dùng kệ để nói rõ nghĩa lý ở trên.

Thế giới kiên cố diệu trang nghiêm

Rộng lớn thanh tịnh quang minh tạng

Nương trụ hoa sen hoặc biển báu

Hoặc trụ nơi biển hương thủy thảy.

Mỗi thế giới chủng chẳng những rất kiên cố, mà còn trang nghiêm vi diệu ở trong thế giới chủng, phóng ra quang minh tạng thanh tịnh rộng lớn. Thế giới chủng đó, nương tựa trong hoa sen mà trụ, hoặc nương biển báu mà trụ, hoặc nương biển Hương Thủy, hoặc sông Hương Thủy mà trụ.

Hình Tu Di thành cây tế đàn

Tất cả thế giới khắp mười phương

Đủ thứ hình tướng trang nghiêm khác

Thảy đều thẳng hàng mà an trụ.

Hình tướng của thế giới chủng, hoặc là hình núi Tu Di, hoặc là hình thành quách, hoặc là hình rừng cây, hoặc là hình tế đàn, tất cả thế giới chủng khắp trong mười phương pháp giới, có đủ thứ sự trang nghiêm khác nhau, có đủ thứ hình tướng khác nhau. Mỗi thế giới chủng, đều ngay hàng thẳng lối mà an trụ, nghĩa là khi thế giới này hoại, thì thế giới kia sinh ra, khi thế giới kia hoại, thì thế giới nọ lại sinh ra, vĩnh viễn chẳng ngừng.

Hoặc thể là quang minh thanh tịnh

Hoặc là hoa tạng và mây báu

Hoặc có thế giới quang diễm thành

An trụ ma ni không thể hoại.

Hoặc có thế giới chủng thể tướng là quang minh thanh tịnh, hoặc là liên hoa tạng hoặc là mây báu hoặc là quang diễm, đủ thứ sự thành tựu, hoặc có thế giới chủng an trụ ở báu ma ni không thể hoại.

Đèn mây rực rỡ quang minh thảy

Đủ thứ vô biên màu thanh tịnh

Hoặc dùng tiếng nói để làm thể

Là Phật diễn nói không nghĩ bàn.

Có thế giới chủng dùng đèn mây làm thể, hoặc dùng quang minh rực rỡ làm thể .v.v… Có đủ thứ vô biên màu sắc thanh tịnh làm thể, hoặc dùng tiếng nói để làm thể. Đó đều là thần thông biến hóa không thể nghĩ bàn của Phật hiển hiện ra.

Hoặc là nguyện lực vang ra tiếng

Thần thông âm thanh làm thể tính

Tất cả chúng sinh phước nghiệp lớn

Công đức tiếng Phật cũng như vậy.

Hoặc là nguyện lực của Bồ Tát phát ra tại nhân địa, vang ra âm thanh để làm thể tính của thế giới chủng. Thần thông biến hóa và âm thanh vi diệu của chư Phật làm thể tính, hoặc dùng phước nghiệp lớn của tất cả chúng sinh tu hành làm thể tính, hoặc dùng công đức và âm thanh của chư Phật để làm thể tính.

Mỗi mỗi thế giới thể khác nhau

Không thể nghĩ bàn chẳng cùng tận

Như vậy mười phương đều đầy khắp

Hiện thần lực trang nghiêm rộng lớn.

Mỗi thế giới chủng đều có thể tính khác nhau. Thế giới đó không thể nghĩ bàn cũng chẳng cùng tận. Giống như thế giới chủng đó đều đầy dẫy khắp mười phương. Đó là thần thông lực trang nghiêm rộng lớn của Phật hiện ra mà thành tựu.

Mười phương hết thảy cõi rộng lớn

Đều vào trong thế giới chủng đó

Tuy thấy mười phương đều vào trong

Thật ra chẳng đến chẳng chỗ vào.

Mười phương vô biên thế giới chủng, rộng lớn hoàn toàn đều vào trong thế giới chủng đó. Tuy nhiên nhìn thấy mười phương thế giới chủng, khắp vào trong thế giới chủng đó, kỳ thật, thì biển cõi nước đó, chẳng đến cũng chẳng chỗ vào. Đây là cảnh giới đến mà chẳng đến, vào mà chẳng vào.

Một thế giới chủng vào tất cả

Tất cả vào một cũng chẳng thừa

Thể tướng như vậy chẳng khác biệt

Vô đẳng vô lượng đều khắp cùng.

Một thế giới chủng, có thể vào trong tất cả thế giới chủng. Tất cả thế giới chủng, lại có thể vào trong một thế giới chủng, chẳng có dư thừa. Đây là cảnh giới cùng vào với nhau chẳng chướng ngại. Thể tướng vẫn giống như vậy chẳng có khác biệt. Mỗi thế giới chủng chẳng thể sánh, chẳng đồng nhau. Tuy chẳng có số lượng nhưng cùng nhau khắp cùng, chẳng có chướng ngại.

Tất cả cõi nước trong hạt bụi

Khắp thấy Như Lai ở trong đó

Biển nguyện lời nói như lôi chấn

Tất cả chúng sinh đều điều phục.

Hết thảy tất cả cõi nước trong hạt bụi, đều thấy chư Phật đang ở trong đó, chuyển đại pháp luân, giáo hóa chúng sinh. Chúng sinh đang ở trong đó, nghe Phật diễn nói diệu pháp. Nguyện lực của Phật như biển cả, lời nói âm thanh của Phật như lôi chấn. Tất cả chúng sinh nghe được pháp âm lôi chấn, đều bị điều phục.

Thân Phật đến khắp tất cả cõi

Vô số Bồ Tát cũng đầy dẫy

Như Lai tự tại chẳng gì sánh

Khắp hóa tất cả các chúng sinh.

Thanh tịnh pháp thân của Phật đến khắp mọi nơi. Ở trong mỗi cõi Phật, có vô lượng vô biên các Bồ Tát, đều sung mãn ở trong đó. Đó là sức thần thông tự tại của Phật mà thành tựu, chẳng có gì sánh bằng. Phật khắp giáo hóa tất cả chúng sinh.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Các biển hương thủy đó, nhiều như số hạt bụi mười bất khả thuyết cõi Phật, đều ở trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm, như lưới trời Đế Thích phân bố khắp mà an trụ.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại bảo đại chúng trong pháp hội Hoa Nghiêm, tại Bồ đề đạo tràng rằng: Các vị đệ tử của Phật! Các biển Hương Thủy đó, nhiều như số hạt bụi mười bất khả thuyết cõi Phật, đều ở trong thế giới hải Hoa TạngTrang Nghiêm, giống như lưới báu Trời Đế Thích phân bố khắp mười phương mà an trụ.

Trước cung điện của Trời Đế Thích, có lưới La Tràng rất xinh đẹp trang nghiêm làm đồ trang sức. Lưới đó dùng châu báu làm thành, ở giữa có hạt châu như ý lớn. Mỗi hạt châu đều phóng quang minh, do đó: ‘’Quang quang chiếu với nhau, lỗ lỗ thông với nhau, ’’ hổ tương vô ngại, trùng trùng vô tận, vô tận trùng trùng. Biển Hương Thủy là như vậy, ở chính giữa có một biển Hương Thủy, bốn phía đều có vô lượng biển Hương Thủy làm quyến thuộc.

Các Phật tử! Ở chính giữa của biển hương thủy tên là Vô biên diệu hoa quang, dùng ma ni vương tràng hiện ra tất cả hình Bồ Tát làm đáy biển. Ở trong biển hương thủy, sinh ra một đóa hoa sen lớn tên là Nhất thiết hương ma ni vương trang nghiêm. Có thế giới chủng trụ ở trên hoa sen đó, tên là Phổ chiếu thập phương sí nhiên bảo quang minh. Thế giới chủng đó, dùng tất cả đồ trang nghiêm làm thể, có bất khả thuyết thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, ngay hàng thẳng lối ở trong đó.

Bồ Tát Phổ Hiền lại nói một tiếng, các vị đệ tử của Phật! Trong thế giới hải Hoa Tạng Trang Nghiêm có biển Hương Thủy nhiều như số hạt bụi. Ở chính giữa biển Hương Thủy, tên là Vô Biên Diệu Hoa Quang, dùng ma ni báu vương tràng, hiện ra tất cả hình Bồ Tát làm đáy biển. Ở trong Biển hương thuỷ, sinh ra một đóa hoa sen lớn tên là Nhất Thiết Hương Ma Ni Vương Trang Nghiêm. Có thế giới chủng trụ ở trên đóa hoa sen đó, tên là Phổ Chiếu Thập Phương Sí Nhiên Bảo Quang Minh. Thế giới đó, dùng hết thảy đồ trang nghiêm để làm thể. Lại có bất khả thuyết thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, ngay hàng thẳng lối khắp tứ phía.

Thế giới có nhiều vô lượng vô biên. Vì chúng ta chưa đến các thế giới khác, cho nên cho rằng chẳng có. Đó là lối nhìn sai lầm, chẳng những phàm phu chúng ta chẳng biết có bao nhiêu thế giới, mà bậc thánh nhân A La Hán cũng chẳng biết cứu kính có bao nhiêu thế giới.

Tôn giả Mục Kiền Liên đại đệ tử của Phật, là thần thông bậc nhất. Có một lần Ngài dùng thần thông đi về hướng đông, trải qua vô lượng thế giới, đến một thế giới nọ. Người ở thế giới đó, thân cao hàng trăm trượng, Ngài bị họ phát hiện.

Có người nói: ‘’Các vị hãy đến xem, có con trùng đầu người‘’!

Lúc đó, vị Phật của thế giới đó nói rằng: ‘’Đó chẳng phải là trùng đầu người, là đại đệ tử của Phật Thích Ca ở thế giới Ta Bà, tên là Mục Kiền Liên, có thần thông.’’

Do đó, mọi người cùng đến nói chuyện với Ngài, kết pháp duyên. Khi Ngài về đến thế giới Ta Bà, cũng chẳng biết đã trải qua bao nhiêu thế giới, chỉ có chư Phật mới biết được cứu kính có bao nhiêu thế giới tồn tại.

Hiện tại chúng ta nói về thế giới có vô lượng vô biên, cho rằng là thần thoại. Kỳ thật, sự bí mật của vũ trụ đã bị tiết lộ, trong hệ thống ngân hà có vô số mặt trời, tương lai có thể phát hiện ra, có vô số ngân hà ở trong vũ trụ. Đó tức là ba ngàn đại thiên thế giới.

Ở phương dưới cùng, có thế giới tên là Tối Thắng Quang Biến Chiếu, dùng tất cả kim cang trang nghiêm quang diệu luân làm bờ, nương các hoa báu ma ni mà trụ. Hình trạng thế giới đó như báu ma ni, có tất cả mây hoa báu trang nghiêm che phủ phía trên. Khắp chung quanh, có các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, đủ thứ sự an trụ, đủ thứ sự trang nghiêm. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Tịnh Nhãn Ly Cấu Đăng.

Phía trên của thế giới chủng Phổ Chiếu Thập Phương Thức Nhiên Bảo Quang Minh, có hai mươi tầng thế giới, ở phía dưới cùng, có thế giới tên là Tối Thắng Quang Biến Chiếu. Thế giới đó, dùng tất cả kim cang trang nghiêm quang diệu luân làm bờ mé, nương tựa các hoa báu ma ni mà trụ. Hình trạng như báu ma ni (tựa vuông mà chẳng vuông, tựa tròn mà chẳng tròn). Có tất cả mây hoa báu trang nghiêm, che phủ ở phía trên thế giới đó. Đây là thế giới tầng thứ nhất. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, bao bọc chung quanh bốn phía làm quyến thuộc, đầy đủ các thứ an trụ, đủ thứ sự trang nghiêm. Ở trong thế giới đó, có một vị Phật, hiệu là Tịnh Nhãn Ly Cấu Đăng, đang giáo hóa chúng sinh.

Thế giới tầng thứ nhất, có các thế giới nhiều như số hạt bụi một cõi Phật làm quyến thuộc. Thế giới tầng thứ hai, có các thế giới nhiều như số hạt bụi hai cõi Phật làm quyến thuộc. Cho đến thế giới tầng thứ hai mươi, thì có các thế giới nhiều như số hạt bụi hai mươi thế giới làm quyến thuộc. Tổng cộng, có các thế giới nhiều hai trăm số hạt bụi cõi Phật, cho nên mỗi thế giới có vô lượng thế giới nhỏ. Thế giới nhỏ lại có vô lượng thế giới, đó là cảnh giới trùng trùng vô tận.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Chủng Chủng Hương Liên Hoa Diệu Trang Nghiêm. Thế giới đó, dùng tất cả đồ trang nghiêm làm bờ mé, nương lưới hoa sen báu mà trụ, hình trạng như tòa sư tử, có tất cả mây màng châu báu sắc che phủ ở phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi hai cõi Phật, bao bọc chung quanh. Đức Phật ở đó, hiệu là Sư Tử Quang Thắng Chiếu.

Phía trên của thế giới Tối Thắng Quang Biến Chiếu, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Chủng Chủng Hương Liên Hoa Diệu Trang Nghiêm. Thế giới đó, dùng hết thảy đồ trang nghiêm làm bờ mé, nương lưới hoa sen báu mà trụ. Hình trạng như tòa sư tử. Lại có mây màn châu báu sắc che phủ ở trên. Đây là thế giới tầng thứ hai, có các thế giới, nhiều như số hạt bụi hai cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ, hiệu là Sư Tử Quang Biến Chiếu, đang ở trong thế giới đó giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, lại có thế giới tên là Nhất Thiết Bảo Trang Nghiêm Phổ Chiếu Quang. Thế giới đó, dùng hương phong luân làm bờ mé, nương đủ thứ chuỗi hoa báu mà trụ, hình trạng của thế giới đó là tám cạnh. Có mây diệu quang ma ni nhật luân che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi ba cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Tịnh Quang Trí Thắng Tràng.

Phía trên thế giới Chủng Chủng Hương Liên Hoa Diệu Trang Nghiêm, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Nhất Thiết Bảo Trang Nghiêm Phổ Chiếu Quang. Thế giới đó, dùng hương phong luân làm bờ mé, nương đủ thứ chuỗi hoa báu mà trụ. Hình trạng là tám cạnh. Lại có mây diệu ma ni nhật luân che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ ba, có các thế giới nhiều như số hạt bụi ba cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ hiệu là Tịnh Quang Trí Thắng Tràng, đang ở trong thế giới đó giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Chủng Chủng Quang Minh Hoa Trang Nghiêm. Thế giới đó, dùng tất cả báu vương làm bờ mé, nương biển các sắc kim cang thi la tràng mà trụ, hình trạng thế giới đó, như hoa sen ma ni. Dùng mây quang báu kim cang ma ni che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi bốn cõi Phật, bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh. Đức Phật ở cõi nước đó, hiệu là Kim Cang Quang Minh Vô Lượng Tinh Tấn Lực Thiện Xuất Hiện.

Phía trên thế giới Nhất Thiết Bảo Trang Nghiêm Phổ Chiếu Quang, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Chủng Chủng Quang Minh Hoa Trang Nghiêm. Thế giới đó, dùng tất cả báu vương làm bờ mé, nương biển các sắc kim cang thi la tràng mà trụ. Hình dáng của thế giới đó, như hoa sen ma ni. Lại có mây quang báu kim cang ma ni che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ tư, có các thế giới nhiều như số hạt bụi bốn cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, thuần nhất thanh tịnh, chẳng có tạp nhiễm. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ, hiệu là Kim Cang Quang Minh Vô Lượng Tinh Tấn Lực Thiện Xuất Hiện, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Phổ Phóng Diệu Hoa Quang. Thế giới đó, dùng lưới tất cả linh báu trang nghiêm làm bờ mé, nương tất cả rừng cây trang nghiêm biển lưới luân báu mà trụ, hình trạng phổ phương, có nhiều cạnh góc. Lại có mây phạm âm ma ni vương che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi năm cõi Phật bao bọc chung quanh, thế giới đó, có đức Phật hiệu là Hương Quang Thiện Lực Hải.

Phía trên thế giới Chủng Chủng Quang Minh Hoa Trang Nghiêm, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Phổ Phóng Diệu Hoa Quang. Thế giới đó, dùng tất cả lưới linh báu trang nghiêm làm bờ mé, nương tất cả rừng cây trang nghiêm biển lưới luân báu mà trụ. Hình trạng là phổ phương, có nhiều cạnh góc. Lại có mây phạm âm ma ni vương che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ năm, có các thế giới nhiều như số hạt bụi năm cõi Phật bao bọc chung quanh, thế giới đó, có đức Phật hiệu là Hương Quang Thiện Lực Hải, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Tịnh Diệu Quang Minh. Thế giới đó, dùng báu vương trang nghiêm tràng làm bờ mé, nương biển kim cang cung điện mà trụ. Hình trạng thế giới đó là tứ phương, có mây màng ma ni luân kế che phủ phía trên. Lại Có các thế giới nhiều như số hạt bụi sáu cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Phổ Quang Tự Tại Tràng.

Phía trên thế giới Phổ Phóng Diệu Hoa Quang, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Tịnh Diệu Quang Minh. Thế giới đó, dùng báu vương trang nghiêm làm bờ mé, nương tựa biển kim cang cung điện mà trụ. Hình trạng thế giới đó là tứ phương. Có mây tràng ma ni luân kế che phủ ở phía trên. Đây là thế giới tầng thứ sáu, có các thế giới nhiều như số hạt bụi sáu cõi Phật, làm quyến thuộc bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ, hiệu là Phổ Quang Tự Tại Tràng, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Chúng Hoa Diễm Trang Nghiêm. Thế giới đó, dùng đủ thứ hoa trang nghiêm làm bờ mé, nương biển tất cả báu diễm sắc mà trụ, hình trạng như lầu các. Lại có mây tất cả báu sắc y trân châu che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi bảy cõi Phật, bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Hoan Hỷ Hải Công Đức Danh Xưng Tự Tại Quang.

Phía trên thế giới Tịnh Diệu Quang Minh, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Chúng Hoa Diễm Trang Nghiêm. Thế giới đó, dùng các thứ hoa trang nghiêm làm bờ mé, nương biển tất cả báu sắc diễm mà trụ, hình trạng như lầu các. Lại có mây tất cả báu sắc trân châu che phủ ở phía trên. Đây là thế giới tầng thứ bảy, có các thế giới nhiều như số hạt bụi bảy cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó thuần nhất thanh tịnh, chẳng có tạp nhiễm. Thế giới đó, có Đức Phật làm giáo chủ, hiệu là Hoan Hỷ Hải Công Đức Danh Xưng Tự Tại Quang, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Xuất Sinh Oai Lực Địa. Thế giới đó, dùng tất cả thanh ma ni vương trang nghiêm làm bờ mé, nương biển đủ thứ tòa hoa sen báu sắc hư không mà trụ. Hình trạng của thế giới đó, như lưới nhân đà la. Lại có mây lưới hoa vô biên màu sắc che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi tám cõi Phật, bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Quảng Đại Danh Xưng Trí Hải Tràng.

Phía trên thế giới Chúng Hoa Diễm Trang Nghiêm, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Xuất Sinh Oai Lực Địa. Thế giới đó, dùng tất cả thanh ma ni vương trang nghiêm làm bờ mé, nương biển các thứ tòa hoa sen báu sắc hư không mà trụ. Hình trạng như lưới nhân đà la. Lại có mây lưới hoa vô biên màu sắc che phủ ở phía trên. Đây là thế giới tầng thứ tám, có các thế giới nhiều như số hạt bụi tám cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ, hiệu là Quảng Đại Danh Xưng Trí Hải Tràng, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Xuất Diệu Âm Thanh. Thế giới đó, dùng tâm vương ma ni trang nghiêm luân làm bờ mé, nương biển mây ma ni vương trang nghiêm, luôn vang ra tất cả âm thanh vi diệu mà trụ. Hình trạng như thân Phạm Thiên. Lại có vô lượng mây tòa sư tử trang nghiêm che phủ phía trên. Có các thế giới, nhiều như số hạt bụi chín cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Thanh Tịnh Nguyệt Quang Minh Tướng Vô Năng Tồi Phục.

Phía trên thế giới Xuất Sinh Oai Lực Địa, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Xuất Diệu Âm Thanh. Thế giới đó, dùng tâm vương ma ni trang nghiêm luân làm bờ mé, nương biển mây ma ni vương trang nghiêm, luôn vang ra tất cả âm thanh vi diệu mà trụ. Thế giới đó, hình trạng như thân Phạm Thiên. Lại có vô lượng mây tòa sư tử báu trang nghiêm che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ chín, có các thế giới nhiều như số hạt bụi chín cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ, hiệu là Thanh Tịnh Nguyệt Quang Minh Tướng Vô Năng Tồi Phục, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới, nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Kim Cang Tràng. Thế giới đó, dùng vô biên chuỗi trân châu tạng báu trang nghiêm làm bờ mé, nương biển tất cả tòa sư tử báu ma ni trang nghiêm mà trụ. Hình trạng thế giới đó tròn trịa. Có mây tất cả hương ma ni hoa Tu Di, nhiều như số hạt bụi mười núi Tu Di che phủ phía trên. Có các thế giới, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật, bao bọc chung quanh thuần nhất thanh tịnh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Nhất Thiết Pháp Hải Tối Thắng Vương.

Phía trên thế giới Xuất Diệu Âm Thanh, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Kim Cang Tràng. Thế giới đó, dùng vô biên chuỗi trân châu tạng báu trang nghiêm làm bờ mé, nương tất cả tòa sư tử báu ma ni hải trang nghiêm mà trụ. Hình trạng tròn trịa. Có mây tất cả hương ma ni Tu Di, nhiều như số hạt bụi mười núi Tu Di che phủ ở trên. Đây là thế giới tầng thứ mười, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, thuần nhất thanh tịnh chẳng có tạp nhiễm. Thế giới đó, có đức Phật hiệu là Nhất Thiết Pháp Hải Tối Thắng Vương, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Hằng Xuất Hiện Đế Thanh Bảo Quang Minh. Thế giới đó, dùng kim cang trang nghiêm rất kiên cố không thể hoại làm bờ mé, nương biển hoa đủ loại sự đặc thù khác nhau mà trụ, hình trạng của thế giới đó như nửa mặt trăng. Có các mây màng báu trời che phủ ở trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười một cõi Phật, bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó hiệu là Vô Lượng Công Đức Pháp.

Phía trên thế giới Kim Cang Tràng, trải qua các thế giới nhiều số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Hằng Xuất Hiện Đế Thanh Bảo Quang Minh. Thế giới đó dùng kim cang trang nghiêm rất kiên cố không thể hoại làm bờ mé. Nương biển hoa đủ thứ đặc thù khác nhau mà trụ. Thế giới đó hình nửa mặt trăng. Có các mây màng báu trời che phủ

phía trên. Đây là thế giới tầng thứ mười một, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười một cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó có vị Phật làm giáo chủ hiệu là Vô Lượng Công Đức Pháp, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Quang Minh Chiếu Diệu. Thế giới đó dùng phổ quang trang nghiêm làm bờ mé. Nương hoa toàn hương thủy hải mà trụ. Thế giới đó hình hoa toàn. Có đủ thứ mây y che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười hai cõi Phật, bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó hiệu là Siêu Thích Phạm.

Phía trên thế giới Hằng Xuất Hiện Đế Thanh Bảo Quang Minh, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Quang Minh Chiếu Diệu. Thế giới đó dùng Phổ Quang Trang Nghiêm làm bờ mé, nương hoa tòan biển hương thủy mà trụ. Thế giới đó hình hoa toàn. Có đủ thứ mây y che phủ ở trên. Đây là thế giới tầng thứ mười hai, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười hai thế giới làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó có vị Phật hiệu là Siêu Thích Phạm, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Sa Bà. Thế giới đó dùng kim cang trang nghiêm làm bờ mé, nương lưới hoa sen phong luân sở trì đủ thứ màu sắc mà trụ. Thế giới đó hình như hư không, có mây khắp viên mãn thiên cung điện trang nghiêm hư không che phủ ở phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười ba cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Tỳ Lô Giá Na Như Lai Thế Tôn.

Phía trên thế giới Quang Minh Chiếu Diệu, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật có thế giới tên là Sa Bà, tức là thế giới của chúng ta đang ở, thế giới nầy quá nhiều sự khổ, nhưng vẫn chịu đựng được, nhiều hơn nữa thì chịu đựng chẳng thấu. Thế giới này dùng kim cang trang nghiêm bờ mé, nương lưới hoa sen phong luân sở trì đủ thứ màu sắc mà trụ. Thế giới này hình như hư không (Hư không chẳng có hình tướng, nhìn chẳng thấy.)

Người thời xưa cho rằng trời tròn đất vuông, cho nên nói là hình tròn. Vì hư không đại biểu cho hình trời. Có mây khắp viên mãn thiên cung điện trang nghiêm hư không che phủ ở trên. Đây là thế giới tầng thứ mười ba, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười ba cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới nầy có vị Phật làm giáo chủ tức là Thanh Tịnh Pháp Thân Tỳ Lô Giá Na Phật Thế Tôn, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Tịch Tĩnh Ly Trần Quang. Dùng tất cả báu trang nghiêm làm bờ mé, nương biển các thứ y báu mà trụ, thế giới đó hình như chấp kim cang. Có vô biên mây màu sắc kim cang che phủ ở trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười bốn cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Biến Pháp Giới Thắng Âm.

Phía trên thế giới Sa Bà, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Tịch Tĩnh Ly Trần Quang. Thế giới đó dùng tất cả báu trang nghiêm làm bờ mé, nương biển đủ thứ y báu mà trụ. Thế giới đó hình trạng như chấp kim cang. Có vô biên mây màu sắc kim cang che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ mười bốn, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười bốn cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ, hiệu là Biến Pháp Giới Thắng Âm, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi thế giới, có thế giới tên là Chúng Diệu Quang Minh Đăng. Thế giới đó, dùng tất cả tràng trang nghiêm làm bờ mé, nương biển lưới tịnh hoa mà trụ. Thế giới đó hình như chữ vạn. Có mây ma ni thụ hương thủy hải che phủ ở trên, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười lăm cõi Phật, bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Bất Khả Tồi Phục Lực Phổ Chiếu Tràng.

Phía trên thế giới Tịch Tĩnh Ly Trần Quang, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật có thế giới tên là Chúng Diệu Quang Đăng. Thế giới đó, dùng tất cả tràng báu làm bờ mé. Nương biển lưới tịnh hoa mà trụ. Thế giới đó hình trạng như chữ vạn. Có mây cây ma ni biển hương thủy che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ mười lăm, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười lăm cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh, chẳng tạp nhiễm. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ, hiệu là Bất Khả Tồi Phục Lực Phổ Chiếu Tràng, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thanh Tịnh Quang Biến Chiếu. Thế giới đó, dùng vô tận mây báu ma ni vương làm bờ mé, nương biển hoa sen đủ thứ hương diễm mà trụ. Thế giới đó hình trạng như mai rùa. Có mây viên quang ma ni luân chiên đàn che phủ ở trên. Lại có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười sáu cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Thanh Tịnh Nhật Công Đức Nhãn.

Phía trên thế giới Chúng Diệu Quang Minh Đăng, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thanh Tịnh Quang Biến Chiếu. Thế giới đó dùng vô tận báu ma ni vương làm bờ mé. Nương tựa đủ thứ biển hoa sen hương diễm mà trụ, thế giới đó hình như mai rùa. Có mây viên quang ma ni luân chiên đàn che phủ ở phía trên. Đây là thế giới tầng thứ mười sáu, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười sáu cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ hiệu là Thanh Tịnh Nhật Công Đức Nhãn, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Bảo Trang Nghiêm Tạng. Thế giới đó, dùng tất cả hình chúng sinh ma ni vương làm bờ mé, nương tựa biển quang minh tạng ma ni vương mà trụ. Thế giới đó hình tám cạnh. Có tất cả lưới cây hoa báu trang nghiêm luân vi sơn che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười bảy cõi Phật, bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Vô Ngại Trí Quang Minh Biến Chiếu Thập Phương.

Phía trên thế giới Thanh Tịnh Quang Biến Chiếu, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Bảo Trang Nghiêm Tạng. Thế giới đó dùng tất cả hình chúng sinh ma ni vương làm bờ mé, nương tựa biển quang minh tạng ma ni vương mà trụ. Thế giới đó hình tám cạnh. Có tất cả lưới cây hoa báu trang nghiêm luân vi sơn che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ mười bảy, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười bảy cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ hiệu là Vô Ngại Trí Quang Minh Biến Chiếu Thập Phương, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Ly Trần. Thế giới đó dùng tất cà tướng trang nghiêm thù diệu làm bờ mé, nương các diệu hoa tòa sư tử hải mà trụ. Thế giới đó hình châu anh lạc, dùng mây viên quang tất cả hương báu ma ni vương che phủ phía trên. Có các thế giới, nhiều như số hạt bụi mười tám cõi Phật bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Vô Lượng Phương Tiện Tối Thắng Tràng.

Phía trên thế giới Bảo Tràng Nghiêm, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật có thế giới tên là Ly Trần. Thế giới đó dùng tất cả tướng trang nghiêm thù thắng vi diệu làm bờ mé, nương biển diệu hoa tòa sư tử mà trụ, hình trạng như châu anh lạc. Có tất cả mây viên quang hương báu ma ni che phủ ở trên. Đây là thế giới tầng thứ mười tám, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười tám cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh chẳng hỗn tạp. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ hiệu là Vô Lượng Phương Tiện Tối Thắng Tràng, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thanh Tịnh Quang Phổ Chiếu. Thế giới đó dùng vô tận báu mây ma ni vương làm bờ mé, nương biển vô lượng sắc hương diễm Tu Di sơn mà trụ, hình trạng như hoa báu giăng vòng. Đùng mây đế thanh vô biên màu sắc quang minh ma ni vương che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười chín cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Phổ Chiếu Pháp Giới Hư Không Quang.

Phía trên thế giới Ly Trần, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thanh Tịnh Quang Phổ Chiếu. Thế giới đó dùng mây vô tận báu ma ni vương làm bờ mé, nương tựa biển vô lượng màu sắc hương diễm Tu Di sơn mà trụ, thế giới đó hình trạng như hoa báu giăng vòng. Có mây đế thanh vô biên màu sắc quang minh ma ni vương che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ mười chín, có các thế giới nhiều như số hạt bụi mười chín cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh. Thế giới đó có vị Phật làm giáo chủ hiệu là Phổ Chiếu Pháp Giới Hư Không Quang, đang giáo hóa chúng sinh.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Diệu Bảo Diễm. Thế giới đó dùng phổ quang minh nhật nguyệt bảo làm bờ mé, nương biển tất cả hình chư thiên ma ni vương mà trụ, hình trạng như đồ báu trang nghiêm, dùng tất cả mây y tràng báu, và lưới ma ni đăng tạng che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi hai mươi cõi Phật bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh, đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Phước Đức Tướng Quang Minh.

Phía trên thế giới Thanh Tịnh Quang Phổ Chiếu, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Diệu Bảo Diễm. Thế giới đó dùng phổ quang minh báu nhật nguyệt làm bờ mé, nương biển tất cả hình chư thiên ma ni vương mà trụ, hình trạng như đồ báu trang nghiêm. Có mây tràng báu và lưới ma ni đăng tạng che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ hai mươi, có các thế giới nhiều như số hạt bụi hai mươi cõi Phật làm quyến thuộc, bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh, chẳng hỗn tạp. Thế giới đó, có vị Phật làm giáo chủ hiệu là Phước Đức Tướng Quang Minh, đang giáo hóa chúng sinh.

Các Phật tử! Thế giới chủng Biến Chiếu Thập Phương Sí Nhiên Bảo Quang Minh đó, có bất khả thuyết thế giới rộng lớn, nhiều như số hạt bụi cõi Phật. Mỗi thế giới nương trụ đều khác nhau, hình trạng đều khác nhau, thể tánh đều khác nhau, phương diện đều khác nhau, thú nhập đều khác nhau, trang nghiêm đều khác nhau, phân chia đều khác nhau, hàng lối đều khác nhau, vô sai biệt đều khác nhau, sức gia trì đều khác nhau, bao bọc chung quanh thế giới chủng Biến Chiếu Thập Phương Sí Nhiên Bảo Quang Minh.

Bồ Tát Phổ Hiền lại gọi một tiếng, các vị đệ tử của Phật! Ở trong biển hương thuỷ Vô Biên Diệu Hoa Quang, sinh ra hoa sen lớn hương ma ni vương trang nghiêm. Trong hoa sen lớn đó, có thế giới chủng Biến Chiếu Thập Phương Sí Nhiên Bảo Quang Minh trụ ở phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thể nói là các thế giới rộng lớn nhiều như số hạt bụi bất khả thuyết cõi Phật.

Mỗi thế giới nương tựa đều khác nhau. Có thế giới nương hoa ma ni mà trụ, có thế giới nương báu ma ni mà trụ, có thế giới nương kim cang mà trụ, có thế giới nương núi Tu Di mà trụ.

Mỗi thế giới hình trạng đểu khác nhau, có thế giới hình trạng như sông núi, có thế giới hình trạng như hoa sen, có thế giới hình như lầu các, có thế giới hình tám cạnh, có thế giới hình bán nguyệt.

Mỗi thế giới thể tính đều khác nhau, có thế giới dùng các quang minh báu làm thể, có thế giới dùng hương diễm làm thể, có thế giới dùng mây ma ni làm thể, có thế giới dùng âm thanh làm thể.

Mỗi thế giới có phương diện khác nhau, có thú nhập khác nhau, có sự trang nghiêm khác nhau, có sự phân chia khác nhau, có hàng lối khác nhau, có vô sai biệt khác nhau, có sự gia trì khác nhau. Đây là hai mươi tầng thế giới và quyến thuộc, bao bọc chung quanh thế giới chủng Biến Chiếu Thập Phương Sí Nhiên Bảo Quang Minh.

Đó là : Các thế giới hình hồi chuyển, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình sông ngòi, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình nước xoáy, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình vành bánh xe, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình đàn tế lễ, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình rừng cây, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình lầu các, nhiều như số hạt bụi mưới cõi Phật. Các thế giới hình tràng thi la, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình vuông vức, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình thai tạng, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình hoa sen, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giói hình khư lặc ca, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình chúng sinh đủ loại, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình tướng Phật, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình viên quang, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình mây, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình lưới, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới hình cửa nẻo, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật.

Thế giới hình hồi chuyển nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình sông ngòi, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình nước xoáy, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình bánh xe, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình đàn tế lễ, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình rừng cây, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình lầu các, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình tràng thi la, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình vuông vức, nhiều như số các mười cõi Phật. Thế giới hình thai tạng, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình hoa sen, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình khư lạc ca, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình thân chúng sinh đủ loại, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình tướng Phật, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình viên quang, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình mây, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Thế giới hình lưới, nhiều như số hạt bụi mưới cõi Phật. Thế giới hình cửa nẻo, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật.

Có như vậy, nhiều như số hạt bụi bất khả thuyết cõi Phật.

Giống như thế giới vừa nói ở trên có mười tám thứ hình trạng, chỉ là nói đại khái, nếu nói tỉ mỉ thì có nhiều như số hạt bụi bất khả thuyết cõi Phật.

Trên hoa sen lớn có vô lượng vô biên thế giới. Chúng ta ở thế giới nầy chẳng biết còn có mười phương thế giới khác. Kỳ thật, số lượng thế giới và số hạt bụi trong cõi Phật nhiều bằng nhau. Giống như chúng ta ở trong thâm sơn cùng cốc, chẳng biết ngoài núi còn có rất nhiều thành thị lớn. Muốn biết các thế giới khác thì chỉ cần tu hành. Khi nào đắc được ngũ nhãn lục thông, thì sẽ thấy được các hình tướng các thế giới khác. Người ở thế giới kia làm gì? nói gì? đều thấy hết rõ ràng. Lúc đó sẽ tin lời Phật nói là chân thật. Phật chẳng nói dối, đừng hoài nghi có cảnh giới nầy chăng? Hiện nay chỉ tồn tại về ấn tượng, từ từ sẽ cầu chứng, tương lai sẽ đắc được kết luận quyết thật.

Mỗi mỗi thế giới đó, đều có các thế giới rộng lớn bao bọc chung quanh, nhiều như số hạt bụi mười cõi Phật. Các thế giới đó, mỗi mỗi thế giới lại có các thế giới nhiều như số hạt bụi như đã nói ở trên làm quyến thuộc.

Trong mỗi thế giới đều có các thế giới rộng lớn nhiều như số hạt bụi mười phương cõi Phật, bao bọc chung quanh. Những thế giới đó, mỗi mỗi thế giới lại có thế giới nhiều như số hạt bụi bất khả thuyết bất khả thuyết làm quyến thuộc.

Trong Kinh Hoa Nghiêm mỗi đạo lý đều cử ra mười thứ. Dùng mười để đại biểu vô lượng nghĩa, biểu thị lý trùng trùng vô tận, vô tận trùng trùng. Tuy nhiên nói là mười số hạt bụi cõi Phật, kỳ thật, chẳng dừng lại ở số nầy, mà cho đến trăm cõi Phật, ngàn cõi Phật, vạn cõi Phật, số hạt bụi vô lượng cõi Phật, là nói chẳng hết được, cho nên nói "bất khả thuyết".

Tất cả thế giới đã nói như vậy, đều trụ ở biển hương thủy Vô Biên DiệuHoa Quang và bao bọc biển đó trong sông hương thủy.

Như thế giới đã nói có vô lượng vô biên, trụ ở biển hương thủy Vô Biên DiệuHoa Quang và bao bọc tứ phía biển đó trụ ở trong sông Hương Thủy.

Bấy giờ, Bồ Tát Phổ Hiền lại bảo đại chúng rằng: Các Phật tử! Phía đông biển hương thủy Vô Biên Diệu Hoa Quang đó, lại có biển hương thủy tên là Ly Cấu Diễm Tạng, sinh ra hoa sen lớn, tên là Nhất thiết hương ma ni vương diệu trang nghiêm, có thế giới chủng trụ ở phía trên tên là Biến Chiếu Sát Toàn, dùng Bồ Tát hạnh tiếng hống làm thể.

Lúc đó, Bồ Tát Đại Hạnh Phổ Hiền lại bảo đại chúng trong bồ đề đạo tràng pháp hội Hoa Nghiêm rằng: Các vị đệ tử của Phật! Ở giửa thế giới hải Hoa TạngTrang Nghiêm, là biển hương thủy Vô Biên Diệu Hoa Quang, bốn phía đều có biển Hương Thủy bao bọc.

1). Có biển Ly Cấu Diễm Tạng.

2). Biển Vô Tận Quang Minh Luân.

3). Biển Kim Cang Bảo Diễm.

4). Biển Đế Thanh Bảo Trang Nghiêm.

5). Biển Kim Cang Luân Trang Nghiêm Để.

6). Biển Liên Hoa Nhân Đà La Võng.

7). Biển Tích Tập Bảo Hương Tạng.

8). Biển Bảo Trang Nghiêm.

9). Biển Kim Cang Bảo Tụ.

10). Biển Thiên Thành Bảo Điệp.

Phía đông của biển Hương Thủy Vô Biên Diệu Hoa Quang, là biển hương thủy Ly Cấu Diễm Tạng, vòng bên phải theo thứ tự.

Mười biển vòng bên phải bao bọc biển hương thủy Vô Biên Diệu Hoa Quang ở giữa. Trong mỗi biển Hương Thủy, đều có một đóa hoa sen lớn và có một loại thế giới trụ ở phía trên. Tại biển hương thủy Ly Cấu Diễm Tạng, có loại thế giới Biến Chiếu Sát Toàn. Tại biển hương thủy Vô Tận Quang Minh Luân, có loại thế giới chủng Phật Sát Trang Nghiêm. Tại biển hương thủy Kim Cang Bảo Diễm Quang, có thế giới chủng Phật Quang Trang Nghiêm Tạng. Tại biển hương thủy Đế Thanh BảoTrang Nghiêm có thế giới chủng Quang Minh Thập Phương. Tại biển Hương Thủy Kim Cang Luân Trang Nghiêm Để, có thế giới chủng Diệu Bảo Gián Thố Nhân ĐàLa Võng. Tại Biển Hương Thủy Liên Hoa Nhân Đà La Võng, có thế giới chủng Phổ Hiện Thập Phương Ảnh. Tại Biển Hương Thủy Tích Tập Bảo Hương Tạng có thế giới chủng Nhất Thiết Oai Đức Trang Nghiêm. Tại Biển Hương Thủy Bảo Trang Nghiêm có thế giới chủng Phổ Ly Cấu. Tại Biển Hương Thủy Kim Cang Bảo Tụ có thế giới chủng Pháp Giới Hạnh. Tại Biển Hương Thủy Thiên Thành Bảo Điệp có thế giới chủng Đăng Diễm Quang Minh. Đây là nói sơ lược về mười thế giới chủng bao bọc bên phải.

Dưới đây bắt đầu nói về mười biển. Trong mỗi biển lại có hai mươi tầng thế giới, có hai trăm mười cõi Phật số hạt bụi thế giới, bao bọc chung quanh làm quyến thuộc. Trong những thế giới đó, đều có Phật đang giáo hóa chúng sinh. Cảnh giới này chỉ có Kinh Hoa Nghiêm mới biểu hiện ra, cho nên Kinh Hoa Nghiêm là vua trong các kinh.

Phía đông của biển Hương Thủy Vô Biên Diệu Hoa Quang, lại có một biển Hương Thủy tên là Ly Cấu Diễm Tạng. Trong biển Hương Thủy đó lại sinh ra một đóa hoa sen lớn, do các châu báu tạo thành, tên là Nhất Thiết Hương Ma Ni Vương Diệu Trang Nghiêm. Có thế giới chủng trụ ở phái trên tên là Biến Chiếu Sát Toàn. Thế giới chủng đó dùng Bồ Tát hạnh tiếng hống làm thể.

Trong đó, phương dưới cùng có thế giới tên là Cung Diện Trang Nghiêm Tràng, hình trạng bốn góc, nương tất cả biển báu trang nghiêm mà trụ. Có mây lưới hoa sen quang minh che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh, đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Mi Gian Quang Biến Chiếu.

Phía trên thế giới chủng Biến Chiếu Sát Toàn, có hai mươi tầng thế giới. Thế giới phương dưới cùng tên là Cung Điện Trang Nghiêm Tràng, hình trạng bốn góc, nương tất cả biển báu trang nghiêm mà trụ. Có mây lưới hoa sen quang minh, che phủ ở phía trên. Đây là thế giới tầng thứ nhất. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật bao bọc chung quanh làm quyến thuộc, thuần nhất thanh tịnh, chẳng hỗn tạp. Thế giới đó có vị Phật hiệu là Mi Gian Quang Biến Chiếu.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Đức Hoa Tạng, hình tròn, nương tất cả biển hoa nhụy báu mà trụ. Có mây chân châu tràng tòa sư tử che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi hai cõi Phật bao bọc chung quanh, đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Nhất Thiết Vô Biên Pháp Hải Huệ.

Phía trên thế giới Cung Điện Trang Nghiêm Tràng, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Đức Hoa Tạng, hình tròn, nương tất cả biển hoa nhụy mà trụ, có mây chân châu tràng tòa sư tử che phủ phía trên, đây là thế giới tầng thứ hai, có các thế giới nhiều như số hạt bụi hai cõi Phật, bao bọc chung quanh để làm quyến thuộc. Thế giới đó, có vị Phật hiệu là Nhất Thiết Vô Biên Pháp Hải Hụê.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thiện Biến Hóa Diệu Hương Luân, hình trạng như kim cang, nương biển lưới linh tất cả báu trang nghiêm mà trụ, có đủ thứ mây viên quang trang nghiêm che phủ phía trên, có các thế giới nhiều như số hạt bụi ba cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó hiệu là Công Đức Tướng Quang Minh Phổ Chiếu.

Phía trên thế giới Đức Hoa Tạng, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật có thế giới tên là Thiện Biến Hóa Diệu Hương Luân, hình như kim cang, nương biển lưới linh tất cả báu trang nghiêm mà trụ. Có đủ thứ mây viên quang trang nghiêm che phủ ở phía trên. Đây là thế giới tầng thứ ba, có cả thế giới nhiều như số hạt bụi ba cõi Phật bao bọc chung quanh làm quyến thuộc. Thế giới đó có vị Phật hiệu là Công Đức Tướng Quang Minh Phổ Chiếu.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Diệu Sắc Quang Minh, hình trạng như luân báu ma ni, nương biển hương thủy vô biên sắc bảo mà trụ. Có mây phổ quang minh chân châu lầu các che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi bốn cõi Phật bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh, đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Thiện Quyến Thuộc Xuất Hưng Biến Chiếu.

Phía trên thế giới Thiện Biến Hóa Diệu Hương Luân, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Diệu Sắc Quang Minh, hình trạng như luân báu ma ni, nương biển hương thủy Vô Biên Sắc Bảo mà trụ. Có mây phổ quang minh chân châu lầu các che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ tư, có các thế giới nhiều như số hạt bụi bốn cõi Phật, bao bọc chung quanh làm quyến thuộc, thuần nhất thanh tịnh, chẳng hỗn tạp. Thế giới đó, có vị Phật hiệu là Thiện Quyến Thuộc Xuất Hưng Biến Chiếu.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thiện Cái Phú, hình trạng như hoa sen, nương biển hương thủy Kim Cang mà trụ. Có mây ly trần quang minh hương thủy che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi năm cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó hiệu là Pháp Hỉ Vô Tận Huệ.

Phía trên thế giới Diệu Sắc Quang Minh, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thiện Cái Phú, hình trạng như hoa sen, nương biển Hương Thủy Kim Cang mà trụ. Có mây ly trần quang minh hương thủy che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ năm, có các thế giới nhiều như số hạt bụi năm cõi Phật, bao bọc chung quanh để làm quyến thuộc. Thế giới đó có vị Phật hiệu là Pháp Hỷ Vô Tận Huệ.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thi Lợi Hoa Quang Luân, hình trạng tam giác, nương tất cả biển báu kiên cố trang nghiêm mà trụ. Có mây quang minh mũ ma ni Bồ Tát che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi sáu cõi Phật bao bọc chung quanh. Đức Phật ở thế giới đó hiệu là Thanh Tịnh Phổ Quang Minh.

Phía trên thế giới Thiện Cái Phú, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Thi Lợi Hoa Quang Minh Luân, hình tam giác, nương tất cả biển báu kiên cố trang nghiêm mà trụ. Có mây quang minh mũ ma ni của Bồ Tát che phủ phía trên. Đây là thế giới tầng thứ sáu, có các thế giới nhiều như số hạt bụi sáu thế giới, bao bọc chung quanh để làm quyến thuộc. Thế giới đó có vị Phật hiệu là Thanh Tịnh Phổ Quang Minh.

Chúng ta người học Phật pháp, hiểu biết đạo lý Phật pháp thì tâm lượng nên rộng lớn. Do đó có câu:

"Phóng chi tắc di lục hợp,

Quyện chi tắc thối tạng ư mật".

Đây là tư tử của nhà nho. Khai mở tâm sung mãn lục hợp (trên dưới bốn phương), tức cũng là sung mãn vũ trụ. Nhà nho chỉ biết có lục hợp mà chẳng biết có mười phương, thu lại thì ẩn tàng nơi mật; chỗ mà con người chẳng biết nên gọi là mật. Tâm lượng của chúng ta chẳng những khắp di lục hợp mà còn tận hư không biến pháp giới, nơi nơi đều sung mãn. Cần phải có tâm từ bi làm gốc, phương tiện làm cửa, nơi nơi hành Bồ Tát đạo.

Thế giới có vô lượng vô biên (nhưng chẳng ra ngoài tâm của chúng ta, do đó « Mười pháp giới chẳng lìa một tâm niệm », chẳng có cách chi tính đếm được. Hiện tại tuy khoa học rất tiến bộ, có thể đến được mặt trăng, nhưng đây chẳng qua là tiến bộ một chút mà thôi, chưa đến được các thế giới khác có sinh vật. Tương lai thế giới và thế giới lưu thông với nhau, chứng minh rằng thế giới khác có chúng sinh đang sống. Song, giao thông rồi, khi nghiên cứu minh bạch sự bí mật trong trời đất thì thế giới nầy sẽ tiêu diệt, thế giới kia lại sinh ra. Con người biết rồi lại hồ đồ, vì nguyên nhân nầy, chúng ta người tu đạo phải giữ giới luật, phản bổn hoàn nguyên được, thì mới liễu sinh thoát tử. Vậy thế giới nầy thành trụ hoại không lại có quan hệ gì với chúng ta? Cho nên chúng ta người tu đạo, thời thời khắc khắc phải giữ giới. Giữ giới thì phải chú ý từng nơi từng chốn, do đó « Ba ngàn oai nghi, tám vạn tế hạnh ». Nơi nơi đừng cẩu thả. Nếu tùy tiện phóng dật, chẳng giữ quy cụ thì chẳng chấm dứt được sinh tử.

Ở phía trên, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Bảo Liên Hoa Trang Nghiêm, hình trạng như nửa mặt trăng, nương tất cả biển hoa sen trang nghiêm mà trụ. Có mây tất cả hoa báu che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi bảy cõi Phật bao bọc chung quanh, thuần nhất thanh tịnh, đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Công Đức Hoa Thanh Tịnh Nhãn.

Phía trên thế giới Thi Lợi Hoa Quang Luân, trải qua các thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Bảo Liên Hoa Trang Nghiêm. Thế giới đó hình nửa mặt trăng, nương tựa tất cả biển hoa sen trang nghiêm mà trụ. Đây là thế giới tầng thứ bảy, có các thế giới nhiều như số hạt bụi bảy cõi Phật, bao bọc chung quanh để làm quyến thuộc, thuần nhất thanh tịnh chẳng hỗn tạp. Thế giới đó, có vị Phật hiệu là Công Đức Hoa Thanh Tịnh Nhãn.

Ở phía trên, trải qua cá thế giới nhiều như số hạt bụi cõi Phật, có thế giới tên là Vô Cấu Diễm Trang Nghiêm, hình trạng như đèn báu thẳng hàng, nương biển báu diễm tạng mà trụ, có mây thường mưa nước thơm đủ thứ thân che phủ phía trên. Có các thế giới nhiều như số hạt bụi tám cõi Phật bao bọc chung quanh, đức Phật ở thế giới đó, hiệu là Huệ Lực Vô Năng Thắng.