48 Đại Nguyện Của Đức Phật A Di Đà Giảng Giải

Ánh Sáng Vô Lượng. Chạm Quang Minh Được An Lạc

Nguyện 13: Ánh sáng vô lượng.

Nguyện 14: Chạm quang minh được an lạc.

Âm: Ngã tác Phật thời, quang minh vô lượng, phổ chiếu thập phương, tuyệt thắng chư Phật, thắng ư nhật nguyệt chi minh thiên vạn ức bội. Nhược hữu chúng sinh, kiến ngã quang minh, chiếu xúc thần kỳ thân, mạc bất an lạc, từ tâm tác thiện, lai sinh ngã quốc. Nhược bất nhĩ giả, bất thủ Chánh Giác.

Nghĩa: Khi tôi thành Phật, có quang minh vô lượng chiếu khắp mười phương chư Phật, gấp ngàn vạn lần ánh sáng của nhật nguyệt. Nếu có chúng sinh nào thấy hay chạm được ánh sáng của tôi thì được an lạc, khởi từ tâm, làm điều lành, sau sinh về nước tôi. Nếu không được như vậy, thề không thành Chánh Giác.

Giảng:

Đây là nguyện ánh sáng vô lượng. Rất nhiều kinh luật đã nói, thông thường ánh sáng của chư Phật có năng lực lớn đều chiếu đến một hai trăm vạn thế giới. Ánh sáng của Phật A di đà là vô lượng. Do đâu mà ánh sáng của Ngài vô lượng? Chúng ta ở trong nhân địa của Phật A di đà mà thấy, Ngài tiếp nhận sự chỉ dạy của thầy ngàn ức năm. Thầy của Ngài vì Ngài mà giới thiệu tận hư không khắp pháp giới bao gồm tất cả cõi nước chư Phật, Ngài đều nhìn thấy. Các vị tưởng tượng xem, duyên này quá thù thắng. Tất cả cõi nước chư Phật, ngài không bỏ sót một nơi nào, đều đã từng tham quan, thăm viếng học tập qua. Thế nên, Ngài thành Phật rồi ánh sáng của Ngài chiếu khắp, không phải mấy trăm, mấy ngàn thế giới Phật mà vô lượng vô biên cõi nước chư Phật, tất cả thảy đều chiếu khắp. Quá khứ có nhân duyên này, ngày nay có quả báo như vậy.

Tuyệt đối thù thắng hơn chư Phật. “Tuyệt” là tuyệt đối, “thắng” là siêu thắng, tất cả ánh sáng của chư Phật không hề so sánh với Phật A di đà, cho nên đức Phật Thích ca Mâu ni ca ngợi với Phật A di đà là ánh sáng tôn quý. Đây là lời nguyện quang trung cực tôn. “Vượt hơn ánh sáng nhật nguyệt”. Ánh sáng hiện tại của thế gian này chính là ánh sáng của mặt trời và mặt trăng, nhưng ánh sáng này cũng không thể so sánh với ánh sáng của Phật. Có lẽ, có người muốn hỏi, ánh sáng của Phật hơn mặt trời, mặt trăng, vậy tại sao chúng ta không nhìn thấy? Ánh sáng của Phật chiếu khắp, chúng ta không nhìn thấy được vì nhãn căn chúng ta đã bị chướng ngại.

Khoa học ngày nay đã chứng minh, đã tìm thấy trong vũ trụ có rất nhiều thứ ánh sáng, các tia sáng không giống nhau. Trong vô lượng ánh sáng, tia sáng đó, mắt thịt của chúng ta chỉ có thể nhìn thấy một đoạn nhỏ mà thôi, dài hơn so với đoạn nhỏ này chúng ta không nhìn thấy, ngắn hơn so với đoạn này cũng không nhìn thấy. Thế nhưng, nhờ có máy móc khoa học, chúng ta có thể nhìn thấy được, như tia X quang, tia tử ngoại... các tia sáng này mắt thịt chúng ta không nhìn thấy được nhưng thực tế nó đang tồn tại, khoa học hiện tại có thể nhận thấy được rất nhiều tia sáng khác nhau.

Ánh sáng của Phật A di đà thì nơi đâu cũng chiếu đến, do nhãn căn của chúng ta có vấn đề nên không nhìn thấy được. Vấn đề này đã từ đâu mà có? Gốc bệnh của vấn đề này chính là vọng tưởng chấp trước mà Phật đã nói. Nếu như có thể đem vọng tưởng chấp trước bỏ đi, hồi phục lại tâm thanh tịnh, thì năng lực thiên nhãn thông, thiên nhĩ thông, tha tâm thông... của ta liền hồi phục. Đây đều là bản năng có sẵn, khi đó chúng ta sẽ thấy được ánh sáng của Phật A di đà, ban ngày không cần ánh sáng của mặt trời, ban đêm cũng không cần ánh sáng đèn. Tại vì sao? Vì thế giới này là một mảng ánh sáng. Trong kinh Đại thừa thường nói “kho tàng ánh sáng rộng lớn”, thế giới của chúng ta cũng như vậy.

Nếu như bạn không tin, bạn có thể xem qua Niên Phổ của lão Hòa thượng Hư Vân. Trong Niên Phổ có ghi lại một đoạn công án. Một buổi chiều nọ, trên đường Hòa thượng trở về am tranh, đường tương đối xa. Giữa đường Ngài gặp hai người quen, cùng là người xuất gia đang cầm đèn lồng. Gặp được Hòa thượng, họ nói: “Trời tối như vậy mà Ngài còn thấy đường à?”. Họ vừa nói xong, trước mặt Hòa thượng là một mảng tối mịt, thì ra ngay lúc đó Hòa thượng thấy trời đang sáng, vì lúc đó Ngài không có tâm phân biệt, từ đầu đến cuối cùng không khởi niệm, cảnh giới đó luôn luôn giữ được như vậy. Người khác vừa nhắc tới trời tối thì Ngài liền khởi lên phân biệt nên trời liền tối. Nếu Hòa thượng giữ mãi được như thế, không khởi tâm phân biệt thì đến ngày thứ hai trời vẫn sáng. Đây chính là chân tướng sự thật không một chút giả dối. Phàm phu bị vọng tưởng phân biệt chấp trước tạo ra muôn ngàn chướng ngại nên không được như Ngài.

“Nếu có chúng sinh nào thấy hay chạm được ánh sáng của tôi thì được an lạc, khởi từ tâm làm điều lành, sau sinh về nước tôi. Nếu không được như vậy, thề không thành Chánh Giác”. Chúng sinh thấy được ánh sáng của Phật, hoặc là thiên nhãn của Bồ tát, A la hán có thể nhìn thấy được, hoặc những người trong định thấy được. Người tu định đúng pháp, người được định; người niệm Phật đạt được Sự nhất tâm, Lý nhất tâm, thì trong định cũng thấy được. Còn có một loại do cơ duyên đặc biệt đó là cảm ứng mà thấy được.

Nhìn thấy ánh sáng của Phật, tội nghiệp liền tiêu. Năng lực tiêu tội rất lớn, ba độc phiền não tuy chưa thể đoạn cũng sẽ tắt hẳn, không khởi lên tác dụng. Nếu như người nghiệp chướng nhẹ, ánh sáng của Phật vừa bảo hộ thì phiền não tham sân si được đoạn dứt, đau khổ không còn nữa. Đau khổ bị tiêu diệt nên liền an vui. Phiền não nhẹ, trí tuệ tăng trưởng, người này nhất định sẽ sinh tâm từ bi, quyết định sẽ không làm ác, nhất định sẽ làm thiện. Tâm làm thiện này đều lưu xuất từ trong tự nhiên, không phải do người khác khuyên họ, cũng không phải do chính mình miễn cưỡng làm, là tự nhiên thôi. Mỗi ngày, ngoài việc này ra thì không có việc gì tốt hơn nữa. Đó chính là đem tâm từ bi rộng lớn giúp đỡ cho tất cả chúng sinh phá mê khai ngộ, lìa khổ được vui. Nói cụ thể, đó là giúp đỡ mọi người nhận thức về Tịnh độ. Đây là tâm từ làm thiện đạt đến chân thật nhất, không gì có thể chân thật hơn điều này, đó chính là tương lai được sinh về Cực Lạc.

Thọ Mạng Vô Lượng. Thanh Văn Vô Số

Nguyện 15: Thọ mạng vô lượng.

Nguyện 16: Thanh văn vô số.

Âm: Ngã tác Phật thời, thọ mạng vô lượng. Quốc trung Thanh văn, thiên nhân vô số, thọ mạng diệc giai vô lượng. Giả linh tam thiên đại thiên thế giới chúng sinh, tất thành Duyên giác, ư bá thiên kiếp, tất cộng tế diệu; nhược năng tri kỳ lượng số giả, bất thủ Chánh Giác.

Nghĩa: Khi tôi thành Phật sống lâu vô lượng. Vô số Thanh văn và trời người trog nước cũng có thọ mạng vô lượng. Nếu như chúng sinh ở ba ngàn thế giới thành bậc Duyên giác trải qua trăm ngàn kiếp để tính đếm, nếu biết được số lượng ấy, thề không thành Chánh Giác.

Giảng:

“Khi tôi thành Phật sống lâu vô lượng”. Nguyện này là thọ quang minh vô lượng, nguyện này là thọ mạng vô lượng. Thực tế mà nói thì Phật A di đà, tất cả đều vô lượng. Thế nhưng, Ngài ở trong pháp hội của Phật Thế Tự Tại Vương lại đưa ra một báo cáo là 48 lời nguyện, trong đó đặt biệt hai nguyện này: vô lượng quang, vô lượng thọ. Vì chúng sinh, đức Phật Thích Ca nói kinh A di đà. Ngài giới thiệu cho chúng ta và cũng đặc biệt chỉ ra vô lượng quang, vô lượng thọ. Ở trong tất cả vô lượng thì hai thọ này ý nghĩa đầy đủ nhất. Quang minh tiêu biểu cho ánh sáng chiếu khắp mười phương, ngày nay gọi không gian; còn thọ mạng tiêu biểu cho quá khứ và hiện tại, vị lai, còn gọi là thời gian, hay gọi là thời không. Trong thời không bao gồm tất cả, không có gì vượt ra, cho nên vô lượng quang cùng vô lương thọ là đại biểu thời không, rộng lớn không bờ mé. Ở đây, tất cả đều là vô lượng. Phật A di đà thảy đều đầy đủ, không có gì khiếm khuyết. Thế nhưng, ở trong tất cả vô lượng, thọ mạng (tuổi thọ) quan trọng nhất, cho nên thọ mạng là đức thứ nhất trong tất cả vô lượng, quyến thuộc vô lượng... mà thọ mạng không có, vậy thì ai thọ dụng đây, không phải đều rỗng không sao? Mình có tuổi thọ vô lượng thì tất cả vô lượng khác mới có thể hưởng thụ được, mới không đến nỗi rỗng không, nên thọ mạng vô cùng quan trọng. Vì vậy, Phật A di đà ở thế giới Tây Phương thị hiện làm Phật có tuổi thọ vô lượng, nên gọi là Phật Vô Lượng Thọ. Căn bản của Cực Lạc chính ở lời nguyện này.

Sinh đến thế giới Cực Lạc có vô số tuổi, có Phật Vô Lượng Thọ. Vậy chúng ta vãng sinh đến đó thì sao? Đoạn tiếp theo nói “vô số Thanh văn và trời người trong nước cũng có thọ mạng vô lượng”. Những ai sinh đến Tây Phương, thọ mạng cũng giống như Phật A di đà. Nói chung, hễ sinh đến thế giới này đều là A duy việt trí Bồ tát (Bồ tát Bất thoái chuyển). Chỗ này nói Thanh văn, trời người. Vì sao có Thanh văn, trời người vậy? Chúng ta sinh đến Tây Phương Cực Lạc, kiến, tư phiền não chưa đoạn dứt nên gọi là trời người, giống như trời người của sáu cõi thế giới phương khác. Kiến, tư phiền não hết rồi, vô minh chưa phá giống như Thanh văn của thế giới phương khác. Thật ra, đây chính là trình độ thực chất của chúng ta. Vậy khi đến thế giới Cực Lạc, chúng ta đều là Bồ tát Bất thoái chuyển, đó đều do bổn nguyện Phật A di đà giúp đỡ, không phải do chúng ta tu được. Còn chính chúng ta so với trời người thế giới phương khác không hề khác, đây là cách nói thứ nhất. Cách nói thứ hai là trước đây chúng ta chưa đến thế giới Tây Phương Cực Lạc, nhưng từ cõi trời, từ cõi người mà đi. Có người chứng được Sơ quả, Nhị quả, tam quả, A la hán, niệm Phật mà vãng sinh, vậy họ thuộc về hàng Thanh văn. Những người như thế vãng sinh đến Tây Phương Cực Lạc nhiều vô số, số lượng không thể tính đếm.

“Mạng sống đều là vô lượng”. Câu này nói người mới vãng sinh thọ mạng cũng vô lượng, Phàm Thánh Đồng Cư, hạ hạ phẩm vãng sinh đều có tuổi thọ vô lượng, đấy chính là nói rõ mỗi mỗi đều là vô lượng thọ. Nếu thọ mạng của Phật dài lâu, thường trụ ở thế gian, thì chúng sinh có chỗ nương tựa. Như thế giới này, chúng sinh phước mỏng. Phật Thích ca Mâu ni ở đời có 80 năm, sau khi Phật diệt độ, chúng sinh không chỗ tựa nương. Ngày nay, tuy rằng kinh điển lưu lại rất nhiều ở thế gian, mọi người có nhiều cơ hội tiếp xúc, nhưng như vậy vẫn là tu mù luyện quáng, không biết mình cần học pháp môn nào, không biết căn tánh của chính mình. Tuy đã học Phật, nghi hoặc của chúng ta vẫn chưa dứt. Lòng nghi ngờ này chính là chướng ngại rất lớn. Phật nói, nghi là chướng ngại lớn nhất của Bồ tát, huống chi những người mới học. Bồ tát nghi hoặc là đại chướng ngại. Câu này có ý rất sâu. Lúc trước chúng ta không hiểu rõ, nhưng nay hiểu được một chút. Bồ tát nghi điều gì vậy? Đó là nghi ngờ Tịnh độ. Tuy gặp được kinh điển này, nghe Phật thuyết pháp nhưng không thể tiếp nhận, không tin tưởng. Năm xưa, trong hội Pháp Hoa, người rời bỏ chỗ ngồi rất nhiều, không thể tiếp nhận, còn pháp môn Tịnh độ này người chẳng thể tiếp nhận càng đông. Bồ tát cần phải tu hành trong vô lượng kiếp, không thể ngay trong một đời thành tựu. Đây chính là chướng ngại của Bồ tát. Cho nên, Phật ở mãi nơi đời mới có chỗ nương tựa.

Phật A di đà và thế giới của Ngài chân thật là Thật Báo Trang Nghiêm Độ, là đạo tràng tu hành của Phật và đại Bồ tát. Phàm phu chúng ta có năm thừa khế nhập báo độ, đây là tổ sư thuở xưa đã nói. Năm thừa đó là: Nhân thừa, Thiên thừa, Thanh văn thừa, Duyên giác thừa, Bồ tát thừa.

Đến thế giới Tây Phương Cực Lạc là bình đẳng, đều được vào báo độ của Phật A di đà, thật chẳng thể nghĩ bàn. Điều này, Bồ tát thông thường không thể tin được, không thể tiếp nhận. Thế giới Tây Phương thực tế vô cùng đặc biệt, cùng với cõi nước chư Phật khác không giống nhau. Vị giáo chủ này là Phật Vô Lượng Thọ, là chân thật vô lượng. Vì vậy, người vãng sinh đến đó cũng vô lượng thọ. Thành thật mà nói cũng là chân thật vô lượng. Vì sao vậy? Ngay trong đời này, họ thảy đều thành Phật. Đã thành Phật rồi, vậy thọ mạng thì sao? Tự nhiên cũng là vô lượng. Cho nên chúng ta đến thế giới Cực Lạc là chân thật. Phật A di đà thị hiện hữu lượng trong vô lượng. Sau khi chúng ta đến cõi đó rồi liền biến thành chân thật vô lượng, Lý như vậy mà Sự cũng như vậy.

Ngài Trừng Hiến nói: “Nhân dân thọ mạng vô lượng là đức tánh bậc nhất của Tịnh độ”. Rồi giải thích như sau: “Tu hành chỉ e sợ ma chết, vì sự gián đoạn giữa sống và chết chính là cội nguồn tạo duyên thoái thất. Gặp Phật, nghe pháp, gặp gỡ Thánh chúng, cúng dường chư Phật, thân cận bạn lành, vui vẻ tự nhiên, chẳng có các đường khổ... nếu thọ mạng ngắn ngủi, sự hối hận về sau khó tính nổi, khác nào chén ngọc không đáy. Lời nguyện này thật vô cùng quan trọng”.

Sau đây, Phật A di đà đưa ra một ví dụ rất hay, chúng sinh trong tam thiên đại thiên thế giới không biết có bao nhiêu, số lượng quá nhiều. Các vị nên biết, chúng sinh này chính là nói chúng sinh trong sáu đường, không phải chỉ nói loài người mà thôi. Loài người trên địa cầu không nhiều lắm, hiện tại vẫn chưa đến 5 ức, còn loài kiến thì có bao nhiêu, loài muỗi nữa..., những loài động vật này có bao nhiêu? Hiện tại không cách gì tính được, huống chi còn loài ngạ quỷ và chư thiên. Có thể thấy trong tam thiên đại thiên thế giới này, chúng sinh ở sáu đường quá nhiều.

Đức Phật đưa ra ví dụ: giả sử những người này lập tức chứng thành Duyên giác (trí tuệ, thần thông của bậc Duyên giác cao hơn một bậc so với A la hán), dùng trí tuệ, thần thông đạo lực trải qua trăm ngàn kiếp là thời gian rất dài, không phải một ngày hai ngày, không phải mười năm, hai mươi năm hay mấy trăm năm, mấy ngàn năm, để tính xem thọ mạng dài hay ngắn, nhưng tính đếm không được! Nếu tính đếm được thì Phật A di đà đã không thành Phật rồi! Thật tại mà nói, thọ mạng của người ở thế giới Cực Lạc, ngoài Phật ra, từ Đẳng giác Bồ tát trở xuống đều không thể biết được, điều này chính là vô lượng chân thật.

Được Chư Phật Xưng Tán

Nguyện 17: Được chư Phật xưng tán.

Âm: Ngã tác Phật thời, thập phương thế giới, vô lượng sát trung, vô số chư Phật, nhược bất công xưng thán ngã danh, thuyết ngã công đức, quốc độ chi thiện giả, bất thủ Chánh Giác.

Nghĩa: Khi tôi thành Phật, vô số chư Phật trong vô lượng cõi ở mười phương thế giới, nếu không khen ngợi tên tôi, nói công đức tốt lành quốc độ của tôi, thề không thành Chánh Giác.

Giảng:

“Mười phương thế giới”, thường nói là tận hư không biến pháp giới, một thế giới cũng không ở ngoài. Vố số chư Phật, một vị Phật cũng không sót, không có thế giới nào mà Phật không nói ba kinh Tịnh độ, không vị Phật nào mà không khuyên người cầu sinh Tịnh độ. Ngoại trừ duyên của bạn chưa thành thục, giảng cho bạn nghe cũng không tin, không tin thì bạn sẽ phỉ báng Phật, như thế sẽ có tội, cho nên Phật không nói. Đức Phật rất từ bi, không để bạn phỉ báng, không để bạn tạo nghiệp nên không giảng nói cho bạn. Nguyện này của Ngài đã thành hiện thực! Mười phương tất cả Chư Phật đều ca ngợi Phật A di đà, đều ca ngợi thế giới Tây Phương Cực Lạc, bởi vì nói đến độ chúng sinh là độ đến rốt ráo rộng khắp, là hư không pháp giới, một chúng sinh cũng không bỏ sót. Phật A di đà độ chúng sinh trên từ Bồ tát Đẳng giác dưới đến địa ngục A tỳ đều bình đẳng, đây là phổ biến khắp. Hơn nữa, rốt ráo có thể khiến tất cả chúng sinh bình đẳng thành Phật. Điều này thì tất cả chư Phật không thể sánh được!

Chư Phật không thể sánh vơí Phật A di đà, vậy các vị Bồ tát đương nhiên càng không thể. Người thế gian đều có cảm tưởng tình rất nặng. Có một số người cùng với một số vị Bồ tát có duyên, họ không niệm Phật, muốn niệm Bồ tát, cảm tình đó rất nặng không xả bỏ được. Thế nên, kinh này phải đọc tụng nhiều, phải thấu suốt rõ ràng. Tất cả chư Phật đều không thể sánh với Phật A di đà, vậy Bồ tát đương nhiên không thể sánh. Vì sao bạn không niệm Phật A di đà mà vẫn cứ niệm Bồ tát? Một là tình chấp quá nặng, hai là không hiểu rõ cho nên mới có ngộ nhận này. Có một số người thường niệm Bồ tát, niệm được nhiều năm, cho rằng hiện tại nếu không niệm Bồ tát mà niệm Phật thì dường như có lỗi với Bồ tát, bị lương tâm dày vò. Có người hay tụng kinh như kinh Kim Cang, chú Lăng nghiêm, niệm được rất nhiều năm, bây giờ bảo họ niệm Phật A di đà, tụng Vô Lượng Thọ, họ cũng không thể buông bỏ, cho rằng tôi đã niệm nhiều năm rồi, dường như trong lòng có sự áy náy, đây đều là vọng tưởng, nên buông xả.

Ngày nay, chúng ta hiểu rõ thọ mạng vô lượng, chúng ta biết được Phật A di đà, chuyển sang tụng kinh Vô Lượng Thọ, niệm Phật A di đà, là đem sự tu hành hướng lên cao mà thăng tiến. Cũng như việc lên lớp vậy. Lên lớp là một việc tốt, chẳng có học sinh nào học xong năm thứ nhất lại không muốn lên năm thứ hai, chỉ vì có cảm tình sâu với năm thứ nhất. Hiện tại, trong lòng các vị là như vậy. Thi đã đủ điểm rồi, phải lên lớp thì lại không nỡ đi; trường này cần phải tốt nghiệp lại không nỡ đi, muốn ở lại trường. Bạn nói xem có phải đáng lo không? Điều này sai lầm thật lớn. Cho nên phải biết, có thể tụng kinh Vô Lượng Thọ, có thể niệm Phật A di đà, đây là chúng ta đang nâng cấp, nâng đến đỉnh điểm, không gì có thể cao hơn. Vì lợi ích chân thật của tất cả chúng sinh, hy vọng tất cả chúng sinh sớm ngày thành Phật, ở trên đạo Bồ đề được thuận buồm xuôi gió, không có chướng ngại. Dùng phương pháp gì? Đó chính là giới thiệu thế giới Tây Phương Cực Lạc. Có thể vãng sinh Tịnh độ là thuận buồm xuôi gió, chướng ngại đều không còn. Các vị nghĩ xem, nếu như Phật A di đà không phát đại nguyện này, tất cả chư Phật không thúc đẩy, giới thiệu, không có chư Phật tuyên dương, thì chúng ta làm cách nào mà biết được Tây Phương Tịnh độ, chúng ta làm sao biết được Phật A di đà. Cho nên, vì chúng ta, Phật Thích ca đã giới thiệu. Nói đến nguyện này thì mới biết Ngài cũng nhận được nguyện lực của Phật A di đà trợ giúp. Bổn nguyện của Phật A di đà khiến tất cả chư Phật Như Lai đều ca ngợi, đều thúc đẩy giới thiệu, ân đức này thật quá lớn. Ân Phật khó đáp đền, đây là sự thật.

Nguyện Mười Niệm Vãng Sinh

Nguyện 18: Nguyện mười niệm vãng sinh.

Âm: Ngã tác Phật thời, thập phương chúng sinh, văn ngã danh hiệu, chí tâm tín nhạo, sử hữu thiện căn, tâm tâm hồi hướng, nguyện sinh ngã quốc, nãi chí thập niệm, nhược bất sinh giả, bất thủ Chánh Giác. Duy trừ ngũ nghịch, phỉ báng chánh pháp.

Nghĩa: Khi tôi thành Phật, chúng sinh trong mười phương nghe danh hiệu tôi, hết lòng tin tưởng, nếu có điều lành nào, dốc lòng hồi hướng nguyện sinh về cõi nước tôi, cho đến mười niệm, nếu không được vãng sinh, thề không thành Chánh Giác. Ngoại trừ những kẻ phạm tội ngũ nghịch, phỉ báng chánh pháp.

Giảng:

Đây là nguyện thứ 18, tinh túy của đại nguyện. Người xưa đem tất cả kinh pháp mà Phật Thích ca Mâu ni đã nói trong 49 năm làm một sự so sánh. Trong chú giải kinh Vô Lượng Thọ của lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ nói, vào thời Tùy Đường (Trung Quốc), Nhật Bản, Hàn Quốc, chư Đại đức đã làm một thống kê, thuyết minh rõ trong tất cả các kinh, Hoa Nghiêm là đệ nhất. Việc này dường như mọi người đều công nhận. Kinh Hoa Nghiêm cùng kinh Vô Lượng Thọ làm một sự so sánh, thì kinh Vô Lượng Thọ đệ nhất, kinh Hoa Nghiêm bị thụt xuống. Kinh Hoa Nghiêm, kinh Pháp Hoa đều không thể so với kinh Vô Lượng Thọ, là bộ kinh bậc nhất mà 49 năm Thế Tôn đã nói. Tại sao vậy? Trong kinh Hoa Nghiêm, cuối cùng mười đại nguyện vương của Bồ tát Phổ Hiền đều dẫn về Cực Lạc. Khi đó kinh Hoa Nghiêm mới viên mãn, nếu như không dẫn về Cực Lạc thì kinh Hoa Nghiêm không thể đạt đỉnh cao nhất, không thể viên mãn.

Do đây có thể biết, kinh Hoa Nghiêm cuối cùng chính là quy về Cực Lạc. Kinh Vô Lượng Thọ là tổng kết của kinh Hoa Nghiêm. Vậy mới hiểu được vì sao kinh Vô Lương Thọ là đệ nhất, chính là tinh hoa của kinh Hoa Nghiêm. Cho nên, người xưa nói kinh Vô Lượng Thọ là trung bổn của kinh Hoa Nghiêm, đó chính là kinh Hoa Nghiêm. Kinh Hoa Nghiêm gồm tám mươi quyển, quá lớn quá nhiều. Kinh Vô Lượng Thọ thì phân lượng tương đối nhỏ nên gọi là trung bổn. Nếu có trung bổn, đương nhiên có tiểu bổn; tiểu bổn kinh Hoa Nghiêm chính là kinh A di đà. Văn tự tuy có rộng, có lượng; rộng chính là nhiều, lượng là ít không giống nhau, nhưng đạo lý bên trong không hề khác, hoàn toàn tương đồng. Cho nên, kinh Vô Lượng Thọ, kinh A di đà cùng kinh Hoa Nghiêm quan hệ rất mật thiết. Đọc trong kinh, chúng ta thấy nơi nơi đều nói đến hạnh Phổ Hiền, đạo Phổ Hiền. Đại sư Liên Trì chú giải tiểu bổn kinh A di đà còn gọi là Di đà Sớ Sao, Ngài dùng phương pháp gì để chú giải vậy? Gần như hoàn toàn dùng Hoa Nghiêm. Thế nên, chúng ta đọc kinh A di đà Sớ Sao gần như đã đọc toàn bộ kinh Hoa Nghiêm, nghĩa lý sâu rộng vô cùng. Điều này chứng minh kinh A di đà đích thực là tinh hoa của kinh Hoa Nghiêm, là tâm kinh của kinh Hoa Nghiêm. Như vậy, trong toàn bộ Phật pháp, chúng ta đã nhận rõ tính trọng yếu của kinh Vô Lượng Thọ.

Kinh Vô Lượng Thọ có 48 phẩm, phẩm nào quan trọng nhất? Phẩm thứ 6, nói về 48 đại nguyện. Bốn mươi tám đại nguyện là trung tâm của bộ kinh này.

Trong 48 nguyện, nguyện nào trọng yếu nhất? Bậc cao đức thuở xưa nói, chính là lời nguyện thứ 18: Mười niệm được vãng sinh. Điều này đã nói rõ công đức danh hiệu Phật chẳng thể nghĩ bàn, truy đến đỉnh điểm cao nhất chính là một câu “Nam mô A di đà Phật”.

Trước kia, chúng ta thường nghe nói công đức danh hiệu Phật chẳng thể nghĩ bàn. Tại sao lại như vậy? Vì toàn bộ Phật pháp đỉnh điểm là một câu danh hiệu Phật.

Cho nên, người niệm Nam mô A di đà Phật đã bao gồm niệm tất cả chư Phật Như Lai, niệm tất cả chư Bồ tát, niệm tất cả kinh, bao gồm giáo hạ, Thiền tông, Mật tông. Thật dễ dàng biết bao! Một là tất cả, tất cả là một. Một chính là Nam mô A di đà Phật. Pháp sư Quán Đảnh nói: “Chúng sinh tạo tội nghiệp rất nặng, bất cứ kinh gì, sám gì đều không thể tiêu trừ. Cuối cùng, chỉ một câu A di đà Phật làm tiêu sạch tội nghiệp”. Vậy ngày nay, người niệm Phật rất nhiều, nhưng nghiệp chướng sao lại không tiêu? Thật ra, quý vị niệm Phật chỉ ở ngoài miệng, trong tâm lại không, vẫn còn phân biệt phải trái, ta người, tham sân si mạn, nên không thể tương ưng với Phật. Niệm Phật trong tâm phải có Phật, không phải chỉ ở nơi miệng. Miệng gọi là xưng, còn niệm ở tâm, trong tâm phải thật có Phật mới gọi niệm Phật. Niệm Phật mà trong lòng không có Phật thì nghiệp chướng không thể tiêu trừ. Cho nên, muốn tiêu tai khỏi nạn, trong tâm phải thật có Phật.

Niệm Phật có nhiều phương pháp. Trong kinh Quán Vô Lượng Thọ nói: Quán tưởng niệm Phật, Quán tượng niệm Phật, Trì danh niệm Phật. Mỗi câu đều có chữ “niệm”.

Quán tưởng là trong lòng thường nghĩ đức tướng Phật A di đà từ lúc còn tu nhân đến khi thành đạo, hoằng pháp rộng độ chúng sinh. Ngoài ra, còn nhớ tưởng thế giới Cực Lạc, y chánh trang nghiêm, chính là 16 pháp quán trong kinh đã nói rõ. Trong lòng chúng ta thật sự chỉ có thế giới Cực Lạc, có Phật A di đà, không có niệm nào khác. Đây gọi là nhất tâm niệm Phật, cho dù mình đọc kinh rất thông thạo nhưng trong lòng vẫn còn phải trái, ta người, tham sân si thì gọi là tạp loạn niệm Phật, đa tâm niệm Phật, loạn tâm niệm Phật. Vậy thì không thể thành tựu, không thể tiêu nghiệp chướng. Cho nên, phải nhất tâm niệm Phật. Đây là dùng phương pháp Quán tưởng.

Quán tưởng niệm Phật thì thực hành thế nào? Trong nhà có tượng Phật, nên cúng dường trang nghiêm. Tự mình có thời gian rảnh, không bận làm việc gì, đem tướng hảo Phật ghi lại sâu sắc trong lòng. Nhưng lúc rời khỏi nơi thờ Phật, môn công phu này liền bị gián đoạn, cho nên phải có chỗ thờ Phật trang nghiêm, bốn phía đều có hình Phật. Tại sao? Để nhìn hướng nào cũng thấy Phật, đây là Quán tưởng niệm Phật.

Phương pháp thứ ba là Trì danh, đây là phương pháp dễ thực hành nhất. “Trì” là giữ gìn không gián đoạn, danh hiệu Phật nhắc nhở chính mình trong tâm thật có Phật. Cho nên, người xưa chỉ dạy phương pháp Trì danh, trong tâm thường sinh khởi câu Phật hiệu, miệng niệm, tai nghe, lại quay trở vào tâm. Đây chính là người niệm Phật đúng pháp. Nếu chỉ niệm ở miệng, trong tâm không có danh hiệu Phật, tai cũng không nghe, niệm như vậy không có lợi ích chân thật. Ngươi xưa nói: “Đau mồm, rát họng, chỉ uổng công”, dù mỗi ngày niệm mười vạn câu Phật hiệu cũng chẳng ích lợi gì.

Thế nên, trong tâm nhất định phải có Phật, việc này rất quan trọng. Tôi khuyên người mới tu Phật phải từ đọc kinh mà vào. Trước tiên, nên đem kinh Vô Lượng Thọ đọc ba ngàn lần. Yêu cầu này của tôi cũng không quá đáng. Một ngày tụng ba bộ, ba năm sẽ đầy đủ. Mục đích là tu định. Đọc xong ba ngàn bộ rồi tâm sẽ định, không còn loạn động. Định ở một môn, ở một bộ kinh. Đọc xong ba ngàn bộ, nhất định sẽ làu thông kinh này, có thể thuộc lòng. Nếu không thuộc lòng, không ghi nhớ, sẽ chẳng có ích lợi cho việc tu hành.

Thực tế có thể thuộc kinh Vô Lượng Thọ. Tôi đã thấy qua hai người, trong lòng rất bội phục, vì chính tôi cũng không có năng lực này. Ở Mỹ có một vị đồng tu tuổi trung niên, ông làm nghề buôn bán, công việc rất bận rộn, chỉ trong năm tháng ông có thể thuộc kinh này, chính ông cũng không ngờ đến. Ông nói với tôi, chỉ đọc trong thời gian năm tháng có thể thuộc lòng. Tôi còn nghe nói có một vị, tôi đã gặp qua ông ấy một lần ở Đài Bắc. Ông đọc rất chuyên cần, chỉ một tuần là thuộc. Đại khái, việc này đều do có căn lành đời trước nên mới nhanh thuộc. Cho nên, hiện tại người đọc thuộc lòng rất nhiều, sau ba năm đọc xong ba ngàn bộ.

Ngoài ra, ý nghĩa trong kinh phải thông suốt tận. Đã thông hiểu tường tận rồi, phải y theo mà thực hành, như thế mới là thật tu. Đem đạo lý trong kinh biến thành tư tưởng hiểu biết của chính mình, lời dạy trong kinh trở thành hành vi sinh hoạt của mình. Ngay trong cuộc sống thường ngày, đối nhân xử thế, nhất định phải theo lời dạy trong kinh Vô Lượng Thọ, nhất định không làm trái, gọi là người chân thật tu hành. Thế thì, tâm của bạn giống như Phật A di đà, nguyện của bạn giống Phật A di đà. Bạn đem bổn nguyện của Phật biến thành bổn nguyện chính mình. Phật A di đà phát lời nguyện này, ta cũng phát lời nguyện này, tất cả thật có thể làm được. Ta chính là hóa thân của Phật. Mình không vãng sinh thì ai có thể vãng sinh? Đây gọi là chân thật niệm Phật. Cho nên, lúc niệm Phật phải ghi nhớ, không chỉ niệm ở miệng mà phải thật có trong tâm.

Khi xưa tôi mới học Phật, những người bạn cùng tu thường hay họp mặt bàn luận. Có một người nói: Trong Phật pháp nói, đức Phật có vạn đức vạn năng, tôi không thể tin. Đây chỉ là lời ca ngợi, không phải sự thật. Giống như vào thời đại phong kiến, thông thường chúng ta ca ngợi Hoàng đế là vạn tuế, thật ra Hoàng đế sống không đến vạn năm, có phải đó là lời giả dối không? Đây không phải thật. Vạn đức vạn năng cũng chỉ nói cho dễ nghe mà thôi, chỉ là lời ca ngợi. Tại sao? Ví như có người tạo tội nghiệp nặng, tội ngũ nghịch, thập ác, lập tức phải đọa địa ngục. Đức Phật có năng lực bảo họ lập tức thành Phật không? Nếu có năng lực này thì vạn đức vạn năng chúng ta mới có thể tin. Nếu như không có, thì chỉ là lời ca ngợi suông mà thôi?

Lúc đó, rất nhiều bạn cùng tu nghe xong đều không có lời nào để giải đáp. Về sau, khi đọc đến kinh này, chúng tôi mới hiểu rõ. Nếu như lúc đó đã đọc qua kinh này, chúng tôi sẽ có lời đáp cho người bạn ấy rồi. Thật sự là một niệm đến mười niệm được vãng sinh, vừa sinh đến Tây Phương liền thành Phật. Từ đó, có thể thấy vạn đức vạn năng không phải lời ca ngợi suông, hoàn toàn chân thật. Vậy tại sao chúng sinh không thể thành Phật? Chỉ vì không chịu tu hành, chính mình nghiệp chướng nặng nề, không thể trách Phật. Thực tế, nếu nghiệp chướng có nặng đến đâu nhưng chịu làm theo lời Phật, đã không tin nên nghi ngờ, không chịu tu hành, thật hết cách.

Lời nguyện này thật không thể nghĩ bàn, là tổng cương lĩnh tất cả Phật pháp, đỉnh cao nhất trong Phật pháp. Có thể nói, tất cả chư Phật Như Lai trong mười phương ba đời rộng độ chúng sinh thành Phật đạo, pháp này là đỉnh điểm cao nhất. Cho nên, công đức danh hiệu là chân thật, không thể nghĩ bàn. Chúng ta xem kỹ lời nguyện này. Trong đây, một chữ cũng không được bỏ sót. “Khi tôi thành Phật, chúng sinh trong mười phương nghe danh hiệu tôi”. “Nghe” đã bao gồm lòng tin chân thật, phát nguyện thiết tha. Nếu nghe mà không tín nguyện, chính là nghe được mà không thấy được. Cho nên, tiếp theo Ngài nói “chí tâm tín nhạo” (hết lòng tin tưởng ưa thích), bốn chữ này là then chốt quan trọng. Chúng ta có thể vãng sinh hay không, quyết định ở bốn chữ này. “Chí tâm” là chân thành đến tột cùng, hay còn gọi là chân tâm. Chân thành tột cùng thì tâm trong sạch. Trong lòng còn một tạp niệm, không gọi là chí tâm. Thân tâm thế giới đều buông bỏ, chỉ có danh hiệu Phật ở nơi tâm mà thôi, đây mới thật chí tâm.

“Tín” là lòng tin chân thật, không có một chút hoài nghi. “Ưa thích” là hoan hủy ưa thích Phật A di đà, ưa thích thế giới Cực Lạc, chân thật muốn sinh về. Như vậy mới được! “Tất cả căn lành, tâm luôn hồi hướng”. Ngay trong đời này, một chút ít việc thiện gì, tâm lành hạnh lành nào, đều hồi hướng trang nghiêm Tịnh độ, đều đem công đức này cầu sinh thế giới Tây Phương Cực Lạc.

Trong sách Yếu Giải, Đại sư Ngẫu Ích nói rằng: “Được vãng sinh hay chăng, đều do tín nguyện có hay không; phẩm vị cao thấp đều do công phu trì danh sâu hay cạn”. Đây đều căn cứ lời nguyện này, phẩm sen cao thấp là căn cứ theo công phu niệm Phật. Công phu trì danh sâu thì phẩm vị cao, công phu cạn thì phẩm vị thấp. Nên nhớ trì danh công phu cạn sâu, chớ không nói trì danh nhiều ít. Nhiều ít cùng công phu không giống nhau. Trì danh phải có công phu. Thế nào là công phu? Khi niệm Phật tâm phải thanh tịnh, không hoài nghi, không xen tạp. Nếu chúng ta nghi ngờ, lúc niệm Phật lại xen tạp thì không có công phu, như vậy không dễ gì được lợi ích. Cho nên, Bồ tát Đại Thế Chí nói: “Tịnh niệm liên tục”. Niệm này phải thanh tịnh, như vậy mới có cảm ứng, mới có tương ứng. Chỗ này ý nói không phải niệm Phật nhiều ít.

“Cho đến mười niệm”. Người xưa giải thích “mười niệm” ở lúc bình thường mà niệm, hay niệm mười niệm lúc lâm chung? Thật ra, đây là mười niệm lúc lâm chung, nhưng mười niệm chỉ cho lúc bình thường cũng không sai. Pháp sư Từ Vân chỉ dạy pháp mười niệm dành cho người công việc bận rộn, không có thời gian hành trì sớm tối. Phương pháp chỉ là niệm hết một hơi là một niệm, trong một hơi này không câu nệ câu Phật hiệu nhiều ít. Có người hơi dài, có người hơi ngắn đều được! Thời gian niệm Phật này không dài. Sáng sớm thức dậy, sau khi súc miệng rửa mặt, nếu có tượng Phật thì chấp tay lễ Phật, sau đó niệm mười hơi, nếu không có tượng Phật thì hướng về phương Tây khởi niệm Phật hiệu mười hơi. Sáng sớm một lần, tối một lần, tập thành thói quen, thực hành cả đời, không từng bỏ sót. Đây cũng gọi là “tịnh niệm liên tục”. Mỗi ngày đến giờ thì niệm, không thiếu sót. Phương pháp này rất hay, trong mấy trăm năm nay, có rất nhiều người dùng phương pháp này niệm Phật được thành tựu.

Tôi nhớ lại năm rồi, tại đây, tôi có truyền cho quý vị pháp mười niệm. Đây là một phương pháp mới, không giống với phương pháp của Đại sư Từ Vân, có phần đơn giản hơn, vì của Ngài phải niệm mười hơi thở, còn đây mỗi lần chỉ niệm mười câu A di đà Phật, tôi nghĩ chỉ một phút là đủ. Thế nhưng, một ngày phải niệm chín lần, như thế sẽ có rất nhiều lợi ích. Sáng sớm thức dậy niệm một lần, một ngày ăn ba bữa cơm, trước và sau mỗi bữa ăn niệm một lần. Thông thường, trước khi dùng cơm, đọc bài văn cúng dường chư Phật, ngày nay chúng ta niệm mười câu A di đà Phật, dùng tâm chân thành, tâm cung kính để niệm Phật, sau đó mới dùng cơm thì thân tâm thanh tịnh, thức ăn mới có thể hấp thụ, giúp cho việc tiêu hóa tốt, đây là sự thật. Buổi sáng trước khi vào làm việc niệm một lần. Một ngày tất cả chín lần, tập thành thói quen. Thời gian tu niệm tuy ngắn, nhưng cách nhau không bao lâu, một ngày huân tu chín lần, hiệu quả này rất lớn. Tôi đề xuất phương pháp này không lâu, chỉ hai tuần các vị đồng tu ở Malaysia điện thoại nói với tôi: chúng con niệm Phật có hiệu quả, rất cám ơn Thầy!

Đây là phương pháp rất tốt. Người bận rộn công việc cũng có thể tu. Đối với công việc và đời sống, tuyệt đối không có chướng ngại. Vậy thì mọi người nên thực hành pháp mười niệm này.

“Duy trừ ngũ nghịch, phỉ báng chánh pháp”. Tội ngũ nghịch là tội rất nặng: giết cha, giết mẹ, giết A la hán, phá hòa hợp Tăng, làm thân Phật ra máu. Thế nhưng, trong kinh Quán Vô Lượng Thọ nói năm tội nghịch này, khi lâm chung niệm mười câu Phật hiệu vẫn có thể vãng sinh. Quan trọng ở câu sau cùng “phỉ báng chánh pháp”, vì họ vốn không tin tưởng, nên tất nhiên không chịu niệm Phật. Không phải chẳng cứu được họ, chỉ vì họ không chịu tiếp nhận. Trong câu nói này, hàm ý của Phật rất sâu, đa số người tạo tội cực trọng quay đầu rất khó, không dễ gì tin tưởng, đây là việc thật. Từ lời nguyện này, chúng ta biết được yếu quyết niệm Phật, căn bản của việc vãng sinh.

Niệm Phật càng nhiều càng tốt, chúng ta phải một lòng chuyên tu, đây là điều rất quan trọng. Các việc khác đều buông bỏ, mỗi ngày chuyên lễ Phật A di đà. Tâm nguyện, giải hành đều giống Phật. Đây chính là trong kinh Quán Vô Lượng Thọ nói: “Tâm làm Phật”. Tất cả pháp từ tâm tưởng sinh. Tâm của chúng ta chân thật làm Phật. Trong mười pháp giới, chúng ta tròn đầy pháp giới Phật, chính là “tâm làm Phật”. Một phương pháp tu học cụ thể nhất, tự nhiên hợp với đạo vi diệu, tự nhiên phù hợp với Phật.

Đại sư Thiện Đạo nói, trong 48 lời nguyện, từ nguyện thứ 12: Quyết định thành Chánh Giác; Nguyện thứ 13: Ánh sáng vô lượng; Nguyện thứ 15: Thọ mạng vô lượng; Nguyện thứ 17: Chư Phật ca ngợi; Nguyện thứ 18: Mười niệm được sinh về. Năm nguyện này là trí tuệ chân thật, tinh hoa của 48 lời nguyện, trung tâm của 48 lời nguyện. Năm lời nguyện này rất xác thực, là tinh yếu, bổn hoài của Phật A di đà.

Ở đây, chúng ta có thể thấy một cách tường tận, hiểu thấu suốt, chính là Phật muốn chỉ dạy tất cả chúng sinh phương pháp mau chóng thành Phật, không cần trải qua nhiều kiếp tu hành, ngay trong hiện đời đem việc sinh tử giải quyết xong. Vậy để thực hiện điều này, nên mới có lời nguyện “mười niệm được vãng sinh”. Đây là nguyện vọng thù thắng. Chúng sinh niệm Phật nhất định thành Phật.

Năm xưa, tôi đọc kinh Quán Vô Lượng Thọ đến đoạn “Tam phước”, tôi biết được đó là cửa vào của việc tu hành, là nền tảng chân thật. Tôi rất xem trọng đoạn kinh này. Trong đó, điều cuối là “phát tâm Bồ đề, tin sâu nhân quả, đọc tụng kinh điển Đại thừa, khuyến tấn người tu hành”. Thế nhưng, “tin sâu nhân quả”, tôi thắc mắc rất nhiều năm, không thể giải đáp, chẳng biết đó là ý gì. Tại sao tôi không hiểu lời nói này? Giả sử câu này nằm nơi câu thứ nhất, tôi không nghi ngờ, nhưng lại ở câu thứ ba nên nghi ngờ hoài. Vì điều phước thứ ba này dành cho bậc Bồ tát, điều thứ nhất là hàng trời người, thứ hai là Tiểu thừa. Các bậc Bồ tát cần phải tin sâu nhân quả, nhưng đây là nhân quả gì? Thông thường, chúng ta đều tin tưởng nhân quả nơi cõi trời, người. Làm thiện có quả báo thiện, làm ác có quả báo ác, lẽ nào Bồ tát lại không tin hay sao? Cho nên, rốt cuộc là nhân quả gì? Tôi bỗng hoát nhiên rõ được! Chính là niệm Phật là nhân, thành Phật là quả, chính là pháp môn Tịnh độ. Thật tôi rất ngu, không hiểu ý nghĩa đoạn kinh này, trải qua nhiều năm mới hiểu được! Kinh này chỉ thẳng, niệm Phật là nhân chân thật, thành Phật là quả chân thật.

Đời Đường, Đại sư Thiện Đạo là vị Tổ thứ hai của tông Tịnh độ, có hai câu nổi tiếng: “Như Lai sở dĩ hiện nơi đời, chỉ nói nguyện Di đà rộng sâu”. Ở trong truyện ký, có người nói Ngài là Phật A di đà trở lại. Trong lịch sử, có ba người là Phật A di đà tái sinh: đó là Đại sư Thiện Đạo, Đại sư Vĩnh Minh và Hòa thượng Phong Can ở chùa Quốc Thanh, núi Thiên Thai. Nếu là Phật A di đà trở lại, vậy thì hai câu trên chính là lời Ngài nói với chúng sinh một sự thật rằng, tất cả chư Phật Như Lai thị hiện ở thế gian vì chúng sinh nói pháp. Nói pháp gì? Nói biển nguyện rộng lớn của Phật A di đà. Ba kinh Tịnh độ đều nói về 48 đại nguyện của Phật A di đà. Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm cũng nói bổn nguyện của Phật A di đà, cho đến đức Phật Thích ca nói pháp 49 năm. Ngày nay chúng ta tập hợp toàn bộ thành Đại Tạng Kinh, cũng chính là nói 48 đại nguyện là tổng cương lĩnh nói pháp của tất cả chư Phật. Nắm chắc điều này thì tất cả Phật pháp đều nắm được.

Vậy trong 48 lời nguyện, lời nguyện “mười niệm được vãng sinh” là cương lĩnh cao nhất của tất cả cương lĩnh. Một câu Phật hiệu đến chỗ này mới hiểu được rõ ràng. Nếu không nhận hiểu rõ ràng, không biết người biết của, thì làm sao cho là vật quý, làm sao chịu chăm chỉ tu học. Nếu người chân thật hiểu rõ, nhận rõ, thấu triệt, tự nhiên bạn sẽ xem là trân bảo, nhất định không bỏ rơi, nhất định không buông, sau đó mới có thể trung thực niệm Phật.

Trung thực niệm Phật không dễ! Thế nhưng, có một số người tuyệt nhiên không hiểu biết gì. Như có một số bà cụ có thể trung thực niệm Phật, lúc lâm chung đứng hoặc ngồi mà vãng sinh. Những bà cụ này điều gì cũng không biết, nhưng căn lành lại rất sâu, người khác không thể sánh bằng. Thiện căn phước đức họ đã tu nhiều đời nhiều kiếp, trong lòng của những cụ già này không có tạp niệm, từ sáng đến tối chỉ có một câu Phật hiệu. Còn mình từ sáng đến tối tạp loạn mê mờ, đây chính là thiện căn phước đức chẳng bằng người. Như vậy, chúng ta chỉ có một phương pháp làm sao cho rõ ràng, làm cho thấu đáo, quyết một lòng buông bỏ tạp niệm.

Phàm phu có thể trong một đời khế nhập Thật tướng, chính là rõ tâm thấy tánh, một đời viên mãn thành Phật. Thực tại mà nói, chỉ có lão thật niệm Phật. Ngoài một môn này ra, các vị thử nghiệm xem có phương pháp nào đem phải trái, nhân ngã, tham, sân, si, mạn trừ sạch hết không còn? Nếu nhận thấy không còn cách gì, nên mau chóng niệm Phật. Chỉ có niệm Phật là bậc nhất.

Nghe Danh Phát Tâm. Lâm Chung Tiếp Dẫn

Nguyện 19: Nghe danh phát tâm.

Nguyện 20: Lâm chung tiếp dẫn.

Âm: Ngã tác Phật thời, thập phương chúng sinh, văn ngã danh hiệu, phát Bồ đề tâm, tu chư công đức, phụng hành Lục Ba la mật, kiên cố bất thoái. Phục dĩ thiện căn hồi hướng, cố bất thoái. Phục dĩ thiện căn hồi hướng, nguyện sinh ngã quốc, nhất tâm niệm ngã, trú dạ bất đoạn. Lâm thọ chung thời, ngã dữ chư Bồ tát chúng, nghinh hiện kỳ tiền, kinh tu du gian, tức sinh ngã sát, tác A duy việt trí Bồ tát. Bất đắc thị nguyện, bất thủ Chánh Giác.

Nghĩa: Khi tôi thành Phật, chúng sinh khắp mười phương nghe danh hiệu tôi, phát tâm Bồ đề, tu các công hạnh, hành sáu Ba la mật, kiên cố không lui, lại đem các căn lành hồi hướng nguyện sinh về cõi nước tôi, một lòng nghĩ đến tôi ngày đêm không dứt. Đến khi mạng chung, tôi cùng Thánh chúng, Bồ tát liền đến tiếp đón, khoảnh khắc sinh về cõi nước tôi, được Bất thối chuyển. Nếu không được như nguyện, thề không thành Chánh Giác.

Giảng:

Người xưa cũng rất xem trọng lời nguyện 19 này, bởi vì ba căn cơ đều được vãng sinh. Đức Thế Tôn nói, sinh về thế giới Cực Lạc, điều kiện quan trọng nhất là phải phát tâm Bồ đề, nhất hướng chuyên niệm. Nguyện thứ 18 là nói chuyên niệm, mười niệm được vãng sinh. Còn lời nguyện thứ 19 là phát tâm Bồ đề. Có thể thấy hai lời nguyện này rất quan trọng! Trong lời nguyện thứ 19, chúng ta phải nhận rõ ràng chính là phát tâm Bồ đề. “Bồ đề” là tiếng Phạn, dịch sang tiếng Hoa là “giác ngộ”, giác ngộ chân chánh, chân thật giác ngộ. Trong kinh Quán Vô Lượng Thọ, đức Phật có nói ba tâm: tâm chí thành, tâm sâu xa, tâm hồi hướng phát nguyện. Đó chính là tâm Bồ đề. Trong luận Khởi Tín, Bồ tát Mã Minh cũng có nói: tâm ngay thẳng, tâm sâu xa, tâm đại bi. Ý nghĩa đều giống nhau.

Chư Đại đức thuở xưa đã giảng giải ba tâm này, thực tế rất khó thể hội. Không bằng Đại sư Ngẫu Ích trong kinh A di đà Yếu Giải nói rất rõ ràng, thấu đáo: “Người chân chánh phát nguyện cầu sinh Tịnh độ, tâm phát nguyện này chính là tâm Bồ đề Vô Thượng”. Như vầy rất dễ hiểu. Hay nói cách khác, chúng ta một lòng một dạ hướng về Tịnh độ, cầu sinh Cực Lạc. Tâm này chính là tâm Bồ đề Vô Thượng. Trước Đại sư Ngẫu Ích, chưa ai nói lời như thế, đây đều do Đại sư đề xướng. Thế nhưng, càng nghĩ càng thấy có đạo lý, rất xác thực, phù hợp với bổn nguyện độ sinh của đức Phật.

Trong các kinh Đại thừa có nói, tâm Bồ đề bao gồm Tứ hoằng thệ nguyện. Vậy thì Tứ hoằng thệ nguyện là sự tu học cụ thể của tâm Bồ đề, đây là điều rất quan trọng.

Thứ nhất phát nguyện lớn “độ chúng sinh thành Phật đạo”. Sau khi tâm nguyện này phát khởi liền có một sức mạnh không thể nghĩ, thúc đẩy mình tinh tấn, không giải đãi. Chúng ta học Phật, vì sao thường thối chuyển? Vì khi học Phật chỉ muốn chính mình thành tựu, do vậy sinh giải đãi. Nếu như tâm của mình phát ra vì cứu độ chúng sinh, đây là sứ mạng nặng nề. Tôi thành Phật trễ một ngày thì chúng sinh chịu khổ thêm một ngày. Tôi thành Phật sớm một ngày thì chúng sinh bớt một ngày chịu khổ. Sức mạnh này rất lớn, không thể giải đãi, không thể lười biếng, không để chúng sinh phải vì ta chịu thêm nhiều đau khổ. Nhờ sức mạnh này thúc đẩy nên người tu nỗ lực đoạn dứt phiền não, siêng năng tu học pháp môn thành Phật, độ vô lượng vô biên chúng sinh thì nguyện này mới đạt đến tròn đầy. Vậy chúng ta đã hiểu vì sao chư Bồ tát tu hành không hề mệt mỏi, tinh tấn không dừng nghỉ, chính là đạo lý này.

“Tu các công đức”. Sau khi đã phát tâm Bồ đề, liền khởi tu hạnh lớn, thực hành sáu Ba la mật kiên cố bất thoái, được vậy chính nhờ có tâm Bồ đề. “Đem các căn lành hồi hướng”, tất cả căn lành chúng ta tu tập, đều hồi hướng cầu sinh Tịnh độ. “Nguyện sinh về cõi tôi, một lòng nghĩ đến tôi ngày đêm không dứt”. Câu này cần phải hiểu rõ, nghĩa là nhất tâm niệm Phật không gián đoạn. Việc niệm Phật này không chỉ ở ngoài miệng, mà phải thật có trong tâm. Trong tâm chân thật có Phật A di đà, duy chỉ có một niệm A di đà Phật. Nói cách khác, ngoài Phật ra, trong lòng không có một niệm nào khác, đây gọi là nhất tâm chuyên niệm. Tâm Phật A di đà ra sao, nguyện vọng của Ngài như thế nào... trong cuộc sống thường ngày, chúng ta niệm danh hiệu Ngài, thì phải học và làm theo như vậy.

Phật A di đà ở ngay trong cuộc sống thường ngày, dốc lòng dốc sức giúp tất cả chúng sinh phá mê khai ngộ, tín nguyện trì danh cầu sinh Tịnh độ. Vậy thì, việc này trở thành việc lớn nhất trong cả đời của chúng ta.

Pháp môn niệm Phật rất vi diệu, thù thắng, tuyệt đối không làm trở ngại pháp thế gian (công việc, việc làm ở thế gian). Ở nhà niệm Phật, không chướng ngại việc nhà; người kinh doanh buôn bán, từ ông chủ cho đến người làm công, nếu niệm Phật thì công việc sẽ trở nên nhẹ nhàng, thoải mái, không cảm thấy cực nhọc, mệt mỏi. Đây đều là chân thật.

Công đức lợi ích của niệm Phật rất rộng lớn. Cho nên, tuyệt đối không chướng ngại công việc; đối với việc làm chỉ có tốt đẹp không có điều xấu. Nếu phàm phu muốn rõ tâm thấy tánh, chứng tánh thành Phật thì một lòng chuyên niệm Phật cầu sinh Tịnh độ. Đây là con đường an ổn nhất. Cho nên, đức Phật nói: “Một lòng nghĩ đến tôi, ngày đêm không dứt” nghĩa là trong tâm luôn có Phật không chỉ ở ngoài miệng, đây gọi là xưng niệm, chính là nhân. Phát tâm Bồ đề là chánh nhân niệm Phật, sau đó nói về quả đức: “Đến lúc lâm chung”.

Trong đời sống hiện tại này, tuổi thọ con người có giới hạn. Chúng ta có quả báo tốt, biết được pháp môn niệm Phật này là do nhân đời trước có tu hành. Ngay khi hết tuổi thọ rồi không còn luân hồi nữa, Phật A di đà sẽ đến tiếp dẫn. Người tuổi thọ dài lâu ở thế gian này có tốt hay không? Thực tế, sống thêm một ngày thì chịu thêm một ngày tội; vãng sinh sớm một ngày thì sớm một ngày thấy Phật, sớm một ngày chứng quả. Cho nên, người chân chánh giác ngộ nhất định không cầu trường thọ. Thế nhưng, có được tuổi thọ dài là để hướng dẫn chúng sinh cùng tu tập. Vì những ai có duyên, mình nói họ sẽ nghe theo, người khác khuyên họ chẳng nghe. Nhiều người có duyên như vậy thì cơ duyên được độ thoát của họ đã chín muồi. Như vậy, thọ mạng dù hết cũng phải sống thêm vài năm để giúp đỡ họ, đây là việc nên làm. Thế nên, người niệm Phật có tuổi thọ lâu dài, nhất định phải vì lợi ích chúng sinh, giúp đỡ cho nhiều người niệm Phật vãng sinh. Nếu không vì lý do đó, thì không còn lý nào để ở thế gian này thêm một ngày nào nữa.

“Đến khi mạng chung, tôi cùng Bồ tát, Thánh chúng liền đến tiếp đón”. Lúc lâm chung, Phật hiện đến tiếp dẫn người niệm Phật. Lúc này, xét xem công phu niệm Phật, duyên phận niệm Phật của bạn ra sao? Nếu công phu tốt, nhân duyên thù thắng thì chư Bồ tát theo Phật A di đà đến tiếp dẫn rất đông. Nếu công phu niệm Phật cạn, bình thường không cùng người kết pháp duyên thì Phật A di đà đến tiếp dẫn, chư Bồ tát cùng đến sẽ không nhiều. Việc này mọi người phải thông hiểu.

Thường ngày, nhất tâm xưng niệm, rộng kết duyên Phật hay rộng kết duyên pháp, khi sinh về Tây Phương Cực Lạc, người hoan nghênh, tiếp đón sẽ rất nhiều. Những vị cùng theo Phật đến đều là đồng tu, bạn bè, thân nhân, quyến thuộc trong đời quá khứ. Trong quá khứ họ đã vãng sinh, hiện tại biết người ấy vãng sinh nên cùng theo Phật đến tiếp dẫn. Khi đó, nhờ oai thần bổn nguyện của Phật A di đà giúp đỡ, túc mạng thông của bạn liền hiện tiền. Những người này, từ đời quá khứ nhiều kiếp về trước, đời nào kiếp nào có mối quan hệ với ta ra sao đều nhận biết, cho nên chúng ta nhất định phải hiểu. Còn ở sáu nẻo luân hồi rất cô độc. Người vừa chết sẽ tiếp tục luân hồi, quyến thuộc chia lìa, muốn gặp mặt thật là việc chẳng dễ, hoàn toàn là cảnh giới xa lạ. Chỉ có đến thế giới Cực Lạc, thân bằng quyến thuộc rất nhiều rất đông, đều là người quen, một chút xa lạ cũng không có. Đây là sự thật ngàn vạn lần chuẩn xác.

Đại sư Nguyên Chiếu, đời Tống, nói: “Nói chung người lâm chung không làm chủ thần thức, chẳng một thứ nghiệp chủng thiện hay ác nào lại không phát hiện: hoặc khởi niệm ác, hoặc khởi tà kiến, hoặc sinh quyến luyến, hoặc phát điên rồ, chẳng phải chỉ có một thứ ác tưởng... đều là điên đảo”. Rõ ràng là phàm phu nghiệp nặng, lúc lâm chung lắm nỗi điên đảo, lại bị tứ đại bức bách khổ sở, đau đớn khó tả nổi, làm sao chánh niệm trì danh được! Chẳng thể trì danh làm sao được vãng sinh?

Vì vậy, phàm phu vãng sinh chẳng phải do sức mình mà toàn nhờ vào sự trợ giúp của đại nguyện Phật A di đà giữ cho chẳng điên đảo nên mới được vãng sinh. Sách Viên Trung Sao nói: “Chúng sinh cõi ta bà tuy có thể niệm Phật nhưng kiến hoặc còn rối bời chưa thể đoạn trừ. Khi lâm chung, chẳng bị điên đảo vốn chẳng do sức mình làm chủ được, chỉ toàn nhờ Phật A di đà đến cứu giúp thôi. Tuy không có chánh niệm mà giữ được chánh niệm nên tâm chẳng điên đảo, liền được vãng sinh”.

Kinh A di đà được dịch vào đời Đường mang tên Xưng Tán Tịnh Độ Phật Pháp Nhiếp Thọ Kinh, có nói: “Lúc lâm chung, Phật A di đà cùng vô lượng đệ tử Thanh văn, Bồ tát của Ngài trước sau vây quanh, đến đứng trước mặt, từ bi gia hộ khiến tâm chẳng loạn”. Như thế, rõ ràng phàm phu khi lâm chung tâm chẳng điên đảo và chẳng tán loạn, chánh niệm trì danh, đều nhờ sức Phật A di đà từ bi trợ giúp vậy.

“Khoảnh khắc sinh về cõi nước tôi”. Thời gian vãng sinh rất mau lẹ tuy thế giới Ta bà cách thế giới Cực Lạc mười muôn ức cõi nước Phật, nhưng chỉ khoảng một niệm liền đến được, tốc độ vô cùng nhanh. Sau khi đến cõi đó, điều rất quan trọng là “thành Bồ tát A duy việt trí”. A duy việt trí là tiếng Phạn, nghĩa là Bồ tát Bất thối chuyển, chứng trọn vẹn Tam bất thoái. Cho nên, người xưa nói đây là chỗ cột cùng của Phật A di đà. Tâm tánh, công đức này rộng lớn đến đỉnh điểm. Trì danh niệm Phật chứa nhóm công đức không thể nghĩ bàn, cũng là đại nguyện của Phật Di đà làm cho người sinh đến thế giới Cực Lạc đều có thể chứng trọn vẹn Tam bất thoái. Thực tế, người này là Bồ tát Viên giáo Thất địa trở lên.

Trong kinh A di đà Yếu Giải, nói về Tam bất thoái như sau:

1 Vị bất thoái: vào dòng Thánh, chẳng đọa địa vị phàm phu sinh tử.

2 Hạnh bất thoái: luôn luôn độ sinh, chẳng đọa địa vị Nhị thừa.

3 Niệm bất thoái: tâm tâm lưu nhập biển Nhất thiết trí (thành Phật).

Trong ba loại bất thoái, cao nhất là Niệm bất thoái. Hành giả trong cõi này phải là bậc tu chứng thoái. Hành giả trong cõi này phải là bậc tu chứng Sơ Hoan Hỷ địa trong Biệt giáo, hay tu đến bậc Sơ phát tâm trụ trong Viên giáo mới phá được một phẩm vô minh, chứng một phần pháp thân, rồi mới có thể chứng nhập biển Nhất thiết trí (quả vị Phật). Như vậy phải lìa khỏi hai bên, hoàn toàn trở về trung đạo thì mới gọi là “niệm niệm lưu nhập biển Nhất thiết trí”. Vì thế, cõi Ta bà này khó chứng được Niệm bất thoái. Nhưng trong nguyện này, Phật lại nói mười phương chúng sinh, nghe danh phát tâm, nhất tâm niệm danh hiệu Ngài, liền sinh trong cõi nước Ngài, thành bậc Bất thoái chuyển. Kinh A di đà cũng nói: “Chúng sinh sinh về cõi nước Cực Lạc, đều là bậc Bất thoái chuyển”.

Kinh A di đà Yếu Giải còn nói: “Trong cõi Tịnh độ, hạng ngũ nghịch, thập ác, mười niệm thành tựu, mang nghiệp vãng sinh hạ hạ phẩm cũng đều được ba thứ Bất thoái”. Người phẩm hạ hạ mà cũng chứng ba thứ Bất thoái, trong một đời thành Phật thì thật là không nơi đâu được, chỉ mình Cực Lạc riêng có mà thôi. Siêu tuyệt lạ kỳ, đặc biệt đến như thế, dù suy nghĩ biện luận cũng chẳng thấu đạt nổi!

Thế nên, trong kinh A di đà Yếu Giải, Đại sư Ngẫu Ích nói: “Nếu chẳng phải do tâm tánh đạt đến cùng cực, do sự un đúc kỳ diệu của trì danh, do đại nguyện của Phật A di đà thì làm sao mà có được như vậy”.

Hai lời nguyện 18 và 19 này là tinh túy trong 48 đại nguyện của Phật A di đà. Nguyện thứ 18 là tinh túy bậc nhất.