Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tuyết Lư Lão Nhân Tịnh Độ Tuyển Tập
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Khai Thị Phật Thất Năm Canh Thân Tại Chùa Linh Sơn — Đệ Tử Hoàng Vịnh Kính Ghi
Thưa chư vị lão sư, chư vị đồng tu.
Phật Thất chùa Linh Sơn đã được duy trì hơn ba mươi năm, mỗi năm tôi đều tham gia. Trước kia, lúc Chính Phủ [Trung Hoa Dân Quốc] chưa đến Đài Loan, Phật giáo tỉnh này vẫn còn chưa phát triển. Dù có chùa, miếu, nhưng đại đa số chỉ để tự tu, chẳng chú ý mấy đến việc hoằng pháp lợi sanh. Những việc hoằng pháp lợi sanh như Phật Thất v.v... thực sự do chùa này khởi xướng. Lần Phật Thất này, những bạn đồng tu mới nhiều hơn cựu đồng tu. Lời giảng của tôi khó thể thích hợp với các loại căn cơ. Vì thế lần giảng này dựa trên nguyên tắc cốt sao cho các bạn tân đồng tu hiểu được, mong các cựu đồng tu từ bi tùy duyên nghe giảng.
Phật Thất ở nơi này là Phật Thất của Tịnh Độ Tông. Nói đến Tịnh Độ Tông thì ai ai cũng biết cả vì nó quá phổ biến, nhưng thực sự thì rất ít người hiểu rõ nội dung Tịnh Độ Tông. Chẳng phải chỉ người ngoài không biết, ngay cả trong cửa Phật, những người hiểu rõ Tịnh Độ Tông cũng chẳng nhiều. Thậm chí người đang tu Tịnh Độ Tông cũng chẳng hiểu rõ lắm! Ở đây, tôi phải thanh minh trước: Hôm nay, tôi không đến đây để khai thị mà chỉ đến trò chuyện. Vì người hiểu đúng Tịnh Độ Tông quá ít, nên tôi chỉ tường trình lại theo đúng kinh điển, lời giảng của chư Tổ mà thôi.
Tại gia công phu tu hành chẳng thể rốt ráo hoàn toàn, người xuất gia khéo tu tập có thể chứng được Tứ Quả A La Hán. Ở đây, tôi chẳng bàn đến người tại gia. Muốn chứng Tứ Quả A La Hán phải trải qua một thời gian lâu chừng mấy ngàn năm. Luận về người đời sau sẽ chứng được Sơ Quả thì trong mười vạn người chẳng dễ tìm được một người. Dù có chứng quả A La Hán đi nữa thì cũng chỉ hiểu được phương pháp để chứng quả La Hán, chứ đối với pháp môn Tịnh Độ cũng chẳng thể hiểu được dễ dàng. Đấy chính là điều được nói trong kinh, chứ chẳng phải chính tôi bịa ra. Nếu kinh Phật không chép thì dù một câu tôi cũng chẳng dám nói.
Ai hiểu được pháp môn Tịnh Độ? Quả vị Bồ Tát có năm mươi hai địa vị. Hàng Bồ Tát trước khi chứng quả trong Thập Địa, còn thuộc vào Hiền Vị, vẫn chưa hiểu được. Những vị nào đã chứng quả trong Thập Địa thì gọi là Thánh Vị, cũng chỉ hiểu được một nửa. Phải là thành Phật rồi mới có thể hiểu triệt để pháp môn Tịnh Độ. Chỉ có Phật với Phật mới hiểu thấu cùng tận. Mọi người nghe đến đây phải đặc biệt chú ý: Quý vị được nghe danh hiệu Phật, tu được pháp môn Tịnh Độ, ắt là trong ngàn đời, vạn kiếp đã trồng đại thiện căn, làm đại thiện sự thì mới đạt được như vậy. Nhưng nếu đã biết pháp môn Tịnh Độ thù thắng thì phải dụng công tu trì, có tu mới thành công, không tu chẳng thành công.
Có người chưa nghe nói đến Tịnh Độ, cũng chẳng hiểu Tịnh Độ là cái gì, tự mình chẳng biết, nếu miệng chẳng khích bác thì không tạo tội. Nhưng nếu chẳng hiểu Tịnh Độ là pháp khó tin, lại tự lầm tưởng mình là thông minh, hủy báng pháp môn Tịnh Độ thì là không được. Bởi lẽ, hủy báng Phật pháp chính là gây tội tam đồ, thế nhưng hủy báng pháp môn Tịnh Độ lại chính là tội Vô Gián địa ngục! Quý vị phải nên đặc biệt chú ý cẩn thận. Tịnh Độ Tông là pháp khó tin, rất sâu xa, chỉ mình đức Phật mới có thể hiểu triệt để. Ngoài ra, phải là hạng đã chứng Bát Địa Bồ Tát mới hoàn toàn tin nhận được thôi. Chúng ta chẳng hiểu, chẳng tin thì càng phải đặc biệt lưu ý, ngàn muôn phần chớ tạo tội nghiệp.
Nếu pháp môn Tịnh Độ chỉ riêng Phật với Phật mới có thể hiểu thấu tột cùng thì sao đức Phật lại đem pháp khó tin, khó hiểu này phổ biến, dạy chúng sanh tu trì? Tôi cũng chẳng đáp thông được, chỉ dẫn lời Phật để đáp. Hết thảy các pháp môn khác chung cục đều nhằm để thấu triệt “bất sanh, bất diệt, liễu sanh thoát tử”. Các tôn giáo trên toàn cầu tu đến mức cao nhất thì chỉ sanh lên trên trời, chỉ riêng mình Phật giáo có thể liễu sanh thoát tử. Nhưng nói chung tu các pháp môn trong nhà Phật đều phải chịu khổ lớn như thường nói: “Chẳng mắc ma nạn thì chẳng thành Phật”. Đa số người tu hành chẳng chịu nổi đại khổ, đấy là một điều khó khăn.
Hơn nữa, thời gian tu tập rất dài, chứng quả La Hán đã phải mất mấy ngàn năm. Phàm phu thọ mạng hữu hạn, trong mấy mươi năm làm sao chứng quả được? Lại phải tu tập từng bước, thành công thật chẳng dễ dàng gì.
Tịnh Độ Tông tuy người người chẳng hiểu, nhưng có điều cực thuận tiện là vì: A Di Đà Phật chính là vị Phật tiếp dẫn, thế giới Cực Lạc tuy cách xa mười vạn ức cõi Phật, A Di Đà Phật phát nguyện đích thân đến tiếp dẫn. Trong mười phương tuy đều có Tịnh Độ, đều có Phật và Bồ Tát, nhưng chưa từng phát nguyện đến tiếp dẫn, mình có năng lực tu đạt đến đó thì tự mình đi về đó nên chẳng dễ thành tựu. Vãng sanh Cực Lạc thế giới thì có thể thành tựu ngay trong đời này. Đời người ngắn ngủi mấy mươi năm, đầy đủ tư lương Tín Nguyện Hạnh, lâm chung chánh niệm phân minh, Phật liền cầm hoa sen đến tiếp dẫn. Ta liền ngồi lên hoa sen sanh về thế giới Cực Lạc, dứt sạch sanh tử, thật là thuận tiện quá sức. Điều này trong Tam Tạng kinh điển đã nói tường tận, tu pháp môn Tịnh Độ thù thắng là ở chỗ này.
Tu các pháp môn khác thì cần phải “Tín, Giải, Hạnh, Chứng”, hoàn toàn cậy vào tự lực, tu hành trong một thời gian dài. Tu pháp môn Tịnh Độ dù đạo lý chẳng dễ hiểu, nhưng chỉ cần Tín Nguyện Hạnh là có thể thành tựu. Nếu không thì đừng nói là tu hai, ba mươi năm chẳng hiểu được lý Tịnh Độ, dù có tu năm trăm năm cũng chưa chứng được quả La Hán, cũng vẫn chẳng hiểu được lý Tịnh Độ.
Kinh Hoa Nghiêm nói Bồ Tát phải tu hành qua các địa vị Thập Tín, Thập Trụ, Thập Hạnh, Thập Hồi Hướng. Đạt đến Thập Hồi Hướng mới hiểu được Phật lý, mới hành bố thí triệt để được, nhưng tu đến Thập Hồi Hướng phải mất hai đại A Tăng Kỳ kiếp, thực chẳng dễ chi! Nay tôi đối trước Đức Phật thuyết pháp, nếu nói nhầm một câu thì chính là hủy báng Phật pháp, người thuyết pháp phải đọa địa ngục. Tôi đã hơn chín mươi sáu tuổi, còn đến đây tạo tội địa ngục làm gì? Tôi khùng như thế chăng? Nói tóm lại, Tịnh Độ Tông thật chẳng dễ giải thích, chẳng dễ hiểu gì.
Chúng ta đã phát tâm tu hành, nếu chẳng tu hành thành công thì chẳng đáng tiếc lắm sao? Muốn giải thích Tịnh Độ cho rõ ràng chẳng dễ dàng gì, từ Tổ Sư của Tịnh Độ Tông Trung Quốc là ngài Huệ Viễn đại sư đời Đông Tấn cho đến ngài Ấn Quang đại sư thời Dân Quốc, những lời khai thị của các ngài đều xuất phát từ kinh Phật. Kinh Hoa Nghiêm là vua các kinh, là vua của cả Tam Tạng, thế mà trong phẩm cuối cùng, Phổ Hiền Bồ Tát dùng mười đại nguyện vương dẫn về Cực Lạc. Vì thế phải biết rằng: Văn Thù Bồ Tát, Phổ Hiền Bồ Tát đều tu pháp môn Tịnh Độ, cầu sanh Cực Lạc thế giới. Kinh dạy: “Ly kinh nhất cú, tức thị ma thuyết” (nói sai khỏi kinh một câu, chính là ma nói). Kinh Pháp Hoa cũng dạy: “Y pháp bất y nhân” (nương theo pháp, chẳng nương theo người). Chúng ta tu Tịnh Độ nương theo lời Phật, có bằng chứng chân thật. Nếu không, dù ai có danh tiếng lớn lao đến đâu mà lời nói chẳng phù hợp với lời Phật, chúng ta cũng chẳng tin.
Vì sao Tịnh Độ Tông chỉ nói Tín Nguyện Hạnh mà chẳng nhắc đến Giải? Trong kinh cũng có thí dụ: Dù cho bậc trí huệ đệ nhất là ngài Xá Lợi Phất, khắp toàn thân đều có miệng, và lại có vô lượng vô biên Xá Lợi Phất trong vô lượng vô biên kiếp giảng giải đạo lý Tịnh Độ thì cũng chẳng thể giảng trọn hết. Tôi vốn chẳng có năng lực ấy, chỉ có một hai quyển kinh làm cơ sở, ngay cả kinh A Di Đà tôi cũng còn hiểu chưa hết. Trong kinh ấy câu nào cũng đều là vô lượng vô biên bí quyết trọng yếu để tu hành. Vì vậy, muốn thoát sanh tử thì phải là kẻ đã liễu sanh tử mới chẳng đến nỗi lầm lạc. Tịnh Độ Tông lấy Tín Hạnh Nguyện làm cơ sở, chúng ta cứ chiếu theo đó mà hành. Phật là bậc đã liễu sanh tử, Phật dạy như thế nào, ta cứ tin như thế ấy, hành như thế ấy ắt sẽ thành công. Nếu tự lầm cậy mình thông minh, nhất định sẽ hiểu biết sai lạc vậy.
Trong Tín Nguyện Hạnh, Tín là gì?
Thứ nhất, tin rằng nếu không học Phật sẽ vĩnh viễn luân hồi trong lục đạo, chẳng được giải thoát. Bất cứ tôn giáo khác nào đều chẳng thực hiện được việc này.
Thứ hai, tin rằng học Phật thì phải mất ba đại A Tăng Kỳ kiếp mới có thể thành Phật. Chỉ có pháp môn Tịnh Độ trong thời gian ngắn liền có thể thành tựu ngay trong đời này. Cổ đức nói: “Vạn người tu vạn người đậu”. Kinh A Di Đà dạy: “Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, nghe kinh này mà thọ trì và nghe danh hiệu chư Phật thì các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đều được hết thảy chư Phật hộ niệm, đều được chẳng thoái chuyển nơi Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác”. Đấy chính là “vạn người tu, vạn người đậu”. Nhưng chúng ta ở đây dù niệm Phật dăm ba năm cũng chỉ là miệng niệm. Chỉ khi vãng sanh Tây Phương rồi thì nghe chim chóc, cây cối phát ra tiếng bèn niệm Phật, niệm Pháp, niệm Tăng. Lý thâm áo này phàm phu chẳng thể hiểu nổi, ngay cả bậc đã chứng Nhị Quả cũng không cách nào hiểu rõ. Chỉ nên tin chắc vào Thánh Ngôn Lượng chẳng nghi thì mới có thể thành công.
Thứ ba, tin sâu xa rằng chúng ta tu pháp môn Tịnh Độ, quyết định sẽ thành tựu trong đời này, quyết định “vạn người tu, vạn người đậu”.
Thứ tư, tin rằng lúc vãng sanh, A Di Đà Phật nhất định đến trước mình tiếp dẫn vãng sanh thế giới Cực Lạc. Tin sâu rằng đã tu pháp môn Tịnh Độ thì phải chấp trì danh hiệu chẳng buông. Từ nay sanh lòng tin sâu xa chẳng nghi, đến chết cũng chấp trì danh hiệu chẳng buông, dù cho bom nguyên tử có rớt xuống cũng chấp trì chẳng bỏ thì mới thành công vậy.
Hiện giờ tôi thấy tình huống của quý vị rất tốt, rất phù hợp với những điều được dạy trong kinh A Di Đà. Kinh dạy: “Đều được chẳng thoái chuyển nơi Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác”. Quý vị phước khí chẳng nhỏ, nhưng có mấy vị chưa nghe đến đây đã lui ra rồi, thật là đáng tiếc! Tôi rất lưu tâm đến điều này, bọn họ phước báo không nhiều, nhưng quý vị thì không giống như vậy. Nếu nghe minh bạch sẽ đều có thể thành công vì hạt giống Kim Cang đã rơi vào tám thức điền của mọi người. Do quý vị giữ tinh thần lắng nghe, mới biết là quý vị đã được phước báo to như cõi trời, hạt giống ấy vĩnh viễn chẳng bị tiêu diệt. Điều khẩn yếu là hai chữ “bất thoái”, vĩnh viễn chẳng thoái thất. Nếu khéo công phu, sẽ thành tựu ngay trong đời này. Nếu không, sớm muộn gì hạt giống Kim Cang cũng sẽ nảy mầm, lúc ấy chính là lúc quý vị thành tựu kết quả.
Tiếp đến là nói về Nguyện. Hiện tại mình học Phật rồi, đã biết có vô lượng vô biên Tịnh Độ. Nhưng chúng ta tu Tịnh Độ, phải phát nguyện sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới là điều vĩnh viễn chẳng biến cải, chớ có ai nói gì cũng tin, chẳng thể sáng ba, chiều bốn. Dù cho có ai nói thế giới nào tốt đẹp ngàn vạn lần cõi Tây Phương, ta cũng chẳng trái bỏ ý chí niệm Phật lúc đầu. Dù cho ai dạy pháp môn nào hay hơn, lẹ làng hơn pháp môn Niệm Phật Vãng Sanh cũng vĩnh viễn chẳng biến cải. Có khí phách kiên định, nguyện thiết tha như thế thì nguyện ắt thành.
Nếu đã tu Tịnh Độ rồi lại đổi tu pháp khác tức là tu cả ba, bốn pháp môn thì không có pháp nào tu thành công hết! Đã phát nguyện vãng sanh Tây Phương thiết tha rồi, đã có lòng tin rồi, đã có căn cứ rồi, bất luận là tình hình nào cũng vĩnh viễn chẳng biến cải, ắt sẽ thành tựu.
Lại nói về Hạnh. Hạnh rất đơn giản. Kinh Địa Tạng, kinh Dược Sư, kinh Pháp Hoa, Tam Tạng mười hai bộ kinh đều hay cả, nhưng nếu vậy, chẳng lẽ mỗi ngày tụng hết cả Tam Tạng mười hai bộ kinh hay sao? Muôn phần chúng ta chớ nên dùng phàm để suy thánh, tưởng tâm Phật, tâm Bồ Tát giống như tâm phàm phu: Nếu mình lễ bái vị này, không lễ bái vị kia, chỉ sợ đắc tội với vị kia. Đấy thật là ngu si. Chúng ta có tâm phân biệt, chứ Phật chẳng hề có. Nếu chúng ta ngu si, niệm kinh này, niệm kinh kia thì không một ai trong một ngày niệm xong Tam Tạng mười hai bộ kinh được cả!
Tu Tịnh Độ cực giản dị, dù cho chẳng niệm kinh A Di Đà, chỉ niệm Phật cũng được. Vạn đức hồng danh, bất luận là Nam Mô A Di Đà Phật, hoặc bốn chữ A Di Đà Phật, câu hồng danh này bao hàm vô lượng vô biên danh hiệu Phật. Bởi lẽ, A Di Đà Phật chính là Pháp Giới Tạng Thân, niệm một câu Phật hiệu cũng giống như niệm hết thảy Phật.
Hơn nữa, chữ A trong A Di Đà Phật chính chữ thứ nhất trong Hoa Nghiêm Tự Mẫu của kinh Hoa Nghiêm. Đức Thế Tôn cuối đêm thấy sao Mai, kiến tánh thành Phật, liền quán tưởng chữ A. Không có chữ A này thì cũng chẳng có Tam Tạng mười hai bộ loại kinh điển. Câu A Di Đà Phật này cũng chẳng được phiên dịch, vì hàm tàng nhiều ý nghĩa. Chỉ lấy một câu danh hiệu Phật này, thật thà niệm đến khi Nhất Tâm Bất Loạn, ắt sẽ nhất định thành công, chẳng cần phải niệm nhiều thứ khác. Vì thế, lúc niệm Phật, đừng nghĩ đến vọng niệm nào khác. Vọng niệm khác là Ma, ta dùng câu Phật hiệu này để trừ khử nó. Như vậy thì mới có thể đạt được “tịnh niệm tiếp nối”.
Hơn nữa, về Chánh Trợ Song Tu thì thật sự ra, đối với Trợ Pháp cũng chẳng cần phải làm gì khác, chỉ cốt sao đối với một câu danh hiệu Phật này, nhất tâm niệm Phật thì Chánh lẫn Trợ đều bao gồm trong ấy, nhưng chúng ta còn là phàm phu, vẫn chưa đạt được công phu ấy. Thực ra, Nhất Tâm niệm Phật thì kinh, Phật, và chú đều gộp cả trong đó, chỉ sợ bọn ta chẳng được thành tâm như thế. Nếu thành tâm niệm Phật, Tam Tạng mười hai bộ kinh đều nằm trọn trong ấy.
Đối với Trợ Hạnh Công Phu, nếu chúng ta chưa biết làm lành thì cũng chẳng khẩn yếu lắm, chỉ cần “các điều ác đừng làm” thì cũng được. Niệm Phật thì chẳng tạo ác. Lúc chúng ta niệm A Di Đà Phật, chúng ta chính là A Di Đà Phật. Phật chính là tâm, tâm chính là Phật. Chẳng được một mặt niệm Phật, một mặt tạo nghiệp. Nếu như niệm Phật mà lại còn gây các tội nghiệp giết chóc, dâm dục, trộm cắp, uống rượu v.v... thì chính là báng Phật, công hiệu của việc niệm Phật bị giảm thiểu. Chỉ cốt sao đừng tạo nghiệp, thật thà niệm một câu A Di Đà, lại đừng làm các điều ác. Tu pháp môn Tịnh Độ như thế, nhất định thành công!
Khi đến giảng trong Phật Thất, tôi vốn thường giảng nói sao cho người tham gia đắc Nhất Tâm, nhưng thấy mấy năm nay, có nhiều người thoái chuyển. Thế nên hôm nay, tôi nói nhiều về giáo lý, hiểu rõ giáo lý thì mới biết rõ nên dụng công thế nào để được Nhất Tâm. Tôi nói bài kệ để khích lệ chung:
“Tịnh Tông tư lương Tín Nguyện Hạnh” (Tư lương của Tịnh Độ Tông là Tín Nguyện Hạnh): Tịnh Độ Tông tu hành vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới thì phải chuẩn bị đủ ba thứ tư lương “tin sâu, nguyện thiết, hạnh mạnh mẽ”. Tín Nguyện Hạnh giảng ra có vô lượng vô biên pháp, hôm nay tôi giảng những điều cực giản yếu.
“Nhị lực cảm giao công thỉ thành” (Hai lực cảm ứng đạo giao thì mới thành công): Phàm là muốn được thành công, tu các tông khác phải dựa vào chính sức mình, tu dần từng bước mới có thể thành công. Hễ dùng sức sai một phân sẽ chẳng thể thành công. Tịnh Độ Tông bất tất phải như thế, sức lực chủ yếu là sức của A Di Đà Phật, mình chỉ đổ ra ít sức. Mình chỉ cần buông xuống vạn duyên, niệm đến Nhất Tâm Bất Loạn, những việc gì khác đều không bận tâm đến. Những gì khác đều coi là do sức của A Di Đà Phật, thế giới Cực Lạc là do A Di Đà Phật trang nghiêm thành. Lúc chúng ta lâm chung, Phật đích thân tự cầm hoa sen đến tiếp dẫn sanh về thế giới ấy. “Trang nghiêm cõi Phật, tiếp dẫn vãng sanh” đều do sức của Phật, chúng ta chỉ việc niệm Phật sao cho đạt đến Nhất Tâm Bất Loạn. Đấy là những điều được minh thị trong kinh. Có cả Phật lực lẫn tự lực như thế ắt sẽ thành công.
“Kinh văn tối trọng Đồng Cư Độ” (cõi được kinh văn chú trọng nhất là Phàm Thánh Đồng Cư Độ): thế giới Cực Lạc chia làm bốn cõi (Phàm Thánh Đồng Cư, Phương Tiện Hữu Dư, Thật Báo Trang Nghiêm và Thường Tịch Quang). Trong kinh A Di Đà có đủ cả bốn cõi, nhưng cõi được coi là trọng yếu nhất chính là cõi Phàm Thánh Đồng Cư. Bọn phàm phu chúng ta chưa đoạn được một phẩm vô minh nào, không có cách nào sanh về [Thường Tịch Quang] Tịnh Độ, nhưng thế giới Cực Lạc chính là Tha Thọ Dụng Tịnh Độ, giống như một căn nhà tốt, chẳng phải chỉ để riêng mình sử dụng mà còn phải nhượng cho mọi người đều được sử dụng.
Tu hành đoạn Hoặc mới thoát khỏi luân hồi. Phàm phu không có cách gì thoát luân hồi, chỉ có được A Di Đà Phật trong thế giới Cực Lạc tiếp dẫn mới hòng thoát sanh tử luân hồi, dù vãng sanh thế giới Cực Lạc nhưng vẫn là phàm phu. Vì thế, trong kinh A Di Đà, chư Phật trong sáu phương xuất hiện để chứng thực những điều đã được nói trong phần kinh văn trước đó đều là cảnh giới của phàm phu, là cõi Phàm Thánh Đồng Cư.
Dựa theo thế giới Sa Bà đây để nói thì phía dưới trời Sắc Giới là trời Lục Dục, vẫn có nam nữ, ăn uống cũng như chuyện ăn ở, nhưng trong kinh A Di Đà cũng nhắc đến ăn ở thì đấy cũng là cảnh giới của phàm phu chưa đoạn Hoặc. Vì thế, chúng ta Nhất Tâm niệm Phật, dù chưa đoạn Hoặc cũng vẫn được vãng sanh Cực Lạc Tịnh Độ. Sau khi vãng sanh sẽ làm người hoặc là làm trời, nhưng vẫn là phàm phu, chưa có quả vị, nên phải thuộc về Phàm Thánh Đồng Cư Độ.
Vì thế, ở trong cõi Sa Bà này, chưa đoạn Hoặc mà có thể vãng sanh Cực Lạc thì thuộc về Hoành Siêu (vượt khỏi luân hồi theo chiều ngang), sanh sang cõi Phàm Thánh Đồng Cư của thế giới Cực Lạc. Từ đó lại sanh lên cõi Thường Tịch Quang cũng là Hoành Siêu. Đạo lý này thâm áo chẳng dễ hiểu nổi được, chúng ta cứ tin vào Thánh Ngôn Lượng là đủ. Bởi thế, kinh văn chú trọng nơi Phàm Thánh Đồng Cư Độ, chuyên tiếp độ phàm phu chưa đoạn Hoặc vãng sanh.
“Đản đắc phục Hoặc tiện vãng sanh” (chỉ chế phục được Hoặc bèn liền vãng sanh): Nhất Tâm Bất Loạn cũng là điều được nhắc đến trong kinh A Di Đà, nhưng phải đoạn Hoặc mới đạt nổi Nhất Tâm Bất Loạn. Đoạn Hoặc vãng sanh thì liền sanh vào Thượng Phẩm, nhưng số người chưa đoạn Hoặc chiếm đa số. Ngay như tôi đây, chẳng biết đời trước thế nào, chứ đời này tôi tu tập suốt sáu mươi năm vẫn chưa đoạn nổi một phẩm vô minh nào. Đây là lời thành thật, chẳng những tôi không có thần thông mà quỷ thông cũng không có luôn. Phải nhớ là dù có thần thông vẫn không tránh khỏi luân hồi lục đạo, không cách nào liễu sanh tử.
Bây giờ nói đến chuyện làm sao đắc Nhất Tâm? Chúng ta không có cách nào đoạn Hoặc để đắc Nhất Tâm, chỉ có thể chế ngự Hoặc mà thôi. Ngay lúc vọng niệm của chúng ta nổi lên tơi bời, lập tức dùng một câu Phật hiệu chèn ép nó, dù chèn ép được Hoặc, nhưng Hoặc vẫn chưa đoạn. Đến lúc lâm chung, do thường ngày hễ vọng niệm nổi lên bèn lập tức dùng Phật hiệu chế ngự, đè nén, nên lúc lâm chung cũng giống hệt như vậy. Lúc ấy Phật hiệu khởi lên, bèn được Phật đến tiếp dẫn đới nghiệp vãng sanh. Chuyện đới nghiệp vãng sanh này trong kinh A Di Đà, kinh Vô Lượng Thọ đều ngầm nói hoặc nhắc đến rõ ràng. Do chưa đoạn Hoặc, nhưng dùng Phật hiệu để chế ngự nó, được vãng sanh, nên gọi là “đới nghiệp vãng sanh”.
Vì thời gian đoạn Hoặc rất lâu chẳng thể nhất thời thực hiện được, nay tu pháp môn Tịnh Độ, hễ vọng niệm vừa khởi bèn nghĩ “hễ cái gì có hình tướng thì đều là hư vọng”, tức là dùng Chân Như Phật Tánh chế ngự vọng niệm. Chân Như Phật Tánh tức là một câu “A Di Đà Phật”. Dùng Phật hiệu chế ngự Hoặc, sẽ được Phật tiếp dẫn, đới nghiệp vãng sanh, đến Tây Phương rồi mới đoạn Hoặc. Vì thế, nay chỉ nói là “cầu vãng sanh”.
Nói đã dài rồi, sợ mất thời gian quý vị dụng công, mang lỗi với mọi người. Giờ đây quý vị lại niệm Phật, chế ngự Hoặc. Kính xin chư vị buông xuống vạn duyên, thiện duyên, ác duyên đều buông xuống hết, cứ một câu A Di Đà mà niệm mãi.
Môn Dư Đại Đạo — Giảng Tại Thiện Quả Lâm, Năm Dân Quốc Năm Mươi Tám 1969
Giải thoát được sự khổ luân hồi trong lục đạo, trong cõi trời và cõi người [vẫn phải chịu nỗi khổ này, vẫn] chưa được giải thoát. Chứng quả A La Hán, đoạn dứt hơn một trăm sáu mươi phẩm Kiến Tư Hoặc, bổn tánh đã phóng quang minh, chẳng mê lạc vào trong lục đạo [cũng chưa rốt ráo], chỉ có nương theo pháp Đại Thừa tu thành quả vị Phật vạn đức vạn năng mới là rốt ráo nhất. Tuy kinh đã nói rõ phương pháp giải thoát nhưng thực hành hết sức khó khăn, thành Phật phải trải qua ba A Tăng Kỳ kiếp, thành A La Hán cũng phải trải qua bảy lần sanh tử. Phàm phu nhìn thấy sự việc khó khăn như vậy ai cũng sợ và thoái lui, chỉ có đức Phật Thích Ca là chẳng như vậy. Vì lẽ đó, từ khi đức Phật thị hiện thành đạo đến nay đã hơn hai ngàn năm trăm năm (đúng ra phải là hai ngàn chín trăm năm), chưa gặp một đức Phật thứ hai xuất hiện, vì thế mới biết thành Phật khó khăn dường nào.
Tám vạn bốn ngàn pháp môn trong Phật pháp đều phải mở mang trí huệ quang minh trong bản tánh, đây là những pháp môn thông thường, ngày nay chúng ta tu hành [theo những pháp môn này] đều khó thành tựu. Hôm nay tôi nói về pháp môn đặc biệt ngoài những pháp môn thông thường, pháp môn đó gọi là Môn Dư Đại Đạo.
Điểm khác biệt với những pháp môn thông thường là ở chỗ chẳng khai phát trí huệ quang minh trong bản tánh mà còn có thể thành tựu. Ngày nay được nghe pháp môn này, phải hết sức lưu ý. Nếu bỏ qua cơ hội, chẳng biết tới bao giờ mới có duyên nghe được!
Các pháp môn thông thường, bất kể Đại Thừa hay Tiểu Thừa, đều dùng tự lực. Pháp môn đặc biệt thì ngoài tự lực còn có thêm Phật lực trợ giúp, gọi là Nhị Lực pháp môn. Cũng như đi lên lầu cao, nếu có người phụ giúp, sẽ dễ dàng hơn nhiều. Tại sao pháp môn đặc biệt có thể nhờ Phật lực, còn pháp môn thông thường chẳng được Phật lực giúp đỡ? Phải biết Phật học không thể mê tín, tu hành phải nhờ vào tự lực, chẳng thể cầu mong Phật tu giùm cho mình, như người đói phải tự ăn, chẳng thể nhờ người khác ăn mà mình hết đói được. Vì vậy, pháp môn thông thường phải tự thực hành, pháp môn đặc biệt cũng phải như vậy, chỉ có thêm nhân duyên thù thắng là được Phật lực gia trì mà thôi. Pháp này chẳng thể nghĩ bàn, người tu hành chưa thành Phật đều chẳng hiểu rốt ráo. Không chỉ người thường chẳng hiểu, ngay cả những người học vấn cao sâu, tu học đã lâu cũng đều chẳng tin, vì vậy, gọi là pháp khó tin. Hôm nay tôi chỉ y theo chú thích của tổ sư nhiều đời trước, chẳng dám nói theo ý riêng của mình. Tuy pháp này gọi là khó nghĩ bàn, nhưng sự thực hành chẳng khó lắm, dù chẳng có học vấn nhưng ai chịu làm theo sẽ đều thành công. Nếu chẳng làm theo, dù có học vấn cao đến đâu đi nữa, vẫn chẳng thành công, do đó gọi là pháp khó tin nhưng dễ hành.
Sau khi giải thích ý nghĩa của pháp môn đặc biệt xong, tôi sẽ nói đến phương pháp. Tuy nói tám vạn bốn ngàn pháp môn khó hành, nhưng nếu ai chịu tu hành, sẽ đều có thể liễu sanh tử, thoát ly luân hồi. Ngày nay chẳng ai chịu hành theo, nên chỉ có pháp môn đặc biệt này là có thể thành tựu.
Tại sao chúng sanh tu hành theo tám vạn bốn ngàn pháp môn chẳng thể thành tựu? Vì có ba chướng ngại.
Thứ nhất là “vô nhân hy quả”, [tức là] tâm chúng sanh thường mong mỏi chẳng nhọc nhằn chi cả mà đạt được kết quả tốt đẹp; lúc còn sống chẳng chịu tu hành, nhưng khi mất đi bèn hy vọng được sanh vào cõi lành, thân quyến của tang chủ thường tụng kinh siêu độ cho người mất, hy vọng [người ấy] được siêu sanh, hoặc treo tràng phan chúc thọ Tây Phương tiếp dẫn. Hoặc khi nằm mộng, mơ thấy chết rồi sanh làm quỷ thần, được trường sanh bất diệt, đây đều là sự hiểu biết lầm lạc của chúng sanh.
Thứ hai là “phóng dật, sợ phải học”: Chúng sanh học Phật khó thành là vì ưa thích buông lung, chán ghét lao nhọc, chỉ biết cầu phước, chẳng hiểu chỗ diệu dụng của Phật pháp. Kinh nói: “Đức Phật vì một đại sự nhân duyên xuất hiện ở thế gian này”. Đại sự nhân duyên là gì? Là để giải quyết vấn đề sanh tử trọng đại, vấn đề này chúng sanh trong lục đạo chẳng ai có khả năng giải quyết. Đức Phật vì đại sự này thị hiện trên thế gian, chúng sanh chỉ cầu mong tiêu tai diên thọ; khuyên người liễu sanh tử đâu có ai nghe, dù có nghe cũng chẳng giác ngộ!
Thứ ba là ham muốn dục lạc, lười nhác tu hành. Thánh nhân Trung Quốc dạy người kiểm soát dục vọng, kiểm soát không nổi thì dùng lễ nhạc để đối trị. Tức là dạy họ “phát hồ tình, chỉ hồ lễ” (khi tình cảm nam nữ nẩy sanh, phải dùng lễ để ước thúc), dùng lễ để kềm chế. Ngày nay, con người tôn sùng văn hóa Âu Tây, chạy theo dục vọng cuồng hoan, mê hoặc trong sự hưởng lạc, thân vùi trong ngũ dục, lục trần, tâm tán loạn, nếu khuyên họ tu pháp xuất thế, họ chẳng đủ nhẫn nại để chịu đựng khổ nhọc dài lâu.
Con người có ba chướng ngại kể trên nếu không giác ngộ sẽ mờ mịt cả đời, lúc lâm chung thuận theo nghiệp dẫn dắt. Khi đã giác ngộ, chẳng ai không cảm thấy đau khổ cùng cực, đời người ngắn ngủi như trong chớp mắt, phước báo hưởng hết rồi, lúc mạng chung liền đọa tam đồ. Bởi vậy, người có trí chẳng ai không thiết tha đến sự vô thường của đời người và mau chóng đường giải thoát. Nhưng thường vì công phu tu hành chẳng sâu dầy, một khi chuyển thế liền mê mất, lại tiếp tục tạo ác nghiệp. Thí dụ như chúng ta ở đạo tràng này, bất kể là người nghe hay người nói đều chẳng phải là ngẫu nhiên, nhất định phải do công phu từ đời trước. Nếu không, lúc nghe sẽ chẳng thấm thía, người nói cũng cảm thấy khó khăn. Lúc chưa nghe đến Phật pháp trong đời này, chẳng ai không mê hoặc, tạo nghiệp. Lúc nhỏ, tôi cũng đã từng hủy báng kinh tượng Phật, sau này vì lo sợ loạn lạc, chiến tranh, nên mới thức tỉnh hối cải và học Phật. Thế nên phải biết: Nếu tu học không thành, một khi chuyển thế, sẽ chẳng biết đến khi nào mới được giải thoát. Ngày nay chúng ta rất may mắn được nghe Phật pháp, nếu chẳng cầu thoát ly thì còn đợi đến lúc nào nữa? Muốn cầu thoát ly nhưng lại sợ khổ nhọc vì chẳng trừ khử được ba thứ chướng ngại kể trên, hỡi ôi, phải làm sao đây?
Đức Phật lấy từ bi làm gốc, phương tiện làm cửa, đức Phật Thích Ca nói về pháp Môn Dư Đại Đạo nhằm khuyến khích chúng sanh [phát tâm niệm Phật, phát nguyện] vãng sanh về thế giới Cực Lạc của đức A Di Đà Phật.
Phật giáo vô lượng, A Di Đà Phật từ bi đệ nhất, nguyện lực đệ nhất trong chư Phật, Ngài biết rõ chúng sanh có đầy đủ ba thứ chướng ngại kể trên, nên tùy thuận tâm chúng sanh, tạo dựng một thế giới tên là Cực Lạc, dùng nơi đó nhằm tiếp dẫn thần thức của húng sanh trong khắp mười phương thế giới về đó hưởng các niềm vui [và tu học] thành Phật.
Thế giới Cực Lạc là một thế giới khoa học phát triển. Khoa học như chúng ta hiểu biết trong hiện thời vẫn còn đang trong thời kỳ ấu trĩ. Phật pháp vô biên, trình độ khoa học ở thế giới Cực Lạc vượt quá xa đến nỗi chúng ta chẳng thể nào nghĩ tưởng nổi.
Chúng sanh muốn thành Phật luôn gặp ba thứ chướng ngại, nhưng nếu vãng sanh về thế giới Cực Lạc, ba chướng ngại sẽ biến thành con đường thành Phật.
Chúng sanh ở đây không có nhân mà muốn có quả, chắc chắn sẽ không đạt được quả. Tuy thế giới Cực Lạc không có nhân nhưng có quả7. Khi vãng sanh rồi, bèn có ba mươi hai tướng tốt, sáu thứ thần thông, vô lượng quang minh, vô lượng thọ mạng, chẳng sanh, chẳng diệt. Chúng ta ở thế giới này mà phóng dật, sợ phải học, sẽ chẳng đạt được pháp, còn trong Cực Lạc thong thả cũng học được pháp. Phàm khi đi du ngoạn ở công viên, nghe tiếng gió thổi, tiếng chim hót cũng giống như nghe pháp tu hành, còn ở đây thì gió thổi, chim kêu chẳng ai biết ý nghĩa gì hết, chỉ là âm thanh tạp loạn. Âm thanh ở thế giới Cực Lạc đều là pháp âm, nghe rồi liền hiểu đạo lý. Còn người không biết thì gột rửa trong ao tám công đức liền khai trí huệ. Chúng ta ở thế giới này tâm niệm lục trần mải mê hưởng dục lạc nhất định chẳng thể nhập đạo, còn trong Cực Lạc thì tùy theo ý muốn liền nhập đạo. Nơi đây do khoa học phát triển nên cũng có thể dùng phi cơ để bay đi nơi khác, nhưng nếu chẳng cẩn thận cũng có thể bị mất mạng khi máy bay trục trặc. Còn cõi Cực Lạc chẳng có sự nguy hiểm đó, hết thảy đều thuận theo tâm chúng sanh có thể hưởng mọi thứ khoái lạc.
Mức độ khoa học phát triển ở thế giới Cực Lạc người xưa nghe xong rất khó tin tưởng, ngày nay nhờ cơ sở khoa học hiện đại phát triển nên có thể giải thích phần nào những sự thật ấy. Ngày nay, ta thường thấy sàn nhà có lót gạch, cẩn dây đồng, người ta thường biết việc này học từ người Âu Tây, chẳng biết thế giới Cực Lạc đã có những thứ này từ lâu rồi, chỉ khác ở chỗ một bên là vàng ròng, còn một bên là dây đồng… Còn về điện báo vô tuyến, người xưa cũng chẳng tin, ngày nay toàn là những đồ dùng hằng ngày, chẳng còn lạ lùng gì nữa. Thiên Nhĩ Thông trong thế giới Cực Lạc vượt trội vô tuyến điện của chúng ta, tiếc rằng phàm phu bị tình chấp chướng ngại, chỉ tin chuyện ở đây, chẳng chịu tin nơi kia. Người ta tin vô tuyến điện thực ra là mê tín vì chỉ biết ‘sự’ này nhưng chẳng biết ‘lý’ của nó, tuy tin chắc nhưng vẫn là mê muội. Do vậy, mê hoặc chỉ tin những sự việc ở thế giới này, niệm niệm chẳng xả, cho nên chẳng chấp nhận khoa học [phát triển] trong thế giới Cực Lạc.
Sự giàu sang hoa lệ ở thế giới Cực Lạc nói mãi chẳng hết, nói đại khái bèn có thể kể tới những sự hưởng thụ sau đây:
Nói đến nơi cư trú, bên đó có lầu đài làm bằng thất bảo. Chẳng phải chỉ có những đồ trang trí bên ngoài mới làm bằng thất bảo, mà bất cứ vật liệu kiến trúc gì cũng làm bằng thất bảo. Chẳng phải như nhà ở nơi đây làm bằng gỗ, xi măng, gạch, ngói. Cõi Cực Lạc không có lầu cao, nếu có thì những căn lầu cao chọc trời ở đây cũng không sánh bằng!
Nói đến thức ăn, mỗi hạt ngũ cốc của chúng ta ở đây đều phải trồng trọt cực khổ mới có. Những người giàu có, mỗi ngày đều đến tiệm ăn cũng phải coi thực đơn rồi chọn món ăn. Còn thức ăn ở cõi Cực Lạc, có đầy đủ trăm món ngon lạ, vừa khởi ý niệm liền hiện ra trước mặt, ăn xong liền biến mất, chẳng phải rửa chén bát, nồi, niêu, xoong, chảo.
Nói đến y phục, chúng ta phải đo kích thước đàng hoàng rồi mới may mặc, rất phiền phức, lại dễ bị dơ bẩn, hư rách. Còn y phục cõi Cực Lạc hình dáng, màu sắc đều tùy tâm sở thích, tự nhiên hóa thành, vĩnh viễn chẳng dơ bẩn, hư rách.
Nói về phương tiện giao thông, ở đây chúng ta cần có rất nhiều thứ, thí dụ như xe, tàu, máy bay. Còn ở cõi Cực Lạc chẳng cần gì cả, khi chúng ta ở trong nhà, nếu muốn đi tới nơi nào, chẳng cần bước ra khỏi cửa, cả căn nhà liền bay đến chỗ muốn đến. Nếu nói tường vách che lấp không thấy ngoại cảnh thì tường vách liền tự động biến mất, hiện ra hoa sen lớn chở chúng ta đi. Nếu sợ gió thì tường vách liền hiện ra. Tất cả đều là những máy móc kỳ diệu chuyên chở người ta. Muốn đến thế giới phương khác, vừa khởi ý niệm liền đến nơi, vừa nhanh chóng, vừa an toàn.
Trên đây là nói đại khái về y phục, thức ăn, chỗ ở, phương tiện di chuyển. Nếu để ý so sánh, liền biết sự khác biệt giữa hai thế giới. Thức ăn của chúng ta đều sanh trưởng từ đất đai ô uế. Những thịt cá động vật làm thức ăn cho con người, trong thân thể có đủ thứ trùng, bọ, phẩn uế, độc tố. Chúng ta dùng nước đã được lọc sạch, tuy chẳng có ký sinh trùng, nhưng cũng có quá nhiều chất hóa học, chẳng có chất nào không có hại cho thân thể. Ở thế giới chúng ta tuy có máy truyền hình có thể thâu hình và âm thanh từ những nơi xa, nhưng còn phải mất công lấy tay bấm vào máy, còn thế giới Cực Lạc trên mỗi bông hoa, mỗi lá cây đều có thể nhìn thấy vô lượng thế giới. Cả ngày đều có âm nhạc vi diệu phát ra, nếu không thích nghe thì âm thanh đó tự nhiên ẩn mất. Tuy mình không nghe nhưng người khác vẫn có thể nghe được.
Thế giới chúng ta cũng có ao nước, dưới đáy lót bằng gạch, rất trơn trợt, nếu không cẩn thận trượt té sẽ bị thương. Còn ao nước ở cõi Cực Lạc đều do vật báu làm thành, dưới đáy ao có toàn cát vàng, nếu ai cảm thấy cứng quá đâm vào chân khó chịu thì cát ấy liền trở thành mềm mại. Ngược lại ai cảm thấy quá mềm thì cát ấy sẽ trở thành cứng. Nước trong ao chẳng dơ bẩn như nước ở đây, lạnh nóng bất thường. Nước ao cõi Cực Lạc có đầy đủ tám công đức, ai muốn lạnh thì nước liền lạnh, ai muốn nóng thì nước liền nóng, ai muốn cạn, muốn sâu, nước đều biến thành vừa ý người đó.
Ngày nay khoa học phát triển, một ngày có thể đi ngàn dặm, con người hưởng thụ vật chất càng ngày càng tăng thêm, [nhìn từ một góc độ nào đó] cũng có thể nói là khá sung sướng, nhưng thọ mạng chúng sanh quá ngắn, hưởng thụ chưa được bao lâu đã phải chết mất. Còn cõi Cực Lạc vĩnh viễn không phải lo lắng về cái chết, chỉ hưởng thụ mọi điều vui sướng mãi cho tới khi thành Phật. Thử nhìn về sự học Phật, cõi này của chúng ta có đủ mọi nỗi gian khổ, thí dụ như học Thiền nhất định phải tham Thiền chết lên chết xuống mà cũng chỉ chứng tới mức A La Hán. Còn vãng sanh Cực Lạc thì hưởng hết mọi thứ vui sướng và cũng có thể chứng được Vô Thượng Bồ Đề.
Sự thù thắng của cõi Cực Lạc là như vậy, [chúng ta] nên hỏi làm sao mới vãng sanh về đó được? Giáo chủ cõi Cực Lạc là A Di Đà Phật đã nghe thấy hết tâm thanh của mọi chúng sanh. Chúng ta chỉ cần chí tâm niệm A Di Đà Phật, liền cảm ứng đạo giao cùng đức Phật, đến lúc lâm chung đức Phật A Di Đà liền đến tiếp dẫn vãng sanh thế giới Cực Lạc. Trên mặt Sự tuy đơn giản như vậy, thực hành cũng cần phải tuân theo ba yếu quyết. Thứ nhất là Tín, nếu làm giống như đã nói thì là “tin chắc chẳng nghi”. Thứ nhì là Nguyện, lúc lâm chung không chịu lên cõi trời làm Ngọc Hoàng. Thế giới Lưu Ly ở Đông phương, thế giới thượng phương của Phật Di Lặc, hoàn cảnh tuy tốt đẹp chúng ta cũng không phát nguyện sanh về đó, chỉ nguyện vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới. Thứ ba là Hạnh, niệm câu Phật hiệu này tới lúc [giữ chặt trong tâm mãi] không đánh mất là được. Tâm chúng sanh loạn, lúc tỉnh tạp niệm nhiều, lúc ngủ lại nằm mộng, học Phật phải dẹp trừ tâm loạn đó. Học Thiền và những pháp môn khác, trải qua hết mọi nỗi gian khổ, dần dần đoạn Hoặc, trải qua nhiều năm nhiều kiếp tu hành, mới có thể nói là có thành tựu. Niệm Phật chẳng cần phải đoạn Hoặc, chỉ cần vãng sanh về thế giới Cực Lạc liền thành tựu ngôi bất thoái. Nếu niệm tới mức đoạn Hoặc chứng Chân, tức là minh tâm kiến tánh, tâm chính là Phật.
Tín Nguyện Hạnh là ba yếu quyết của sự tu hành, cũng là ba món tư lương để vãng sanh thế giới Cực Lạc. Đó là chánh hạnh, ngoài chánh hạnh ra còn phải cần có trợ hạnh, tức là đừng làm các việc ác, vâng làm các việc lành. Cả hai Chánh và Trợ đều song tu, giống như hai cánh của con chim, chẳng thể thiếu thứ nào. Những đồng tu cũ ở Đài Trung, xét về chánh hạnh chỉ làm được bảy phần mười, trợ hạnh còn ít hơn nữa, tham Hoặc đầy đủ, tu hành như vậy làm sao thành tựu cho được? Niệm Phật cũng như quét nhà, tham Hoặc ví như rẩy bụi, vừa quét vừa rẩy bụi, vậy thì làm sao cảm ứng đạo giao cùng Phật, làm sao minh tâm kiến tánh cho được? Do đó, cần phải Chánh Trợ song tu thì mới là đầy đủ.
Ý Nghĩa Chính Yếu Của Tịnh Pháp Giải Thoát — Giảng Tại Liên Xã Đào Viên, Đệ Tử An Thọ Kính Ghi
Đã biết chúng ta cần phải tu hành theo lời Phật dạy, tu hành cần phải có chứng nghiệm. Không có chứng nghiệm thì chẳng đáng tin. Chứng nghiệm tức là giải thoát. Trước mắt có thể lìa khổ được vui, sau này có thể vãng sanh Tây Phương. Giải thoát là chẳng phải chịu các sự đau khổ, không phải chịu sanh tử trong tam giới, chuyện này phải có duyên mới làm được. Các sự đau khổ vốn rất nhiều, khi nào được giải thoát thì mới giải quyết vấn đề [chấm dứt đau khổ]; do đó, mong cầu giải thoát là chuyện vô cùng quan trọng.
Đức Phật dạy rất nhiều pháp môn, hết thảy đều phải đoạn Hoặc (chế ngự phiền não) mới được giải thoát. Tịnh Pháp (pháp môn Tịnh Độ) chẳng nằm trong tám vạn bốn ngàn pháp môn, mà do đức Phật đặc biệt lập ra nhằm khế hợp căn cơ của chúng sanh trong thời Mạt Pháp. Vì vậy cũng dính dáng với chuyện đoạn Hoặc, nếu vậy thì tại sao gọi là Tịnh Pháp? Thật ra, Tịnh Pháp không nhất định phải đoạn Hoặc, không cần phải đoạn Hoặc cũng được, đây là điểm đặc biệt của Tịnh Pháp. Ngoài pháp môn Tịnh Độ ra, [các pháp môn khác] đều phải đoạn Hoặc, dù chỉ còn một tí Hoặc chưa đoạn thì cũng không thể liễu sanh tử. Người không học Phật không tin pháp môn Tịnh Độ, mà ngay cả phần đông người học Phật cũng đều chẳng tin, vì vậy, phải nói rõ nghĩa lý này thì mới có lòng tin chân thật. Nếu không, sẽ có nhiều người tuy tu Tịnh Độ mà cũng chẳng hiểu lý này, cũng vẫn mê tín, như vậy thì sẽ không thể thành công.
Mọi người đều biết đức Phật A Di Đà [mà chúng ta] thờ phụng tại [chánh điện trong] Liên Xã chẳng ở tại thế giới này mà ngự tại Tây Phương Cực Lạc thế giới. Hoàn cảnh thế giới Cực Lạc là như thế nào? Kinh A Di Đà nói: “Đều do bảy báu làm thành” chẳng giống như thế giới Sa Bà đều do đất, cát làm thành. Vì vậy, thế giới Cực Lạc tốt đẹp hơn thế giới chúng ta gấp ngàn vạn lần, ai có thể sanh về thế giới tốt đẹp như thế?
Trả lời: Người nào tu thì người đó sẽ về.
Tu pháp nào? Tu pháp môn Tịnh Độ.
Tu như thế nào? Nói vắn tắt là niệm “Nam Mô A Di Đà Phật”.
Có phải chỉ niệm A Di Đà Phật là được rồi? Không được! Còn một chút phiền toái, phải niệm đến mức nhất tâm bất loạn – nghĩa là chỉ có A Di Đà Phật trong tâm, ngoài ra không có tâm nào khác – thì mới được, cũng tức là niệm đến mức ngũ dục lục trần đều chẳng quyến rũ nổi thì mới được, chuyện này chẳng dễ! Vậy thì niệm như thế nào mới được nhất tâm bất loạn, không niệm thì không đạt được, phải không? Lý này khó hiểu, nhưng phải hiểu, nếu không, sẽ niệm không đúng pháp, [như vậy] cũng là mê tín, cũng chẳng thể thành công.
Lý do khiến chúng ta không đạt được nhất tâm là vì chúng ta có Hoặc, Hoặc là gì? Hoặc tức là mê hoặc, điên đảo, bản tánh của chúng ta đã bị vô minh bao phủ chẳng phát ra quang minh, người xưa nói “mê mất bản tánh”. Như vậy thì là hồ đồ, u mê, chẳng biết làm việc thiện. Chẳng làm việc thiện thì tư cách làm người cũng chẳng đủ, làm sao có thể vãng sanh, giải thoát, chứng quả vị Phật cho được? Do đó, những gì tương phản với nhất tâm đều là Hoặc, cần phải đoạn chúng. Bất luận pháp môn nào do Phật dạy đều phải đoạn Hoặc, đoạn Hoặc thì sẽ thành công, không đoạn thì chẳng thành công.
Chúng ta mê hoặc rất nhiều, chủ yếu là hai thứ Kiến Hoặc và Tư Hoặc. Kiến Hoặc là ý kiến mê hoặc, điên đảo, kiến giải không đúng. Tu hành phải cầu chứng quả, nếu đi lạc đường thì làm sao chứng quả? Kiến Hoặc chia ra năm loại: Thân Kiến, Biên Kiến, Giới Thủ Kiến, Kiến Thủ Kiến, Tà Kiến. Nêu một thứ có thể bao gồm những thứ còn lại, thí dụ như Thân Kiến: Thân vốn chẳng có, thân vốn chẳng phải là tôi, coi thân này là ‘tôi’ thì đó là Hoặc. Lý này khó hiểu, người ta thường nói: “Người nào đó Ngã Kiến rất nặng”, và “muốn trừ phiền não thì phải vô ngã’. Khổng Tử cũng dứt tuyệt những chuyện “ý, tất, cố, ngã”, nêu gương “vô ý, vô tất, vô cố, vô ngã”8. Bất luận chúng ta làm việc gì, đặt một chữ Ta đi đầu thì đều là ác. Chỉ có Ta mà không có người khác thì làm sao làm công việc tốt đẹp cho được? Có Ta thì tất cả lợi ích đều phải gom về Ta, người khác nhất định phải chịu thiệt thòi. Chuyện lớn nhỏ gì cũng giữ cái tâm cho mình trước, đó là Ngã Kiến, là một căn bệnh nặng nhất, người học Phật gọi là Thân Kiến. Khi trừ bỏ cái Ta, thân cũng không còn nữa. Phàm người tu Tịnh Độ đều biết khi vãng sanh về thế giới Cực Lạc cũng có một cái thân. Thân con người là một vật xấu xa, ô uế nhất, bảy khiếu9 đều chẳng sạch, hôm nay chết đi, ngày mai liền sanh giòi, hạt giống tinh cha huyết mẹ chẳng tịnh, lúc sanh ra cũng chẳng sạch. Còn ở thế giới Cực Lạc là hóa sanh từ hoa sen, thân thể thanh tịnh. Hai thân thanh tịnh và thân xương thịt phàm phu không thể tồn tại cùng lúc, quý vị muốn có thứ nào? Tâm đặt ở đây thì có thân này, tâm đặt nơi Tây Phương sẽ có thân của người cõi Cực Lạc; nhưng có người nào chẳng yêu thương cái thân giả tạm trước mắt? Nếu chẳng phá cửa ải Thân Kiến này, sẽ chẳng thể vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Ngược lại, nếu quý vị chẳng yêu thương cái thân giả tạm này, tâm quý vị sẽ từ từ chẳng đặt nơi đây mà đặt nơi cõi Cực Lạc, vậy thì sẽ vãng sanh được. Phần đông người ta đều nghe nói đến nghĩa lý của cái thân và Ta này, nhưng người thấu hiểu chẳng nhiều, như vậy chính là mê hoặc. Như vậy thì làm sao thành tựu? Chỉ có một chuyện này cũng rất khó làm rồi, huống chi bốn thứ còn lại đều chẳng dễ phá trừ.
Kế đó là Tư Hoặc, cũng có năm loại, Tư Hoặc là gì? Là những gì chấp chứa trong tâm, vĩnh viễn chẳng phá trừ, thứ nhất là Tham. Chúng ta vừa thấy vật gì liền yêu mến vật đó, ưa thích có mức độ nặng nhẹ, [thí dụ] tôi ưa chùi mồ hôi, ưa là còn nhẹ, nặng thì gọi là tham. Nếu chúng ta chẳng muốn thoát ly tam giới thì cứ tham. Tam giới gồm có sáu tầng trời Dục Giới, mười tám tầng trời Sắc Giới, bốn tầng trời Vô Sắc Giới, tổng cộng hai mươi tám tầng trời. Thử hỏi chư vị: Chúng sanh tham những gì? Người nào ở Sa Bà thế giới đều tham năm thứ. Thứ nhất là tiền tài, vàng bạc châu báu người nào chẳng thích? Thứ hai là tình yêu nam nữ, nếu chẳng thích thì chẳng có nam nữ. Thứ ba là danh lợi, thử hỏi ai chẳng bận rộn vì danh lợi? Thứ tư là ăn uống, người nào chẳng ăn uống? Thứ năm là ngủ nghỉ. Tham muốn năm thứ này thì chẳng rời khỏi tam giới, thường xoay vần trong vòng lục đạo. Ngược lại [không tham], sẽ chẳng bị kẹt trong tam giới. Người tu Tịnh Độ có thể không đoạn Hoặc, nhưng tham và Thân Kiến nhất định phải dứt trừ. Ở thế giới Sa Bà đầy dẫy tài sắc danh thực thùy, thế giới Cực Lạc chẳng có những thứ này, vì vậy, trước hết phải đoạn dứt lòng tham.
Người chẳng tu Tịnh Độ phải đoạn dứt tổng cộng một trăm chín mươi ba phẩm Kiến Tư Hoặc; chúng sanh trong tam giới chẳng biết đến Kiến Tư Hoặc, [phần đông đều] mê hoặc, điên đảo, chẳng hiểu rõ nghĩa lý. Thế nào là chẳng hiểu rõ nghĩa lý? Như chúng ta ngày nay thọ khổ báo, thọ quả báo đều là do những ác nghiệp đã tạo trong kiếp trước tích tụ lại, đây là Khổ Đế. Muốn không thọ khổ thì phải làm sao? Phải cầu không sanh, không diệt; muốn đạt được không sanh không diệt, phải tu đạo. Lúc đức Phật thành đạo và bắt đầu chuyển pháp luân, Ngài đã giảng về Tứ Đế Khổ, Tập, Diệt, Đạo. Đối với căn tánh thông thường của chúng ta, suốt tám mươi năm cũng không đoạn được một phẩm Kiến Hoặc, người có thể đoạn một phẩm Kiến Hoặc trong tám mươi năm đã thuộc về thượng căn rồi! Thế thì muốn đoạn một trăm chín mươi ba phẩm Kiến Tư Hoặc phải mất mấy ngàn vạn năm! Dù đã đoạn dứt trọn hết một trăm chín mươi hai phẩm, hễ còn một phẩm chưa đoạn thì vẫn chưa thoát ly sanh tử, chưa thoát khỏi tam giới. Vì thế mới nói tự lực rất khó thành tựu và đòi hỏi phải có thời gian rất dài.
Pháp môn Tịnh Độ có hai lực, cần có tự lực trước rồi sau đó mới có tha lực giúp đỡ -- tức là sức mạnh của A Di Đà Phật. Đức Phật biết chúng sanh thành tựu khó khăn nên đại từ đại bi đến giúp đỡ, chúng ta cầu thoát ly tam giới, thử hỏi rời khỏi tam giới sẽ đi về ở đâu? A Di Đà Phật là người kỹ sư xây dựng Tây Phương Cực Lạc thế giới cho chúng ta về đó tu học.
Làm thế nào để vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới? Kinh A Di Đà nói nhất tâm bất loạn tức là đoạn được một trăm chín mươi ba phẩm Kiến Tư Hoặc, bảy ngày có thể thành tựu, lúc lâm chung tâm chẳng điên đảo, liền được vãng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới. Dù lúc lâm chung chẳng có người trợ niệm cũng được vãng sanh, vẫn đắc Thượng Phẩm Thượng Sanh.
Muốn đoạn Hoặc, nhất định phải có công phu định lực, chúng ta không dễ gì làm được. Pháp môn Tịnh Độ có một phương pháp đặc biệt, phương pháp này đối với người tu theo pháp môn khác cũng vô dụng, chỉ có tu pháp môn Tịnh Độ mới dùng được, pháp đó là “phục Hoặc” (chế ngự phiền não) thì cũng có thể vãng sanh. Hoặc chẳng dễ đoạn, chúng như hạt giống sẽ nẩy mầm, há chẳng hỏng việc hay sao? Người tu Tịnh Độ chẳng cần đoạn Hoặc, nhưng cần chấm dứt không làm những việc ác trước kia, cứ để nguyên như vậy đừng đụng tới, chỉ cần giữ cho nó không phát tác, không nẩy mầm. Cứ một mạch niệm A Di Đà Phật, miệng niệm, tai nghe [Phật hiệu] lọt vào tâm, đối với hết thảy những mê hoặc, điên đảo nào cũng đều dùng câu A Di Đà Phật đè xuống, đến lúc lâm chung, tất cả những hạt giống thiện mà chúng ta đã làm (hạt giống Phật), và hạt giống ác (những việc ác làm lúc trước) chứa hết trong thức điền thứ tám, [do những hạt giống thiện này nhiều nên chúng bao trùm, che phủ hết các hạt giống ác]. Vì bao phủ bên ngoài nên hạt giống Phật nhảy ra trước, Phật bèn phóng quang tiếp dẫn hạt giống tự tánh Phật này (chẳng tiếp dẫn hạt giống ác). Đây gọi là “chế ngự phiền não”, chưa đoạn Hoặc mà vãng sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới. Các pháp môn khác cũng có nói đến “chế ngự phiền não” nhưng chẳng có hiệu quả, vì đè nơi nào thì nó lại khôi phục ở đó, chỉ có pháp môn Tịnh Độ là có thể đạt được hiệu quả.
Sức mạnh của A Di Đà Phật to lớn, nghiệp lực của chúng sanh cũng lớn. Lúc vãng sanh, nghiệp báo vẫn chưa dứt, vẫn còn hạt giống ác, nên gọi là “đới nghiệp vãng sanh”. Vãng sanh rồi mới đoạn Hoặc. Vì cõi Cực Lạc chẳng còn sanh tử, thọ mạng chúng sanh nơi đó vô lượng, quang minh vô lượng, tự nhiên sẽ mở mang trí huệ, lúc bấy giờ, hạt giống A Di Đà Phật sẽ hoàn toàn hiện lên. Sự hưởng thụ trong cõi ấy vô cùng thù thắng, sự phú quý nơi cõi Sa Bà này chẳng thể sánh bằng. Ngoài ra, người vãng sanh đến cõi ấy có sáu thứ thần thông, muốn lên mặt trăng cũng dễ như lật bàn tay, dù xa cách tám hành tinh, chỉ trong khoảng thời gian khảy ngón tay liền đến được, chẳng cần mất công sức như chúng ta ngày nay. Ngoài ra còn đạt được Nhất Sanh Bổ Xứ, tức là vãng sanh chẳng bao lâu liền thành Hậu Bổ Phật, chẳng bao lâu sẽ thành Phật. Đã thành Phật bèn sẽ giống như A Di Đà Phật vậy.
Bài Ký Theo Thầy Nghe Pháp — Giảng Trong Chuyến Hoằng Pháp Tại Đông Thế, Đệ Tử Hoàng Khiết Di Kính Ghi
Đạo tràng là nơi để cầu đạo, mọi người đến đạo tràng nếu chẳng cầu đạo mà chỉ muốn tìm náo nhiệt, vậy thì chẳng đạt được lợi ích gì cả.
Đạo là gì? Ai cũng có Đạo, nhưng chẳng ai biết, cho nên phải cầu đạo. Hiện nay có Đạo hiện nay, tương lai có Đạo tương lai, nói như vậy, phải chăng là có hai Đạo? Chẳng phải, chỉ có một Đạo, chẳng phải hai. Lấy việc leo thang làm thí dụ, bước lên một nấc là cũng gọi là bước vào đạo, bước lên mười nấc cũng gọi là bước vào đạo. Đạo chỉ có sâu hay cạn, chẳng phải là có hai thứ đạo. Giống như lên lầu hai, vừa bước lên hai nấc hoặc năm nấc thang xong rồi đứng lại, đó là “chẳng đạt đạo”, chẳng đạt được rốt ráo, phải đi [hết cầu thang] lên lầu trên thì mới gọi là “đạt đạo”. Do vậy, mọi người học thì phải học đến cùng; nếu học nửa chừng rồi bỏ, học chẳng đến đâu, đứng nửa đường hoặc đi tới đi lui đều chẳng có ích gì hết. Hãy nên biết cầu đạo phải đắc đạo, việc này rất quan trọng!
Tam Tạng kinh điển trong Phật pháp nhiều như mây khói trên biển, đức Phật đã tuyên thuyết suốt bốn mươi chín năm. Dùng thời gian ngắn ngủi để nói hết Tam Tạng là một việc không thể nào làm được. Nếu nói các bạn đồng tu phải từng bước tu tập đến cùng được không? Đương nhiên là được! Nhưng trong tâm cần phải có nghị lực, nghị lực tức là tâm kiên trì, gặp chuyện vui gì cũng chẳng thay đổi, gặp chuyện gì bất trắc, cản trở cũng chẳng nản chí, được như vậy thì sẽ thành công. Muôn vàn chẳng thể nhìn thấy một thoi vàng liền sanh tâm ưa thích, đạo tâm mất sạch. Lúc gặp phiền não bèn sanh tâm ưu sầu, đạo tâm cũng thụt lùi, vậy là không được. Phải chẳng bị hoan hỷ và phiền não chi phối, luôn hướng về trước chẳng lùi. Thật ra, người có nghị lực như vậy rất ít. Cũng vì phần đông người ta rất khó làm được nên mới có câu nói: “Đường trở về không hai, phương tiện có rất nhiều cửa”, có một phương pháp đặc biệt chẳng cần phải khắc phục nhiều khó khăn mà vẫn có thể đạt được Đạo. Có chuyện dễ dàng, tiện nghi như vậy sao? Có, nhưng tùy thuộc quý vị có tin hay là không?
Trước khi nói rõ về phương pháp đặc biệt này thì phải trình bày những vấn đề liên quan. Phải biết muốn học Phật đến nơi đến chốn thì phải đoạn Hoặc chứng Chân. Trước tiên, phải đoạn Kiến Tư Hoặc. Kiến Tư Hoặc là gì? Kiến Tư Hoặc có hơn một trăm sáu mươi phẩm, rất khó hiểu rõ, cũng vì rất khó hiểu rõ nên đoạn chúng càng khó hơn. Trong kinh có thí dụ muốn đoạn một phẩm Hoặc giống như ngăn chặn dòng nước chảy mạnh rộng đến bốn mươi dặm, khó đến mức như vậy đó! Do điều này ta có thể biết đoạn Hoặc rất khó. Nếu hỏi cá nhân tôi chín mươi sáu tuổi, học Phật đã hơn bảy mươi mấy năm, đoạn được bao nhiêu phẩm Hoặc? Nói thật với chư vị, một phẩm Hoặc tôi cũng chưa đoạn được, nhưng tôi có pháp môn đặc biệt, pháp môn đặc biệt gì vậy? Khỏi phải dùng cả bảy mươi năm, chỉ cần tám năm, mười năm, hoặc ba tháng bèn có thể thành công ngay trong đời này. “Có chuyện tiện lợi như vậy hay sao?” Có chứ! Pháp môn đặc biệt này chính là pháp môn Tịnh Độ. Pháp môn tiện lợi như vậy nhưng rất khó tin. Pháp môn Tịnh Độ này bao trùm hết ba căn, lợi độn đều thích hợp, lại còn là chỗ quay về của ngàn kinh vạn luận. Cá nhân tôi đã tu học theo rất nhiều phương pháp nhưng chẳng đi đến đâu, chỉ có thể nương nhờ pháp môn đặc biệt này mà thôi.
Có được pháp môn Tịnh Độ này thì có ích lợi gì? Ích lợi quá nhiều, chẳng thể dùng lời nói và văn tự để diễn tả, cũng chẳng thể suy nghĩ mà có thể hiểu rõ, chỉ có thể dùng câu “không thể nghĩ bàn” để hình dung. Bây giờ, tôi đặt ra một câu hỏi để quý vị tham khảo. Thử hỏi có ai biết được chuyện sanh tử của mình không? Trong lục đạo đời này làm người, đời sau không nhất định sẽ làm người được đâu nhé! Có thể sẽ đi làm quỷ, biến thành súc sanh, hoặc đọa địa ngục cũng không chừng. Nếu thường ngày có làm những việc thiện to lớn, đời sau có thể sanh lên cõi trời làm Thượng Đế. Làm Thượng Đế xong, đợi đến khi những nhân ác trong quá khứ hiện tiền, vẫn phải luân hồi tới lui trong sáu nẻo, chứ chẳng phải là làm người bèn vĩnh viễn làm người, Thượng Đế vĩnh viễn làm Thượng Đế! Ai cũng phải chuyển dời, vĩnh viễn luân hồi chẳng dừng, đó gọi là “luân hồi trong sáu nẻo”. Nói vậy nếu chưa “đắc đạo” thì tốt nhất là đừng chết. Vì nếu chết đi, chẳng biết đời sau sẽ biến thành sinh vật gì! Trong kinh ví lục đạo như biển khổ, ở trong lục đạo cũng giống như trôi lăn trên biển khổ luôn luôn trồi lên hụp xuống. Học Phật đắc đạo rồi sẽ khỏi phải chịu nỗi khổ luân hồi, đó gọi là “chẳng sanh, chẳng diệt”. Pháp môn Tịnh Độ là biện pháp tốt nhất để thoát ly luân hồi.
“Học Phật” khác với “Phật Học”. Học Phật là chúng ta hành theo lời Phật dạy. Phật Học nghĩa là tìm hiểu kinh điển Phật pháp, tuy là hiểu rõ, nhưng chẳng học và làm theo. Ngày nay có rất nhiều người nghiên cứu Phật Học, người học Phật chẳng nhiều, [Phật Học] giống như nói về thức ăn, đếm của báu, chẳng có ích gì hết. Do đó, hiểu Phật, học xong thì phải hành, phải tu. Như vậy thì phải học pháp môn Tịnh Độ như thế nào? Tu như thế nào?
Pháp môn Tịnh Độ đơn giản và dễ dàng nhất, đó tức là pháp trì danh, niệm A Di Đà Phật. Tuy câu này đơn giản, dễ dàng, nhưng đạo lý và nội dung vô cùng thâm diệu. Vì vậy, đức Thế Tôn gọi pháp môn này là “pháp môn khó tin”. Trong kinh Di Đà, nói [cõi Cực Lạc] có “chúng điểu diễn pháp” (loài chim nói pháp), những con chim ấy đều do A Di Đà Phật muốn tuyên lưu pháp âm nên biến hóa ra. Ngoài ra, hoa sen trong ao thất bảo cũng vậy. Niệm Phật vãng sanh chẳng phải là hôm nay niệm Phật, ngày mai vãng sanh, chẳng hề tiện nghi như vậy. Hơn nữa, sanh đến Tây Phương Cực Lạc thế giới chẳng phải là lập tức thành Phật. Sau khi vãng sanh ở trong hoa sen, tùy theo công phu tu tập mà chia thành chín phẩm. Có người lập tức hoa nở thấy Phật, có người qua một đêm hoa bèn nở, có người một ngày một đêm mới nở, có người nhiều kiếp mới nở. Ở tại đó tu hành, đoạn Hoặc, sẽ chẳng bị thoái chuyển vì hoàn cảnh tốt đẹp, nhờ được chư Phật hộ niệm, lại còn được lợi ích vì chư thượng thiện nhân ở chung một chỗ. Trong một thời gian ngắn, chẳng thể nói rõ trọn hết những lợi ích ấy được! Nếu quý vị muốn biết, có thể nghiên cứu kinh Di Đà thì sẽ hiểu rõ. Thế thì [thử hỏi]: “Ông đã đạt được pháp môn này hay chưa?’. Tôi đã đạt được rồi, là do Ấn Quang đại sư -- thầy của tôi dạy tôi. Quý vị nên xem Gia Ngôn Lục của Ấn Tổ thì tự nhiên sẽ tin ngay. Vì thời gian có hạn nên tôi không thể nói nhiều, chỉ mong những lời này sẽ giúp mọi người tin sâu Tịnh Độ, từ đấy định tâm một chỗ, nhất tâm niệm Phật A Di Đà, tương lai thoát ly luân hồi vãng sanh Cực Lạc thế giới.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
