Sử Truyện Về Các Vị Cao Tăng Đến Thiên Trúc Cầu Pháp Thời Đại Đường

QUYỂN 4

TU QUÁN - Thích Tuệ Tư ở núi Nam Nhạc đời Trần.

- Thích Trí Khải núi Thiên Thai đời Tùy. - Thích Trí Tảo núi Thiên Thai đời Đường.

* Thích Tuệ tư:

Sư họ Lý, người Vũ Tân, thuở nhỏ đã tràn đầy lòng thương yêu dung thứ, tiếng tăm vang khắp cung đình. Sư nhiều lần mộng thấy vị tăng Ấn-độ khuyên xuất gia, giật mình thức giấc ngộ được điềm lành này bèn từ giã cha mẹ nhập đạo. Những ngôi chùa Sư ở chẳng phải chốn tôi luyện tinh thần, nên mới cảm ứng thấy vị thần Tăng bảo nên trì trai giới, vâng giữ niêm mật, ngày chỉ ăn một bữa không thọ cúng riêng, tuyệt giao mọi sự mời thỉnh. Năm ba mươi tuổi có lần Sư vào một con rạch khô nước, lập chí tụng Pháp Hoa, tụng mới phân nửa, thấy một dòng nước ngầm tuôn ra, thấm nhuần khắp nơi, lút cả giường Sư ngồi đến nửa thân. Lát sau thì khắp thân phù thủng không thể cử động được, Sư bèn lập thệ rằng: Nếu tôi chắc chắn có duyên với kinh này, nước sẽ làm tiêu diệt, bệnh cũng sẽ thuyên giảm. Nếu không có duyên, thì nước có đầy thân ngay trong đêm này nước sẽ rút hết, thân bệnh cũng khỏi.

Sư bèn ở đây mười năm, định tâm tụng kinh bèn thấy Đức Thích-ca, Di-lặc đến nói pháp. Lúc ấy Sư thấy núi đồi nơi gần xa không cao thấp, hoặc nhiếp niệm tụng kinh, các phẩm trong bảy quyển chữ nghĩa từng hàng từng câu rõ ràng trước mắt. Sau đó Sư dời về ở núi Đào Khâu, tụng kinh trước núi, cây rừng vô số, dân chúng chặt phá nên họ bị bệnh cùi, cầu Sư trị thì bớt hẳn. Sư ở đó một mùa hạ thực hành Pháp Hoa sám, BỘ SỬ TRUYỆN 9 chỉ kinh hành và ngồi chứ không hề nằm. Mãn hạ, Sư than rằng: Ta vất vả suốt mùa hạ mà chẳng được ích gì”. Sư vừa muốn thả lỏng thân tựa người vào ghế dây, bỗng nhiên tỉnh ngộ. Tâm ý bừng sáng, chứng nhập pháp môn nhưng chưa dám tự tin, Sư tụng thử Luận Đại Trí Độ quyển đầu, tâm bèn tỉnh ngộ, hoàn toàn không quên mất, đồng thời hiểu được ý chỉ ngay trong lời văn. Cứ như vậy Sư tụng suốt một trăm quyển, tụng đến đâu nhớ tới đó, thấu tỏ nghĩa lý. Từ đó về sau ngoài việc tụng niệm Sư thường giảng Thích luận và kinh Pháp Hoa. Sư biết vận mệnh nước Tề hết nên qua nước Trần, sau đó vào dưới ngọn Hoa Cái thuộc Hoành Nhạc, xây chùa để hành đạo, ban đầu thấy một người bắt chim, đao đất bỏ, Sư bèn đến đó hỏi rằng: Đào cạn cạn thôi đừng làm tổn thương xương sọ của ta, khi ông ta đào chưa sâu chợt gặp một khúc xương trắng, người này ngạc nhiên bèn hết lời hỏi thăm Sư, Sư đáp: Ta đã hai đời sống ở dưới ngọn núi này tụng kinh Pháp Hoa, xả thân ở nơi này, hài cốt thân trước cũng đã tiêu vong, đời nay ngươi thấy chính là thân thứ hai. Am tranh ta đã bị người rợ thiêu đốt nên khiến ông ta bị bệnh ung nhọt. Ông hết lòng khẩn cầu sám hối và xây am tranh khác, ta ở trong ấy trì kinh như cũ, cho nên người kia mau chóng bình phục”. Sư lại mộng thấy một vị tăng Ấn-độ biến hiện mấy trăm hình dạng kỳ lạ, ngồi trên đó bảo rằng: Ngươi trước thọ giới, chẳng có gì cao quý hơn luật nghi, đã gặp chúng tăng thanh tịnh phải nên lập đàn cầu kinh. Sư tăng gần ba mươi hai người thêm pháp Yết ma, khi thọ giới cụ túc xong rồi Sư chợt thức giấc mới biết mình thọ trong mộng. Từ đó về sau Sư càng siêng năng hơn. Nhờ sự khổ hạnh này mà được thấy việc hành đạo trong ba đời. Lại mộng thấy Bồ-tát Di-lặc, Phật Di-đà nói pháp khai ngộ. Cho nên Sư tạc hai pho tượng cúng dường. Sư lại mộng đi theo ngài Di-lặc và các quyến thuộc đến hội Long Hoa, lòng tự nghĩ rằng: Ta ở trong thời mạt pháp của Đức Thích-ca thọ trì Pháp Hoa, nay gặp đấng Từ Tôn, nên Sư cảm thương buồn khóc, bỗng nhiên tỉnh ngộ, càng thêm tinh tấn. Sư lại được đạo tục cúng dường nên tạo Pháp Hoa chữ vàng bảo bối lưu ly, trang nghiêm sáng chói, công đức rộng lớn, phát tâm cao xa, lại giảng kinh này tùy theo văn mà soạn sách. Sau đó, sai học sĩ Trí Khải thay ngài giảng kinh Kim Cương, đến chỗ nhất tâm đủ muôn hạnh Trí Khải có hơi nghi, Tuệ Tư giải thích rằng: Điều ông nghi chính là ý thứ lớp trong Đại phẩm thôi, chưa phải là diệu chỉ viên đốn của Pháp Hoa. Xưa, trong một mùa hạ ta khổ luyện ý này, sau một đêm nhất niệm các pháp chợt phát, ta đã thân chứng, nên ông đừng nhọc công nghi ngờ làm gì”. Trí Khải bèn bẩm thọ hành pháp của Pháp Hoa hai mươi mốt cảnh giới khó nói rõ SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 479 hết. Mỗi năm Trần chủ ba lần đến thăm hỏi, cúng dường vô số. Sư nói pháp gấp bội, thần dị khó lường, hoặc hiện lớn nhỏ, hoặc ẩn giấu thân, hoặc hương sắc kỳ lạ, điềm lành hiện rõ. Lúc ấy qua đời, Sư từ trên đỉnh xuống đạo tràng giữa núi, nhóm họp các học đồ nói pháp liên tiếp mấy ngày. Tha thiết quở trách, người nghe chạnh lòng, rồi bảo mọi người rằng: Nếu có mười người không tiếc thân mạng, thường tu Tam-muội Pháp Hoa, sám hối phương đẳng, thường ngồi thiền và kinh hành, muốn thứ gì ta đều cấp cho, nhất định phải có lợi ích. Nếu không có người như vậy ta sẽ đi xa, khổ hạnh khó lắm!” cuộc không có người đáp, do đó mà cả chúng đều nhiếp niệm, chẳng bao lâu sau thì Sư mất, ai nấy đều ngửi thấy mùi hương lạ tỏa khắp phòng, đỉnh nóng thân nhẹ nhan sắc như thường. Lúc đó vào ngày 22 tháng 06 niên hiệu Thái Kiến năm thứ chín đời Trần. Thọ sáu mươi tư tuổi. Nhưng thân tướng vẫn sừng sững, khéo tự giữ vững, không nghiêng không lệch, bước đi như trâu, mắt nhìn như voi. Trên đỉnh Sư có nhục kế, tướng rất trang nghiêm, người thấy đều hồi tâm, bất giác phủ phục. Vả lại, tánh của những bậc tri thức soi chiếu thầm phục, ý tứ trong lời, phương tiện dắt dẫn, thực hành đại từ bi, giữ giới Bồ-tát, chí như bông tơ, da là thứ làm tổn hại sinh linh, cho nên pháp phục của chúng tăng là phải sử dụng vải bố. Trời lạnh thì mặc áo dày để tránh gió sương. Từ khi Phật pháp truyền bá sang đây hơn sáu trăm năm chỉ có Nam Nhạc Từ Hành đáng quy về. Sư soạn Tứ Thập Nhị Tự Môn hai quyển, Vô Tránh Hạnh Môn hai quyển, Thích Luận Huyền Tùy Tự Ý, An Lạc Hạnh, Thứ Đệ Thiền Yếu, Tam Trí Quán, cả thảy năm bộ, mỗi bộ một quyển, đều lưu hành ở đời.

* Thích Trí Khải.

Sư tự là Đức An, họ Trần, người ở Dĩnh Châu. Từ khi nhà Tấn dời đô, gia đình Sư ở Hoa Dung thuộc Kinh châu, tức là người con thứ hai của Lương tán kî Ích dương công Trần Khởi Tổ, mẹ Sư họ Từ mộng thấy khói hương năm màu, quanh quẩn bên người, bà muốn gạt ra nhưng nghe người ta nói rằng đó là nhân duyên đời trước, gởi gắm để hoằng đạo, phước đức tự đến, làm sao bỏ đi được. Bài lại mộng thấy nuốt một con chuột trắng cứ đôi ba lần như vậy, bà sợ hãi nên bói thử, Sư nói điềm này là rồng trắng, cho đến đêm sinh Sư trong phòng sáng ngời. Hai đêm liên tiếp ánh sáng mới tắt, trong ngoài ai nấy đều vui mừng bày lễ vật cúng tế, nhưng lửa tắt nước lạnh việc không thành, chợt có hai vị tăng gõ cửa nói: Lành thay! đứa bé đã huân tập công đức chắc chán sẽ xuất gia, nói xong liền biến mất, khách khứa ai cũng ngạc nhiên. Khi đứa bé nằm thì chắp tay, ngồi thì quay mặt về phía Nam cho đến lúc tuổi đã lớn rồi mà miệng vẫn không quên ăn, thấy tượng Phật thì liền lễ, gặp tăng thì kính. Bảy tuổi lại thích đến chùa, chư tăng ngạc nhiên về việc ấy, khẩu truyền Phổ Môn, vừa nghe qua đã thuộc. Năm mười tám tuổi Sư đến cầu Sa-môn Pháp Chử chùa Quá Nguyện ở Tương châu để xuất gia. Từ đó Sư ở ẩn trong núi Đại Hiền tụng kinh Pháp Hoa và Vô lượng nghĩa Phổ Hiền Quán, chưa được hai tuần thì hoàn tất ba bộ, Sư lại đến chỗ Thiền sư Tuệ Tư núi Đại tô ở quang châu thọ học chỉ quán. Tuệ Tư học đạo với sư Tựu, sư Tựu lại thọ pháp với sư Tối, ba vị này đều không thể suy lường được. Tuệ Tư thường khen rằng: Thuở xưa, ta ở Linh sơn, cùng nghe Pháp Hoa, túc duyên theo nhau nay lại gặp nhau”. Tuệ tư, liền lập đạo tràng Phổ Hiền để nói bốn hạnh an lạc. Trí Khải bắt đầu ở núi này, thực hành Tam-muội Pháp Hoa, mới qua một đêm tụng đến phẩm Dược Vương, tâm duyên khổ hạnh, đến câu “chân tinh tấn” giải ngộ liền phát thấy mình và ngài Tuệ Tư ở cõi bảy báu núi Linh Thứu nghe Phật nói pháp. Cho nên Tuệ Tư nói: Chẳng phải ông thì không thể cảm, không phải ta thì không ai biết, đây là phương tiện trước của Tam-muội Pháp Hoa, rồi Sư vào núi Bạch sa ở thần châu cũng nhập quán như trước, có vài điều nghi ngờ trong kinh, bèn thấy Tuệ Tư đến âm thầm giải thích, sau này Sư thường nhờ người giảng thế, người nghe rất khâm phục, rồi Sư đến Thiên Thai, ở trên ngọn Hoa đỉnh phía bắc chùa tu hạnh đầu-đà. Chợt một luồng gió lớn bật cả gốc cây, sấm chớp rền vang, quỷ mî cả ngàn đám, thân cao trăm trượng, miệng hét toáng lên, thật đáng kinh sợ nhưng Sư vẫn dằn lòng chịu đựng, tự nhiên lặng mất. Sư lại bị cơn bệnh làm bức não thân tâm như bị lửa đốt, Sư lại thấy cha mẹ qua đời, nằm trên đầu gối mình, than khổ cầu cứu, Sư lại nương vào Pháp Mẫn, không hề lay động tâm vững như núi, vì vậy mà khiến cho hai duyên này nhẹ cảm ứng liền diệt. Bỗng nhiên Sư thấy vị thần tăng Tây Vực đến bảo rằng: Sư ngăn địch thắng oán là người dũng.

Đoạn này văn dài, chỉ nêu sơ lược. Từ đó về sau Sư mở rộng thiền tuệ, người học đông như cây rừng, những bậc tài giỏi đương thường, cùng kính phục ngài, hậu phi của đế chủ hai thời đại Trần, Tùy đều thọ giới quy y, cúng thí rất hậu. Sau đó đến chùa Thạch Thành, ở trước Phật lúc sắp chịu báo, Sư đặt sàng tòa ngay vách phía đông, mặt quay về phương Tây, xưng Phật A-di-đà, Bát-nhã, Quán Âm, lúc ấy có người muốn đem thuốc dâng cho Sư. Sư đáp: Thuốc có công năng trừ bệnh để sống lại những năm tàn ư? Bệnh không hợp với thân thì thuốc làm sao chữa được, thời gian không hợp với tâm thì thuốc đâu thể giữ được SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 481 thân, trí sáng hơn mặt trời, còn muốn nghe gì nữa trong luận Quán tâm đâu không nói thế. Thuộc luận Quán tâm nói đâu biết được đạo, thuốc thang lăng xăng, làm phiền nhiễu người khác, ta sống bị khí độc làm mệt nhọc, chết thì vui vẻ như được nghỉ ngơi, tình đời như vậy, không gì đáng khen. Sư bèn bảo xướng đề kinh Pháp Hoa. Sư tán dẫn rằng: Cha mẹ pháp môn, tuệ giải từ đó sinh, bổn tích rộng lớn, mầu nhiệm khó lường, ngưng đàn dứt dây, kể từ nay. Rồi đòi nước nóng thơm súc miệng nói mười như, bốn bất sinh, mười pháp giới, ba quán, bốn giáo, bốn vô lượng, sáu độ, v.v… có người hỏi phẩm vị của ngài. Ngài đáp: Các ông làm biếng gieo trồng giống lành, lại hỏi công đức của người khác, như người chỉ hỏi lỗ thủng, tìm đường, v.v… ta không lãnh chúng thì sẽ thanh tịnh sáu căn, vì người tổn mình chỉ được Ngũ phẩm nội vị. Rồi lại bảo Duy-na mạng người sắp mất, nghe tiếng đánh chuông, càng chánh niệm sâu, việc mặc tang phục khóc lóc của thế gian đều không nên làm, hãy nên im lặng, ta sắp đi đây. Nói xong, Sư ngồi ngay ngắn như nhập định, Sư mất trước bức tượng đá lớn ở núi Thiên Thai thọ sáu mươi bảy tuổi. Hôm đó là ngày 23 tháng 11 niên hiệu Khai Hoàng năm thứ mười bảy. Khi Sư thị tịch, môn đồ y theo di chúc làm lễ an táng. Vào những năm cuối niên hiệu Nhân Thọ về trước, chợt chống tích mặc áo như lúc còn sống, thấy bảy lần giáng xuống chùa trên núi, một lần vào tháp Phật, hỏi thăm đệ tử rằng: “Ta vẫn làm nghiệp xưa, các ông có an ổn không?” Cả chúng đều thấy, bi kính hỏi thăm, lát sau thì ẩn mất.

Sư soạn Pháp Hoa sớ chỉ quán môn, tu thiền pháp, v.v… mỗi loại mấy mươi quyển. Trí Khải là bậc khuôn phép cho đông tây, giáo hóa muôn dặm, các ngôi chùa lớn mà Sư xây dựng có đến ba mươi lăm ngôi, độ tăng chúng có hơn bốn ngàn người, viết kinh một trăm mười lăm tạng, tượng họa bằng kim đàn khoảng mười vạn bức. Người đạo, kẻ tục hơn năm mươi châu đều thọ giới Bồ-tát, không thể chép hết, học sĩ truyền pháp ba mươi hai người, học sĩ tu thiền ở khắp Giang Hán, không thể kể xiết, Sa-môn Quán Đỉnh hầu hạ nhiều năm, nói về hàng trạng sư dài hơn hai mươi trang.

* Thích Trí Tảo:

Sư họ Trương, người ở Thanh Hà. Từ khi nhà Tấn thay ngôi, gia đình Sư ngụ ở Lâm Hải, ông nội là Nguyên Tú làm Lương Thương bộ thị lang, giữ chức Nội sử ở Lâm hải, cha ngài là Văn Hoàn là binh tướng quân của nhà Trần. Trí Tảo từ khi học Kinh miệng không nói dối, thân không làm việc gì để thẹn với người, bà con hàng xóm rất mực yêu kính.

Năm mười bảy tuổi, cha mẹ qua đời, Sư bèn vào trụ chùa An ninh, cầu Pháp sư Tuệ Bằng làm thầy. Từ xa nghe tin Trí Giả là bậc siêu quần xuất chúng là bậc thầy dẫn đường tốt cho thế đạo, Sư liền lên thuyền đến thẳng Đài tụ, lạy trí giả thọ học. Trí Giả bảo ngài sám hối Pháp Hoa. Trong đêm đầu của bảy ngày thứ hai Sư trở về giường thiền vừa muốn an tọa thì thấy con rồng chín đầu, từ đất vọt lên bay thẳng lên hư không, sáng mai thức dậy Sư đến thưa hỏi ngài Trí Giả. Ngài nói: Đây là biểu tượng cho chúng sinh trong chín cõi, nghe kinh Pháp Hoa ở đời sau phá vô minh địa, chứng nhập pháp tánh không. Lại vào niên hiệu Chí Đức năm thứ tư đời Trần, Vương Bá Trí ở Vĩnh Dương soạn Mục Tiên Đô đến thỉnh ngài Trí Giả vào ở trong trấn. Trí Tảo theo thầy thọ thỉnh cùng đến Kê sơn, ở hết chín tuần rồi từ giả Vương về chùa Bảo lâm trên núi, thực hành Tam-muội Pháp Hoa. Trong đêm đầu dường như có người lay cánh cửa. Trí Tảo liền hỏi: Ngươi là ai mà đêm đến lay cửa? Nó liền đáp lớn: Tôi đến đây để xem đèn thôi. Cứ đôi ba lần hỏi đáp như vậy. Ở trong chùa xưa trước đây có Thiền sư Huệ Thành là bậc Đại Đức cao tăng. Trong đêm nghe đủ việc đó bèn bảo các đệ từ rằng: Trong thiền thất kia trước đây có một con ác quỷ lớn, nay nghe tiếng này chắc chắn có con quỷ đến bắt người. Khi trời sắp sáng, sư Tuệ Thành gõ cửa gọi Sư, Sư chưa kịp trả lời thì Sư liền dạo quanh thiền đường hô rằng: Khổ thay, khổ thay! Người này tiêu rồi. Sư Trí Tảo liền mở cửa có ý hỏi.

Sư đáp: Ngài vẫn còn đấy ư? Tôi cứ tưởng đêm qua quỷ hại ngài rồi.

Cho nên mới than như vậy. Sư Thành tâu việc này lên vua, vua sai mấy mươi người cầm gậy ủng hộ. Trí Tảo bảo họ là mạng do nghiệp, đâu cần đề phòng, mong các vị dẫn lính về thành tâu lại với nhà vua như vậy.

Người canh phòng đi rồi, qua đêm thứ hai quỷ kia lại vào thiền đường, nện tường đập cột, đi vòng quanh đông tây. Trong thiền đường lúc ấy có sáu ngọn đèn, ngài Trí Tảo bèn tắt năm ngọn chỉ chừa lại một, Ngài hành đạo ngồi thiền tụng kinh, thản nhiên không sợ. Trong hai mươi mốt ngày sự việc cứ xảy ra như thế, khi ngài hành pháp gần xong thấy một đồng tử mặc áo xanh khen là lành thay, nói xong liền biến mất. Sư tuy gặp hai việc này nhưng trong lòng không chút buồn vui. Vào niên hiệu Đại nghiệp năm đầu đời Tùy, vua xa giá đến Giang đô, Trí Tảo được tăng sai đến tham bái, rồi dẫn vào nội điện. Từ xa vua nhìn thấy Trí Tảo, bèn nhường tòa bảo người mời ngồi, hỏi thăm đủ thứ chuyện rồi sai thông sự xá nhân Lư Chánh Phương tiễn Sư về núi, rồi vì ngài Trí Giả thiết trai cúng dường cả ngàn vị tăng, độ bốn mươi chín người xuất gia, cúng dường vật dụng cho chùa ba ngàn thạch hai mươi loại gạo và SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 483 hương tô, v.v… Trước sau trải qua tám lần. Khi vào tham kiến Thiên tử cả hai đều rất vui thích, vua cúng dường rất hậu. Vào niên hiệu Trinh Quán năm thứ mười hai Sư mất tại chùa, thọ tám mươi ba tuổi.

BỘ SỬ TRUYỆN 9

TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ

KHEN NGỢI KINH PHÁP HOA

Sa-Môn Lam Cốc Tuệ Tường soạn.

QUYỂN 5

DI THÂN - Thích Tuệ Thiệu chùa Chiêu đề đời Tống.

- Thích Tăng Du ở Lô Sơn đời Tống. - Thích Tuệ Ích chùa Trúc lâm đời Tống.

- Thích Tăng Minh chùa Thạch môn đời Lương.

- Thích Đạo Độ ở núi Nhã-da đời Lương.

- Thích Tăng Ngạn chùa Đại thừa ở Ích châu đời Chu.

- Thích Pháp Sung chùa Hóa thành ở Lô sơn đời Tùy.

- Gia nhân của Thứ sử Tương Vương ở Ky Châu đời Đường.

- Tỷ muội Tỳ-kheo-ni ở Linh châu đời Đường.

- Thích Hội Thông, Báo Lâm cốc ở Ung châu đời Đường.

- Thích Đàm Du núi Nguyệt lãnh ở Tương châu đời Đường (Luận sư Hộ chùa Tây Minh).

***** * Thích Tuệ Thiệu:

Không rõ họ Sư. Lúc còn nhỏ mẹ cho ăn cá thịt Sư nôn ói hết, chỉ ăn rau xanh. Năm lên tám tuổi Sư xuất gia làm đệ tử ngài Tăng Yếu, tinh tấn không mệt mỏi, khổ hạnh miên mặt. Sau đó, theo thầy đến chùa Chiêu-đề ở Lâm xuyên. Ở đó Sư có mật ý muốn thiêu thân, thường thuê người đốn củi, chất ở động đá Đông sơn cao mấy trượng, đặt một cái khám ở giữa vừa đủ để ngồi, rồi Sư trở về chùa từ giã thầy, thầy Sư hết lời khuyên can nhưng không được. Vào niên hiệu Nguyên Gia năm thứ hai mươi tám, Sư lập đại hội Bát quan trai ở Đông sơn, đồng thời để cáo SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 5 biệt người thân. Hôm ấy, dân chúng cả vùng tranh nhau nhóm họp về, xe cộ vô số, đồng thời đem vô số châu báu đến cúng dường. Đến đêm hành đạo đầu tiên, Tuệ Thiệu tự hành hương, khi hành hương xong, Sư cầm đuốc đốt củi vào giữa đống củi ngồi tụng phẩm Dược Vương Bổn Sự, mọi người không ai thấy, Sư đạt ngộ rồi thị tịch. Mọi người lễ bái chưa xong, cùng kéo đến thấy đống củi bốc cháy mà tiếng tụng kinh vẫn chưa dứt, lửa cháy lên tới trán, Sư xướng câu nhất tâm, nói xong thì im lặng, đại chúng thấy một ngôi sao lớn như mặt trăng hạ thẳng xuống đám khói, lát sau bay lên trời. Khi ấy, người thấy đều cho rằng các vị trời trên cõi trời đến rước Sư. Ba ngày sau, đống củi mới tàn, lúc sắp qua đời Sư bảo bạn đồng học rằng: Chỗ ta thiêu thân sẽ mọc cây ngô đồng, đừng nên đốn nó. Sau đó ba ngày sẽ ra quả, bấy giờ là năm hai mươi tám ngài Tăng Yếu là thầy của Tuệ Thiệu, cùng là bậc tăng thánh, có nhiều đức độ. Năm một trăm sáu mươi tuổi ngài mất ở chùa.

* Thích Tăng Du:

Sư họ Chu, người ở Dư hàng thuộc Ngô Hưng. Năm hai mươi tuổi xuất gia, bản tánh thuần hậu, niên hiệu Nguyên Gia năm thứ mười lăm

Sư cùng các bạn đồng học như Đàm Uẩn, Tuệ Quang, v.v… ở Nam lãnh Lô Sơn cùng nhau xây tinh xá tên là Chiêu Ẩn. Ngài Tăng Du thường cho rằng vì thâm tâm kết lụy ở ba đường, tình rồi cũng sẽ dứt, thân cũng sẽ hoại, mà dấu vết của Dược Vương đâu có gì gọi là xa.

Sau đó Sư thường phát thệ muốn thiêu thân. Vào ngày 03 tháng 06 niên hiệu Hiếu Kiến năm thứ hai đời Tống, Sư chất củi thành đống, đồng thời thỉnh chúng tăng thiết trai để cáo biệt. Ngày đó, mây mù phủ kín, dường như sắp mưa. Tăng Du phát thệ rằng: Nếu chí nguyện của tôi rõ ràng thì mong trời trong sáng, nếu không cảm thì sẽ mưa xuống, khiến cho bốn chúng ở đây biết rõ được là có sự thần ứng. Nói xong, trời mây quang đãng. Đến gần sáng đêm đầu Sư vào trong khóm củi chắp tay ngồi thẳng, tụng phẩm Dược Vương, lửa cháy bốc đến thân, Sư vẫn chắp tay trang nghiêm. Đạo tục biết vậy vội vã chạy lên núi, đồng thời cúi đầu làm lễ, nguyện kết nhân duyên. Lát sau thấy khí đỏ vụt lên hư không, hồi lâu mới hết. Bấy giờ, Sư bốn mươi bốn tuổi, mười bốn ngày sau trong phòng Sư mọc hai cây ngô đồng, thân nhánh sum suê, kích thước như nhau, cao thẳng chót vót, nó trở thành cái cây kỳ lạ. Kẻ thức giả cho rằng đó là cây báu bà-la, tiêu biểu cho tướng Niết-bàn của ngài Tăng Du, cho nên y cứ bằng chứng này mà gọi ngài là song đồng Sa-môn. Trương Biện ở quận Ngô là Trưởng sử Bình nam chính mắt trông thấy việc này, nên dùng lời ca tụng:

“Huyền cơ thăm thẳm Chí đạo mênh mông Ra sống vào chết Ai là báu mầu Từ xưa Dược Vương Giáo hóa tuyệt luân Xưa nghe thuyết ấy Nay thấy người này

Sa-môn tài giỏi Tuệ định tâm vững Thần ngưng khí rạng Hiện tích song thọ Đức ngài đáng ưa Nên soạn văn này

Để chan rải khắp”

* Thích Tuệ Ích:

Ngài là người Quảng lăng, xuất gia từ lúc nhỏ, theo thầy đến ở Thọ xuân. Vào giữa niên hiệu Hiếu Kiến đời Tống Sư đến Kinh đô, trụ chùa Trúc Lâm, siêng năng khổ hạnh, thệ muốn thiêu thân. Mọi người hay tin này, có kẻ chê bai, có người khen ngợi. Đến niên hiệu Đại Minh năm thứ tư Sư bắt đầu nhịn cơm, chỉ ăn một hạt và đến năm thứ sáu lại nghỉ ăn mè mà chỉ ăn dầu bơ, có khi lại bỏ dầu bơ chỉ uống hương hoàn. Tuy bốn đại yếu ớt nhưng tinh thần rất rắn rỏi. Hiếu Vũ càng tỏ lòng cung kính mến mộ, đến thăm hỏi hết lòng, sai đại tể Giang Hạ là Vương Nghĩa Cung đến chùa khuyên can Sư Tuệ Ích nhưng chí nguyện không dời. Đến ngày mồng 08 tháng 04 niên hiệu Đại Minh năm thứ bảy, lúc sắp thiêu thân Sư bèn đặt một vạc dầu ở phía Nam núi Chung. Sáng hôm đó Sư lên xe ngựa nhờ người dắt đến. Từ chùa đến núi. Vì Đế Vương là chỗ nương tựa của muôn dân, là chỗ cậy nhờ của Tam bảo, mà tự thân vào đài, đến cổng Vân long không thể bước xuống, bảo người vào thưa: Đạo nhân Tuệ Ích sắp sẽ thiêu thân nay đến cổng cáo từ, rất mong Phật pháp hưng long. Vua nghe vậy biến sắc, liền bước ra cổng Vân long. Sư thấy vua bèn giao phó Phật pháp rồi mới từ giã ra đi, vua cũng theo đến, Vương tôn, phi hậu đạo tục, thứ dân bao quanh hang núi, họ vứt áo bỏ của quý nhiều không kể hết. Ngài vào trong đỉnh ngồi trên chiếc giường nhỏ, dùng kiếp bối tự buộc, ở trên thêm một cái mũ dài SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 5 rót dầu vào đó, rồi bắt đầu châm lửa. Vua bảo Đại Tể đến chỗ vạc thỉnh dụ rằng: Đạo hạnh nhiều cửa phương tiện, đâu cần phải dùng cách hủy thân mạng, mong Sư suy nghĩ kỹ về con đường khác. Nhưng ý Sư quá vững, không hề hối tiếc, bèn đáp rằng: Thân mạng bèo bọt này có gì đáng giữ lại, tâm trời ý thánh chẳng phải là mình, mong vua độ cho hai mươi người xuất gia, vua hạ chỉ bằng lòng. Sư tự tay cầm đuốc để đốt nón, nón cháy mới quăng đuốc, Sư chắp tay tụng phẩm Dược Vương, lửa cháy đến mí mắt tiếng tụng kinh vẫn còn rõ ràng, cháy đến mắt thì mới lặng dần. Sang hèn đều than khóc, tiếng vang khắp hang sâu, ai cũng nhất tâm niệm Phật, đau xót gạt lệ. Lửa cháy đến sáng hôm sau mới tắt. Lúc ấy vua nghe tiếng kèn sáo vang lên giữa hư không, mùi thơm bông sơ ngào ngạt. Đêm đó, mộng thấy ngài Tuệ Ích chống trượng đến thăm, rồi phó chúc Phật pháp cho vua. Hôm sau, vua lập hội để độ người, bảo trai chủ xướng bạch trình bày rõ sự việc, chỗ ngài đốt thân vua cho xây nhà Dược Vương để ghi nhớ việc xưa.

* Thích Tăng Minh:

Không rõ họ tên Sư, giới phẩm trong sạch, tu hạnh đầu-đà, ở núi Sơn môn, huyện Chiêu Nghĩa thuộc Hào châu. Sau đó Sư lên đỉnh núi xếp đá xây cung trời Di-lặc và tượng Di-lặc, thường tụng kinh Pháp Hoa, ngầm cầu diệu chỉ. Mỗi lần tụng trì thường nghe giữa hư không có tiếng búng ngón tay và xưng tiếng lành thay, đến giữa niên hiệu Thiên Giám, Sư bèn tấu trình lên vua Lương Vũ để thiêu thân, vua do dự nhiều lần mới chuẩn tấu lời thỉnh cầu kia. Sư bèn ở trên tảng đá vuông trước cung Di-lặc, theo chí nguyện trước thiêu toàn thân. Khi thiêu xong thì tảng đá vuông bốn, năm thước bỗng nhiên lún thành ao, trong hai đêm liền, hoa nở trong ao, tươi đẹp rực rỡ. Ai uống nước ao này thì các bệnh đều hết. Người sau lấy tro đã đốt tạo thành pho tượng Sư. Lại khắc một tượng gỗ nhỏ thiêu lại tượng tro, lấy tro trét lên tượng gỗ, người nào dính chất dơ bẩn thì tượng liền dời đi. Chỗ Sư hành đạo đều nở hoa tươi, lớn như lê táo, hơn trăm ngàn đóa. Hiện rõ trên tháp để tiêu biểu cho việc đó.

Lại có một tín sĩ ở huyện Bình lục Giao châu, lạc mất tên họ, nhờ tụng Pháp Hoa và kính ngưỡng tích Dược Vương, sau khi thiêu thân thì đất ấy có nổi lên con rồng hình dạng giống như người. Người cha đến đó đào lên thì thấy một pho tượng toàn thân màu vàng, kích thước bằng thân người, dường như muốn phát ra ánh sáng rồi chợt biến mất. BỘ SỬ TRUYỆN 9

* Thích Đạo Độ: Sư là người Bình Dương, họ Lưu, kinh hành nhập định trong núi Sùng Cao. Vào niên hiệu Thiên Giám năm đầu Sư mới đến đất Lương, ở chùa Định Lâm, Chung sơn tu thiền. Các pháp quán tưởng của Sư đều muốn đem lại lợi ích cứu khổ ban vui, luôn thực hành từ bi, thành Khang Vương ở nước Lương, Trung Liệt Vương ở Bà dương đều bái phục Thiền sư, thọ trì giới cấm. Niên hiệu Thiên Giám năm thứ mười bảy, Thiền sư tự soạn một trăm bộ Pháp Hoa, sớm tối tụng phẩm Dược Vương. Sau đó Sư ở Giác điện chùa Hoa lâm, khởi tấu lên vua Lương Vũ Đế rằng: Thân là cây độc, thật đáng đốt bỏ, tôi nhàm chán hình hài này đã từ lâu rồi, nguyện cùng Bồ-tát Hỉ Kiến cúng dường chư Phật, sắc chỉ đáp rằng: Nhất định muốn làm lợi ích chúng sinh thì phải tùy duyên tu đạo, nếu thân mạng gặp vô thường thì bỏ vào rừng thi-đà thí cho chim chóc muông thú, nhờ đó đàn độ viên mãn, cũng là nghiệp thiện, thi thể tám muôn vi trùng còn không cho thiêu đốt, chẳng phải việc nên làm.

Lại vâng chỉ đáp rằng: Tâm này của Đạo Độ không thể tự định đoạt, đã mong sắc chỉ thì đành phải vâng hành. Vào ngày mùng 03 tháng 08 niên hiệu Phổ Thông năm thứ bảy Sư đến Đông châu, đến chùa Hà lệnh núi Nhã-da lập một thiền thất, thường nói một mình rằng:

Việc nên làm nhất định sẽ rốt ráo, cũng đâu cần lo nghĩ gì nữa. Thế là Sư bèn chất củi dần dần, rồi bắt đầu bớt ăn. Vào ngày 03 tháng 11 năm đó, chuông tự reo giữa hư không, chúng tăng ngạc nhiên lo sợ, không lường được sự tướng thế nào, vào ngày 08 tháng ấy chuông lại tự kêu. Ngày 23 Sư bèn thỉnh một trăm vị tăng đến núi hành đạo, khắp nơi quy về đông, có hơn ba trăm người, ngày đó họ cũng xin thọ giới hơn một trăm bảy mươi người. Sư tự nói: Đạo Độ là kẻ phàm phu, vô minh sâu nặng, chỉ có tịnh giới của Bồ-tát kính cẩn ban cho đại chúng để kết duyên lành. Từ đó trở đi Sư bắt đầu nhịn ăn, chỉ dùng bình tắm để múc nước, trong ngày uống một thăng đến sáng ngày 23 cả chùa đều đến thăm Sư, bình phát ra ánh sáng năm màu rực rỡ, tạp khí mịt mờ, đến sáng ngày 29 có mấy vị tăng gồm chủ chùa, v.v… cùng lên thiền thất, từ xa nhìn thấy khám ánh sáng đỏ chiếu ra ngoài. Xế chiều hôm đó chợt có bầy chim năm, sáu trăm con cùng đậu trên một cây, chốc lát mới bay đi, đầu canh hai đêm ấy cả chùa tỏa ra ánh sáng nhiều màu, chói lọi phòng ốc, đến giữa canh năm nghe tiếng lửa kêu răng rắc trên đỉnh núi, họ ngạc nhiên đến xem, thấy Thiền sư chắp tay ngồi trong lửa, thọ sáu mươi sáu tuổi. Thứ sử Vũ Lăng Vương bèn sai người dọn quét sạch sẽ khu đất ấy để xây tháp. Sau đó, nghe trên đỉnh núi có tiếng khánh đá, SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 589 tiếng thật trong suốt, đúng ngay chỗ trước đây Sư thiêu thân có cây thị lớn chết khô hơn mười năm, khi Thiền sư vào núi thường ngồi dưới gốc cây này, mùa xuân năm sau bỗng nhiên đâm chồi nẩy lộc, khi mới về phương Đông bảo đệ tử Đạo Ẩn rằng: Ta ngàn năm may mắn gặp được

Pháp vương, nay làm thân viễn du, chẳng biết ngày nào mới gặp được. Có thọ trì bát sắt thì nên dâng riêng. Đệ tử Đạo Ẩn nghe vậy liền dâng bát sắt. Vua có sắc dụ rằng: Tâm lực của Thiền sư rất quyết đoán, sẽ làm được việc khó làm, còn hy vọng mở mang rộng khắp, lợi ích bốn loài, mà bỗng thác sinh qua đời khác, thật đáng tiếc. Ngài dõi theo dấu vết Hỉ Kiến, cần phải mắt thấy rõ ràng, từ đấy mà suy thì thật đáng vui mừng.

* Thích Tăng Ngạn:

Sư là người Bổn Nhượng, tuy ở Di tục nhưng tâm mến mộ Hoa phong, oai dung đoan nghiêm, cử chỉ nhàn nhã lại thêm thành tựu tánh giới, không làm những việc tàn nhẫn. Dân tộc Nhượng phần nhiều sống ở miền núi, họ thích đi săn bắn, suốt ngày lưới cá bắt thú. Nhưng riêng Tăng Ngạn thì khoanh tay không làm, cha và anh trai thường tức giận và mắng là kẻ nhút nhát, Sư bèn gắng gượng vác dao gậy đi nhưng mỗi lần thấy bầy dê giương cung bắn thì mũi tên phớt qua gần lông, con thú bị chết mà không chút thương tích. Cha và anh tuy thấy nhưng cũng không chút cảm ngộ, Sư biết rằng mình không thể cảm hóa được họ, cho nên từ giã ra đi. Sư đến Ích châu nương Hòa thượng Sung làm thầy, sau khi xuất gia dốc chí siêng năng, thân không mặc y dài, bát không để thức ăn dư. Thường tụng kinh Pháp Hoa đến phẩm Dược Vương Bồ-tát, thấy ngài thiêu thân cúng dường Phật, đốt ngón tay để truyền bá kinh điển, suy nghĩ lời này rồi khởi phát thệ nguyện bèn đốt một ngón tay tạo kinh Pháp Hoa, khi Sư sắp đốt người xem thấy vậy ai cũng nghẹn ngào. Sau đó, xây cất điện tháp nối tiếp hành lang tăng phòng, hẹn ngày thiêu thân sẽ mở mang phước này. Lúc ấy, Chu Triệu Vương vén màn ở Ích quận, an ủi, dạy bảo môn chúng dứt bỏ việc loạn phiền, lại thêm kính mến Tam bảo, ủng hộ bốn y. Ngài Tăng Ngạn bẩm tấu việc này với-vua, vua bèn chuẩn tấu, hẹn ngày cáo tấu, xa gần đều biết, củi đốt chất thành đống, dầu thơm rưới khắp, ngày đó vua đích thân dẫn quan liêu đến tham lễ, Trí Ngạn tay cầm lò hương, chân bước vào đống củi, ngồi ngay thẳng trên đó, bảo bốn chúng rằng tâm mình thường nghĩ đến việc lợi ích chúng sinh, ý chẳng tham cầu, nay bỏ thân nhơ uế này để kiến lập Tịnh độ, nếu lời này không luống, thì sẽ thể hiện bằng “nhục tâm”, thệ xong thì thấy lửa phát ra. Ngồi thẳng tụng kinh, tiếng tụng rõ ràng, lửa cháy đến mặt tiếng ấy mới dứt. Bấy giờ, trời tuôn mưa hoa rưới khắp thành ấy. Xa gần đều than khóc, già trẻ buồn thương, sẩn thí trấn ủy, vàng ngọc như núi đều đem vào chùa đủ sửa sang điện đường, khi thân đốt hết thì trái tim vẫn còn. Đây há chẳng phải Bồ-tát chứng vị bất thối, cho nên lời thệ không hề sai lầm hay sao? Vua thấy quả tim, phủ phục than khóc Bồ-tát bậc thánh vĩnh biệt từ đây, thảng thốt đau xót, mãi mất đi chỗ nương tựa. Bấy giờ, mọi người đều gọi là Bồ-tát Tăng Ngạn. Vua bưng trái tim về cho xây một ngôi tháp sớm chiều lễ bái, cúng dường luôn luôn.

* Thích Pháp Sung:

Sư họ Tất, người Cửu giang, thường tụng Pháp Hoa thông suốt khắp những chỗ khó nhớ. Đồng thời rất thích xây dựng chùa viện, có hy vọng muốn làm trụ trì. Sau đó, đến chùa Hóa Thành trên nửa đỉnh núi Lô sơn tu thiền. Vốn chẳng phải việc tăng thì không hề làm, Sư thường khuyên chúng tăng không cho người nữ vào chùa. Trên là tổn thương sự mở rộng giáo hóa của Phật, dưới bị sự dèm pha của người đời. Nhưng ở đời cơ nghiệp sâu nặng, có kẻ không nghe lời Sư thường than rằng: sinh nhằm thời không gặp Phật là tội duyên, không thực hành chánh giáo, nghĩa đã mất sớm đâu lo gì học sĩ các nơi không giữ giới ư! Sư bèn đứng trên đỉnh núi Hương lư này mà nhảy xuống, thệ tan xương nát thịt để sinh Tịnh độ, Sư ở trong hư không, đầu bỗng ngược lên, dần dần rơi xuống hang sâu, không tổn thương mảy lông, chúng tăng trong chùa chẳng hề hay biết. Sau đó, có người lên đỉnh núi nhìn xuống vực sâu hơn ngàn nhẫn, nghe có tiếng người nói, bèn tìm đến thì gặp Sư. Thân mạng vẫn còn, cho nên miệng vẫn luôn tụng kinh, rước trở về chùa, từ đó chúng tăng cảm nhận được lời răn bi thiết của Sư nên không giao tiếp với người nữ nữa. Sáu năm sau Sư mới thị tịch, lúc bấy giờ thuộc mùa nắng nóng mà thân Sư không hôi thối. Lúc đó, vào cuối niên hiệu

Khai Hoàng đời Tùy.

* Thích Đại Chí: Ngài họ Cố, người ở Sơn âm thuộc Cối kê, phát tâm xuất gia thờ ngài Trí Giả làm thầy. Sư có dáng chững chạc cao ráo nên được gọi là Đại Chí, lấy việc tu thiền làm bổn sự. Khổ hạnh tự chuyên, tiếng tăm vang khắp bốn phương, không tạo mà tự thành, giọng nói thanh thoát, tướng mạo oai nghiêm. Cho nên người thấy đều ưa thích, biết ngài là SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 5 91 bậc phi phàm. Niên hiệu Khai Hoàng năm thứ mười Sư đến Lô nhạc ở chùa Phong đỉnh, không làm tôi tơ cho công danh, không dự vào hàng ngũ tăng đoàn mà chuyên tụng Pháp Hoa, ung dung nhàn nhã, vô cùng rõ ràng, khiến cho người nghe đều quên đi sự mệt mỏi. Sau đó, Sư ở phía nam ngọn Cam lộ núi Hoa sơn, lập đạo tràng Tĩnh quán, tu hạnh Đầu-đà. Chỉ một thân một mình mà không lánh hổ báo, nghe có thú dữ thường đến đó nhưng chúng không ăn thịt, gạo thóc trên núi đã hết Sư thường bỏ ăn cả ngày, chỉ dùng bánh hoặc hoa quả để duy trì mạng sống mà thôi, người ngoài thấy không kham nỗi sự khốn khổ này nhưng Sư vẫn an nhàn, nhan sắc không đổi. Suốt bảy năm mà sự nghiệp thiền pháp không bỏ dở. Vào lúc lớn tuổi, Sư về trụ chùa Phước lâm ở Bắc sơn, từng vứt bỏ đại nghiệp, lưu lạc ẩn dật, buồn đau cho pháp Phật suy đồi, đến thẳng ở đây, rồi thay sắc phục hủy hình, đầu đội hiếu kinh, thân mặc vải thô, ở trong Phật đường than khóc vang dậy, ba ngày ba đêm không chịu nín, tăng chúng an ủi. Sư nói ta đau buồn đời nghiệp ác này mới khóc như vậy, cho nên muốn hủy hình hài này để thắp sáng chánh giáo, bèn qua Đông đô dâng biểu: Mong bệ hạ mở mang Tam bảo, tôi sẽ đốt một cánh tay ở Sùng nhạc để báo đền ân nước. Vua bèn chuẩn tấu, ra lệnh lập một trai đàn, bảy chúng nhóm họp. Đại Chí ba ngày không ăn, rồi leo lên gác lớn đốt sắt đỏ rực để đốt cánh tay, khi nó sém đen lại dùng dao cắt đứt, thịt đứt lộ xương ra lại đốt xương khiến nó sém đen rồi gói lại đem đốt, ánh sáng sáng rực khắp hang động. Bấy giờ, mọi người thấy sự khổ hạnh của Sư đều đau đến thấu xương, không đứng yên được, còn Sư mặc dầu đốt tay đau đớn nhưng sắc từ không biến, vẫn vui tươi như trước. Lúc đó, có khi tụng pháp cú, khi khen ngợi công đức Phật, nói pháp cho đại chúng nghe, tiếng không dứt, khi đốt cháy hết cánh tay Sư lại xuống gác, nhập định bảy ngày rồi thị tịch trong tư thế kiết già, thọ bốn mươi ba tuổi. Từ lúc Sư bắt đầu xuất gia cho đến khi thị tịch, phong cách như thông trúc, đông hạ một kiểu áo, không mặc bông tơ lụa là, áo vải thô sơ, thường làm như vậy, thân hình trắng trẻo, môi đỏ như son, quần mặc phủ nửa ống quyển, chân mang dép cỏ bồ, lời nói sang sảng, điều hòa gió mây. Có người không biết cảm thấy lạ lùng đến chỗ vị này. Sư chau mày nói rằng: Ta là tiểu đạo nhân Đại Chí chùa Phước lâm ở Lô sơn thuộc Cửu giang đây. Lại có tài văn chương trau chuốt, lời lẽ sắc bén, nên soạn văn thệ nguyện hơn bảy mươi tờ. Ý muốn kết làm thiện tri thức với các chúng sinh. Tăng chúng có người ngang bướng khó kính tin mà khi thấy lời thệ này thì đều gạt lệ. Ngày nay ở phong đỉnh của Lô sơn này mỗi khi đến cuối năm thì thấy chư tăng các chùa nhóm họp lại ở chung một đêm, đọc lời sám nguyện này để làm gương cho đạo tục, điều đó khiến cho mọi người ai cũng chua xót.

* Tưởng Vương Gia:

Có một gia nhân giữ chiếc Bộ khúc, không rõ tên họ, khi ông lên tám chín tuổi đã thọ trì kinh Pháp Hoa, đêm ngày đọc tụng, quên ăn bỏ ngủ. Vương Gia bấy giờ trấn nhậm Kî châu, Bộ Khúc bèn tình nguyện thiêu thân, có cô con gái nên gả cho vương, vương rất yêu mến. Cô ta trình bày sự việc với vương thuận ý, Bộ Khúc bèn ở trong núi tắm gội sạch sẽ và dọn dẹp tươm tất đàn tràng rồi tự thiêu thân. Trải qua cả tháng cô gái ấy bảo người thâu nhặt tro cốt của cha, xương thịt đều rã mà chỉ còn sót lại một cái lưỡi trong tro, sắc thịt tươi hồng, giống như lúc còn sống. Con rể của vua là Vĩ Trưng thấy vậy rất ngậm ngùi và báo với vương đích thân đến xem cúng dường rất ân trọng, sau đó mấy năm mà chiếc lưỡi không hề thay đổi.

Tỳ-kheo-ni ở Kinh châu có hai chị em, mất tên húy, họ cùng tụng kinh Pháp Hoa, rất nhàm chán hình hài này nên cả hai đều muốn xả thân, tiết chế ăn mặc, càng thêm khổ hạnh. Sử dụng các thứ dầu thơm dần dần bớt ăn cơm gạo, sau đó dứt hẳn ngũ cốc, chỉ ăn hương mật, tinh tấn vượt bực, thần trí trong sáng, đi khắp nơi từ giã đạo tục hẹn ngày thiêu thân. Thế là vào đêm mồng 08 tháng 02 niên hiệu Trinh Quán năm thứ ba, cô đắp hai ụ đất, cao giữa đường lớn ở Kinh châu, bèn lấy dây thừng quấn từ thân đến đỉnh đầu, chỉ chừa hai mắt, mọi người kéo lại đông nghẹt, ca tán hết lời, hai cô đều tụng Pháp Hoa đến phẩm Dược Vương, cô chị lấy lửa châm lên đỉnh đầu cô em trước, rồi cô em lấy lửa châm lên cô chị. Hai ngọn đuốc trong đêm nhất thời vụt sáng, lửa cháy xuống đến mắt, tiếng tụng kinh vẫn còn lanh lảnh, khi xuống dần đến mũi và miệng thì mới dứt bặt.

Đến sáng hôm sau hai thi thể còn ngồi sừng sững, phúc chốc lửa tắt xương cốt tan rã, nhưng hai cái lưỡi vẫn còn, cả chúng đều khen ngợi, họ bèn xây một ngôi tháp cao. Gần phía tây của thành Châu có một thư sinh, năm đó khoảng hai mươi tư, hai mươi lăm tuổi tụng kinh Pháp Hoa nguyện đốt thân cúng dường, bèn gom mấy bó củi đem phơi cho khô, có người hỏi lý do thì giấu không nói, nửa đêm hôm sau bèn đốt lửa tự thiêu, cho đến khi đến khi có người đến cứu, lửa cháy mạnh quá nên đã chết, họ bèn dụm thêm củi cho thân cháy hết, nhạc trời hương lạ, thơm ngát, ai cũng phát đại SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 5 93 tín tâm.

* Thích Hội Thông:

Người ở Túc xuyên thuộc Vạn niên ngự ở Ung Châu. Thuở nhỏ ưa thích đạo kiểm, vân du nơi sông núi, tinh ròng giới hạnh và lấy đó để tu tập. Sau vào động chước Lâm ở Chung Nam, ẩn cư nơi đó để chuyên tu, tụng kinh Pháp Hoa đến phẩm Dược Vương liền muốn bỏ thân này, thế rồi Sư một mình chất củi khô thệ sẽ thực hành. Vào một đêm thanh vắng cuối niên hiệu Trinh Quán, Sư chất củi trong rừng thành cái khám, tụng đến phẩm Dược Vương thì châm lửa, gió dữ bộc phát, khói lửa ngùn ngụt, Sư vẫn ngồi bất động, tiếng tụng kinh như cũ, có người nhìn thấy hướng Tây nam có ánh sáng trắng rực rỡ, tuôn vào đống lửa, thân mới ngã xuống, đến sáng thì lửa trên thân đều tắt. Mọi người tìm nhặt di cốt rồi xây một ngôi tháp trắng để khắc ghi sử truyện này.

* Thích Đàm Du:

Sư họ Trương, người ở Hứa châu. Sau đó, du học ở Tương dương, rồi bỗng sinh ý tưởng chán nản nhàm lìa. Nhân gặp Thiền sư Vô Hành và Thiền sư Trị ở núi Nguyệt Lãnh mà xuất gia tu đạo, chuyên tụng kinh Pháp Hoa. Lúc tụng kinh Sư lập một tịnh tràng vuông mấy thước, treo hai mươi mốt tấm phướn, đốt hương rải hoa, sau đó mới tụng, lấy đó làm chuẩn. Sau ở núi Hiện muốn tụng kinh Pháp Hoa, nhiều lần cảm trong mộng thấy có người bảo tụng các bài kệ cho đến khi chuyển sang kinh thì rõ ràng phù hợp với văn kinh. Sau đó nghe ở chùa Trường sa có một thụy tượng bay lên do vua A-dục ra, tạo thật nhiều kỳ tích, nếu không xem thường thân mạng để phục vụ cho đạo thì không làm sao khế hợp với điềm này. Sư nghĩ đến cảnh Dược Vương thiêu thân cúng dường này. Vào niên hiệu Càn phong năm đầu Sư đến chỗ tượng kia, liền thành phát nguyện. Nguyện không có chướng duyên, liền nghe trước điện có tiếng búng ngón tay, lúc đó mây mù vần vũ suốt cả tuần.

Người xung quanh xứ đó sợ rằng có điều gì xảy đến, Sư nói: ở đây hiện điềm lành, chắc chắn sẽ gặp kết quả tốt không nghi ngờ. Vừa đến đêm 15 tháng 02 ngày Đại thanh minh, trăng sáng ngời. Sư dùng sáp bố tự tay, đốt cả đỉnh đầu, nguyện được đốt lâu cúng dường lâu, không muốn chết sớm. Khi lửa cháy đến cổ tay sắc mặt vẫn không thay đổi, lửa cháy đến chân mày vẫn nói pháp như lúc đầu, tâm tràn đầy vui vẻ, mắt chăm chú nhìn thụy tượng, đem ánh sáng cúng dường nguyện được thấy Đức Phật Nhật Nguyệt tịnh minh Đức, mọi người hỏi có nóng không? Sư đáp: Tâm như kim cương, không hề lui sụt, thật quá sảng khoái chẳng chút đau khổ. Lát sau lửa bốc lên ngùn ngụt, cháy khắp trên dưới. Lại ở trong lửa báo hãy niệm Phật, lúc lửa mới phát tăng chúng đều sợ hãi, sợ không còn di thể, chẳng biết tướng thiêu, xin để lại một vật để nghiệm làm chứng răn dạy chúng sinh, cho đến lúc lửa khói tiêu tan chỉ còn lại xương sọ. Sáng sớm hôm sau, cả châu nhốn nháo chạy đến, quan liêu cũng đông đủ, đảnh lễ xung quanh, khen ngợi công đức ấy rồi thỉnh về, mới vào cổng chùa thì xương sọ tự vỡ vụn, hơn mười người có tín tâm cầu thỉnh xá lợi trước kinh cốt, lần lượt rơi xuống tám viên xá lợi, chìm nổi tùy ý, cảm tâm phát ứng. Bấy giờ, thu nhặt tro tàn còn lại chôn ở trong chùa, thường có điềm ứng là tiếng khảy ngón tay.

Gần đó, chùa Tây Minh có Sa-môn Hộ Luận, ban đầu tụng Pháp Hoa, hết một quyển bèn đốt một ngón tay, đến hết tám quyển thì đốt tám ngón tay, vị này mặc dù không xả thân mạng nhưng cũng được xếp vào hàng Di thân.

SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 95

TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ

KHEN NGỢI KINH PHÁP HOA

Sa-Môn Lam Cốc Tuệ Tường soạn

QUYỂN 6

TRÌ TỤNG (Phần 1)

- Văn Hoàng đế thời Tây Ngụy. - Sa-môn ở núi người nước ngoài.

- Thích Bảo Trang đạo tràng Mạt lăng đời Tấn.

- Thích Pháp Tướng ở Sơn cư đời Đông Tấn.

- Thích Tăng Sinh chùa Tam Hiền đời Tấn.

- Thích Pháp Tông ở Pháp Hoa đài đời Tống.

- Thích Phổ Minh ở Cao Dật đời Tống. - Thích Tuệ Quả ở chùa Ngõa quan đời Tống.

- Thích Đạo Thọ ở chùa Kỳ Hoàn đời Tống.

- Thích Tăng Dực ở chùa Pháp Hoa đời Tống.

- Thích Tuệ Tấn ở chùa Cao Tọa đời Tề.

- Thích Hoằng Minh ở chùa Bá Lâm đời Tề.

- Thích Tuệ Dự ở chùa Linh Căn đời Tề.

- Thích Siêu Biện ở chùa Định Lâm thượng đời Tề. - Thích Pháp Tuệ ở chùa núi Thiên trụ đời Tề.

- Bà họ Phí, vợ của La dữ đời Tề.

- Sa-di ở chùa Quận Đông đời Tề. - Thích Tịnh Kiến ở núi Sùng đời Hậu Ngụy.

- Thích Bạt Trừng đời Hậu Ngụy. - Ngự sử Trung Thừa Lục Tái đời Hậu Ngụy.

- Thích Tuệ Quán ở chùa Nam Giản đời Lương.

- Thái thú Vương Yêm ở Tân an đời Lương.

- Thích Tăng Thiên ở Cối kê đời Lương. - Thích Thông Tử ở chùa Tề Ninh đời Lương.

- Thích Tuệ Độ ở Dư Hàng đời Lương. - Thích Tăng Hoan ở chùa Trị Thành đời Lương.

- Thích Tăng Định ở chùa Thiền Chúng đời Lương. - Thích Trí Đăng ở núi Khuông đời Lương.

- Sa-môn Chánh Tắc Du Phương đời Lương.

- Tiên sinh Dữu Tiên Thương Hành đời Lương.

- Thích Bảo Quyết ở núi Khuông đời Lương (lại có thêm vị tăng ở chùa Ngũ Hiệp, có thêm vị tăng ở Ưng châu).

- Thích Chí Trạm ở chùa Hàm Thảo đời Lương.

- Bằng Pháp, Tuệ đời Lương gặp vị tăng ở cõi âm.

***** * Văn Hoàng đế đời Tây Ngụy húy là Bảo ngự bốn phương mà giúp chư Tử, ở ngôi cao để hộ Chánh đạo, mặc áo châu ở thứ phẩm, chỉ bày giếng trong ở cao nguyên, xây dựng Già-lam, chuyên trì tịnh giới, vào nhà Như Lai, một mình ở đến già, thường tụng kinh Pháp Hoa, để làm tịnh nghiệp lâu dài.

* Xưa có chùa núi Ngoại Quốc, có vị Tỳ-kheo nhỏ tuổi, thường tụng kinh Pháp Hoa, thường đi kinh hành ngoài chùa. Gặp cô gái La-sát, dáng vẻ rất đẹp, đến khuấy nhiễu Tỳ-kheo này, vị Tỳ-kheo bị mê hoặc, bèn tư thông với con quỷ. Tư thông xong, tinh thần hoảng hốt, không hay biết, con quỷ cõng vị Tỳ-kheo muốn bay về chỗ ở của mình để ăn thịt Tỳ-kheo. Vào đầu hôm, nó bay qua một Tăng-già-lam, vị Tỳ-kheo ở trên con quỷ, nghe trong Già lam có tiếng tụng kinh Pháp Hoa, do đó hơi tỉnh ngộ, nhớ lại các tập khí của mình, bèn tụng thầm, quỷ cảm thấy nặng dần, sắp sa xuống đất, nó cố bay lên nhưng không thể thắng được, quỷ bỏ vị Tỳ-kheo ra đi. Vị Tỳ-kheo nhỏ tuổi khi thức dậy, nghe có tiếng chuông, liền theo tiếng chuông đến chùa, gõ cửa xin vào trình bày đủ các việc trên. Tính ra, Sư đi xa làng đã hơn hai ngàn dặm. Chư tăng nói người này phạm tội trọng, không được ở chung. Có một vị Thượng tọa nói: Bị thần quỷ làm mê hoặc, chẳng phải tự tâm, đã được thoát khỏi, hiểu rõ được oai lực của kinh, có thể được ở lại chùa, liền cho vị Tỳ-kheo sám hối, về sau, Sư gặp lại người trong làng cũ nên xin về lại Chùa Ngoại Quốc * Thích Bảo Trang: Còn gọi là Pháp Trang, họ Thân, người ở SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 97

Hoài nam. Trong niên hiệu Thái Nguyên đời Tấn, năm ấy mới mười tuổi theo Pháp sư Tuệ Viễn ở Lô sơn, làm đệ tử, từ nhỏ lấy việc siêng năng khổ nhọc làm mục tiêu. Đầu niên hiệu Nguyên Gia, Sư ở chùa Đạo tràng Châu Lăng, hạnh nghiệp tinh chuyên, thường tụng kinh Pháp Hoa. Mỗi khi tụng y phục thường sạch sẽ ngồi tòa riêng, đốt hương chắp tay, quán tưởng về Linh Sơn, sau đó từ từ phát ra âm thanh nhẹ nhàng, cho đến hết câu văn. Bữa nọ tụng nửa chừng ở trong phòng, Pháp Trang nghe trước cửa như có tiếng binh trượng, quả thật là Thiên thần đến nghe. Đầu niên hiệu Đại Minh đời Tống, Sư qua đời tại chùa, thọ bảy mươi sáu tuổi.

* Thích Pháp Tướng: Không biết họ Sư, tự nói là người Hà nam.

Khoảng niên hiệu nghĩa Hy đời Đông Tấn, bỗng ngộ vô thường, vượt thế tục ở ẩn trong hang núi. Đi ở vô định, rỗng không cõi u nhàn, bất ngờ hiểu rõ được chấp trước, tụng kinh Pháp Hoa ngày đêm không mỏi mệt. Sư đi qua miếu Thái sơn, chiều tối ngủ ở miếu gần nhà dân. Ban đêm dậy tụng kinh, bỗng nghe tiếng gõ cửa, bấy giờ Sư ra xem, thấy có một người mặc áo đen đội mão Quang Võ, thấy ngài rất cung kính nói rằng: Đây là Phủ Quân Thái Sơn, nghe sư tụng kinh, nên đến nghe, đệ tư ở trong miếu, nằm trong một cái hòm bằng đá, có nhiều tài vật, đem cúng dường Sư, Sư nên mở lấy. Nắp đá ấy nặng hơn ngàn cân, không người nào nhích nổi, Sư thử mở, bỗng nhiên mở ra, thế là lấy được một trăm tấm lụa, hơn trăm quan tiền, đem bố thí cho người nghèo. Sau đến Giang nam, ở chùa Việt Thành bỗng nhiên thối chí, buông lung vô độ.

Bấy giờ, tướng quân Tư Mã Điềm trấn nhậm phía Bắc, tánh ác vô đạo, mời Sư uống rượu có độc, vừa uống khoảng ba chung thần sắc bất biến, điềm tĩnh không rối loạn, ông Điềm rất lấy làm lạ, hổ thẹn hối hận, sau càng thêm cúng dường.

* Thích Tăng Sinh: Họ Viên, người ở Thục quận, xuất gia lúc nhỏ, do tu khổ hạnh nên được mọi người khen ngợi, Tống Phong Thành Đô mời Sư trụ trì chùa Tam Hiền, tụng kinh Pháp Hoa tu tập thiền định, thường ở trong núi tụng kinh, có khi hổ đến quỳ ở trước, nghe tụng xong đi ngay. Sau đó, mỗi khi Sư tụng, liền thấy có bốn người theo hầu hai bên. Tuổi tuy già yếu, nhưng Sư luôn tinh tấn. Sau Sư bị bệnh nhẹ, liền bảo người hầu “ta sắp đi, sau khi ta chết nên làm lễ thiêu thân, các đệ tử y theo lời di chúc của Sư”. * Thích Pháp Tông: Người Lâm hải, không biết họ. Lúc nhỏ Sư thích săn bắn, thường làm gươm giáo, bắn trúng nai mang thai, nai mẹ ngậm tên mà vẫn liếm con, Pháp Tông bèn tỉnh ngộ, biết các loài đều tham sống, thương con là có tình thức giống nhau, bèn bẻ cung chặt tên, xuất gia tu đạo, thường phân ra giúp đỡ, khất thực ngày ăn một bữa, siêng năng khổ nhọc tu tập ngày sáu thời, để sám hối tội đời trước, tụng kinh Pháp Hoa, Duy-ma thường lên đài tụng ngâm, âm vang xa bốn phương. Các bậc sĩ thứ đến bẩm thọ quy giới hơn ba ngàn người, bèn khai thác chỗ ở để làm tinh xá. Do đó đặt tên là đài Pháp Hoa, sau không biết được Sư mất ở đâu.

* Thích Phổ Minh: Họ Trương, người ở Lâm Vị, xuất gia lúc nhỏ, bẩm tánh điềm đạm, mắt nhìn không quá một bước. Ăn uống đạm bạc mặc áo vải, lấy sám tụng làm sự nghiệp, ba y và giường dây không hề rời thân, nếu muốn nghỉ ngơi, trong khi ngồi lợi dụng ngủ, tụng hai kinh Pháp Hoa và Duy-ma-cật. Đến lúc tụng có y khác, tòa khác, chưa từng lẫn lộn y phục dơ. Mỗi khi tụng đến phẩm Khuyến Phát, liền thấy Đức Phổ Hiền cỡi voi đứng trước mặt. Khi tụng kinh Duy-ma-cật cũng nghe âm nhạc giữa hư không, lại có thần chú hay, những người được cứu chữa đều lành. Có Vương Đạo Chân người trong làng, vợ bệnh mời ngài Phổ Minh vào cửa, người vợ liền chết giấc, bỗng thấy một vật giống như con chồn, dài hơn mấy thước từ hang chó đi ra, do đây mà lành bệnh, ngài Phổ Minh thường đi bên miếu nước, thấy cúng tự bảo rằng: Thần thấy họ đều bỏ chạy, sau bị bệnh, ngồi ngay đốt hương, bất giác qua đời, lúc đó vào khoảng niên hiệu Hiếu Kiến đời Tống, thọ tám mươi lăm tuổi.

* Thích Tuệ Quả: Người Dự châu, còn nhỏ ăn uống đạm bạc, cực khổ nuôi thân. Đầu đời Tống Sư đến Kinh đô, trụ chùa Ngõa cung.

Tụng kinh Pháp Hoa, Thập địa, Sư ở trước nhà xí, thấy một con quỷ rất cung kính, ngài Tuệ Quả nói rằng: Xưa vì chúng tăng mà Duy-ma, còn nhỏ làm không đúng pháp, đọa làm quỷ ăn phân trong nhà xí, Pháp sư đức hạnh cao minh, lại thành ý, xin tìm phương tịên cứu giúp. Quỷ lại nói rằng: Xưa có ba ngàn đồng tiền, chôn dưới gốc cây bông, xin lấy làm phước. Ngài Tuệ Quả bảo chúng tăng đào lên quả thật có ba ngàn đồng tiền, lấy in cho ông một bộ Pháp Hoa và lập trung hội. Sau nằm mộng thấy quỷ này nói rằng, đã được đổi đời tốt hơn ngày trước. Ngài Tuệ Quả qua đời vào niên hiệu Đại Thủy năm thứ sáu đời Tống, thọ bảy mươi sáu tuổi. SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 99

* Thích Đạo Thọ: Không rõ người xứ nào, bẩm tánh Sư hào nhã điềm tĩnh, được khen là hiếu kính, thọ năm giới không hề phạm. Vào niên hiệu Nguyên Gia, Sư để tang cha, do đó bị bệnh, bản thân không có đau khổ nào bằng, chỉ còn bộ xương gầy yếu, trải qua năm tháng, chữa trị nhiều cách không lành, nguyện lành bệnh xuất gia. Sau khi lập nguyện, dần dần được bình phục, đúng như nguyện xuất gia ở chùa Kỳ hoàn, tinh tấn vượt bậc, tụng kinh Pháp Hoa cả ba ngàn biến, thường thấy điềm lành, ánh sáng. Đêm mùng bảy, tháng chín niên hiệu Nguyên Gia năm thứ mười sáu, Sư thấy lọng báu giữa hư không, rũ che trên Sư, sau không biết Sư mất ở đâu.

* Thích Tăng Dực: Người ở xứ Dư hàng thuộc Ngô hưng, còn nhỏ đã tín tâm ngộ đạo, sớm có tiết tháo vượt trần. Mới xuất gia, ở Lô Sơn, theo ngài Tuệ Viễn tu học, siêng năng tu khổ hạnh, thấy người đồng môn sư thường tụng một bộ Pháp Hoa. Vào niên hiệu Nghĩa Hy năm thứ mười ba đời Tấn, Sư cùng các bạn đồng chí đến Cối Kê, thường đi thăm núi sông, đến nước Tần nhìn về Tây bắc, thấy năm ngọn núi liền nhau, có hình dạng núi Kỳ-xà-quật, bèn kết cỏ thành am, đặt tên là tinh xá Pháp Hoa. Ăn uống đạm bạc, hơn ba mươi năm. Qua đời vào niên hiệu Nguyên Gia năm thứ hai mười bảy đời Tống, thọ bảy mươi tuổi.

* Thích Tuệ Tấn: Họ Diêu, người ở xứ Ngô Hưng, còn nhỏ đã hùng mạnh, bản tánh thích dao du hiệp sĩ. Năm mười ba tuổi bỗng nhiên tâm ngộ tự khai mở, Sư bèn xuất gia tại chùa Cao tòa ở Kinh đô, ăn uống đạm bạc, phát nguyện tụng kinh Pháp Hoa, dụng tâm siêng năng khổ nhọc. Một hôm, cầm quyển kinh liền phát bệnh, Sư bèn phát nguyện, nguyện viết một trăm bộ Pháp Hoa, để sám hối nghiệp chướng đời trước, Sư chứa góp được một ngàn sáu trăm tiền, lúc bấy giờ có giặc cướp đến, hỏi ngài Tuệ Tấn: Có tài vật gì không? Sư đáp: Chỉ có tiền in kinh ở chỗ Phật, bọn giặc nghe Sư nói thẹn thùng mà đi, thế là Sư nhóm họp tín thí, đem tiền in chép thành kinh, đủ một trăm bộ. Sau khi thành kinh rồi, bệnh cũng bớt dần, nhân đó tụng một bộ kinh Pháp Hoa, ý nguyện đã mãn, Sư càng dốc sức bền chắc, thường khác với các phước nghiệp, nguyện sinh về cõi An Dưỡng (bỗng chốc giữa hư không có tiếng rằng “nguyện ông đã đầy đủ, quyết được sinh về Tây phương”).

Đến niên hiệu Vĩnh Minh năm thứ ba đời Tề, Sư không bệnh mà qua đời, thọ tám mươi lăm tuổi.

Chùa Long Hoa ở Kinh đô, lại có Thích Tăng Niệm, Sư thường tụng kinh Pháp Hoa, ở ẩn trong thế tục ăn uống đạm bạc.

* Thích Hoằng Minh: Họ Doanh, người ở Sơn âm thuộc Cối kê. Xuất gia lúc nhỏ, cố gắng giữ tiết tháo, trụ chùa Vân môn ở Sơn lâm, tụng kinh Pháp Hoa, tu tập thiền định, tinh tấn lễ sám, sáu thời không nghỉ. Thường mỗi sáng thì bình nước tự đầy, chứng thật là các vị đồng tử cõi trời cung cấp cho Sư.

Ngài Hoằng Minh thường ngồi thiền ở Vân môn, hổ vào trong nhà, ngài Hoằng Minh nép phục ở trước giường, thấy ngài Hoằng Minh đoan nhiên bất động, nó nằm giây lâu rồi mới đi. Lại có một lúc, thấy một đứa trẻ, đến nghe Hoằng Minh tụng kinh, Sư hỏi “ngươi ở đâu”. Đứa trẻ thưa: Lúc xưa làm Sa-di ở chùa này, ăn trộm thức ăn, nay đọa vào nhà xí, nghe đạo nghiệp của Thượng nhân, nên đến nghe tụng, xin lập phương tiện để trách khỏi lụy. Sư liền nói pháp khuyến hóa, hiểu biết lãnh ngộ. Sau Sư nhập định tại núi Thạch Lạo ở Vĩnh hưng. Lại có Sơn tinh đến khuấy nhiễu Sư, Sư bắt được, dùng dây trói, quỷ lạy tạ cầu tha tội, nói không dám đến nữa, Sư bèn thả, bèn đi mất tích. Trong niên hiệu Nguyên Gia có Quận thú Bình Xương là Mạnh Khải, quý trọng khí tiết của Sư, muốn Sư ra Tân an, ở tinh xá Đạo Thọ. Sau đến Giang tề thuộc Tế dương, ở ấp Vĩnh Hưng lập chùa Chiêu huyền, lại mời Sư đến ở. Cuối đời Đại Minh, có Đào Lý Đỗng Thị lại lập chùa ở thôn Bá lâm để Sư ở, muốn Sư ở lại, dạy bảo thiền giới, môn đồ sắp thành hàng.

Và niên hiệu Vĩnh Minh năm thứ tư đời Tề. Sư qua đời tại chùa

Bà lâm, tuổi thọ tám mươi tư.

* Thích Tuệ Dư: Người ở Huỳnh Long, đến Dương châu, trụ chùa Linh Căn, lúc nhỏ rất ham học, tham học khắp các thầy, giỏi về bàn luận, mỗi khi nghe bình luận nhân vật, liền bịt tai không nghe. Hoặc có khi dùng lời lạ hỏi ngăn, tiêu chuẩn y bát, ngày dùng một bữa nuôi thân, siêng năng tiết độ, lấy cứu khổ làm trước. Tụng kinh Pháp Hoa, lại tu tập thiền định, Sư tinh chuyên ngũ môn (Tổng chương Phật thể môn, khai trì huệ môn, hiển bất tư nghì môn, chư pháp chánh tánh môn, liễu vô dị tự tánh vô ngại giải thoát môn). Thấy có ba người đến gõ cửa đều y mão sạch sẽ, tay cầm lọng hoa. Tuệ Dự hỏi: “tìm ai”. Đáp rằng: Pháp sư sẽ chết, nên đến đón rước. Tuệ Dự nói: Còn chút việc chưa xong, có thể kéo dài thêm một năm được không? Ba người nói: “được?”. Sang năm tròn một năm Sư qua đời, năm ấy là niên hiệu Vĩnh Minh năm thứ SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 101 bảy đời Tề, Sư thọ năm mươi bảy tuổi.

* Thích Siêu Biện: Họ Trương, người Đôn Hoàng, còn nhỏ mà thần thái tỉnh ngộ tự phát, tiết tháo thâm trầm. Sư thường tụng kinh Pháp Hoa, Kim Cương Bát-nhã. Sau trở lại Kinh đô, trụ chùa Định lâm thượng ở nơi vắng vẻ dày công tu dưỡng trọn đời. Ngài ở chùa tụng kinh Pháp Hoa, quy định ngày một biến, tâm nghe miệng họa theo. Ngoài ra, Sư còn lạy ngàn Đức Phật, tính hơn một trăm năm mươi muôn lạy. Chân không ra khỏi cửa, hơn ba mươi năm. Vào niên hiệu Vĩnh Minh năm thứ mười đời Tề, Sư qua đời trụ chùa núi, thọ bảy mươi ba tuổi, mai táng ở phía Nam chùa. Sa-môn Tăng Hựu, làm bia mộ thờ Sư, Lưu Tiệp ở Đông quản soạn văn.

* Thích Pháp Tuệ: Sư họ Hạ Hầu mà có chí tinh tấn, hành luật rất nghiêm. Cuối Tống Đại Minh, Sư đến phía đông Vũ Huyệt. Ẩn cư trụ chùa núi Thiên Trụ, một ngày tụng một bộ Pháp Hoa, Sư ăn uống đạm bạc, mặc y phục vải thô. Chí Sư khinh xuất người ngoài, ở trên gác không xuống, hơn ba mươi năm, Vương Hầu dừng xe lễ bái ở phòng rồi trở về. Chỉ có ông Ngung ở Nam Chu, do tin hiểu rất sâu, đặc biệt khế hợp với sư. Bấy giờ, có người mến mộ đều trông mong lễ bái. Hoặc nhân ông Ngung để ý, lúc bấy giờ có một người thấy vào niên hiệu Khiến Võ năm thứ hai đời Tề, Sư qua đời tại chùa núi, thọ tám mươi lăm tuổi.

* Thanh tín nữ: Họ Phí, người ở Ninh thục, thanh tín nữ Phí Duyệt Thứ Sử Ninh Châu đời Tống, tín nữ là vợ La Dữ. Còn nhỏ mà lòng kính tin, tụng kinh Pháp Hoa mấy năm, rất siêng năng không mỏi mệt. Sau bỗng bị bệnh, gắng sức đau đớn, cả môn đồ hoảng sợ, dặn dò mọi người.

Họ Phí tâm nghĩ. Ta siêng năng khổ nhọc dụng kinh, phải có sự phù hộ, để không như thế, đưa đến cái chết, rồi nằm ngủ, ăn xong, như ngủ như mộng, thấy Phật trong của sổ trao tay, dùng tay xoa tim người, bịnh liền thuyên giảm, nam nữ tôi tớ trong nhà, đều thấy ánh sáng vàng, cũng ngửi thấy mùi thơm lạ. La Dữ theo em, từ Vương Diễm ngoại tộc từng là phu nhân của Phi Âm Tổ Thượng thư Trung binh lang. Sau đó bớt bệnh trước giường, cũng đủ nghe thấy, phát khởi đại tâm tin ngộ, chí thành đến trọn đời, thường đem điềm lành này khuyến hóa con cháu.

* Sư Thích: Mất tên họ Sư, Sư trụ chùa Đông quận đời Tần. Có một Sa-di, tụng kinh Pháp Hoa rất lanh lợi. Chỉ đến phẩm Dược Thảo dụ, bỏ sót hai chữ ái Đãi, như vậy đến cả ngàn lần. Sư quở trách rằng: Ông tụng một bộ kinh, thuộc làu như thế, há không để ý nhớ hai chữ ấy sao? Những tối đó Sư nằm mộng thấy một vị tăng, bảo rằng: “Ông không nên trách vị Sa-di này, Sa-di đó đời trước ở chùa bên thôn phía đông, làm Ưu-bà-di, vốn tụng được một bộ kinh Pháp Hoa, nhưng khi tụng kinh Pháp Hoa ấy, đương lúc đến phẩm Dược Thảo Dụ, có con cá trắng ăn mất hai chữ “ái đãi”, lúc đó kinh không có hai chữ này, vì việc ấy đến đời nay mới được thọ thân, mà tập khí chưa thành. Sư tên Mỗ ấy, kinh cũng thấy còn, có lẽ người không tin, nên đến xem xét. Sư sáng hôm sau đến thôn ấy, hỏi thăm nhà này, nói xong hỏi người chủ rằng: “có chỗ cúng dường chăng?” Người chủ đáp rằng: “có”. Sư hỏi: “nơi đó có kinh sách không?”. Người chủ đáp: “có một bộ kinh Pháp Hoa”. Sư lấy xem, thì phẩm Dược Thảo dụ quả thật thiếu hai chữ. Sư lại hỏi: “người con lớn không có vợ, ở đời trì kinh Pháp Hoa, tính năm Sư chết đến nay đã được mười bảy năm. Quả thật năm giờ tháng thai giống với Sa-di đây. Từ đó về sau lần lần biến đổi theo năm tháng, mới được thuần thục, nhưng không biết nơi Sư qua đời.

* Sư Thích Tịnh Kiến: Không biết Sư người ở xứ nào, Sư xuất gia lúc nhỏ. Phần nhiều là ở Sùng cao và núi Long môn. Sư tụng kinh Pháp Hoa đến mười ba ngàn biến, trong tâm chuyên tu diệu quán, thâm nhập pháp thiền, đã tụng trì lâu ngày, sức khỏe mỏi mệt. Hơn hai mươi năm sau, bỗng nghe phía Bắc của chỗ ở, có các trẻ nhỏ, nói chuyện ồn ào làm Sư bực bội. Sư cảm thấy phiền muộn, cũng không biết các đứa trẻ từ đâu đến. Bấy giờ, có một ông già tóc bạc, mặc áo trắng, thường đến thăm hỏi rằng: “bốn đại của Thiền sư thế nào?”. Sư đáp: “dần dần cảm thấy mỏi mệt, lại không biết ở chỗ nào, có rất nhiều đứa trẻ, hàng ngày làm bực bội, lại không thể chịu được”. Ông già nói, Sư đến ngồi chỗ bọn nó cười giỡn, đợi chúng cởi áo xuống nước tắm gội, thì Sư ẵm một đứa trẻ lại chỗ áo. Nếu nó đến lấy, thì cẩn thận đừng cho. Nếu nó mắng Sư, Sư dè dặt chờ đáp lại. Đệ tử tự đến nói chuyện, Sư thấy chúng liền đi theo, Lão Tông nói chuyện, đến đợi chúng. Các trẻ nhỏ, quả nhiên chúng cởi áo xuống ao tắm gội, Sư bèn ẵm được một đứa trẻ lại phòng để y phục, đứa trẻ tìm rồi xin y phục lại. Sư nhớ lời Lão Tông dặn, nhứt quyết không cho lấy lại y phục, đứa trẻ liền nói lời ác, hủy báng Thiền sư, nói đến Tổ tông, sư cũng không đáp lại. Lão Tông tóc bạc tìm đến bảo đứa trẻ rằng: Ngươi hãy vào trong bụng Sư, đứa trẻ mới đầu không chịu nghe theo, Lão Tông ép đuổi mấy lần, mới chịu vào trong bụng Sư, SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 103 nó ẩn trong bụng. Lão Tông hỏi Sư: “Bốn đại của Sư như thế nào?” Sư nói: Khí lực tốt hơn trước. Lão Tông sắp đi, nói: “từ nay về sau, thể lực ông khỏe mạnh hơn, thiền tụng gấp mấy lần”. Có người hiểu biết nói đương lúc đó là Bồ-tát Phổ Hiền, thần núi sai các loại có thuốc, biến thành trẻ nhỏ, sai nó ở trong bụng Sư, trừ hết tật bệnh, Sư thanh tịnh, tức Sư dạy trao pháp thiền cho Thiền sư Mạc. Sau không biết nơi Sư qua đời.

* Thích Bạt Trừng: Sư xuất gia lúc nhỏ, tinh thần ám độn, mà ăn chay trường đạm bạc. Năm hai mươi lăm tuổi, Sư phát tâm thọ giới cụ túc, tụng kinh Pháp Hoa, nguyện sinh về Tây phương, ngày tụng một hàng hoặc nửa bài kệ, hoặc đều không tụng được. Năm tám mươi tuổi sư mới thông suốt. Sau nhân lúc ngủ nghỉ, nằm mộng thấy một người võ quan mặc áo châu, tay cầm sớ thỉnh, khai thị cho Bạt Trừng rằng: “Thiên Chủ Đế-thích, sai đến kính thỉnh”. Sư Bạt Trừng đáp: “Bần đạo nguyện sinh về Tây phương, vả lại trời Đao-lợi, tuy là nơi cao quý, nhưng không xứng với sở nguyện của bần đạo. Người mặc áo châu liền đi ngay, khi thức dậy, Sư gọi các đệ tử, kể hết việc mộng ấy.

Ngày mai lại nằm mộng thấy ngôi tháp bảy tầng, sư Bạt Trừng ở trên tầng thứ năm, nhìn về Tây phương, thấy dây báu làm thềm đường, không có bờ mé, có hai thần Kim Cương cầm chày đứng ở hai bên. Có mấy đồng tử áo xanh, cầm phất màu trắng, quét dọn thềm đường này.

Sư hỏi Đồng tử: “đây là chỗ nào?”. Đồng Tử đáp: “đây là dây báu thềm đường của Tây phương, đến đón rước Pháp sư Bạt Trừng. Pháp sư thức dậy, kể lại việc này, bảo các đệ tử rằng: Các ngươi đổi lấy ba y sáu vật của ta, cúng một bữa trai tăng. Các đệ tử y theo lời mua sắm, trước khi trai tăng hỏi đại chúng: “có thấy ngàn Đức Phật đến hay chăng?” Đại chúng bảo “không thấy”, Sư lại hỏi “có nghe mùi thơm rất lạ chăng? Đại chúng nói: “nghe”. Thọ trai xong, tắm gội cạo tóc, ngồi ngay chánh niệm rồi vãng sanh.

Vào thời Hậu Ngụy, Thái tử đảm nhiệm chức vụ Trung Thứ tử ngự sử Trung Thừa, người họ Ngô, là Trưởng sử Vương Nghĩa Chân Hạnh quán Đại đô đốc Hàm Dương Tống Võ. Sau ẩn luôn cả hiển hách, do đó tức là Sĩ Ngụy, ông có tài điêu khắc và khéo nói đùa, mà tánh ưa thích vắng lặng yên tịnh, thường lấy Phật pháp làm ý chỉ, thường tụng các kinh, khen ngợi chân lý nhiệm mầu. Ông chuyên tinh đến cuối đời, chữ kinh phát ra ánh sáng, tụng kinh Pháp Hoa, đồng cảm được xá lợi. * Thích Tuệ Quán: Không biết Sư người ở xứ nào, lưu lạc cư trú ở Huyền Tân, nghe Pháp sư Tiên ở chùa Nam Giản giảng, Sư rất tâm đắc. Sau bỗng bị bệnh nặng, đến khi bớt bệnh tự cố gắng tụng kinh Pháp Hoa, dốc lòng sám hối, tinh thành đã thấu suốt, khoát nhiên tiêu thực, do đó lấy kinh Pháp Hoa làm sự nghiệp. Vua Vương Võ mời Sư vào điện Thọ Quang, không được giảng bên ngoài, do đó biết làm ra nghĩa, ý nghĩa lời nói cung thương, lời lẽ bao gồm dồi dào. Thế tử Tiêu Khuyến Ngô Bình, đến Phiên Châu Linh Nam mời sư đến đó, giảng rộng kinh Pháp Hoa, người đạo kẻ tục đến quy y, hằng ngày hiện nhiều điềm lành, sau không biết Sư qua đời ở đâu.

* Vương Yêm: Tự Công Viễn, người ở Lâm Tố thuộc Lang Da, Tổ Phổ là Thượng thư Tả Nghiệp Tạ, cha họ Lâm, làm chức Tư đồ Tư Trưởng Sử. Trưởng Công Chủ đã sinh ra ông, ông làm quan đến chức Huỳnh môn Lang Tân An Thái thú, ông chuyên tâm với Phật đạo, sớm chiều không biếng nhác, trì tụng kinh Pháp Hoa nhiều năm. Đệ Cố thứ tám của ông, cũng ăn chay, tụng kinh Pháp Hoa. Vương yêm chết, báo mộng cho ông Đệ Cố rằng: “Ta được sinh về Tây phương, cõi nước Vô Lượng Thọ, thai sinh ở trong hoa sen cánh bằng sắt, hết năm trăm năm mới được ra khỏi thai thấy Phật. Vì tụng kinh Pháp Hoa siêng năng nên được sinh về Tây phương. Nhưng do ngu si đa nghi, nên chịu thai sinh này, thế rồi từ biệt. Báo ứng trên ông nên biết, tụng kinh chớ biếng nhác.

* Thích Tăng Thiên: Người ở Cối kê, lúc nhỏ học rộng, phần nhiều được thông suốt, thường ngày giảng nói, trước tác các kinh sớ, nghĩa lý rất tinh sâu. Tụng kinh Pháp Hoa hơn năm mươi năm. Vào ngày 27 tháng 09 niên hiệu Thiên Bảo năm thứ tư vua Lương Minh, gần sáng Sư nằm mộng thấy Bồ-tát Phổ Hiền cưỡi voi trắng, từ phương Đông đến, tay cầm vật trắng chỉ trên đảnh Sư, lúc đó Sư biết là ngài Phổ Hiền, trong tâm rất vui, chỉ có miệng xưng Nam-mô Phổ Hiền Bồ-tát, Sư chưa kịp thi lễ, liền thức giấc. Sau không biết Sư qua đời ở đâu.

* Thích Thông Tử: Không biết Sư người ở đâu, xuất gia lúc nhỏ, trụ chùa Tề Ninh. Vốn thân thiết với Pháp sư Nhẫn ở chùa Kiến Sơ, nghe nghĩa linh diệu rất có ý tứ, Sư tụng một bộ kinh Pháp Hoa, không chấp hạnh nhỏ. Ở Kinh đô bị bệnh dịch, Sư bị bệnh và qua đời. Sư Nhẫn đến thăm, bảo rằng: “nơi thọ sinh xin ông báo cho biết”. Sư Thông Tử SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 105 nói: “Từ trước đến nay thường than thở việc này, nay nhân thiện ác, quyết phải báo cho ông”. Được hai năm sau, không rõ được báo ứng. Đến niên hiệu Triều Chánh năm thứ ba, sư Nhẫn đến nhà nọ, thì người nhà đều vào núi hết. Sư Nhẫn ở nhà giữ phòng, trong lúc sư Nhẫn dựa bàn, trong đó lờ mờ thấy ông Thông đến, nói rằng: Lúc sắp qua đời có để lại bài văn, đã lâu rồi muốn báo cho ông, nhưng sự duyên không khai mở được, nên nay mới biết rõ, nay tối làm quan nhỏ ở Thái sơn, cũng không khổ lắm. Sư Nhẫn nói: Lúc bình thường ông tụng kinh nghe giảng, là người có đức hạnh, tại sao mắc quả báo này. Thông Tử đáp: do tôi làm biếng nên mắc quả báo này, nếu không như vậy, thì đâu có mắc quả báo như ngày nay, nói xong rồi đi. Sư Nhẫn do đó càng cố gắng tinh tấn, nhiều hơn ngày thường.

* Thích Tuệ Độ: Sư người ở Ngô Hưng, theo học với luật sư Biện ở chùa Phụng Thành, có Sư giỏi về luật, tinh thông nghĩa lớn ăn chay trường đạm bạc. Sư thường tụng kinh Pháp Hoa, Kim Cương Bát-nhã.

Bỗng nhiên bệnh nặng qua đời, năm ngày sau sống lại, Sư tự nói là thấy vua Diêm-la mặc trang phục áo mũ quan, như vua ngày nay, cũng có thị vệ như vậy. Lúc đầu dáng mạo ôn hòa nhã nhặn, cũng phán việc người tội, lại rất tức giận, râu mặt chuyển động khác thường, hỏi xét, có những nghiệp gì? Tôi đáp: Tụng kinh Pháp Hoa. Vua nhún vai rồi búng ngón tay, hỏi tiếp: Tụng thêm kinh gì? Tôi đáp: Tụng Kim Cương Bát-nhã. Vua càng thêm sợ hãi cung kính, mời tôi ra giường vàng, và cho ngồi. Vua thỉnh tôi tụng xong một biến nói: Công đức này không thể nghĩ bàn, Pháp sư chưa hết tuổi thọ, cũng nhờ thần lực của kinh thọ trì, còn kéo dài thêm hai niên kỷ. Sau quả nhiên được hai mươi bốn năm.

Sư mất vào niên hiệu Nguyên Gia vua Văn Đế đời Trần, thọ hơn bảy mươi tuổi.

* Thích Tăng Hoan: Không rõ Sư họ gì, Sư xuất gia tại chùa Trị Thành ở Kim lăng. Sư bị bệnh, kém sức khỏe, cho đến dốc lòng sám hối ở dưới tháp, thỉnh cầu tha thiết, tụng kinh Pháp Hoa không ngừng. Thời gian lúc nhỏ sức khỏe đầy đủ. Trước tháp của chùa có hai sư tử bằng đá, thân hình rất lớn nặng, sư Tăng Hoan bỗng nhiên dùng hai cánh tay, mỗi cánh tay xuyên dưới bụng sư tử, đỡ lên vai rồi đi, đi khoảng mười dặm, mà không biết mỏi mệt. Lương Cao Tổ nghe việc đó mà kinh hãi. Vua bèn ra lệnh cho Sư hoàn tục, sai đi chinh phạt phía Bắc mà qua đời.

* Thích Tăng Định: Không biết Sư người ở đâu, Sư tu tại chùa thiền Chúng ở Giang dương, mỗi ngày tụng một bộ kinh Pháp Hoa, tiếng và âm vận rất hay, Sư không cẩn thận đối với tiết tháo, lưu lạc buông lung theo trần tục, nhưng Sư thường cảm được các đồng tử cõi trời, cung cấp hầu hạ, có khi nằm say sưa, pháp y lìa thân, rồi tự nhiên xếp gấp lại, được đem để ngay ngắn, thay y phục dơ, chưa rảnh giặt giũ, thì mặc lại. Lâu ngày có mùi hương tinh khiết, hoặc bình nước tự đầy, hoặc đất thường được quét sạch. Sư say sưa miệng hay khạc nhổ, khi tỉnh rượu thấy đồng tử cõi trời đứng trước mặt, khắp thân Sư dính chất khạc nhổ, tự Sư hạ mình xét lại, noi theo giới luật tu hành, sau không biết Sư qua đời ở đâu.

* Thích Trí Đăng: Không biết người ở xứ nào, còn nhỏ đã có tâm đạo đức. Sư ở đạo tràng Đại lâm núi Khuông, tụng kinh Pháp Hoa, trong ba năm sớm tối không dừng, về sau quán tưởng, bỗng thấy giữa hư không có điện bạc, ở ngay trên đầu Sư. Như vậy trải qua ba năm, điện bạc càng gần, đến trên đảnh Sư, như vậy trải qua thời gian lâu, thì thấy điện bạc bèn biến thành điện vàng, lần lần gần sát, rồi vào trong phòng, mở mắt nhắm mắt thường ở trước giường. Qua hồi lâu sư thử niệm khinh thân vào trong điện, lại thấy mình ngồi ở điện, rất vui thích thoải mái, rồi khởi ý muốn đứng dậy đi ra, liền trở lại giường của mình. Trải qua thử nghiệm như vậy mấy mươi lần, càng dốc lòng tin.

Sư đã tu hành nhiều năm, các nơi xa gần khen ngợi truyền nhau, mọi người đến cầu thọ quy giới, người khâm phục ngày càng đông. Nhưng Sư chỉ ưa thích nơi vắng vẻ, nhàm chán không khí ồn ào, Sư cầu thỉnh khắp nơi, nhưng không ai có thể hướng dẫn được. Sau nhân lúc vua Phổ An, từ Ung Châu trở về Dương Tô, nhiều ngày những người dốc lòng tin cầu thỉnh quan tước cùng nhau hướng về đạo. Vua nói: Nếu Pháp sư không nén lòng xét lại, đệ tử sẽ đứng mãi, suốt ngày cũng không ăn ngủ. Vua tha thiết cầu thình, người đạo kẻ tục ấp Quách đều hết lòng khẩn thiết muốn Sư ở lại. Thế là Sư thuận theo tâm chúng sinh. Từ đó về sau những người trong ấp Quách tin theo, cùng vua đến gặp Sư, vua lập tức trình đúng cách lễ của một người đệ tử. Kế đó những người đạo tục trong ấp Quách, cần bàn thọ giới. Sư nói: Ban ngày nói chuyện ồn ào, phần nhiều tâm bị tán loạn, hãy để ban đêm, do đó mọi người hết lòng mong đợi, đến tối nhóm ở trong chùa. Sư đi ra ngồi trước sân tối, không cho thắp đèn, đại chúng đã nhóm họp, chắp tay nhất tâm. Sư liền nói giỏi tướng cho đến thọ giới quy y chánh pháp, thì từ giọng nói phát SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 107 ra ánh sáng, soi khắp đại chúng. Đại chúng thấy ánh sáng, vui buồn lẫn lộn, tranh nhau lễ bái, âm thanh ồn náo không thể thọ giới được. Sư im lặng không nói, ánh sáng không phát ra nữa. Bản thân muốn thọ giới Bồ-tát, không kỳ hạn lễ ánh sáng. Nay thấy ánh sáng này tranh nhau lễ, mà phế bỏ thọ giới hay sao? Trong giới bổn nói: ánh sáng của giới từ miệng phát ra, đây là chứng minh cho giới tướng, chẳng phải là thật thể của giới. Sư bắt đầu muốn trao giới lại, thì đại chúng lại đứng dậy lễ bái ồn ào lộn xộn, lại nói giới tiếp không được. Sư ngăn lại, dạy phải yên lặng lắng nghe. Nhưng càng ồn ào hơn, qua đêm suốt sáng, người trong thành thị truyền nhau rồi đến xem nên không thọ giới được. Ngày mai Sư liền trở về núi, lại thấy điện vàng, do đó bèn đến các bạn đồng hành, nói lại những việc Sư đã thấy. Sư lên điện rồi không trở ra nữa, mấy ngày sau thì qua đời.

* Thích Chánh Tắc: Không rõ Sư thuộc xứ nào, vì đời trước có gieo trồng nhân tốt, nên sớm có lòng tin ngộ. Sau khi đi tu, Sư thường tụng kinh Pháp Hoa, Sư thường cùng với Pháp sư Tố chùa Trị Thành đồng ở một mùa hạ. Pháp sư Tố lúc đương giảng kinh Pháp Hoa, ban đêm phải xem kinh mà đèn bị tắt, muốn ra ngoài lấy lửa, nghe Sư Chánh Tắc tụng kinh Pháp Hoa, âm vận rất lớn, Sư Tố hỏi có ý hiềm nghi, Sư muốn qua nói với Sư Chánh Tắc, Sư mở cửa vén rèm định đi ra, bèn thấy người và ngựa đứng đầy chùa, họ mặc giáp cầm giáo, hoặc ngồi hoặc đứng, đến phòng Chánh Tắc xem. Pháp sư Tố bèn không dám ra lại, phải trở về chỗ cũ. Trong chốc lát tiếng tụng kinh ngừng, Pháp sư Tố lại vén rèm nhìn vẫn thấy vẫn người và ngựa, đứng giữa hư không, nên suy ra mà biết đây là thiên thần đến nghe. Hôm sau Pháp sư Tố đến hỏi. Sư Chánh Tắc nói: Đêm qua tôi tụng kinh, bất giác âm thanh lớn, chỉ làm cho vui thích. Pháp sư Tố về sau thường khen ngợi người tán tụng, người nghe càng thêm dốc lòng tin.

* Dữu sằn: Tự là Ngạn Bảo, người ở Tản đà, Tổ tiên ông là đại phu nhà Chu. Sau đời sau Tổ Hãm, là Tán Kî Thường Thị Toại Xương Huyện Hầu đời Tấn. Tổ Toản Chi, tự Đạo Lập, là An Tây tham Quân.

Thúc Phụ tự Đạo Mậu là Thừa tướng tham Quân. Dữu Sằn lúc nhỏ siêng học võ nghệ, lớn lên tinh thông thuần thục. Ông giỏi về kinh sử bói toán, cơ bản của sách tính toán tài tình, họa vẽ khéo léo, chẳng có điều gì không thông suốt, rất ưa thích suối đá, trí nhớ thứ lớp không quên, nhà ông có mười mẫu ruộng, núi ao cả phân nửa, đệ tử ở các thành, phần nhiều là Thái ấp, đã thường thi đậu, đều là do đây, không lo lắng sản nghiệp, y thực thô sơ đạm bạm. Ông thường gặp lửa, dừng lại đưa ra mấy sọt sách, lại ngồi trên ao, vì có người đem lửa đến hỏi: Ông đáp: “chỉ sợ đốn cây trúc”. Ông từ ruộng lầy trở về nhà, chở năm trăm hộc gạo, có người gởi chở ba mươi hộc, đã đến Hàng châu. Người ấy nói: Ông có ba mươi hộc, tôi có một trăm năm mươi học. Ông Sằn im lặng hồi lâu, đều không noi một lời, theo chỗ để gạo đó mà lấy, ông cũng không nói. Có người nghi là người ở gần khéo về trộm. Ông Sằn bèn y cứ theo đó mà hạch tội, mọi việc đều được khâm phục. Ông thương xót, dùng sách viết gán nợ hai mươi muôn tiền, cho học trò giả làm kẻ trộm, những người thân thích đến xin đền bù thế, người bị tội kia được thả, rất cảm ơn ông. Ông nói: Ta thương người trong thiên hạ vô tội, vốn không mong ông báo đáp cảm ơn. Bình thường hằng ngày chẳng có nơi nào không đi dạo như Liễu Uẩn Hà đông, Vương tú Lang da, Tiêu dinh Tào Lang lăng, và Tương khâm thượng muốn kết giao với họ. Ông Sằn không để ý, thở dài với gió mây, ông nghiên cứu then chốt có không, từ đó cho mình tự đầy đủ, đi qua nước Lương, nước Phổ hết mười năm. Vua phía Đông sông Tương ở nước Phiên, thọ ký cho Tham Quân cái thất. Trong nhà lập đạo tràng, đi lễ sám chung quanh, ngày đêm sáu thời không nghỉ, tụng kinh Pháp Hoa, ngày đêm một quyển.

Hơn ba mươi năm sau, trong khoảng mấy đêm có vị đạo nhân, tự xưng là Nguyện Công dung mạo phi phàm, nghe tụng kinh khen ngợi, gọi ông Sằn là Thượng Hành tiên sinh, vị đạo nhân trao hương cho ông Sằn rồi đi. Vào ngày 11 tháng 03 niên hiệu Đại Thông năm thứ tư đời Trung Nguyên, trong lúc nằm bỗng nhiên ông nói: Nguyện Công lại đến, ngay lúc đó ông cũng không đau buồn, nhan sắc không thay đổi, nói xong ông qua đời, thọ bảy mươi tám tuổi. Sửa vườn nhà thành chùa, gọi là Thượng Hành. Họ thường cho rằng: Trong thế kỷ Đế Vương nhờ xem xét lại, soạn lại lịch sử đế vương hai mươi quyển, kế là Quách Phác Chu dịch Tân Lâm hai mươi quyển, Giang Lăng ký một quyển.

* Thích Bảo Quyết:

Sư là đệ tử của Trương Hiếu Tú. Sư xuất gia tại chùa Khuông Sơn. Sư tụng kinh Pháp Hoa, rất thông suốt, mà không thể thâu nhiếp được thân miệng. Vua Thiêu Lăng nước Lương chê Sư, đến tối vua sai hai người âm thầm đến giết Sư. Đương lúc sư nằm ngủ trên giường, bỗng nằm mộng thấy có bốn người đến trước giường, lay tay Sư nói: “Vua Thiệu Lăng sai người đến giết Sư, ông làm sao ngủ yên được, do đó Sư SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 6 109 kinh hoảng thức giấc, liền đứng dậy đến phía sau mở cửa, biết trước nhà có tiếng người, tâm Sư càng hoảng sợ, ra đến sau phòng, thì có ao nước, vì chưa từng lội xuống, nên không lường được sâu cạn. Trong lúc hoảng hốt, Sư bỗng thấy một chiếc thuyền có hai người chống sào đợi, Sư bèn xuống thuyền, đến bờ kia rồi, liền thấy vua Thiệu Lăng sai hai người đến đã ở bên ao, nhưng ngại vì dòng nước không qua được, Sư từ đó về sau hết lòng đọc tụng, Sư khéo phân tích khế hợp, mọi người noi theo, người đương thời gọi Sư là Lô Sơn Sát Khế.

* Thích Chí Trạm:

Sư ở sơn trang thuộc Tề châu, là đệ tử của cháu Lãng Công. Sư lập hạnh thuần hậu, xét việc ít nói, dùng lòng nhân cứu giúp làm chánh. Sư thường dạo chơi với các cầm thú, các loài thú cũng không làm loạn. Sư trụ chùa Hàm Thảo trong hang sâu núi Nhân đầu. Chùa xây dựng vào thời Cầu-na-bạt-ma đời Tống. Sư đọc tụng Pháp Hoa làm sự ng-hiệp. Đến ngày sắp qua đời, Sa-môn Bảo Chí tâu vua Lương Võ rằng: Có người ở huyện Sơn Trang phía Bắc, nay ở chùa Hàm Thảo, là bậc thánh tăng chứng quả Tu-đà-hoàn, nay nhập Niết-bàn, người đạo kẻ tục ở Dương đô, nghe Bảo Chí nói việc ấy, mọi người đều từ xa lễ bái Sư nên về việc qua đời của Sư, yên lặng không có não loạn, Sư an nhiên tắt hơi, hai tây mỗi tay duỗi một ngón. Có vị tăng ở Tây Thiên-trúc, giải thích rằng: Nếu ngài chứng quả thứ hai thì duỗi hai ngón tay, thì suy ra ngài Chí Trạm chứng Sơ quả, an táng Sư ở núi Nhân Đầu, xây tháp thờ Sư bằng đá vôi bùn đất, chim thú không dám làm dơ uế lăng. Nay lăng tháp vẫn còn. Lại có vị tăng ở chùa Ngũ hầu ở Phạm Dương, mất tên Sư. Sư thường tụng kinh Pháp Hoa, lúc Sư mới mất, tẩn liệm tạm thời, sau an táng nơi khác, hài cốt Sư khô ráo, cuống lưỡi không vữa nát.

Ở Ủng châu, có vị tăng cũng tụng kinh Pháp Hoa, Sư ở ẩn trong núi Bạch lộc, Sư cảm hóa một đồng tử thường đến hầu hạ, đến lúc chết an táng thi hài Sư dưới vách núi, hài cốt Sư đều khô mục, nhưng cuống lưỡi còn nguyên.

Niên hiệu Thái Nguyên năm thứ tư đời Lương. Vua Trương Đông, hiệu là Thừa Thánh, sai tăng Biện Vương Đại Úy, chinh phạt Hầu Cảnh, kế là ở Nam Lăng, Tăng Biện sai Bằng Pháp Tuệ đến Giang Bắc đốc quân giúp đỡ, thì Pháp Tuệ chết. Năm ngày sau, Pháp Tuệ sống lại, nói rằng: Tôi đến chỗ vua Diêm-la, thấy dưới bệ có một vị tăng, vua trước hỏi vị tăng rằng: Lúc còn sống ông làm nghề gì? Vị tăng đáp: Tôi tụng kinh Pháp Hoa, vua sai người lấy tòa cao, tòa ấy rất đẹp, vị tăng đó lên tòa, tụng được bốn tờ kinh, vua đứng dậy đến trước tòa, đảnh lễ ba lạy, vua sai người đưa vị tăng lên.

SỐ 2067 - TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ KHEN NGỢI KINH PHAP HOA , Quyển 7 111

TRUYỆN NÓI VỀ VIỆC MỞ RỘNG VÀ

KHEN NGỢI KINH PHÁP HOA

Sa-môn Lam cốc Tuệ Trường soạn.