Vô Thường

HIV.

- Nhưng nếu em không nằm viện thì phải làm sao?

- Em cũng không biết nữa.

Nhìn cơ thể bệnh nhân chi chít những hình xăm, mái tóc nhuộm vàng khè... sao mà khác quá với cách bệnh nhân trả lời.

- Em chỉ nghĩ mình đau đến đây để bác sĩ cấp cứu...

Mình lại thở dài, dù tiếng thở dài chẳng làm đêm ngắn lại. Phần lớn những người sa ngã và lầm lạc thường được lớn lên trong gia đình không có hạnh phúc, cha mẹ li dị, hay nghiện rượu, cờ bạc và thuốc lá. Có bao giờ mỗi bước chân đi, mỗi quyết định trong cuộc đời, chúng ta đều cẩn trọng?

Sinh con rất dễ, nhưng nuôi dưỡng con lại rất khó! Khó vô cùng.

Hai giờ sáng.

Một thanh niên say rượu đến để may những vết thương vùng mặt và lưng do bị chém. Khi điều dưỡng hỏi phần hành chính, thì anh ta nạt nộ đập bàn: Sao không khâu liền đi, cứ hỏi mấy cái vớ vẩn làm gì?

- Muốn khâu thì phải làm hồ sơ khai tên tuổi bị đánh ở đâu chứ, rồi còn phải kí tên yêu cầu khâu nữa.

- Tao đ* khai. Bây giờ tao hỏi tụi mày có khâu không thì bảo? Tụi mày có tin tao chém tụi mày bây giờ không?

Mấy anh bảo vệ nghe ồn ào, báo ngay cho công an. Và thanh niên say rượu vừa thấy bóng công an lập tức bỏ chạy. Mới đó còn hùng hổ đòi đâm đòi chém...

Thật, những người có xu hướng hung bạo và dễ kích động thường là những người sống trong sự sợ hãi và yếu đuối.

Vì sao khi đi trên phố mấy thanh niên trẻ hay nẹt bô rồ ga? Vì sao giữa đám đông mấy người trung niên kia ăn bận diêm dúa trang điểm cầu kì?

Bởi vì trong sâu thẳm họ khát khao được chú ý, khát khao được công nhận... nhưng họ chẳng có gì đặc biệt, buộc họ phải hành động như thế. Họ lạc loài!

Ba giờ sáng Một người đàn ông 50 tuổi được đưa vào cấp cứu vì đau đớn vùng hạ sườn phải. Ông ta la hét inh ỏi:

- Bác sĩ đâu rồi? Tụi bây chết hết rồi hả? Tao vào bệnh viện cả tiếng rồi mà chẳng thấy tụi bây đâu...

- Bác sĩ đây, anh mới vào mà, y tá còn chưa kịp lấy dấu hiệu sinh tồn...

Người nhà vội trấn an bệnh nhân và quay qua nói với mình: Bác sĩ thông cảm, tại ảnh bệnh ung thư đường mật di căn gan, di căn hạch giai đoạn cuối rồi nên đau đớn và hay la hét. Bệnh Viện C đã cho về, khuyên gia đình, bệnh nhân muốn ăn gì thì cứ cho...

Đêm dường như sâu hơn với tiếng thở dài.

Nỗi đớn đau, niềm thống khổ là có thật, nó luôn hiện diện bên trong mỗi con người. Ai cũng đau khổ, có người nhờ đau khổ mà vượt lên được chính mình, tìm ra con đường giải thoát và an lạc, nhưng cũng có người chết chìm trong đó.

Lẽ thường, khi gần đến bên kia con dốc cuộc đời, cận kề cái chết, người ta sẽ buông bỏ hết những sân si, sẽ chấp nhận và mỉm cười...

Đằng này...

Bốn giờ sáng.

Một người phụ nữ đến cấp cứu vì đau đầu ngủ không được. Trong khi mình đang viết bệnh án thì nghe bà ta kêu lên: Chú bác sĩ và cô y tá kia, mau trả điện thoại lại cho tôi.

- Bà coi lại cẩn thận đi, tụi con đâu có lấy điện thoại của bà.

- Cô nói gì? Chỉ có cô và chú bác sĩ kia lại gần tôi... Không cô thì chú kia lấy. Báo bảo vệ hay công an ngay đi.

Bệnh nhân ngồi bật dậy, khác với lúc mới vào nhăn nhó, khó chịu, mệt mỏi.

- Ôi mẹ ơi, mẹ nói cái gì kì lạ vậy? Con giữ điện thoại của mẹ đây.

Tại con đi đóng tiền tạm ứng nhập viện nên mẹ không biết.

- Vậy hả? Tao tưởng hai đứa này nó ăn cắp.

Bé Khánh vừa định lên tiếng, mình vội ngăn lại và thì thầm: Thôi bỏ đi em.

Mình nhớ một câu chuyện trong Phúc Âm, có người đến hỏi: Nếu ai đó tát vào má con thì sao? Chúa Giêsu đã trả lời: Con hãy đưa luôn má còn lại cho người ta tát. Và nếu có ai xin con cái áo khoác bên ngoài, con cũng hãy cởi luôn cái áo khoác bên trong mà cho.

Thường chúng ta chỉ đến với Thượng Đế khi đau khổ, mất mát, cầu mà không được...

Và khi chúng ta bị ức hiếp, bị bắt nạt, chúng ta mong là luật công bằng, luật nhân quả được thực thi.

Nhưng Thượng Đế luôn im lặng. Ngài dạy: Hãy tha thứ, hãy cho đi nhiều hơn.

Bởi chỉ những người yếu đuối, thiếu thốn, bị bỏ rơi... mới dùng đến bạo lực và sự cầu xin hèn mọn.

Ngài Đạt Lai Lạt Ma(1) từng nói: Lúa non đứng thẳng, lúa chín cúi đầu.

Cái Tôi của ai nhỏ bé thì tâm lượng người đó mênh mông!

Bạn đời

C

hị đưa mắt nhìn ra phía cửa sổ phòng bệnh, bầu trời thật xanh trong với những cụm mây trắng trôi bồng bềnh. Chẳng biết ai đã trồng nơi ban công này một giàn đậu biếc, để bây giờ nở hoa nhuộm tím cả hoàng hôn.

Chưa bao giờ chị thấy đất trời đẹp và yên bình đến vậy. Hay chăng khi gần đến những giây phút cuối của cuộc đời, người ta càng cảm nhận mọi thứ khác hơn?

- Anh tô môi son cho em nhé?

Chị mỉm cười với đôi môi nhợt nhạt. Căn bệnh ung thư làm chị khô gầy và xanh xao. Anh cầm cây son vừa tô vừa hát...

“Này em, ngày con gái

Môi son đừng biếng lười

Cho anh còn mãi mãi Chút mùi phấn hương bay...”

Bao lâu rồi nhỉ, chị mới được nghe giọng hát trầm ấm của anh?

Có lẽ đã lâu lắm rồi... Chị nhớ một thời anh hay hát mỗi khi chở chị trên chiếc xe đạp cũ qua những con đường vắng đầy hoa sao bay.

Rồi năm tháng qua đi, rồi tất bật mưu sinh, rồi gánh gồng nuôi ba đứa con... anh đã không còn hát cho chị nghe nữa những bài tình ca.

Và anh cũng không còn nắm thật chặt đôi bàn tay gầy guộc của chị ở những nơi đông người. Tự dưng khóe mắt chị hai dòng lệ lặng lẽ tuôn ra. - Em đừng khóc, xấu lắm! Có lẽ giây phút mà chị hạnh phúc nhất trong cuộc đời là giây phút này đây. Giây phút được nằm lặng im bên anh, được nhìn anh thật sâu, và được nghe anh hát... Được ngắm nhìn khóm hoa đậu biếc xanh thẳm ngoài kia, mơn mởn như sự sống.

Tất cả những điều còn lại mà tháng ngày qua chị cứ ngỡ có được nó là hạnh phúc, là đủ đầy... phút chốc chẳng còn ý nghĩa nữa! Chị từ từ khép đôi mắt lại... - Bác sĩ... Bác sĩ... Cấp cứu... Bác sĩ ơi... Cấp cứu...

Anh la lên hốt hoảng.

Khi mình chạy đến phòng thì chị đã trút hơi thở cuối cùng.

- Mau, đặt nội khí quản, Adrenalin tiêm mạch hai ống cho bác. Mình vừa ra y lệnh vừa đặt hai tay lên trên xương ức của chị mà xoa bóp tim. Điều dưỡng đã gắn xong dụng cụ... - Thôi, bác sĩ ơi... Ngừng đi... Đủ rồi, vợ tôi đã đau đớn lắm rồi...

Anh nói xong, ngã gập người xuống.

- Ba năm trời chống chọi với căn bệnh ung thư này. Lúc vợ tôi cắt bỏ hết tử cung và hai phần phụ là lúc vợ tôi ngỡ mình đã chết. Phụ nữ mà bác sĩ... Cô ấy sợ tôi bỏ đi, sợ tôi có người khác, không phải cô ấy nghĩ cho bản thân cô ấy đâu... Hức hức... Mà cô ấy lo cho ba đứa con...

Không ai chăm sóc... Không ai bảo ban...

- Anh đã luôn đi cùng chị ấy đến tận phút cuối cùng mà!

- Bác sĩ không hiểu hết nỗi đau của người bị ung thư và gia đình họ đã trải qua đâu. Những đêm nằm võ vàng trong bệnh viện...

Những cơn đau chết đi sống lại...

Mình ngồi lặng im nghe dòng tâm sự tuôn chảy nơi anh. Bốn mươi tuổi cho một cuộc ra đi. Nhưng biết làm sao được, cuộc sống vốn dĩ vô thường… - Dặm đường mà anh chị đã qua ấy, bên cạnh những nỗi đau xé lòng vẫn còn có những niềm hạnh phúc long lanh.

Được gặp nhau, được yêu, được sẻ chia... Đó chẳng phải là duyên là nợ hay sao?

Nếu không có những khó khăn, mất mát, bệnh tật, yếu đuối... thì làm sao chúng ta cảm nhận được tình yêu của chính mình và của người bạn đời, đúng không?

Có rất nhiều người suốt đời đi tìm kiếm tình yêu và hạnh phúc, nhưng không phải ai cũng may mắn có được.

Anh cám ơn mình xong, rồi lặng lẽ đẩy xác chị ra về.

Ngoài ban công vừa rụng một đóa hoa đậu biếc.

Mình quay sang nói khẽ với mấy em thực tập:

- Không phải bác sĩ lúc nào cũng cứu được người, em ạ. Có nhiều khi bác sĩ chỉ biết đứng nhìn bệnh nhân của mình vật vã trong đớn đau rồi chết. Sinh lão bệnh tử... vốn là quy luật của vạn vật, mà con người sống thì trùng trùng những phận, những duyên.

Sẽ rất ý nghĩa, nếu bác sĩ có thể giúp bệnh nhân của mình hiểu được điều đó và đồng hành với họ một chặng đường. Bác sĩ cũng bệnh, cũng chết như bệnh nhân.

Đâu đó vang vọng câu hát của nhạc sĩ Vũ Thành An...

“Có một lần mất mát Mới thương người đơn độc...

Có một đời khóc than Mới hiểu đời đã vàng...” *** - Cho tôi gặp bác sĩ Trực ngay đi.

- Dạ, chị muốn gặp em à? Có chuyện gì vậy?

Một phụ nữ khoảng 45 tuổi ném cuốn sổ bệnh án lên bàn, vẻ mặt căng thẳng.

- Bác sĩ điều trị cái giống gì vậy, con tôi về nằm sốt mê man, máu từ chỗ kín chảy hoài không cầm.

- Chị đợi một chút.

Người bác sĩ tên Trực vội lật cuốn sổ, thấy có ghi Bệnh nhân Nguyễn K L, 18 tuổi. Và trang trong ngay phần y lệnh đã bị xé phía trên, chỉ còn lại tên và chữ kí của mình phía dưới.

- Nó nói bác sĩ chẩn đoán bị nhiễm trùng tiểu.

Chị y tá vội gõ máy vi tính, tên tuổi bệnh nhân, trên màn hình hiện ra: Bệnh nhân đến khám vì thấy nặng vùng hạ vị và buồn nôn. Kết quả siêu âm: Có một thai sống trong lòng tử cung, khoảng mười tuần. Chuyển khám thai tại Bệnh viện X.

- Bác sĩ bảo sao? Ăn nói thì phải cẩn thận, con tôi mới có 18 tuổi, đang học lớp 11, làm sao có bầu được. Đúng là... Cái đồ lang băm... Nếu con tôi mà đưa phong bì chắc điều trị hết bệnh rồi.

- Chị phải bình tĩnh lại đã. Có khi nào chị hay phản ứng như thế, con chị không dám tâm sự và tự đi phá thai một mình rồi bị nhiễm trùng không?

- Ơ... Tôi... Không thể nào, nó còn đi học. Nó ngoan lắm.

- Em nghĩ chuyện đó cũng đâu khó lí giải. Khi người ta yêu nhau, quan hệ rồi có thai là chuyện hết sức bình thường. Chỉ có bất thường khi mà ta không chấp nhận điều đó.

- Nhưng nó còn đi học mà...

Đôi mắt người phụ nữ bắt đầu nhoè nước, khuôn mặt hằn học dữ dội lúc nãy đã hòa dịu hơn. - Đúng là... chuyện không nên xảy ra. Nhưng nghĩ kĩ lại, là lỗi do chúng ta, không biết nuôi dạy mà hướng dẫn cho con cái của mình thật kĩ. Đôi khi chúng ta tất tả việc mưu sinh mà ít khi ngồi lại tâm sự, sẻ chia với con.

- Bác sĩ, bây giờ tôi phải làm sao?

- Chị nên đưa cháu đến bệnh viện phụ sản khám lại cẩn thận để điều trị. Thay vì trách mắng thì hãy yêu thương và chăm sóc. Cuộc đời ai không lầm lỡ?

- Bác sĩ... Tôi... Tôi xấu hổ với bác sĩ và cô y tá... Tôi... Xin lỗi...

Bác sĩ Trực lặng nhìn dáng chị ấy bước ra khỏi phòng khám mà chạnh lòng.

Trong giao tiếp hằng ngày rất dễ xảy ra va chạm và xung đột, có những chuyện đáng, có những chuyện không.

Có thể chị đã sai khi chưa hiểu đầu đuôi câu chuyện đã mắng xối xả bác sĩ. Nếu bác sĩ có tức giận cũng là chuyện bình thường. Nhưng đó không phải là cách cư xử của một người hiểu biết và nhân hậu.

Và cách cư xử ấy cũng chẳng phải tỏ ra hơn người, mà đó là biểu hiện của tình thương.

Chỉ có tình thương mới hóa giải được mọi thù oán trên đời này.

Bất cứ người mẹ nào cũng thương yêu và lo lắng cho con của mình, thậm chí có thể hóa điên hay sẵn sàng lao vào biển lửa để cứu con. Bất cứ ai cũng có thể dễ dàng nổi nóng khi nghe chuyện bất bình, dễ dàng đổ lỗi cho người khác khi chuyện không như ý muốn xảy ra.

Sư ông dạy rằng: Phải lắng nghe sâu mới hiểu thấu đáo. Trách cứ và buộc tội người khác thì ai cũng làm được. Nhưng để hiểu, để tha thứ và giúp đỡ người khác... chỉ có những người trí tuệ và từ bi mới làm được.

Về đi

Ô

ng cụ nằm đó, mắt nhắm, hơi thở mệt nhọc và không còn sức để rên đau.

- Bác sĩ ơi, gắng cứu ba tôi. Tội nghiệp ổng lắm, một mình đi chạy xe cho công ty nuôi mười một anh em tôi ăn học thành tài.

- Bác sĩ ơi, kéo đến tháng Sáu được không? Tụi nhỏ ở bên Mỹ sẽ nghỉ hè, chị hai tôi dắt về gặp ông ngoại lần cuối.

- Bác sĩ ơi, chắc ba đau đớn lắm. Miếng dán Durogesic này là miếng cuối. Mai bác sĩ ghi toa thêm để tôi mua về dán cho ba đỡ đau.

Mình hết nhìn những người con rồi nhìn ông cụ. Từ đầu buổi khám bệnh đến giờ mình chưa nói được một câu nào.

Cuộc đời luôn là như thế, hội ngộ rồi chia ly...

91 tuổi, ung thư dạ dày, lao phổi cũ, suy thận, đái tháo đường, gãy cổ xương đùi... Bệnh nào cũng nặng, cũng dễ dàng đưa đến tử vong.

Biết cho thuốc gì đây ngoài Morphin giảm đau để kéo sự sống của ông cụ?

Mình thẫn thờ nhìn ra cửa sổ. Khu biệt thự Him Lam sạch đẹp và thoáng mát dù giữa trưa tháng Tư trời đổ lửa. Mình nhớ đến mấy ngày nay trên phương tiện truyền thông, người ta đang tranh cãi về “quyền được chết”, “quyền được kết thúc sự sống” . Một bên nói là nhân đạo. Một bên nói là vô nhân đạo.

Và còn đủ thứ quyền cần được “hợp pháp”, như quyền được chọn lại giới tính sau phẫu thuật chuyển giới, quyền được kết hôn đồng giới, quyền được tự do tôn giáo, quyền được tự do ngôn luận, quyền được biểu tình, quyền được nhờ mang thai hộ... Cả đời chúng ta tranh đấu không ngừng, hết cho quyền này rồi đến quyền kia, với ước mong xã hội được trật tự và ổn định. Nhưng xã hội có bao giờ trật tự và ổn định đâu, nếu lòng mỗi con người chúng ta không trật tự và ổn định trước?

Mình lại nhớ đến lời của Thiền Sư No Ajahn Chan: Sinh và tử là một, bạn không thể có cái này mà không có cái kia. Người ta buồn rầu than khóc khi ai đó mất đi và vui mừng nhảy múa khi ai đó được sinh ra. Thật khôi hài. Hãy khóc lóc khi ai đó được sinh ra, khóc cái gốc ấy, vì không có sinh thì sẽ không có tử. Thế nên, đừng buồn khi có người chết, cái khổ của họ hết rồi. Hãy buồn cho người mới sinh ra, vì họ lại đến, lại chịu khổ và chết lần nữa.

Ôi, đó là cái “biết” của Thiền Sư, còn chúng ta thì sao? Chúng ta đôi khi giống như một nô lệ.

Nô lệ bởi người khác. Nô lệ bởi bản ngã của mình. Nô lệ bởi “pháp luật” mà mình tạo nên.

Có bao giờ chúng ta đặt câu hỏi: Mình đang sống hay đang tồn tại?

Chẳng phải khi chúng ta hiểu được chính chúng ta là người duy nhất đủ thẩm quyền quyết định cho sự sống của chính mình, và sự chết của chính mình, không dựa vào ai cả, không đổ thừa ai cả... đó là khi chúng ta thật sự sống! Sống là phải hân thưởng với cuộc sống! Sống là phải tuôn chảy cùng cuộc sống! Kéo dài thêm làm gì cơ thể đang tàn hoại đớn đau? Kéo dài thêm làm gì khi những việc cơ bản nhất như thở, ăn, ngủ... đầy khó nhọc.

Chết lúc này mới nhẹ nhàng làm sao!

Ông cụ xiết chặt lấy bàn tay mình, nơi khóe mắt trào ra một dòng lệ. Dòng lệ trong veo!

Một giây nào đó mình có cảm tưởng ông nói với mình: Hãy cho tôi được kết thúc cuộc đời ở đây! Và mình đã trả lời: Khi duyên tận, tự nhiên mọi chuyện sẽ kết thúc.

Sống thanh thản, chết sẽ bình an!

- Bác sĩ!

- Hở? Hở?

- Tôi nghe người ta nói chích Hydrocortison có thể chống phù não, giảm đau, nâng huyết áp và kéo dài sự sống. Bác sĩ ra y lệnh cho ba tôi đi.

- Ông bị ung thư bao tử, đang xuất huyết mà, nếu chích thuốc đó sẽ xuất huyết nhiều hơn.

- Sao cứ rơi vào cái vòng lẩn quẩn thế này? Trời ơi!

Trên đường chạy từ quận Tân Bình về, mình khe khẽ hát chỉ đủ cho mình nghe thôi: “Bao nhiêu năm làm kiếp con người. Chợt một chiều tóc trắng như vôi. Lá úa trên cao rụng đầy. Nghe trăm năm về chết một ngày...”

“Nghe trăm năm về chết một ngày ”

và hụt hẫng?

... Làm sao không hoảng loạn “Thôi về đi, đường trần đâu có gì, tóc xanh mấy mùa... ” Về đi nhé ông!

-C

Kẻ tỉnh – Người điên

hắc chết quá, đầu va xuống đường mà.

- Máu nhiều quá.

- Nhìn cũng sang cũng đẹp mà đi đội nón bảo hiểm dỏm, đáng đời ngu. - Thôi đi mấy má, nhiều chuyện vừa vừa mấy má, gọi xe cấp cứu giùm người ta đi mấy má.

- Má giỏi má gọi đi má. Hứ, cái đồ bê đê.

- Ngu sao gọi má, gọi công an tới khai báo tùm lum, đưa vô bệnh viện bị giữ lại như là tội phạm, rồi suốt ngày bị gọi lên điều tra nếu cô ta chết đó má.

Lời qua tiếng lại, xì xào, xì xào. Khoảng ba mươi phút sau chiếc xe taxi dừng lại, vài người đàn ông xúm vào khiêng cô gái bị tai nạn giao thông lên xe. - Á, đừng khiêng nha mấy má. Á, lỡ người ta bị tổn thương cột sống khiêng như vậy sẽ gãy cổ luôn rồi sao?

- Á, thôi im đi má!

Mười lăm phút sau tại bệnh viện, lay gọi kích thích đau không đáp ứng, chụp MSCT xuất huyết ngoài màng cứng phải mổ khẩn, không có người nhà, ai đóng tiền, ai kí biên bản chịu trách nhiệm khoan sọ... Điện thoại của bệnh nhân lưu hàng ngàn tên.

- Có lẽ bệnh nhân bán hàng đa cấp, chứ bình thường lưu nhiều số để làm gì. Một cô y tá trẻ nói.

Những cô y tá còn lại gật gù.

- Hổng chừng cave, nhìn bận cái váy ngắn cũn, môi son má phấn. - Thôi, đừng có trông mặt bắt hình dong. Xem cái điện thoại cô ấy và gọi ngay đi. Vị bác sĩ cỡ bốn mấy quắc mắt ra lệnh.

- Trời ơi, điện thoại toàn tên con trai.

- Chẳng lẽ ô môi sao mà lưu toàn tên con gái?

- Ừ ha.

Lại xì xà xì xồ. Máu vẫn chảy rỉ ra từ bên tai trái bệnh nhân. - Lưu tên toàn Honney, Anh yêu 1, Anh yêu 2, biết gọi ai đây trời. - Thì gọi số nào lưu tên ba mẹ, hay nhà, hay ông xã gì đó.

- Alo? Loan hả em? Sao lâu quá không gọi? Biết anh nhớ em không?

- Dạ, dạ, tôi là nhân viên bệnh viện C, chị Loan bị tai nạn đang nằm bất tỉnh, anh có thể vô bệnh viện gấp không?

- Xin lỗi, chắc em gọi nhầm số.

Tút tút.

- Alo?

- Dạ, xin lỗi anh là gì của chị Loan?

- Xin lỗi, kiếm ai?

- Dạ, chị Loan bị tai nạn giao thông, đang...

- Tôi không có quen chị Loan nào hết.

- Bác ơi, hai số vừa gọi một số được lưu là “Ông xã” được lưu là “Honney ”. và một số

- Gọi đại số nào đó đi.

Hơn năm mươi cuộc, những cái tên Anh A, Chị B, Cô C... cũng đều là nhầm số, hay có biết nhưng không quen, có quen nhưng không phải người nhà.

“Triệu người quen, mấy người thân. Khi lìa trần mấy người đưa...”

Cuối cùng thì có một số được lưu là “Thằng Khùng” trả lời và hứa sẽ đến ngay.

Hơn một giờ sau thì Thằng Khùng đến, hắn tên Tâm làm nghề chạy xe ôm và hay chở Loan đi “tiếp khách”. Hắn cười khi mấy cô y tá nhiều chuyện hỏi về cái tên Khùng và cô gái bị tai nạn giao thông. Có lẽ hắn khùng nên mới đến đây, nên mới yêu, mới khuyên Loan thôi làm gái bao về ở với hắn, hắn nuôi.

Loan từng cười khùng khục trả lời: Ở với anh à? Ở đâu? Nhà trọ dưới gầm cầu bên quận Tám à? Cả đời em đã ở trong căn nhà tồi tàn rách nát rồi!

- Từ từ rồi mình cũng mua được nhà mà em. Nhà nhỏ thôi, ở Bình Chánh. Anh đi chạy xe ôm, em ở nhà chăn nuôi gà vịt.

- Khùng hả ông nội. Chăn nuôi gà vịt à? Em sợ ruộng vườn mới lên đây. Em sợ cực khổ mới làm gái. Không làm gái iphone đâu mà xài, nước hoa quần áo đẹp đâu mà diện?

- Bác sĩ ơi, huyết áp tụt rồi.

- Mau, adrenaline. Truyền dịch. Đã báo công an chưa?

- Anh không phải người nhà sao kí cam kết mổ được?

- Tôi... tôi... Có thể coi tôi là chồng của cổ.

- Anh khùng chứ chúng tôi đâu có khùng, đây là vấn đề pháp lý biết không?

- Biết, nhưng nếu không mổ cô ấy chết thì còn đợi gì pháp lý nữa.

- Lỡ mổ ra, cũng chết rồi ba mẹ cô ấy lên kiện tại sao chưa đồng ý đã mổ thì sao?

- Thì...

- Chết hết cả lũ hả?

*** Tại một vùng nông thôn nghèo, bà Tư vừa ngồi chặt thịt heo vừa chửi: Khốn nạn đời tôi, lấy phải thằng chồng sáng xỉn chiều say?

- Ai kêu bà lấy?

- Chẳng lẽ ở giá hả? Mới có 23, 24 mà cha mẹ nhảy cẫng lên lo ế, lo ở giá... suốt ngày bắt lấy chồng. Ngặt nỗi, thằng cha này lúc trẻ nom cũng đàng hoàng, ai ngờ...

- Cũng sướng thấy mẹ rồi, sanh bảy đứa chứ có ít gì?

- Alo? Bà là gì của chị Nguyễn Thị Loan ạ?

- Sao? Cái con mất dạy đó hả? Tôi từ nó rồi. Con với cái chửi cha mắng mẹ là dốt là nghèo, cứ thích sung sướng rồi sanh rồi đẻ rồi không lo cho ăn học đàng hoàng. Chị xem, có con nào khốn nạn vậy không? Tôi và ba nó cũng nai lưng ra làm chứ có sướng gì đâu?

- Chị ơi, tôi muốn báo cho chị...

- Thôi thôi tôi chẳng muốn nghe, nó sống hay chết kệ mẹ nó, à không, kệ cha nó, kệ thằng cha sáng say chiều xỉn hay đánh đập vợ con ấy.

- Chị...

- Tôi nói rồi, cả đời tôi chặt chém ở chợ này, chẳng sợ ai hết mà sợ con Loan, nó nói, vợ chồng tôi sống vô ý thức, không hiểu biết, chị coi, nó đòi đi học trường quốc tế tháng hai ngàn đô, đòi ở biệt thự có hồ bơi, đòi chơi đàn piano, đòi học múa ba lê như những đứa trẻ khác...

- Đứa trẻ nào mà không ganh tị hay đòi hỏi khi thấy bạn bè chung quanh hơn mình? Nhưng tôi muốn báo cho chị, Loan bị tai nạn giao thông đã chết rồi, chị lên nhận xác về. - Chết? Trời ơi, chết rồi sao? Con tôi...

Bà Tư hét toáng lên ngã vật ra sàn giữa chợ đông đúc người qua lại.

- Chị Tư, chị Tư. Mấy bà bạn hàng ngồi kế bên nháo nhào lên. - Con tôi, trời ơi, con ơi, sao con bỏ mẹ. Mẹ thương con lắm con ơi...

Tiếng nấc nghẹn ngào...

*** Mẹ, chỉ có một mà thôi - Bác sĩ định cho thuốc bà bao lâu? Hai tháng được không? Bây giờ bà đi xe lên mệt quá.

- Dạ được.

Sau đợt nhồi máu cơ tim bà yếu hẳn. Hơi thở khó nhọc, phải ngủ ngồi. - Bà cám ơn bác sĩ. Bà không sợ chết đâu. Bác sĩ hay nói với bà, thời gian sống của những người trên 60 thì tính bằng năm, trên 70 thì tính bằng tháng, trên 80 thì tính bằng ngày... Bà giờ 84 rồi, theo bác sĩ điều trị đã bảy năm rưỡi rồi... Bây giờ mọi thứ chỉ tính được bằng ngày. Sáng nào thấy mình còn thức dậy là phải đi thắp nhang tạ ơn trời đất. - Con chỉ nói đùa thôi. Bà sống thêm cả chục năm. Bà mà không đi tái khám, con khám ít bệnh quá, bệnh viện đuổi con.

- Vậy hả bác sĩ? Vậy thôi, hai tháng nữa bà đi tái khám.

Chiều nay đang ngồi học bài thì mình nhận được điện thoại: Bà đã mất trong lúc chuyển đến bệnh viện gần nhất.

Mới đó... Những lời nói chân tình của bà hôm thứ Sáu mình còn nhớ từng chữ mà...

Chợt thấy nghẹn lòng... Giá như hôm đó mình khám bà lâu hơn, nắm tay bà chặt hơn, nghe nhịp tim bà kĩ hơn...

Lần tái khám đó là lần cuối cùng!

Trong cuộc đời này, có nhiều người chúng ta gặp gỡ nhưng chúng ta nào biết được đó là lần gặp gỡ cuối cùng đâu!

Chúng ta đã để mọi thứ trôi qua hời hợt, nhạt nhẽo... Trong đó có cha mẹ, vợ chồng, con cái, bạn bè, người thương...

- Bác sĩ có thể cho thuốc về nhà uống được không? Tôi không muốn nhập viện, nhà tôi đơn chiếc lắm.

- Con bà đâu? Bà đi khám bệnh một mình à?

- Tụi nó đi làm hết rồi.

- Bận rộn đến nỗi để mẹ già 75 tuổi bệnh nặng đi khám bệnh một mình sao?

Mình hỏi xong tự dưng thấy có lỗi với bà cụ, bởi câu hỏi đó chỉ làm bà tủi thân và xót xa. Người cần nghe thì không có mặt ở đây.

Bà cụ ngồi đối diện với mình dáng vẻ gầy guộc như cành khô, chỉ cần một cơn gió mạnh là có thể xuôi tay về đất. Đường huyết 480 mg%, Na+ 157, Creatinin 2,5mg%, ECG: Rung nhĩ đáp ứng thất nhanh... Vậy mà... Mình biết cho thuốc gì bây giờ? Insulin ư? Bà cụ có chích insulin được không? Nhìn đôi mắt ngân ngấn lệ mà se sắt trong lòng. Ngỡ như mình đang “kiệt” nước.

- Bà ơi, bà nghe lời con nhập viện đi. Bệnh bà nặng lắm. Bà có thể vào hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu máu.

- Không được đâu. Bác sĩ cứ cho thuốc đi.

- Bà đọc số điện thoại con bà đi, con gọi cho. Bệnh của bà phải nhập viện.

Bà cụ nhìn mình một hồi rồi mới lập cập giở tờ giấy nhét lưng có ghi số điện thoại con mình.

- Alo, phải chị là con bà Nguyễn Thị A không?

- Đúng rồi.

- Mẹ chị bệnh nặng lắm, phải nhập viện.

- Cho thuốc về được không? Bả còn phải coi nhà và hai đứa nhỏ nữa. Vợ chồng tui chiều nay có cuộc họp quan trọng.

- Chị nói đùa hay sao vậy? Tôi là bác sĩ đang khám cho bà đây.

Mình gần như quát lên trong điện thoại.

- Vậy thôi, nhập thì nhập. Mà ở bệnh viện đó có dịch vụ thuê người nuôi bệnh không?

Bây giờ mình mới hiểu được tại sao bà cụ không muốn nhập viện.

Ôi... giá như mình đừng hiểu, đừng cố nhìn thật sâu vào lòng người...

Nhiều khi chúng ta mê mải với cuộc mưu sinh, mà quên còn mẹ ở bên, bạn nhỉ? Hay do tình yêu và sự hy sinh của mẹ quá thầm lặng, đến nỗi chúng ta không cảm nhận được!

Mỗi đêm chúng ta đi làm về, vội lao vào chiếc tivi xem trận đá bóng ngoại hạng, xem cô ca sĩ hở hang bốc lửa hát... mà quên hỏi mẹ hôm nay có khỏe không, ăn có ngon miệng không, mùa mưa về khớp xương có nhức mỏi hơn không?

Có bao giờ chúng ta mua tặng mẹ một chiếc áo, một nhành hoa? Có bao giờ chúng ta chở mẹ lang thang phố, hay ghé vào một quán nào đó, ngồi lặng im bên mẹ và nhìn mẹ ăn? Rồi một ngày không xa, chúng ta vội vàng đưa mẹ đến phòng cấp cứu trong cơn nguy kịch. Rồi một ngày bác sĩ nhìn chúng ta lắc đầu hỏi: Sao anh chị không đưa bà đến đây sớm hơn?

Rồi chúng ta ngỡ ngàng hối tiếc... Mẹ đã ra đi. Bây giờ bao nhiêu nước mắt, bao nhiêu tiền của cũng không thể nhìn thấy thêm một lần nữa nụ cười hiền từ bao dung của mẹ.

Trở về sau cuộc cờ tàn. Bàn chân con bước bao lần chông chênh.

Bao lần khó ngủ trong đêm.

Lời ru của mẹ biết tìm nơi đâu?

Nghe mưa rào qua phố

T

rong căn nhà nhỏ cuối hẻm có hai người phụ nữ đang ngồi ăn sáng và trò chuyện với nhau.

- Cô, có thai ba mươi tuần, sinh được chưa cô? Con muốn sinh mổ vào tuần sau, thầy bói coi nói, đó là ngày tốt, nếu lấy đứa bé ra vợ chồng con sẽ làm ăn phát đạt.

Nhỏ Lan hỏi xong nhìn cô Phụng đợi câu trả lời. Cuộc sống ứ đầy trong con hẻm nhỏ và sâu.

Người ta muốn cho nhà mình rộng hơn một chút, tiện nghi hơn một chút, nên cứ cố lấn ra ngoài, thay vì bỏ bớt những vật dụng không cần thiết trong nhà đi, vô tình đã làm con đường trước cửa hẹp lại và nghẹt cứng. Khu phố càng thêm bức bối, ngột ngạt. Tìm một làn gió, tìm một chút hương hoa cũng chẳng có.

Hình như rất ít người hiểu được rằng khi không gian sống bên ngoài và bên trong mỗi chúng ta bớt bừa bộn, bớt chất chứa, chúng ta sẽ nhẹ nhàng và thong dong hơn.

Cô Phụng, là một y sĩ về hưu, điềm đạm trả lời đứa cháu gái:

- Trời ạ. Con sao vậy Thảo? Sao không để sinh tự nhiên. Cái gì đến nó đến, hên xui gì con?

Nói xong, cô Phụng đứng dậy. Nhưng... sao trước mắt cô bỗng tối sầm lại, người cô loạng choạng sắp té. Và rồi cô nôn vọt. Bao nhiêu thức ăn vừa vào tới dạ dày chưa kịp tiêu hóa đã được phun thành vòi trở ra.

- Cô. Cô... sao thế này?

Tiếng nhỏ Lan thất thanh, cả nhà nghe ồn, chạy bu lại, chí ít mười người. Kẻ thì giật gió, kẻ đi kiếm chai dầu, kẻ gọi taxi, kẻ đi tìm bảo hiểm. Tiếng còi xe cứu thương náo động khu phố. Tiếng người thân hoảng hốt kèm vào. Tiếng xì xầm của những người hàng xóm. Phải đến mười lăm phút mới ra được khỏi con hẻm chật. Phải thêm mười lăm phút nữa mới đến được bệnh viện.

- Bị bao lâu rồi?

Người bác sĩ trực hôm đó hỏi. Cô Phụng ú ớ không thành lời.

- Có bệnh gì trước đây không?

- Dạ, tăng huyết áp, nhưng mà không có uống thuốc đều, vì cô ấy là y sĩ nên tự biết khi nào cần uống thuốc.

- Ừm. Đôi khi chúng ta tự giết mình bằng sự hiểu biết nửa vời của chúng ta.

Đúng là như vậy, trong cuộc sống, đôi khi chúng ta cứ tưởng mình đã biết mọi thứ, đã hiểu mọi điều... nên đã ngăn cản chúng ta mở trái tim ra đón nhận cuộc sống trong khi cuộc sống thì mênh mông vi diệu.

Ngày thứ 1: Bệnh nhân còn tỉnh, nói đớ, liệt nửa người trái. Kết quả chụp CT scan sọ não: Xuất huyết bao trong, nhân bèo, xuất huyết não thất diện rộng. Hội chẩn bác sĩ ngoại thần kinh, bác sĩ ICU... tất cả đều kết luận: Bệnh nặng, tiên lượng tử vong.

Ngày thứ 2: Bệnh nhân hôn mê, rối loạn điện giải, được đặt máy thở, cho vận mạch. Người nhà nói: Không tin được, mới đây vợ tôi, mẹ tôi, cô tôi còn tỉnh táo còn nói chuyện rất uyên bác.

Trong cuộc đời này có nhiều thứ không tin được. Làm sao biết ngày giờ nào vô thường đến gõ cửa? Làm sao biết ngày giờ nào mình trở về bụi tro? Làm sao biết những thứ mình suốt đời quằn quại tích góp rồi cũng sẽ thành hư vô?

Ngày thứ 3:

- Bác sĩ gắng đi. Tôi thấy chị tôi còn nhúc nhích chân mà.

- Đó không phải là nhúc nhích. Đó là triệu chứng gồng cứng mất não.

- Không thể nào, chị ấy còn mở mắt nhìn tôi mà.

- Trời ạ, nói sao cho anh hiểu đây. Đồng tử của bệnh nhân đã giãn 4mm, mất phản xạ ánh sáng rồi. Đó là sự chết não.

- Không thể nào, tim vợ tôi còn đập mà.

Mình vào nhận trực và ngồi giải thích tình trạng bệnh cho thân nhân. Nghe họ hỏi mà mình phải giấu tiếng thở dài vào lồng ngực.

Nhiều lúc chúng ta, phổi đang thở, tim đang đập nhưng cũng như bệnh nhân nằm đó, sống trong tình trạng chết não, mất hết phản xạ với cuộc sống, với những gì đã và đang diễn ra.

Chúng ta ăn cơm nhưng không nhận biết mình đang ăn cơm, vì cứ lo nghĩ ngày mai làm cách nào có thiệt nhiều tiền. Chúng ta đang đi dạo, nhưng không nhận biết mình đang đi dạo, vì cứ lo giận hờn thù hằn những người làm mình tổn thương. Chúng ta sống mà chưa bao giờ có mặt trong cuộc sống, chưa bao giờ buông mình nằm dài trên cỏ lặng im nghe đàn chim sẻ hót líu lo, cho âm thanh du dương tuôn chảy vào lòng.

Thầy Ananda cũng thế, suốt ngày đêm bên cạnh Bụt, nhìn Bụt sống thong dong tự tại, nghe Bụt nói biết bao nhiêu kinh, và ghi vào trong đầu không sai mảy may một chữ... nhưng thầy Ananda chưa bao giờ nhận biết về những điều đó. Bao nhiêu lần Bụt quay lại chỉ để nói với thầy: Này con, con có thấy núi Linh Thứu đẹp lắm không? Con có nhìn thấy những đồng ruộng bao la kia không? Con có thấy những triền đê dài thoai thoải, chạy phân chia những thửa ruộng vàng?

Này con, vạn vật sao mà đằm thắm quá!

Con cứ bên ta, mà con chẳng thấy ta? Con cứ sống mà con chưa bao giờ cảm nhận cuộc sống.

Cảnh chiều hoàng hôn hôm nay, ở đây, bây giờ thật đẹp. Những đốm hoa nắng rơi rơi trên dòng sông.

***

Thật, chúng ta đã chai lì, đã mất hết cảm xúc, mất hết phản xạ...

Rồi một ngày, chúng ta chới với khi hơi thở ngày càng ngắn lại, ngày càng khó khăn.

Rồi một ngày, chúng ta vẫy vùng trong cơn hấp hối. Chúng ta chợt thèm sống, thèm ngồi dậy, thèm ăn bữa cơm chiều với trái khổ qua đắng nhặng. Thèm chạy tung tăng trên cánh đồng xanh mát. Thèm nghe gió mơn man trên da thịt. Thèm ngắm ánh trăng đêm chênh chếch nơi mái đình. Thèm nghe tiếng mõ tiếng đọc kinh dịu dàng.

Muộn mất rồi.

Cuối ngày thứ ba, mình thấy bệnh nhân đã cạn nguồn sống, mình hỏi ý kiến người nhà, xin về hay để chết hẳn rồi đưa vào nhà xác.

- Bác sĩ làm ơn. Tối nay hai giờ tôi sẽ xin cho chị tôi về vì ông thầy bói nói: Chết lúc hai giờ mới tốt, gia đình làm ăn sẽ giàu có.

Không biết bao nhiêu lần mình gặp cảnh ấy. Người ta cứ cố gắng chọn ngày tốt giờ tốt để sinh con. Ngày tốt giờ tốt để làm ăn. Ngày tốt giờ tốt để nên vợ nên chồng. Và cả ngày tốt giờ tốt để chôn cất người chết. Nhưng vô thường có chọn đâu ngày tốt giờ tốt. Thượng Đế có chọn đâu ngày lành giờ an. Ngày mà vô thường đến bất ngờ lắm, chẳng ai chịu hiểu, chẳng ai chịu tin. Cứ đi tin những gì vớ vẩn, nên mãi sống trong sự tù ngục do chính mình tạo ra.

Phải chi họ nói: Giờ đó hẻm vắng đưa xác người chết vô nhà dễ hơn.

Rồi đủ thứ thủ tục tẩm liệm, khấn vái, thầy bà, kinh kệ... Rồi còn đợi có mặt đủ người thân mới cho nhập quan. Có nhiều đám tang kéo dài cả tuần, mệt mỏi biết là bao. Chúng ta cứ phải chạy theo những tập tục, những hình thức cổ hủ “cho giống mọi người”.

Chân lý của mọi tôn giáo trên đời này, chỉ mong con người được tự do, được an lạc. Hai giờ đêm ngày thứ Tư, mình ký hồ sơ cho bệnh nhân bệnh nặng xin về.

Năm giờ sáng, một cơn mưa rào qua phố...

Và văng vẳng đâu đó câu hát “ ...Mười năm yêu đó, như cơn mưa rào, như giấc chiêm bao...”

Đúng là “như giấc chiêm bao”! “Rủi may, sướng khổ Đắng ngọt, vui buồn

Thoắt là hiện thực Thoắt là chiêm bao...”

Về làm chiếc lá

Ta ơi đừng buồn nữa Sớm nay nắng lên rồi Như hoa sen vẫn nở Giữa bùn lầy tinh khôi Chẳng có gì bất biến Bận lòng chi đục trong Ta về làm chiếc lá Buông mình rơi thong dong Hãy mỉm cười em nhé An nhiên trước vô thường

Nếu không có thay đổi Hoa quỳnh đâu ngát hương...

Ăn hiền ở lành

ao tháng rồi con không thấy bà tái khám?

-S

- Bác sĩ...

Bà gọi mình xong thì nước mắt tuôn rơi lã chã. Tháng Mười một ướt sũng với những cơn mưa cuối mùa.

- Con tôi mất rồi bác sĩ ơi...

- Cái anh hay chở bà đi khám bệnh đó hả?

- Nó đó... Hôm trước tôi nói tôi thèm cháo cá, nó lấy xe chạy đi mua... Ai ngờ đâu... bị tai nạn giao thông... Bác sĩ ơi, lỗi tại tôi hết... Giá như tôi đừng đòi ăn cháo...

- Bà ơi...

Mình nắm lấy bàn tay bà và ngước mặt lên. Mình sợ giọt nước mắt trào ra. - Con nhớ bà nói với con: Sao giờ Chúa chưa chịu gọi tôi về hả bác sĩ? Sống chi già quá, bệnh tùm lum, nhức mỏi khắp người, ăn ngủ không được. Chắc Chúa hổng thương tôi.

Ừ thì, Chúa thương Chúa mới gọi về. Về bên nhan thánh Chúa.

Bà đừng khóc nữa nha.

- Tôi biết Chúa thương nó. Nhưng làm sao không buồn được bác sĩ? Trong tám người con, nó là đứa có hiếu nhất, lo cho tôi từng miếng ăn giấc ngủ. Tám năm nay tôi khám bác sĩ đều đặn mỗi tháng là do nó chở đi đó.

- Tám năm rồi hả bà? Trời ơi, nhanh thật đó. Ảnh hay hỏi con rất kĩ về thuốc cho bà uống. - Hức... Hức...

- Bà ơi, những người con có hiếu trời đất không phụ đâu.

Nhìn bà lụi cụi ra về mà lòng mình đau nhói. Mới đó đã tám năm rồi sao... Mới đó mà đã cách biệt nghìn trùng rồi sao... Mới đó chỉ còn là mây khói...

Thời gian nhanh thật. Chợt nghĩ đến những người con đi xa của bà, họ còn được gặp mẹ bao nhiêu lần nữa trong đời nhỉ? Lần này khám thấy bà đã xuống sức hẳn. Có lẽ bà không còn tha thiết sống nữa...

Mình rất sợ những người già mất ngủ, vì không biết họ sẽ làm gì trong đêm... Đếm sao? Đếm cừu? Hay đếm những ngày tháng đã qua với bao nhiêu là nước mắt tủi hờn?

Có ai biết đêm nay mẹ mình mất ngủ? Có ai biết đêm nay mẹ mình nhức mỏi toàn thân? Có ai biết ngày xưa vì gánh gồng vì sinh đẻ mà mẹ không còn sức chống đỡ với những cơn mưa đêm?

- Bác sĩ đạo Phật, sao rành về bên Công Giáo vậy? Mỗi khi mẹ tôi kể bệnh là tôi nghe bác sĩ nói: Bà hãy phó thác hết cho Chúa đi. Bà hãy năng lần hạt mân côi và đọc kinh Kính Mừng...

- À, tại lúc trước gia đình nghèo khó, ba mẹ gửi em ở nội trú trong nhà dòng.

- Hèn chi...

Bà nghe mình nói xong gục gặc đầu. - Bác sĩ biết sao không, theo đạo nào cũng tốt. Vì tất cả tôn giáo trên thế gian này đều dạy con người ta ăn hiền ở lành hết.

Thật ra tôi đến nhà thờ không có cầu gì hết, tôi đến đó tôi quỳ chỉ để nhắc nhở mình về thân phận con người bụi tro rồi cũng trở về với bụi tro thôi...

- Đạo Phật cũng dạy con người ta như vậy, lành” . “ăn thật hiền, ở thật - Bác sĩ, Ăn thật hiền có phải là đừng vì miếng ăn mà bức hại những sinh linh khác không? Có phải vì thế bác sĩ khuyên mẹ tôi ăn chay?

- Không hẳn là như thế. Vì mẹ anh bị suy thận nên em khuyên bà ăn ít đạm để thận bớt tải và lọc nặng nề.

- À... Thì ra...

Buổi trò chuyện hai tháng trước như thước phim đang chiếu lại rất chậm trong mình. Ngoài trời mưa vẫn đang nặng hạt... Đâu đó giọng hát cô Khánh Ly khản đặc: “Mãi một đời về không... Ta xuôi tay quy hàng... Mãi một đời về không... Giữa trập trùng thác nguồn... ” Mình đứng lên khép bớt cánh cửa sổ. Ngoài hiên có một đóa hoa quỳnh nở đỏ thắm... Đóa hoa như đang mỉm cười với mình...

Tâm hồn bao dung

H

ai tuần trước, đang ngồi khám bệnh thì mình nhận được cuộc điện thoại của cô Ph.

- Bác sĩ ơi, bà mệt. Lát nữa bác sĩ ghé khám được không?

- Dạ, chắc khoảng mười hai giờ cháu mới tới được.

- Cám ơn bác sĩ.

Đúng mười một giờ ba mươi phút mình rời khỏi bệnh viện. Chạy xe được một đoạn thì thấy đuối sức. Cái nắng tháng ba gay gắt đổ lửa xuống mặt đường. Bỏng rát cả người. Thật sự trong lòng muốn quay lại, hẹn chiều đến khám, nhưng lại nghĩ có lẽ bà đang mệt, đang cần mình, thế là tiếp tục đi.

Lúc chui khỏi hầm Thủ Thiêm, xe đang chạy bon bon trên đường Mai Chí Thọ, tự dưng mình thấy trước mắt mình mặt hồ loang loáng nước rất gần. Mình liền đưa tay trái lên dụi mắt. Thì ra... đó là ảo giác, do mặt đường đã phản xạ lại ánh nắng gay gắt.

Mình chợt lặng đi khi nghĩ đến những người đi trong sa mạc. Họ thường xuyên bị “ảo giác”. Khi mệt mỏi, đói lả, nắng nóng gay gắt... họ sẽ thấy ngay phía trước mình là hồ nước xanh mát... rất gần...

nhưng đi mãi... đi mãi... đi mãi... không thể tới... cho đến lúc gục ngã.

Bạn thấy không, bước những bước chân an nhiên giữa cuộc đời này rất khó. Đôi khi chúng ta cứ bị “ảo giác” dẫn đi... rồi lạc đường...

rồi mất dấu... rồi đánh rơi chính mình lúc nào không biết.

Mười hai giờ mình tới nơi, người lúc này đã ướt đẫm mồ hôi.

- Đúng như cô nghĩ, bà bị tai biến, nhập viện theo dõi điều trị tốt hơn.

Bà nghe mình nói thế liền giơ tay lên ra hiệu không muốn đi.

- Bà à, bà phải vào bệnh viện, bệnh này không thể ở nhà như những lần trước đâu.

Mỗi lần đến khám bệnh cho bà, mình đều nhớ đến ông - nhà văn LHY một thời lừng lẫy. Nhớ một chiều tháng Ba năm 2011 nơi hiên nhà lặng lẽ, lúc đó ông 91 tuổi, suy kiệt nặng với căn bệnh ung thư, ông đã nắm tay mình thật chặt rồi trao ba cuốn sách với nét chữ đề tặng đứt quãng run run.

Có ai ngờ đâu lần khám ngày Hai mươi ba tháng Hai năm 2012 là lần khám cuối cùng. Ông trút hơi thở cuối ngay trên tay mình.

Bỗng dưng mình sợ... Bà vừa mới tặng mình tập thơ do bà sáng tác.

Trên đường quay lại bệnh viện, mình thầm mong bà có thể vượt qua. Dù vẫn biết con người là có sinh có lão có bệnh có tử. Nhưng khi biết sắp mất đi người mà chúng ta thương yêu, lòng chúng ta... sẽ vô cùng đau xót.

Bà đã sống một cuộc đời mạnh mẽ. Ừ thì như lời bà từng nói: Bác sĩ biết sao không, làm phụ nữ thì yếu đuối, nhưng làm mẹ phải luôn mạnh mẽ kiên cường. Tôi buộc phải li dị ổng vì thời cuộc lúc bấy giờ.

Ổng đi tù, một nách tôi nuôi năm đứa con nhỏ. Vất vả và cay đắng lắm.

Đời người... ngỡ là dài lắm... chớp mắt đã thành mây khói.

Những trận bão giông ấy khiến nhiều lúc chúng ta tưởng như sẽ ngã quỵ xuống, có ai ngờ một ngày nó tan đi nhẹ nhàng đến không tưởng.

Sáng ngày mai mình sẽ kí giấy xuất viện cho bà. Bà đã khỏe, đã có thể đi những bước chân mạnh mẽ.

Và lúc này mình đã có thể thở phào nhẹ nhõm. Bước chân con người dù có lắm nhọc nhằn, cuộc đời dù có lắm chông gai và ảo giác... nhưng bạn ơi, mình vẫn tin, ai có trái tim nhân hậu, có tâm hồn bao dung... người đó sẽ luôn đến và đi nhẹ nhàng bình an nhất.

Trực ngày mùng Một Tết

M

ười một giờ đêm, phòng cấp cứu nhận một người nữ 50 tuổi trong tình trạng nói ú ớ yếu nửa người trái, chụp CT Scan sọ não thì xuất huyết não, não thất, phù não... Nghe người nhà khai chị ta ngồi đánh bài gần hai mươi giờ đồng hồ, càng đánh càng thua, càng thua càng hăng, không chịu ăn cơm...

- Chị ấy không có chồng con gì sao?

- Li dị rồi, do nó bị vô sinh.

Nghe người nhà khai bệnh xong tự dưng lòng mình chùng xuống. Cuộc sống vô thường quá. Tình yêu đôi lứa cũng vô thường. Có nhiều khi người ta vượt qua bao nhiêu khó khăn, xem thường cả sinh tử để có nhau, nhưng nhanh chóng phụ nhau vì những chuyện không đâu như một lời nói, một thói quen...

- Bà cụ bị khó thở bao lâu rồi?

- Dạ, cả tháng nay. Tối nay, mẹ tôi vào nhà tắm, sau đó té quỵ xuống, xanh tái, thở không nổi, tôi vội bế xốc chạy vào đây.

- Ở nhà có ai chăm sóc bà cụ không anh?

- Ờ... ờ...

- Anh cầm cái gạc sạch này lau mặt cho bà đi. Đôi mắt đầy ghèn hết kìa.

Người con của bệnh nhân nhìn mình bối rối, vội cúi mặt xuống.

Mẹ thì chỉ có một. Sinh mạng cũng chỉ có một. Ba mươi phút trước mình đến cấp cứu, người bà cụ bốc mùi khai và quần áo nhàu nát cáu bẩn. Hôm nay là mùng Một - ngày mà người ta bận quần áo mới quây quần bên cháu con nghe bao lời chúc tốt đẹp rồi hạnh phúc rồi lì xì...

vậy mà bà cụ nằm đó thở qua máy thở, thuốc vận mạch đang dùng liều cao để nâng huyết áp. - Bác sĩ ơi, cứu được không?

- Bệnh nặng lắm, suy hô hấp, sốc nhiễm trùng, viêm phổi, đái tháo đường... Sợ bà không qua khỏi đêm nay.

Ba người con bật khóc. Nhìn cách ăn bận mình biết họ rất nghèo. Nghèo thì phải bươn chải mưu sinh... Nghèo thì không có nhiều chọn lựa... Đôi khi Tết đối với họ là sự “chịu đựng” lẫn “tủi hổ”.

- Bà cụ ngưng tim bác ơi.

- Nhanh, xoa bóp tim, Adrenaline...

- Sốc điện không bác?

- Thôi... Đã ngừng tim lần hai rồi.

- Sao hả bác sĩ?

- Bà mất rồi.

Ba người con đẩy bà cụ ra khỏi phòng cấp cứu với chiếc ga trắng che phủ khắp người... Mình... đứng đó nhìn theo, đôi mắt cũng hoe đỏ. “Thôi về đi, đường trần đâu có gì, tóc xanh mấy mùa?”

- Mẹ tôi khổ lắm bác sĩ ơi. Ba tụi tôi mất lúc tụi tôi còn nhỏ do bệnh gan. Mẹ tôi phải gánh gồng nuôi con với sạp rau nhỏ ở chợ. Cả đời của bà chỉ có quanh quẩn không nhà thì chợ. Có bao giờ đi ra khỏi thành phố này đâu. Có bao giờ được đi nhà hàng sang trọng như người ta đâu.

Hai giờ sáng phòng cấp cứu vắng bệnh nhân, em y tá quay qua nhìn mình rồi hỏi:

- Nghèo cũng là cái tội phải không bác?

- Nghèo không phải là cái tội. Nhưng nghèo trong cuộc sống thường chịu nhiều thiệt thòi, và hạnh phúc cũng ít khi trọn vẹn.

Nhưng mà em nghĩ nhiều làm chi. Mỗi ngày được thức giấc được khỏe mạnh được nhìn thấy mặt trời được ở bên người mà mình thương yêu... đã là hạnh phúc.

- Hạnh phúc đó cũng mong manh vô thường.

- Ừm, sư ông hay nói: “Buồn vui sướng khổ. Cay đắng ngọt bùi. Thoắt là hiện thực. Thoắt là chiêm bao.”

- Em ăn chay hết tháng Giêng. Còn bác?

- Tùy duyên.

*** - Cấp cứu... cấp cứu... bác sĩ ơi... cấp cứu.

- Nhanh. Đưa bệnh nhân lên giường. Bị sao?

- Tôi với ổng đi đường hoa Nguyễn Huệ, sau đó ghé nhà bạn uống vài chai bia chúc mừng nhau rồi về. Ổng đang chạy xe chở tôi tự nhiên loạng choạng rồi lật xe.

- Rồi sau đó?

- Ổng đập đầu xuống đường. Bất tỉnh.

- Cô chú lớn tuổi, đêm hai, ba giờ sáng rồi, không ở nhà nghỉ ngơi, uống bia rượu còn chạy xe gắn máy, đúng là quá nguy hiểm.

- Tết mà bác sĩ. Ai ngờ đâu... - Ừ thì trong cuộc sống có ai ngờ đâu...

Cuộc sống quá bất trắc mà, có ai ngờ được điều gì đâu. Nếu biết trước sáng mùng Hai Tết kết quả chụp hình sọ não của mình là khối máu tụ lớn bán cầu phải, di lệch đường giữa, chèn ép não thất... tiên lượng tử vong... vợ chồng bệnh nhân này có dám đi chơi Tết, có dám uống bia, có dám chạy xe?

- Chú có bệnh tăng huyết áp và hút thuốc lá rất nhiều phải không cô? - Ờ, đúng rồi. - Có thể chú bị tai biến xuất huyết não xong rồi mới té xe. Chú có uống thuốc huyết áp đều không? Có tái khám định kì ở phòng khám mỗi tháng?

- Không có bác sĩ ơi. Ổng nghe bạn bè bày uống thuốc bắc, nam gì đó là được nên ổng bỏ thuốc tây.

- Bạn bè chú có là bác sĩ không?

- Không.

- Không là bác sĩ mà dám bày người bệnh cách dùng thuốc, thật là... Lúc người vợ đẩy xác chồng ra khỏi phòng cấp cứu đã năm giờ sáng. Anh Phong, y tá của phòng cấp cứu đã hơn hai mươi năm trong nghề tặc lưỡi:

- Người Việt Nam mình kì cục lắm bác ơi.

- Kì cục? - Ừ. Bác chỉ cần ra chợ than thở vài tiếng với mấy bà bán cá là có một toa thuốc rồi. Ví dụ như mẹ anh bị bệnh gan, mấy bà bạn bả bày cho nào là uống cây chó đẻ sao thủy hỏa thổ, nào là ăn lá đu đủ, nào là uống mật gấu. Toàn tào lao mía lau.

- Hi hi, người Việt Nam mình nghĩ cũng dễ thương đó chứ, thật ra điều đó xuất phát từ lòng thương dù họ không có biết gì về bệnh về thuốc, nhưng chỉ cần nghe đồn là bày cho người khác ngay.

- Nguy hiểm là ở chỗ đó. Bác có thấy trên tivi mỗi ngày quảng cáo ầm ầm về thực phẩm chức năng uống vô chữa đủ thứ bệnh nào là bao tử, trĩ, khớp, mệt mỏi, mất ngủ... Nhưng những thứ đó đâu phải là thuốc. Bệnh phải đến khám bác sĩ, phải được kê đơn chứ.

Mình mỉm cười. Y tá Hằng ngồi kế bên cười theo.

- Chưa chắc đến khám bác sĩ là an toàn đâu. Cũng như ông bà mình nói: đỏ vỏ chưa hẳn chín ruột.

- …?

- Lúc sáng bác và anh Phong cấp cứu bà cụ 72 tuổi bị suy tim nặng đó nhớ không? Trên toa thuốc chẩn đoán là suy tim toàn bộ độ 3, đái tháo đường mà bác sĩ dám cho nhóm Pioglitazone, thuốc đó phải cẩn thận lắm khi cho bệnh nhân có suy tim mà.

- Ờ ờ...

- Con bệnh nhân có nói, đến bệnh viện mà bác sĩ cứ gõ máy vi tính cho thuốc, chứ không thèm nhìn mặt, không khám tim nghe phổi gì hết.

- Em nghĩ xem bác sĩ khám bệnh ngày hơn tám mươi người, thời gian đâu mà nói chuyện, thời gian đâu mà nghe tim phổi, thời gian đâu mà tư vấn bệnh nhân cách dùng thuốc. Nếu khám đúng, đủ, thì tám mươi bệnh nhân đó phải chia đều trong một tháng chứ không phải một ngày. Khám nhiều sai sót nhiều, chẳng làm khác đi được. Anh thấy hoài những toa thuốc trên cho Nifedipine làm tăng nhịp tim, dưới cho Bisoprolol làm giảm nhịp tim, trên cho Amlodipine có thể gây phù mắt cá chân, dưới cho Daflon điều trị phù chân...

Mình nghe hai y tá ngồi nói chuyện, bất giác thở dài. Sáng mùng Hai Tết mà... buồn quá. Có những chuyện không thể nói thành lời, và cũng không thể giải quyết rõ ràng rốt ráo bằng hành động được.

- Chẳng phải tất cả đều là duyên là nghiệp đó sao?

- ?

- Chẳng phải mỗi giai đoạn trong cuộc sống đều có giá trị lịch sử của nó sao?

- ? - Chẳng phải cuộc sống này có luật nhân quả hay sao? Có vay có trả. Có nợ có đền. Có gieo có gặt.

- Gì vậy bác?

- Bảy giờ rồi, về thôi.

Ngày mai trời sẽ sáng!

T

ôi cứ tưởng khi đứng nơi phòng cấp cứu, gặp nhiều những đớn đau vật vã, gặp nhiều những mất mát chết chóc, tôi sẽ quen. Nhưng không phải thế. Chiều nay thấy em nằm đó, gầy guộc, từng hơi thở mỏng manh, mà xót xa, lời như lạc đi.

Giá như em đừng mười tám, đừng trong veo như nắng sớm, đừng là cánh hoa đương mùa xanh thắm. Giá như em đừng sinh ra trong một gia đình nghèo khó đông con. Nhưng có ai chọn được mình sinh ra như thế nào, mình sẽ chết ra sao? Giá như em đừng phụ bán quán cà phê, đừng bận váy khoe mông khoe đùi, đừng vun vút ngực đầy, và đừng bị tạt lon acid oan nghiệt ấy.

Trong cuộc sống, có nhiều khi mọi thứ xảy ra như là...

“định mệnh”. Ngày ấy, giờ ấy, phút ấy ta phải đối mặt với những khó khăn, những buồn khổ mà ta không bao giờ biết trước. Cuộc đời của người nghèo khó không có nhiều lựa chọn. Có phải chính vì thế, mỗi lựa chọn sẽ làm nên giá trị của từng người.

Khuôn mặt em bây giờ thật thảm thương. Nhầy nhụa. Co rúm.

Máu. Thịt. Em không còn đủ sức để rên vì đau đớn. Đôi mắt khép, giọt nước mắt lăn dài lặng lẽ. Rồi mai, vết thương này sẽ liền da, nhưng em sẽ sống sao đây với khuôn mặt xấu xí đầy tì vết? Không cái ác nào như cái ác nào, tôi biết, nhưng tạt axít có lẽ là cái ác nhất.

Ngày xưa, mỗi khi thấy cái ác, cái xấu diễn ra trước mắt, bà tôi hay nói: Do ma quỷ xúi giục. Có lẽ cứ nên thế, cứ đổ thừa cho ma quỷ, ta thấy nhẹ lòng hơn. Thấy mình còn niềm tin trong veo vào cuộc đời, vào tình người. Chứ làm sao con người ác đến thế được? Làm sao mà nỡ cầm nguyên nồi nước sôi đổ lên đùi một thằng bé làm công, cho nó bỏng đỏ? Làm sao mà nỡ đánh đập tàn nhẫn một bà già khi bà ta ăn xin không đủ số tiền mà kẻ chăn dắt quy định?

Nhiều khi, tôi không muốn cho tiền người ăn xin hay giúp đỡ những người khuyết tật, vì mình nghĩ làm như thế chẳng khác nào tạo điều kiện thuận lợi cho những kẻ sống băng hoại tiếp tục hành nghề lừa đảo, lợi dụng lòng tốt của người khác. Nhưng rồi lại xót xa, lỡ người ta khốn khổ thật thì sao? Nhiều khi quá nhiều nghi ngại làm vòng tay chật chội. Nhiều khi quá nhiều toan tính làm trái tim thờ ơ vô cảm.

Sống giữa cuộc đời hoảng loạn thật khó!

Em hé mở mắt nhìn, em ngơ ngác. Em đâu ngờ. Nếu em ngờ, em có chọn lại con đường em đang đi? Hay em vẫn phải tiếp tục vì ngoài phố kia lấp lánh quá. Mỗi ngày em sống, em đến chỗ làm, hàng triệu hàng triệu thứ quảng cáo đập thẳng vào mắt em. Nào là dùng điện thoại gì sẽ là người đẳng cấp. Dùng xe vespa loại gì mới đúng chất sành điệu. Ở căn nhà nào để thuộc thế giới giàu sang... Rồi thì người ta lao vào kiếm tìm, cuồng vã, để mong đạt được những thứ ấy. Trên đường giành giật, người ta phải giẫm đạp bao nhiêu thân phận khác, phải giết bao nhiêu người?

Một ngày kia đến bờ, có phải đời người như gió qua? Hay cứ mặc, đôi tay nhân gian độ lượng làm chi, ngọn gió ngoài kia làm sao thổi buốt được xuân thì?

Mẹ em ngồi co ro nơi cửa phòng cấp cứu, đôi mắt dại đi. Không biết vì xót xa cho phận con mình, hay đang căm thù kẻ thủ ác? Những va chạm nhiều khi dẫn đến thương vong. Nhưng để chữa lành chỉ có thể bằng tình yêu và tha thứ. Nhớ hôm kia đọc báo, thấy chỉ có va quẹt nhẹ nhau trên đường, mà một thanh niên rất trẻ đâm chết ba thanh niên cũng rất trẻ khác.

Phải chăng cuộc sống gấp rút, vội vã nên người ta luôn trong tình trạng căng thẳng bức bối chỉ muốn nhảy vào nhau và chém giết? Phải chăng những ngôi nhà ống chật chội ngột ngạt, những đường phố đông nghẹt người xe khói bụi, đã làm lòng con người chai đi, cứng và vô cảm, rất dễ bực mình?

Hay vì... mưa nắng mông mênh?

Hay vì... năm tháng cứ quên đợi mình?

Có lẽ đổ thừa cho cuộc sống sẽ tốt hơn, nhẹ lòng hơn. Điều mà chúng ta quên: Kẻ thù lớn nhất của anh, đó là chính anh.

Ta cứ vội vã kiếm tìm, bon chen thu góp, nhưng ta không biết được rằng: gia tài lớn nhất trong cuộc sống là biết mình đang sống, đang có mặt trong cuộc sống. Tất cả những gì mà ta ngỡ ta có, ta thành công, ta hạnh phúc chỉ là phù du. Căn nhà sang trọng kia, chiếc giường nệm êm ấm kia... rồi một ngày cũng mất đi, rồi một ngày ta cũng tay trắng trở về. Không gì vĩnh viễn.

Tôi hay đến nhà khám cho một bà cụ 85 tuổi, trong một căn biệt thự sang trọng ở quận Tám. Bà ta sống, nhưng não đã chết tự bao giờ. Một chiếc ống nuôi ăn được đặt thường trực từ mũi đến dạ dày. Mỗi ngày người nhà đổ thức ăn qua ống. Nhiều lần nhập viện vì viêm phổi do ứ đọng đờm nhớt vì nằm liệt lâu ngày. Nhà có ở đó, tiền có ở đó... nhưng sống như vậy chỉ là nỗi đọa đày.

Sống là phải biết hân thưởng trong cuộc sống.

Chẳng phải - mỗi ngày được lang thang trên những con đường vắng dưới cơn mưa lá me xanh thắm - là một niềm hạnh phúc hay sao? Chẳng phải - mỗi ngày được nhấm nháp ly cà phê sáng thơm tho với tờ báo nơi quán nhỏ vỉa hè - là một niềm hạnh phúc hay sao?

Vội vã làm chi - cuối ngày nắng cũng tắt.

Đôi khi ngồi nơi thềm mưa - lặng im - nghe mưa và nghe tiếng saxophone của Kenny G dìu dặt cũng đủ. Mong em hiểu, cuộc sống nhiều khi giản đơn lắm, chỉ cần em sẵn sàng, Thiên đàng luôn ở đấy, rộng mở chào đón em. Dù đớn đau, nhưng cũng qua rồi. Vết thương da thịt còn cần được chữa lành, thì vết thương tâm hồn còn hơn gấp bội. Chỉ cần em biết tưới tẩm nơi mình những từ bi, những khoan dung.

Ngày mai trời sẽ sáng!