Cương Yếu Kinh Pháp Hoa

ĐỨC PHẬT ĐÃ THÀNH PHẬT TỪ VÔ LƯỢNG KIẾP MÀ TRỜI NGƯỜI TƯỞNG PHẬT MỚI THÀNH PHẬT

Mở đầu phẩm Như Lai thọ lượng, Đức Phật bảo đại chúng nên lóng nghe sức bí mật thần thông của Đức Như Lai, tất cả thế gian, Trời, người, A tu la đều tưởng rằng Đức Phật Thích Ca xuất thân từ cung dòng họ Thích, đến cội Bồ đề gần thành Già Da mà thành Chánh giác, nhưng thật sự Ngài đã thành Phật từ vô lượng kiếp trước.

Như vậy, đầu tiên chúng ta có Đức Phật của Trời, người, A tu la; nói cách khác, đó là Đức Phật lịch sử sinh trên cuộc đời, bỏ ngôi vua, xuất gia, thành Phật, thuyết pháp giáo hóa và Niết bàn. Đức Phật này ở trong loài người, hay trong thế giới sinh diệt. Từ nhận thức này, Phật giáo có phân ra phương tiện môn và chân thật môn, hay sinh diệt môn và bản thể môn. Về mặt hiện tượng, chúng ta thấy được bằng mắt; nhưng về bản thể, chúng ta phải cảm nhận bằng tâm. Kinh Pháp Hoa đòi hỏi phải có căn lành mới thấy được Đức Phật thật hằng hữu trên bản thể, không có căn lành thì thấy Phật theo cách thấy của Trời, người, A tu la.

Trời, người và A tu la thấy Phật như thế nào? Chư Thiên thấy Đức Phật là Đại Phạm Thiên vương, mà họ không thể sánh bằng, vì Đức Phật có vô lượng phước, cho nên tất cả chư Thiên từ cõi Dục đến Sắc giới đều đến với Phật. Còn con người thấy Đức Phật cao quý nhất trong loài người tu thành Phật. Và A tu la cũng thấy Đức Phật siêu tuyệt hơn họ. A tu la có phước báo và sức mạnh như chư Thiên, nhưng họ còn nhiều sân hận, nên thường bất mãn mọi việc, tất nhiên là họ không chấp nhận chư Thiên. Có thể cụ thể hóa hình ảnh của A tu la trên cuộc đời này là những người giỏi, khỏe mạnh, nhưng phải sống nghèo khổ. Họ lập thành băng đảng, như cái bang tập họp những người ăn xin để tranh đấu quyền lợi cho giới ăn xin, không chấp nhận luật lệ của vua chúa áp đặt. Hạng người "A tu la” này thấy Phật không có tài sản, đi khất thực là giống họ ở điểm "ăn xin”, nhưng Phật tốt bụng; vì Đức Phật được cúng dường nhiều thì Ngài chia sẻ cho những người ăn mày khác. Đó là cái thấy khác nhau của Trời, người, A tu la về Đức Phật, hay tất cả thành phần xã hội nghĩ về Đức Phật như vậy.

Nhưng Đức Phật cho biết những người có căn lành, có niềm tin không thấy Đức Phật qua bề ngoài, mà họ thấy Phật thật tiềm ẩn bên trong sanh thân. Bằng căn lành, bằng niềm tin, Bổn môn Pháp Hoa mở cánh cửa cho chúng ta đi sâu vào bản thể, thấy được Đức Phật ở bản thể và từ đó tiến tu, đắc đạo, mới thấy Đức Phật bằng huệ nhãn, pháp nhãn và Phật nhãn.

Theo Tích môn, Đức Phật là vị đại Đạo sư và Ngài nhập diệt là chấm dứt sự hiện hữu của Ngài trên cuộc đời này. Nhưng theo Bổn môn Pháp Hoa, Đức Phật không còn trên thế gian, mà Ngài vẫn tồn tại, gọi là tịch diệt phi diệt, tức Phật chết nhưng không chết, Đức Phật vẫn hằng hữu. Người tu Pháp Hoa theo tinh thần Bổn môn là tìm Đức Phật hằng hữu và phát hiện con người hằng hữu của chính mình, để phát huy con người hằng hữu này, chúng ta mới tăng trưởng tri thức, đạo đức và có thể đi vào thế giới hằng hữu của Đức Phật được. Có thể nói nếu không nhận ra được con người chân thật hằng hữu, chúng ta không thể thâm nhập Phật đạo và chúng ta chỉ là con người tốt bình thường trên cuộc đời mà thôi.

Đi vào thế giới tâm linh và đỉnh cao nhất của kinh Pháp Hoa là phẩm Như Lai thọ lượng nói về Đức Phật hằng hữu, hay kinh diễn tả rằng Ngài thành Phật từ ngũ bách ức trần kiếp. Đức Phật thí dụ có người lấy tam thiên đại thiên thế giới nghiền thành hạt bụi và cứ đi một ngàn thế giới thì thả một hạt bụi xuống và cho rơi hết tất cả hạt bụi của tam thiên đại thiên thế giới, thì tất cả thế giới có dính bụi và thế giới không dính bụi đều nghiền nát ra thành bụi một lần nữa. Bấy giờ, nếu một hạt bụi được tính là một kiếp, thì Đức Phật đã thành Phật còn lâu xa hơn số bụi này gộp lại. Đức Phật không phải mới thành Phật dưới cội Bồ đề như Trời, người, A tu la lầm tưởng.

Thử nghĩ xem Đức Phật thành Phật ở cội Bồ đề gần thành Già Da và Đức Phật thành Phật từ muôn ức kiếp, hai Phật này khác nhau thế nào.

Đức Phật ở cội Bồ đề gần thành Già Da thành Vô thượng Chánh đẳng giác là Phật hiện thân người; còn Đức Phật từ muôn ức kiếp là cốt lõi bên trong mới quan trọng. Cốt lõi là Phật, nên Ngài sinh trong cung vua, đầy đủ phú quý lợi danh, mà vẫn không màng đến. Mang thân tứ đại ngũ uẩn và trải qua thời gian tu hành, sau cùng ở Bồ đề đạo tràng, Ngài thâm nhập đại Thiền định và thành đạo, chứng được Tam minh, nhận ra được tư cách Phật của Ngài đã có từ vô lượng kiếp và nhận ra thế giớihằng hữu của Ngài. Và nay Đức Phật hiện thân vào thế giới loài người để cứu khổ độ sinh, không phải Ngài mới thành Phật.

Việc tu hành quan trọng là nhận ra được con người thật của mình từ đâu đến đây và chết đi về đâu. Đức Phật tự nhận chân được Ngài là hiện thân Phật Thích Ca ở thế giới Ta bà và Ngài cũng từng hiện thân ở nhiều thế giới khác nhau. Và đã là ứng hiện thân thì Đức Phật phải có thế giới thật, đó là Tịch Quang chơn cảnh. Đức Phật từ Tịch Quang chơn cảnh sinh lại Ta bà, tất cả quyến thuộc Bồ đề cũng sinh theo Ngài, người làm vua, làm tướng, làm trưởng giả hay làm người hốt phân, hay là ngoại đạo, v.v... Có người hiện phạm giới để Đức Phật chế giới, có người hiện sai trái để Đức Phật dạy việc tốt lành, hoặc có người nhiều phước báo để Đức Phật chỉ rõ luật nhân quả ba đời. Nói chung, những người quy ngưỡng Phật, tu theo Phật thuộc đủ thành phần xã hội, có thể ví như tất cả diễn viên cùng bước lên sâu khấu cuộc đời để diễn xuất những hoạt cảnh theo sự xếp đặt của Đức Phật. Thật vậy, nếu những người thực chất là ngoại đạo mà từ bỏ quyền lợi, địa vị, hay lý tưởng của họ để theo Phật là việc khó có được trên đời này. Điển hình như Ưu Lầu Tần Loa Ca Diếp làm quốc sư có 500 đệ tử nổi danh mà bằng lòng dâng tất cả sự nghiệp cho Đức Phật một cách dễ dàng và hết lòng tu theo Phật. Hoặc Xá Lợi Phất, Mục Kiền Liên, Ca Diếp, Ca Chiên Diên, v.v... đã đóng vai Thanh văn tu hành một cách xuất sắc, vì thật sự các Ngài đã có nguyện rằng Đức Phật xuất thế nơi nào để độ sinh, các Ngài sẽ cùng hiện hữu theo Đức Phật để hỗ trợ. Kinh Pháp Hoa đã khẳng định việc thầy trò cùng sinh chung để hành Bồ tát đạo, cùng nhau xây dựng thêm quyến thuộc; trong khi tu nhị thừa, xuất thế, yểm ly, từ bỏ tất cả. Bồ tát là quyến thuộc của Đức Phật Thích Ca, nên Đức Phật sinh ở Ta bà, họ sinh lại trợ hóa Phật. Chư Bồ tát và Đức Phật cùng hoàn thành xong những việc tốt đẹp trên cuộc đời, thì Đức Phật nói rằng người đáng độ đã độ, việc đáng làm đã làm, nên Ngài thị hiện nhập diệt.

Như vậy, phẩm Như Lai thọ lượng muốn chỉ cho thấy thế giới siêu hình tốt đẹp hằng hữu của Đức Phật mà chúng ta không biết, chỉ thấy biết thế giới hiện tượng vật chất mà thôi.

Đức Phật dạy rằng "Như Lai thấy rõ thật tướng của mọi chúng sinh ở trong ba cõi không có sinh tử, nhưng vì vô minh vọng kiến ngăn che, nên sanh các tánh ham muốn khác nhau, tạo tội sai biệt, nên Đức Như Lai phải dùng các pháp đối trị như thế mới sanh căn lành...”

Thật vậy, với Phật nhãn, Đức Phật nhận biết được điều chân thật là chúng sinh đồng với Đức Phật trên chân tánh và trên chân tánh không có đau khổ, không có sinh tử; nhưng vì vô minh, vọng kiến, tức tham vọng mà chúng sinh tạo tội sai biệt, mới có vô số cuộc sống khổ đau khác nhau trong sáu đường sinh tử.

Như đã nói Đức Phật ngồi ở cội Bồ đề, nhớ lại kiếp quá khứ, Ngài đã thành Phật từ vô số kiếp trước, nhưng thành Phật bằng cách nào? Không thể chỉ ngồi dưới cội Bồ đề, nhớ lại quá khứ là thành Phật, mà phải có quá trình tu tập đầy đủ hạnh Bồ tát và tâm đại bi mới thành Phật. Nhớ lại quá khứ là Đức Phật nhớ lại vô số việc làm hoàn toàn tốt đẹp của Ngài trên lộ trình Bồ tát đạo. Người tu bắt chước, tìm gốc cây Bồ đề ngồi, nhưng nhớ lại quá khứ của họ toàn việc xấu ác, họ phải hiện ra tướng ma quỷ. Với cốt lõi là Phật, nên trong hiện đời, Đức Phật chỉ trải qua sáu năm thể nghiệm các pháp và tư duy trong 49 ngày ở Bồ đề đạo tràng, Ngài liền thành tựu quả vị Phật. Còn chúng ta tu lâu, nhưng chưa đạt được quả vị nào; vì chúng ta chỉ mới bắt đầu gạn bỏ trần cấu, tịnh hóa thân tâm.

Đức Phật cũng nói rằng "Từ Ta thành Phật đến nay trải qua vô lượng vô biên a tăng kỳ kiếp, nhờ kinh Pháp Hoa cảm thành thọ mạng, thâm nhập Pháp thân vĩnh hằng bất tử, nhưng dùng phương tiện nói sẽ diệt độ...”

Nhờ kinh Pháp Hoa cảm thành thọ mạng, nghĩa là nhờ hành Bồ tát đạo mà phát triển phước đức, trí tuệ viên mãn. Và Đức Phật lấy phước đức làm thân, lấy trí tuệ làm mạng, tạo thành Báo thân Phật có thọ mạng đến nay chưa chấm dứt mà còn lớn hơn. Đức Phật dùng Báo thân này để thâm nhập Pháp thân vĩnh hằng bất tử.

Trong khi chúng sinh lấy tham vọng, bực tức làm mạng, lấy tứ đại ngũ uẩn làm thân, đó là thân sinh diệt, nhưng lại muốn không hoại diệt, nên phải đau khổ. Thân ngũ uẩn gồm có sắc và tâm hỗ tương tác động lẫn nhau không thể tách riêng biệt. Bước đầu tu tập, phải thức tỉnh, đừng để tâm buồn giận lo sợ hành hạ thân thành bệnh hoạn và đừng để thân đau yếu hành hạ làm tâm đau khổ. Nếu không có quá trình luyện tập, lúc gần chết, bệnh phát sinh làm thân đau đớn không chịu nổi thì buồn phiền theo đó nổi lên, sẽ bị đọa. Phải tu tập cho được thân tâm đều an lành dù cuộc sống dư dã hay thiếu thốn. Sau đó, cố gắng tránh làm tổn thương các loài khác, vì ta và các chúng sinh phải hiện hữu cộng tồn. Ở giai đoạn này, phải đoạn trừ ba nghiệp của thân, bốn nghiệp của miệng và ba nghiệp của ý.

Đức Phật dạy rằng khi tịnh hóa được thân tâm chúng ta, trí tuệ sẽ phát sinh. Nói cách khác, tâm trong sáng, thân thanh tịnh, thấy việc đáng làm, việc không nên làm, không còn phạm sai lầm, không tạo tội lỗi. Từ đây, nương theo kinh Pháp Hoa bắt đầu thâm nhập Pháp thân, tức dùng tâm trong sáng và thân thanh tịnh đưa vào các pháp. Pháp có hai, pháp vô tình và pháp hữu tình. Thâm nhập pháp hữu tình dễ hơn pháp vô tình. Thâm nhập pháp hữu tình là dùng trí tuệ quán sát xem người có duyên với ta, ta dùng tâm từ bi và sự hiểu biết của mình tác động vào tâm trí họ làm cho họ được sáng suốt, an vui, thanh tịnh, giải thoát. Ta thanh tịnh và sáng suốt, họ cũng được như vậy, tạo thành bầu không khí an vui hòa hợp và cứ như vậy mà phát triển, thì có bao nhiêu người thương quý ta, có bao nhiêu người cùng chí hướng với ta, cùng hiểu biết như ta, cùng làm việc với ta, là Pháp thân ta lớn theo đó; cho đến cả đoàn thể, hay xã hội sống hòa hợp, hỗ trợ nhau thăng hoa. Đó là ý nghĩa thâm nhập các pháp để biến các pháp thành Pháp thân mình.

Thâm nhập Pháp thân thì không bị bốn tướng sinh già bệnh chết chi phối, vì mỗi kiếp tái sinh giống như chúng ta thay chiếc áo mới tốt đẹp hơn, quyến thuộc đạo đức và tài giỏi nhiều hơn. Nhờ đó chúng ta sẽ làm thêm nhiều việc lợi ích cho đời, phước đức và trí tuệ chúng ta theo đó tăng thêm, Pháp thân ta theo đó lớn thêm. Vì vậy, Đức Phật nói rằng xưa kia Ngài hành Bồ tát đạo cho đến nay, thọ mạng của Báo thân và Pháp thân Ngài chẳng những chưa chấm dứt mà còn phát triển hơn nữa, mới là thân vĩnh hằng bất tử, khác với sanh thân vô thường. Thâm nhập Pháp thân chính là tác động tốt đẹp cho xã hội và Pháp giới thì trở thành bất tử. Nói cho dễ hiểu là nuôi dạy người trở thành đạo đức, hữu ích cho xã hội và xây dựng xã hội phát triển tốt đẹp là phương cách tốt nhất tạo thành Pháp thân vĩnh hằng bất tử.

Thật vậy, xã hội muôn đời là xã hội, lúc nào xã hội cũng có con người. Và trong kiếp luân hồi, con người gặp lại nhau, đời trước đã có thiện cảm, đời này gặp lại mến nhau liền, đời trước là oan gia thì nay gặp lại cũng thù ghét nhau liền. Xã hội muôn đời không đổi, nhưng biến dạng trong sinh diệt. Vì vậy, chúng ta tu, tìm cái không sinh diệt trong sinh diệt; còn bỏ sinh diệt đi tìm chỗ khác là rơi vào ảo tưởng, gọi là tìm lông rùa sừng thỏ.

Trong một chuỗi đời của chúng ta giống như một xâu chuỗi có nhiều hạt, một hạt ví như một kiếp sống và sợi chỉ xuyên suốt xâu chuỗi đời là một. Con người hôm qua của kiếp trước cũng chính là con người hôm nay, dù thân tướng có thay hình đổi dạng. Báo thân ta từ kiếp trước đã tu tạo nhiều công đức thì tái sinh kiếp này có nhiều thắng duyên dễ dàng hành Bồ tát đạo. Kiếp trước tạo nhiều tội lỗi, kiếp này biến dạng khó coi và gặp vô số khó khăn, khổ nạn. Tâm hay nghiệp vẫn là một. Vì vậy, tu Pháp Hoa, nhận ra thời Đức Phật Nhật Nguyệt Đăng Minh, Bồ tát Di Lặc là Cầu Danh, Bồ tát Văn Thù Sư Lợi là Diệu Quang; cũng là một người, nhưng tên khác. Từ vô số kiếp cho đến nay, chúng ta cũng có vô số tên khác tương ưng với việc làm của chúng ta. Có tên Cầu Danh vì thường đến nhà sang giàu để in kinh, đúc tượng, xây chùa..., nên phải liên hệ với người sang giàu và nổi tiếng. Còn Bồ tát Văn Thù Sư Lợi không nghĩ đến việc này, Ngài chỉ lo thâm nhập Pháp thân vĩnh hằng bất tử, nghĩa là nỗ lực đi vào lòng người bằng cách hoằng hóa độ sinh, đem ánh sáng chánh pháp vào tâm trí mọi người.

Đức Phật Thích Ca cũng như vậy, Ngài đã từng hành Bồ tát đạo, phát huy phước đức trí tuệ của Ngài cũng như giáo hóa mọi người phát triển phước đức trí tuệ của chính họ. Nghĩa là Ngài xây dựng được Báo thân viên mãn và Pháp thân vĩnh hằng bất tử của chính Ngài, đồng thời giáo dưỡng quyến thuộc hữu duyên với Ngài tu tạo Báo thân và Pháp thân của họ.

Ngoài ra, trong phẩm Như Lai thọ lượng có thí dụ ông lương cũng có ý nghĩa quan trọng, phần này đã được giải thích trong bài Thí dụ, nên không nhắc lại ở đây.

Tóm lại, Đức Phật đã thành tựu quả vị Vô thượng Bồ đề từ vô lượng kiếp và Đức Phật hằng hữu ở Tịch Quang chơn cảnh, không sinh diệt. Từ thế giới vĩnh hằng bất tử ấy, Ngài thị hiện lại sanh thân Phật Thích Ca Mâu Ni trên cuộc đời này để dìu dắt mọi người ra khỏi sinh tử luân hồi và đạt đến quả vị Vô thượng Chánh đẳng giác như Ngài. Nhưng chúng sinh vì bị vô minh vọng kiến ngăn che, nên không thấy được Đức Phật vĩnh hằng bất tử ở thế giới chân thật.

Tuy nhiên, nếu chúng ta có căn lành và niềm tin, nương theo Đức Phật sanh thân, nương theo giáo pháp Pháp thân và Báo thân của Ngài để tu tập, lần lần Phật xuất hiện trong tâm ta. Theo Bổn môn Pháp Hoa, khi tâm ta thanh tịnh, một lòng tu hành muốn thấy Phật, thì Đức Phật hiện hữu ngay trong tâm ta, khiến tâm ta trong sáng, làm được những việc khó làm, vượt qua được những chướng duyên hiểm nạn một cách dễ dàng và mỗi ngày tăng trưởng phước đức, trí tuệ của chính mình.

Nhật Liên Thánh nhân nói rằng nếu hành giả thể nghiệm được yếu lý như Đức Phật Thích Ca chỉ dạy trong phẩm Như Lai thọ lượng là đã đầy đủ nhân hạnh quả đức của Phật, không cần đọc tụng cả bộ kinh Pháp Hoa.

Ý Nghĩa Phẩm Phân Biệt Công Đức Và Phẩm Pháp Sư Công Đức

Ý Nghĩa Phẩm Phân Biệt Công Đức Thứ 17 Phẩm Pháp Sư Công Đức Thứ 19

Đức Phật dành đến ba phẩm: 17, 18 và 19 nói về công đức của kinh Pháp Hoa. Điều này chứng tỏ công đức của kinh Pháp Hoa rất lớn. Nhiều vị cao Tăng cũng nhận xét rằng công đức của kinh Pháp Hoa nói không bao giờ cùng tận.

Bốn phẩm: 17, 18, 19 và 20 có thể dồn lại ý chính trong phẩm 17 Tùy hỷ công đức để chúng ta hiểu. Như vậy, cần biết yếu chỉ của phẩm 17 để chúng ta thực tập trong cuộc sống tu hành cho đạt kết quả tốt đẹp.

I. Ý NGHĨA PHẨM PHÂN BIỆT CÔNG ĐỨC

Mở đầu phẩm Phân biệt công đức, Đức Phật nói một câu hàm chứa nhiều nghĩa lý sâu xa mà chúng ta cần suy nghĩ: "Bấy giờ Đức Phật bảo Di Lặc Bồ tát khi Ngài diễn nói thọ mạng dài lâu của Đức Như Lai thì có vô số Bồ tát không thể tính đếm chứng được Vô sanh Pháp nhẫn, hoặc Văn trì đà la ni, nhạo thuyết biện tài, chuyển được pháp luân bất thối và phát đại tâm cầu Vô thượng đạo”.

Đức Phật diễn nói thọ mạng dài lâu của Đức Như Lai nghĩa là Ngài giới thiệu cho chúng ta Đức Phật vĩnh hằng bất tử, vì lâu nay, người ta chỉ nghĩ rằng Đức Phật sinh diệt, là Phật có sinh ra trên cuộc đời này và Ngài chết là hết. Những người chấp vào Phật sinh diệt và tu trên sinh diệt, hay còn gọi là tu trong chiêm bao, tức vướng mắc với thân tứ đại và tài sản này, thì dù có làm bất cứ việc gì và làm nhiều đến đâu, thì đến khi chết, thân tứ đại và tài sản cũng bỏ lại. Giống như chúng ta nằm mơ thấy mình bố thí thật nhiều, nhưng thức dậy chúng ta cũng vẫn là người nghèo khổ. Người nghèo này là con người thực của chúng ta trên cuộc đời; nhưng con người thực trên cuộc đời này lại là con người chiêm bao trên chân tánh, vì chúng ta mê trên chân tánh, mới bị nghiệp lực dắt dẫn vào cuộc đời sinh tử này. Có thể ví cuộc đời này là đại mộng, cho nên nhắm mắt lìa đời thì chỉ nắm tay không mà đi và giấc chiêm bao của chúng ta có thể ví là tiểu mộng, thức dậy, mọi việc trong chiêm bao liền hoàn không. Cả hai cùng là giấc mộng, chỉ khác nhau là giấc mộng dài, hay giấc mộng ngắn.

Kinh Pháp Hoa dạy chúng ta tu trên con người bất tử, tức tu trên chân tánh của chúng ta, đó là tu trên tỉnh, không phải tu trên mê. Tu trên mê thì làm việc này việc nọ, rồi tưởng là có công đức, nhưng thực tế ít người được công đức. Chính vì vậy mà Tổ Đạt Ma nói thẳng với vua Lương Võ Đế rằng ông xây 72 ngôi chùa kết thành quả báo đáng vào địa ngục vô gián. Vì ông cúng dường bố thí nhiều mà tạo thành lớp người lợi dụng chiếc áo tu để làm việc sai trái. Có những việc chúng ta cho rằng tốt, nhưng lại phản tác dụng, trở thành xấu; tu không có công đức là vậy.

Trở lại thực tế, việc tu hành của chúng ta phải nương theo lời dạy của Phật để tìm về Đức Phật vĩnh hằng bất tử. Có chìa khóa kinh Pháp Hoa mở cánh cửa bước vào thế giới chân thật, chúng ta không làm trên chiêm bao nữa, mà giữa ta và Đức Phật cùng Thánh chúng có mối tương thông sâu sắc. Nhật Liên Thánh nhân diễn tả cốt lõi này bằng hình ảnh mặt trời mọc thì Đức Phật xuất hiện, hoa sen nở ra vô số Bồ tát, nghĩa là mở ra thế giới Phật, chúng ta phải thâm nhập thế giới vĩnh hằng này và theo đó hành Bồ tát đạo thì công đức thật sự mới sinh ra. Thế giới siêu hình này không thấy bằng mắt, nhưng cảm tâm được với điều kiện tâm chúng ta thanh tịnh mới thấy Phật thọ mạng dài lâu; nếu không, chúng ta thấy toàn là những điều chán nản, thì dễ rời bỏ ngôi nhà Phật pháp.

Nghe Đức Phật nói về thọ mạng dài lâu của Đức Như Lai làm chúng ta nhận ra được thọ mạng vô cùng vô tận của Ngài và thọ mạng của tâm chúng ta cũng vô cùng vô tận. Nghĩa là từ vô thỉ kiếp cho đến mãi về sau, con người tâm linh chúng ta không thay đổi, dù chúng ta mang nhiều sắc thân khác nhau. Thân thay đổi, nhưng chơn tâm không đổi. Thân ví như chiếc áo của tâm, hay cái nhà của tâm. Chúng ta chỉ thay đổi chiếc áo hay đổi nhà ở mà thôi.

Theo Phật, Bồ đề tâm là trên hết, cho nên đạo Phật gọi là đạo của trí tuệ. Kinh Pháp Hoa cho chúng ta Bồ đề tâm là cho trí tuệ để chúng ta nhận ra được tốt xấu của cuộc đời và tâm Bồ đề mới giúp chúng ta thông với Phật, hiểu Phật. Không thấy Phật bằng tâm Bồ đề thì nói Phật nhập diệt. Nhưng đối với chúng ta, Đức Phật luôn có trong lòng chúng ta, mới làm tâm chúng ta sáng lên và công đức theo đó sinh ra. Không phát tâm Bồ đề, hay không có tâm Bồ đề, tâm chúng ta hoàn toàn mờ tối, thì dù có tu bất cứ pháp gì cũng như tu trong chiêm bao.

Khi Đức Phật nói thọ mạng dài lâu là thế giới thật, sự giáo hóa thật của Ngài, thì có vô số Bồ tát chứng VÔ SANH PHÁP NHẪN, tức xa lìa trần cấu, không bị thế giới vật chật chi phối; tuy còn mang thân người, nhưng tâm hồn họ hoàn toàn trong sáng, ở hoàn cảnh nào họ cũng an vui tự tại. Vì họ đang sống với con người thật, giữa họ và Phật cùng Thánh chúng có mối tương quan mật thiết với nhau, cho nên họ không bận tâm đến con người sinh diệt. Thực tế chúng ta thấy khi say mê đọc sách, tham Thiền, có đời sống tâm linh mãnh liệt thì dễ dàng quên đói, quên tất cả phiền muộn.

Chứng Vô sanh pháp nhẫn, đã xa rời mọi ràng buộc của cuộc đời, tiến sang bước thứ hai được VĂN TRÌ ĐÀ LA NI, nghĩa là Đức Phật nói gì, người nghe nhớ không sót, nhờ ghi nhận bằng tâm thanh tịnh. Còn đa số chúng sinh tâm điên đảo vọng tưởng, trong đầu đầy ắp dữ kiện, trần cấu quá nặng, cho nên không tiếp nhận được Phật pháp. Văn trì đà la ni rất cần thiết, nghe một lần và nghe bao nhiêu pháp Phật cũng nhớ đủ. Ngoài ra, còn có TRIỀN ĐÀ LA NI là khi chúng ta nghe pháp, hay nhìn tượng Phật, thì lời pháp và hình ảnh Phật vẫn luôn tác động tâm trí chúng ta. Vì thế, dù không tụng kinh, không nghe pháp, không đối trước tượng Phật, nhưng lời pháp vẫn văng vẳng bên tai, tượng Phật vẫn mường tượng trong đầu. Chứng được Triền đà la ni và Văn trì đà la ni để đem pháp Phật vào tâm lưu giữ mới rửa sạch được phiền não trần lao nghiệp chướng. Được như vậy, trần duyên thuận nghịch tâm không thiết, vì tâm đã có Phật pháp ngự trị rồi, những thứ bên ngoài không đưa vào được, không nhớ, không làm phiền não, rất dễ tiến tu.

Nghe thọ mạng dài lâu của Phật, vào thế giới Phật, hành giả cũng được NHẠO THUYẾT BIỆN TÀI, nhờ Phật huệ rọi, tất cả pháp cần giảng dạy tuôn chảy không cùng như dòng thác, thuyết pháp suốt cuộc đời cũng không hết ý. Và hành giả CHUYỂN ĐƯỢC PHÁP LUÂN BẤT THỐI, tương đương với đệ bát địa theo kinh Hoa Nghiêm. Từ đệ thất địa trở về trước là Thánh, nhưng vẫn còn thoái chuyển. Bồ tát đệ bát địa đã xả "Thức”, "Thức” hoàn toàn thanh tịnh. Riêng chúng ta nếu qua được cánh cửa Không, tâm thật sự thanh tịnh, thâm nhập Phật huệ, thì không tha thiết cuộc đời này nữa, làm gì trở lại cuộc đời. Người tu đạt được chuyển pháp luân bất thoái chuyển là không phải mình không thoái chuyển, nhưng làm cho người khác phát tâm tu không thoái chuyển.

Khi Đức Phật nói phẩm Như Lai thọ lượng, một số Bồ tát lớn chứng được các pháp như vậy. Đức Phật vừa nói dứt lời thì trời mưa hoa cùng bột chiên đàn và các thiên y, bảo ngọc như ý, trân châu ma ni để cúng dường Đức Phật và hàng tứ chúng. Điều này muốn nói rằng người nghe pháp, tu hành, an trụ trong chánh pháp có được niềm vui kỳ diệu cũng như người giàu sang sung sướng nhất trên cuộc đời tiêu biểu bằng hoa trời và hương trời, áo trời, ngọc ma ni v.v..., tức có đầy đủ tất cả những gì tốt nhất. Mặc dù người tu còn mang thân tứ đại, cuộc sống đạm bạc, nhưng tâm họ cảm nhận sự hoan hỷ cùng tột trong hoàn cảnh sống cao quý của pháp Phật. Họ không còn cảm thấy thiếu thốn thứ gì cả, vì đã thâm nhập Phật huệ, sở đắc pháp vô thượng của Phật giúp họ thoát khỏi sinh tử trong sáu nẻo luân hồi; đó là của báu quý nhất đối với người tu.

Và tuy còn mang thân tứ đại ngũ uẩn, nhưng hành giả Pháp Hoa không bị thân vật chất chi phối, tác hại, vì đã chuyển hóa được thân ngũ uẩn thành ngũ phần Pháp thân. Ý này được kinh diễn tả là "Thiên y”, tức mặc áo trời thì hành giả không còn mệt mỏi buồn phiền. Làm việc cho Phật suốt nhiều năm, suốt đời, nhưng không cảm thấy chán nản, mệt nhọc, phiền muộn; trái lại luôn cảm nhận niềm an lạc kỳ diệu là nhờ có tâm Bồ đề, hành đạo tinh tấn, công đức mới lớn lao vô cùng. Đức Phật nói hạng người thứ nhất nghe thọ mạng dài lâu của Đức Phật và thâm nhập được thì có công đức như vậy. Nhưng hạng người thứ hai không được như hạng người thứ nhất, họ chỉ có một niệm tín giải thì Đức Phật dạy như sau.

Đức Phật lại bảo Di Lặc Bồ tát: "Chúng sinh nào nghe thọ mạng dài lâu của Đức Như Lai mà sanh một niệm tín giải sẽ được công đức vô lượng vô biên nhiều hơn công đức của người bố thí, trì giới, nhẫn nhục trong tám mươi muôn na do tha kiếp. Nếu hiểu ý nghĩa thọ lượng Như Lai thì có thể phát sanh Phật huệ Nhứt thiết chủng trí, lại có thể thấy Thích Ca Như Lai ở Kỳ Xà Quật thuyết pháp giáo hóa chúng đại Bồ tát và thấy thế giới Thật Báo của Lô Xá Na. Nếu thấy như thế thì không cần xây chùa tháp cúng dường, mà chính người ấy đã đến đạo tràng, trong thân của họ có sẵn Đức Phật. Ông bảo Trời người phải nên cúng dường như cúng chư Phật”.

Đức Phật dạy rằng người bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn và Thiền định, trừ trí tuệ ba la mật, nghĩa là tu năm pháp ba la mật, nhưng trí tuệ chưa phát sinh thì dù người đó có trải qua vô số kiếp tu hành, công đức của họ cũng không bằng công đức của người chỉ có một niệm tín giải kinh Pháp Hoa. Tại sao một niệm tín giải mà được công đức lớn lao đến như vậy. Thử nghĩ tu một pháp đã khó, mà vô số kiếp hành trì năm pháp của Bồ tát chắc chắn khó vô cùng, vậy mà kết quả lại không bằng một niệm tín giải kinh Pháp Hoa. Theo tôi, đi thẳng vào niệm tín giải là tu Bổn môn, mới có công đức bất khả tư nghì vượt hơn tất cả.

MỘT NIỆM TÍN GIẢI

Trên bước đường hành trì Pháp Hoa, cần có một niệm tín giải. "Tín” là tin. Người không trồng căn lành với Phật, không thể tin Phật, không thể tin giáo pháp Phật dạy; vì họ chỉ sống với thế giới vật chất hữu hình, tin vào thế giới tâm linh siêu hình rất khó. Người có căn lành thường sống nội tâm, đã hình dung man mán thế giới vô hình mới tin được.

Sở dĩ tu năm pháp ba la mật trong vô số kiếp mà công đức không bằng tu một niệm tín giải, bởi đó là tu mù, vì đã trừ Bát nhã ba la mật. Có thể thấy rõ rằng tu sáu pháp ba la mật cũng phải khởi điểm từ Bát nhã. Thật vậy, có người bố thí khắp mọi nơi, nhưng sao phước không sinh, mà chỉ có trần lao nghiệp chướng tăng trưởng; đến khi mạng chung lại đọa vào ba đường ác. Người bố thí không có trí tuệ dễ sinh nghiệp hơn là phước. Chính vì trí tuệ là điều kiện quan trọng nhất, có tính cách quyết định việc đúng hay sai của năm pháp: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn và thiền định, cho nên Đức Phật đã khẳng định rằng tu năm pháp "Trừ trí tuệ ba la mật”, công đức rất ít so với một niệm tín giải.

Trí tuệ mới giải được niềm tin. "Tin” mà không giải là mê tín, chẳng được gì, chỉ có hại. "Giải” mà thiếu niềm tin thì chỉ là người nghiên cứu nói Phật pháp suông. "Giải” không phải là giải thích từng chữ, cũng không phải là giải thích theo triết học. Tự trong lòng chúng ta cảm nhận được và chỉ bằng Bồ đề tâm của chúng ta mới giải được. Hành giả khác với học giả ở điểm này.

Đối với người đệ tử Phật, tu Bát nhã ba la mật, tức trí tuệ là chính yếu. Tuy nhiên, khi chưa có trí Bát nhã, chưa giải được mọi việc đúng đắn, chúng ta phải nương tựa thiện tri thức, nhờ họ khai ngộ để có thể áp dụng cốt lõi của Phật dạy vào cuộc sống, công đức mới sinh ra. Vị thiện tri thức cho chúng ta biết việc nên làm, người đáng theo. Thí dụ Đức Phật dạy chỉ cần giúp người chân tu một việc nhỏ mà họ thành đạt là mình được công đức ngay. Điển hình như cô gái chăn bò là Su Dà Ta dâng cúng Phật một bát sữa giúp Ngài phục hồi sức khỏe, thoát khỏi sự ngả gục vì pháp tu khổ hạnh để Ngài tiếp tục việc tu hành và đắc đạo. Vì thế, công đức cúng dường của cô gái này, dù chỉ một bát sữa, đã được Đức Phật khen ngợi rằng lớn hơn công đức cúng dường của vua chúa. Đức Phật hiện hữu giáo hóa chúng sinh, được bao nhiêu công đức thì Su Dà Ta đều có phần.

Khi chưa có trí tuệ, nên làm theo thiện tri thức; nhưng quan trọng phải phát huy trí tuệ của ta để không có thiện tri thức nữa, ta cũng biết được người đáng độ, việc đáng làm, mới sinh ra công đức. Đối với người không thể độ, việc không đáng làm, nhưng vẫn hạ quyết tâm độ và nhất quyết làm; phạm sai lầm như vậy, chỉ có phiền não nối tiếp nhau mà thôi. Người xuất gia, ngoài trí tuệ, không cầu gì khác. Ý này được Đức Phật nhắc rằng nếu tu năm pháp, mà trừ Bát nhã, tức trí tuệ, thì cũng không được gì cả.

Trở lại tầm quan trọng của một niệm tín giải trong kinh Pháp Hoa, nếu có được thì công đức bất khả tư nghì. Nhưng tín giải về cái gì và tín giải như thế nào?

Tín giải của chúng ta là tin Phật, hiểu Phật. Tin mà không hiểu Phật dễ trở thành hủy báng Phật. Tội này nặng lắm, Nhật Liên Thánh nhân gọi đó là phá pháp tội chướng. Nhiều người tu khổ cực, nhưng quả báo xấu không lường, vì họ phạm sai lầm này, rồi đổ thừa rằng tụng kinh Pháp Hoa bị nghiệp khảo, nghiệp đổ. Tụng kinh Pháp Hoa đúng thì nghiệp không đổ, mà công đức sinh ra, trải đường đi cho hành giả. Sở dĩ nghiệp đổ vì tin Phật, nhưng không hiểu Phật, hoặc hiểu mà không tin Phật; cả hai đều sai.

Tất cả chúng ta đương nhiên tin Phật, tin rằng Đức Phật Thích Ca hiện hữu trên thế gian này ở nước Ấn Độ cách đây hơn 25 thế kỷ. Ngài đã viên tịch, nên người ta tạc tượng tôn thờ và kính lễ Ngài. Nếu chỉ tin như vậy mà không giải được thì niềm tin này dễ trở thành mê tín. Giải được nghĩa là chúng ta ý thức rằng Đức Phật Thích Ca ứng hiện trên cuộc đời này và hiện thân trong loài người. Như Đức Phật đã nói trong phẩm Như Lai thọ lượng, Ngài có thiên bá ức hóa thân, không phải chỉ có một thân Phật Thích Ca ở Ấn Độ.

Đức Phật xuất hiện ở cõi Ta bà này, nhưng chúng ta không biết Ngài ở đâu, tìm được chỗ thường trụ của Đức Phật là việc rất khó. Thiền ví như tìm trâu bằng cách đi tìm dấu chân trâu gọi là Tích môn. Tìm dấu vết Đức Phật để lại cuộc đời để biết Đức Phật ở đâu là cách tu từ Tích môn vào Bổn môn. Đức Phật từ thế giới vĩnh hằng của Ngài đi khắp tam thiên đại thiên thế giới giáo hóa, chúng ta phải tìm về cội gốc để gặp Đức Phật. Thiền diễn tả ý này là nương vào ngón tay chỉ mặt trăng dưới nước để hình dung ra mặt trăng trên trời. Và từ một mặt trăng trên bầu trời rọi xuống, có bao nhiêu dòng sông thì có bấy nhiêu mặt trăng xuất hiện trong đó (Thiên gian hữu thủy thiên gian nguyệt). Cũng vậy, từ một Đức Phật gốc hằng hữu, nhưng ở Ta bà có bao nhiêu chúng sinh có căn lành và niềm tin sâu sắc về Phật, thì có bấy nhiêu Đức Phật xuất hiện đầy đủ trong tâm của họ.

Từ đó, phát khởi niềm tin về Phật, thì niềm tin ta và Phật gắn liền với nhau mật thiết sẽ nhận ra Đức Phật vẫn hằng hữu tại nơi đây, ngay trong Ta bà này. Chỉ vì chúng ta cuồng si, không nhận ra Đức Phật thọ mạng vô cùng, bất sinh bất diệt, nên Ngài dùng phương tiện nói rằng Phật đã Niết bàn.

Trên bước đường tu, nương theo phương tiện hình thức ở giai đoạn đầu để dần thâm nhập thế giới Phật. Và có được niệm tín giải là nhận chân được Đức Phật bất sinh bất diệt, từ đây hướng về Đức Phật bất tử này mà tu hành bằng tâm thanh tịnh của chúng ta. Tu từ bản tâm thanh tịnh, chúng ta mới ngang qua Đức Phật thường trú. Được như vậy, trở về hiện tượng giới này, chúng ta hiện hữu như một phần của Pháp thân Phật để cứu giúp chúng sinh thoát khỏi mọi trói buộc khổ đau và thăng hoa tri thức. Chỉ có niềm tin về Đức Phật hằng hữu như vậy đã được công đức vô lượng.

HIỂU Ý NGHĨA THỌ LƯỢNG CỦA NHƯ LAI

Hiểu ý nghĩa thọ lượng của Như Lai là thấy được con người thật của Đức Phật kết tinh bằng phước đức vô lượng và trí tuệ vô cùng, đó chính là Báo thân Phật hằng hữu. Sanh thân của Đức Phật vắng bóng trên cuộc đời, nhưng Báo thân của Ngài vẫn tồn tại và còn lớn thêm nữa. Thật vậy, sau khi Đức Phật nhập diệt, chùa tháp kính thờ Phật nhiều hơn, Tăng Ni và Phật tử khắp năm châu đông hơn. Chính Báo thân Phật, hay phước đức trí tuệ của Đức Phật đã duy trì tất cả mọi sinh hoạt của Phật pháp. Không có Đức Phật hằng hữu thì chắc chắn thọ mạng Phật pháp không còn. Vì vậy, thấy phước đức trí tuệ của Đức Phật là thấy thế giới Thật báo Lô Xá Na, tức thế giới chân thật của Phật, thấy Phật tại thế và Phật nhập diệt thì thế giới chân thật này vẫn còn nguyên, chỉ khác là chúng ta không sử dụng được, không vào được. Thực tế những nơi nào sử dụng được phước đức và trí tuệ theo Phật, Phật pháp nơi đó hưng thạnh; nơi nào không phát triển được Báo thân Phật, nơi đó đạo Phật suy đồi.

"Nếu thấy như thế thì không cần xây chùa tháp cúng dường, mà chính người đó đã đến đạo tràng. Trong thân của họ có sẵn Đức Phật. Ông bảo Trời người phải nên cúng dường như cúng chư Phật”.

Đó là câu kết của phẩm Phân biệt công đức thứ 17. Nghĩa là thấy được thân phước đức trí tuệ của Đức Phật và sử dụng được thân này và sống được với thế giới Phật thì việc của họ làm là Phật làm, tất nhiên không cần xây chùa tháp nữa. Vì chùa không có vị chân tu thì cũng không hơn gì chùa hoang. Có vị cao Tăng đức hạnh ở, chùa mới tỏa ra sức sống thanh tịnh cho mọi người nương tựa thăng hoa tri thức và đạo đức, tức nuôi lớn Báo thân của mỗi người.

Điều này kinh Pháp Hoa muốn nhắc nhở chúng ta tu hành ngộ đạo là chính yếu, không phải lo xây dựng cơ sở vật chất. Nói như vậy không có nghĩa là không xây dựng chùa, nhưng không phải nhứt thiết lao tâm nhọc sức với việc xây dựng để tâm bị phiền não, thân bệnh hoạn, chắc chắn đó không phải là ý của Đức Phật dạy. Bước theo dấu chân Phật, tùy duyên làm đạo, gặp việc đáng làm mới làm, sẽ loại trừ được quả báo xấu. Thực tế cho thấy nhiều người tha thiết làm, nhưng gánh hậu quả không tốt; vì làm nhiều nhưng làm không đúng.

Tu Bổn môn Pháp Hoa, không nhất định phải làm gì, nhân duyên đến thì làm, nhân duyên hết thì bỏ; làm hay bỏ đều bình thường, vì thân mạng còn phải bỏ mà. Tuy nhiên, trong khi thân mạng còn hiện hữu, những việc cần làm lợi ích cho đời, tại sao lại không làm. Người tu làm trong giải thoát gọi là hành vô hành, làm không thấy làm gọi là vô vi, mà thực là làm tất cả, họ đã vào bí mật tạng để tu, thông được với Đức Phật và Thánh chúng, mới được công đức vô lượng.

Đọc phẩm Phân biệt công đức, thấy có sự khác lạ đối với cuộc sống chúng ta; vì phẩm này nói cho người đã thâm nhập giới đàn vô tướng và tu trên Bổn môn, nên thành tựu công đức lớn lao vô cùng. Và từ giới đàn vô tướng trở lại cuộc đời giáo hóa độ sinh, những pháp mà họ chứng đắc cũng thể hiện trong cuộc sống thực tế, chứ không phải chỉ nói suông. Tu Pháp Hoa, phải kết hợp được pháp tu và thực tế cuộc sống, vì nói và làm phải tương ưng với nhau. Điển hình như Ngài Trí Giả đại sư trụ trong Thiền định thấy trong đầm sình lầy xuất hiện ngôi chùa tráng lệ. Từ cái thấy trong tư duy, trong đạo tràng vô tướng có chùa như vậy, thì sau đó trở về thực tế, Tấn Dương Quảng thống nhất đất nước Trung Hoa, lên ngôi, lấy tên là Tùy Dạng Đế. Và ông đã đưa quân đến vùng sình lầy đó để xây chùa Ngọc Tuyền rất đồ sộ. Nói cách khác, xây dựng được ngôi chùa trong tâm linh bằng công đức thì ngôi chùa vật chất tự động hình thành; đó là thành tựu công đức. Còn thấy trong Thiền định mà thực tế không có gì, phải biết đó là hoang tưởng.

II. Ý NGHĨA PHẨM PHÁP SƯ CÔNG ĐỨC

Để triển khai yếu nghĩa về sở đắc tâm linh và thực tế cuộc sống gắn liền với nhau, Đức Phật đã nói tiếp hai phẩm Tùy hỷ công đức và Pháp sư công đức. Nếu người trì kinh Pháp Hoa đúng như Đức Phật dạy, thân tứ đại này lần lần cũng sinh ra công đức. Trước là con người trần lao nghiệp chướng, nhưng tu hành, xóa bỏ được nghiệp chướng thì cũng người đó mà được quý trọng. Ý này được kinh diễn tả là có 6. công đức trang bị cho sáu căn thì tất cả những gì của sáu căn phát ra đều là công đức.

Trong phẩm Pháp sư công đức, Đức Phật nói rõ người tu Pháp Hoa sẽ được 800 công đức của mắt, 1.200 công đức của tai, 800 công đức của mũi, 1.200 công đức của lưỡi, 800 công đức của thân và 1.200 công đức của ý; tổng cộng là 6. công đức trang nghiêm thân tâm. Người trì kinh Pháp Hoa sáu căn thanh tịnh, đạt được những công đức này trong Thiền định, trong đạo tràng vô tướng và trở về thực tế, dùng 6. công đức quán sát cuộc đời, họ nhận biết người và việc không sai lầm, nghĩ đến việc nào thì việc đó thành tựu, nghĩ đến người nào thì người đó đến hợp tác.

Nếu thọ trì kinh Pháp Hoa đúng như pháp, sinh được 800 công đức của lưỡi, thì phát ra âm thanh vi diệu khiến người thích nghe, hoặc nói điều gì, người nghe cũng cảm thấy mát lòng êm tai. Lưỡi chúng ta chưa có công đức, nói đúng mà người cũng nghĩ sai. Hoặc có thân công đức là xuất hiện nơi nào, người trông thấy đều được an lạc và phát tâm tu theo. Sau đây, chúng tôi triển khai công đức của mắt và tai.

CÔNG ĐỨC CỦA MẮT VÀ TAI THEO KINH PHÁP HOA

Tôi nghĩ rằng sống trên cuộc đời này, mình muốn tu học hay làm việc gì cũng khó cả. Thật vậy, cuộc đời tôi phải lang thang đầu ghềnh cuối chợ, phải tự mình nỗ lực đi lên. Và ra làm đạo, cái gì cũng không biết, cũng không làm được mà muốn tu Bồ tát đạo, phải làm sao?

Đọc phẩm Pháp Sư Công đức, tôi tâm đắc là phải có được 800 công đức nhãn trang bị cho đôi mắt trần, để thấy ma quỷ hay chư Thiên, Tỳ kheo, v.v... đều nhận biết rõ, không sai lầm. Lầm người, lầm việc thì nguy hiểm vô cùng. Thử nghĩ trên bước đường tu mà lầm ác ma là thiện hữu, chắc chắn phải chết.

Nhiều khi không có công đức nhãn, thấy A tu la sân hận mà tưởng là sa môn theo hầu thì chết. Phật kể rằng xưa kia có một tên thợ săn muốn bắn sư tử, đã mặc áo sa môn để nó tưởng lầm là người tu, đến gần, mới dễ giết. Vì vậy, nhìn một người phải nhận biết được bản chất bên trong họ là gì mới không bị mắc lầm. Người có đôi mắt công đức của Pháp Hoa thấy người dù không mặc áo tu, vẫn nhận ra bản chất thầy tu của họ đã có sẵn. Điển hình là Hòa thượng Vạn Linh nhìn thấy Hòa thượng Trí Tịnh từ lúc còn bé, đã khẳng định rằng đời trước chú bé này đã là Hòa thượng, đời này cũng tu và sẽ là Hòa thượng lớn. Hòa thượng Trí Tịnh nghe vậy, Ngài tỏ ngộ và xin xuất gia.

Quý vị trì kinh Pháp Hoa, sinh được công đức của mắt, nhìn biết người không sai lầm. Tôi thấy ít sai lầm, nên trải qua trên 50 năm hành đạo, làm được một số việc và còn tồn tại trong đạo. Một số huynh đệ chỉ vì thấy sai lầm nên chấm dứt cuộc đời tu một cách dễ dàng.

Đạt được công đức của mắt, nhìn biết người có căn lành, hay có nghiệp ác, chúng ta xử sự khác, giáo dục khác. Khi có công đức nhãn, đối với người có nghiệp ác, cần phải khó, phải răn đe, bằng mọi cách hạn chế tối đa, không cho ác nghiệp của họ sinh khởi. Trái lại, chúng ta dễ dãi với người tốt để giúp thiện căn của họ tăng trưởng. Nói chung, có công đức, nhận ra chỗ đáng tới, việc đáng làm, người nên gần; từ đó quyến thuộc Bồ đề của chúng ta luôn phát triển.

Ngoài 800 công đức của mắt, người trì kinh Pháp Hoa còn được 1.200 công đức của tai. Công đức của tai thù thắng hơn công đức của mắt, vì mắt phải có đủ duyên như ánh sáng mới thấy được. Vì thế, tai có nhiều hơn mắt 400 công đức. Phát huy được công đức của tai quả là thú vị hơn nhiều. Chỉ cần nghe tiếng nói của người, chúng ta biết rõ bản chất của họ, biết họ nghĩ gì, tìm ta làm gì.

Theo kinh nghiệm của riêng tôi, khi còn ở Nhật, tôi đã đến thăm Thiền sư Sato sống cách nơi tôi ở 600 cây số. Tôi ngạc nhiên khi có thầy tri sự đứng đợi tôi trước cửa chùa và hỏi tôi có phải là nhà sư Việt Nam hay không. Ông cho biết Hòa thượng Viện chủ dạy rằng có tôi đến thì đón vào. Mình muốn đi thăm thì Ngài đã biết. Điều lạ là Ngài mù và đã hơn 80 tuổi, nhưng công đức nhĩ của Ngài lớn vô cùng. Nghe giọng nói của tôi, Ngài đoán định được hành trạng và tương lai của tôi; quả thật những gì Ngài nói hoàn toàn đúng.

Được vị danh Tăng, chân tu khai ngộ và cho chúng ta lời khuyên quý giá vô cùng. Họ trì kinh có công đức, nghe âm thanh biết đời trước của người đối diện là Tỳ kheo hay chư Thiên. Chúng ta không biết rõ được như vậy, nhưng tụng kinh, sinh được một phần công đức nhỏ thôi, thì nghe âm thanh cũng biết được người hiền lành, hay hung dữ, tham lam, không thể gần. Không biết thì mình dễ phạm sai lầm và bị đọa. Biết rồi, họ nói gì, ta chỉ mỉm cười; ta làm việc ta, họ làm việc họ, ta cũng không làm mất lòng họ.

6. công đức trang bị cho sáu căn thì sáu căn phát ra đều là công đức. Và sử dụng công đức này mới giáo hóa chúng sinh được. Chưa có công đức, làm gì thiên hạ cũng chê bai. Ý thức như vậy, chúng ta phải nỗ lực thể hiện tinh thần Phật dạy trong cuộc sống.

Sau đó, Đức Phật chứng minh công đức của người trì kinh Pháp Hoa, Ngài nói tiếp phẩm Thường Bất Khinh. Đức Phật cho biết trong kiếp quá khứ lâu xa, tiền thân Ngài là Bồ tát Thường Bất Khinh giáo hóa chúng sinh, nhưng người không nghe còn ném đá. Nhờ tu hành theo kinh Pháp Hoa, thâm nhập được 20 muôn ức bài kệ kinh Pháp Hoa do Phật Oai Âm Vương truyền trao, mà Ngài sinh được công đức. Bấy giờ, những người trước kia đánh mắng Ngài, nay đều trở thành đệ tử của Ngài, đó là 500 Bồ tát, đứng đầu là Bạt Đà Bà La. Ý này nhắc nhở chúng ta kiên nhẫn tu hành, đắc đạo, sẽ có được công đức, chắc chắn mọi người đều ủng hộ, mọi việc đều thành tựu tốt đẹp.

Bồ Tát Hạnh

Dược Vương Bồ Tát Diệu Âm Bồ Tát Quan Âm Bồ Tát Diệu Trang Nghiêm Bồ Tát Và Phổ Hiền Bồ Tát

Người tu Pháp Hoa thâm nhập đạo tràng vô tướng, đắc được các pháp vi diệu và trở lại thực tế cuộc sống, sinh hoạt của họ sẽ chuyển đổi theo chiều hướng rất tốt đẹp, gọi là thành tựu công đức. Vì vậy, đến phẩm Phân biệt công đức thứ 17, đáng lẽ kết thúc phần Bổn môn; nhưng tôi đưa thêm phẩm Phổ Môn thứ 25 và phẩm Phổ Hiền Bồ tát khuyến phát thứ 28 là có dụng ý theo Phật. Vì thâm nhập đạo tràng vô tướng, thành tựu công đức bất khả tư nghì không phải là việc đơn giản mà ai cũng có thể làm được, phải nói rằng muôn người chưa được một người, Tổ Quy Sơn gọi là vạn trung vô nhất.

Cửa Không dù không có cửa đóng then cài, nhưng không ai vào được. Tuy nhiên, nếu không thâm nhập được cửa Không, thì giáo pháp sẽ bị mai một hay sao; cho nên kinh Pháp Hoa có thêm phần lưu thông để mở ra cho nhiều người tu được. Thật vậy, thân phận nghiệp dày phước mỏng của chúng ta không qua cửa Không được, thì cánh cửa Phật đóng kín, không ai làm Phật được. Vì vậy, Đức Phật khai ra các pháp phương tiện để mọi người nương theo tu hành, lần lần cũng có những vị chân tu tiếp độ được chúng sinh.

Trở lại thân phận nhỏ bé của chúng ta không trực ngộ được yếu chỉ của Đức Phật, chúng ta nên tu bằng niềm tin, tin Phật pháp và làm theo lời Phật dạy để đạt được những kết quả nhất định trong cuộc sống.

Từ thế giới vô tướng quá đặc thù, trở lại cuộc sống thực tế, Đức Phật giới thiệu hình ảnh Bồ tát Quan Âm với 32 tướng hảo để chúng ta tạo mối giao cảm với Ngài. Nói cách khác, 32 ứng hiện thân của của Đức Quan Âm để tất cả mọi người có thể nhận biết được Đức Phật và đến với đạo Phật qua 32 cửa phương tiện. Tuy nhiên, muốn đạt được công hạnh siêu tuyệt như Bồ tát Quan Âm, phải có quá trình tu học theo hai vị Bồ tát là Dược Vương và Diệu Âm. Vì thế, phẩm Dược Vương Bồ tát bổn sự thứ 23, phẩm Diệu Âm Bồ tát thứ 24 và phẩm Phổ Môn thứ 25 liên quan mật thiết với nhau, nhưng phẩm Phổ Môn là đỉnh cao của hạnh Bồ tát giáo hóa chúng sinh. Thật vậy, phẩm 23 nói về kiếp quá khứ tu hành của Bồ tát Dược Vương và phẩm 24 giới thiệu phương cách giáo hóa siêu việt của Bồ tát Diệu Âm, tức phải có căn lành đời trước và trải qua quá trình tu hành thâm nhập yếu nghĩa của pháp vi diệu ở đạo tràng vô tướng, mới dẫn đến đỉnh cao của hạnh Bồ tát Quan Âm là tùy loại ứng hiện thân.

Kinh Pháp Hoa nói về nhân hạnh Bồ tát, gọi là giáo Bồ tát pháp là pháp Phật dạy Bồ tát tu hành. Chúng ta suy nghĩ Bồ tát tu thế nào và bắt đầu làm theo các Ngài cho được kết quả tốt đẹp. Trong kinh Pháp Hoa, quyển thứ bảy nói về các Bồ tát: Dược Vương, Diệu Âm, Quan Âm, Diệu Trang Nghiêm và Phổ Hiền. Mỗi vị Bồ tát này có một hạnh khác nhau mà vị nào cũng tài giỏi xuất sắc và cũng rất dễ mến để chúng ta bắt chước tu theo.

BỒ TÁT DƯỢC VƯƠNG

Mở đầu phẩm, Đức Phật nói về hành trạng của Bồ tát Nhứt Thiết Chúng sinh Hỷ Kiến vào thuở quá khứ lâu xa, nay là Dược Vương Bồ tát. Ngài thường gia công Thiền quán. "Thiền” là tâm yên tĩnh hoàn toàn và "Quán” là nhìn sự vật qua tâm thanh tịnh, thấy sự thật của sự vật. An trụ Thiền quán, nên Ngài chứng được Hiện Nhứt thiết Sắc thân Tam muội, nghĩa là hiện thân hình hoàn toàn tự tại, cần thân nào thì hiện thân đó. Nói cách khác, cảnh giới của Bồ tát tùy tâm hiện, tâm và cảnh nhất như, nên Bồ tát được giải thoát, không có bất cứ chướng ngại nào. Còn chúng sinh thì tâm và cảnh không thuận nhau, họ không muốn cảnh đó, không muốn người đó, nhưng cảnh và người bất như ý vẫn cứ hiện hữu bên cạnh và ràng buộc họ; trái lại, họ muốn điều gì thì điều đó lại không đến.

Trên bước đường tu, chứng được pháp Hiện Nhứt thiết Sắc thân Tam muội thì trong thế giới tâm linh phải hiện hữu cảnh hay vật trước, sau đó cảnh này, vật này phải có thực trên cuộc đời. Như vậy, tâm và cảnh được thống nhất, hay nói cách khác là chuyển đổi sở đắc tâm linh siêu hình trở thành hiện thực. Chuyển đổi bằng cách chúng ta tu hành phát huy công đức của mình; vì chỉ có công đức mới làm thay đổi được, mới biến ngôi chùa tâm linh thành ngôi chùa hiện thực. Công đức thành tựu nhờ những việc làm mang lợi lạc cho mọi người, nên mọi người thấy Bồ tát là mừng rỡ, Ngài mới có tên là Nhứt Thiết Chúng Sinh Hỷ Kiến.

Ngoài ra, trong kinh nói Bồ tát Dược Vương tu chứng được pháp Giải nhứt thiết chúng sanh ngữ ngôn đà la ni. Nghĩa là làm được như Ngài thì gặp người nào, chúng ta cũng hiểu được họ. Thực tế cho thấy nhiều người thường phạm sai lầm, thích bắt người nghe mình, hiểu mình, mà không chịu hiểu người ta muốn gì. Ap đặt người ta nghe theo, chẳng ai nghe đâu. Quan trọng là phải hiểu người, trong kinh gọi là đà la ni, hay huệ giải nhờ có trực giác giúp chúng ta nhận ra được.

Hiểu người nghĩ gì, muốn nói gì thì phải có đà la ni, huệ giải và muốn có đà la ni huệ giải, phải bắt đầu lóng nghe trước. Đa số người muốn nói mà không muốn nghe; không nghe làm sao hiểu được. Nghe nhiều, ít nói là hướng tu của Bồ tát Dược Vương. Chúng ta lập hạnh tu của Bồ tát này lần lần dễ mến, vì ít nói, thường nghe người khác nói. Nghe điều gì tâm đắc, mỉm cười gật đầu, họ sẽ thích và thương mình liền vì nghĩ rằng mình hiểu họ, cho nên có điều gì họ cũng muốn tâm sự với mình. Đức Phật giới thiệu Bồ tát Dược Vương, nhằm chỉ dạy chúng ta tu Bồ tát đạo phải biết lóng nghe, thông cảm và giải quyết tốt đẹp cho người, mới tạo thêm được Bồ đề quyến thuộc.

BỒ TÁT DIỆU ÂM

Tu chứng trong Thiền định và giáo hóa trên thực tế cuộc sống tốt đẹp, tiến qua gia đoạn hai, thể hiện công hạnh của Bồ tát Diệu Âm. Diệu Âm hành đạo gián tiếp, Ngài ẩn thân, không đến Kỳ Xà Quật, nhưng 84. hoa sen đã nổi lên ở đó tiêu biểu cho đức hạnh và uy danh của Ngài mà ai cũng mong đợi; nghĩa là từ Nhứt thiết Chúng sinh Hỷ Kiến biến thành hoa sen. Điều này nhằm nhắc nhở chúng ta rằng đến nơi nào làm đạo cũng phải thể hiện tinh thần vô nhiễm. Bồ tát Diệu Âm đến Ta bà không vì quyền lợi riêng, nhưng vì thương chúng sinh và kính trọng Đức Phật Thích Ca. Trên bước đường hành đạo, chúng ta làm theo lời di huấn của Đức Phật không nghĩ đến để được quyền lợi, nhưng tùy theo yêu cầu của người mà giúp đỡ. Và người mang ơn, chúng ta cũng không nên lưu lại đó lâu ngày; vì ở để cho người cơm bưng nước rót thì chỉ một thời gian sau, họ sẽ đối xử khác liền. Vì vậy, chúng ta thấy các vị Bồ tát cứu độ chúng sinh xong là trở về bổn độ, công đức các Ngài mới dư thừa. Chúng ta làm ít hưởng nhiều, nên cuộc đời đi xuống lần. Hành đạo theo Bồ tát Diệu Âm thì đến và đi đúng lúc, đúng chỗ, đúng việc và thể hiện đúng ý nghĩa cao quý.

Thật vậy, Bồ tát Diệu Âm ở thế giới phương Đông, Đức Phật Thích Ca muốn điều Ngài đến Ta bà để nói kinh Pháp Hoa. Đức Phật liền phóng hai luồng hào quang chiếu vào thân của Diệu Âm, một hào quang phóng từ bạch hào tướng tiêu biểu cho trí tướng, nghĩa là Đức Phật điều động Bồ tát Diệu Âm bằng trí tuệ. Điều này nhắc nhở chúng ta muốn người hợp tác, phải chứng tỏ hiểu biết của mình hơn người. Nhưng chỉ có trí tuệ mà tâm ác độc, không có đức hạnh thì người cũng không thể hợp tác với mình. Vì vậy, Đức Phật còn phóng luồng hào quang thứ hai từ vô kiến đảnh tướng là đức tướng hay đức hạnh. Từ khi phát tâm tu hành, Đức Phật chưa bao giờ dám xem thường chúng sinh; với đức hạnh như vậy, người người đều muốn được gần gũi, được làm việc chung với Ngài. Vì thế, Diệu Âm nói rằng Ngài phải qua Ta bà vì đức hạnh cao vòi vọi của Đức Phật Thích Ca.

Ngoài ra, Bồ tát Diệu Âm sở đắc âm thanh vi diệu đi thẳng vào lòng người, tác động cho họ rơi rụng phiền não nhiễm ô, được thanh tịnh. Và vị Bồ tát này thường ẩn thân, ít xuất hiện, vì để cho chúng sinh gặp gỡ dễ dàng quá, họ cũng hay khởi tâm niệm xem thường. Và Ngài thành tựu việc khó làm rồi cũng ẩn ngay, vì tâm lý và nhu cầu của con người trong thực tế cuộc sống luôn thay đổi, không phải lúc nào họ cũng muốn lắng nghe sự thật. Mỗi vị Bồ tát chọn một hạnh và thực hiện hạnh đó một cách trọn vẹn. Diệu Âm thành tựu một hạnh đặc biệt là Ngài xuất hiện vô nhiễm như hoa sen. Nhưng chuyển sang hạnh Quan Âm thì lại đa năng, việc nào Ngài cũng xuất sắc.