Kinh Hoa Nghiêm Đại Phương Quảng Phật Giảng Giải Trọn Bộ

Mỗi vị Bồ Tát phóng ra quang minh, đều chẳng có bờ mé. Quang minh đó, đều nhập vào các cõi nước chư Phật không thể nghĩ bàn. Các Ngài dùng mắt trí huệ thanh tịnh thấy khắp hết tất cả chúng sinh, khiến cho họ đắc được quang minh phổ chiếu. Đó là cảnh giới sở hành của tất cả Bồ Tát.

Bồ Tát ở nơi đầu sợi lông

Động khắp mười phương các cõi nước

Chẳng khiến chúng sinh phải sợ hãi

Đó là môn thanh tịnh phương tiện.

Bồ Tát có thể ở nơi đầu sợi lông thị hiện, nơi đầu sợi lông lại thị hiện ra Bồ Tát. Đó là trong nhỏ hiện lớn, trong lớn hiện nhỏ. Tuy nhiên Bồ Tát ở trong đầu sợi lông, mà có thể chấn động khắp mười phương các cõi nước, song chẳng khiến cho chúng sinh có ý niệm sợ hãi, đó là phương tiện thanh tịnh của Bồ Tát.

Trong nhỏ hiện lớn, ví như đem một tấm gương treo ở trên cao, thì sẽ thấy cảnh giới rất xa hiện ra ở trong gương. Trong lớn hiện nhỏ, ở nơi xa nhìn vào gương, thì trong gương cũng hiện ra cảnh giới.

Trong mỗi hạt bụi vô lượng thân

Lại hiện đủ thứ cõi trang nghiêm

Một niệm sống chết khắp khiến thấy

Được trí vô ngại trang nghiêm thân.

Bồ Tát ở trong mỗi hạt bụi, đều có vô lượng vô biên thân, ở trong hạt bụi lại hiện ra đủ thứ cõi Phật trang nghiêm. Ở trong mỗi niệm, hoặc sống hoặc chết, đều khiến cho tất cả chúng sinh khắp thấy được. Bồ Tát đắc được trí huệ vô ngại, thân trang nghiêm tướng tốt.

Ba đời hết thảy tất cả kiếp

Trong một sát na đều hiện được

Biết thân như huyễn không thể tướng

Chứng minh pháp tánh là vô ngại.

Kiếp quá khứ, kiếp hiện tại, kiếp vị lai, hết thảy tất cả kiếp ba đời. Trong thời gian một sát na, thời gian ba đời đều hiện ra, khiến cho chúng sinh biết thân thể vốn là hư vọng huyễn hóa, chứ chẳng có thể tướng thật.

Phổ Hiền thắng hạnh đều vào được

Tất cả chúng sinh đều ưa thấy

Phật tử hay trụ pháp môn này

Trong các quang minh vang tiếng hống.

Bồ Tát Phổ Hiền tu hạnh môn đặc biệt thù thắng, tất cả chúng sinh đều vào được, và còn ưa muốn thấy những thắng hạnh đó. Đệ tử của Phật mới có thể ở tại pháp môn này. Ở trong quang minh đó phát ra tiếng hống rất lớn.

Bấy giờ, đức Thế Tôn muốn khiến cho tất cả đại chúng Bồ Tát, đắc được vô biên cảnh giới thần thông lực của Như Lai, nên phóng ra quang minh giữa lông mày. Quang minh đó tên là Tất Cả Bồ Tát Trí Quang Minh, chiếu soi khắp mười phương tạng, hình trạng như mây đèn màu sắc báu, chiếu sáng khắp mười phương tất cả cõi Phật.

Lúc đó, Phật muốn khiến cho tất cả Bồ Tát, và đại chúng đều đắc được vô biên cảnh giới thần thông lực, nên ở giữa lông mày phóng ra luồng hào quang. Quang minh đó tên là Tất cả Bồ Tát trí huệ quang minh, chiếu soi khắp mười phương tạng. Hình dáng quang minh đó, như mây đèn màu sắc báu, chiếu sáng khắp mười phương tất cả cõi Phật.

Trong cõi nước đó và chúng sinh, đều khiến cho hiển hiện ra. Lại chấn động khắp các thế giới võng, trong mỗi hạt bụi hiện ra vô số đức Phật.

Trong cõi nước Phật và tất cả chúng sinh đều hiển hiện ra, lại chấn động khắp hết thảy thế giới võng. Trong mỗi hạt bụi lại hiện ra vô số vô lượng chư Phật, đang ở đó chuyển đại pháp luân, giáo hóa chúng sinh.

Tùy theo căn tánh ưa thích khác nhau của chúng sinh, mà khắp mưa xuống mây diệu pháp luân của tất cả chư Phật ba đời, hiển bày biển Ba la mật của Như Lai. Lại mưa vô lượng các mây xuất ly, khiến cho các chúng sinh vĩnh viễn lìa khỏi sinh tử. Lại mưa mây đại nguyện của chư Phật, hiển bày trong các thế giới mười phương chúng hội đạo tràng của Bồ Tát Phổ Hiền.

Phật tùy thuận căn tánh và sự ưa thích khác nhau của tất cả chúng sinh, mà khắp mưa xuống mây diệu pháp luân của tất cả Phật ba đời, và hiển bày biển pháp môn Ba la mật của Phật. Lại mưa xuống vô số lượng các mây xuất ly, khiến cho tất cả chúng sinh vĩnh viễn lìa khỏi biển khổ sinh tử. Lại mưa mây đại nguyện của tất cả chư Phật. Trong tất cả thế giới mười phương, hiển hiện ra chúng hội đạo tràng của Bồ Tát Phổ Hiền.

Làm các việc như vậy rồi, bèn nhiễu bên phải đức Phật, vào dưới bàn chân của đức Phật.

Luồng hào quang phóng ra ở giữa lông mày, chiếu sáng vô lượng thế giới hải cõi nước chư Phật, hiện ra tất cả Bồ Tát, tất cả chúng sinh, tất cả mây báu. Ở trong mây báu lại nói pháp, để giáo hóa chúng sinh. Lại hiển bày chúng hội đạo tràng của Bồ Tát Phổ Hiền. Làm đủ thứ những việc không thể nghĩ bàn rồi, luồng hào quang đó nhiễu bên phải Đức Phật, lại vào dưới chân của Đức Phật.

Bấy giờ, ở trước đức Phật có hoa sen lớn đột nhiên xuất hiện. Hoa sen đó có đủ mười thứ trang nghiêm, tất cả các hoa sen khác chẳng thể sánh được.

Lúc đó, ở trước Đức Phật có một đóa hoa sen lớn đột nhiên xuất hiện. Đóa hoa sen đó có đủ mười thứ tốt đẹp trang nghiêm, chẳng phải tất cả các hoa sen khác có thể so sánh được.

Đó là: Các thứ báu xen lẫn dùng làm thân, báu ma ni vương dùng làm tạng, các báu pháp giới dùng làm lá, các hương thơm ma ni làm tua, vàng diêm phù đàn làm đài, lưới đẹp giăng ở trên, quang minh màu sắc rất thanh tịnh.

Dùng tất cả các báu trên thế gian cùng nhau xen lẫn, để làm để làm thân hoa sen lớn. Dùng báu ma ni vương để làm tạng hoa sen lớn. Dùng các báu pháp giới để làm lá hoa sen lớn. Dùng tất cả hương thơm ma ni báu để làm tuahoa sen báu. Dùng vàng diêm phù đàn để làm đài, ở trên hoa sen lớn, lại giăng bủa lưới rất đẹp. Ánh sáng và màu sắc của hoa sen rất thanh tịnh, chẳng dính mảy bụi nào.

Ở trong một niệm, thị hiện vô biên thần thông biến hóa của chư Phật, khắp phát ra tất cả âm thanh. Ma ni vương ảnh hiện ra thân Phật, ở trong âm thanh, diễn nói hạnh nguyện của tất cả Bồ Tát tu hành.

Ở trong một niệm, có thể thị hiện vô lượng vô biên thần thông biến hóa của chư Phật, lại khắp phát ra tất cả âm thanh. Trong ma ni vương ảnh hiện ra thân tướng của Phật. Ở trong âm thanh khắp diễn nói đủ thứ hạnh môn của Bồ Tát tu, và đủ thứ nguyện lực của Bồ Tát phát thệ.

Hoa sen đó sinh ra rồi, trong một niệm, trong tướng hào quang trắng của đức Như Lai, có đại Bồ Tát tên là Nhất Thiết Pháp Thắng Âm, cùng với các chúng Bồ Tát, nhiều như hạt bụi thế giới hải đồng thời hiện ra.

Sau khi đóa hoa sen lớn đó sinh ra rồi, ở trong một niệm, ở giữa lông mày của Đức Phật, có luồng hào quang trắng, trong luồng hào quang trắng đó, có đại Bồ Tát hiệu là Nhất Thiết Pháp Thắng Âm, cùng với chúng Bồ Tát, nhiều như hạt bụi thế giới hải, đồng thời xuất hiện.

Đi nhiễu bên phải đức Như Lai, trải qua vô lượng vòng, đảnh lễ dưới chân đức Phật rồi, thì Bồ Tát Nhất Thiết Pháp Thắng Âm ngồi trên đài hoa sen, còn các chúng Bồ Tát thì ngồi trên tua hoa sen, ai nấy đều ngồi trên đó có thứ tự.

Các vị Bồ Tát đó, đi nhiễu bên phải Đức Phật, trải qua vô lượng vòng, rồi đảnh lễ dưới chân Phật. Lúc đó, Bồ Tát Nhất Thiết Pháp Thắng Âm bèn ngồi trên đài hoa sen, còn các chúng Bồ Tát nhiều như hạt bụi thế giới hải, thì đều ngồi trên tua hoa sen, ai nấy đều ngồi ngay hàng thẳng lối có thứ tự.

Bồ Tát Nhất Thiết Pháp Thắng Âm đó, thấu rõ pháp giới thâm sâu, sinh tâm đại hoan hỷ, nhập vào chỗ tu hành của đức Phật, trí huệ chẳng nghi ngờ ngưng trệ, vào được biển pháp thân không thể dò của đức Phật, đến khắp tất cả cõi, chỗ của các đức Như Lai. Các lỗ lông trên thân đều hiện thần thông, niệm niệm quán tất cả pháp giới. Mười phương chư Phật cùng ban cho Ngài các lực, khiến cho khắp an trụ vào tất cả tam muội, hết kiếp vị lai, thường thấy vô biên pháp giới biển công đức thân của chư Phật, cho đến tất cả tam muội giải thoát thần thông biến hóa.

Vị Bồ Tát Nhất Thiết Pháp Thắng Âm đó, Ngài thấu rõ pháp giới thâm sâu, cho nên sinh tâm đại hoan hỷ. Ngài vào được pháp môn tu hành của Phật. Trí tuệ của Ngài thông đạt chẳng vướng mắc trì trệ, đối với Phật pháp chẳng có chút nghi hoặc nào. Ngài đã vào biển pháp không thể dò lường của Phật, đến khắp tất cả đạo tràng cõi nước của chư Phật. Trong lỗ chân lông khắp toàn thân của vị đại Bồ Tát đó, đều hiện thần thông biến hóa không thể nghĩ bàn. Trong niệm niệm, Ngài đều quán sát tất cả pháp giới. Mười phương ba đời tất cả chư Phật, cùng ban cho Ngài thập lực, khiến cho khắp an trụ vào trong tất cả tam muội. Suốt kiếp vị lai, thường thấy vô biên pháp giới biển công đức thân của chư Phật, cho đến tất cả tam muội, giải thoát, thần thông biến hóa, đều giống như Phật chẳng có cao thấp.

Bồ Tát Nhất Thiết Pháp Thắng Âm, bèn ở trong đại chúng, nương oai thần của đức Phật, quán sát khắp mười phương mà nói bài kệ rằng.

Vị Bồ Tát Nhất Thiết Pháp Thắng Âm đó, lập tức ở trong đại chúng, nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp mười phương pháp giới, nhân duyên của tất cả chúngsinh, mà nói ra bài kệ dưới đây.

Thân Phật sung mãn khắp pháp giới

Hiện khắp trước tất cả chúng sinh

Tùy duyên cảm ứng khắp hết thảy

Mà luôn ở tòa bồ đề này.

Pháp thân của Phật chẳng có chỗ nào mà không có, cho nên sung mãn khắp pháp giới, khắp hiện ở trước tất cả chúng sinh. Phật tùy thuận nhân duyên của chúng sinh, mà hiện ra cảm ứng khắp hết thảy. Tuy chẳng lìa bổn tòa, mà luôn luôn ngồi trên tòa kim cang dưới cội bồ đề.

Trong mỗi lỗ lông của Như Lai

Tất cả bụi cõi chư Phật ngồi

Chúng hội Bồ Tát cùng vây quanh

Diễn nói thắng hạnh của Phổ Hiền.

Trong mỗi lỗ chân lông trên thân Phật, đều có các Đức Phật, nhiều như số hạt bụi cõi nước, đang ngồi tại đạo tràng ở đó. Hết thảy Bồ Tát và đại chúng trong pháp hội, cùng nhau vây quanh Đức Phật. Phật đang diễn nói hạnh môn thù thắng của Bồ Tát Phổ Hiền.

Như Lai ngồi dưới tòa bồ đề

Lỗ lông thị hiện nhiều biển cõi

Mỗi mỗi lỗ lông đều như thế

Như vậy khắp cùng nơi pháp giới.

Phật thường ngồi tòa kim cang dưới cội bồ đề. Trong mỗi lỗ chân lông, thị hiện vô lượng vô biên biển cõi, chẳng những trong một lỗ chân lông hiện ra các cõi Phật, mà trong mỗi lỗ chân lông, đều hiện ra cảnh giới như thế. Như vậy khắp viên mãn trong mười phương pháp giới.

Trong mỗi cõi, Phật đều an tọa

Trong mỗi cõi nước đều khắp cùng

Mười phương Bồ Tát tụ như mây

Hết thảy đều đến nơi đạo tràng.

Trong mỗi cõi Phật, Phật đều ngồi tại Đạo tràng dưới cội bồ đề. Hết thảy cõi Phật, đều có Phật đang ở đó nói pháp. Mười phương hết thảy Bồ Tát, cùng nhau tụ tập đến nhiều như mây, chẳng có Bồ Tát nào mà chẳng đến đạo tràng của Phật để nghe pháp.

Tất cả cõi nước nhiều như bụi

Công đức quang minh biển Bồ Tát

Khắp trong chúng hội của Như Lai

Cho đến pháp giới đều đầy khắp.

Có tất cả các Bồ Tát, nhiều như số hạt bụi biển cõi, mỗi Bồ Tát đều có đại công đức và đại trí huệ, cho nên mới phóng ra quang minh. Những Bồ Tát đó, chẳng những đầy khắp nhiều như số hạt bụi cõi nước, cho đến tận hư không biến pháp giới, chẳng có nơi nào mà chẳng đầy khắp quang minh của Bồ Tát.

Pháp giới hạt bụi các cõi nước

Trong tất cả chúng đều xuất hiện

Như Lai phân thân trí cảnh giới

Trong hạnh Phổ Hiền đều kiến lập.

Số hạt bụi của một thế giới chẳng biết số lượng là bao nhiêu. Còn số hạt bụi tận hư không khắp pháp giới, càng chẳng có cách gì tính biết được. Song, trong mỗi một hạt bụi, lại làm một cõi nước, ở trong cõi nước đó, lại có vô lượng vô biên hạt bụi, ở trong mỗi hạt bụi, lại có chúng hội; trong tất cả chúng hội, lại xuất hiện Phật Bồ Tát. Vô lượng vô biên phân thân trí huệ thần thông cảnh giới của Phật Bồ Tát đều kiến lập, thành tựu ở trong hạnh môn của Bồ Tát Phổ Hiền.

Trong chúng hội của các đức Phật

Bồ Tát thắng trí nghiễm nhiên ngồi

Ai nấy nghe pháp sinh hoan hỷ

Nơi nơi tu hành vô lượng kiếp.

Trong đại chúng hải hội của hết thảy tất cả chư Phật, Bồ Tát thắng trí nghiễm nhiên ngồi. Mỗi vị Bồ Tát nghe pháp rồi, ai nấy đều sinh đại hoan hỷ, đời đời kiếp kiếp, nơi nơi chốn chốn, đều tu hành trải qua vô lượng kiếp thời gian.

Đã vào nguyện lớn của Phổ Hiền

Ai nấy sinh ra các Phật pháp

Trong biển pháp Tỳ Lô Giá Na

Tu hành liền chứng Như Lai vị.

Các Bồ Tát trí huệ thù thắng đã vào trong biển đại nguyện rộng lớn của Bồ Tát Phổ Hiền, mỗi vị Bồ Tát đều sinh ra tất cả Phật pháp, trong biển pháp của Phật Tỳ Lô Giá Na, các Ngài tu hành liền chứng quả vị Phật.

Chỗ Bồ Tát Phổ Hiền khai giác

Tất cả Như Lai cùng khen vui

Đã được thần thông của chư Phật

Đến khắp cùng pháp giới hết thảy.

Bồ Tát Phổ Hiền tu mười đại nguyện vương, mà khai giác tất cả Bồ Tát, hết thảy ba đời tất cả chư Phật cùng nhau khen ngợi vui mừng. Bồ Tát thắng trí đã được đại thần thông của chư Phật. Ngài đi khắp mười phương pháp giáo, luân lưu để giáo hóa chúng sinh, trợ giúp Phật hoằng dương Phật pháp, chẳng có chỗ nào mà chẳng đến.

Tất cả cõi nước số hạt bụi

Thường hiện thân mây đều sung mãn

Khắp vì chúng sinh phóng quang minh

Đều mưa pháp vũ hợp tâm họ.

Tất cả cõi nước nhiều như hạt bụi thế giới, luôn luôn hóa hiện thân mây, thứ mây đó sung mãn khắp hết thảy cõi nước, khắp vì tất cả chúng sinh phóng đại quang minh. Đều mưa xuống pháp vũ, không ít không nhiều, hợp với chúng sinh, khiến cho họ tâm được mãn nguyện.

Trong mười phương, có mười vị đại Bồ Tát nói ra trăm bài kệ dưới đây, để khen ngợi công đức và cảnh giới của Phật.

Bấy giờ, trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Quán Sát Nhất Thiết Thắng Pháp Liên Hoa Quang Huệ Vương, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, trong đại chúng hải hội, lại có một vị đại Bồ Tát tên là Quán Sát Nhất Thiết Thắng Pháp Liên Hoa Quang Huệ Vương. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát nhân duyên của tất cả chúng sinh, khắp mười phương pháp giới, mà nói ra bài kệ dưới đây.

Như Lai trí thâm sâu

Khắp vào nơi pháp giới

Hay tùy ba đời chuyển

Làm Đạo Sư cho đời.

Vị đại Bồ Tát đó nói: ‘’Trí tuệ của Phật thâm sâu vi diệu, khắp thị hiện vào pháp giới, tùy theo ba đời mà chuyển đại pháp luân giáo hóa chúng sinh. Trong hết thảy thế giới, Phật là bậc đại Đạo Sư hiểu biết hơn tất cả.’’

Chư Phật đồng pháp thân

Chẳng nương chẳng khác biệt

Tùy tâm các chúng sinh

Khiến thấy thân tướng Phật.

Chư Phật mười phương ba đời, đều cùng một pháp thân. Phật hổ tương chẳng nương tựa, chẳng khác biệt. Chẳng phải nói vị Phật này ỷ lại vị Phật kia, vị Phật kia nương nhờ vị Phật nọ. Vì chẳng ỷ lại, cho nên chẳng có phân biệt đó đây. Phật tùy thuận tâm ý của tất cả chúng sinh, mà khiến cho tất cả chúng sinh, thấy được sắc thân của Phật.

Phật đủ Nhất thiết trí

Biết khắp tất cả pháp

Trong tất cả cõi nước

Đều hiện khắp hết thảy.

Hết thảy chư Phật, đều đầy đủ Nhất thiết chủng trí, biết khắp tất cả thật tướng của các pháp, triệt đáy nguồn của pháp. Trong tất cả cõi nước của chư Phật, chẳng có chúng sinh nào mà chẳng thấy chư Phật xuất hiện, đều thấy rất rõ ràng.

Thân Phật và quang minh

Sắc tướng không nghĩ bàn

Chúng sinh nào tin ưa

Đáng thấy khiến thấy được.

Pháp thân và quang minh của Phật phóng ra, có đủ thứ màu sắc và đủ thứ tướng tốt đều không thể nghĩ bàn, chúng sinh thấy chỗ chưa thấy, nghe chỗ chưa nghe, cho nên chúng sinh tin Phật, ưa thích Phật, tùy chỗ đáng thấy đều được thấy. Do đó: ‘’Cảm ứng đạo giao.’’

Phật vốn là bình đẳng, song chúng sinh có căn lành mới nhìn thấy Phật. Nếu chúng sinh chẳng có căn lành, thì chẳng cách chi nhìn thấy được Phật. Vì cơ duyên chưa thành thục, tức căn cơ chẳng đủ. Giống như máy truyền hình, nếu tìm chẳng đúng chỗ, thì hình ảnh chẳng hiện ra.

Ở trên một thân Phật

Hóa làm vô lượng Phật

Tiếng vang khắp các cõi

Nói pháp sâu như biển.

Ở trên một thân Phật, có thể biến hóa ra vô lượng Phật. Âm thanh Phật nói pháp như tiếng sấm, vang khắp tất cả cõi Phật, khiến cho tất cả chúng sinh đều nghe được pháp của Phật nói, sâu rộng như biển cả.

Trong mỗi lỗ chân lông

Lưới quang khắp mười phương

Diễn nói âm thanh Phật

Điều phục kẻ khó điều.

Trong mỗi lỗ chân lông trên thân của Phật, phóng ra quang minh, ở trong hư không kết lại thành lưới. Lưới quang minh đó, đầy khắp mười phương pháp giới, ở trong quang minh diễn nói diệu âm thanh của Phật, khiến cho chúng sinh cang cường khó điều khó phục, bỏ mê về giác, lìa khổ được vui.

Diệu âm thanh đó, giống như âm thanh Phật nói pháp. Phật nói pháp là khiến cho chúng sinh cải ác hướng thiện, phát tâm bồ đề, đồng thành Phật đạo.

Trong quang minh Như Lai

Thường vang tiếng sâu hay

Khen biển công đức Phật

Và Bồ Tát tu hành.

Ở trong quang minh của Phật phóng ra, luôn luôn diễn nói pháp âm vi diệu sâu xa. Diệu âm đó, đều khen ngợi công đức của Phật tu như biển cả. Chẳng những khen ngợi Phật, khen ngợi Pháp, khen ngợi Tăng, mà còn khen ngợi hạnh môn tu hành của tất cả Bồ Tát.

Phật chuyển chánh pháp luân

Vô lượng chẳng bờ mé

Pháp nói ra cao siêu

Trí cạn chẳng dò được.

Mục đích Phật chuyển bánh xe pháp, là khiến cho tất cả chúng sinh khai mở chánh tri chánh kiến, mà trừ khử đi tà tri tà kiến. Chánh tri chánh kiến là chánh pháp, lợi kẻ khác chẳng lợi mình. Tà tri tà kiến là tà pháp, ích kỷ lợi mình. Chánh pháp là vô lượng chẳng có bờ mé. Chánh pháp nói ra rất là cao siêu, siêu hơn tà pháp của ngoại đạo. Pháp ngoại đạo chẳng thể nào so sánh với pháp của Phật, khác một trời một vực. Người trí cạn không thể nào minh bạch được chân lý của Phật pháp, cho nên không thể y pháp tu hành.

Trong tất cả thế giới

Hiện thân thành Chánh giác

Phật đều khởi thần biến

Pháp giới đều sung mãn.

Phật ở trong mười phương tất cả thế giới, hiện thân Phật mà thành Chánh giác. Mỗi vị Phật đều hiện thần thông biến hóa, sung mãn khắp mười phương pháp giới, khiến cho tất cả chúng sinh, nghe pháp mà khai ngộ, chứng quả vị Phật.

Mỗi mỗi thân Như Lai

Hiện Phật đồng chúng sinh

Tất cả hạt bụi cõi

Khắp hiện sức thần thông.

Mỗi phân thân của Phật, lại hiện ra chư Phật đang ngồi đạo tràng, số lượng đồng với chúng sinh. Cõi nước nhiều như hạt bụi mười phương thế giới hải, đều có sức thần thông của Phật thị hiện.

Bấy giờ, ở trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Pháp Hỷ Huệ Quang Minh, nương oai thần của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó ở trong đại chúng hải hội, lại có một vị đại Bồ Tát tên là Pháp Hỷ Huệ Quang Minh. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên, của tất cả chúng sinh trong mười phương pháp giới, mà nói ra bài kệ.

Thân Phật thường hiển hiện

Pháp giới đều sung mãn

Luôn nói tiếng rộng lớn

Chấn khắp mười phương cõi.

Pháp thân của Phật, luôn luôn hiển hiện ở trong tâm chúng sinh. Hết thảy mười phương pháp giới, đều sung mãn pháp thân của Phật, thường diễn nói pháp âm rộng lớn. Pháp âm đó chấn động khắp mười phương cõi nước, khiến cho tất cả chúng sinh đều giác ngộ.

Như Lai khắp hiện thân

Vào khắp trong thế gian

Tùy chúng sinh ưa thích

Hiển bày sức thần thông.

Pháp thân của Phật không lớn không nhỏ, không đến không đi, lớn như pháp giới, nhỏ tựa như hạt bụi. Thân Phật đầy khắp mọi nơi, vô hiện vô bất hiện, chẳng đến cũng chẳng đi, cho nên sung mãn khắp thế gian. Phật tùy thuận sự ưa thích của chúng sinh, mà hiển thị sức thần thông, tức cũng là chúng sinh mong muốn gì, thì Phật thị hiện cái đó, hiển hiện sức uy thần để gia trì cho chúng sinh.

Phật tùy tâm chúng sinh

Khắp hiện ở trước họ

Chúng sinh ai thấy được

Đều nhờ thần lực Phật.

Phật ứng theo căn cơ của chúng sinh, tùy tâm của chúng sinh, khắp hiện ở trước chúng sinh. Chúng sinh thấy được Phật đều là thần thông biến hóa của Phật.

Quang minh chẳng bờ mé

Nói pháp cũng vô lượng

Phật tử tùy trí Phật

Vào được quán sát được.

Quang minh của Phật chẳng có bờ mé, Phật thường diễn nói diệu pháp cũng vô lượng. Đệ tử của Phật tùy theo trí tuệ của Phật, mà vào sâu tạng Kinh, trí huệ như biển, đắc được diệu quán sát trí.

Thân Phật chẳng có sinh

Mà hay thị hiện sinh

Pháp tánh như hư không

Chư Phật ở trong đó.

Pháp thân của Phật chẳng sinh chẳng diệt, mà tùy thuận chúng sinh thị hiện sinh ra. Pháp tánh của Phật như hư không, tất cả chư Phật đều trụ ở trong pháp tánh, tức cũng là trụ ở trong hư không.

Chẳng ở cũng chẳng đi

Nơi nơi đều thấy Phật

Quang minh đâu chẳng có

Danh đồn xa đều nghe.

Phật chẳng đến, cũng chẳng đi; chẳng đi, cũng chẳng đến, nơi nào cũng đều thấy Phật. Quang minh của Phật phóng ra chiếu khắp mọi nơi. Danh đồn của Phật bất cứ xa ở đâu cũng đều nghe.

Vô thể chẳng trụ xứ

Cũng chẳng sinh chẳng diệt

Không tướng cũng không hình

Sở hiện đều như ảnh.

Pháp thân của Phật chẳng có thể tướng. Vì chẳng có thể tướng, cho nên chẳng có trụ xứ. Cũng chẳng có sinh, cũng chẳng có diệt, cũng chẳng có tướng, cũng chẳng có hình. Pháp thân sở hiện như bọt nước như ảnh. Bọt nước, ảnh, là hư vọng, pháp thân của Phật quyết thật tồn tại, bất quá chẳng nhìn thấy mà thôi.

Phật tùy tâm chúng sinh

Mà nổi mây pháp lớn

Đủ thứ môn phương tiện

Khai ngộ mà điều phục.

Phật hay tùy thuận tâm chúng sinh, mà nổi mây pháp lớn, hết thảy đủ thứ môn phương tiện, đều là chỉ bày chúng sinh, khai ngộ chúng sinh, điều phục chúng sinh.

Trong tất cả thế giới

Thấy Phật ngồi Đạo tràng

Đại chúng cùng vây quanh

Chiếu soi mười phương cõi.

Trong tất cả cõi nước mười phương, tất cả chúng sinh đều thấy Phật ngồi tại Đạo tràng, lại có các Bồ Tát Thánh chúng vây quanh Phật. Quang minh của Phật chiếu soi khắp tất cả cõi nước mười phương pháp giới.

Thân của tất cả Phật

Đều có vô tận tướng

Tuy thị hiện vô lượng

Sắc tướng chẳng hết được.

Thân của tất cả chư Phật mười phương ba đời, đều có vô tận tướng tốt trang nghiêm. Tuy Phật thị hiện thân vô lượng, mà báo thân vốn có chẳng thể hết được.

Bấy giờ, trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Hương Diễm Quang Phổ Minh Huệ, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, ở trong đại chúng hải hội, lại có một vị đại Bồ Tát tên là Hương Diệu Quang Phổ Minh Huệ. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của chúng sinh trong mười phương thế giới, mà nói ra bài kệ.

Các Bồ Tát hội này

Vào Phật vị khó nghĩ

Hết thảy đều thấy được

Thần lực của chư Phật.

Tất cả các đại Bồ Tát ở trong pháp hội đó, đều vào được địa vị khó nghĩ bàn của Phật. Mỗi vị Bồ Tát, đều thấy được sức thần thông của tất cả chư Phật.

Trí thân khắp vào được

Tất cả hạt bụi cõi

Thấy thân ở trong đó

Khắp thấy nơi chư Phật.

Trí huệ thân của Phật, khắp vào được trong tất cả hạt bụi thế giới. Mỗi chúng sinh, đều thấy thân Phật ở tại thế giới của các Ngài, và thấy chư Phật đang nói pháp, chúng sinh đang ở trước Phật nghe pháp.

Như ảnh hiện các cõi

Tất cả chỗ Như Lai

Trong tất cả chúng sinh

Đều hiện việc thần thông.

Pháp thân của Phật giống như ảnh, hay hiện trong tất cả cõi nước, hết thảy nơi chỗ của Phật. Ở trong tất cả chúng sinh, lại hiện ra việc thần thông để giáo hóa chúng sinh.

Các hạnh nguyện Phổ Hiền

Tu trị đã sáng sạch

Hay ở trong các cõi

Khắp thấy Phật thần biến.

Bồ Tát Phổ Hiền phát mười đại nguyện vương, và đủ thứ pháp môn tu hành khác, sự tu hành và điều trị đã tròn sáng trong sạch. Ở trong tất cả các cõi Phật, đều khắp thấy thần thông biến hóa của Phật.

Thân Phật khắp mọi nơi

Tất cả đều bình đẳng

Trí tu hành như thế

Vào được cảnh giới Phật.

Pháp thân của Phật trụ khắp mọi nơi, do đó ‘’vô tại vô bất tại.’’ Tất cả chúng sinh đều bình đẳng, đắc được Phật quang phổ chiếu. Trí huệ của Phật tu hành như thế để giáo hóa chúng sinh, tất cả Bồ Tát đều vào được cảnh giới của Phật.

Đã chứng Như Lai trí

Đồng chiếu khắp pháp giới

Khắp vào lỗ lông Phật

Tất cả các biển cõi.

Hết thảy Bồ Tát, đều đã chứng được trí huệ của Phật, đều phóng quang chiếu khắp pháp giới, lại vào khắp trong mỗi lỗ lông thân Phật, cũng vào trong tất cả biển cõi.

Tất cả cõi nước Phật

Đều hiện sức thần thông

Thị hiện đủ thứ thân

Và đủ thứ danh hiệu.

Hết thảy tất cả cõi nước Phật, đều hiện ra sức thần thông biến hóa của Phật. Lại thị hiện đủ thứ thân và đủ thứ danh hiệu. Phật có mười thân, lại có mười danh hiệu.

Trong thời gian một niệm

Khắp hiện các thần biến

Đạo tràng thành Chánh giác

Và chuyển bánh xe pháp.

Phật có thể ở trong một niệm, mà khắp hiện ra tất cả thần thông biến hóa. Phật ngồi nơi Bồ đề đạo tràng thành Chánh đẳng chánh giác, và chuyển bánh xe pháp giáo hóa chúng sinh.

Tất cả cõi rộng lớn

Ức kiếp không nghĩ bàn

Bồ Tát trong tam muội

Một niệm đều hiện được.

Ở trong tất cả cõi rộng lớn vô biên, trải qua ức kiếp thời gian, tức cũng là bất khả tư nghì kiếp. Hết thảy Bồ Tát ở trong tam muội, trong một niệm đều hiện ra được.

Tất cả cõi chư Phật

Mỗi mỗi các Bồ Tát

Khắp vào nơi thân Phật

Vô biên cũng vô tận.

Hết thảy tất cả cõi nước chư Phật, mỗi vị Bồ Tát, khắp vào trong lỗ lông nơi thân Phật. Các Bồ Tát đó, nhiều như số hạt bụi thế giới hải, cho nên nói vô biên cũng vô tận.

Bấy giờ, ở trong đại chúng lại có đại Bồ Tát tên là Sư Tử Phấn Tấn Huệ Quang Minh, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, trong đại chúng hải hội, lại có đại Bồ Tát tên là Sư Tử Phấn Tấn Huệ Quang Minh, Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của chúng sinh trong mười phương pháp giới, mà nói ra bài kệ.

Phật Tỳ Lô Giá Na

Hay chuyển chánh pháp luân

Pháp giới các cõi nước

Như mây đều khắp cùng.

Tỳ Lô Giá Na dịch là "Biến nhất thiết xứ", là pháp thân của Phật. Vị Phật này, thường chuyển bánh xe pháp không ngừng, trong các cõi Phật hết thảy pháp giới. Pháp thân của Phật như mây, khắp cùng hết thảy.

Trong hết thảy mười phương

Các đại thế giới hải

Phật thần thông nguyện lực

Nơi nơi chuyển pháp luân.

Trong mười phương pháp giới, hết thảy tất cả đại thế giới hải, vì thần thông nguyện lực của Phật, cho nên trong mỗi thế giới, đều chuyển đại pháp luân, giáo hóa chúng sinh.

Tất cả các cõi nước

Trong chúng hội rộng lớn

Danh hiệu Phật khác nhau

Tùy cơ diễn diệu pháp.

Trong hết thảy tất cả các cõi nước, có pháp hội rộng lớn vô biên, trong pháp hội có Phật Bồ Tát và chúng sinh. Hết thảy các Đức Phật danh hiệu đều khác nhau, đều tùy theo căn cơ của chúng sinh, mà diễn nói diệu pháp.

Như Lai đại oai lực

Nguyện Phổ Hiền thành tựu

Trong tất cả cõi nước

Diệu âm vang khắp cùng.

Phật có đại oai thần lực, đó là nguyện lực của Bồ Tát Phổ Hiền thành tựu. Trong hết thảy tất cả các cõi nước, diệu âm của Phật nói pháp, chẳng có nơi nào mà chẳng nghe.

Thân Phật đồng bụi cõi

Khắp mưa xuống pháp vũ

Không sinh không khác biệt

Hiện tất cả thế gian.

Pháp thân của mỗi vị Phật, nhiều đồng như số hạt bụi cõi nước. Phật vì giáo hóa tất cả chúng sinh, mà khắp mưa xuống pháp vũ, để đượm nhuần chúng sinh. Phật chẳng sinh chẳng diệt, chẳng có phân biệt, khắp hiện trong tất cả thế gian.

Vô số những ức kiếp

Trong tất cả bụi cõi

Thuở xưa đã tu hành

Diệu âm đều nói đủ.

Có vô số biển ức kiếp, trong hết thảy tất cả bụi cõi. Thuở xưa Phật tu hành đủ thứ pháp môn, đủ thứ cảnh giới, ở trong diệu âm đều diễn nói đầy đủ.

Mười phương các bụi cõi

Lưới quang đều khắp cùng

Trong quang đều có Phật

Khắp hóa các quần sinh.

Mười phương hết thảy các cõi nước, nhiều như số hạt bụi, có lưới quang minh của Phật, phóng ra đều khắp cùng các cõi Phật. Ở trong quang minh, đều có Phật thị hiện khắp giáo hóa tất cả chúng sinh.

Thân Phật chẳng khác biệt

Sung mãn khắp pháp giới

Hay khiến thấy sắc thân

Tùy cơ khéo điều phục.

Pháp thân của Phật, tuy chẳng có khác biệt, song pháp thân của Phật sung mãn pháp giới, cũng khiến cho chúng sinh, thấy được sắc thân của Phật. Tùy thuận căn tánh của chúng sinh, khéo dùng pháp môn phương tiện, để điều phục chúng sinh cang cường.

Ba đời tất cả cõi

Hết thảy các Đạo sư

Đủ loại các danh hiệu

Vì nói đều khiến thấy.

Mười phương ba đời tất cả cõi nước chư Phật, hết thảy đại Đạo Sư của tất cả chúng sinh, tức là Phật. Phật có đủ thứ danh hiệu khác nhau. Vì chúng sinh nói pháp, khiến cho chúng sinh thấy được diệu sắc thân của Phật.

Quá vị và hiện tại

Tất cả các Như Lai

Chuyển bánh xe diệu pháp

Hội này đều được nghe.

Đời quá khứ, đời hiện tại, đời vị lai, tất cả chư Phật. Mỗi một vị Phật chuyển bánh xe diệu pháp, trong pháp hội dưới Bồ đề đạo tràng, đều nghe được diệu pháp của chư Phật ba đời diễn nói.

Bấy giờ, trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Pháp Hải Huệ Công Đức Tạng, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, trong đại chúng hải hội, lại có vị đại Bồ Tát tên là Pháp Hải Huệ Công Đức Tạng. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương, mà nói ra bài kệ.

Các Phật tử hội này

Khéo tu các trí huệ

Thảy đều đã vào được

Môn phương tiện như vậy.

Tất cả các Phật tử ở trong pháp hội Bồ đề đạo tràng, đều khéo tu pháp môn Bát nhã ba la mật. Những phật tử đó, đã vào được môn trí huệ, giống như pháp môn phương tiện như thế, các Ngài đều thấy rõ.

Trong mỗi mỗi cõi nước

Khắp nói pháp rộng lớn

Nói Phật đã tu hành

Nghe khắp mười phương cõi.

Mỗi vị Phật ở trong mỗi cõi nước, khắp diễn nói diệu pháp rộng lớn không thể nghĩ bàn. Tức là nói trong đời quá khứ Phật đã tu hành như thế nào? Phát nguyện như thế nào? Thành Phật như thế nào? Âm thanh rộng lớn đó, khắp các cõi Phật trong mười phương đều nghe được.

Trong mỗi mỗi tâm niệm

Quán khắp tất cả pháp

An trụ tại chân như

Thấu đạt biển các pháp.

Mỗi vị Phật ở trong tâm niệm của các Ngài, quán sát khắp tất cả các Pháp. Các Ngài đều an trụ tại chân như pháp tánh, minh bạch biển các pháp thật tướng của tất cả các pháp.

Trong mỗi mỗi thân Phật

Ức kiếp chẳng nghĩ bàn

Tu tập Ba la mật

Và nghiêm tịnh cõi nước.

Trong mỗi lỗ chân lông trên thân Phật, hiện ra vô lượng cõi nước chư Phật. Trong quá khứ Phật trải qua vô lượng ức kiếp, tu pháp môn không thể nghĩ bàn. Vị lai độ chúng sinh cũng không thể nghĩ bàn. Thuở xưa, khi Phật ở tại nhân địa, thì tu tất cả pháp Ba la mật và cúng dường chư Phật, trang nghiêm thanh tịnh cõi nước chư Phật, hạnh môn như thế vô lượng vô biên.

Trong mỗi mỗi hạt bụi

Chứng được tất cả pháp

Như vậy không chướng ngại

Đi khắp mười phương cõi.

Tất cả chư Phật có thể ở trong mỗi hạt bụi, trong nhỏ hiện lớn, trong lớn hiện nhỏ, mà chứng tất cả Phật pháp. Cảnh giới như thế không chướng ngại, chẳng phải một số phàm phu tục tử minh bạch được. Phật đến khắp mười phương cõi nước để giáo hóa chúng sinh.

Trong mỗi cõi nước Phật

Đến khắp chẳng sót thừa

Thấy thần lực của Phật

Vào sở tu của Phật.

Trong mỗi cõi nước Phật, Phật đều đi giáo hóa chúng sinh. Tất cả chúng sinh thấy Phật hiện sức thần thông, đều vào được pháp môn tu hành của Phật. Thần thông của Phật như thế không thể nghĩ bàn.

Tiếng chư Phật rộng lớn

Pháp giới đâu chẳng nghe

Bồ Tát thấu rõ được

Khéo vào biển âm thanh.

Hết thảy âm thanh của chư Phật, diễn nói diệu pháp rộng lớn vô biên, chúng sinh trong mười phương pháp giới, chẳng ai mà chẳng nghe tiếng rộng lớn của Phật. Tất cả Bồ Tát đều thấu rõ được cảnh giới của Phật, khéo vào biển âm thanh của Phật nói pháp, mà tiếp thọ diệu pháp.

Biển kiếp diễn diệu âm

Âm đó đều bình đẳng

Trí rõ khắp ba đời

Vào trong âm thanh đó.

Phật ở trong biển kiếp diễn nói diệu pháp, âm thanh đó bình đẳng chẳng có phân biệt. Giống như mưa, khắp thấm nhuần tất cả chúng sinh, khiến cho đều đắc được pháp vũ. Trí huệ thông đạt khắp ba đời, trí huệ của người nào thông đạt ba đời, thì vào được cảnh giới âm thanh Phật nói diệu pháp.

Hết thảy tiếng chúng sinh

Và tiếng Phật tự tại

Đắc được tiếng trí huệ

Tất cả đều thấu hiểu.

Phật dùng một âm diễn nói pháp, chúng sinh theo loài đều hiểu rõ. Lời lẽ của Phật nói, tất cả chúng sinh đều hiểu được, chẳng cần phiên dịch. Tóm lại, lời nói của tất cả chúng sinh, Phật đều biết nói. Phật nói pháp là tiếng tự tại, bất cứ loài chúng sinh nào mà nghe được, đều đắc được tự tại, và đắc được lời lẽ trí huệ. Vì có trí tuệ cho nên Phật nói tất cả pháp, chúng sinh đều thâm nhập hiểu rõ.

Từ địa mà đắc địa

Trụ ở nơi thập lực

Ức kiếp siêng tu hành

Đắc được pháp như thế.

Từ Sơ địa mà chứng đắc cảnh giới tất cả Địa. Lại trụ ở địa vị thập lực của Phật, phải trải qua ức kiếp thời gian lâu dài, siêng tu hành mới minh bạch tất cả các pháp, đắc được nhất thiết trí. Pháp đắc được giống như ở trước đã nói không thể nghĩ bàn.

Bấy giờ, ở trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Huệ Đăng Phổ Minh, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, ở trong đại chúng, lại có vị đại Bồ Tát tên là Huệ Đăng Phổ Minh. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương, mà nói ra bài kệ.

Tất cả các Như Lai

Xa lìa hết mọi tướng

Nếu biết được pháp đó

Mới thấy đức Thế Tôn.

Mười phương ba đời tất cả chư Phật, đều lìa hết thảy các tướng, tức là thấu đạt vô tướng. Tuy vô tướng, nhưng vô sở bất tướng. Nếu minh bạch pháp nầy, thì thật sự thấy được đức Thế Tôn, thật sự thấy được đấng Đạo Sư.

Bồ Tát trong tam muội

Huệ quang chiếu sáng khắp

Biết được tất cả Phật

Thể tánh rất tự tại.

Bồ Tát trụ trong chánh định chánh thọ. Trí huệ quang của các Ngài, chiếu sáng khắp tất cả thế giới, lại biết được tất cả cảnh giới của Phật, thể tánh tự tại. Thể tánh như như bất động, liễu liễu thường minh.

Thấy Phật thể chân thật

Liền ngộ pháp thâm sâu

Quán khắp nơi pháp giới

Theo nguyện mà thọ thân.

Nếu thấy được tướng thể tánh chân thật của Phật, thì sẽ minh bạch pháp vi diệu thâm sâu, khắp quán sát tất cả pháp giới. Nguyện đi đến đâu, thì tùy theo nguyện lực mà thọ thân.

Từ trong biển phước sinh

An trụ nơi trí địa

Quán sát tất cả pháp

Tu hành đạo tối thắng.

Phật là từ trong biển phước sinh ra, trụ an ổn nơi trí địa. Phật quán sát được thật tướng của các pháp, mà tu hành pháp môn thù thắng nhất.

Trong tất cả cõi Phật

Hết thảy chỗ Như Lai

Như vậy khắp pháp giới

Đều thấy thể chân thật.

Trong cõi nước của tất cả chư Phật trong mười phương ba đời, hết thảy đạo tràng của chư Phật, giống như vậy khắp trong pháp giới, đều thấy được thể chân thật của Phật.

Mười phương cõi rộng lớn

Ức kiếp siêng tu hành

Mới thành Chánh biến tri

Biết tất cả các pháp.

Trong cõi nước rộng lớn vô biên trong mười phương, trong ức kiếp Phật siêng tu hành tinh tấn, mới thành Chánh Biến Tri (chẳng gì mà chẳng biết, chẳng gì mà chẳng thấu), minh bạch đạo lý thật tướng của các pháp.

Chỉ một thân kim cang

Thấy trong tất cả bụi

Không sinh cũng không tướng

Hiện khắp trong các cõi.

Chỉ một thân kim cang kiên mật của Phật, ở trong hạt bụi mười phương thế giới đều thấy được. Thân kim cang kiên mật của Phật, không sinh cũng không tướng, nhưng vẫn thị hiện khắp thể chân thật, ở tại đạo tràng tronghết thảy cõi nước chuyển đại pháp luân, giáo hóa tất cả chúng sinh.

Tùy tâm của chúng sinh

Khắp hiện ở trước họ

Đủ phương tiện điều phục

Sớm hướng về Phật đạo.

Phật tùy thuận tâm nguyện của chúng sinh mà thị hiện, phàm là chúng sinh có duyên, đều thấy được Phật, nghe Pháp, gặp Tăng, Tam Bảo khắp hiện ở trước chúng sinh. Phật dùng đủ thứ phương tiện pháp môn, để điều phục tất cả chúng sinh, khiến cho họ trong thời gian ngắn, sớm y pháp tu hành mà chứng Phật đạo.

Bởi nhờ Phật oai thần

Xuất hiện các Bồ Tát

Được Phật lực gia trì

Khắp thấy các Như Lai.

Nhờ đại oai thần lực của Phật, mà ở trong quang minh của Phật phóng ra từ lỗ chân lông, hiện ra tất cả các Bồ tát. Phật dùng mười lực để gia trì hết thảy Bồ Tát, khiến cho họ khắp thấy được tất cả chư Phật.

Hết thảy các Đạo sư

Vô lượng oai thần lực

Khai ngộ các Bồ Tát

Khắp tận cùng pháp giới.

Hết thảy tất cả các Đạo sư, đều có vô lượng vô biên đại oai thần lực. Phật gia trì cho tất cả các Bồ Tát, khiến cho các Ngài khai ngộ. Bồ Tát khai ngộ, mới đến khắp mười phương pháp giới hoằng dương Phật pháp, giáo hóa chúng sinh.

Bấy giờ, ở trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Hoa Diễm Kế Phổ Minh Trí, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó trong hải hội, lại có vị đại Bồ Tát tên là Hoa Diễm Kế Phổ Minh Trí. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh trong mười phương mà nói ra bài kệ.

Trong tất cả cõi nước

Khắp diễn pháp vi diệu

Khen ngợi công đức Phật

Sung mãn khắp pháp giới.

Trong tất cả cõi nước của chư Phật, khắp diễn nói diệu pháp âm không thể nghĩ bàn, khen ngợi hết thảy công đức của Phật, trong mười phương pháp giới, đều sung mãn âm thanh khen ngợi Phật.

Phật dùng pháp làm thân

Thanh tịnh như hư không

Hiện ra các sắc hình

Khiến vào trong pháp đó.

Phật có ba thân: Pháp thân, báo thân và ứng thân. Pháp thân là Thanh Tịnh Pháp Thân Tỳ Lô Giá Na Phật, báo thân là Viên Mãn Báo Thân Lô Xá Na Phật, ứng thân là Thiên Bách Ức Hóa Thân Thích Ca Mâu Ni Phật. Tỳ Lô Giá Na Phật dùng pháp làm thân. Pháp thân thanh tịnh như hư không, song hư không lại bao la vạn tượng, ở trong hư không hiện ra tất cả hình sắc, khiến cho tất cả chúng sinh có thể vào được trong pháp thể đó, mà đắc được Thanh Tịnh Pháp Thân, Viên Mãn Báo Thân, Thiên Bách Ức Hóa Thân.

Nếu ai tin vui sâu

Và được Phật nhiếp thọ

Nên biết chúng sinh đó

Hay sinh Phật trí huệ.

Nếu như có chúng sinh hay sinh niềm tin sâu rộng, hoan hỷ Phật pháp và có duyên với Phật, tất được Phật nhiếp thọ. Nên biết chúng sinh đó, hay sinh ra trí huệ của Phật.

Những người kém trí huệ

Không thể biết pháp này

Người huệ nhãn thanh tịnh

Mới thấy được pháp này.

Những người ngu si chẳng minh bạch được pháp này. Người có trí huệ nhãn thì thanh tịnh chẳng nhiễm, chẳng có tạp niệm, mới minh bạch được đạo lý pháp này.

Nhờ oai lực của Phật

Quán sát tất cả pháp

Khi vào trụ và xuất

Chỗ thấy đều rõ ràng.

Nhờ đại oai thần lực của Phật, mới quán sát được tất cả các pháp. Dù lúc quán sát hoặc chẳng quán sát, các pháp thấy được đều minh bạch rõ ràng.

Trong tất cả các pháp

Pháp môn chẳng bờ mé

Thành tựu Nhất thiết trí

Vào biển pháp thâm sâu.

Trong hết thảy tất cả các pháp, pháp môn chẳng có bờ mé, hay thành tựu Nhất thiết trí của chúng sinh, mà vào biển pháp sâu rộng, do đó: ‘’Vào sâu tạng Kinh, trí huệ như biển.’’

An trụ cõi nước Phật

Xuất hưng khắp mọi nơi

Không đến cũng không đi

Pháp chư Phật như vậy.

Phật trụ an ổn ở trong cõi nước chư Phật. Pháp thân của Phật xuất hưng khắp mọi nơi, song chẳng đến cũng chẳng đi, pháp thân của chư Phật cũng như vậy.

Tất cả biển chúng sinh

Thân Phật như ảnh hiện

Tùy hiểu biết khác nhau

Như vậy thấy Đạo sư.

Hết thảy tất cả chúng sinh như biển cả. Thân Phật ảnh hiện trong biển chúng sinh, giống như ánh sáng mặt trời chiếu xuống biển cả. Tùy theo sự minh bạch thấu hiểu của chúng sinh khác nhau, mà thấy được bậc Đạo Sư giáo hóa. Tức cũng là chúng sinh hiểu sâu, thì đắc được pháp ích sâu, chúng sinh hiểu cạn, thì đắc được pháp ích cạn.

Trong tất cả lỗ lông

Thảy đều hiện thần thông

Tu hạnh nguyện Phổ Hiền

Ai thanh tịnh được thấy.

Trong mỗi lỗ chân lông của Phật, đều hiện ra cõi nước, nhiều như hạt bụi mười phương thế giới. Chư Phật đang ở trong cõi nước nói pháp, giáo hóa chúng sinh. Trong mỗi lỗ chân lông chư Phật, lại hiện đại thần thông, khiến cho tất cả chúng sinh phát tâm bồ đề, tu hạnh nguyện Phổ Hiền. Tâm ai thanh tịnh thì người đó thấy được.

Phật dùng mỗi pháp thân

Nơi nơi chuyển pháp luân

Pháp giới đều đến khắp

Chẳng thể nghĩ bàn được.

Mỗi pháp thân của Phật, ở nơi đâu cũng đều chuyển pháp luân, giáo hóa chúng sinh, đều đến khắp trong mười phương pháp giới. Cảnh giới này, chẳng phải phàm phu có thể nghĩ bàn được.

Bấy giờ, ở trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Oai Đức Huệ Vô Tận Quang, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, ở trong đại chúng hải hội, lại có đại Bồ Tát tên là Oai Đức Huệ Vô Tận Quang. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên, của tất cả chúng sinh trong mười phương thế giới, mà nói ra bài kệ.

Trong mỗi mỗi cõi Phật

Nơi nơi ngồi đạo tràng

Chúng hội cùng vây quanh

Ma quân đều điều phục.

Trong mỗi cõi nước Phật, đều có Phật đang ngồi dưới Bồ đề đạo tràng. Bồ Tát trợ giúp Phật, để tuyên dương Phật pháp, cùng nhau khen ngợi Phật, vây quanh Phật. Các Ngài đều điều phục hết thảy ma quân.

Thân Phật phóng quang minh

Đầy khắp trong mười phương

Tùy ứng mà thị hiện

Sắc tướng đều khác nhau.

Mỗi thân Phật đều phóng đại quang minh, sung mãn khắp mười phương pháp giới. Tùy theo sự cảm ứng của chúng sinh, mà thị hiện nhân duyên khác nhau, Phật hiện thân cũng khác nhau, đáng dùng thân gì độ được họ, thì hiện ra thân đó để vì họ nói pháp.

Trong mỗi mỗi hạt bụi

Quang minh đều sung mãn

Khắp thấy mười phương cõi

Đủ thứ sự khác nhau.

Trong mỗi cõi nước hạt bụi, quang minh của Phật đều sung mãn, hay khiến cho chúng sinh khắp thấy được mười phương cõi nước. Đủ thứ sự khác biệt đều hiện ra.

Mười phương các biển cõi

Đủ thứ vô lượng cõi

Đều bằng phẳng thanh tịnh

Đế thanh báu làm thành.

Trong biển cõi chư Phật mười phương, lại có đủ thứ vô lượng cõi nước. Những biển cõi nước đó, đều bằng phẳng thanh tịnh, đều dùng đế thanh báu làm thành.

Hoặc che hoặc dựa đứng

Hoặc tựa hoa sen khép

Hoặc tròn hoặc hình vuông

Đủ các thứ hình tướng.

Các thế giới đó, hoặc là hình lọng che, hoặc là hình dựa đứng, hoặc là giống như hoa sen khép lại, hoặc là hình tròn, hoặc là hình vuông, đủ thứ hình tướng khác nhau.

Pháp giới các cõi nước

Đi khắp chẳng gì ngại

Trong tất cả chúng hội

Phật thường chuyển pháp luân.

Hết thảy các cõi Phật trong mười phương pháp giới, đều có Phật đi khắp giáo hóa, mà chẳng có gì chướng ngại. Phật ở trong pháp hội mỗi cõi nước, thường chuyển bánh xe pháp, để giáo hóa chúng sinh.

Thân Phật không nghĩ bàn

Đều ở trong cõi nước

Khắp hết thảy mọi nơi

Phật nói pháp chân thật.

Pháp thân của Phật diệu không thể tả. Hết thảy cõi nước, Phật đều đang nói diệu pháp. Tất cả mọi nơi, Phật đều diễn nói pháp chân thật không thể nghĩ bàn, tức cũng là pháp vi diệu thâm sâu vô thượng.

Phật chuyển bánh xe pháp

Xiển minh lý chân thật

Theo hiểu biết khác nhau

Hiện vô tận pháp môn.

Phật dùng diệu âm viên mãn, để xiển minh đạo lý chân thật. Tùy theo căn tánh của chúng sinh, mà nói pháp môn vô cùng vô tận.

Trong tất cả cõi nước

Thấy Phật ngồi đạo tràng

Thân Phật như ảnh hiện

Sinh diệt bất khả đắc.

Trong cõi nước của tất cả chư Phật, đều thấy Phật đang ngồi ở tại Đạo tràng. Thân Phật như mặt trăng hiện ra trong nước. Tâm nước chúng sinh thanh tịnh, thì thân Phật tự nhiên sẽ hiện vào. Chẳng có vọng tưởng tham sân si, thì tâm nước sẽ thanh tịnh, một bụi trần không nhiễm. Thân Phật chẳng sinh chẳng diệt, chẳng sạch chẳng dơ, chẳng tăng chẳng giảm.

Bấy giờ, ở trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Pháp Giới Phổ Minh Huệ, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, ở trong đại chúng hải hội, lại có vị đại Bồ Tát tên là Pháp Giới Phổ Minh Huệ. Ngài nương đại oai thần lực của Phật, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh, mà nói ra bài kệ.

Bồ Tát thuộc về pháp đại thừa, A La Hán thuộc về pháp tiểu thừa. A La Hán phân ra làm bốn quả: Chứng được quả đầu tiên là Kiến đạo vị, đã đoạn được tám mươi tám phẩm kiến hoặc của tam giới.

Chứng được quả thứ hai A La Hán là Tu đạo vị, đã đoạn dục giới tư hoặc sáu phẩm trước. Chứng được quả A La Hán thứ ba cũng là Tu đạo vị, đã đoạn dục giới tư hoặc ba phẩm sau. Ở trên là ba quả vị A La Hán hữu học vị. Chứng được quả A La Hán thứ tư là Chứng đạo vị, là vô học vị, đã đoạn được tam giới cửu địa tám mươi mốt phẩm tư hoặc. Bồ Tát phân làm năm mươi mốt vị tức là:

Thập tín

Thập trụ

Thập hạnh

Thập hồi hướng

Thập địa

Đẳng giác.

Từ sơ trụ vị của thập trụ bắt đầu, đoạn một phần vô minh hoặc, thì chứng được một phần pháp thân, thăng lên một vị. Nếu đoạn sạch hết vô minh hoặc, thì chứng được diệu giác, tức là quả vị Phật.

Trong Phật giáo vốn chẳng có phân biệt đại thừa tiểu thừa, chỉ có một thừa, tức cũng là Phật thừa. Ban đầu, khi Phật nói Kinh Hoa Nghiêm, thì Bồ Tát trong mười phương đều đến Bồ đề đạo tràng nghe Phật diễn nói diệu lý. Song, cảnh giới của hàng Thanh Văn Duyên Giác quả nhỏ, chẳng thể tiếp thọ pháp môn của Bồ Tát. Tuy các Ngài ở trong pháp hội, song:

‘’Có mắt chẳng thấy Lô Xá Na

Có tai chẳng nghe giáo viên đốn.’’

Phật Lô Xá Na hiện thân ngàn trượng, nhưng người tiểu thừa chỉ nhìn thấy Phật hiện tướng Tỳ Kheo một trượng sáu, cho nên chẳng thấy. Cảnh giới Kinh Hoa Nghiêm là đạo lý "Nhất chân pháp giới", người tiểu thừa đương nhiên nghe chẳng hiểu, các Ngài là người tu hành ‘’nhân không, pháp bất không, ’’ cho nên chẳng nghe. Vì chẳng thấy chẳng nghe, cho nên người tiểu thừa cho rằng chẳng có Kinh Hoa Nghiêm, cũng chẳng tin Kinh Hoa Nghiêm có cảnh giới viên dung vô ngại, trùng trùng vô tận.

Người tiểu thừa chỉ biết có mình, chẳng biết có người khác, cho nên tự giác chẳng giác tha, tự độ chẳng độ tha, tự lợi chẳng lợi tha, trái ngược với hạnh môn của Bồ Tát đại thừa. Bồ Tát thì tự giác giác tha, tự độ độ tha, tự lợi lợi tha. Thậm chí, vì chúng sinh mà quên đi chính mình. Tóm lại, Bồ Tát phát tâm là vì lợi ích chúng sinh, A La Hán phát tâm là lợi ích chính mình. Đại thừa và tiểu thừa vốn chẳng có phân chia khác nhau, phải xem sự phát tâm như thế nào? Phát tâm lợi kẻ khác là đại thừa, phát tâm lợi chính mình là tiểu thừa. Đó là sự khác nhau, khiến cho một số người chẳng minh bạch Phật pháp, dễ hiểu điểm khác nhau giữa A La Hán và Bồ Tát là tại chỗ này.

Kinh Hoa Nghiêm là nói về hạnh môn tu hành của Bồ Tát, phát bồ đề tâm như thế nào? Thực hành Bồ Tát đạo như thế nào? Giáo hóa chúng sinh như thế nào? Đương nhiên khác với tư tưởng của hàng tiểu thừa. Cho nên, tiểu thừa chẳng tán thành pháp này, chẳng thừa nhận Kinh này, cho rằng chẳng phải Phật nói, mà là ma nói. Hiện tại đề tỉnh mọi người, đây là do kim khẩu Phật nói ra, chứ chẳng phải ngụy tạo.

Thân Như Lai tốt đẹp

Sức tướng không nghĩ bàn

Người thấy sinh hoan hỷ

Cung kính tin ưa pháp.

Pháp thân của Phật vi diệu không thể nghĩ bàn, sắc thân của Phật cũng vi diệu không thể nghĩ bàn. Bất cứ loài chúng sinh nào, phàm là thấy được thân Phật, đều sinh hoan hỷ. Vì Phật quang phổ chiếu, chỉ cần chúng sinh có duyên, được Phật quang chiếu đến, thi liền tín ngưỡng Phật, cung kính Phật, cúng dường Phật, sau đó hoan hỷ ưa nghe Phật pháp mà tín thọ phụng hành.

Tất cả tướng thân Phật

Đều hiện vô lượng Phật

Khắp vào mười phương cõi

Trong mỗi mỗi hạt bụi.

Phật có ba mươi hai tướng đại nhân, tám mươi vẻ đẹp, cho nên thân Phật là tướng tốt trang nghiêm. Chẳng những ở trong mỗi tướng đều hiện ra vô lượng vô biên Phật, mà ở trong mỗi lỗ chân lông cũng hiện ra vô lượng vô biên cõi nước. Vô lượng vị Phật đó, khắp vào mười phương pháp giới, ở trong mỗi hạt bụi hoằng dương diệu pháp, giáo hóa vô lượng chúng sinh trong pháp giới. Dung mạo của Phật đầy đủ hai mươi thứ tướng tốt, thân đầy đủ mười hai thứ tướng tốt, tay chân đầy đủ mười thứ tướng tốt. Khi Phật trong trăm kiếp gieo trồng tướng tốt, thì dùng ba mươi hai thứ tịnh hạnh, mà tu ba mươi hai thứ tướng tốt. Trong Phẩm Như Lai Thập Thân Tướng Hải và Phẩm Như Lai Tùy Hảo Quang Minh Công Đức có nói rõ.

Mười phương biển cõi nước

Vô lượng vô biên Phật

Đều ở trong niệm niệm

Ai nấy hiện thần thông.

Mười phương hết thảy các cõi nước, số nhiều như biển cả, ở trong mỗi cõi nước Phật, đều có một vị Phật, ở trong đó giáo hóa chúng sinh, cho nên nói vô lượng vô biên chư Phật. Chư Phật đều ở trong niệm niệm, mà đến mỗi cõi nước Phật, hiển hiện thần thông để giáo hóa chúng sinh.

Các Bồ Tát đại trí

Vào sâu trong biển pháp

Nhờ Phật lực gia trì

Biết được phương tiện này.

Bồ Tát có đại trí huệ, các Ngài đều vào sâu tạng Kinh, trí huệ như biển. Đó là nhờ Phật lực gia trì, cho nên các Ngài mới biết được pháp môn phương tiện này.

Nếu có người an trụ

Các hạnh nguyện Phổ Hiền

Thì thấy những cõi đó

Và thần lực của Phật.

Nếu như có ngưới phát bồ đề tâm, đã an trụ vào trong hạnh nguyện Phổ Hiền, thì thấy được tất cả cõi nước chư Phật, và cũng thấy được tất cả thần lực của chư Phật.

Nếu có người tin hiểu

Và nhờ các đại nguyện

Đầy đủ trí huệ sâu

Thông đạt tất cả pháp.

Chúng ta người tu đạo, quang trọng nhất cần phải có niềm tin, sau đó mới đầy đủ sự hiểu biết, thực hành, chứng ngộ. Bốn bước này thiếu một, thì không thể thành tựu đạo nghiệp. Có niềm tin rồi, thì phải phát đại nguyện, phát nguyện rồi, phải nghiên cứu Kinh điển, y theo pháp mà tu hành, sau đó mới chứng được quả vị. Cho nên phải có tin, hiểu và đại nguyện. Nếu đầy đủ trí huệ Bát nhã thâm sâu, thì sẽ thông đạt thấu rõ đạo lý thật tướng của tất cả các pháp.

Ở nơi các thân Phật

Mỗi mỗi đều quán sát

Sắc thanh chẳng chướng ngại

Thấu đạt nơi các cảnh.

Ở nơi pháp thân của chư Phật, mỗi mỗi quán sát đạo lý chư Phật thành Phật, ở trong cảnh giới đó, sắc và thanh đều chẳng có chướng ngại, cho nên thấu rõ thông đạt cảnh giới của chư Phật.

Ở nơi thân chư Phật

An trụ trí tu hành

Sớm vào Như Lai địa

Nhiếp khắp nơi pháp giới.

Bồ Tát ở nơi thân tất cả chư Phật, an trụ ở trí huệ và chỗ tu hành của Phật, thì sẽ cấp tốc vào địa vị của Phật, khắp giáo hóa chúng sinh, mà nhiếp thọ đồng thành Phật đạo.

Cõi Phật số hạt bụi

Các cõi nước như vậy

Hay khiến trong một niệm

Hiện trong mỗi hạt bụi.

Cõi nước chư Phật nhiều như số hạt bụi, ở trong mỗi hạt bụi, lại hiện ra tất cả cõi nước chư Phật. Bồ Tát hay ở trong một niệm, trong mỗi hạt bụi, hiện ra tất cả cõi nước chư Phật. Ở trong mỗi hạt bụi cõi nước chư Phật, lại hiện ra cõi nước chư Phật.

Tất cả các cõi nước

Và dùng sức thần thông

Đều hiện trong một cõi

Sức Bồ Tát như vậy.

Tất cả cõi nước chư Phật, và cảnh giới thần thông diệu dụng của tất cả chư Phật, đều hiện ra trong một cõi nước Phật. Sức Bồ Tát cũng làm như vậy được, tức cũng được sức gia trì của chư Phật mới được như vậy.

Bấy giờ, ở trong đại chúng, lại có đại Bồ Tát tên là Tinh Tấn Lực Vô Ngại Huệ, nương oai lực của đức Phật, quán sát khắp mười phương, mà nói bài kệ rằng.

Lúc đó, ở trong đại chúng hải hội, lại có đại Bồ Tát tên là Tinh Tấn Lực Vô Ngại Huệ. Ngài nương đại oai thần lực, quán sát khắp nhân duyên của tất cả chúng sinh, trong mười phương pháp giới mà nói ra bài kệ. Phật là ba giác tròn đầy. Ba giác là gì? Tức là tự giác, giác tha, giác hạnh viên mãn. Phàm phu thì điên đảo mà chẳng giác ngộ, đây là chẳng giác. Người nhị thừa là tự giác. Phàm là người tu hành bốn diệu đế, và mười hai pháp nhân duyên mà khai ngộ, thì gọi là tự giác, tuy tự mình giác ngộ, nhưng chẳng muốn đi giáo hóa chúng sinh, khiến cho chúng sinh cũng được giác ngộ, do đó: ‘’Ma ha tát bất quản tha, Di Đà Phật các cố các.’’ Chẳng phát tâm bồ đề, nguyện làm tự liễu hán. Bồ Tát chẳng những tự giác mà còn giác ngộ cho kẻ khác. Bồ Tát có tâm từ bi, đem những gì giác ngộ được, đi dạy kẻ khác, chứ chẳng cất giữ. Bồ Tát nguyện tất cả chúng sinh, đều được giác ngộ, hy vọng chúng sinh cùng thành Phật đạo, đây là giác tha.

Lúc ban đầu Phật thuyết pháp, thì chẳng nói pháp chúng sinh đều có Phật tánh, đều có thể thành Phật. Nếu nói ra thì chúng sinh nghe được sẽ bỏ chạy, vì chúng sinh chẳng biết mình có cơ hội thành Phật, cho rằng Phật mới có thể thành Phật. Nếu như nói với chúng sinh rằng: ‘’Con có thể thành Phật’’, thì họ tuyệt đối chẳng tin, cho rằng chẳng hợp lý, thành Phật chẳng có phần của chúng sinh.

Do đó, cho nên khi Phật nói Kinh Hoa Nghiêm, thì chẳng có ai nghe pháp, dù có nghe cũng chẳng thấu rõ pháp này.

Về sau nói Kinh A Hàm, chuyên vì người tiểu thừa mà nói, nói đạo lý nhân không pháp bất không. Nói xong pháp tiểu thừa, lại nói Kinh Phương Đẳng, tức là bắt đầu nói Kinh đại thừa, nói về đạo lý thức có tánh không. Nói xong Kinh Phương Đẳng rồi, lại nói Kinh Bát Nhã, chuyên nói về đạo lý không. Trong thời gian bốn mươi năm đó, trước sau chẳng nói ai ai cũng có thể thành Phật. Cuối cùng khi nói Kinh Pháp Hoa, thì mở quyền hiển thật, chẳng cần những pháp phương tiện trước kia nói, mà nói thật tại một thừa pháp, tức là đạo lý chân không diệu hữu. Cho nên trong hội Pháp Hoa, Phật nói với đại chúng: ‘’Các con đều có thể thành Phật, tức là tất cả chúng sinh cũng đều có thể thành Phật.’’ Phật nói như thế xong, thì có những người phản ứng, có năm ngàn vị Tỳ Kheo thối lùi. Tại sao? Vì họ chẳng tin chúng sinh có thể thành Phật. Lý do của họ là:

Trước kia Phật chẳng nói ai ai cũng có thể thành Phật, mà bây giờ lại nói ai ai cũng có thể thành Phật, cứu kính cái nào đúng? Do đó, mà khởi nghi hoặc, bèn rời khỏi pháp hội.

Khi Phật đang nói pháp lúc đó, thì có sự việc phát sinh. Vì pháp đại thừa là diệu pháp không thể nghĩ bàn, chẳng dễ gì khiến cho người tin. Cho nên, năm ngàn vị Tỳ Kheo tăng thượng mạn, vì chẳng tin Phật nói mà thối lui. Hiện tại chẳng có người tin pháp đại thừa, như ở Tích Lan, Miến Điện, Thái Lan. Những nước này hành trì Phật pháp, tuy chẳng sai cố bộ tự phong, vẽ ra giới tuyến, chẳng chịu nghiên cứu pháp đại thừa. Có thể nói:

"Pháp tiểu thừa quá bảo thủ

Pháp đại thừa quá khai sáng".

Nếu cùng nhau nghiên cứu chân lý, đừng chấp trước với nhau, phối hợp chân lý, lưu thông nơi đời, như thế thì, tục Phật huệ mạng, Phật pháp mới phát dương quang đại, lợi ích chúng sinh, khiến cho chúng sinh lìa khổ được vui.

Tất cả Kinh điển đều là Phật nói ra, hà tất phải phân chia đại thừa và tiểu thừa? Bất hạnh của Phật giáo là diễn biến tranh chấp không thành có. Tại Ấn Độ, tiểu thừa có đến hai mươi tông, ở Trung Quốc đại thừa có đến tám tông, lập ra các tông, hổ tương tranh luận, thậm chí chia sông uống nước, có thế nước lửa chẳng dung với nhau. Cho đến hôm nay, vẫn còn hiện tượng đó, nhất là tranh chấp giữa thiền và tịnh độ, phỉ báng với nhau, làm mất đi một phen dụng tâm của Phật nói pháp từ lúc ban đầu. Chúng ta là đệ tử của Phật, nên phản tỉnh, sinh tâm hổ thẹn, đừng cô phụ một phen khổ tâm của Đức Bổn Sư. Nên đoàn kết lại, cùng nhau vì Phật giáo mà nỗ lực, đem Phật pháp truyền bá đến khắp mọi miền, khiến cho mọi người hòa bình với nhau, chẳng còn tâm tham sân si. Như thế thì, thế giới mới thật sự chẳng còn chiến tranh, vĩnh viễn là thế giới Cực Lạc.

Phật nói một diệu âm

Nghe khắp mười phương cõi

Các âm đều đầy đủ

Mưa pháp đều nhuần khắp.

Khi Phật diễn nói một âm pháp, thì chúng sinh tùy theo loài mà hiểu rõ, minh bạch đạo lý chân thật. Diệu âm của Phật truyền đến khắp lỗ tai của hết thảy chúng sinh, trong mười phương pháp giới, khiến cho họ đều nghe được diệu âm đó. Diệu âm của Phật nói pháp giống như mưa, thấm nhuần khắp mọi nơi, khiến cho hết thảy chúng sinh, đắc được pháp ích, đều đại hoan hỷ.

Tất cả biển ngôn từ

Hết thảy tùy loại âm

Trong tất cả cõi Phật

Chuyển thanh tịnh pháp luân.

Con người thì có tiếng loài người, chim thì có tiếng chim, cầm thú thì có tiếng cầm thú. Trên thế giới có rất nhiều thứ văn tự, văn tự đại biểu cho ngôn ngữ, thậm chí có rất nhiều ngôn ngữ. Trí huệ của con người có hạn, bất cứ thông minh như thế nào, cũng học chẳng hết tất cả ngôn ngữ. Song, một âm thanh của Phật, thì đồng hết thảy biển ngôn từ, chẳng màng là loài chúng sinh nào, nghe Phật nói pháp đều hiểu rõ. Trong tất cả cõi Phật, Phật đang ở đó chuyển đại pháp luân thanh tịnh, giáo hóa chúng sinh.

Tất cả các cõi nước

Đều thấy Phật thần biến

Nghe pháp âm Phật nói

Nghe rồi hướng bồ đề.

Hết thảy chúng sinh trong mười phương tất cả cõi nước Phật, đều thấy được thần thông biến hóa của Phật, cũng nghe được âm thanh Phật nói diệu pháp, nghe xong rồi bèn phát bồ đề tâm, hướng về con đường bồ đề.

Các cõi trong pháp giới

Trong mỗi mỗi hạt bụi

Sức giải thoát Như Lai

Khắp hiện thân nơi đó.

Trong các cõi Phật trong mười phương pháp giới, trong mỗi một hạt bụi, đều có sức giải thoát của Phật, khắp hiện thân nơi đó, mà vì chúng sinh diễn nói diệu pháp.

Pháp thân đồng hư không

Vô ngại chẳng khác biệt

Sắc hình như ảnh tượng

Hiện đủ thứ các tướng.

Pháp thân của Phật đồng như hư không, không hình không tướng, cho nên chẳng có chướng ngại cũng chẳng có khác biệt. Sắc tướng của Phật hiện như ảnh tượng, thân phía đông ảnh hướng tây, thân hướng tây ảnh phía đông, hiện ra đủ thứ các tướng.

Ảnh tượng chẳng phương sở

Như không chẳng thể tánh

Người trí huệ rộng lớn

Thấu đạt sự bình đẳng.

Ảnh và tượng chẳng có phương sở nhất định, với chúng sinh nào có duyên, thì hiện ra trong tâm của chúng sinh đó. Pháp thân của Phật như hư không, vốn chẳng có thể tánh. Chỉ có Bồ Tát trí huệ rộng lớn, mới thấu rõ thông đạt đạo lý bình đẳng đó.

Thân Phật bất khả thủ

Không sinh không khởi tác

Ứng vật hiện trước khắp

Bình đẳng như hư không.

Thân Phật thì không thể nắm lấy, cũng không thể xả bỏ. Vì chẳng đến chẳng đi, chẳng sinh chẳng diệt; chẳng có mới chẳng có cũ, cho nên không khởi tác. Thân Phật là tùy duyên mà hiện, ứng cơ giáo hóa chúng sinh, đối với tất cả chúng sinh, đều bình đẳng như hư không chẳng có phân biệt.

Mười phương hết thảy Phật

Vào hết một lỗ lông

Ai nấy hiện thần thông

Trí nhãn quán thấy được.

Hết thảy tất cả chư Phật trong mười phương pháp giới, vào hết trong một lỗ chân lông của Phật, ở trong lỗ chân lông, ai nấy đều hiện thần thông. Bồ Tát có con mắt trí huệ, mới quán thấy được cảnh giới đó.

Phật Tỳ Lô Giá Na

Nguyện lực khắp pháp giới

Trong tất cả cõi nước

Thường chuyển bánh xe pháp.

Phật Tỳ Lô Giá Na là Thanh Tịnh Pháp Thân, khắp hết thảy mọi nơi. Nguyện lực của Ngài lớn nhất, chẳng có nơi nào mà nguyện lực của Ngài chẳng thành tựu. Ngài ở trong tất cả các cõi nước, luôn luôn chuyển bánh xe diệu pháp vô thượng, thường thuờng diễn nói diệu pháp, thời khắc giáo hóa chúng sinh.

Lỗ lông hiện thần biến

Tất cả Phật cùng nói

Trải qua vô lượng kiếp

Chẳng biết được bờ bến.

Trong một lỗ chân lông, hiện ra đủ thứ thần thông biến hóa. Lỗ lông tuy nhỏ, mà có thể dung nạp mười phương pháp giới. Chư Phật trong mười phương pháp giới, có thể cùng lúc diễn nói diệu pháp. Cảnh giới đó, trải qua vô lượng kiếp, cũng chẳng biết được lúc nào mới nói xong, có rất nhiều thời gian, mà chẳng cách chi biết được bờ bến.

Như trong đạo tràng tứ thiên hạ nầy, nhờ thần lực của đức Phật, mà mười phương, mỗi phương đều có các chúng Bồ Tát, nhiều như số hạt bụi một ức thế giới hải tụ hội đến. Nên biết tất cả thế giới hải, mỗi mỗi tứ thiên hạ, trong các đạo tràng cũng đều như thế.

Giống như trong đạo tràng của một tứ thiên hạ, nhờ đại oai thần lực của chư Phật, mà trong mười phương thế giới, mỗi phương lại hiện ra các Bồ Tát nhiều như số hạt bụi một ức thế giới hải, đại chúng cùng vân tập đến chỗ Đức Phật để gần gũi Đức Phật Thích Ca Mâu Ni.

Nên biết hết thảy tất cả thế giới hải, trong mỗi thế giới hải, có rất nhiều tứ thiên hạ. Mỗi tứ thiên hạ trong tất cả đạo tràng của Phật, đều như thế cả. Có rất nhiều Bồ Tát như số hạt bụi đến vân tập, nghe Phật diễn nói Kinh Hoa Nghiêm.