Pháp Hoa Tông Yếu

của Phật là việc rất khó làm nên Như Lai vì hộ

niệm chưa vội nói.

Phẩm 9 : THỌ HỌC VÔ HỌC NHÂN

KÝ

Anan nghe Phật thọ ký, tức thời nhớ nghĩ tạng pháp của vô lượng chư Phật quá khứ. Như Thiện Tài ở trước lầu gác Di Lặc, nghe tiếng đờn chỉ, hốt nhiên thấy trong gác có vô tận cảnh giới chư Phật. Nên biết tạng pháp chư Phật là những vật để ở trong lầu gác ông Anan.

– Phương tiện làm thị giả : Tự biết bổn nguyện. Không thể liệt Ngài vào số “Hối xưa mất, mừng nay được”. Túc nhân như thế thì biết việc Ma Đăng Già ở Lăng Nghiêm là thị hiện.

La Hầu La, quả hiệu Đạo Thất Bảo Hoa (Diệu hạnh vi mật cảm quả) làm trưởng tử của Phật :

Gánh vác gia nghiệp.

Phẩm 10 : PHÁP SƯ

Dùng xưa để chứng nay. Bổn nhân từ đức Đại Thông, duyên duyên nối tiếp không mất, thì biết pháp duyên trong hội hiện tại sẽ là chủng tử vô tận về tương lai. Phàm phu nghe pháp không ai không thành Phật. Một niệm tùy hỷ tức được Bồ-đề. Chủng tử Phật tánh nhờ duyên huân, từ Đại Thông là cựu huân, ngày nay là tân huân. Dù ai cũng có tánh Phật nhưng không gặp Diệu Pháp, không được Pháp sư giảng dạy thì sao liễu ngộ ? Diệu Pháp nhờ người hoằng truyền. Kính trọng Pháp sư vì mong đạo pháp xương minh.

Tám bộ được thọ ký đều là người cầu Tam thừa. Họ là những bụi trần sót lại từ đức Đại Thông Trí Thắng. Phật Phật ra đời, họ đều là Hộ pháp. Duyên nghe Phật pháp đã thuần thục. Kinh thuyết minh tất cả những ai tin thọ lời Phật đều là Bồ-tát, quyết sẽ thành Phật.

Dược Vương là người quên thân xả chấp, diệu khế pháp này.

Đoạn 1 và 2 : Huyền ký người trì pháp vị lai.

Pháp này ở đời tức là Pháp-thân thường trụ, là cái lý “không ai không thành Phật”.

Vua miền Đông Ấn Độ thỉnh Tổ thứ 27 vào triều. Vua hỏi Tôn-giả vì sao không tụng kinh.

Đáp : Bần đạo thở ra không thiệp các duyên, thở vào không trụ ấm giới. Thường chuyển như thế trăm ngàn vạn ức quyển kinh.

Ai không được thấy nghe kinh này chưa khéo tu đao Bồ-tát : Như tâm nghĩ ác liền dùng nhân thiên thừa đối trị mà chẳng trệ nơi đạo nhân thiên. Tâm nghĩ chuyện thế gian liền dùng Nhị thừa đối trị mà chẳng chấp đạo Nhị thừa. Chẳng pháp nào không phải là pháp ba-la-mật. Đó là khéo trì kinh, khéo tu Bồ-tát hạnh. Còn cứ riêng chấp một thừa, một môn, coi nhẹ các pháp khác, đó là chưa học Pháp Hoa.

Trì kinh là trì tâm, chú trọng ở quán chiếu.

Chẳng phải thuận theo văn tự mà có thể làm nhân thành Phật. Sau khi Như Lai diệt độ, ai có khả năng vì một người nói kinh, dù chỉ một câu, người này chính là sứ giả của Như Lai, làm việc Như Lai. Huống chi vì chúng rộng diễn nói. Vị này trì giữ tuệ mạng của Như Lai. Đoạn 3 : Phật dùng nhẫn nhục làm y. Tâm thể trụ pháp tịch diệt nhẫn. Tùy thuận giác tánh nên được chư Phật hộ niệm. Triệt tin tự tâm là đai tín lực. Đem pháp này khắp thí chúng sanh là đại chí nguyện lực. Thừa sự chư Phật tâm không chán mỏi là t hi ện căn lực. Diệu khế Pháp- thân nên cùng Như Lai ở chung. Nhớ Phật nên nhẫn, được Như Lai xoa đầu an ủi. Phải đủ những điều trên đây mới có thể trì Diệu Pháp ở đời ác.

Đoạn 4 và 5 : Kinh này là toàn thể Pháp-thân Như Lai nên nơi nơi đều phải lập tháp. Pháp-thân vô y, dùng tháp làm chỗ nương cho nên phải cúng dường. Lễ bái là được thân cận Pháp-thân tức gần

Bồ-đề.

Bồ-tát tu hành cầu thành Phật, Diệu Pháp là bổn gốc. Đạt được bổn gốc thì tình vong, tâm và thể hợp nhau nên nghe kinh này là thiện hạnh.

Tin hiểu thọ trì là Phật tri kiến đã khai nên được gần Bồ-đề.

Đoạn 6 : Cầu pháp là thiện hạnh. Nước :

Chánh nhân Phật tánh. Cao nguyên : Phiền não sâu dày. Xoi đào : Quán chiếu cứu xét. Đất khô :

Chưa thấy Phật tánh. Ra công đào : Quán hạnh gần tiến. Đất ướt : Thấy một phần chân lý. Đến bùn : Pháp lưu không xa.

Gặp đất ướt như nghe Bát Nhã. Thấy bùn như nghe Diệu Pháp Liên Hoa. Nhờ công quán chiếu làm phương tiện, ngộ nhập nguồn chân Phật tánh (tiếp giáp dòng nước pháp của Như Lai). Do đây mà xét, nếu tìm sở đắc ở văn tự, cũng như nương vào vật ngoài mà muốn khai ngộ thì chính là đóng cửa giác ngộ của mình. Kinh nói gần đó mà thôi . Văn trên nói chỗ báu ở gần. Đây nói biết nước ắt gần, được gần Bồ-đề. Không nói đến mà nói gần bởi vì sợ chấp vào lời nói chính là oan gia chướng đạo.

Tạng kinh Pháp Hoa là Như Lai Tạng của chúng sanh. Nếu chưa khai ngộ thì còn sâu kín ở trong tạng thức. Nên nói : “Xa kín nhiệm sâu khó đến được”. Chẳng phải đại căn không thể tin nên Phật vì các Bồ-tát chỉ bày. Người nghe phải kính Pháp sư như Phật. Pháp sư cũng phải cùng tâm Phật tương ưng, vào nhà Như Lai, mặc áo Như Lai, ngồi tòa Như Lai, tinh tấn xả bỏ giải đãi. Tâm khế hợp diệu pháp, không cùng tình đời hòa hợp là chân tinh tấn.

Chín phẩm đầu là ba vòng thuyết pháp, thọ ký ba căn. Phẩm Pháp Sư rộng thọ ký. Xem kỹ nghĩa kinh riêng chú trọng người trì, cùng cực nói lợi ích của Diệu Pháp.

Phẩm 11 : HIỆN BẢO THÁP

Mục đích phẩm này hiển thị Pháp-thân Như Lai thường trụ, chỉ thẳng thật báo chân cảnh Tịnh-độ. Muốn khiến chúng sanh thấy cảnh giới Pháp-thân, đắc Phật tri kiến. Đầu kinh hào quang chiếu phương Đông, hiện đủ sự tướng của pháp giới chúng sanh và Phật, là thông chỉ diệu tâm cảnh của chúng sanh. Đương cơ chưa ngộ diệu tâm, dùng thức tình suy nghĩ đo lường. Tình sanh trí cách, không đạt được ở ngay trước mắt lại cứ cho rằng chẳng phải trí phần của mình. Nay được Như Lai đủ thứ khai thị, đương cơ đã tin lời Phật, tự tin thành Phật, đều được thọ ký. Song còn chưa tin thật tướng chân cảnh. Cái thấy sanh diệt chưa quên, chấp tịnh uế chưa trừ. Diệu tháp bảy báu từ đất vọt lên, toàn thân đức Đa Bảo Như Lai hiện tại rõ ràng, để tiêu trừ cái thấy sanh diệt. Liền lúc ấy, cõi Ta Bà ba lần biến thành Tịnh-độ, trừ chấp tịnh uế.

Mười phương phân thân Phật vân tập sung mãn hư không, hiển pháp giới trần trần sát sát, chạm mắt đều là chân cảnh thật tướng. Cho nên phẩm này là thị Phật tri kiến. Thân đức Đa Bảo không rã để chỉ cho thấy chính thân tâm năm uẩn sanh diệt là Pháp-thân thường trụ. Ta Bà ba lần biến thành Tịnh-độ, để chỉ thật báo chân cảnh.

Hoa Tạng trang nghiêm không lìa nghiệp dụng ngũ trược. Đây là thật báo y chánh của đức Tỳ Lư

Giá Na. Muốn cho chúng sanh thấy DIỆU của tâm cảnh ngay trước mắt. Vì hiện chứng nên họ không còn sợ Phật đạo dài xa. Tâm cảnh chưa viên dung chưa phải chân nhân thành Phật, còn thuộc tri kiến chúng sanh. Phần thọ ký ở trên đã hiển tâm chân. Nay phẩm này hiển diệu cảnh. Dùng sự tướng để chỉ bày, tẩy rửa tầm tri kiến Tiểu-thừa, khiến ai nấy dễ tu chứng. Bổn hoài Như Lai xuất thế mới thỏa mãn. Từ đầu đến hết đoạn 3 :

Pháp giới là tâm tịch diệt. Bảo Tháp là cảnh tịch diệt. 500 do tuần : Thân tâm năm uẩn là tịch diệt chân cảnh.

– Ngang rộng 250 do tuần : Mê pháp giới thì thân tâm không ra khỏi 25 hữu. – Từ dưới đất vọt lên : Phá vỡ tâm địa vô minh. Lăng Nghiêm gọi là : Sanh diệt đã diệt tịch diệt hiện tiền.

– Trụ giữa hư không : Thân tâm ngũ uẩn vốn không. – Thích Ca Mâu Ni Phật dùng thần lực tiếp cả đại chúng lên hư không : Dùng phương tiện trí khiến chúng sanh nơi nơi xa lìa kiến chấp tiến vào trung đạo. Đây chính là then chốt kinh Pháp Hoa mà cũng là chỗ Phật Đa Bảo hiện thân ca ngợi. – Vật báu trang nghiêm : Pháp giới chẳng đoạn diệt, hằng sa công đức xứng tánh, thần thông diệu dụng. Pháp giới này là chỗ phụng thờ của chư thiên, là chỗ thủ hộ của tám bộ. Vốn chẳng phải chỗ tịch mịch không người.

Từ 4 đến hết 6 :

– Từ tướng lông trắng phóng một luồng hào quang liền thấy phương Đông 500 vạn ức hằng hà sa quốc độ chư Phật : Năm đường chúng sanh đều trụ ở nơi nhất chân của chư Phật. – Thấy chư Phật, Bồ-tát vì chúng thuyết pháp : Vọng tưởng động loạn của chúng sanh chính là chư Phật Bồ-tát hằng diễn pháp âm.

– Nếu khai Phật tri kiến thì ngay đấy tình vong : Thẳng thấy chân cảnh thật tướng. Xưa trên hội Hoa Nghiêm, Nhị thừa như đui. Nay hội Pháp Hoa phân minh hiển hiện trước mắt nên nói phẩm này là thị Phật tri kiến.

Trùng tụng… đến hết : Phật hô hào ai có thể trì kinh xin phát nguyện. Người này đã thấy ta, đã cúng dường Đa Bảo và các hóa Phật. Ba lần hô hào cầu người trì kinh khiến Phật chủng không đoạn. Dạy phát nguyện vì kinh này đời ác khó trì. Nếu tín lực không kiên cố thì dễ thoái lui. Người học phải thận trọng chớ cô phụ đại sự nhân duyên của Như

Lai.

Khó trì mà năng trì nên Thích Ca và chư Phật hoan hỉ tán thán. Thoát lời văn, đạt ý chỉ của kinh, đốn khế Phật tâm, là dõng mãnh tinh tấn. Đây là tổng trì vạn hạnh, đốn đoạn phiền não, là bậc trì giới tu hạnh đầu đà, không cần trải qua nhiều kiếp, thẳng lên Phật địa.

Đời ác trì kinh là chân Phật tử. Giải nghĩa kinh, khai tri kiến Phật, tức là con mắt tuệ của thế gian. Chúng sanh mê Phật tri kiến từ lâu, trải kiếp điểm mực, đức Thích Ca mất công theo dõi giáo hóa. Ngày nay còn lao nhọc 40 năm phương tiện khai thị. Thế mà hiện tiền người tin hiểu được bao nhiêu ?

Đã được khai thị mà không kiên lực tu trì, một phen để mất đi, biết đến kiếp điểm trần nào mới lại được nghe. Đã gặp mà không thọ trì, để giống Phật đoạn tuyệt, đây là việc nhỏ ư ? Trưởng giả khó khăn cần khổ mới dựng nên sự nghiệp.

Con dại không giữ gìn ủng hộ. Một khi lỡ đã để tan, thật khó tìm lại. Vì thế đức Phật hết lòng dặn đi dặn lại ba lần. 11 phẩm về trước thông làm Khai Thị tri kiến Phật, tổng gọi là Tín Giải. Các phẩm sau nói về công đức trì kinh hiển Ngộ Phật tri kiến.

Phẩm 12 : ĐỀ BÀ ĐẠT ĐA

Thanh-văn tuy tin tự tâm thành Phật nhưng vô minh từ lịch kiếp chưa hết. Chỗ tin hiểu còn thuộc tri giải cần phải điều trị bằng nhiều diệu hạnh. Vào đời độ sanh không có phương tiện, cần Như Lai để lại các phương thuốc. Thế Tôn tự dẫn bổn sự để khuyến tiến. Tuy làm Quốc Vương mà không tiếc thân mạng, khổ hạnh cần cầu Diệu Pháp. Đây là chỗ ngộ vừa khó vừa phải đi dần dần.

E người hạ liệt nghe nói khó mà không dám tiến, Phật lại kể việc Long Nữ 7 tuổi thành Phật.

Biển là chỗ trầm luân. Rồng đứng đầu ba độc. Nữ thân âm tà cấu trược. Hiến dâng hạt châu là thời gian rất ngắn. Ngay đó thành Phật còn gì dễ hơn. Đây là chỗ ngộ vừa dễ vừa nhanh, nhờ thắng duyên thân cận đại trí Văn Thù.

Sau khi Phật diệt độ, đương cơ phải thân gần thiện tri thức tối thắng mới bảo đảm diệu ngộ đi tới cùng cực, vĩnh viễn không lạc đường. Từ đầu… đến hết 4 : Phật thọ ký cho Đề Bà Đạt Đa mà không liệt ở hàng đệ tử vì là Bổn Sư của Thế Tôn. Dùng hạnh mài giũa, nhẫn lực của Như Lai mới đủ kiên cố để thành Bồ-đề. Đây là khuôn phép trì kinh trong đời ác. – Nước tên Thiên Đạo : Phật Phật thành đạo không ai không do nhẫn khổ mà thành.

Từ 5 đến hết : Hạ phương có Trí Tích Bồ-tát thỉnh đức Đa Bảo trở về bổn độ, không nên ở lâu : Chứng ngộ chưa quên thì hãy còn pháp chấp. Ngược lại năng sở lưỡng vong mới là diệu ngộ. Tông môn gọi là : “Một chữ ngộ cũng cần phải mửa ra”. Đây là tướng mạo phản bổn hoàn nguyên.

– Đức Thích Ca lưu lại để đợi Văn Thù :

Ngộ Diệu Pháp cần quán chiếu để tiêu mòn pháp chấp.

– Văn Thù ngồi hoa sen báu ngàn cánh từ biển vọt lên : Ngộ tâm như hoa sen nở, diệu trí hiện tiền. Trong biển tạng thức rõ ràng hiển lộ.

– Đến chỗ Phật lễ hai Thế Tôn : Trí thủy giác hợp với bổn giác.

– Qua chỗ Trí Tích cùng nhau thăm hỏi : Hai trí thầm hội mới là diệu ngộ.

– Vô số Bồ-tát ngồi hoa sen báu vọt lên ở giữa hư không : Biển lớn sanh tử là hang ổ tam độc, chẳng phải đại trí không thể thâm nhập, chẳng phải Diệu Pháp không có khả năng chuyển phiền não làm diệu hạnh. Trí khởi thì Hoặc vong, vô số phiền não đương thể thanh tịnh.

– Văn Thù khen Long Nữ nương diệu pháp tu hành đến Bồ-đề : Chính hiển thể sanh tử phiền não cấu trược vốn là trí dụng thành Phật. – Sát na phát tâm liền đươc bất thoái :

Nếu được ý chỉ thì một sát na thành Phật. Không được ý chỉ thì luống tu khoáng kiếp. Chính hiển khả năng thù thắng của Diệu Pháp, chẳng phải tình chấp lâu mau tịnh uế có thể đo lường.

– Long Nữ hiến châu, ngay đấy thành Phật : Nếu có khả năng đốn đoạn pháp ái thì Phật tánh hiện tiền. Kinh nói : Cái sáng vốn ở tâm mình, không mượn bên ngoài.

Phẩm 13 : TRÌ

Kinh này là tuệ mạng của chư Phật, là chánh nhân Phật tánh của chúng sanh, rất khó phụng trì trong đời tệ ác. Nếu không người thọ trì thì Phật chủng đoạn tuyệt. Đây là mối lo của Thế Tôn. Các Bồ-tát lãnh ý, ai nấy phát nguyện không tiếc thân mạng, rộng nói.

Giữ gìn chỗ đã ngộ rất khó. Dược Vương quên thân xả chấp, Nhạo Thuyết đầy đủ biện tài mới có thể đứng đầu trong chúng Bồ-tát phát nguyện.

Chủng tử Phật tánh nhất thừa, khai thị là ở Phật, ngộ nhập là ở căn cơ. Rất cần thiện tri thức ủng hộ. Phải kiên nhẫn vượt qua các khó khăn mới hy vọng triệt ngộ mà thân chứng thật tế.

Phẩm 14 : AN LẠC HẠNH

Đoạn 1 : Chúng sơ tâm được thọ ký, tuân theo giáo sắc của Phật, phát nguyện trì kinh nhưng tình nguyện đi phương khác vì chẳng dám đương đầu với cõi Ta Bà. Các Bồ-tát phát thệ dùng nhẫn lực. Văn Thù cho rằng như thế chẳng thể tính việc dài lâu, thỉnh Phật dạy phương pháp an ổn. Phật nói bốn an lạc hạnh lấy tánh giới làm chủ. Cũng như Lăng Nghiêm dùng nhiếp tâm làm giới.

Bồ-tát thiệp tục lợi sanh, ba nghiệp đoan chánh là chân thật tự lợi. Đại bi là công đức lợi tha. Ngược lại ba nghiệp bất chánh là đầu mối chiêu vời tai nạn. Không có tâm từ mẫn là nguyên do gây oán. Như Lai ban quỹ phạm tốt đẹp để thủ hộ gia nghiệp.

Đoạn 2 : Hành xứ và cận xứ đều có lý có sự, lấy nhẫn nhục làm đầu.

Sanh nhẫn : Năng lực cường mạnh chịu đựng nhưng chưa quên thân. Còn chấp ngã là chưa hết hung ác. Vô sanh nhẫn : Quán tâm vô sanh, giữ tâm không động. Vì không động nên vẫn bình an trước những ngang nghịch. Nhưng còn chấp pháp nên phải đề phòng ác giác, ác tập. Cẩn thận chỗ thân cận mới khéo nhập vô sanh.

Tịch diệt nhẫn : Quán thân tâm ta người vốn tự tịch diệt. Tâm cảnh đồng vong, không còn đối đãi. Không thấy có tướng hủy nhục nên an ổn nhu hòa.

Ở nơi pháp không sở hành : Người hủy người thọ đều không, tướng nhẫn cũng không.

Nếu có sở hành thì ngã chấp chưa vong, chẳng phải tịch diệt. Quán pháp như thật tướng, đương thể tịch diệt, bình đẳng bất nhị, năng sở lưỡng vong, tâm hành xứ diệt. Đây là lấy pháp không làm tòa, chỗ diệu của lý hạnh. Chuyên trì giới, chẳng gần người không thể gần. Vì sợ dẫn khởi ác tập, nhiều thứ trở ngại chánh hạnh. Không thân cận quốc vương, đề phòng danh lợi kiêu mạn buông lung để giữ gìn chánh niệm. Không gần ngoại đạo vì tà kiến trở ngại chánh kiến. Không gần sách vở thế tục vì vọng ngôn ỷ ngữ, tạp luận trở ngại chánh tư duy. Không gần Thanh-văn, đề phòng tri kiến nhỏ hẹp. Không gần người nữ đề phòng dâm tập. Không gần bất nam bởi vì chẳng phải pháp khí.

Đoạn 3 : Cận xứ thứ 2, dùng quán chiếu làm thể. Không gần các ác luật nghi. Giữ tâm không khởi là vô sanh nhẫn. Quán các pháp vốn tự tịch tĩnh không sanh không diệt, đương thể như như.

Tâm cảnh như hư không, không người hủy không người thọ, tuyệt đối đãi. Đoạn 5 và 6 : Hạnh chánh ngữ. Như lý quan sát, tâm không phân biệt. Xứng lý mà nói nên miệng không lỗi.

– Không nói lỗi kinh điển : Vì đạt thật tướng, biết Phật tùy nghi nói pháp.

– Không gọi tên Thanh-văn nói lỗi :

Quyền giáo nhị thừa là Như Lai phương tiện thi thiết. – Không gọi tên tán thán : Không tùy hỉ việc chấp hóa thành làm bảo sở.

– An nơi pháp tòa : Pháp không làm tòa, trong không chấp ngã, ngoài không chấp pháp. – Theo chỗ hỏi vì nói : Không trái ý người hỏi. Không khinh mạn nói lỗi các Pháp sư vì không còn tâm nhân ngã.

– Y phục cùng ngọa cụ… 10 câu : Thanh tịnh nói pháp không mong cầu danh lợi, nguyện thành Phật đạo. – Sau khi ta diệt độ… 12 câu : Rộng nói nhẫn hạnh. Binh đao có áo giáp thì không ai chết. Đoạn 7 và 8 : Không kiêu căng cậy mình Đại-thừa, không coi thường người cầu đạo Tam thừa. Đem lời não loạn tự mua chống trái. Hí luận các pháp : Phân biệt Tiểu-thừa Đại-thừa, có không… đến nỗi khởi sự tranh cãi. Ý căn còn ba độc, chưa thể an vui.

Xứng pháp tánh nói pháp thì lìa các lỗi chê báng. Người ái pháp sâu cũng không vì nói nhiều.

Như mẹ không cho con ăn nhiều sữa, sợ không tiêu trở lại sanh bệnh.

Kinh là tuệ mạng chư Phật, là con mắt của trời người. Người trì phải vô cùng thận trọng. Người nghe không tin mất đại lợi ích.

Đoạn 9 và 10 : 1- Pháp an lạc thứ 4 là lòng từ bi. Với ai không chịu nghe, không hiểu, không tin, ta không nên bực tức chán ghét mà phải từ đáy lòng thương xót. Vì đây là những kẻ không nơi nương tựa trên đường sanh tử dài xa. Bồ-tát phát nguyện bao giờ đủ trí tuệ Phật, người này ở phương trời nào ta cũng tới dẫn dắt cho họ học kinh Pháp Hoa để thành Phật đạo.

2- Phật nói kinh Pháp Hoa rất khó được thấy được nghe. Sao trước mắt chúng ta nhan nhản bao nhiêu người tụng đọc ? Thưa kinh Pháp Hoa là Phật tri kiến ai cũng có. Nhưng nếu không gặp thiện tri thức khai thị thì ta làm sao biết ? Gặp được người chỉ cho thấy, nói cho nghe, để mà tin hiểu thọ trì kinh Pháp Hoa không chữ không lời.

Quý vị trong đây, đã từng tụng đọc hàng chục hàng trăm bộ, đã có ai được hân hạnh ấy chưa ?

3- Phật chỉ nói kinh Pháp Hoa cho những đệ tử đã thắng trận chống ma phiền não, ma chết, ma quỷ, ma ngũ ấm. Vì nhận năm ấm sắc thọ tưởng hành thức là ta, nên bị nó che lấp Phật tri kiến.

Mỗi khóa lễ chúng ta lên chùa, ai nấy vung kiếm Bát Nhã, hăm he tuyên chiến với ma : “Chiếu kiến năm ấm là không”. Vậy mà hàng ngày vẫn sống thân thích với ma như ruột thịt thì hỏi bao giờ thắng trận để được nghe kinh Pháp Hoa ? Hiền Thánh phá sạch năm ấm mới ra khỏi lưới vô minh, chứng Phật tri kiến. Còn đối với chúng ta kinh Pháp Hoa vẫn là tạng bí mật, không tướng mạo, vượt ngoài ngôn ngữ suy tư, tuy vẫn hiện hữu ở ngay thân năm ấm. Phẩm An Lạc Hạnh dạy bốn điều kiện quan trọng, để từ bộ kinh Pháp Hoa bằng văn chữ, chúng ta ngộ được Diệu Pháp Liên Hoa của chúng ta.

* * *

Thái Hư Đại Sư giải nghĩa :

Phẩm này giải thích việc làm. Phẩm kế nói về người làm. Pháp Hoa luận : Tam thừa hành nhân nói Đại-thừa mà chỗ chứng không phải Đại-thừa.

Để cứu vớt hàng tăng thượng mạn này, phẩm An Lạc đưa về nhất thừa vô thượng công đức.

Phẩm Pháp Sư thông nói cả pháp sở trì và người năng trì. Phẩm Trì riêng nói về người.

Phẩm An Lạc riêng nói về hạnh phải tu.

Văn Thù khải thỉnh : Đại Bồ-tát ở đời ác làm sao có thể an ổn nói kinh Pháp Hoa ? Phật đáp : Có 4 phương pháp : chánh thân, chánh ngữ, chánh ý tự lợi, chánh tâm lợi tha.

I. CHÁNH THÂN :

A/. Hành xứ :

HỮU QUÁN AN LẠC HẠNH :

An trụ trong nhẫn nhục địa : Bồ-tát vào đời độ sanh, việc làm không thể thuận với tâm dục thế gian. Có bao nhiêu tham đắm ngũ dục, Bồ-tát đều nguyện khiến họ phải rời bỏ nên thường bị oán hại. Muốn gỡ cởi những hiềm hận, Bồ-tát ngôn ngữ hành động phải xa lìa tập khí thô bạo hung tợn.

Hòa dịu khéo thuận : Tu tập trí nhị không, chẳng thấy có ta có người, có nhục có nhẫn. Không kinh sợ : Đói khát đánh đập… Bồ- tát không lay động.

Hữu quán an lạc hanh : Quán vô sanh pháp tánh, tâm thường cùng với chân lý thật tướng tương ưng. Đối với tất cả ngoại cảnh động loạn, hằng giác sát nơi tâm thanh tịnh. Tâm như hư không mới có thể chẳng kinh sợ.

KHÔNG QUÁN AN LẠC HẠNH :

Dùng trí như thật quán sanh-không pháp-không.

Tu tất cả pháp mà không chấp đắm chỗ sở hành. Chẳng những không thấy ta người, nhục nhẫn mà cũng không luôn cả sở hành và năng quán nữa.

Nơi pháp không sở hành, quán tướng như thật của các pháp.

TRUNG ĐẠO QUÁN AN LẠC HẠNH :

Bồ-tát quán thật tướng, không phan duyên theo cảnh, cũng chẳng chấp đắm nơi không.

Chỉ quán không, chẳng tu hữu, e mắc trệ Tiểu-thừa không rộng lợi ích.

Chỉ tu hữu, chẳng quán không, e không sở chứng sẽ mắc trệ sanh tử. Nên Bồ-tát không trụ hẳn pháp nào. Đoạn trên là đại Bồ-tát hành xứ, nêu đủ nhân tu của cả 4 hạnh thân khẩu ý tâm.

B/. Thân Cận Xứ :

* Không nên thân cận :

– Tổn hại duyên : Quốc vương, quan lớn, duyên đời của họ sâu nặng, hành động của họ chưa hẳn đã hợp đạo. Thuận ý họ thì danh lợi buộc ràng. Trái ý họ thì nguy hiểm. – Ác kiến duyên : Ngoại đạo.

– Bại hoại duyên : Thế tục ca ngâm, trò chơi hung hiểm, giỡn cợt du hý.

– Ác nghiệp duyên : Nuôi heo, dê, gà v.v…

– Liệt hữu duyên : Nhị thừa, chỗ sở kiến tuy chưa cứu cánh nhưng hạnh tu và chỗ chứng của họ có thể quyến rũ sơ tâm Bồ-tát, khiến thoái đại hồi tiểu.

– Trưởng nhiễm duyên : Gái trinh, gái góa.

Bồ-tát đang lúc trì kinh hoằng pháp tránh nuôi Sadi, trẻ nít vì gánh nặng giáo dục bảo hộ rất phiền phức.

Tất cả những duyên trên không gần gũi chớ không cự tuyệt. Nếu họ tới cầu, Bồ-tát vì nói pháp không hy vọng danh lợi.

* Nên thân cận : Ngồi thiền ở nơi vắng vẻ, tam học giới định tuệ. 1/- Không quán : a) – Như thật tướng : Nhân-ngã pháp-ngã đều không, biết rõ như thế thì thật thể các pháp hiển hiện.

– Điên đảo : Biến kế sở chấp.

– Không động : Do quán tất cả pháp không nên bình đẳng thật tướng hiển lộ, nhận được pháp thể thường trụ bất động.

– Không thoái không chuyển : Đã biến đổi động lay thì hạ phẩm ắt thoái lui, thượng phẩm sẽ chuyển tiến. Lên xuống thành cán cân luân hồi.

b) Như hư không, dứt đường nói phô :

Không năng-hữu sở-hữu, không năng-đắc sở-đắc.

Chân như tánh, không lời nói nào đạt tới.

– Không sanh, không xuất, không khởi… : Sanh như mẹ sanh con. Xuất như rắn trong hang bò ra. Khởi như cây nẩy mầm. Như điện chớp bất chợt có tướng… Tâm phải như hư không mới chẳng kinh sợ, bình tĩnh thản nhiên trước những tướng sanh diệt lành dữ.

c) Vì có vật nên có tướng. Vì có tướng nên đặt tên (danh). Nay đã không ngã không pháp thì tướng và danh cũng không.

– Không lường : Nói về thời gian. Không ngằn (vô biên) : Nói về không gian. Không ng ại :

Không phiền não chướng. Không chướng : Không sở tri chướng.

2/- Hữu quán : Quan sát vạn pháp duyên sanh.

C/. Trùng Tụng :

Hai quán Hữu và Không là hành xứ của Bồ- tát.

1- Pháp không : Chẳng hành : Ở nơi pháp không sở-hành. Nay đã ngồi tòa pháp không, quán ta người đều không. Chẳng có nhục nào để nhẫn, cũng chẳng có pháp nhẫn nào phải tu.

Pháp thượng : Phật pháp. Trung : Xuất thế pháp của 3 thừa. Hạ : Thế gian thiện pháp.

2/- Sanh không : Chẳng phân biệt nam nữ :

Không chấp có chúng sanh.

– Chẳng được các pháp : Không ngã và ngã sở.

– Chẳng biết : Vô tri giả, không người biết.

– Chẳng thấy : Vô kiến giả, không người thấy. 3/- Trung đạo : Thật tướng quán là chỗ Bồ-tát thân cận.

– Không, vô sở hữu : Hữu vi pháp không.

– Không có thường trụ : Vô vi pháp không. Tất cả có không, hư thật, sanh diệt đều là nhân duyên điên đảo giả hiện. Thật thể là bình đẳng chân như. Bồ-tát nhiếp tâm nơi thường trụ nhất tướng tức trụ nơi vô sở trụ, chẳng chỗ nào không trụ.

KẾT QUẢ : Có thể ở đời sau diễn nói kinh Pháp Hoa. Tâm không khiếp nhược nên an. Vì an nên vui.

II. CHÁNH NGỮ HẠNH a- Xa lìa 7 ác : 1.Ưa nói lỗi người. 2. Nói lỗi kinh điển (so sánh đại tiểu…).

3. Khinh mạn Pháp sư.

4. Nói việc hay dở tốt xấu của người. 5. Gọi tên các vị Thanh-văn mà chê.

6. Gọi tên các vị Thanh-văn mà khen. 7. Tâm không oán hiềm miệng mới dịu hòa.

b- Chỉ dùng pháp Đại-thừa đưa người về nhất thiết chủng trí.

Trùng tụng : 1.Tịnh thân yên ngồi, tùy hỏi tùy đáp. 2. Nét mặt tươi vui, diễn nói pháp nghĩa. 3. Phương tiện khéo đáp nạn vấn.

4. Tinh tấn trừ biếng nhác.

5. Một lòng tự giác giác tha, không hy vọng danh lợi.

KẾT QUẢ : Công đức ngàn muôn ức kiếp nói chẳng thể hết.

III. CHÁNH Ý TỰ LỢI a. Lìa ganh ghét, dua nịnh, giả dối. Đừng moi vạch lỗi người.

b. Đừng não loạn ai, đừng hý luận vô ích (có chánh ngữ mới có chánh ý). c. Tu đại bi tâm, xa lìa yêu ghét.

KẾT QUẢ : Được tôn trọng ngợi khen.

IV. CHÁNH TÂM LỢI THA Bất cứ xuất gia, tại gia đã trì kinh này tất lấy Đại-thừa làm vui. Với chúng sanh chẳng nghe chẳng tin, nguyện ta thành Phật sẽ dắt họ vào

Phật pháp.

KẾT QUẢ : Được tam thế Phật thần lực hộ trì. VĂN KẾT : THẮNG ÍCH Ngọc từ xưa vẫn bí mật giấu trong búi tóc, nay đem cho. Pháp Hoa bí tạng chưa từng vọng lưu bố nay đem khai diễn. Bởi vì quân binh Hiền Thánh đã dẹp xong ngũ ấm ma (che khuất Phật tri kiến), phiền não ma (ba độc tham sân si), tử ma (phận đoạn và biến dịch sanh tử ).

TỔNG MINH QUẢ AN LẠC Đọc tụng không bệnh đau, Lại không bị ưu não, Nhan sắc hằng vui tươi, Không sanh nhà nghèo hèn.

Mọi người thường ưa thấy Như hâm mộ Hiền Thánh, Đao gậy chẳng gia hại Độc dữ chẳng tới thân. Những ai muốn mắng nhiếc Miệng tức thời ngậm bít, Trời người thường ủng hộ Dạo đi không sợ sệt.

Dường như sư tử chúa Trí tuệ hằng sáng suốt, Như mặt trời quang minh Chiêm bao chỉ thấy tốt.

Mộng thấy Phật thuyết pháp cho chúng Tỳ-kheo (Tam-bảo). Thấy mình thuyết pháp, nhập định, được thọ ký, đủ tám tướng thành đạo. Thấy mười phương Phật v.v…

Bồ-tát tu hành tinh tấn, đến khi tương ưng, các quả tướng hiển hiện trong khi ngủ mộng. Quả báo đời sau đã thấy trong mộng ngày nay. Tiến thêm suy xét : Quá khứ đã như khói hết đèn tắt thì khác chi mộng ? Hiện tại sát na sát na chẳng trụ. Vị lai cũng thế. Vậy thì những sự việc phát tâm, tu hành, chứng quả, độ sanh, Niết-bàn, v.v… ở thế gian này chẳng phải mộng sao ? Ba đời 10 phương vạn pháp chi chi không phải mộng ? Không gian thời gian của cảnh mộng là cái gì ? Ai đang nằm mộng ?

Đầu kinh Phật dùng bạch hào tướng quang để chỉ bày việc thủy chung thành Phật không lìa đương niệm hiện tiền. Chính cái thấy nghe hay biết Phổ-quang-minh của chúng ta hiện tại là Phật tri kiến.

Tới nay đại chúng đã nghe ba vòng thuyết pháp, đã đích mắt thấy Phật Đa Bảo từ xa xưa ngàn kiếp còn sống, phân thân Thích Ca ở khắp mười phương. Quan niệm sanh diệt đã tan. Kiến thức gần xa đã tắt. Phật tri kiến đã được khai thị. Ai nấy tự thấy thủy chung tu hành thành Phật, ức kiếp trường cửu, ở ngay đương niệm hiện tiền. Sanh tử Niết-bàn rõ ràng là giấc mộng trong đêm tối vô minh. Ý khiến người trì kinh quán các pháp bất khả đắc, trực nhận tự tánh Phổ-quang-minh, tự tin tâm mình là Phật, sẽ thâm chứng thật tướng tam muội. Tu hành thành Phật, thời gian lâu xa vô lượng kiếp. Ra vào sanh tử khắp pháp giới để cứu vớt muôn loài, chung quy chỉ một giấc mộng ! Việc lạ lùng cổ kim một mé, co duỗi đồng thời của kinh Hoa Nghiêm, đã khiến các Thánh nhị thừa như đui như điếc. Nay lại được tỏ rõ nơi đây. Dùng vài lời nói để tỏ bày việc vô tận. Đem giấc mộng để hiển thị thường trụ diệu minh, bất động chu viên, diệu chân như tánh. Nếu chẳng phải biện tài nhiệm mầu của Phật, ai có thể diễn bày được cái không thể nghĩ bàn.

Phẩm 15 : TÒNG ĐỊA DŨNG XUẤT

Đoạn 1 : Phẩm này hiển rõ giáo hóa vô thượng. Địa : Phật quả địa, giác địa, nhất thừa thật tướng. Căn trần thức nếu khế hợp với nhất thừa thật tướng tức đều ứng niệm hóa thành viên minh diệu trí.

Bồ-tát mười phương xin thọ trì Diệu Pháp Liên Hoa ở Ta Bà. Như Lai từ chối. Vì người cõi nào hữu duyên với cõi nấy. Đứng mặt thâm mật tướng mà nói, tất cả Phật pháp đều tự tánh đắc. Sáu thức tâm đầy phiền não, một khi ngộ bản tâm liền thành diệu trí. Cho nên cần tự tu tự chứng. Hướng ngoại hy vọng là điều Như Lai chẳng vui lòng. Đoạn 2 : Từ đất vọt lên hiển Tích diệu, để trừ cái thấy chấp Tích của Nhị thừa. Minh tỏ Pháp-thân thường trụ, hiển Bổn và Tích đều diệu.

Sáu vạn Bồ-tát, con số nêu biểu 6 thức thành trí nên hằng sa tánh đức hiện tiền. Thông được tông tự tánh thì diệu dụng vô cùng. Nương sáu thức phân biệt cảnh ngoài sẽ lạc về danh ngôn phân biệt, chẳng phải diệu trì kinh. Người học đinh ninh phải nhớ : Không thể trông cậy bên ngoài. Ba ngàn quốc độ chấn động các Bồ-tát từ đất vọt lên. Đất vốn là nhất chân pháp giới. Vì vô minh hoặc-kết nên tánh giác ẩn. Nay Như Lai pháp âm đốn phá vô minh nên diệu ngộ tâm thanh tịnh. Diệu dụng vô biên như thế, rõ ràng chẳng phải trì kinh bằng văn tự.

Các Bồ-tát đều ở dưới cõi Ta Bà, cõi đó trụ giữa hư không. Các ngài nghe âm thanh của Phật Thích Ca nên từ dưới mà đến : Thế giới nương vào pháp tánh không. Thủy giác có công, bổn giác mới hiển.

Đoạn 3 : Các Bồ-tát đến hư khôn g hướng về hai Thế Tôn : Xứng tánh trì kinh, diệu khế

Pháp-thân.

50 tiểu kiếp coi như nửa ngày : Số lượng thời gian là cảnh giới bất tư nghì. Loài nào có thời gian của loài nấy. Ngắn dài chỉ tương đối mà thôi, không có sự thật. Thấy sanh diệt đã trừ thì co duỗi đồng thời.

Phật đông, lễ nhiều, nhiễu quanh tán thán, nếu tính theo loài người thì phải 50 tiểu kiếp.

Đại kinh nói : “Nhất niệm phổ quán vô lượng kiếp, vô khứ, vô lai, cũng vô trụ”. Cũng nói :

“Mười đời cổ kim thủy chung không lìa đương niệm”. Rõ ràng không có tướng lâu mau của kiến chấp sanh diệt.

Bốn chúng nhờ sức thần của Phật thấy các Bồ-tát biến mãn hư không. Vô biên cõi tự tha không ngăn cách một đầu lông. Vô tác diệu lực của pháp giới tánh không, chẳng phải tam thừa thấy được. Đây là nhờ thần lực của Phật mới thấy. Đoạn 4 : Bốn thượng thủ đều tên Hạnh. Trì kinh muốn xứng bổn hoài của Như Lai, bốn hạnh an lạc phải thành tựu đến nơi đến chốn, xứng tánh mà thành hạnh.

Đoạn 5 : Chúng sanh đời đời thọ giáo hóa nên pháp duyên đã chín. Cúng dường nhiều Phật thì phước đức đã dày. Duyên nhân từ đức Đại Thông xưa kia cho nên nay một phen thấy Thích Tôn, nghe pháp liền nhập Phật tuệ. Đây là bậc thượng căn lợi trí. Trung hạ căn, đã tu tập tiểu thừa, nay nghe kinh cũng vào Phật tuệ. Người chưa gieo giống Phật cần trì kinh để kết duyên về tương lai.

Nên biết Phật giáo hóa chúng sanh, đầu mối ở hữu duyên. Vì thế Như Lai thiết tha cầu người giao phó. Ai có thể diệu khế Phật tâm, thâm thể Phật hạnh, con người châu báu này rất khó tìm.

Đoạn 6 : Việc của tánh đức, tâm thức phân biệt không thể biết nên Di Lặc cùng đại chúng đều nghi. Pháp của mật tông Đại Nhật Như Lai, pháp của Tỳ Lư Giá Na Phật, Diệu Pháp Liên Hoa, đều là Phật quả pháp môn. Duy Phật năng chứng năng thuyết. Phật hứa khai thị cho Di Lặc nhưng căn dặn : “Ngươi phải ra sức tin, trụ vững nơi nhẫn thiện. Mới có thể nghe điều từ xưa chưa từng nghe là Như Lai trí tuệ mà không nghi ngờ sợ hãi ăn năn”. Tự mình không tin thì đương nhiên trở ngại người khác tin, thành tội phá pháp nên Đại Từ phải thưa thỉnh. Các đoạn dưới văn kinh đã rõ nghĩa.

Phẩm 16 : NHƯ LAI THỌ LƯỢNG

Thế Tôn tự nói thọ lượng, hiển diệu của Tích và Bổn, phá cái thấy sanh diệt, hiển Pháp-thân thường trụ, tùy duyên phổ ứng, ẩn hiển vô ngại.

Người tu hành không thấu được Pháp-thân, chẳng phải chân ngộ. Tơ hào tình niệm chưa quên, còn thuộc về tri kiến chúng sanh. Phẩm Bảo Tháp đã nhờ Đa Bảo Như Lai khải mở cảnh giới Pháp-thân. Nhưng đại chúng chỉ tin Đa Bảo, chẳng biết Thích Ca thường trụ. Chỉ biết Phật nói pháp ở Lộc Uyển, chẳng biết Phật Pháp-thân. Lại nghe Phật sắp Niết-bàn, càng cố chấp cái tâm sanh diệt.

Dầu được thọ ký, cũng chỉ là tin lời nói của Phật. Chưa thấy Phật tâm nên quả Bồ-đề còn xa. Chẳng phải chân ngộ chân tu, làm sao đáp ứng bổn hoài Như Lai ? Dù nhiều phương tiện khai thị, chỗ hiểu biết vẫn còn hời hợt. Nay Phật lấy thí dụ Thầy thuốc, minh tỏ diệt mà không diệt. Các Thanh-văn trực ngộ Pháp-thân thường trụ, mới có chân nhân thành Phật. Đạt Bổn thì tình vong, biết Bổn là chân tri kiến lực. Nên biết chư Phật vốn chẳng Niết-bàn, chúng sanh vốn không sanh tử. Bình đẳng pháp giới, thật tướng diệu pháp tỏ lộ nơi đây. Tam thừa hành nhân thấy biết việc này mới gọi là ngộ Phật tri kiến.

Ba thân, thể thẩm sâu, dụng rộng lớn :

1- Pháp-thân Như Lai tức chư pháp như nghĩa (nghĩa Như của các pháp). “Nhược kiến chư tướng phi tướng tức kiến Như Lai”.

2- Báo thân : Thủy giác bổn giác không hai, rốt

ráo viên mãn thường trụ (tự thọ dụng thân).

3- Hóa thân : Theo cơ duyên chúng sanh mà thị hiện có sanh có diệt. Thệ nguyện vô tận, thị hiện cũng vô tận.

Chưa đạt Pháp-thân, chưa phải chân ngộ. Còn thuộc về tri kiến chúng sanh. Những phẩm trên tuy đã nêu sự để hiển thật tướng, đôi khi phác tỏ lý chân thường, nhưng tới phẩm này Thế Tôn mới minh bạch bày hết sự thật.

Phẩm 17 : PHÂN BIỆT CÔNG ĐỨC

Nghe Phật nói thọ lượng dài xa, ngộ Pháp-thân thường trụ. Ba lần biến Tịnh-độ, đã rõ tam giới duy tâm. Tịnh-độ thật ra không lìa đương xứ mà chúng sanh thấy cháy rụi. Đây là biệt nghiệp vọng kiến. Do ác nghiệp chiêu vời, chúng sanh tự thấy cõi Ta Bà uế độ. Tin hiểu sâu là chân nhân để khế hợp Như Lai thường trụ chân quả. Đến đây sanh diệt tình vong, tịnh uế đều hết, mới là chân thật trì kinh. Nên biết trì kinh cốt ở diệu ngộ. Vượt tất cả Hữu mới có công đức. – Vô sanh nhẫn : Tu an lạc hạnh, trụ ở nhẫn nhục. Nay nghe thọ lượng, Pháp-thân thường trụ, rõ biết không sanh diệt, nhẫn hạnh thành tựu. Trong pháp giới nhất niệm nhân tâm, liền cai quả hải. Nghe thọ lượng, diệu ngộ Pháp- thân.

Chúng sanh có chánh nhân Phật tánh, mượn duyên nhân ngộ nhập tức gọi là Phật. Kinh này không nói thứ lớp ngôi vị tu hành đoạn hoặc. Chỉ lấy ngộ Phật tri kiến làm gốc. Nhân cai quả hải, quả triệt nguồn nhân. Ngôi vị từ đầu đến cuối toàn ở tâm nhân. Nay chỉ còn phải vâng tu bốn hạnh mà thẳng lên ngôi Phật.

Từ phẩm Tín Giải thẳng đến phẩm Hiện Bảo Tháp là từ tin mà hiểu. Từ phẩm Đề Bà đến đây là từ hạnh mà ngộ. Tin hiểu thật sâu mới triệt ngộ Pháp-thân.

Trên minh tỏ lợi ích của phẩm Thọ Lượng, sau nói rõ lợi ích toàn kinh. Chỉ có thể tùy hỷ đã là tướng tin hiểu sâu chắc. Huống chi đọc tụng thọ trì há chẳng phải là đầu đội Như Lai sao ? Vì kinh này là Pháp-thân, tức là toàn thân thật thể của Như Lai. Kinh này là nhất thể Tam-bảo nên trì kinh tức là cúng dường Tam-bảo. Như Lai Thọ Lượng nói về Pháp-thân nên kẻ nghe được chứng rất đông, lợi ích rất nhiều.

I- Tại hội vi trần số Bồ-tát chứng Địa 10, cũng số ấy thành đạo. Vi trần số chúng sanh phát tâm Bồ-đề.

II- Hậu thế : Tín Giải : Một niệm cầu Vô-thượng Bồ-đề còn hơn tu 5 ba-la-mật trong 80 muôn ức na-do-tha kiếp. Đầu đội kinh điển này, nguyện ta đời vị lai sống lâu độ chúng sanh như

Thế Tôn ngày nay. Giải trì :

1/- Quyết định Phật trí.

2/- Tin hiểu sâu chắc.

a. Thấy Tam-bảo ở Kỳ Xà Quật, thấy Tịnh-độ ở Ta Bà.

b. Nghe kinh tùy hỷ là kẻ đầu đội Như Lai. 3/- Thọ trì kinh là đã dựng chùa, xây tháp, cất Tăng phòng.

4/- Vừa thọ trì vừa tu lục độ : Công đức như hư không.

5/- Thọ trì + lục độ + giảng nói : Chỗ người này ngồi hay đi đứng nên xây tháp cho thiên hạ cúng dường như tháp Phật.

Phẩm 18 : TÙY HỶ CÔNG ĐỨC

Cùng cực hiển lợi ích của pháp môn, khiến nhị thừa tâm kiên cố vui nguyện. Di Lặc thỉnh hỏi công đức của người ngẫu nhiên tạm thời tùy hỷ.

Công đức tài thí vô cùng + công đức bá thí tiểu pháp cũng vô cùng mà không bằng công đức tùy hỷ đại pháp của người thứ 50.

Chia tòa ngồi cho một người nghe kinh này cảm quả báo được chỗ ngồi của vua Đế Thích.

Phẩm 19 : PHÁP SƯ CÔNG ĐỨC

Chủng tử Phật tánh cần mượn duyên huân, khiến cho tuệ mạng không đoạn. Nên Pháp sư công đức tối thắng không thể nghĩ bàn.

Thân thường cha mẹ sanh ra, do trì kinh được quả báo sáu căn thanh tịnh. Thanh tịnh là không bị chướng ngại. Sáu căn chất thịt, cách ngại chẳng thông, lại hay vướng nhiễm sáu trần. Tri kiến chúng sanh vốn là nhất chân pháp giới. Vô biên sát cảnh, mười đời cổ kim, viên minh tâm thể đâu chẳng đỗng chiếu, tơ hào không sót, cùng mười phương Phật đồng thể không hai. Chỉ do một niệm vô minh vọng động, che chướng diệu minh, cảm kết thành bốn đại ủng trệ, khiến bị lưu ngại. Đến nỗi thấy chẳng vượt sắc, nghe chẳng khỏi thanh, thành tri kiến chúng sanh. Nay người trì kinh đốn ngộ bổn viên chân tâm. Kinh nói : “Một người phát tâm quy nguyên, mười phương hư không thảy đều tiêu vẫn. Huống chi quốc độ trong hư không, sao chẳng bị chấn liệt ?”. Thế thì trần tiêu giác tịnh, mười phương thế giới viên minh đỗng chiếu. Thanh tịnh nghĩa là sáu căn tiêu phục, tên khác của chữ Không. Lại theo Quán Âm nhĩ căn viên thông, sanh diệt đã diệt, tịch diệt hiện tiền. Trên hợp mười phương chư Phật đồng một từ lực, dưới cùng sáu đạo chúng sanh đồng một bi ngưỡng. Rõ ràng ngay sáu căn thanh tịnh mà được. Thủ Lăng Nghiêm nói : “A Na Luật Đà không mắt mà thấy. Rồng Bạt Nan Đà không tai mà nghe. Ca Diếp viên minh liễu tri chẳng nhân tâm niệm”. Đều là nhục thân của cha mẹ sanh ra.

Người trì kinh cảm được chư Phật hướng về thuyết pháp. Đây là Pháp-thân chư Phật ở ngay tánh ta, tánh ta cùng Như Lai hợp. Chư Phật thường nhớ, thủ hộ và nói pháp âm thâm diệu bởi vì chính ta diệu khế Pháp-thân.

Bốn an lạc hạnh là ban sơ diệu ngộ. Tới Thọ Lượng là cùng cực diệu ngộ. Nay sáu căn thanh tịnh là thành công diệu ngộ. Kinh Lăng Nghiêm nói thức ấm tận như bình lưu ly thanh tịnh trong có vầng trăng sáng. Ý hiển sáu căn dung thông viên chiếu pháp giới. Thế là vĩnh tận quả báo trói buộc. Diệu ngộ khai phát ở ngay nhục thân. Nên biết trì kinh, diệu ngộ đầu mối ở chỗ tận phá thức tâm. Phân biệt tình vong nên mỗi mỗi viên minh thanh tịnh thật tướng, pháp nhĩ như thế.

Thiên Thai Trí Giả đại sư diệu ngộ Pháp Hoa tam muội, thân thấy hội Linh Sơn nghiễm nhiên chưa tan, đâu chẳng phải là một bằng cớ nhãn căn thanh tịnh sao ?

Phẩm 20 : THƯỜNG BẤT KHINH

Đoạn 1 : Nói sơ lược công đức trì kinh và tội báo hủy kinh. Đoạn 2 : Phật Thầy là Oai Âm Vương. Muốn diệu trì kinh phải có đại thế lực của nhẫn nhục. Bồ-tát trụ tịch diệt nhẫn, dùng bình đẳng đại bi giáo hóa. Chúng sanh nghe tiếng tự cảm phục. Đoạn 3 : Hạnh kiên trì, lấy bình đẳng Phật tuệ giáo hóa. Gặp nhiều hủy nhục, tuyệt không một niệm chán mỏi. Đây là gương mẫu khuyến tiến đời mạt thế. Diệu Pháp ngộ được là khó, đã ngộ mà giữ được lại càng khó. Hoằng truyền kinh trong đời ác là khó trong các khó. Thâm tâm Thế Tôn thầm lo nên tha thiết đinh ninh căn dặn.

Đoạn 4 : Thường Bất Khinh đem Phật tánh khắp thọ ký bốn chúng. Tăng thượng mạn đều chuyển tà tâm thành chánh tín. Thường Bất Khinh được sáu căn thanh tịnh. Thế là tự lợi lợi tha hai hạnh đầy đủ. Thường Bất Khinh y theo Phật tánh, khắp quán bốn chúng, lễ bái tán thán, bảo họ rằng “nếu xứng hạnh Bồ-tát đạo sẽ được thành Phật”.

Đoạn 5 : Kinh này chuyên hiển đầy đủ Như Lai Pháp-thân và chủng tử Phật tánh. Y Phật tánh, quán Pháp-thân ở khắp thân đại chúng… Ngộ được như thế là chân trì kinh. Như Lai tự tỏ bày bổn sự tiền thân để làm gương cho đại chúng. Chửi mắng không giận, đánh ném không oán, vẫn cao tiếng thọ ký, nguyện cho người thành Phật. Trong tâm tịch diệt, ngoài hiện tướng an nhẫn. Vô ngã không thoái. Bốn chúng xiển đề rốt cuộc khởi tín căn. Nếu không thế thì làm sao giáo hóa bọn cường bạo.

Đoạn 6 : Bốn chúng sân giận ngài Bất Khinh cảm khổ ngàn kiếp địa ngục. Tội hết, trở lại gặp Bất Khinh giáo hóa thành Phật. Như thế nghe mà không tin vẫn gieo nhân Phật chủng. Đại chúng trong hội ngày nay tức là những người ngày xưa báng pháp. Vậy thì những người báng hủy đâu không được đại lợi ích.

Đoạn 7 : Ý Phật thâm sâu vi diệu. Nhị thừa không nghe kinh này, tuyệt không có phần thành Phật. Pháp do người hoằng dương. Tuệ mạng Phật không đoạn tuyệt, quan trọng là ở người trì kinh. Đời ác, người không khéo trì, thiên hạ sanh báng, chịu tổn hại. Gặp được một người có khả năng trì kinh phải kính như Phật. Vì “nhân tồn chánh cử” (người còn thì khuôn phép được nêu cao. Chính con người xây dựng khuôn phép).

Thường Bất Khinh chẳng chuyên tụng kinh, chỉ lễ bái bốn chúng, đem chủng tử Phật tánh khắp thọ ký. Năng chuyển tà tâm kia, giáo hóa sự hung bạo kia, khiến sanh chánh tín, gieo nhân thành Phật. Như thế mới xứng bổn hoài Như Lai xuất thế.

Quán nghĩa sâu xa, lời nói xảo diệu, chẳng những 40 năm về trước là phương tiện mà ngay chính hội Pháp Hoa vẫn là phương tiện, đặc biệt vì việc này. Con đường tiệm tu nhỏ nhiệm thâm sâu đến thế. Chỗ cùng cực ấy đâu phải thường tình xem thấy, đo lường được sao ? Người học không lo khế Phật tâm, chỉ dùng văn tự và cái tâm suy nghĩ, ấy là cô phụ lòng từ thâm sâu của Như

Lai.

Phẩm 21 : NHƯ LAI THẦN LỰC

Khai thị đến đây, hiển lý đã cực, diệu ngộ đã viên, Phật đem hết thần lực để ấn chứng. Từ phẩm này trở về trước là nhân tu chân thật để tin hiểu. Tâm nhân đã thật, quyết định sẽ được chân quả. Phẩm Chúc Lũy hiển rõ chúng Địa Dũng mới là những người con có thể nối gia nghiệp.

Phẩm Chúc Lũy không phải là phần kết luận lưu thông kinh Pháp Hoa. Đây mới xong hai phần tín và giải. Năm phẩm sau nói về hạnh tu và chứng quả để trọn vẹn nhập Phật tri kiến, tròn đủ chương trình thuyết pháp của Như Lai.

Thần lực là vô tác diệu lực của pháp giới. Tất cả chân lông phóng vô lượng quang soi khắp mười phương. Chân lông rất nhỏ (chánh báo). Thế giới quá rộng (y báo). Trí quang sung mãn hiển nơi nơi đều là chỗ thuyết pháp. Thích Ca cùng các phân thân phóng quang hiển Phật Phật đạo đồng. Thiệt căn tận cùng thời gian, biến khắp không gian, mười phương ba đời thần lực sung mãn. Vì pháp âm xứng chân pháp giới. Chúng sanh nghe rồi được thức tỉnh, đốn phá vô minh. Mười phương tám bộ chúng sanh nhân thần lực nhiếp thọ, khai Phật tri kiến. Nhờ quang minh soi chiếu xa thấy thế giới Ta Bà, vô lượng phân thân Phật ở khắp hư không, thấy đức Thích Ca, đức Đa Bảo cùng vô biên pháp hội. Một ngàn năm về sau, Trí Giả Đại sư, tụng kinh Pháp Hoa, thấy hội Linh Sơn tức là thấy cảnh giới này.

Thần lực chư Phật tuy rộng lớn nhưng vẫn chưa nêu hết cái lượng của pháp giới. Kinh này là pháp sở đắc ở đạo tràng, Như Lai đã chứng. Công

đức rộng lớn nên cần phát nguyện đem hết kiên cố

lực để thọ trì.

Phẩm 22 : CHÚC LŨY

Khai thị hiển lý đã viên, đương cơ ngộ tâm đã triệt, tín giải đã sâu, chân nhân thành Phật đã đủ vì chỗ tín giải đã trọn vẹn. Bổn hoài Như Lai xuất thế đã mãn.

Trước khi ủy phó gia nghiệp, Như Lai xoa đỉnh an ủi dụ dẫn, tỏ tâm từ mẫn khiến mừng tin. Ba lần xoa đầu, ba lần tha thiết dặn đi dặn lại : “Vô-thượng Bồ-đề là pháp rất khó được. Lịch kiếp cần khổ, khắp tam thiên thế giới, không một chỗ nhỏ bằng hạt cải không phải là nơi Bồ-tát vì pháp xả thân”. Như Trưởng giả cần cho con biết những gian nan khi gây dựng sự nghiệp. Phó chúc cho Bồ-tát chẳng những trì giữ Diệu Pháp mà còn phải lưu bố cho tất cả chúng sanh. Vì thế chúc lũy là việc quan trọng.

Dạy các Bồ-tát đời vị lai, phàm có ai tin trí tuệ Phật, phải vì nói kinh này. Với người chưa đủ tín lực, phải đem các pháp khác chỉ dạy dần dần đi đến tín thọ khiến được lợi ích vui mừng.

Đầu kinh Thu Tử cảm ngộ ân Phật, cho rằng trần kiếp thân làm giường ngồi, đi khắp tam thiên thế giới, rốt ráo vẫn không thể báo ân Phật. Nay Phật dạy : Chỉ cần hoằng tuyên kinh này tức là biết ơn đền ơn.

Khiến phân thân chư Phật trở về bổn độ mà còn lưu giữ Đa Bảo : Ngộ Pháp-thân là mới nhận ra thể-tánh. Cần phải có công phu để sống và sử dụng Pháp-thân.

Người thọ chúc chỉ là người được ấn chứng cái tâm. Muốn chứng thật quả, nhập Phật tri kiến, cốt yếu ở công hạnh nên có phẩm sau.

Phẩm 23 : DƯỢC VƯƠNG BỒ-TÁT

BỔN SỰ

Đoạn 1 : Dược : Thuốc chữa bệnh trị tật. Vương : Oai đức tự tại. Bồ-tát nguyện đem thân tâm làm cây thuốc. Ai nghe tiếng, thấy hình, quy y đều được sạch hết cố tật vô minh. Đầy đủ bổn nguyện gọi là Dược Vương (thuốc chúa).

Đoạn 3 : Lăng Già minh tỏ Bồ-tát dùng lực Chỉ Quán, phá hai chấp ngã pháp câu sanh, thật chứng chân lý. Từ Nhị Địa đến Thất Địa đốn xả tàng thức nhập Bát Địa. Được Hiện-nhất-thiết-sắc-thân tam muội cũng gọi là nhạo ý sanh thân. Đây là bằng cớ thật chứng. – Tam muội nhạo : Nhập định thì có, xuất định thì không.

– Đoạn ngã chấp câu sanh, làn sóng thức 7 không sanh, chân như viên minh khắp chiếu. Tất cả các thứ hình sắc đều hiện trong tâm.

– Tam muội : Chánh định cũng gọi là chánh thọ (tâm thể viên dung chẳng thọ một trần). Pháp-thân nhất chân thường trụ viên mãn pháp giới. Ai chứng được liền biết tất cả núi sông, hữu tình vô tình, không một thứ nào chẳng do Pháp-thân hiện ra. Được vậy không còn chấp ngã nhân vì tất cả chúng sanh thế giới đều là tự thân. Như thế gọi là được “Hiện-nhất-thiết-sắc-thân tam muội”.

Đoạn 5 + 6 : Thế Tôn còn ở đời ư ? : Chưa quên chấp Phật.

Hỷ Kiến đốt tay nêu biểu phá pháp chấp câu sanh. Đốt thân chưa đủ vì chỗ chứng chưa tới cùng cực. Không đồng Tiểu-thừa, được chút ít đã hài lòng. Nay đốt tay, ý hiển hai chấp ngã pháp câu sanh tận phá, mới là thật chứng. Tám vạn bốn ngàn phiền não đều tịch diệt vì thức thứ bảy chấp trì căn cảnh các pháp, đã quy tịch diệt.

– Ngài Hỷ Kiến thề xong thì hai tay bình phục như cũ : Chỉ phá chấp, không phá pháp. Đoạn 7 và 8 : Bố thí nội tài quý hơn ngoại tài. Trì kinh Pháp Hoa còn quý hơn vạn bội. Bởi vì phước báo bao nhiêu rồi cũng hết. Chỉ quay về sống với Phật tri kiến vô sanh bất diệt mới viên mãn cứu cánh. Lời Phật nói rõ ràng, đâu có chủ yếu ở sự đốt thân. Có người y theo Bồ-tát giới đốt mấy ngón tay cúng Phật mà trong đời sống vẫn bo bo ích kỷ. Hành sự mà không tỏ lý, khiến Phật pháp suy vi, bởi vì người tu đi giật lùi mà vẫn tưởng mình tiến bước. Tổ giảng : “Bồ-tát Dược Vương đốt thân nêu biểu xả chấp ngã. Bồ-tát đốt tay, sau lời nguyện, hai tay trở về bình phục, nêu biểu chỉ phá chấp chớ không phá pháp”. Vậy thì cũng chỉ nên phá chấp ngã chớ không nên chủ trương phá thân.

– Dược Vương đời đời xả thân vì đạo : Coi nhẹ thân bốn đại để phụng sự Tam-bảo, siêng năng tu hành. Hằng quên mình vì người, xả mạng không tiếc để làm những việc thiết thật lợi ích.

Đây là đời sống đẹp, đầy những công hạnh thơm tươi rực rỡ trang nghiêm nên Phật phó chúc

phẩm này cho Ngài Tú Vương Hoa hộ trì truyền

bá. (Tú : Tốt tươi. Vương Hoa : Hoa chúa). Đoạn 10 : Tây phương Cực Lạc thế giới từ hoa sen hóa sanh : Tâm tịnh thì độ tịnh, đó là yếu chỉ của tông Tịnh-độ. Tham dục, sân giận, ngu si, kiêu mạn, tật đố là bệnh nặng của phái nữ. Nay tụng đọc phẩm này là đã biết tùy hỷ công đức xả ngã chấp, một ngày kia đốn đoạn phiền não, thân tâm thanh tịnh, thì vãng sanh Tịnh-độ là lẽ đương nhiên.

Đoạn 12 : Đa Bảo tới pháp hội để chứng minh kinh này. Nay có người nối tiếp tuệ mạng nên vui mừng tán thán.

Phẩm 24 : DIỆU ÂM BỒ-TÁT

Từ Địa 8 lên Địa 9 cho tới Đẳng-giác, phát chân như dụng, được Như Huyễn Tam-muội, vô tư phân thân tùy loại gọi là giác pháp tự tánh, tánh ý sanh thân.

Thuyết pháp rộng độ muôn loài nên hiệu là

Diệu Âm.

Đoạn 1 : Nhục kế đỉnh tướng (vô kiến đảnh

tướng) là đệ nhất trong các đại nhân tướng. Từ

đây phóng quang nêu biểu vô thượng quả pháp.

Đầu kinh phóng quang giữa chặng mày. Ý muốn hành giả liễu tỏ quang thể, lấy đây làm nhân tu để nhập Phật tri kiến. Nay cả hai chỗ đều phóng quang vì hai chấp đã phá, diệu hạnh đã viên, nhân đã khế quả. Ban đầu chiếu phương Đông 18 ngàn thế giới. Nay chiếu 800 vạn ức na do tha hằng hà sa thế giới. Đây cũng mới là một góc của pháp giới vô biên. Pháp giới tuy vô biên vẫn không lìa căn trần động loạn của chúng sanh. Đoạn 3 : Lực tam muội hóa 84 ngàn hoa sen báu : Vô tác diệu lực.

Kinh Hoa Nghiêm lấy trí lập thể. Phẩm Nhập Pháp Giới, Thiện Tài ban sơ được Văn Thù dạy tham học tri thức. Sau cùng Văn Thù ở xa, duỗi tay phải tới xoa đỉnh đầu Thiện Tài, nêu biểu trí mãn chẳng khác sơ tâm. Kinh này cũng dùng Trí lập thể, ban đầu phóng một luồng hào quang bày thật tướng cảnh. Văn Thù giải thích. Nay nhập Phật tri kiến cũng nhân Văn Thù phát huy. Hai Kinh chỉ thú đã đồng nên sự nêu biểu cũng đồng.

Đa Bảo vời Diệu Âm đến chính hiển Đẳng Giác nhập diệu, phải nhờ Pháp-thân giúp tiếp.

Chẳng phải việc thừa đương của Phật hóa môn.

Từ đây đến hết hội không nói tới đức Đa Bảo. Vì người trì kinh đã lìa nghiệp thức, diệu khế Pháp-thân, hòa đồng quả hải, không còn hai tướng. Ở THỊ và NGỘ mới thấy, NHẬP thì không thấy. Đoạn 4 : Diệu Âm gặp Văn Thù : 2 trí thầm hợp là nhập Phật tri kiến.

Đoạn 6 : Bồ-tát tiến lên Thập Địa, tùy tâm tha hồ biến hóa nên nói tùy ý nhập hết thảy đại chúng ở trong Phật sát. Nhập Phật tri kiến, tự nhiên có nghiệp dụng bất tư nghì như vậy. Đoạn 7 : Diệu Âm đến đi đều nương vô tác diệu lực. Diệu Âm ở cõi Tịnh Quang trang nghiêm, qua cõi Ta Bà làm Phật sự. Song lại trở về cõi mình. Những nước đi qua đều chấn động. Quán Thế Âm hoàn toàn lấy pháp giới làm thân nên không nói tới chuyện qua lại đến đi. Chúng sanh nào niệm danh hiệu Ngài tức là quay về với Ngài, thì ngay tại chỗ được cảm ứng.