Trên Đỉnh Thái Sơn

Thời Kinh Của Mẹ — Hạnh Đoan Viết Theo Lời Kể Của Người Bạn

Huy xếp sách vở lại và ngồi thừ ngắm ánh trăng.

Cơn giận hờn với mẹ vẫn chưa nguôi ngoai. Mẹ chẳng tâm lý, chẳng thông cảm cho cái tuổi thanh niên như Huy chút nào. Tối qua Huy đi chơi về muộn mà mẹ cứ ca cẩm mãi đến phát bực. Không cực hình nào cho lỗ tai bằng phải nghe tiếng la rầy, nhất là tiếng cằn nhằn cứ mãi một điệp khúc. Huy chịu hết thấu nên gắt gỏng lại với mẹ. Anh đâm chán đời, chán tất cả. Mẹ quản lí Huy chặt chẽ đến độ lũ bạn chế nhạo rằng Huy chưa dứt sữa… “Đi chơi đâu thì đi! Chớ có mà rủ thằng Huy, chỉ tổ mang vạ, chỉ tổ mất hứng!”…. Lời bình của bạn bè làm Huy cay cú. Huy rất muốn chứng tỏ rằng mình có bản lĩnh, rằng mình đã lớn. Chứ sao! Tuổi mười bảy giang tay… gánh vác sơn hà được rồi chứ đâu phải thường? Thành tích học tập ưu việt của Huy cũng chẳng làm mẹ an tâm, mẹ cứ sợ Huy mê chơi, mãi lo đàn đúm với bạn bè rồi nhiễm phải thói hư tật xấu. Quả thật đời chẳng còn thú vị, nếu mẹ cứ canh Huy chằng chằng. Huy chán sống quá. Ừ, sao mình không chết nhỉ? Chết quách đi, khỏi học, khỏi cực, khỏi phải toan tính gì tất… Cứ ngủ một giấc nghìn thu, không muộn phiền không âu lo, rũ sạch hết mọi đa đoan, mọi vô lí chán phèo của trần thế. Chết cách nào đây nhỉ? – Uống thuốc rầy chăng? Khó uống lắm, hôi quá chịu sao nổi? Thế thì uống thuốc ngủ vậy. Mà… lỡ nó không chết, hư bộ thần kinh, nửa điên nửa khùng thì dở sống dở chết chứ chẳng chơi. Hay uống thuốc sốt rét? Thuốc này mạnh lắm. Anh Tỷ ở xóm Huy tự tử bằng thuốc này. Tỷ cao một thước bảy, đẹp trai, bảnh bao. Vậy mà tới lúc chết thuốc vật anh phình to, chẳng có cái hòm nào vừa với chiều dài của anh. Mặt mày trông phát khiếp, đã vậy máu cứ trào ra mỗi lần người thân lau mặt cho anh. Huy lắc đầu, cố xua đuổi tư tưởng u ám cứ ùn ùn kéo đến. Phải chi mình được chết không cần thuốc nhỉ? Ờ, như nhỏ Mỹ lớp Huy, ngủ một đêm rồi đi thẳng, không kịp trối ai, chết vậy cũng khỏe, êm đềm quá đi chứ? Nếu Huy được chết như vậy thì sao nhỉ? – Nhưng Huy không có dịp nghĩ ngợi nữa. Chi, cô bạn gái cùng xóm đã tới bên cửa sổ nhà Huy, cất giọng ngọt ngào:

Anh Huy, đi chơi với Chi không?….

Bình thường Huy đâu có dễ xúc cảm với Chi, không hiểu sao đêm nay Huy thấy Chi thật đẹp, thật thu hút. Trông chi khả ái quá! Nhưng Huy ngần ngừ:

Tối rồi mà Chi? Huy…

Sợ mẹ không cho hả?…. Biết ngay anh là cái thứ chưa dứt sữa mà!…. Gì cũng không dám! Đã vậy, Chi chẳng ép anh đâu!

Tự ái dồn dập, máu nóng bốc lên, Huy trả lời:

Đi thì đi! Ngán gì?….

Chi nhoẻn miệng cười, nắm tay Huy lôi đi (con nhỏ thật dạn). Bàn tay Chi lạnh như ướp nước đá làm Huy rùng mình. Cũng tội, từ nhà Chi lội bộ tới đây cũng khá xa, Chi nói nhỏ:

Cứ theo Chi chơi rồi anh sẽ thấy vui không thể tả đó nhen!

Huy nôn nao vì mỗi lời của Chi đều có sức cám dỗ cực mạnh. Anh ngoan ngoãn bước theo Chi như bê con theo mẹ. Chi đi vội vã như sợ ai bắt gặp sẽ ngăn họ lại vậy. Đi một quãng khá xa, Huy gặp một ông già mặt mày phương phi có hàm râu bạc rất đẹp. Ông bảo Huy: – Cháu là con nhà lành, chẳng nên tới chỗ này. Hãy quay về đi! Huy ngơ ngác, phân vân… thì Chi đã nhanh nhẩu kéo Huy chạy như bay và nói:

Đừng nghe ổng, cái ông già hủ lậu, cù lần! – Huy hơi khó chịu, dù không thích ai, chẳng bao giờ anh buông lời vô lễ với họ, nhất là đối với người lớn tuổi. Tiếng ông già còn vói theo:

Về đi cháu, đừng vượt qua ranh giới ta trông coi, nguy hiểm lắm!

Nhưng Huy đã đi rất xa rồi, Huy cảm giác như mình đang trên con dốc và Chi cứ lôi tuột Huy xuống. Trời càng lúc càng lạnh, tối om; nhưng lạ là Huy có thể nhìn rõ mặt mọi người. Khi Chi dừng lại thì Huy nghe những tiếng cười man rợ khả ố nổi lên:

Lính mới đấy hả! – Cho nhập băng nào?….

Mày thanh mắt sáng, còn phúc đức nhiều… cho vô băng Dũng cụt đi!

Dũng cụt không đủ bản lĩnh, cho hắn nhập băng Quí đại ca là hợp nhất!

Huy chóng mặt. Trong bóng tối anh vẫn nhìn rõ cái bọn hiện diện trước mắt. Mặt mày chúng hung dữ u ám như lũ cô hồn. Huy nghĩ thầm: Đúng! Dùng từ cô hồn cho bọn này là đúng nhất!

Huy chợt lạnh người khi nhìn sang Chi. Chi đã biến đổi lạ lùng. Làn tóc mây óng ả bỗng thành rối bù, đôi mắt chuyển màu đỏ ngầu, tóe lửa. Chi cười the thé:

Trời ơi, phải nhọc nhằn lắm mới dẫn được hắn tới đây đấy, cái lão canh đất cứ cản mãi. Tưởng hư việc rồi! Giờ chúng ta bắt đầu đi!

Một giọng rên rỉ vang lên:

Đói rã họng mà họ cúng để trên bàn, lại để ở trong nhà, cụt như tao leo lên không được đã đành, mà cái đám có đủ chân cũng đành ngó, đố ai dám mò vào nhà họ!

Huy ngơ ngác nhìn gã tóc dài, gầy giơ xương. Chi giải thích:

Dũng cụt đó, đua xe bị gãy chân. Vô tới nhà thương thì chết! Người nhà đâu có biết cúng gì cho ăn, nó lang thang nhờ đồ cúng cô hồn của bá tánh… Huy nhìn Chi trân trối và chợt nhớ Chi chết cách đây hai tháng… Huy bảo Chi:

Hóa ra Chi cũng vất vưởng lang thang? Huy tưởng Chi ngủ mà chết là yên ổn rồi chứ!

Người bình thường cả đời làm thiện, có chết kiểu nào thì thiện nghiệp cũng dẫn họ siêu thăng. Còn Chi bình thường gieo toàn nhân không tốt, lại giao du toàn tụi bất hảo thì phải đi theo cái bọn quỉ này thôi! Chi đang ngủ chúng dẫn Chi đi đấy, giống như Chi rủ anh đó!

Huy lạnh người:

Chi… muốn bắt tôi chết theo à?

Chi cười phá lên:

Đúng! Vì anh muốn thế. Chi bắt được tư tưởng của anh. Vả lại, chúng mình có duyên với nhau. Anh phúc đức nhiều, kéo anh nhập băng, bọn này đỡ khổ theo. Đấy, Huy nhìn cái bọn trước mặt bị xe tông mà chết đấy! Chẳng đủ phước làm người nên cứ làm quỉ đói lang thang vì không ai cúng cho ăn, chỉ nhờ vào mấy ngày cúng rằm và mỗi buổi cúng chiều của chùa!

Đói quá!…. Đói quá!…. Lạnh quá!

Tiếng rên nghe rởn tóc gáy. Chi giải thích:

Tụi nó là bọn tự tử chết đó! Không biết bao giờ mới hết khổ. Tự tử tội nặng lắm, khổ hơn Chi cả trăm lần. Chúng phải làm quỉ lang thang đói lạnh, luôn bị cảm giác đau đớn lúc gần chết hành hạ, chúng cứ đợi ai chán đời là xúi tự tử để cho khổ có chùm, có bạn…

Huy trách:

Chi đã chết khổ, sao còn muốn tôi cũng chết khổ theo?

Chi cười sằng sặc:

Này! Anh thấy có người khổ nào chịu thông cảm với kẻ sướng không? Đa số đều ganh, oán… muốn người ta khổ hệt như mình! – Cái bọn oan hồn uổng tử bên trái anh đó – chết vì xe tông, rồi bọn chúng họp lại, đợi người lái xe, là xô… cho đụng nhau chết chơi!

Huy lắc đầu:

Chi làm như dễ xô lắm vậy! Cõi nào có luật cõi đó chứ!

Phải! Anh nói không sai! – Vì vậy mà bọn nó chỉ lựa kẻ tới số hoặc kẻ sống thất đức hay người đang lái xe mà uống rượu – thần trí bị hôn mê… rồi xô hoặc xúi họ lái bậy, là thành công liền.

Vậy thì ác quá!

Chi cười to:

Tụi này là quỉ thì đâu có hiền được? Người sống ở nhân gian còn có nhiều điều toại ý, có cơ hội để hiền lương mà còn không chịu hiền thì nói gì bọn quỉ lúc nào cũng sống khổ sở đói khát như tụi này? – Đã khổ thì phải oán hận nhiều…

Tôi tưởng chết là sướng, hết đói, hết lạnh, hết khổ chứ?

Bao giờ tâm thức ngưng hoạt động, họa may anh mới hết khổ! Còn cái thân mình dù nó có nằm nhắm mắt đấy, thì tâm thức vẫn đi rong… lung tung! Ngủ ta vẫn còn nằm mộng thì chết có khác hơn là bao? Có điều là khổ hơn thôi, vì gặp bất như ý nhiều! Còn hạng người hiền, tốt tính, tốt nết thì dù sống hay chết họ đâu có bị khổ như tụi này?….

Vậy sao Chi không sống tốt hơn, nãy giờ nghe Chi nói tôi thấy Chi rất thông minh kia mà?

Phải, nhưng làm xấu dễ hơn. Anh không thấy thiên hạ đều biết dối gian, tham lam là xấu… nhưng rồi người ta vẫn thích dối, vẫn bị tham cuốn hút… Tụi tôi là những kẻ thích sống theo bản năng mà. Chẳng nói dông dài nữa, anh hãy ở lại đây cho chúng tôi ké phước anh mà đỡ khổ…

Không! Không! Tôi muốn về! Hãy để tôi về! Hãy để cho tôi về!

Bàn tay lũ quỉ vươn ra giữ chặt lấy Huy. Chúng cười ác độc:

Đừng hòng về lại dương gian, ngươi không biết đường trở về đâu!

Huy vùng vẫy, anh cảm thấy ngộp thở như bị vùi dưới vực sâu. Bầu không khí quanh anh nặng nề hắc ám đến kinh hoàng. Huy gào lên:

Mẹ ơi! Mẹ ơi!…. Nam mô cứu khổ cứu nạn Đại Bi Quán Thế Âm Bồtát!

Trong cơn hoảng loạn, Huy bật lên câu niệm Phật mà mẹ anh thường cầu nguyện, đột nhiên Huy nghe tiếng mõ, lòng anh cảm thấy phấn chấn và anh đủ sức mạnh vùng thoát khỏi bàn tay lũ quỉ, cứ nhắm hướng mõ mà chạy theo. Càng chạy, anh nghe tiếng mõ càng gần, Huy cảm thấy dễ thở dần, anh nghe rõ tiếng tụng kinh của mẹ, đầu óc bỗng sảng khoái thanh lương lạ kì. Ơi, tiếng tụng kinh, những lời kinh ngày thường anh bực mình khinh rẻ, cho đó là trò lễ sám mê tín, vô bổ, trong giây phút này bỗng hiển hiện uy lực lạ kì: “Sắc tức là không, không tức là sắc…. Xa lìa mộng tưởng đạt đến cứu cánh Niết bàn…”. Thường ngày Huy chẳng hiểu gì lời kinh, nhưng giờ âm điệu tụng của mẹ với lời kinh làm Huy thấy lòng tràn ngập an lạc, Huy cảm thấy dường như mình đang bay bổng nhẹ nhàng, tâm thức như lắng đọng, ngừng lại mọi tư tưởng…

Huy mở mắt ra… mẹ đang cầm mõ đứng trên đầu giường Huy thành kính tụng niệm. – A! Anh Huy tỉnh rồi mẹ ơi! – Tiếng bé Hà reo lên mừng rỡ. Tất cả người thân của Huy hiện có mặt đầy đủ và đang xúm xít quanh giường Huy. Huy nghe toàn thân đau nhức rã rời. Mẹ ngừng tụng kinh. Bà nắm tay Huy, nước mắt rưng rưng:

Con mê man suốt từ đêm qua tới giờ, mắt con đứng tròng, toàn thân cứng đờ… Mẹ nghĩ là con đã bỏ mẹ… đời người ai cũng một lần chết, nhưng tối qua con không được vui với mẹ, mẹ không muốn con ra đi với niệm cuối không lành. Mẹ muốn con nghe thời kinh này, mong tâm con bình lặng, sống an và chết cũng được an, dù ở bất cứ cõi nào…

Huy nhìn mẹ, nói nhỏ:

Tiếng mõ của mẹ hay quá! Nhờ tiếng mõ mà con thoát khỏi mộng dữ. Thời kinh mẹ tụng thật tuyệt, lần đầu tiên con mới thấy và cảm nhận được đấy mẹ ạ… Con cảm ơn mẹ rất nhiều!….

Con tỉnh lại là mẹ hạnh phúc lắm rồi! – Mẹ Huy âu yếm nói.

Bé Hà trao cho Huy ly sữa nóng, vui vẻ bảo: – Uống đi anh. Khỏe rồi kể em nghe anh thấy gì mà mê man suốt một ngày một đêm, cả nhà cạo gió cứu đủ cách mà anh cũng không thức dậy…

Huy vẫn còn ngạc nhiên, băn khoăn. Tại sao những lời kinh bình thường anh chẳng để ý tới, cho rằng quá nhạt nhẽo, vô duyên. Vậy mà trong lúc hôn mê – nửa sống nửa chết – anh lại nhận được sự an lạc diệu kỳ của thời kinh ban bố cho? Niềm an lạc nhẹ nhàng, thanh bai khó tả, không giống như niềm vui nào ở thế gian. Bình thường Huy mê nghe nhạc, nhưng trong lúc anh thống khổ, thì tiếng nhạc dù du dương mấy cũng là vất đi. Ôi, cảm tạ lời kinh, cảm tạ “người” đã sáng tác ra lời kinh. Nếu như Huy chết đi, Huy chỉ muốn nghe những lời kinh đó, chẳng cần cầu siêu độ cho Huy, Vì âm ba lời kinh đã chở theo sự an lạc, giúp huy ngưng đọng mọi tư tưởng; chìm trong niềm bình an tuyệt vời! Tại sao lúc thức, tỉnh táo Huy không cảm nhận được điều này? Có lẽ trong phút giây đối diện cái chết – dù là chết nháp – Huy mới khám phá ra… Gì nhỉ: “Xa hẳn điên đảo mộng tưởng, đạt đến cứu cánh Niết bàn…” Phải, phải! Thật hay! Vậy thì Niết bàn không xa lắm… (ngày mai phải xin mẹ đi viếng chùa mới được)… chẳng biết có ai từng mộng mị giống Huy không?…

Tôi Làm Thầy Lang

Khi nghe tin chị Thủy bắt tôi phải ra Tuệ Tĩnh Đường Linh Chiếu học môn Trực Dược Kinh với cô Diệu Thủ để trị bịnh cho người. Tôi đã trùm mền khóc hết một ngày.

Hồi ấy tôi 29 tuổi (thiếu một năm nữa là toan về già). Lâu nay tôi quen ở trong tháp ngà, chẳng tiếp xúc ai (dù cái tháp ngà của tôi đẹp hơn chuồng bò một chút, trộm có lần vào viếng cũng không tìm ra thứ gì để lấy, vì là am tranh chị Thủy dựng tạm để cho tôi nhập thất tu – ngoài cái sàng thiền, vài bộ quần áo với ít gạo trong hũ ra, chẳng có gì đáng giá).

Má tôi mất hồi tôi lên bốn, chị Thủy lớn hơn tôi gần chục tuổi, một tay chị săn sóc nuôi dạy tôi từ nhỏ nên xem như “quyền tỷ thế mẫu”, chị vừa là chị, vừa là mẹ; do vậy mà tôi không dám cãi lời, nhưng trước khi đi, tôi lo lắng thăm dò, ngầm điều tra những người quen, hỏi nhỏ: – Cô Diệu Thủ là người thế nào?

Họ đáp: – Nghiêm và khó lắm.

Thế là tôi lui vào cốc, trùm mền khóc thêm một chập nữa. Sau đó tôi mới quẹt nước mắt, khăn gói quả mướp ra Tuệ tĩnh Đường Linh Chiếu học nghề.

Cô Diệu Thủ tuổi khoảng ngũ tuần, nét mặt nghiêm nghị và có làn da đẹp như hoa đào. Cô thâu đệ tử rất kén, nhưng do nể nang chị Thủy nên thâu nhận tôi. Thật oái ăm, nhiều người năn nỉ học, cô không chịu dạy; lại thu nạp tôi (là đồ đệ bất đắc dĩ bị ép học)… Cô không biết điều này, nếu biết chắc cô từ chối phắt rồi (?) Dù bị ép, trong lúc thọ giáo tôi vẫn ráng tỏ ra mình là trò ngoan, nhiệt tình.

Trực Dược Kinh là môn trị liệu bấm huyệt điện, (thay vì dùng nhân điện). Y sĩ sẽ cầm hai cây que kim loại (gọi là rắc) giống như đôi đũa, đầu que quấn bông gòn, chấm thuốc, chỉa vào huyệt; chuôi que cắm vào máy điện. Que sẽ chuyền điện và phóng thẳng thuốc vào người bịnh nhân. Môn Trực Dược tỏ ra có ưu thế và đạt hiệu quả nhanh đối với các bịnh cảm sốt, nhức mỏi, mất ngủ, suy nhược… đó là nhận định sơ khởi của tôi.

Tất nhiên ngày đầu, tôi chỉ quan sát thầy, bạn hành nghề và giữ việc kiểm soát phiếu bịnh nhân vào chữa bịnh.

Cô Thủ đang ngồi chăm chú trị, thấy có người lấp ló ngoài cửa, liền hỏi tôi:

Sao người đó chưa vô đây?

Tôi ấp úng:

Dạ thưa cô! Tại họ chưa… tới số!

Cô Thủ điềm nhiên tiếp tục công việc, còn tôi thì bắt tức cười với câu đáp của mình. Mà rõ ràng họ chưa tới … số thiệt, số thứ tự họ còn khá xa, nhưng do nôn nóng nên họ cứ chen vào đứng trước cửa phòng khám.

Trị những bịnh, xụi, bại liệt tay, chân… cường độ dòng điện bắt buộc phải tăng mạnh để kích thích các cơ bắp họat động; có vậy mới đạt kết quả tốt. Tất nhiên là bịnh nhân sẽ phải đau đớn nhiều, nhưng không thể đi độ nhẹ cho họ. Cường độ dòng điện được tượng trưng bằng giờ, 9 giờ là thấp nhất thường dùng để trị những vùng bịnh thuộc mắt và cổ. Còn huyệt trên đỉnh đầu – nếu ai chịu được độ mạnh cở 12 giờ, chứng nhức đầu sẽ hạ rất nhanh. Từ 1 đến 3 giờ, là dòng điện mạnh nhất, dành để trị những chứng liệt, bại và các bịnh cực nặng.

Một bà bị xụi, liệt hai tay và một bên chân bước vào, đi kèm theo dìu đỡ là đứa cháu trai (tóc bù xù như tổ quạ). Bà được đích thân cô Thủ chữa. Đứa cháu trai khỏang 16 17 tuổi, có bề ngoài nhìn rất du côn, nhưng cả phòng bịnh đều xúc động vì tấm lòng hiếu thảo của em. Em luôn động viên, dỗ dành bà ngoại với những lời năn nỉ tha thiết, ngọt ngào:

Ngoại! Ngoại ráng chịu đau đi ngoại. Ráng cho mau hết bịnh nha…

Mặt em đầy lo lắng, yêu thương, sự quan tâm lo cho bà, thể hiện hết ra mặt; khiến quanh phòng ai cũng cảm mến em. Lúc này bà ngoại tuổi sáu mươi trông giống hệt một đứa con nít nhõng nhẽo khó bảo, bà vùng vẫy, xô cả thầy thuốc và quát lên:

Kệ tao! Mặc xác tao!

Người thân phải phụ kềm bà lại. Cảm thấy que kích huyệt làm mình đau quá, bà gào lên, tuôn ra một tràng cầu cứu hùng hồn: “Nam mô cứu khổ cứu nạn Quan thế âm bồ tát, nam mô Bổn sư Phật, nam mô A di đà Phật… nam mô… tùm lum Phật! Nam mô… hết thảy Phật! (Bà sáng tác lời niệm thật chắc ăn, không sót vị Phật nào).

Chúng tôi đều bật cười, cô Thủ tắt máy. Thấy bà vẫn còn hét inh ỏi: – Đau quá! Đau quá! … Cô nghiêm mặt bảo:

Tôi đã tắt máy, ngưng trị mà bà còn la đau cái nỗi gì?

Bà có vẻ tẽn tò:

Vậy hả? Sao tắt máy mà không cho tôi hay, để tôi ngưng la?

Giờ bà có muốn trị bịnh tiếp không?

Trị! Nhưng mà khỏi trị cái tay, trị cái chân thôi!

Nếu không trị, tay sẽ bị liệt luôn, làm sao bà múc cơm ăn?

Có cháu tôi đút tôi ăn được rồi…

Cuối cùng, bà cụ ra về, vừa đi vừa càu nhàu, vừa vùng vằng giẫy nẩy như con nít, còn cháu trai bà thì mềm mỏng dỗ dành như bậc trưởng bối. Chúng tôi nhìn theo không nhịn được cười. Ai cũng tấm tắc khen thầm bà hữu phước, được đứa cháu trai chí tình chí nghĩa săn sóc… (phải nói là hiếm thấy và hiếm có ở vào thời đại này). Nhân cách cậu bé thật dễ thương, hoàn toàn tương phản với bề ngoài bụi đời của em. Tôi nghĩ có lẽ bình thường bịnh nhân là một bà ngoại rất tốt với cháu, nên mới nhận được sự quan tâm, lo lắng chu đáo đến vậy.

Sau một tuần vẽ hình, học huyệt, tôi cũng được hành nghề. Bịnh nhân thường chọn tôi, vì tôi hay đi độ nhẹ. Họ không biết trị độ nhẹ thì lâu hết bịnh. Nhưng nếu họ đau và rên la thì tôi cũng chịu không nổi. Những người mới đến không biết rằng được“bà thầy” trị là mau lành hơn, vốn dạn dày kinh nghiệm, hiểu thấu “thuốc đắng đả tật, đòn đau mau hết”, nên cô Thủ bình tĩnh để mặc bịnh nhân la, đa số những bịnh hiểm, trầm trọng đều do cô trị và đạt kết quả rất khả quan.

Cô Thủ được Tuệ Tỉnh đường thỉnh về đây truyền nghề cho chúng tôi trong ba tháng; mãn hạn kỳ, cô sẽ về lại thành phố. Thầy lang trong Tuệ tĩnh đường chỉ mình cô là có tóc. Mà Tuệ Tĩnh Đường Linh Chiếu là Viện Chẩn Bịnh Từ Thiện do chư Sư thành lập. Bịnh nhân đã quen nhìn các sư nên rất ưng ý khi được sư trị cho, vì vậy mà các đệ tử có tóc (thâm niên, giỏi tay nghề của cô Thủ ở Sài Gòn) mỗi lần ra đây thăm có nhiệt tình muốn phụ chúng tôi chẩn trị thường hay gặp cảnh bị bịnh nhân né tránh, bởi họ không biết đó là thầy hay, mà cứ chọn hạng thầy dở… cỡ tôi. Việc trị bịnh, phát thuốc hoàn toàn miễn phí. Theo luật định, chúng tôi không có quyền nhận bất cứ quà bánh, biếu xén nào từ bịnh nhân.

Ngày nọ, bịnh nhân đông quá, lịch trị bịnh chỉ làm việc buổi sáng, không đành để bịnh nhân ra về nên chúng tôi phải ráng trị nốt cho xong. Lúc này trong phòng chẩn trị chỉ còn tôi và Linh Trang. Trị xong người bịnh cuối cùng thì đã quá trưa. Tôi và Linh trang đều đói run. Tôi đói tới nỗi cầm gì cũng muốn rớt. Vừa may, lúc ấy bé Na là bịnh nhân ở gần chùa, em đến thăm và tặng cho hai đứa bịch chuối khô. Tôi và Linh Trang chụp ăn ngấu nghiến. Loáng một cái, mỗi đứa đã xơi 5 6 trái.

Kết quả là chúng tôi ôm bụng thở ỳ ạch, tưởng mình sắp chết đến nơi. Do chuối già bản chất khó tiêu, chúng tôi bụng đang đói, lại ăn quá nhiều thành ra trúng thực. Hai đứa vội bày đồ nghề ra trị bịnh cho nhau, lo tìm mấy huyệt Thượng, Trung, Hạ Quản … châm vào cứu nguy.

Cô Thủ thường nhắc nhở, dù chúng tôi cầm que trị cho bịnh nhân, song nội lực vẫn truyền qua họ, vì vậy sức khỏe chúng tôi sẽ giảm sút rất nhiều, nên sau khi trị bịnh nhân xong, bắt buộc chúng tôi phải thường xuyên trị lại cho nhau – gọi vui là “sạc điện” khôi phục nội lực.

Lần này, không nhờ “sạc điện” thì chúng tôi đã ngã lăn quay vì trúng thực chuối.

Có một bà đau lưng trầm trọng tới xin chữa trị, tôi thương tình cầm rắc lên trị. Bà có đỡ đau nhức, nhưng tôi lại bị bịnh y hệt bà. Sau đó, nghe người nhà kể tôi mới biết, bà chuyên ngồi sòng bạc, mấy ngày nay bà ngồi đánh bài thâu đêm suốt sáng.

Hành nghề được hai tháng, tôi khám phá ra một điều lạ. Có những bịnh nhân tôi trị cho họ không sao. Nhưng có một số bịnh nhân, tôi trị họ vừa hết là lập tức tôi đau y như họ. Hoặc giả tôi đang trị người nhức tay, họ vừa reo: - “Khỏe quá cô ơi”, thì tôi cảm nhận tay mình nhức nhối liền. Họ bị khó thở, tôi trị họ vừa hết thì tôi có cảm giác khó thở ngay. Thật lạ lùng – Đến độ họ bịnh gì, chưa khai, vừa châm tôi đã biết, vì tôi cảm nhận cái đau họ chuyền sang mình y chang. Gặp hoài những trường hợp như vậy, quá thắc mắc, một hôm tôi vừa trị, vừa phỏng vấn một bệnh nhân đau xóc hông:

Em làm nghề gì? – Dạ cào tôm!

Một người có bàn tay sưng vều khai báo: – Hồi xưa con buôn thuốc phiện… (bệnh nhân này hiện thời nhà ở lầu năm, lầu tư, nhưng hai tay bà luôn bị đau nhức thống thiết ).

Một người nhức đầu kinh niên khai:

Do con bán cá, nên phải làm, chuyên đập đầu cá!

Những vị này vừa bước vào ngồi đối diện là lập tức tôi cảm nhận có một luồng khí rất nặng từ họ tỏa ra, nếu tôi cố cầm rắc trị là y như tôi bị quả báo dội ngược liền: Hễ họ hết, tôi bịnh. Họ thuyên giảm, tôi đau. Tôi hỏi: – Có phải chị từng bị đau như thế này không?.. rồi tôi diễn tả bịnh trạng, họ thán phục nói: – “Sao cô biết hay vậy?”… Họ đâu biết là tôi đang cảm nhận cơn đau hệt như họ đang truyền qua mình. Trường hợp này tôi gặp rất nhiều, chỉ những ai bước vào tôi không cảm thấy có làn khí nặng nề, thì tôi hành nghề bình an (nhưng trường hợp này rất ít).

Tôi đem chuyện này hỏi “bà thầy”, thì bà đáp mình chưa gặp như vậy bao giờ. Còn tôi hiểu được một điều, những bịnh nhân ngồi trước tôi đã và đang tạo ác nghiệp, nếu họ khôngđình chỉ, không sám hối lỗi trước nguyện chừa lỗi sau thì bịnh khó hết, có ráng trị cũng như trị ngoài da, không ăn nhằm gì, bởi không ngăn được nguyên nhân phát bệnh.

Người từng buôn thuốc phiện ắt phải trả quả nặng nề hơn nhiều, dù hiện thời tay họ chỉ bị đau nhức… thì cũng là trả báo nhẹ. Còn chuyện đập đầu cá bị nhức đầu kinh niên thì dễ hiểu thôi.

Trong Kinh nhân quả thường đề cập đến hoài… Nếu lý luận là vẫn có nhiều người làm vậy mà đâu có bị gì?… thì Kinh Phật cũng từng giải thích, có phước thì được cảnh báo ngay hiện tiền và những cảnh báo này sẽ ngăn bớt việc sa lầy tạo ác của đương sự. Cũng đồng thời có người giết rắn ăn mà không sao, nhưng có người thì vương trọng bịnh phải nằm liệt giường, da hóa như da rắn, ngày đêm đau đớn không kể xiết. Và khi họ khởi tâm thành ăn năn sám hối, phát nguyện trọn đời làm lành, trường trai, … thì bịnh giảm dần và khỏi hẳn. Chứng tỏ rằng những cảnh báo hiện tiền giúp ích rất nhiều cho những người có ý thức, giác tỉnh cao.

Đành là cũng có những bệnh vật lý, do thời tiết hay sức khỏe suy nhược. Song đa số các bịnh nhân hiện diện trước tôi lại âm thầm chứng minh nhân quả trổ rất khít khao. Nhưng… làm sao tôi khuyên họ đổi nghề, làm sao tôi khuyên họ trị tâm trước khi trị thân?

Không ai gặp trường hợp như tôi. Nhưng mười năm sau, tôi gặp lại bà thầy. Hỏi thăm mới biết cô Thủ đã giải nghệ vì lý do giống hệt tôi, trị người ta xong, cô bị đau hệt như họ. Thật ngộ, hóa ra tôi cảm nhận sớm hơn hết.

Giáo lý phật dạy về nhân quả rất tỉ mỉ, kỹ càng; nhưng ít ai lưu tâm tin theo để cẩn trọng tránh vi phạm. Người ta vì sinh kế, vì tiền, vì không biết, mà làm những nghề thuộc tà nghiệp, hoặc có chọn chánh nghiệp nhưng lại phạm lỗi âm thầm.

Ôi Thế Tôn, giá như giáo lý ngài thấm vào tim óc mọi người, giá như ai cũng hiểu phật pháp, tự biết bảo vệ, tránh gieo nhân xấu cho mình thì sẽ đỡ được rất nhiều những bịnh về thân lẫm tâm

Trên Đỉnh Thái Sơn

Tôi có hai má: Má trước và má sau. Cả hai bà tôi đều thương như nhau.

Má trước (má ruột tôi) mất lúc tôi còn quá nhỏ đủ để không nhớ được gì hết ngoại trừ lúc má tôi nằm trên giường bịnh. Lúc nào tôi cũng đeo dính bên cạnh bà, đó là thời gian hạnh phúc nhất của tôi.

Má tôi đau nặng lắm. Bà biết mình sắp mất nên cứ gặng hỏi tôi:

Má chết rồi con ở với ai?

Tôi thương chị Ba nên đáp liền:

Con ở với chị Ba!

Chị Ba không thương con thì sao?

Tôi lôi hết tên anh chị trong nhà để đề cử ở với tôi, má tôi cứ một mực:

Không thương con thì sao?

Bí quá tôi nói:

Vậy con ở với má!

Giọng má tôi nghẹn ngào:

Nhưng lúc ấy má chết rồi?

Tôi ôm chầm lấy má tôi:

Thôi! Má đừng chết! Đừng chết!….

Tôi ngạc nhiên thấy má tôi không nói gì, nước mắt ràn rụa. Lúc ấy tôi nghĩ không bao giờ má tôi chết, má chỉ hỏi cho vui và tôi trả lời má cho vui, vậy thôi.

Rồi má tôi mất, năm ấy tôi tròn bốn tuổi và chẳng nhớ được gì nhiều.

Tôi chỉ nhớ rằng sau đó ba tôi đi coi mắt má sau. Ba tôi dẫn hết năm đứa con nheo nhóc đến trình diện vợ mới. Lần đầu đến nhà kế mẫu tương lai lòng tôi buồn rười rượi. Thấy tôi than nhớ nhà, ba tôi ngạc nhiên hỏi:

Anh chị tất cả đều ở đây, con nhớ cái gì? Không lẽ con nhớ… con chó Vện ở nhà?

Không! Con nhớ tấm hình má ở trên bàn thờ!

Thật tình tôi nhớ má tôi quá. Bởi sau khi má tôi mất tôi thường quanh quẩn nơi tủ thờ, đó là chỗ đứng lý tưởng nhất của tôi. Chỉ cần đứng trước tủ nơi có tấm hình má tôi là tôi có cảm giác ấm áp hạnh phúc lạ lùng, như thể má tôi đang còn bên cạnh. Bây giờ nhớ lại cảm giác ấy tôi cứ thắc mắc thầm, không hiểu sao chỉ có tấm hình trên bàn thờ của má tôi lại có thể cho tôi tình thương và hơi ấm suốt thời gian dài bà vắng bóng. Lúc đứng trước tủ thờ tôi hoàn toàn không khổ vì ý niệm mất mẹ, chỉ khi rời căn nhà có hình má tôi, tôi lại nhớ bà da diết.

Rồi má sau tôi được rước về, xóm giềng sang nói vào ra. Họ bảo tôi:

Khổ tới rồi đó con! Mầy có má ghẻ!

Tôi phản đối liền:

Không! Má nuôi tôi đó, không phải má ghẻ đâu!

Trong óc tôi chữ “ghẻ” tượng hình ghê lắm nên tôi không thích. Tôi luôn đính chính mỗi khi người ta nói tôi có má ghẻ. Tôi tức mình, thầm thắc mắc tại sao không ai chịu gọi là “Má nuôi” mà cứ khẳng định “Má ghẻ”? Chử “ghẻ” nghe không hay chút nào! Hay… má tôi có ghẻ?

Má sau tôi rất hiền, đúng như lời ca ngợi của ba tôi vào lúc bà mất: “Má sau con là người hiền nhất trong những người đàn bà”. Ba tôi nhận xét không quá lời, tôi đồng ý với lời bình phẩm của ông. Má sau tôi chẳng bao giờ tranh cãi với ai, lúc nào bà cũng hay nhường nhịn và chịu nhận phần thiệt về mình.

Về làm kế mẫu chúng tôi, bà phải cực nhọc nhiều vì năm đứa con chồng còn quá nhỏ. Gánh nặng má trước để lại giờ làm oằn vai má sau. Phụ nữ nào yếu tim gan chắc chẳng dám liều. Duyên tình má sau tôi cũng là chắp nối. Chồng trước đi tập kết rồi mất. Và thật buồn cười, chính mẹ chồng lại gả nàng dâu! Mẹ chồng má sau vui lòng xem ba tôi như con. Như vậy chúng tôi có thêm bà nội để gọi. Từ một kiếp mồ côi thiếu nội ngoại tự dưng có bà nội để kêu, tôi khoái lắm! – Nhất là “Bà nội ghẻ” cũng hiền và có nhiều bánh kẹo! – Bà nội bán thuốc bắc kiêm cả mứt bánh, cà na và me ngào. Tôi mê các thứ bà bán và có lẽ tôi thương bà nội lẫn những bánh quà bà cho. Có điều không biết bên nào nhiều hơn.

Tôi chưa hiểu hết tình mẹ ruột cũng như chưa từng nếm mùi đắng cay nào từ mẹ kế. Vào năm lên tám, kế mẫu làm bánh đúc cho tôi ăn. Tôi cầm bánh lên ngắm nghía và nói:

– Má à, để bữa nào con nhét cái xương vô bánh đúc vì người ta bảo: “Mấy đời bánh đúc có xương, mấy đời mẹ ghẻ mà thương con chồng”… nhưng mà má thương tụi con!

Kế mẫu nhìn tôi cười cảm động, mắt bà rưng rưng.

Lớn lên bôn ba đây đó chứng kiến nhiều, tôi lại có dịp hiểu thêm về tình mẹ.

Khi đưa nhỏ cháu vào nhà hộ sinh, nhìn vẻ mặt cháu hằn lên nỗi đau vô tận trước phút sinh con. Tất cả cơ bắp nhăn đổ dồn về khuôn mặt, tôi hiểu vì sao người phụ nữ yếu và mau già. Lúc đứa trẻ chào đời rồi, người mẹ như quên hết đau đớn khi thấy con mình lành lặn, mạnh khoẻ.

Chị bạn tôi sống ở nước ngoài, đã có một cháu mà vẫn khao khát con. Chị cùng chồng làm đủ việc thiện, đi công quả hết chùa này sang chùa khác với hi vọng được sanh thêm đứa nữa. Mười lăm năm sau chị mang thai. Bên Tây phương cho rằng sinh mổ an toàn hơn sinh tự nhiên. Bác sĩ gây mê vùng cần mổ xong, rạch một đường nhỏ nơi bụng rồi xé thịt rộng ra để lấy đứa bé (tránh rạch bằng dao nhiều cho khỏi làm đứt các mạch máu). Chị được theo dõi các sự việc qua vô tuyến. Lúc đứa bé chào đời thì chị đã thiếp đi, khi tỉnh lại nghe đứa trẻ sơ sinh khóc ở phòng bên chị nóng ruột lê từng bước định sang bồng con. Cô y tá thấy, ngăn lại, tỏ ý sẽ bồng trẻ qua giúp chị. Cô hỏi:

Bên ấy nhiều trẻ lắm, biết cháu nào là con chị?

Đứa đang khóc ấy! – Chị nói chắc chắn.

Cô y tá bế đứa trẻ qua thì đúng là con chị. Cô ta phải phục chị chưa nhìn rõ mặt con mà đã nhận ra được qua tiếng khóc. Linh cảm của người mẹ thật tuyệt vời và công sinh một đứa bé quả khó nói hết bằng lời – Sức chịu đựng và lòng hi sinh, chỉ có người mẹ mới chịu đựng nỗi. Có lần về nhà gặp nhỏ em họ, tôi ngạc nhiên khi thấy nó gầy tọp đi, xanh xao phờ phạc. Hỏi thăm thì nó cười, nói:

Tại cháu bé của em khó tính, khó nuôi quá! Ba tháng đầu nó khóc dạ đề làm cả nhà đều thức theo. Giờ cháu biết đi vẫn chưa hết cực. Lúc cháu ngủ em tranh thủ làm việc, đến khi em ngủ thì cháu thức, quậy phá suốt đêm. Hễ trái gió trở trời thì ấm đầu phát ban, khiến em và ông xã lo sốt vó.

Tôi cười bảo:

Đem cho quách đi là hết cực ngay!

Đâu được! “Vàng ngọc” của người ta mà xúi dại không hà!

Vâng! Ai cũng có một thời là “vàng ngọc” của ba mẹ mình. Bởi nếu không phải vậy thì đã được… liệng ngoài đường hay “cho quách đi cho đỡ cực”…? Nhưng lớn lên, những “cục vàng” ấy không thể nhớ rằng thuở bé mình đã hành mẹ ra sao. Tôi cũng vậy, tôi không biết thuở bé mình đã “đày đọa” mẹ như thế nào? Chỉ biết mẹ tôi lìa trần không cam tâm vì con còn nhỏ quá. Ba tôi kể trước phút lâm chung, mẹ đã hăm ba: “Ông mà cưới vợ bé ở ác với con tôi, tôi sẽ về dẫn chúng đi theo tôi hết”! Ba tôi nghe mà nổi ốc. May là kế mẫu tôi rất hiền, người sống giống như mẹ tôi: Suốt đời chỉ biết hi sinh cho chồng con. Tôi chưa thấy bà mưu toan làm gì để thụ hưởng cho riêng mình. Có lẽ ở suối vàng má trước sẽ vô cùng cảm ơn má sau vì tấm lòng nhân hậu chịu sớt chia gánh nặng cùng bà.

Có một lần má sau tâm sự với tôi:

Hồi ba mầy đi coi mắt tao, xe đạp của ổng thì băng vá lung tung. Mới đầu ổng chỉ dẫn một đứa tới trình diện. Sau đó thì kéo rốc hết năm đứa tới, tao ớn quá. Cũng có hai đám khác định “bỏ trầu” cho tao, ông thì không con, ông thì một đứa… Thấy tụi bây đứa nào cũng nhem nhuốc nhưng dễ thương, tao thấy tội rồi tự dưng tao ưng ba mầy!

Vậy đó! Má sau đã “tội” chúng tôi bằng cả cuộc đời bà – chịu nhọc nhằn vì chúng tôi.

Còn ba tôi, nếu không có chúng tôi có lẽ số tiền nuôi con ấy ba tôi có thể tậu được mấy căn phố lầu hoặc sống nhàn nhã cả đời. Khi chị Hai tôi thẹn vì quần áo không bằng chúng bạn đòi nghỉ học, ba tôi bảo:

Ba thấy mặc xà lỏn mà được đi học ba cũng vui, nhưng ngày nhỏ ba có được đi học như mơ ước đâu? Ba không muốn con thất học, ba không muốn ngày sau các con khổ như ba!

Rồi ba tôi tiếp tục làm ngày làm đêm để nuôi chúng tôi: Đi sớm về khuya, đi mưa về gió.

Nhiều lúc tư tưởng chống trái, tôi hoài nghi cho rằng ba không thương tôi. Tôi đã quên mình không hề bị liệng ra đường hoặc đem cho, quên rằng hạt cơm manh áo từng ngày qua còn đẫm mồ hôi và nước mắt nhọc nhằn của ba. Quên rằng ba đã cho tôi nền giáo dục tốt đẹp bằng sự dạy dỗ và tấm gương sống của chính ông.

Nói về công ơn cha mẹ, sẽ không làm sao nói hết được, cũng như sự vô tình của tôi cũng không bút mực nào tả cho xuể.

Nhiều lúc ba tôi buồn đi đây đi đó cho khuây khỏa, rồi lúc ông về chúng tôi thật hạnh phúc khi nghe ông nói:

Ở với ai cũng không bằng ở với con! Ở với con là thượng hạng!

Xin cảm ơn ba đã cho một lời xóa bớt tội vô tình của con. Chị Ba tôi thường nhắc:

Cứ xử tệ với ổng đi rồi ngày sau nhìn chiếc giường trống đừng có khóc! Còn một chút cha mà không biết thương! Đừng quên rằng người già chỉ có cậy nhờ con. “Dầu cho cha đối với con thế nào thì vẫn có ơn sâu tạo cho con nên vóc nên hình, vẫn có ân đem thân dãi dầu mưa nắng, nhọc nhằn nuôi con”.

Hi vọng rằng cuộc sống sẽ bớt đi những người con vô tình vô ý (như tôi chẳng hạn) để còn có những dòng nước mắt chảy ngược khiến cho các bậc sinh thành cảm thấy ấm lòng lúc tuổi già.

Vọng Kiến

Nga rẽ vào con đường tráng nhựa phẳng phiu rồi dừng lại trước một biệt thự sang trọng. Bích cảm thấy hơi lúng túng vì lần đầu nàng đến một nơi mà mình chưa biết rõ, chỉ nghe Nga, nhỏ bạn chí thân rủ rê, nằn nì mà Bích xiêu lòng chịu theo Nga ra Nha Trang.

Nga bấm chuông đến ba lần, khung cửa kính màu sậm trong buổi chiều hoàng hôn càng khiến Bích không nhìn thấu được trong nhà. Tiếng người mở cửa vang lên:

– Xin lỗi hỉ, bận tay nên ra trễ!

Nga nói nhỏ với Bích: - O Ngo, người giúp việc cho dì mình!

Bích khẽ chào o Ngo rồi theo Nga vào trong. Nhà dì Mai khá đông khách đến chơi, thường trú thì chỉ có vợ chồng anh Hải (con nuôi dì Mai), cũng là anh ruột Nga. Dì Mai góa bụa sớm và lại không con nên dồn hết tình thương cho hai anh em Nga. Thấy Bích vừa qua trận sốt nặng chưa lại sức, Nga nhất quyết kéo Bích ra nhà dì Mai chơi và đảm bảo rằng nơi đây là chỗ nghĩ mát rất lý tưởng.

Dì Mai đón tiếp bọn Bích nồng hậu, đầy vẻ thân tình. Dì đãi món bánh cuốn tuyệt ngon. Chị bếp nhà dì nổi tiếng là khéo nấu, chị tròn quay như cái hột mít. Điều khiến Bích chột dạ là o Ngo cứ nhìn Bích chòng chọc, đầy vẻ soi mói và cứ nhắm ngay Bích mà đặt câu tra vấn liên hồi. Đang mệt, Bích cảm thấy khó chịu nên thường giả lảng làm lơ, vờ như không nghe để bớt trả lời câu hỏi của o Ngo.

Dì Mai dành cho Bích một phòng nhỏ ở lầu ba, có lan can hướng ra hoa viên. Trên lầu cao, gió ùa vào cửa sổ lồng lộng, thoang thoảng mùi hương nguyệt quế, hoa lài, hoa sứ thơm đến dễ chịu.

Nga nhéo vào tay Bích hỏi nhỏ: – “Có vừa ý không?”… Bích chỉ mỉm cười.

Buổi sáng xuống phòng ăn điểm tâm. Chỉ có Nga và Bích, o Ngo đang lúi húi dọn quét, chị bếp bận đi chợ, dì Mai và vợ chồng anh Hải đều đi ăn cưới. Có tiếng chuông reo ngoài cổng, hình như có khách đến tìm Nga, Nga chạy vội ra, để phần ăn nằm dang dở trên bàn. Món điểm tâm gồm bánh mì trứng ốp la, tráng miệng chuối già. Bích càng ác cảm hơn khi thấy o Ngo chụp vội trái chuối đang ăn dở của Nga, bẻ lấy một miếng nhét nhanh vào miệng rồi quýnh quáng xé bớt phần bánh của Nga nuốt vội vàng. Nếu Nga vào, không để ý thì sẽ chẳng khám phá ra khẩu phần của mình đã vơi đi. Bích cúi mặt ăn, vờ như không thấy nhưng lòng thầm khinh rẻ bà giúp việc: “Thật là mất tư cách”… Từ ấy Bích càng ít nói, thưa trò chuyện với o.

Ngo hơn. Còn o Ngo cứ xoắn lấy Bích mà hỏi liên hồi:

– Nì, cô khoẻ chưa hỉ? Quê ở mô? Ra đây chơi được bao lâu?

Âm thanh o Ngo trọ trẹ thật khó nghe. Mười chữ Bích chỉ nghe được một. Ngày nhỏ Bích từng khổ vì những người mang âm thanh nầy nên giờ dù đã lớn nàng vẫn chưa hết thành kiến trong đầu. Huống chi o Ngo hiện diện trước Bích đầy vẻ “hạ cấp”, mắt thì ti hí lấm lét như kẻ gian, hành động lại chẳng minh chánh. Trong khi dì Mai cũng nói giọng miền ngoài, âm điệu Huế hẳn hoi, nhưng ở dì toát ra vẻ quí phái trang nhã.

Xưa nay bạn bè đều nể Bích ở năng khiếu nhìn người. Bích mà nhận xét ai thì ít sai lầm, đến độ mấy nhỏ bạn còn nói đùa: “Khi nào kén chồng sẽ nhờ Bích coi người hộ để khỏi khổ vì bến đục…”.

Buổi tối của ngày thứ hai, cả nhà mới thực sự sum họp đầy đủ ở phòng ăn. Bích nhận ra một điều, dù được chung mâm với chủ, nhưng chị bếp và o Ngo chỉ chạm đũa vào thức ăn cũ hoặc thừa. Dì Mai vẫn vui vẻ trò chuyện với cả nhà, o Ngo thỉnh thoảng cười sằng sặc rất hồn nhiên, còn Bích có chút bối rối thoáng qua…

Những ngày sau đó, Bích theo Nga đi thăm các thắng cảnh ở Nha Trang. Biển Nha Trang thật đẹp, nước xanh, trong vắt. Nga bảo Bích: Thấy cát ở đây lạ không? Trắng chứ không vàng, dù đang trưa mà chẳng nóng bỏng như cát ở Vũng Tàu. Bích gật gù, vùi chân vào mớ cát trắng, độ nóng dịu khiến Bích ngạc nhiên. Dân Nha Trang cũng hiền hòa hiếu khách như phong cảnh hữu tình xứ họ. Bãi biển đông người tắm, vẫn mang nét mộc mạc đáng yêu, vì người ta có thể mặc nguyên đồ để tắm mà không sợ ai cười. Dọc bãi biển có những hàng dừa cao rợp bóng, các băng ghế được đặt rải rác, khách không thích tắm thì có thể đi thơ thẩn dưới hàng dừa lộng gió, hoặc ngồi nghỉ chân trên các băng ghế ngắm cảnh tha hồ.

Chơi chán chê, hai đứa mới về nhà. Bao giờ cũng vậy, o Ngo luôn đón bọn Bích bằng các loại nước giải nhiệt. Khi thì rau má, lúc là artichaut hoặc cà chua xay hay các thức uống sinh tố đủ loại. Nga đấm vào vai Bích: – O Ngo kết mi rồi nhé! Mấy lần trước ta cũng ra đây có được quan tâm chu đáo thế đâu?

Bích cười: – Chứ không phải dì Mai thương cháu nên ta được hưởng lộc ké? Không có lịnh của dì thì đố o Ngo dám làm!

Nga cười to: – Thế là Bích không biết gì hết à? O Ngo cứ luôn mồm khen Bích hiền này, đẹp này, dễ thương này, còn đòi dì mình giữ Bích ở lại chơi lâu nữa đó.

Thật ra, dần dần Bích cũng cảm nhận sự quan tâm chăm sóc chu đáo của o Ngo và tự thấy xấu hổ vì thành kiến buổi đầu Bích dành cho o. Bích càng ân hận hơn khi hiểu rõ mọi sự.

Chị bếp không có kiểu ăn “vụng trộm” giống o Ngo vì chị nấu ăn, nêm nếm thoải mái, tầm vóc tròn lẳn chứng minh chị không thiếu thốn nhiều. Còn o Ngo vóc người gầy còm, tuổi đã hơn sáu mươi. Nghe nói o giúp việc cho dì Mai từ thuở nhỏ. Ngần ấy năm, thân làm công, tới bữa chỉ dám ăn đồ thừa cũ, mà đã thừa cũ làm sao ngon cho được? Dù rằng dì Mai tốt bụng, nhưng đẳng cấp chủ, tớ vẫn có cách biệt. Người giúp việc khéo sống, biết thân phận sẽ chẳng hề làm chủ nhà phật lòng. O Ngo có thể ngăn mình đừng chạm đũa đến đồ chủ nhưng không thể ngăn nổi sự thèm khát thức ăn ngon. Nếu Bích sinh ra ở hoàn cảnh nghèo thiếu, phải đi ở cho người, biết đâu Bích còn tệ hại hơn mười lần? Vậy thì phong cách đài các sang quí đâu phải tự có sẵn, và có gì đáng tự hào đâu? Cởi bỏ bề ngoài dị biệt đó ra, con người vẫn muôn thuở giống nhau về mặt tâm sinh lý, về những nỗi niềm mong được hạnh phúc và sợ khổ hệt như nhau.

Từ đó, Bích không thấy o Ngo chói mắt mình nữa, mà ở o, Bích cảm nhận được tình mẹ êm đềm. Đôi mắt o không còn mang vẻ gian manh lấm lét như Bích nghĩ mà đầy tình cảm chân thành của suối nguồn yêu thương. Những khi Bích có việc phải về tối, khuya mấy o cũng ngồi đợi, mắt lo lắng bồn chồn, và o chỉ cười rạng rỡ khi gặp Bích, giúi vào tay Bích ly sinh tố mà o đã tẩn mẩn ngồi xay.

Có lần biết o thèm ăn, Bích mua về mớ bánh giò giúi vào tay o. Mà xui, hàng bánh giò này vốn ngon nổi tiếng, hôm ấy Bích nôn về, bà hàng gấp bán nên hấp bánh chưa tới. Thế là o Ngo ăn phải bánh sống, không đợi hấp lại bánh, o Ngo vẫn ăn vội vàng, nuốt ngấu nghiến, vẻ rất ngon. Bích nhìn mà xót xa. Bây giờ chẳng có gì ở o làm Bích phàn nàn, khinh rẻ nữa. Cặp kính thương ghét tự động nhuộm màu riêng cho nó. Khi thương thì dù người đó hư bao nhiêu, tư tưởng vẫn thừa sức biện hộ cho họ với lòng bao dung mênh mông. Khi ghét ai, dù người đó có đức hạnh vẹn toàn mấy, thì cặp kính ghét vẫn tìm được chỗ để chê trách. Hèn gì mà kinh điển luôn khuyên, mọi người nên trụ trong tâm từ để sống và tương giao… hoặc cao hơn, Phật đã luôn dặn dò là hãy nhìn người qua Phật tính sẵn có của họ, chứ đừng nhìn qua sắc tướng hay vọng tưởng của tính tình.

Bích thầm cảm ơn o Ngo đã cho bích bài học hay, mà chính o không hề biết. Bích chợt nhớ tới câu chuyện Ấn Độ kể về Tổ Naropa đi tầm đạo. Naropa thuộc dòng họ sang quí, rất tài hoa và giỏi phép thuật. Điều này khiến ông tự mãn và không thoát được tính kỳ thị vốn có sẵn của giai cấp quí tộc đối với hàng tiện dân. Trên đường tầm đạo, ông gặp đủ hạng người, từ đồ tể đến ăn mày, cùi hủi… nhưng mỗi khi ông biểu lộ sự nhờm tởm khinh khi, thì ông lại nghe tiếng cười sảng khoái đượm vẻ riễu cợt của thầy ông vọng tới, vị thầy mà ông ôm nỗi khát khao cháy bỏng mong được diện kiến mà vẫn chưa được phép gặp. Cho đến lúc lòng ông hoàn toàn khiêm hạ, cung kính tất cả mọi người như chính hiện thân của thầy, thì ông mới được nhập môn.

Có lẽ tiêu chuẩn để được nhập môn như Tổ Naropa vẫn cần, nếu Bích muốn nhập vào cuộc sống mà không lầm lỗi, Bích hiểu vì sao có vị Bồtát đã nói: “Tôi không dám khinh các người, vì các người đều sẽ thành Phật”. Khi cái nhìn chấp nê xét nét của vọng kiến ngưng khởi, thì mỗi người vốn là một đóa sen vươn khỏi bùn lầy, rạng rỡ tỏa hương…