Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 4/6

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Lịch sử và tiểu sử

Phổ Đà Sơn Dị Truyên

Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

Lái Đò Bắt Chẹt Khách Hành Hương; Bồ Tát Thị Hiện Nối Bờ Suối

Nghe nói, trước đây Phi Sa Áo (bến đò cát bay) là một con suối nhỏ, không có thuyền thì không qua được, do đó, thiện nam tín nữ muốn vào động Phạm Âm dâng lễ, nhất định phải lụy con đò ở bến này. Ông lái đò nhân đó bắt chẹt khách hành hương, ai qua đò cũng phải nộp một khoản tiền, nếu trong túi không có một xu nào thì chỉ có đứng bên bờ này nhìn sang Đông mà thở dài. Có nhiều nhà Sư nghèo từ xa đến hành hương nơi đây, họ vượt qua bao đường đất đến đây để được thấy Quán Thế Âm Bồ tát, nhưng bị cách trở bởi một con suối, trong túi lại không có tiền, đành cứ đi đi lại lại, ngưỡng vọng từ xa vậy chứ biết làm sao? Ông lái đò là một con người tham lam, không có lòng từ bi, ai không có tiền, ông dứt khoát không cho sang, từ đó có nhiều Phật tử tín đồ chân thành bèn khẩn cầu Đại sĩ từ bi phát tâm hiển thánh trừ giúp trở ngại này, để mọi người đều được thấy Thánh tượng Bồ tát thị hiện.

Một hôm bỗng có một nhà sư nghèo muốn qua suối, nhưng không nộp tiền đò, ông lái đò dứt khoát không cho qua, thế là đâm ra to tiếng. Nhà sư nghèo nói: “Ông ác quá đấy! Lấy tiền đò thì cũng nên xem người ta có tiền không chứ! Đối với người nghèo quá thì nên từ bi làm việc thiện, còn đối với người có tiền thì hãy lấy, bọn nhà Sư nghèo như chúng tôi đây làm gì có tiền, mà không có tiền thì không qua suối được, không được xem Bồ tát Quán Âm thị hiện. Ông ác quá chừng, xuống địa ngục tội lớn lắm đấy!” Ông lái đò nói: “Không sang thì thôi, muốn sang thì phải có tiền, không tiền thì xin ở lại!” Nhà sư nói: “Tôi sẽ không thèm đi thuyền của ông, rồi ông xem tôi có sang được suối không nhé! Kia kìa! Bên kia đang có một chiếc thuyền đang sang đón chúng tôi đó”. Ông lái đò ngoái cổ lại xem, thừa lúc đó nhà sư bèn vốc một nắm cát rắc xuống suối, chỉ một loáng sau biến thành cái bến cát nối liền sang bờ bên kia, cát bay phủ kín cả chiếc thuyền của ông lái đò. Từ đấy trở đi, qua suối không phải ngồi đò nữa, mọi người đều hiểu ngay đó chính là Bồ tát thị hiện. Và cũng từ đó, ông lái đò chuyên bắt chẹt khách kia cũng không còn bắt chẹt được ai nữa.

Trung Sơn Quốc Phụ Thăm Phổ Đà; Bồ Tát Thị Hiện Thân Chuyển Xe Pháp

Tháng tám, Dân Quốc năm thứ 5, Quốc phu Tôn Trung Sơn tiên sinh cùng với Hồ Hán Dân, những người đồng chí của mình đến Phật Đỉnh Sơn, Quốc phụ đã chính mắt thấy những điều linh dị, nay xin chép lại đây đoạn văn chính tay Quốc phụ viết trên nhan đề “Du Phổ Đà chi kỳ” (những điều kỳ lạ ghi lại nhân chuyên đi thăm Phổ Đà) để bạn đọc thưởng thức: “Nhân đi thị sát núi Tượng, quân cảng Chu Sơn, tiện đường qua thăm núi Phổ Đà, cùng đi có Hồ Hán Dân, Đặng Mạnh Thạc, Chu Bội Tiên, Chu Trác Văn và Trần Khứ Bệnh, bí thư Ty Dân chính tỉnh Chiết Giang, Nhậm Quang Vũ Hạm đội trưởng quân hạm Kiến Khang, chúng tôi ngồi trên quân hạm đến Phổ Đà Sơn, trời đã xế chiều, đoàn người kéo nhau lên bờ, gặp Sa môn Đạo Giai chùa Pháp Nguyên Bắc Kinh, chúng tôi được dẫn đến nghỉ chân ở chùa Phổ Tế, do trụ xứ chùa dẫn đi thăm, suốt dọc đường, núi đá thiên hình vạn trạng, bãi cát rừng cây như đón tiễn du khách.

Quanh co lên xuống hồi lâu, đã đến đài Thiên Đăng (Đèn Trời) của Phật Đỉnh Sơn. Từ trên đỉnh núi phóng tầm mắt nhìn ra phía xa, chân nhẹ bước, lòng bồi hồi, vòng vèo hồi lâu đã đến chùa Tuệ Tế, đến đây cảnh kỳ quan hiện ra trước mắt, cổng lầu Tam Quan trước cửa chùa hùng vĩ tráng lệ, sừng sững ẩn hiện trong làn mây, cờ phan tung bay trước gió, vài chục nhà sư đứng thành từng tốp như đang chờ khách, cảnh trang nghiêm khó tả, bỗng có một chiếc bánh xe hiện lên, càng đến gần càng thấy rõ, bánh xe quay rất nhanh, không nhìn rõ bánh xe làm bằng gì và sức mạnh nào đẩy bánh xe quay. Đang định hỏi rõ nguyên do, thì bánh xe bỗng nhiên tan biến không biết đi đâu.

Vào đến chùa Tuệ Tế, hỏi những người cùng đi họ đều nói không thấy gì. Nghe nói vậy, trong lòng càng làm lạ. Trong đầu óc tôi, vốn không có tư tưởng thần dị, nhưng rõ ràng đây là một cảnh giới khác thường linh dị, khi nhìn quanh đài Phật Đỉnh, ngẩng lên bầu trời, nhìn xuống vực thẳm, tựa hồ như cả vũ trụ nằm trên bàn tay. Bầu trời xanh biếc, sóng bạc rập rờn, gió nhẹ đong đưa làn mây cuốn, thuở bình sinh tôi đã đi nhiều, nhưng chưa thấy nơi nào thanh thoát hơn đây. Tai nghe tiếng sóng triều dâng, lòng như hòa chung với biển, thân như ảo ảnh hòa tan trong vũ trụ bao la, hình ta biến đi đâu mất, ý ta tiêu tán nơi nao, ôi, tâm cảnh ấy đang như sống trong mơ, bất giác đã xuống đến chân núi Phật Dỉnh, qua chùa Pháp Vũ rảo bước đến động Phạm Âm trong tiếng chuông ngân. Cảnh u linh buổi chiều hôm ập xuống, đoàn người vội vã trở về chùa Phổ Tế, nghe nhà sư Liễu Dư, Đạo Giai mạn đàm Phật lý, tâm cảnh lân lâng, như bay bổng trong không gian vô tận.

“Dân Quốc năm thứ 5, tháng tám, ngày 25, Tôn Văn ghi”.Lời dẫn: Bút tích của Quốc phụ và vật báu nay được đặt trang trọng ở nhà khách của chùa Phổ Tế. Hồi tôi làm tri khách ở nhà khách chủa Phổ Tế, có nhiều quan chức cao cấp của chính phủ ngưỡng mộ mà đến xem bút tích của Quốc phụ, nhân đọc bài ghi của Quốc phụ tự thuật những điều mắt thấy, những truyện ly kỳ thần dị, có người vốn không tin đạo Phật cũng phải tỏ lòng kính ngưỡng, tin theo. Những người là tín đồ Phật tử càng thêm kiên định Quốc phụ xuất hiện không phải là tư cách của một vương giả, mà còn thuyết pháp cho các bậc đại thần văn võ, có lẽ Bồ tát tỏa ánh hào quang thị hiện ngay trước mặt Quốc phụ, có thể là như vậy chăng? Trong bài văn của Quốc phụ có câu: “Trong đầu óc tôi, vốn không có tư tưởng thần dị, nhưng rõ ràng đây là một cảnh giới khác thường linh dị…” Rõ ràng đây không phải là một câu nói của những người không tin đạo Phật, cho rằng đó chỉ là một hiện tượng tâm lý, thần kinh quá ư nhạy cảm mà thôi. Họ muốn phủ nhận sự linh dị chính mắt Quốc phụ trông thấy, họ cho rằng Quốc phụ sẽ nghĩ mình đường đường là một bậc đại trượng phu, giữ trọng trách là một nguyên thủ của một quốc gia, đâu lại tin vào những thứ mê tín cũ rích của Phật giáo, viết ra như thế thì sẽ hạ thấp danh giá của mình. Nhưng, Quốc phụ không những không nghĩ như vậy, mà còn viết rất kỹ lưỡng những gì mình đã trông thấy, không để sót một chi tiết nào. Quốc phụ cũng không sợ ai nói mình là tư tưởng thủ cựu, mê tín Phật giáo. Tôi nghĩ, có lẽ trong đám độc giả của chúng ta không có ai cho rằng người viết đoạn văn trên sẽ hạ thấp giá trị của mình. Ở đây tôi mong các độc giả không theo Phật giáo cũng nên có một tấm lòng rộng mở khách quan như vậy. Đó cũng là tấm lòng cũng như sự mong muốn của tôi.

Quốc Phụ Thăm Phổ Đà Thuật Lại Truyện Thần Dị

Mùa hạ năm Bính Dần, Hộ Quốc Quân dành thắng lợi, Viên Thế Khải chết đột ngột. Lê Nguyên Hồng lên thay chức Tổng Thống Trung Hoa Dân Quốc, cuộc cách mạng của đảng ta kết thúc một giai đoạn. Lúc đó, Quốc phụ đang ở Thượng Hải, khẳng khái nói rằng: “Chuyến này Lê Công ra nhậm chức, thiên hạ sẽ ổn định!” Thấy bọn quân phiệt Bắc Dương đang rục rịch chờ thời gây hấn, chúng tôi thong dong trong khoảng núi sông, lặng lẽ theo dõi thế sự đổi thay. Ít lâu sau, chúng tôi có dẫn các vị Hồ Hán Dân, Đặng Gia Nhạn, Phùng Tự Do, Đán Hy, Đới Thiên Thu, Chu Trách Văn, Chu Bội Tiên… đi thăm các vùng phía đông và phía tây tỉnh Chiết Giang, đô đốc Chiết Giang là Lã Công Vọng và Trương Nhạc mở tiệc đón tiếp, Đới Thiên Thu uống quá chén, say li bì đến tận hôm sau chưa tỉnh, bỏ cuộc đi thăm Tây Hồ, hai vị Phùng và Đáng cũng vì bận việc không tới Hàn Châu được, Quốc phụ bèn bảo các vị Hồ, Đặng, Chu, Chu cùng đi, có Trần Khứ Bệnh bí thư dân chính tỉnh Chiết Giang được sự giới thiệu của Đặng Gia Nhạn cũng đi theo. Thế là đoàn người vượt Tào Nga, qua Vũ Huyệt, tới vùng Ninh Ba Trấn Hải, rồi đến Phổ Đà.

Núi Phổ Đà là chốn danh lam thắng cảnh của đất Nam Hải, sông núi thanh u, cây cỏ um tùm, đi trong cảnh đó có cảm tưởng như đang lâng lâng ngoài cõi tục.

Ngày hôm đó, Quốc phụ đáp xe riêng đi trước, các vị khác đến sau. Đến Quán Âm đường (tức chùa Tuệ Tế ở Phật Đỉnh Sơn), đi khoảng một dặm đến một khu rừng rậm. Quốc phụ bỗng nhìn thấy mấy nhà sư, chắp tay trước ngực, dáng như chờ đón khách, cờ phan phấp phới như ẩn như hiện, sau rừng cờ có hiện lên một vị Tôn thần. Quốc phụ chăm chú nhìn kỹ thì bỗng nhiên mọi thứ đều tan biến trong bầu không gian huyền ảo, không còn để lại dấu vết gì. Quốc phụ hỏi từng người cùng đi: “Các vị chắc cũng trông thấy chúng tăng tụ họp trong rừng rậm, lập đạo tràng đấy chứ? Cờ phan phấp phới, y hệt như những lá cờ treo trên nóc chùa”. Quốc phu vừa nói vừa chỉ về phía trước, mắt còn như đăm chiêu nhớ lại cảnh đã hiện ra trong giây lát vừa qua. Các vị cùng đi ngơ ngác, không biết trả lời sao. Lát sau Hồ Hán Dân dặn riêng mọi người chớ nên nói rộng việc này, e rằng mọi người lại lan truyền không lợi. Và sau đó cũng không ai dám tùy tiện bàn luận việc dó nữa.

Dân Quốc năm thứ 14, Quốc phụ mất, tôi đang ở Bắc Kinh, nghe mọi người đều truyền tụng rằng kiếp trước Quốc phụ là Động Thiên Cổ Phật, việc đó có liên quan đến việc Quốc phụ thấy Phật ở Phổ Đà Sơn. Ít lâu sau, một tờ tạp chí cho đăng bài “Phổ Đà Sơn du ký” (Ký sự chuyến đi thăm núi Phổ Đà) của Trần Khứ Bệnh viết, từ ấy đến nay, việc cũng đã qua, cảnh vật cũng nhiều thay đổi nên cũng không có thì giờ truy cứu lại tạp chí của Trần Khứ Bệnh, bất đồ gần đây lại phát hiện bút tích của Quốc phụ! Ôi! Thật là kỳ lạ! Bút tích của Quốc phụ ai ai cũng biết, có người cho đó không phải là nét chữ của Quốc phụ. Tôi với Trần Khứ Bệnh là bạn cũ với nhau, chữ của Trần quân là phỏng bút pháp của Tô Đông Pha, nhìn qua là nhận ra ngay, tôi có thể nói chắc chắn rằng: Đó không phải là chữ của Quốc phụ. Có người lại cho rằng: Quốc phụ sai thư ký của mình chấp bút, nói như vậy cũng chỉ là dự đoán. Tôi cho rằng không phải như vậy. Nếu đúng như vậy thì phải có chữ ký như đã thấy ở các quyển khác. Nay không thấy có, mà câu truyện lại lưu truyền sau khi Quốc phụ mất, lẽ nào người chết lại có thể gặp thư ký của mình đẻ bảo chấp bút giúp được chăng? Cho nên tôi có thể khẳng định lại một lần nữa là: việc Quốc phụ trông thấy điều thần dị là có thật, riêng bút tích của người thì rõ ràng là ngụy tạo.

Trung Hoa Dân Quốc năm thứ 42 tháng 10

Đặng Gia Nhạn (Quế Lâm) viết tại Nhất Chi Lô Đài Bắc.

Bút Tích Tiên Sinh Ai Ngụy Tạo; Thử Tìm Lai Lịch Rõ Thực Hư

Nay xin đưa ra đây những lời dẫn của Pháp sư Ấn Thuận trả lời về vấn đề nói trên, để độc giả tham khảo, để chứng minh việc này không phải là người đời sau ngụy tạo.

Về bài “Phổ Đà Chí Dị” của Tôn Trung Sơn tiên sinh, có người cho rằng do Trần Khứ Bệnh viết thay, có người không tin là như vậy. Nhưng dù là thật hay giả, thì việc thấy điều thần dị ở núi Phổ Đà là điều không thể phủ nhận được. Tôi đọc bài viết của Triệu Quân gửi đến, nghĩ đến những lời giải thích mà tôi đã được nghe, nên có giữ lại bài đó để làm tài liệu tham khảo trong việc khảo cứu bài văn đó.

Dân Quốc năm thứ 23, vào cuối tháng 5 âm lịch, tôi từ Vũ Viện về Phổ Đà, lên Duyệt Tạng Lâu (Lầu đọc tạng kinh) ở Phật Đỉnh Sơn để đọc kinh tạng, Tri khách là sư Nguyệt Tỉnh và Tụng Lai, đến nói với tôi rằng gần đây Phổ Đà Sơn mới phát hiện bút tích của Quốc phụ. Thầy cầm bức ảnh đưa tôi xem, tôi có hỏi kỹ quá trình phát hiện bút tích, nghe ra cũng có tình có lý. Nên tôi mới viết một bài văn ngắn cho đăng trên “Phật Giáo Nhật Báo”.

Sự việc là như thế này, vị đại Tri khách Vạn Tùng ở Chùa Trước, tuy là người nơi khác đến, nhưng ở Phổ Đà rất lâu, rất quen thuộc mọi việc ở đây. Mùa hè năm ấy, nhận chức trụ trì ở Am Tịnh Độ, Am Tịnh Độ thực sự chỉ là một ngôi miếu nhỏ tương đối vắng vẻ hoang vu, một dịp tiếp khách, Vạn Tùng có đưa ra tài liệu này. Người trụ trì của Am Tịnh Độ, tôi không nhớ tên, tại sao lại có được tài liệu này? Nghe nói Tôn Trung Sơn tiên sinh, khi thăm núi Phổ Đà, hồi đó Phương trượng của Chùa Trước là Hòa thượng Liễu Dư, hình như cũng cùng dẫn đoàn người đi thăm các nơi. Khi đi thăm về, ăn cơm chiều ở buồng Hòa thượng Chùa Trước, Trung Sơn tiên sinh có nói đến việc nhìn thấy cảnh thần dị, Hòa thượng Liễu Dư nhân đó xin tiên sinh viết lại ít dòng để kỷ niệm. Hòa thượng kể rằng bài “Chí Kỳ” (ghi lại điều kỳ lạ) đó là tiên sinh viết trong phòng Phương trượng ở Chùa Trước. Ngay tối hôm đó, đoàn khách rời chùa xuống núi, sau khi Hòa thượng Liễu Dư tiễn khách về, quên khuấy mất việc đó, đến sáng hôm sau hỏi lại, thì không biết tài liệu đó biến đâu mất rồi. Thì ra hồi đó có một nhà sư là Thị giả ở phòng Phương trượng, tuổi còn trẻ, chưa hiểu gì lắm, song đối với Trung Sơn tiên sinh thì lại vô cùng ngưỡng mộ, nên ông đã dấu tài liệu đó đi. Sau hai mươi năm, cuộc sống chật vật, Am Tịnh Độ cũng hoang tàn, không sao duy trì nổi, và bản thân ông cũng biết mình không còn đủ tư cách và sự cần thiết để duy trì Am nữa, nên ông đã giao lại cả tài liệu nói trên.

Lai lịch của tài liệu đó, theo sự trình bày như vậy, thì cũng có thể gọi là hợp tình hợp lý! Nếu cho là ngụy tạo, thì người trụ trì của Am Tịnh Độ về văn chương, lời lẽ cũng như nét chữ, có lẽ cũng không sao ngụy tạo nổi. Vậy thì, người ngụy tạo là ai?

Chúng tôi đọc xong hai bài giải thích của Đặng tiên sinh và Pháp sư Ấn Thuận, khiến chúng tôi càng hiểu thêm lai lịch về việc này. Theo Đặng tiên sinh thì, Trung Sơn tiên sinh đúng là có thấy truyện thần dị, lúc đó ông ta cũng có mặt, chính tai ông cũng có nghe Quốc phụ kể lại những điều kỳ dị. Sở dĩ ông viết văn phủ nhận có việc đó, có thể có hai lý do sau đây: một là ông ta cho rằng họ đều là những người của một đảng cách mệnh, không nói những truyền “thần linh quái đản” mà phải bài trừ mê tín dị đoan, cho nên không chủ trương tuyên truyền đề cao việc đó được! Hai là ông lại là con chiên của tín đồ đạo Cơ Đốc, rất không muốn Quốc phụ “nói ra bằng lời, viết ra bằng bút” về những điều linh dị của đạo Phật mà người đã thấy, như vậy sẽ tăng thêm tín độ Phật giáo. Cho nên ông phải phủ nhận tài liệu đó là ngụy tạo.

Nhưng Pháp sư Ấn Thuận đã giải thích kỹ lưỡng về lai lịch sự việc lý bấy giờ, để chứng minh rằng bài văn đó đích thực là bút tích của Quốc phụ, nếu nói là ngụy tạo, thì ai là người ngụy tạo? Từ đó, chúng ta càng tin tưởng đối với bút tích của Quốc phụ.

Máu Quân Nhật Dây Bẩn Danh Sơn; Tự Biết Tội Rút Quân Tức Khắc

Thời kháng chiến, người Nhật chiếm đóng khắp trên đất nước Trung Hoa. Dân Quốc năm thư 32, hồi tháng 7 có khoảng bảy, tám ngàn quân Nhật đóng ở Phổ Đà. Các am ở ven biển đều cs quân Nhật chiếm đóng. Quân lính thì cắm trại trên bãi biển, cho nên đối với các chùa chiền trên núi chúng cũng không phá phách gì. Song hàng ngày chúng lùng sục khắp các đảo nhỏ kiếm trâu bò gà vịt dê cừu, đem lên núi giết thịt, dây bẩn chốn danh sơn (trước khi quân Nhật đến đây, trên núi lúc nào cũng trai tịnh). Bỗng có một buổi tối, bên tảng đá Thiện Tài, phát hiện có ánh đèn, chúng bèn chiếu đèn pha để kiểm tra, trong đám mây mù chúng cảm giác như thấy có chiến hạn của quân đồng minh tấn công đến, chúng hoảng hốt nả pháo vào đám mây mù, nào ngờ sau đó chúng thấy chỗ nào cũng có đèn nổi lên, di động trên mặt biển. Quân Nhật càng tin rằng có quân đồng minh thật, bắn liền hàng loạt phi pháo vào núi. Thật là lạ, trên mặt biển bỗng xuất hiện rất nhiều đèn đỏ, di động dần về phía doanh trại của chúng trên bãi cát, đèn càng đến gần càng sáng, trông rõ cả mặt người đứng trên bờ, nhưng đèn chỉ ở trên mặt biển, không di động lên bờ, lúc đó quân Nhật hiểu ngay đó là Bồ tát hiện hóa, không muốn cho chúng phá rối đạo tràng của chốn danh sơn, chúng bèn quỳ rạp cả xuống, lễ khấn đèn đỏ. Sau đó ba ngày, thấy chúng tự động rút quân khỏi núi.

Lầu Đọc Kinh Ưu Tiên Tham Cứu Quy Định Rõ Bia Đá Còn Ghi

Phật Đỉnh Sơn còn có tên là Bạch Hoa Sơn, hoặc là Bồ tát Đỉnh, nằm giữa bốn ngọn núi, cao tới 116 trượng. Đứng trên đỉnh cao nhìn về phía xa, biển trời mênh mông “có cảm giác như cả vũ trụ nằm trên bàn tay” (lời Quốc phụ), nhìn phía dưới, ánh hồng phản chiếu có ngọn núi in bóng trên mặt biển, trông tựa như những chiếc gáo tròn úp trên vũng nước. Trước đây có ngôi đình xây bằng đá trong có tượng Phật, nay dựng thành cây đèn tháp, để chỉ hướng cho tàu thuyền qua lại. Câu “Trèo lên đài Thiên Đăng (đèn trời) ở Phật Đỉnh Sơn” của Quốc phụ viết, chính là chỉ nơi đây. Từ chỗ đài Thiên Đăng đi xuống không xa là chùa Tuệ Tế, chùa này là một trong ba ngôi chùa lớn của Phổ Đà, được xây từ thời Minh, đến năm Càn Long thư 58 mới có thêm bảo điện Viên Thông. Năm Quang Tự thứ 33 có thỉnh được các sách kinh điển đại tạng từ Bắc Kinh đưa tới, sau có Hòa thượng Văn Chánh xây dựng mở rộng, nơi đây mới trở thành ngôi chùa lớn, xếp ngang hàng với Chùa Trước và Chùa Sau, và được coi là ba tùng lâm lớn của Phổ Đà, nhưng dù sao vẫn chỉ là hàng tùng lâm con cháu mà thôi. Chùa Tuệ Tế tục gọi là Phật Đỉnh Sơn, quả là một thắng cảnh yên tĩnh, là nơi tĩnh tâm tu hành, nghiên cứu Phật điển, đất cao người vắng, là chốn đạo trang thanh tĩnh nhất của cả vùng núi Phổ Đà. Quy mô cũng rất khả quan, Lầu Kinh Tạng sạch sẽ khang trang, thiết bị đầy đủ, hoàn thiện hơn hẳn các nơi khác, có nơi riêng đủ cho tám người ngồi đọc kinh tạng thường xuyên, đặt ra chế độ ưu tiên, như Ấn Thuận Pháp sư là bậc đại sư Phật học đương đại, là người đã từng đọc kinh tạng ở đây mấy năm liền, người đi sâu vào kinh tạng, nên trí tuệ của người mới được uyên bác như ngày nay.

Năm Dân Quốc thứ 36, tôi đến núi Phổ Đà, thấy có bia đá khắc chữ, ưu đãi những ai đến đọc kinh tạng, cho nên cũng rũ mấy vị đồng đạo cùng học đến Phật Đỉnh Sơn xin đọc. Sở nguyện của chúng tôi định ở đây ba năm, được thầy trụ trì chùa này nói rõ các chế độ ưu đãi đối với người đọc (theo quy định thì cứ tám vị Pháp sư đến đọc sẽ được cúng dàng người phụ dịch trà nước, phí tổn là trích từ mấy mẫu ruộng thì điền hộ pháp cung ứng, ngoài ra còn cúng dàng người đọc ở lại ăn uống, cho nên lầu đọc kinh này dường như không liên quan gì đến chùa cả, vì đó là người trước phát nguyện cúng dàng Tăng chúng thập phương ở lại đó để đọc kinh tạng, con cháu của bản tự không được chiếm dụng, có lời văn khắc trên bia đá minh chứng, điều đủ thấy người xưa hết lòng vị pháp, thành tựu Tăng tài). Có lầu đọc sách tốt như vậy cộng thêm có những quy định rõ ràng, có thể nói là hiếm có trong cả nước, nhưng thời ấy chúng tôi đến đó, trai lương của thường trụ không đủ, không thể làm theo quy định của người xưa, đời sống quá ư đạm bạc, nên khó duy trì ở mãi được. Chúng tôi ở lại vài ngày bèn rời đi luôn, một mặt vì lúc bấy giờ ở Chùa Trước đang giảng kinh Pháp Hoa, nên cũng xin đến nghe giảng, do đo mà không ở lại Phật Đỉnh Sơn nữa.

Chú Tiểu Quyết Khai Sáng Tùng Lâm Từ Biệt Thầy Hạ Sơn Mộ Hóa

Nghe nói tổ khai sơn của núi Phật Đỉnh là một vị Sa Di nhỏ tuổi. Có câu truyện truyền kỳ về việc này cũng khá thú vị. Núi Sau có một cái am tên Duyệt Lĩnh Am, một trong bốn nơi có nhiều nhà lớn, và cũng là nơi con cháu đông nhất của Phổ Đà, cho đến nay về quy mô cũng như về nhân số cũng không phải là nhỏ. Một hôm, chú tiểu Sa Di ở Am Duyệt Lĩnh, nhân lúc rảnh rổi, muốn đi tham cứu núi non trong vùng, hồi đó Phật Đỉnh Sơn vẫn còn là một bãi hoang vu, cỏ mọc um tùm, một ngọn núi hoang ít người biết đến, chú tiểu Sa Di đó như một nhà thám hiểm, vượt qua những mõm đá gập ghềnh, chỉ muốn trèo lên đỉnh cao nhất để xem sao. Quả là “có chí thì nên”, chú đã leo lên được đến đỉnh núi và phát hiện một vùng đất mới ở trên đó, trên một bãi đất bằng phẳng, có một chiếc bia đá cổ vuông vắn, trên đó có khắc bốn chữ ” Tuệ Tế Thiền Lâm”. Thấy thế, chú bỗng trở nên suy tư như ngộ ra một điều gì vậy. Chú đoán rằng trên núi này trước đây ắt đã có người xây dựng chùa chiền, nếu không tại sao ở đây lại có một bãi đất bằng, trên có bia đá? Người xưa có thể xây chùa ở đây, thì ta sao lại không xây dựng một chốn tùng lâm ở đây để cũng các Tăng già vào núi tu hành tĩnh tại, và để thoát khỏi vòng sanh tử sau này, như vậy thì ta mới toại nguyện.

Nghĩ đến đó, chú tiểu Sa Di trong lòng vô cùng phấn khởi, bèn xuống núi bàn bạc với sư huynh/phụ của mình về ý định mở một chốn tùng lâm ở trên Phật Đỉnh Sơn. Sư phụ của chú thấy đệ tử suy nghĩ còn non nớt, không biết lượng sức mình, biết rằng không thể làm nổi nên tỏ ra bực tức thấy đệ tử của mình cứ khăng khăng đòi làm bằng được. Cụ nói: “Con thấy làm được thì cứ đi mà làm, núi cao như vậy làm sao mà lên được, đúng là không biết lượng sức mình!” Thấy sư phụ coi thường khả năng của mình, bèn thề trước sư phụ rằng: “Thưa sư phụ, con quyết trèo lên tận đỉnh núi để xây dựng tùng lâm, thì mới thỏa nguyện”. Thấy đệ tử của mình nói vậy càng bực tức, nói: “Nếu con mà lên được đỉnh núi xây dựng được tùng lâm thì ta, dù là sư phụ của con, ta cũng nguyện nấu cơm ba năm cúng dàng các con ba năm”. Chú tiểu nghe sư phụ nói vậy, lại tỏ ý coi thường mình, chú càng quyết tâm thực hiện cho bằng được ý nguyện của mình. Dự định phải xuống núi ngay, vượt biển, đi mộ hóa khắp nơi, không đạt được mục đích thể không trở lại.

Từ đó, chú rời khỏi đất Thánh Phật quốc, nơi trang nghiêm thanh tịnh, không nhiễm một hạt bụi trần, rời khỏi cái nơi sớm tối nghe tiếng chuông quen thuộc, từ biệt người thầy cắt tóc thụ giới cho mình, hàng ngày dạy mình học kinh tu đạo, từ biệt các sư huynh hàng ngày ăn cùng mâm, học cùng chiếu với mình, thành tâm quỳ trước tượng Bồ tát Quán Âm, lặng lẽ khấn cầu: “Kính bạch Bồ tát Thánh Tôn, đệ tử xuống núi lần này để hóa duyên, nhằm xây dựng tùng lâm, cúng dàng thập phương Tăng bảo, một lòng vị đạo, duy nguyện Bồ tát đại từ đại bi thần mình gia hộ cho đệ tử được thành sở nguyện”. Khấn xong lễ ba lễ, rồi lên đường xuống núi.

Lập Đại Nguyện Ba Năm Về Núi Chịu Đắng Cay Cuộc Sống Ăn Xin

Chú tiểu rời khỏi chốn sơn minh thủy tú, từ biệt Phổ Đà, đắm mình trong biển người náo nhiệt, sống một cuộc sống gian khổ, dầm mưa dãi nắng, chiếu đất màn trời, sớm sớm ra phố phường náo nhiệt dập đầu xin mộ hóa, tối đến lại trở về gửi thân ở một ngôi miếu cổ hoang tàn. Do sức mạnh của lời nguyền thúc đẩy, cho nên dù có phải sống khổ cực cũng không hề tỏ một lời ta thán. Hàng ngày chú len lỏi từ ngõ này sang ngõ khác, tiếng mõ trên tay không bao giờ dứt, vào từng nhà đến từng cửa để hóa duyên, mặc cho ai chê cười hay khích bác, lạnh nhạt hay nặng lời, một con người xuất gia thế phát quen sống trong cảnh thanh tịnh chốn rừng sâu, nay bỗng nhiên phải lặn lội trong đám bụi trần ồn ào náo nhiệt, khó mà quen được, mắt phải nhìn những cảnh bẩn dơ, gối vẫn phải quỳ để xin từng xu, tai luôn nghe những lời chê cười mắng nhiếc! Bao nỗi đau khổ chứa chất trong lòng không bút mực nào tả xiết!

Đầu đội trời, chân đạp đất, suốt trong ba năm đằng đẳng, gối quỳ tay lễ, chú vượt qua bao thành phố, vượt qua bao đường núi gập ghềnh, đúng là vượt muôn sông ngàn núi, ngàn núi môn sông, sống trong những tháng ngày gian khổ nhất ở chốn trần gian, ba năm đằng đẳng, trán xước chân chai, có thể nói chú đã “nếm trải nỗi chua cay nơi trần thế”. Song, Phật, Bồ tát và các thí chủ như cố tình đùa giỡn với chú, hay là cho chú còn quá trẻ, suốt trong ba năm không có người nào phát tâm bố thí cho chú một đồng xu nào. Ba năm ấy, chú sống đúng như một kẻ ăn xin. Ba năm trôi qua, nhớ lại ngày ấy tức khí với thầy mà xuống núi hóa duyên, đã ba năm rồi mà chưa được một đồng xu nào, lời thầy dự đoán xem chừng có lý! Giờ đây còn mặt mũi nào trở về gặp bạn nhìn thầy! Nghĩ vậy bất giác ngẩng mặt lên trời òa khóc!

Thả Mỏ Đi Theo Dòng Nước Trôi Đọc Thánh Hiệu Trọn Thân Nghiệp Báo

“Nhân đáo thường tâm xứ, nan miễn lệ lưỡng hằng” (con người đến lúc đau lòng, tránh sao khỏi hai dòng lệ rơi). Chú tiểu Sa Di bôn ba vất vả, ba năm ngậm đắng nuốt cay. Trong ba năm ấy, chú phải bước qua những chặng đường tưởng như không người nào có thể bước qua được, chú phải nếm nỗi khổ của đời, tưởng như không ai có thể chịu nổi, nhưng rồi cuối cùng không ai đem lại cho chú một sự đồng tình tín thiệm, không ai bố thí cho chú một đồng xu để chú thực hiện cái đại nguyện ôm ấp trong lòng. Chú chỉ biết than thân, gánh chịu cái nghiệp chướng nặng nề, có lẽ không bao giờ có thể làm trọn được cái tâm nguyện của mình. Lúc này, nỗi đau nhức nhối đẫ đến cực độ, chú không sao còn đủ dũng khí để đi tiếp chặng đường mộ hóa nữa, chú đi đến một dòng sông nhỏ, ngồi trên bờ nhìn dòng nước trôi, lặng lẽ như bộc bạch nỗi lòng: “Bồ tát ơi! Con chỉ hận một điều là nghiệp chướng của con quá nặng, phúc mỏng đức nông, khổ cực khuyến hóa ba năm, nhưng vẫn chưa gặp được một tín sĩ đàn việt nào trợ giúp tài thí để xây dựng tùng lâm, yên nơi dưỡng chúng, con cũng không biết ở phương nào có hộ pháp thiện tín, lạc trợ công đức, duy chỉ còn ngưỡng trông vào đức Bồ tát phù hộ độ trì cho con, nay con xin thả chiếc mõ gỗ này xuống dòng nước, chiếc mõ trôi đến đâu, con xin theo đến đó, nếu Bồ tát có thiêng liêng chỉ dẫn, thì chiếc mõ dừng lại ở đâu, con sẽ ở lại đó để hóa duyên”.

Nói xong, chú thả chiếc mõ xuống sông, chiếc mõ lững lờ trôi theo dòng nước, mõ trôi đến đâu chú theo đến đó, cứ như thế suốt mấy ngày trời, bỗng một hôm, chiếc mõ dừng lại không trôi theo dòng nước nữa, chú tiểu thấy vậy đoán chừng rằng chắc gần đây có đại hộ pháp đây, do đó chú bèn vớt mõ lên, ngồi dưới lùm cây bên bờ sông, gõ mõ và tụng niệm Thánh hiệu, một mặt chú tự nhủ nếu ở đây mà vẫn không cảm ứng được bậc cư sĩ đại tâm nào có lòng hộ pháp, thì ta thề sẽ nhịn ăn, chết đói bên bờ sông để trọn được cái nghiệp báo thân này. Sau khi chủ ý đã định, chú chuyên chú ngồi tĩnh tâm tụng niệm Thánh hiệu của Bồ tát.

Thầy Sa DI Niệm Chú Đại Bi Thái Phu Nhân Bỗng Nhiên Khỏi Bệnh

Chú tiểu Sa Di cứ gõ mõ tụng Thánh hiệu như vậy ba ngày ba đêm, suốt trong những ngày đêm ấu chú không ăn mọt hạt cơm, không uống một giọt nước, nhưng vẫn không một bóng người nào đến, bởi vì vùng này hoang vắng, gần đó không có người ở, cho nên chú ngồi gõ mõ suốt ba ngày liền mà cũng không có một đứa trẻ con nào đến xem chú, chú nghĩ bụng có lẽ đây là chỗ “sơn cùng thủy tận nghi vô lộ”, không còn con đường nào thoát nữa rồi, thế là mọi hy vọng tiêu tan, nhưng rồi lẽ đời cũng lạ, tưởng như đây là chốn “sơn cùng thủy tận” rồi, nhưng rồi “liễu ám hoa minh hựu nhất thôn” – một xóm nhỏ liễu rũ hoa cười – bỗng hiện lên, lóe lên một tia hy vọng.

Lại nói, ở vùng này cách đó hơn một dặm, có mọt bà phu nhân đại phú hộ, ốm nằm liệt giường đã hơn một năm nay, thuốc thang vô hiệu, bệnh không thuyên giảm, một ngày của bà dài đăng đẳng như một năm, chỉ mong có người nào đến chữa khỏi bệnh cho bà thì dù phải tốn kém bao nhiêu bà cũng không tiếc. Một hôm, đang nằm trên giường bệnh, nghe tiếng gõ mõ, lòng bà như cảm cảm thấy thanh thản hẳn, như một niềm an ủi vô biên, bà như quên cả nỗi đau của tật bệnh, bà lấy làm lạ cho rằng người gõ mõ chắc phải là một bậc y vương vô thượng. Bà bèn sai hai người đầy tớ lần theo tiếng mõ đi tìm người ấy về để chữa bệnh cho bà, bà tin rằng người này nhất định sẽ chữa khỏi bệnh cho bà. Hai người đầy tớ đi mãi, đến bên bờ một con sông, chỉ thấy một chú tiểu ngồi hướng theo dòng sông, nhắm mắt tay gõ mõ, miệng đọc kinh dều đều, cứ một tiếng mõ, một tiếng kinh. Hai người đến trước mặt chú, lên tiếng hỏi:

– Này, Thầy tiểu ơi! Thầy có biết chữa bệnh không, phu nhân nhà chúng tôi ốm đã lâu mà không có thầy thuốc nào chữa khỏi, phu nhân sai chúng tôi đi tìm thầy về chữa bệnh cho phu nhân đấy!

Chú tiểu nói:

– Tôi là người xuất gia tu hành không phải thầy thuốc, chưa học y thuật bao giờ, thì sao mà chữa bệnh được? Phu nhân của nhà hai bác ốm thì phải đi tìm y sư, chứ tìm tôi làm gì?

Người đầy tớ lại hỏi:

– Thế Thầy tiểu ngồi bên bờ sống này gõ mõ để làm gì?

– Tôi ngồi đây để hóa duyên lấy tiền xây dựng tùng lâm.

Câu nói đó hòa lẫn vào tấm đại nguyện của chú, nên nói với ai, câu mở đầu bằng những lời như vậy.

– Ở đây làm gì có người ở, chú hóa duyên với ai! Chẳng lẽ lại xin ngài long vương ở thủy tinh cung hóa duyên à! Thái phu nhân nhà chúng tôi nghe tiếng mõ của Thầy tiểu, bà thấy trong lòng thanh thản dễ chịu, nhất định bắt chúng tôi đi mời Thầy về nhà chơi, nếu Thầy chữa khỏi được bệnh cho phu nhân, thì Thầy muốn hóa duyên bao nhiêu sẽ có bấy nhiêu.

Chú Sa Di nghe nói có người chịu cúng dàng, vả lại mấy ngày rồi không có hạt cơm nào vào bụng, mặc dù không biết xem bệnh, nhưng biết đâu Bồ tát cảm ưng tấm lòng thành của ta mà thương cho cũng chưa biết chừng, ta cứ theo hai người này đến nhà phu nhân đang ốm ấy xem sao. Hai người đầy tớ vào bẫm với Thái phu nhân, một lát sau có lệnh truyền ra: “Lão phu nhân xin mời vào” Chú Sa Di bèn theo hai người hầu vào buồng bệnh. Kể cũng lạ, Thái phu nhân vừa trông thấy mặt chú tiểu trong người bỗng thấy nhẹ hẳn đi, bà hỏi Thầy tiểu có biết xem bệnh không, chú trả lời rằng từ bé chưa hề học y thuật, nên không biết xem bệnh. Thái phu nhân lại hỏi chú có biết đọc kinh gì không. Chú trả lời:

– Tôi mới xuất gia được vài năm, nên cũng không biết đọc kinh gì.

– Vậy chú tiểu biết gì?

– Tôi chỉ biết niệm chú Đại Bi, những cái khác thì không biết lắm.

Thái phu nhân nói:

– Tôi nghe tiếng mõ của Thầy trong lòng cảm thấy rất dễ chịu, vậy Thầy cứ niệm chú Đại Bi đi!

Thế là chú niệm liền mấy lượt chú Đại Bi một cách rất chân thành. Quả nhiên là Phật pháp vô biên, bệnh của Thái phu nhân bỗng nhiên khỏi hẳn, không còn đau đớn gì nữa, khỏe mạnh như người bình thường, chí bản thân bà cũng không tin rằng bệnh lại khỏi nhanh như vậy. Niềm vui của bà thật là vô tận, bà cho rằng Thầy tiểu đúng là Bồ tát sống, ứng hóa thị hiện để đến cứu khổ cứu bệnh cho bà.

Xây Bảo Tháp Tự Phu Nhân Tài Thí Đền Ơn Phật Cứu Bệnh Chúng Sanh

Sau khi Thái phu nhân khỏi bệnh, thấy tinh thần đặc biệt sảng khoái, bà coi Thầy Sa Di như một Bồ tát sống để cúng dàng. Một hôm, ăn cơm trưa xong, Thái phu nhân bắt đầu hỏi:

– Thầy Tiểu này, Thầy từ đâu đến đây, lại ngồi gõ mõ bên sông làm gì?

Chú Tiểu nói:

– Tôi từ núi Phổ Đà Nam Hải đến, mục dích là xuống núi hóa duyên, định xây một đại tùng lâm ở đỉnh cao nhất trên núi Phổ Đà, để cúng dàng Tăng bảo thập phương đến lễ, tĩnh tâm tu đạo, ngờ đâu phúc tôi mỏng, trẻ người, khổ công mộ hóa ba năm, nhưng chưa được ai phát tâm tài thí, cho nên cuối cùng tôi phải nhờ ơn Bồ tát chỉ đường, tôi thả mõ xuống dòng nước, mõ chảy theo dòng nước đến nơi nào dừng lại tôi sẽ ở lại đó hóa duyên, cuối cùng mõ đã dừng lại ở vùng này, thế là tôi ở lại bên bờ sông để hóa duyên, nhưng đến tận hôm nay vẫn chưa có ai cho một xu nào.

Nói đến đây chú lại mũi lòng, bất giác hai hàng lệ cứ ròng ròng chảy xuống. Thái phu nhân nghe nói Thầy Tiểu ở núi Phổ Đà đến, lại được Bồ tát chỉ dẫn đến đây. Thầy Tiểu này tuy còn ít tuổi nhưng vì có nguyện lớn xây dựng tùng lâm đã phải chịu muôn ngàn cay đắng, bệnh của ta lại do Thầy Tiểu đọc chú mà chữa khỏi, rõ ràng là Bồ tát đã dẫn Thầy Tiểu đến chữa bệnh cho ta, cứu ta khỏi khồ, ta phải biết tri ơn báo đức, nguyện đem hết sức mình đến Phổ Đà xây chùa để báo ơn Phật. Nghĩ vậy, bà bèn nói với chú Tiểu:

– Thầy Tiểu này, việc này Thầy không phải lo, nay tôi đã khỏi bệnh, tôi có thể đem hết sức mình giúp Thầy làm trọn tâm nguyện. Thầy cũng không phải đi hóa duyên nơi khác nữa, mọi việc sẽ do tôi lo liệu. Thầy hãy trở về dựng một lều cỏ ở Phật Đỉnh Sơn, Thầy cứ ở đó tụng kinh niệm Phật, thế nào tôi cũng sẽ cho người đến đó xem xét, giúp Thầy xây dựng tùng lâm.

Chú Tiểu nghe nói có người lo liệu cho cả và sẽ xây chùa cho chú, chú vui như mở cờ trong bụng, lẩm nhẩm đọc câu “Nam Mô Quán Thế Âm Bồ Tát!”. Quả là Bồ tát không phụ lòng người có thành tâm khổ tu trọn nguyện. Theo đúng lời dặn của Thái phu nhân, chú trở về dựng một túp lều để ở, ngày ngày gõ mõ tụng kinh.

Kể từ khi chú Sa Di về núi, Thái phu nhân viết một bức thư khẩn, hỏa tốc đưa đến cho con bà đang làm quan ở trong triều, đại ý bức thư viết: “Bệnh tình của mẹ ngày một nặng thêm, ngày tắt thở chỉ trong một sớm một chiều, nhận được thư mong con về ngay, về sớm ba ngày còn được gặp mẹ, nếu muộn thì khó có dịp còn trông thấy mẹ”. Vì con bà làm quan rất to trong triều, lại rất hiếu thảo, nhận được thư hỏa tốc của mẹ, con bà vội vã về ngay, ngờ đâu về đến nhà thấy mẹ vẫn bình thường, không ốm đau gì, trong lòng cảm thấy có điều nghi hoặc, sau khi nghe mẹ kể lại vừa qua Bồ tát hiển thánh, dẫn một chú Tiểu về đọc kinh cứu sống cho mẹ, lúc đó con bà mới hiểu. Bà lại nói: “Về việc này trong lúc ốm mẹ đã thệ nguyện bỏ tiền đến Phổ Đà Sơn xây chùa lập viện, bây giờ con đưa công trình sư đến Phổ Đà, đến đỉnh cao nhất xem xét địa bàn, chọn một bãi đất bằng phẳng, rồi trở về, căn cứ vào địa thế làm sẵn một khung nhà, chở đến bờ biển dưới núi tìm cách đưa lên rồi bắt xà lợp ngói”. Con bà là một người hiếu thảo, đâu dám trái lời, vả lại ở trong nhà có của, phải làm trọn tâm nguyện của bà. Thế là con bà lập tức đưa một tốp thợ đến Phổ Đà Sơn cùng chú Tiểu quan sát địa bàn, chọn ngày khởi công.

Xây Phật Đỉnh Sơn Chưa Tròn Túc Nguyện Ứng Thân Sa DI Nối Chí Kiếp Này

Vì núi cao đường xa, thợ lại đông, trên núi không đủ nước cung ứng, thợ thuyền không thể làm việc ở trên núi được. Cho nên Thái phú nhân đã lường trước được, bà cho chuẩn bị vật liệu, gạch ngói, chạm trổ, khắc biển, mọi thứ sẵn sàng, rồi chở đến Phổ Đà để ở dưới núi, sau đó cho thợ lên trên núi san đất đắp nền, rồi đưa khung nhà lên lắp ghép là xong. Nếu vật liệu chuyển vận từ cửa núi Phổ Đà, thì sẽ tốn nhiều công, đồng thời đoạn đường núi này cũng khó đi, cho nên bà quyết định đưa vật liệu lên đỉnh núi từ chỗ bờ biển ở núi sau. Có lẽ do Bồ tát phù hộ, đúng vào cái hôm chuyển vật liệu lên núi, lại có mấy trăm thuyền đánh cá ở Phúc Kiến đỗ ở chân núi. Nhân tiện nhờ mấy trăm ngư dân giúp đỡ một tay, đứng dàn thành hàng một từ chân núi lên đỉnh núi, rồi cứ thế chuyền nhau đưa lên. Bởi vậy đến nay, người thuyền chài ở Phúc Kiến lên Phật Đỉnh Sơn ăn cơm sẽ được miễn trả tiền, coi như để trả thù lao ngày xưa. Lại nói truyện trong khi đào móng san nền, bỗng nhiên đào được một ngôi tượng gỗ, hình một cụ già, dáng mặt chú Sa Di y hệt như thầy Sư phụ của chú, do đó mọi người mới biết thầy tiểu Sa Di chính là cụ già thừa nguyện ứng hiện trở lại xây dựng tùng lâm, hoàn thành túc nguyện của cụ.

Qua mấy năm trời, chịu đựng bao khổ cực, cuối cùng có chí thì nên, đạt được mục đích. Lần đầu tiên tôi đến nhà Tổ thấy trên bàn thờ hai bức tượng gỗ, mặt giống nhau như đúc, lúc đầu tôi tưởng đó là hai anh em cùng xuất gia ở một nơi, sau đọc lịch sử núi Phổ Đà mới biết một bức tượng đào được ở dưới đất, còn một bức chính là vị Sư tổ Sa Di người sáng lập ra chùa này.

Bởi vì Sư tổ xuất thân Sa Di, cho nên ở núi Phật Đỉnh cho đến nay, Sa Di có thể đến trọ lại. Theo quy định của nhà Phật, chưa được thụ tam đàn đại giới, không có giới điệp thì không được trọ ở lại tùng lâm. Thường Sa Di đến Chùa Trước Chùa Sau không được trọ lại, nên đều đến Phật Đỉnh Sơn. Nhưng Sa Di vẫn là Sa Di, chưa nghiên cứu kinh điển, và cũng chưa hiểu Phật pháp lắm, có nhiều nơi có quy định không đúng Phật lý. Thí dụ hàng ngày sớm tối lên chùa làm xong khóa tụng phải lễ bốn mươi tám lễ gọi là lễ nguyện. Trong số danh hiệu xưng niệm, lễ cả Ngọc hoàng Thiên tôn Bồ tát. Do đó cho đến ngày nay, có nơi vẫn khấn lễ như vậy, giữ theo lối cũ tổ truyền, không biết uốn nắn lại. Đường đường là bậc tiểu Tỳ khưu mà lại lễ Ngọc hoàng Thượng đế (thiên cung) thật là buồn cười! Hồi tôi ở Phật Đỉnh Sơn, sớm chiều lễ nguyện, nhiều người vẫn lễ Thiên cung, tôi chỉ lễ Phật hiệu. Tôi rất mong vị Đại đức nào trụ trì Phật Đỉnh Sơn sau này, nên mau mau sửa lại để giữ nếp trang nghiêm, chớ để tiếng cười chê của thức giả.

Phật Đỉnh Sơn "Quán Âm Gáo Nước" Hiện Chân Thân

(Cư Sĩ TRÀ dịch)

PHÁT NGUYỆN XUẤT GIA TU ĐẠO

Còn một câu truyện ở Phật Đỉnh Sơn đáng kể ra đây, đó là truyện “Quán Âm Gáo Nước”. Quán Âm Đại Sĩ luôn luôn tùy loại mà hóa thân, chỉ cần chúng ta có lòng tin kiên định đầy đủ đối với Phật, Bồ tát, thì cuối cùng công đức sẽ đầy đủ, không mất đi vô ích. Đối với Bồ tát, cầu đâu ứng đó, tùy theo nguyện của chúng sanh mà ứng hiện sắc thân, có “cảm” ắt có “thông”, không tin, hãy nghe câu truyện “Quán Âm Gáo Nước” ở chùa Phật Đỉnh sau đây:

Vào Tết Trùng Dương, năm Dân Quốc thứ 38, cơ quan cao nhất đóng ở Phổ Đà Sơn là Chiết Đông Hành Thự (tức cơ quan hành chính ở vùng Chiết Đông), hôm đó có rất nhiều các vị quan chức lên Phật Đỉnh Sơn du ngoạn, theo tục lệ “Trùng Cửu Đăng Cao” (mồng chín tháng chín đi leo núi). Tôi cùng đi với đoàn du ngoạn, có cả tướng quân Du Tế Dân, trưởng ban Quân vụ Viên Kiến Huân tiên sinh. Sư trụ trì Khánh Quy Hòa thượng, tổ chức tiệc chay chiêu đãi, sau đó mọi người đề nghị cho đi xem “Bồ tát Gáo Nước”, ngày thường muốn xem phải dùng đèn pin hoặc nến đuốc, nhưng chỉ thấy lờ mờ không rõ, có một cái gáo nước bằng đồng có cán, để trong một cái hộp gỗ quý, hình cây tháp đặt trên bệ thờ, trên có khắc đoạn kinh trong Phẩm Phổ Môn chữ vàng, người thường không được tùy tiện lấy ra xem. Hôm đó vì người xem đông, lại đều là lớp trí thức, bậc yếu nhân của quân đội và chánh phủ, nên tôi đề nghị cho lấy chiếc gáo trong hộp ra để mọi người được nhìn rõ, để người nào không tin khỏi nghi ngờ. Hồi đó chính tay tôi thỉnh “Quán Âm Gáo Nước” ra để cho mọi người chiêm ngưỡng. Thánh tượng Bồ tát hiện lên trên cán gáo, trông hệt tượng cô gái đồng trinh, thần quang rực rỡ, ai trông thấy cũng sanh lòng kính mộ. Bởi vì mọi người không hiểu lai lịch của Quán Âm gáo nước, cho nên họ đòi hỏi được giải thích rõ.

Tôi giải thích theo lời kể của trụ xứ. Đó là vào khoảng hơn hai chục năm về trước, ở nhà bếp có một vị trà dịch (chuyên lo việc nấu nước pha trà), là một cư sĩ tại gia, phát tâm xin nguyện việc nấu nước cho nhà bếp để cúng dàng đại chúng, ông ta rất tín ngưỡng Quán Âm Bồ tát, thân ông thì phục dịch công việc, nhưng tâm vẫn chuyên chú tu hành, nghĩa là tu hành không làm trở ngại công việc phục dịch, phục dịch không ảnh hưởng gì đến tu hành, ông ta khác hẳn với một số người tu hành ngày nay, nếu có ai khuyên họ tu hành, thì họ trả lời gọn lỏn ba chữ “tôi bận lắm”, chứ họ không biết rằng gánh nước, bổ củi cũng chính là Thiền thượng thừa đấy!. Làm việc thì bằng thân thể tay chân, tu hành thì dùng tâm và miệng, như vậy thì làm việc và tu hành chẳng trở ngại gì nhau cả. Vị cư sĩ già hiểu được lý lẽ đó, cho nên ông đun nước hai chục năm, hai việc đó gắn liền với nhau, và làm việc có kế hoạch, cứ ba giờ sáng đã dậy, làm việc đến chín giờ đêm, nhưng cũng là thời gian tu hành từng ấy tiếng, bởi vì việc tu hành đem lại hứng thú trong công việc, tâm, miệng và tay chân cùng làm việc một lúc, tay cầm gáo múc một gáo nước, miệng đọc một tiếng Thánh hiệu Quán Thế Âm Bồ tát, tay động, mồm đọc, tay làm việc không ngừng, mồn đọc không dứt, cứ như vậy liên tục hai mươi năm. Quả là người có thành tâm, Phật có cảm ứng, Bồ tát hiện thân độ ông xuất gia.

Một hôm ông cầm gáo múc nước, bỗng phát hiện trên cán gáo có một bức tượng Quán Thế Âm Bồ tát ứng hiện trên cán gáo, hình hiện rõ ràng, ông mừng lắm, chẳng khác nào Cô Lông phát hiện đại lục mới, ông vội vàng chạy vào phòng Phương trượng, bạch với đại Hòa thượng (thầy trụ xứ lúc bấy giờ). Đúng là một kỳ tích, đại Hòa thượng cũng hiểu đó là sự cảm ứng của một người tu hành có đạo hạnh, cả chùa nghe tin biết truyện, ai cũng tấm tắc, đúng là “người có công phu trời chẳng phụ” huống chi là Quán Thế Âm Bồ tát. Ngài luôn luôn “tầm thanh cứu khổ, tùy loại ứng hiện!” Tiếng đồn truyền khắp cả chùa, sau đó chiếc gáo múc nước được đưa vào bảo tàng ở chùa và có một tín đồ phát tâm làm một chiếc hộp đặt chiếc gáo vào đó và lập bàn thờ để cúng. Còn vị cư sĩ đun nước đã phát nguyện xuất gia để đền ơn Phật, nghe nói ông hãy còn sống, nhưng không ở chùa mấy năm nay rồi, nghe đâu cũng có một tín đồ nào đó đã mời ông về nhà để cúng dàng. Nghe xong câu truyện này, rồi đối chiếu với sự thật, đã có mấy vị quan chức ở huyện trước không tin đạo Phật, nay cũng xin quy y Tam Bảo, bước vào cửa Phật.

Thành Tâm Đi Lễ Phật Thoát Hỏa Tai Quyên Sinh Đền Ơn Phật Được Cứu Mệnh

Núi Phổ Đà từ khi khai sơn lập tổ đến nay đã hơn một ngàn năm, chưa bao giờ nghe ai nói rằng người đi lễ Phật, dâng hương lại bị sóng biển cuốn đi, càng không nghe nói có chiếc thuyền chở khách hành hương nào bị lật thuyền trên biển, hoặc có khách hành hương nào bị rơi xuống biển chết đuối. Đó chính là uy linh cảm ứng. Thậm chí có người cố quyên sinh trầm mình xuống biển để đền ơn Phật mà cũng không được chết. Ngược lại có nhiều thuyền không phải là đi hành hương, gặp nạn giữa biển thậm chí cả tàu thủy cũng bị đắm. Bây giờ tôi xin kể vài truyện có thật, vào núi dâng hương lễ Phật mà được cứu sống để chứng minh lời tôi nói không sai.

Truyện xảy ra vào đời Minh, có một cư sĩ họ Uông, ông quê ở An Huy, ở trọ trong một ngôi nhà trước cửa cụ Vương Trừng, một cửa hàng buôn ở Côn Sơn, tỉnh Giang Tô, ông có ý nguyện đi lễ Phổ Đà, nên ông đã thành tâm ăn trường trai suốt trong ba năm rồi mới đi lễ. Một hôm đúng vào ngày Tết, mọi việc đã chuẩn bị xong xuôi, vừa bước chân xuống thuyền, bèn có người đến cấp báo cửa hàng cụ Vương bị cháy, ông phải về ngay để cứu cháy, bởi vì lửa sắp cháy lan sang nhà ông. Cư sĩ họ Uông nói: “Ta giữ tấm lòng thành ba năm trời, nay mới được như nguyện đi lễ Bồ tát Phổ Đà Nam Hải, lẽ nào vì ngôi nhà mà hủy bỏ ý nguyện của ta, nếu có bị cháy nhà ta cũng không về”. Do đó ông bảo nhà thuyền cứ căng buồm khởi hành thẳng xuống phía Nam, đến núi Phổ Đà lễ Phật. Sau khi lễ xong trở về Côn Sơn, thấy nhà cửa của cụ Vương cháy trụi, riêng có nhà của ông vẫn y nguyên như cũ, không bị hỏa hoạn, mọi người đều lấy làm kinh ngạc. Sự cảm ứng khó hiểu đó, đối với những người không tin đạo Phật cũng không thể không tin nữa.

Cũng vào đời Minh, có một đồng tử (con trai dưới 19 tuổi, chưa vợ), họ Tào, người Giang Âm tỉnh Giang Tô, từ nhỏ đã trì giới tinh nghiêm, đã phát nguyện xả thân cúng Phật, bản thân dành dụm được chút gì đều đem cho những người nghèo khổ. Năm Canh Tuất đời Vạn Lịch, khoảng tháng hai, chú theo một trưởng lão họ Trang đi lễ núi Phổ Đà, đến Mai Sầm Sơn (ở Phổ Đà), sau khi chiêm lễ kim dung của Quán Thế Âm, chú lặng lẽ đứng khấn và phát nguyện: “Nguyện xả thân này để báo ơn Phật”. Trên đường về, thuyền ra đến cửa biển, đến khỏi Liên Hoa, sóng gió bỗng nổi lên, chú đồng tử họ Tào chắp tay ngẩng mặt lên trời, rồi nhắm mắt nhảy vào sóng dữ, cụ Trưởng lão họ Trương trông thấy chú bị sóng cuốn chìm xuống đáy biển không sao cứu kịp, cụ bèn quay lại Phổ Đà, chọn ngày mời tăng chúng làm lễ sám và cầu siêu cho chú. Song truyện lạ xảy ra, vào khoảng trung tuần tháng bảy, chú đồng tử họ Tào bỗng đến thăm trưởng lão. Cụ vô cùng ngạc nhiên, hỏi rõ nguyên do, chú nói: “Hôm đó, khi cháu gieo mình xuống biển chẳng biết gì nữa, khoảng một lúc sau, bỗng có một nhà sư chở một chiếc bè đến, nói: “Ta đến cứu ngươi đây!” Thế là cháu được vớt lên bè, bè vun vút lướt trên sóng lớn chỉ trong chốc lát là đến một bãi cát ở Chu Sơn, nhà sư dẫn cháu vào nhà một bác thuyền chài, xin ở trọ, rồi trong nháy mắt nhìn lại không thấy nhà sư đâu nữa. Bác hỏi cặn kẽ nguyên do, cháu kể lại cho bác nghe đầu đuôi, cả nhà đều cho rằng đó là Bồ tát hiển tích xuống trần gian cứu độ chúng sinh. Đến hôm sau, bác thuyền chài đưa cháu vào chùa Trấn Hải ở Chu Sơn, cháu đã được Thủ tọa thụ giới thế phát, dạy cho các kinh chú, nay cháu xin phép về làng để đến thăm cụ”. Trưởng lão mừng quá, bèn bèn giữ chú ở lại, đưa chú về một cái am nhỏ ở chân núi xưa kia, cha mẹ chú gặp lại con trai, mừng mừng tủi tủi, tăng tục gần xa quanh vùng đó đều đến quy y, và từ đấy, vùng này thường xuyên vang tiếng tụng niệm Thánh hiệu Quán Thế Âm Bồ tát.

Hiển Tử Tướng Cậu Bé Sợ Hãi Hai Ông Cháu Thoát Nạn Lật Thuyền

Lại nói vào đời Minh, có một cụ già họ Trương, cụ người Cao Kiều, Tô Châu tỉnh Giang Tô, bình thường rất sùng kính đạo Phật, rất thích trai Tăng.

Mùa Xuân năm Tân Hợi, thời Vạn Lịch, cụ cùng với đứa cháu nội tám tuổi đến núi Phổ Đà lễ Phật. Cụ Trương lên chiếc thuyền thứ nhất, cháu cụ thấy trên thuyền toàn là người bị trói, sợ quá bèn lui lại phia sau, kéo áo ông lại không chịu lên thuyền, và cháu nói với ông những điều kỳ lạ mà cháu vừa thấy. Ông cụ nghe cháu nói cũng rất sợ hãi, liền rời thuyền lên bờ, gọi một chiếc thuyền khác, cháu cụ bảo vẫn sợ lắm, vẫn thấy những cảnh như cũ, không chịu cùng ông lên chiếc thuyền này. Ông cụ đành phải nghe theo lời cháu, lên bờ tìm đến một chiếc thuyền thứ ba, cụ hỏi cháu có thấy gì không. Cháu cụ trả lời: “Cháu thấy hai thuyền trước toàn là người bị trói, thuyền này thì không có”. Ông cháu đang còn do dự, bỗng có hai người đứng ở mũi thuyền hô to: “Chớ đi thuyền kia, hãy lên thuyền này, thuyền này chắc lắm!” Lúc đó hình như có người đẩy ở sau lưng, cụ bèn bế cháu nội lên thuyền. Vừa ngồi yên chỗ, nhìn lại hai người đứng ở mũi thuyền, và người đẩy sau lưng cụ đã biến mất. Thuyền nhổ neo, trời đã xế chiều, thủy triều bắt đầu dâng lên, sóng vút lên tầng mây cao như đỉnh núi. Hai chiếc thuyền trước chở toàn đám bụi đời, cướp biển, lái thuyền không thạo điều khiển, đón tránh thủy triều nên thuyền bị lật nhào, người trên thuyền không ai sống sót. Còn thuyền của hai ông cháu vững vàng đến đích.

Sau đó ba ngày, huyện lệnh Nhân Hòa nhân đi tuần thú cửa sông, khám nghiệm thi thể những người bị chết đuối, thì trong bao lưng mỗi người đều có quả trùy bằng chì của những tên đả thủ chuyên nghề đánh nhau, và đều có dao găm cài ở sau lưng. Sau khi kiểm nghiệm kỹ lưỡng mới biết toàn là những khí cụ giết người cướp của, nên mới bị chết bất đắc kỳ tử như vậy. Đúng là ác quả ác báo. Cho nên cháu cụ già đã trông thấy tử tướng của đám người này mà sợ hãi. Cụ già do có thành tâm đi lễ Phật, cộng thêm những ngày thường làm nhiều việc thiện, cho nên Bồ tát đã cảm ứng, mà tránh được tai nạn.

Gặp Bà Lang Bán Thuốc Bên Đường Nhọt Ác Tính Ba Ngày Chữa Khỏi

Cư sĩ Viên Tĩnh kể rằng: “Bà chị ruột tôi tên là Xương Hòa, đã quy y Tam Bảo dưới pháp tọa của Pháp sư Đế Nhàn, bà thường xuyên tụng chú Đại Bi. Mùa Đông năm Dân Quốc thứ 15, trên ngón tay bỗng hiện một cái nhọt ác tính, thịt cứ sùi ra như thịt ốc nhồi, bà nói rằng hơi đụng vào là đau nhói đến tận tim gan. Bà đến tôi chữa, nhưng cũng vô hiệu, đi tìm thầy thuốc khác nhưng cũng chẳng ăn thua, bà buồn lắm. Vào khoảng tháng ba, dang tiết mùa Xuân, bà đi lễ Phổ Đà, lên đến đỉnh núi thấy một bà lang chữa bệnh, da mặt nhăn nheo, đầu tóc bạc phơ khoảng ngoài sáu mươi tuổi, ngồi bên đường bán thuốc chữa bệnh, ai chữa cũng khỏi ngay, người mua thuốc, kẻ đứng xem, vòng trong vòng ngoài tắc cả đường đi. Bà chị tôi cũng chen vào xin chữa Bà lang nhìn thấy ngón tay, đọc chú Dại Bi, rồi cho ba viên thuốc, dặn: “Về nhà, mua một đồng bạc ốc phóng sinh, ba ngày là khỏi”. Bà chị tôi lễ xong về nhà làm theo lời dặn. Đến ngày thứ ba, bà đang ngồi trên xe tay, bỗng có một người mặc áo trắng lướt qua, quệt ống tay áo vào cái nhọt ở đầu ngón tay, bà thấy hơi đau, thật là kỳ lạ, về nhìn vào đầu ngón tay thì nhọt đã biến đâu mất.

Khoảng vào thượng tuần tháng tư, tôi đến Hồ Nam nhìn ngón tay bà, không một vết sẹo, chứng tỏ cảm ứng của Bồ tát thật là linh nghiệm, thật là một điều không thể tưởng tượng được, cho nên tôi xin ghi lại truyện này”. Như vậy nghĩa là, một khi chúng sinh đả “cảm” thì Bồ tát ắt “ứng”, trừ phi nghiệp chướng của chúng ta quá nặng hoặc lòng thành chưa có mà thôi.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.