Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Nghiên cứu Phật học
Địa Tạng Bồ Tát Thánh Đức Đại Quan
- Thông tin
- Nguồn: Pháp Thí Hội — ebook EPUB (Đợt 20, 14/10/2026)
D. Chương thứ tư: Đại ý kinh Bổn Nguyện
Kinh Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện gồm hai quyển, bản thông dụng chia thành 3 quyển, do sa-môn Thật Xoa Nan Đà người nước Vu Điền dịch vào thời Đường.
D.01. Phẩm thứ nhất: Đao Lợi Thiên Cung Thần Thông
Phật ngự trên trời Đao Lợi, vì mẹ thuyết pháp. Mười phương chư Phật, Bồ Tát nhóm hội khen ngợi. Như Lai mỉm cười, phóng ra mây quang minh, phát ra tiếng vi diệu. Mười phương Trời, Rồng, quỷ thần thảy cũng đều đến dự hội. Phật vì Văn Thù Bồ Tát nói nhân xưa của Địa Tạng Bồ Tát.
D.02. Phẩm thứ hai: Phân Thân Tập Hội
Các phân thân của Địa Tạng Bồ Tát trong chốn địa ngục ở mười phương và các chúng sanh được Ngài giáo hóa đến gặp Thế Tôn. Thế Tôn xoa đầu phó chúc, kinh chép:
“Ông xem: Ta trong bao kiếp siêng khổ độ thoát các chúng sanh tội khổ ương ngạnh khó bề giáo hóa như thế. Những kẻ chưa được điều phục sẽ phải theo nghiệp báo ứng. Như lúc chúng bị đọa ác đạo chịu sự khổ lớn, ông hãy nên nghĩ nhớ lúc ta ở trên cung trời Đao Lợi ân cần dặn dò, đều khiến cho các chúng sanh trong thế giới Sa Bà mãi đến khi đức Di Lặc xuất thế, đều được giải thoát, vĩnh viễn lìa khỏi các khổ, gặp Phật thọ ký”.
D.03. Phẩm thứ ba: Quán Chúng Sanh Nghiệp Duyên
Ma Da Phu Nhân hỏi về những đường ác do nghiệp báo chiêu cảm, Địa Tạng Bồ Tát đáp đại lược về 5 sự vô gián.
D.04. Phẩm thứ tư: Diêm Phù Chúng Sanh Nghiệp Cảm
Ngài Định Tự Tại Vương Bồ Tát lại hỏi về nhân xưa, Phật lại lược thuyết 2 chuyện. Tứ Thiên Vương thỉnh vấn về phương tiện đại nguyện của Bồ Tát, Phật lại thuật những pháp báo ứng mà Bồ Tát đã nói.
D.05. Phẩm thứ năm: Địa Ngục Danh Hiệu
Phổ Hiền Bồ Tát hỏi, Địa Tạng Bồ Tát đáp.
D.06. Phẩm thứ sáu: Như Lai Tán Thán
Phật phóng quang minh nơi thân, vang ra âm thanh lớn khen ngợi Địa Tạng Bồ Tát. Phổ Quảng Bồ Tát thưa hỏi về lợi ích. Phật vì Bồ Tát phân biệt giải đáp về các việc: thờ tượng, đọc tụng kinh, trì danh v.v…
D.07. Phẩm thứ 7: Lợi Ích Tồn Vong
Địa Tạng Bồ Tát bạch Phật phổ khuyến chúng sanh đoạn ác, tu thiện. Trưởng giả Đại Biện thưa hỏi về công đức siêu độ người chết, Địa Tạng Bồ Tát dạy: Siêu độ người chết, trong bảy phần công đức, người mất chỉ hưởng được một.
D.08. Phẩm thứ tám: Diêm La Vương Chúng Tán Thán
Quỷ Vương và Diêm La Thiên Tử nương vào sức oai thần của Phật và Bồ Tát đều lên đến trời Đao Lợi, thưa hỏi vì sao chúng sanh chẳng nương theo đường lành. Phật dùng thí dụ người mê đi lạc đường để giảng. Lại còn có Ác Độc Quỷ Vương, Chủ Mạng Quỷ Vương, mỗi ông đều phát thiện nguyện, Phật khen ngợi, ấn khả và thọ ký cho Chủ Mạng.
D.09. Phẩm thứ chín: Xưng Phật Danh Hiệu
Vì để lợi ích chúng sanh, Địa Tạng Bồ Tát diễn thuyết công đức của danh hiệu chư Phật quá khứ.
D.10. Phẩm thứ 10: Giảo Lượng Bố Thí Công Đức Duyên
Địa Tạng Bồ Tát thưa hỏi, Phật phân biệt đáp.
D.11. Phẩm thứ 11: Địa Thần Hộ Pháp
Kiên Lao Địa Thần minh thị mười điều lợi do thờ hình tượng Bồ Tát.
D.12. Phẩm thứ 12: Kiến Văn Lợi Ích
Phật phóng quang minh từ trên đỉnh đầu, dùng diệu âm xưng dương Địa Tạng Bồ Tát. Quán Thế Âm Bồ Tát thỉnh vấn về những sự chẳng thể nghĩ bàn, Phật bèn phân biệt giải đáp những sự cúng dường hình tượng, thọ trì danh hiệu v.v…
D.13. Phẩm thứ 13: Chúc Lụy Nhân Thiên
Phật lại xoa đầu Địa Tạng Bồ Tát, giao phó Bồ Tát hóa độ các chúng sanh, kinh chép:
“Này Địa Tạng! Này Địa Tạng! Hãy nhớ hôm nay ta ở trên trời Đao Lợi, giữa đại hội của trăm ngàn vạn ức bất khả thuyết bất khả thuyết hết thảy chư Phật, Bồ Tát, trời, rồng tám bộ lại đem các hàng trời, người, chúng sanh chưa thoát khỏi tam giới còn ở trong nhà lửa giao phó cho ông, chẳng để cho một chúng sanh nào đọa lạc trong đường ác dẫu chỉ một ngày một đêm, huống hồ là lại bị đọa lạc vào Ngũ Vô Gián và địa ngục A Tỳ suốt cả trăm vạn ức kiếp, chẳng có lúc ra.
Này Địa Tạng! Chí tánh của chúng sanh trong Nam Diêm Phù Đề đây vô định, quen thói ác thì nhiều, dù có phát thiện tâm, trong khoảnh khắc lại lui sụt. Nếu gặp ác duyên thì niệm niệm tăng trưởng. Bởi lẽ đó, ta phân ra trăm ngàn ức thân để hóa độ, tùy theo từng căn tánh mà độ thoát.
Này Địa Tạng! Nay ta ân cần đem hàng trời, người giao phó cho ông. Trong đời vị lai, nếu có trời, người và thiện nam tử, thiện nữ nhân gieo được chút thiện căn trong Phật pháp [chỉ bằng] một sợi lông, một hạt bụi, một hạt cát, một giọt nước thì ông nên dùng đạo lực ủng hộ kẻ đó, dần dần tu tập Vô Thượng chớ để thối thất.
Lại này Địa Tạng! Trong đời mai sau, dù trời hay người theo nghiệp báo ứng, rớt trong ác đạo, lúc sắp đọa trong đường ác, hoặc đã đến cửa đường ác mà nếu các chúng sanh ấy niệm được danh hiệu một đức Phật, một vị Bồ Tát, một câu, một kệ kinh điển Đại Thừa thì ông nên dùng thần lực phương tiện cứu vớt các chúng sanh ấy. Ở chỗ người ấy, ông sẽ hiện vô biên thân để làm tan nát địa ngục khiến kẻ ấy được sanh lên trời, hưởng sự vui thù thắng, mầu nhiệm”.
Lúc bấy giờ, đức Thế Tôn bèn nói kệ rằng:
Hiện tại, vị lai chúng trời người
Ta nay ân cần giao cho ông
Dùng đại thần thông, phương tiện độ
Đừng cho ác đạo lọt vào trong.
Kế tiếp đó, Hư Không Tạng Bồ Tát nói hai mươi tám lợi ích do được thấy hình tượng Địa Tạng, nghe kinh điển này; và lại nói bảy điều lợi ích.
Phụ chú:
Kinh Phật Thuyết Địa Tạng Bồ Tát Phát Tâm Nhân DuyênVương Thập Vương, 1 quyển, do Tạng Xuyên đời Đường biên thuật được chép trong Tục Tạng Kinh của Nhật Bản là kinh do người đời ngụy tạo, chẳng nên lưu thông.
E. Chương thứ năm: Đại ý [các kinh] tán dương Pháp Thân, các nghi quỹ cùng Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn
a) Bách Thiên Tụng Đại Tập Kinh Địa Tạng Bồ Tát Thỉnh Vấn Pháp Thân Tán, 1 quyển, do ngài Bất Không dịch vào đờiĐường. Kinh này tán thán công đức của Pháp Thân, Pháp Giới, Bồ Đề, Niết Bàn, Thập Địa, Đẳng Giác, Diệu Giác, tất cả đều dùngthể loại kệ tụng 5 chữ; cuối cùng là bài kệ bảy chữ như sau:
Nếu ai tương ứng hiển lý này,
Chỉ dùng thân, huệ để phân tích,
Kẻ ấy sanh trong hoa sen sạch
Nghe Vô Lượng Thọ Phật nói pháp.
b) Địa Tạng Bồ Tát Nghi Quỹ, một quyển,do ngài Thâu Bà Ca La người xứ Thiên Trúc dịch vào đời Đường, Trung Hoathường dịch tên ngài là Thiện Vô Úy. Đại ý: Phật ngự tại núi Khư La Đề Da, Địa Tạng Bồ Tát bay lên không trung, nói thần chú, rồinói cách họa tượng v.v…
Trong phần Thành Tựu Pháp, lại nói: Nếu niệm thần chú thì sẽ được diệt tội sanh thiện, xả thân sẽ sanh sang Cực Lạc. Dùng cỏ để hộ ma 4 ba vạn biến v.v…
c) Địa Tạng Bồ Tát Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn:
Thấy chép trong Bất Động Tập của Cam Lộ Pháp Sư ở Mông Sơn đời Tống, phần nghi thức Mông Sơn Thí Thực, chưa rõ tríchtừ kinh nào, mong bậc hậu hiền sẽ khảo chứng tường tận vậy. Bài chú ấy như sau:
Om, bát ra mạt lân đà nĩnh, sa ba hà.
(có bản chép chữ Lân thành “ninh”).
F. Chương thứ sáu: Các kinh lưu truyền khác
F.01. Kim Cang Tam Muội Kinh
2 quyển, dịch từ thời Bắc Lương. Trong phẩm Tổng Trì thứ tám, Địa Tạng Bồ Tát thưa hỏi, đức Phật giải đáp, rộng phân biệtnghĩa Vô Sanh để đoạn trừ lòng nghi của đại chúng. Kinh văn rất rộng, ai cần xin hãy tự tìm đọc.
Sau đó, lòng nghi của đại chúng đã được giải quyết, Địa Tạng Bồ Tát biết đại chúng đã hết nghi, bèn nói kệ tụng. Kinh chép:
“Con biết chúng tâm ngờ,
Thế nên ân cần hỏi,
Như Lai đại từ thiện,
Phân biệt chẳng còn sót,
Cả hai chúng này đây
Thảy đều hiểu rõ cả
Con nay trọn khắp chốn
Giáo hóa khắp chúng sanh
Giống như Phật đại bi,
Chẳng buông bỏ bổn nguyện
Ở địa vị Nhất Tử 5,
Vẫn trụ trong phiền não”.
Phật lại giảng rộng cho đại chúng nghe về công đức trì kinh, trì danh, kinh chép:
“Vị Bồ Tát này chẳng thể nghĩ bàn, luôn vì đại từ cứu khổ chúng sanh. Nếu có chúng sanh trì kinh pháp này, trì danh hiệu BồTát này thì sẽ chẳng bị đọa trong đường ác, hết thảy chướng nạn thảy đều trừ diệt. Nếu có chúng sanh trì kinh này, không còn tạpniệm khác, chuyên niệm kinh này, tu tập đúng pháp thì lúc bấy giờ Bồ Tát sẽ thường hóa thân để thuyết pháp, ủng hộ người ấy trọnchẳng buông bỏ, khiến cho những người ấy mau đắc Vô Thượng Chánh Đẳng Chánh Giác. Hàng Bồ Tát các ông nếu muốn giáo hóachúng sanh thì đều nên dạy họ tu tập Đại Thừa quyết định liễu nghĩa như thế này”.
Pháp Sư Viên Chứng đời Minh chú giải như sau:
“Kệ chép:‘Chẳng bỏ bổn nguyện’ mà Bồ Tát nguyện rằng: ‘Chúng sanh độ hết mới chứng Bồ Đề, địa ngục chưa không, trọnchẳng thành Phật đạo’. Do vậy, thệ nguyện của Ngài chẳng thể nghĩ bàn, từ bi chẳng thể nghĩ bàn. Ngài cứu chúng sanh khổ nênchúng sanh chẳng thể chẳng biết báo ân. Nếu muốn báo ân Ngài thì không có cách nào khác ngoài việc trì kinh này. Nếu trì danhhiệu Ngài thì chẳng những là báo ân mà còn là tự đạt được lợi lạc rộng lớn, chẳng đọa ác đạo, diệt chướng trừ tội. Câu “các ông hiệntiền Bồ Tát” có hai duyên: Một là nên học theo Địa Tạng Bồ Tát đại từ cứu giúp khắp cả, hai là thường dạy chúng sanh tu tập kinhđiển như vậy”.
F.02. Pháp hội Tu Di Tạng trong kinh Đại Tập
Gồm 2 quyển 57, 58 của kinh Đại Tập bộ chữ Hàm, thuộc phần Tu Di Tạng, do các vị Na Liên Đề Gia Xá và Pháp Trí ngườinước Ô Trành dịch vào đời Cao Tề.
F.2.1. Phẩm thứ hai: Bồ Tát Thiền
Phật bảo Bồ Tát chẳng đọa trong Định Tụ của Nhị Thừa, như thực quán sát, đắc Nhất Thiết Pháp Vô Ngữ Ngôn Không TamMuội; như ngài Địa Tạng Bồ Tát đã đạt đến tự tại ở bờ kia trong tam muội này, nên có thể lợi ích hết thảy chúng sanh.
Tiếp đó, kinh văn rộng nêu các chuyện Địa Tạng Bồ Tát nhập định để lợi sanh. Kinh văn rất rộng, ở đây chỉ lược trích. Kinhchép:
“Hoặc khiến cho những vật cần dùng để sanh sống của chúng sanh như thức ăn, quần áo, ngọa cụ, vườn nhà v.v… hết thảy cácsắc, thanh, hương, vị, xúc v.v… đáng yêu thảy đều được sung túc. Hoặc khiến cho các bệnh phong, hoàng đảm v.v… của chúngsanh cho đến các bịnh phiền não: tham, sân, si v.v…, những bệnh khổ nơi thân tâm như thế thảy đều trừ diệt. Hoặc khiến cho nỗikhổ trong ba đường ác và nóng, lạnh, các nỗi khổ: oán ghét phải gặp gỡ nhau, yêu thương xa lìa, cầu chẳng được thảy đều trừ diệt.Khiến các chúng sanh lìa hết thảy khổ não và pháp chẳng lành, thành tựu hết thảy pháp lành, dùng từ tâm đối xử với nhau, cho đếnkhiến cho các chúng sanh tâm được khéo an trụ trong Đệ Nhất Nghĩa Đế”.
F.2.2. Phẩm thứ ba: Diệt Phi Thời Phong Vũ (diệt trừ mưa gió trái thời)
Công Đức Thiên vì Địa Tạng Bồ Tát thuật lại thệ nguyện xưa kia, lại cầu Địa Tạng Bồ Tát khởi lòng từ mẫn. Địa Tạng Bồ Tát bảo Công Đức Thiên thỉnh Phật diễn thuyết Thủy Phong Ma Ni Cung Đà Ra Ni. Phật nói thần chú xong, đại địa chấn động, Địa Tạng Bồ Tát cũng nói Ma Đao Đại Đà Ra Ni.
Địa Tạng Bồ Tát nói đà ra ni xong, đức Thế Tôn lại rộng khen công đức của Địa Tạng Bồ Tát Đà Ra Ni, kinh chép:
“Lành thay, lành thay! Thiện nam tử! Ông nay có thể giống như đại diệu dược cho hết thảy chúng sanh, diệt được hết thảy khổ não của chúng sanh, thí cho hết thảy chúng sanh những vật ưa thích, thành tựu đại bi, cho đến do sức của đà ra ni này khiến cho dòng giống Tam Bảo và Pháp Nhãn được tồn tại lâu dài trong đời, khiến cho những kẻ ngu ám, bạc phước, bị ngã mạn bại hoại này và hàng sát lợi ác cùng các tể tướng chẳng tu thiện căn sẽ chẳng diệt, chẳng hoại pháp mà ta đã tinh tấn, siêng năng, khó nhọc tích tập trong trăm ngàn vạn ức a tăng kỳ kiếp như thế. Tỳ kheo, tỳ kheo ni, ưu bà tắc, ưu bà di không có các sự não loạn. Do không bị não loạn nên chư Thiên chẳng giận dữ. Do chư thiên chẳng giận dữ nên hết thảy chúng sanh đều được những vật vui thích như trên”.
F.2.3. Phẩm thứ tư: Đà Ra Ni
Địa Tạng Bồ Tát lại nói Tràng Trượng Đại Đà Ra Ni.
F.03. Các kinh khác
Phật thuyết La Ma Già Kinh (dịch đời Tấn, hai quyển), Hoa Nghiêm kinh (bản dịch trong niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường), Hoa Nghiêm Kinh Phổ Hiền Hạnh Nguyện Phẩm (bản dịch trong niên hiệu Trinh Nguyên đời Đường), Hoa Nghiêm Thập Địa kinh, Đại Thừa Bổn Sanh Tâm Địa Quán Kinh, Phật Thuyết Bát Đại Bồ Tát Kinh v.v… đều có nêu danh hiệu của Địa Tạng Bồ Tát.
Trong Bí Mật bộ, thường có những kinh văn lễ tụng, cúng dường Địa Tạng Bồ Tát. Chẳng hạn như:
- Trong Phật Thuyết Đại Luân Kim Cang Tổng Trì Đà Ra Ni kinh có đề cập đến việc niệm tụng Nam Mô Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát…
- Trong nghi quỹ Diêm La Vương Cúng Hành Pháp Thứ Đệ có câu: “Nhất tâm phụng thỉnh Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát”.
- Trong Thắng Quân Bất Động Minh Vương Tứ Thập Bát Sứ Giả Bí Mật Thành Tựu Nghi Quỹ có nói vị thiên vương thứ hai mươi ba trong các Hỏa La Thiên là thân biến hiện của của Địa Tạng Bồ Tát.
- Trong Đại Tỳ Lô Giá Na Thành Phật Thần Biến Gia Trì Thành Tựu Nghi Quỹ có chép chân ngôn của Địa Tạng Bồ Tát, và cũng chép kệ tụng. Nguyên văn:
“Phương Bắc: đức Địa Tạng,
Tòa ngài cực đẹp khéo,
Thân ngự trong diễm thai 6,
Các báu trang nghiêm đất,
Xen kẽ lẫn trang hoàng,
Bốn báu làm hoa sen,
Để thánh giả an trụ,
Kim Cang chẳng thể hoại,
Hạnh, cảnh giới, tam muội,
Danh tiếng đều lớn lao.
Có vô lượng quyến thuộc”
Những đoạn kinh văn đã lược dẫn ở trên chưa được chép vào Đại Tạng ở phương này (Trung Hoa). Gần đây, những kinh ấy được truyền từ Nhật Bản vào, cho nên chỉ lược dẫn. Ngoài ra còn rất nhiều kinh sách khác nữa, nếu muốn biết hết, xin hãy tìm trong Đại Tạng.
Hơn nữa, trong Mật Giáo, Bồ Tát có mật hiệu là Bi Nguyện Kim Cang, hoặc còn gọi là Dữ Nguyện Kim Cang (vị Kim Cang ban cho điều mong nguyện). Trong Kim Cang Giới, Ngài thị hiện làm Tràng Bồ Tát chầu hầu Bảo Sanh Như Lai ở phương Nam. Trong Thai Tạng Giới, Ngài chính là vị tôn thánh chính giữa ở ngôi thứ 9 trong Địa Tạng Viện với tôn hiệu Địa Tạng Tát Đỏa.
Phụ chú:
- Kinh Liên Hoa Tam Muội nói đến sáu vị Địa Tạng Bồ Tát và Thắng Quân Địa Tạng Bồ Tát.
- Kinh Diên Mạng Địa Tạng nói về Diên Mạng Địa Tạng Bồ Tát.
- Địa Tạng Bồ Tát Niệm Tụng Nghi Quỹ nhắc đến sáu vị sứ giả của Địa Tạng Bồ Tát.
Ba kinh này chỉ thấy lưu truyền trong một chi phái của Thai Mật 7 Nhật Bản, nghi là ngụy kinh, nên chẳng sao lục vào đây. Lại còn các thuyết Đỗ Soạn cổ truyền của Nhật Bản cũng chẳng chép vào đây.
G. Chương thứ bảy: Chú sớ của các nhà
1. Đại Thừa Đại Tập Địa Tạng Thập Luân Kinh Giải của đại sư Ngẫu Ích đời Minh; tác phẩm này đang soạn, chưa hoàn tất.
2. Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh Huyền Nghĩa, 1 quyển do đại sư Ngẫu Ích đời Minh trước thuật.
3. Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh Sớ, 2 quyển, cũng do ngài Ngẫu Ích soạn.
Trong lời bạt cuốn Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh Sớ của đại sư Ngẫu Ích, đại sư viết:
“Nhớ mùa Đông năm Tân Mùi, ngụ ở Thiên Bắc Mục, có cư sĩ Ôn Lăng Từ Vũ Hải, pháp danh là Hoằng Khải kể cho tôi nghe về bản kinh Chiêm Sát mầu nhiệm này, tôi sai người qua chỗ ngài Vân Thê xin một bản. Mở ra xem một lượt, buồn vui lẫn lộn. Một ngày mùa Đông năm Quý Dậu, tôi ngụ tại chùa Tây Hồ ở Kim Đình, dựa theo kinh soạn ra sám pháp. Đầu mùa Hạ năm Ất Hợi, tôi ngụ ở am Trí Nguyệt tại Vũ Thủy, giảng diễn, phân khoa 8 kinh này; ngay khi ấy đã có ý nguyện soạn sớ giải, nhưng bệnh tật trầm trọng chẳng thỏa ngay được nguyện.
Bấm đốt tay đã 15 năm rồi, Phạm Võng, Phật Đảnh, Duy Thức, Pháp Hoa tôi đều đã chú giải rồi, riêng mỗi ý nguyện cũ này vẫn chưa hoàn thành nổi, cũng đáng than thở vậy. Nay là năm Canh Dần, sống ở đời đã năm mươi hai năm rồi, trăm ý niệm đã như tro tàn, chợt có mấy người đồng chí đến kiết hạ tại Tàng Kinh Đường ở Bắc Thiên Mục, dốc lòng nơi Tỳ Ni (Giới Luật).
Tôi nghĩ đời mạt muốn được tịnh giới mà bỏ pháp chiêm nghiệm luân tướng trong kinh Chiêm Sát đây thì không còn cách nào khác nên bèn cất bút viết vào ngày mồng Một tháng Sáu, đến ngày mười bốn thì xong. Dùng một giọt nước thêm vào biển cả, dâng một hạt bụi đắp vào núi Tu Di, tuy chẳng ích gì cho bậc cao thâm, chỉ mong khéo lọc lõi chất sữa lạc khiến những người đồng chí với tôi cùng hưởng Đề Hồ”.
4. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Sớ của đại sư Ngẫu Ích đời Minh đang soạn dở, chưa hoàn thành.
5. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Khoa Văn, 1 quyển, do ngài Linh Thừa đời Thanh soạn.
6. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Luân Quán, 1 quyển, cùng tác giả.
7. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Khoa Chú, 6 quyển, cùng tác giả.
8. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Khai Mông, 3 quyển, do ngài Phẩm Điềm đời Thanh kết tập, dựa theo bản Khoa Chú sao tập mà thành, nhưng lộn xộn, tạp nhạp, không đáng lưu thông.
9. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Diễn Hiếu Sớ, 3 quyển do ngài Tri Tánh đời Thanh soạn.
10. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Bạch Thoại Giải (chưa hoàn tất), do ngài Hồ Trạch Phạm đời Thanh soạn.
H. Chương thứ tám: Các nghi thức sám hối của các nhà
01. Tán Lễ Địa Tạng Bồ Tát Sám Nguyện Nghi
1 quyển, do đại sư Ngẫu Ích đời Minh soạn.
Cuối tác phẩm này, đại sư Ngẫu Ích ghi lời tự như sau:
“Đại pháp chìm mất đã lâu, lắm kẻ hiểu lầm, chấp Đại báng Tiểu, khắp thế gian đều vậy. Nhưng các nỗi khổ ở Địa Ngục vẫn cứ theo sau, các dư báo câm, ngọng vẫn khó hết được. Vì thế Địa Tạng từ tôn trong hội Đại Tập, hiện tướng Thanh Văn, đức Thế Tôn rộng khen đức hạnh thù thắng của Bồ Tát. Phật còn so sánh rằng: Giả như trong trăm kiếp quy y, xưng niệm, lễ cúng nơi các vị Đại Bồ Tát như Diệu Cát Tường, Quán Tự Tại, Phổ Hiền nhiều bằng số cát sông Căng Già để cầu các sở nguyện vẫn chẳng bằng trong khoảng bữa ăn, quy y, xưng niệm, lễ cúng Địa Tạng Bồ Tát vì Ngài đã từ lâu tu tập kiên cố, đại nguyện, đại từ, dũng mãnh, tinh tấn, vượt hơn các Bồ Tát vậy.
Ôi, đời mạt ưa nói Đại Thừa rất dễ, nhưng tận lực hành trì Tăng hạnh thật là khó. Họ nào biết phế Tiểu, luận Đại thì Đại cũng chẳng xong. Ngộ Đại dụng Tiểu thì Tiểu càng thù thắng. Vì thế, kinh Pháp Hoa răn người hoằng kinh phải y theo bốn An Lạc hạnh; kinh Niết Bàn luận đàm Phật tánh đến cùng cực nhưng vẫn đề cao giới luật. Công đức của Đại Sĩ đặc biệt thù thắng đến thế, lẽ nào lại chẳng xuất phát từ đây ư?
Trí Húc tôi ân hận sâu xa thói quen tai ác từ đời trước, tuổi trẻ cực lực báng bổ Tam Bảo, tạo tội Vô Gián, may thiện căn chưa mất sạch, còn được nghe Bản Nguyện tôn kinh, biết lẽ đại hiếu xuất thế, chuyển tà kiến, phát sanh chánh tín, nhưng bởi dư nghiệp báng pháp, dẫu siêng năng nhọc nhằn tu chứng vẫn chưa đắc pháp nhẫn. Mỗi phen giở ba kinh của Đại Sĩ ra đọc liền chẳng ngăn nổi nước mắt đầm đìa, buồn tiếc ngày xưa vô tri, càng cảm ân Đại Sĩ cứu vớt.
Nhân nghĩ nay là lúc trược trí lưu chuyển, những kẻ cùng mắc phải lỗi ấy thật chẳng ít nên kính tuân theo kinh Thập Luân và hai kinh: Chiêm Sát, Bản Nguyện, trước thuật sám pháp này mong chóng rửa sạch lỗi cũ, định hạn cầu chứng quả về sau, trọn chẳng làm hạnh Vô Y. Những người chưa chứng được chánh vị Vô Sanh đều có thể tu tập [pháp sám này] chẳng luận là sơ tâm hay người tu học đã lâu”.
Đời Thanh, pháp sư Ấn Quang trong bản trùng khắc Tán Lễ Địa Tạng Bồ Tát Sám Nguyện Nghi đã viết lời tựa như sau:
“Tâm thể vốn tịnh, nhân căn trần mà trược niệm bèn khởi. Phật tánh thường tồn, do mê muội, trái nghịch khiến phàm tình lừng lẫy. Ngay nơi sức Tịch Chiếu, lại biến thành duyên hôn động; ngay trong lẽ thường trụ, lại lầm chịu nỗi khổ sanh tử. Chấp trước Ngũ Ấm, chẳng biết rốt ráo đều là Không, chướng lấp nhất tâm, chẳng rõ vốn bất khả đắc. Đắm nhiễm huyễn cảnh lục trần, đọa lạc trong đường khổ tam ác, dù có trải qua vi trần kiếp số, vẫn chẳng thoát khỏi lục đạo luân hồi.
Vì thế, đức Thế Tôn ta riêng rủ lòng thương xót, nhân lời hỏi của Địa Tạng Bồ Tát nói ra Thập Lực Phật pháp luân để nghiến nát phiền hoặc, thành tựu đạo khí. Bởi đó, vứt bỏ ác pháp, đoạn trừ hết thảy hạnh Vô Y, tu trì thiện pháp, đầy đủ hết thảy hạnh Hữu Y. Nhưng muốn đắc Vô Sanh Pháp Nhẫn thì phải sám trừ tội khiên túc thế. Nếu có thể chẳng chấp trước Ngũ Ấm thì tự viên chứng được tam thân. Ngoài nương vào Phật lực, Pháp lực, Bồ Tát thệ nguyện lực; trong cậy vào sức chí thành, sức sám hối, sức công đức của tự tánh nên tiêu diệt triệt để mây mù tội chướng mù mịt cả không trung, khiến bầu trời Chân Tánh sẵn có hiển hiện toàn thể. Vì thế biết ba kinh: Thập Luân, Bản Nguyện , Chiêm Sát đều do sức đại bi nguyện của ngài Địa Tạng khiến cho chúng sanh trơ trọi cô quạnh trong đời mạt không nơi nương dựa đều có được chỗ nương cậy lớn lao.
Đại Sư Ngẫu Ích đã chứng Pháp Thân, nương bản nguyện hồi nhập cõi này, thoạt tiên hiện hình tích Xiển Đề, sau mới làm sứ giả của Như Lai. Một đời hạnh giải, sự lý viên dung, suốt đời trước thuật, tánh - tu cùng đủ, muốn cho trược trí biến thành tịnh trí, y theo ba kinh chế định sám nghi, ngõ hầu phàm tâm trở thành Phật tâm, đấy chính là điều kinh Thập Luân ngợi khen, khuyên nhắc. Gương báu đã mài, quang minh tự phát. Ma ni đã gột, trân bảo tự tuôn. Thật có thể nói là diệu pháp để phản bổn hoàn nguyên, diệu đạo để ngay chính tâm này làm Phật.
Thượng nhân Hoằng Nhất vốn đã ngưỡng mộ trước thuật của Đại Sư, đặc biệt cho khắc bản kinh này để lưu thông rộng rãi ngõ hầu người hữu chí diệt vọng huyễn hoặc nghiệp, chứng được chân tâm sẵn có, trên là nối tiếp huệ mạng của Như Lai, dưới là để làm gương mẫu cho đời mạt đều được thọ trì”.
02. Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Hạnh Pháp
1 quyển, do đại sư Ngẫu Ích đời Minh soạn.
Tác phẩm này được chia thành sáu môn:
a. Thứ nhất là duyên khởi, kinh văn như sau:
“Phàm chư Phật Bồ Tát nghĩ thương quần mê, khác nào mẹ nhớ đến con. Bởi thế, [dùng] mọi thứ phương tiện dạy thoát khổ luân, nhưng chúng sanh chẳng rõ nhân duyên nghiệp báo, nào biết đoạn ác tu thiện. Tịnh tín ngày một ít ỏi, ngũ trược ngày càng tăng mạnh. Do vậy, sự khổ kịch liệt cơ cảm bội phần ứng đến lòng Vô Duyên Từ, nên mới có bậc đương cơ tên là Kiên Tịnh Tín, cầu xin Thế Tôn rủ lòng bi cứu vớt. Phật bèn rộng tán thán công đức của ngài Địa Tạng để hòng kiến lập phương tiện.
Bởi đó, Bồ Tát dùng ba thứ Luân Tướng để chỉ bày thiện ác sai biệt, dùng hai môn Quán Đạo để dẫn về cảnh giới Nhất Thật. Nhưng kẻ nghiệp nặng phải kiêng dè, chẳng được tu ngay vào Định Huệ, phải nên dựa vào sám pháp. Sau khi được thanh tịnh rồi, mới nên tu tập hai Quán, định hạn cầu quả khó gì! Đấy thật là thuốc thần để trị bệnh đời mạt, là phương tiện thù thắng nhất trong các phương tiện.
Tôi thẹn chướng sâu, tuổi trẻ loạn pháp, Luật, Giáo, Thiền Tông, lẫn lộn, sai lạc nào phải một lỗi. May gặp kinh này, vẹt toang đám mây mê lầm cho tôi, Lý Quán, Sự Nghi chiếu soi rạng ngời dễ noi theo được. Trộm dùng mười khoa hạnh pháp của các pháp sám, tường, lược sai khác đôi chút, nhất nhất tỏ bày, chút nghi dứt sạch, nào dám khoe khoang, thuật trọn duyên khởi”.
b. Thứ hai là Khuyên Tu, kinh văn như sau:
“Nếu đệ tử Phật muốn tu chánh pháp xuất thế, muốn hiện tại không có các chướng duyên, muốn trừ diệt nghiệp nặng ngũ nghịch, thập ác, vô gián, muốn cầu các vật cần dùng đều được sung túc, muốn khiến cho nạn nặng, vạ nhẹ đều được tiêu diệt, muốn đắc luật nghi ưu bà tắc, sa-di, tỳ-kheo thanh tịnh, muốn đắc Bồ Tát tam tụ tịnh giới, muốn chứng các thiền tam muội, muốn đạt vô tướng trí huệ, muốn cầu chứng được quả vị Tam Thừa ngay trong hiện đời, muốn tùy ý vãng sanh các Phật Tịnh Độ, muốn ngộ Vô Sanh Pháp Nhẫn, viên mãn chứng nhập cảnh giới Nhất Thật thì đều phải nên thọ trì pháp Sám Hối này.
Vì sao vậy? Đây là lòng từ phi thường của đức Thích Ca Như Lai, là bi nguyện xứng cơ của Địa Tạng Bồ Tát, không khổ nào chẳng cứu, không vui nào chẳng ban. Nương theo đây tu hành, tịnh tín kiên cố, như kinh đã giảng rộng, hãy nên tin chắc!”
Tiếp đó là bốn môn như trong Hành Pháp đã thuật chi tiết.
Hai sám nghi vừa nêu trên là hoàn thiện nhất. Nghi thức sám nguyện chủ yếu dựa theo kinh Thập Luân, Hạnh Pháp lấy kinh Chiêm Sát làm chính. Kẻ hậu học tùy theo ý thích hãy tận lực tu tập.
3. Từ Bi Địa Tạng Bồ Tát Sám Pháp, 3 quyển, văn từ dài dòng, hỗn tạp, chưa thích hợp để sử dụng.
4. Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Sám Nghi, 1 quyển, do ngài Thừa Giới đời Thanh soạn. Bản này văn nghĩa giản dị, minh bạch, nhưng vẫn chưa hoàn thiện.
J. Chương thứ chín: Các tác phẩm tán thuật của mọi nhà
Từ xưa đến nay, trong các tác phẩm của các tác giả, phần tán thuật Địa Tạng Bồ Tát rất nhiều; hoặc là có tác giả soạn riêng một quyển để chuyên thuật những sự linh cảm của Địa Tạng Bồ Tát. Nay vì gấp gáp, chưa thể kiểm nghiệm đầy đủ, đành chỉ ghi lại những tác phẩm tôi còn nhớ và căn cứ theo thời đại mà liệt kê trước sau như dưới đây:
1. Trong các tác phẩm biên soạn của tông Thiên Thai, thường hay dẫn kinh văn của kinh Chiêm Sát. Trong kinh Chiêm Sát, kể theo thứ tự thì thành Phật có bốn loại. Đại Sư Ngẫu Ích bảo thuyết “lục tức” của tông Thiên Thai phát xuất từ kinh này.
2. Trong các tác phẩm như Tứ Phần Luật Hành Sự Sao… của sáng tổ Nam Sơn Luật Tông (ngài Đạo Tuyên), thường dẫn kinh văn kinh Thập Luân.
3. Trong Hoa Nghiêm Kinh Truyện Ký của Quốc Sư Hiền Thủ đời Đường có tường thuật sự linh cảm của Địa Tạng Bồ Tát, nguyên văn:
“Năm Văn Minh nguyên niên (684 - Đường Duệ Tông), người đất kinh sư, họ Vương, không rõ tên, đã không có giới hạnh lại chẳng hề tu thiện. Mắc bệnh chết đi, thấy hai người dẫn đến trước cửa địa ngục, thấy có một vị Tăng, họ gọi là Địa Tạng Bồ Tát, dạy họ Vương tụng bài kệ nhất hạnh như sau:
Nếu ai muốn cầu biết
Tam thế hết thảy Phật
Nên quán như thế này:
Tâm tạo các Như Lai.
Bồ Tát dạy kinh văn xong, bảo: ‘Tụng được bài kệ này thì mở toang được địa ngục’. Họ Vương tận lực tụng, liền vào được bên trong gặp vua Diêm La. Vua hỏi người này có công đức gì. [Kẻ hầu cận] đáp: Chỉ thọ trì một bài kệ bốn câu như trên đã kể. Vua liền thả ra. Trong lúc họ Vương tụng kệ, tiếng tụng vang đến đâu, những người thọ khổ ở đấy đều được giải thoát.
Họ Vương ba ngày sau tỉnh lại, nhớ kỹ bài kệ ấy, kể lại cho các vị sa môn nghe. Khảo nghiệm kệ văn, mới hay đó chính là bài kệ nằm trong phẩm Dạ Ma Thiên Cung Vô Lượng Chư Bồ Tát Vân Tập Thuyết Pháp thuộc quyển mười hai của kinh Hoa Nghiêm bản dịch đời Tấn 9. Họ Vương tự đối trước pháp sư Tăng Định ở chùa Không Quán kể cặn kẽ chuyện này”.
4. Trong tác phẩm Thích Hoa Nghiêm Kinh của ngài Thanh Lương quốc sư đời Đường, đề mục chú giải của phần thứ nhất phẩm Thập Hồi Hướng là Đại Khổ Cứu Hộ (chịu khổ thay, cứu giúp) cũng tán thán Địa Tạng Bồ Tát. Lời sớ thích như sau:
“Do chánh nguyện lúc mới tu của hàng Bồ Tát là vì chúng sanh chịu khổ nên khi đạt đến địa vị rốt ráo, nguyện lực tự tại, thường ở trong nẻo ác, cứu giúp chịu khổ thay cho chúng sanh giống như ngài Địa Tạng Bồ Tát”.
5. Theo Thần Tăng Truyện của bộ Tống Cao Tăng Truyện thì vào niên hiệu Vĩnh Huy (650-655, triều Đường Cao Tông) đời Đường, người thuộc hoàng tộc nước Tân La họ Kim tên là Kiều Giác đến Trung Quốc, sống ở núi Cửu Hoa. Linh tích rất nhiều, chép đủ trong truyện; tương truyền vị này là Bồ Tát Địa Tạng ứng hiện.
6. Địa Tạng Bồ Tát Tượng Linh Nghiệm Ký, 1 quyển, do ngài Thường Cẩn đời Tống soạn, được xếp vào Nhật Bản Tục Tạng Kinh. Hiện thời, tác phẩm này được xếp vào bộ Địa Tạng Bồ Tát Bản Tích Linh Ứng Lục.
7. Trong lời bạt viết cho Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh theo lời thỉnh của tỳ kheo Tánh An, đại sư Liên Trì đời Minh hạ bút:
“Kinh Địa Tạng do ngài Thật Xoa Nan Đà dịch vào đời Đường; nhưng bản dịch hiện thời lại đề tên người dịch là Pháp Đăng, Pháp Cự, chẳng đề niên đại, cũng chẳng ghi xứ sở, dòng dõi [người dịch], không cách nào khảo nghiệm trong Đại Tạng được. [So với kinh văn ghi trong Đại Tạng thì kinh văn của bản lưu hành] tuy tiểu dị đại đồng nhưng nghĩa lý chẳng khác. Xét ra, để bản kinh này thực sự được lưu truyền, tin tưởng thì ắt phải [chọn bản] có căn cứ, thế nên tỳ kheo Tánh An mới thuận theo chí trước, khắc in bản Đường dịch.
Nếu ai bảo rằng bản kinh này chỉ lăm lăm bàn về nhân quả của chúng sanh, danh tướng địa ngục, chẳng có huyền luận gì, chẳng đáng để đời nay xem, nghe tới thì ôi thôi! Vải bông, đậu bắp lúc bình thời sao bằng được minh châu, nhưng lúc mất mùa hóa ra tột quý. Cứu thế trong cơn hung hiểm đời mạt pháp, kinh này cũng có công chẳng nhỏ! Còn như “chúng sanh độ hết mới chứng Bồ Đề, địa ngục chưa không thề chẳng thành Phật” thì những kẻ thích thăm dò lẽ huyền vời vợi, hãy thử chung thân nếm thử mùi vị ấy xem sao!”
8. Linh Phong Tán Địa Tạng Bồ Tát Biệt Tập, 1 quyển, do đại sư Ngẫu Ích đời Minh soạn, ngài Diễn Âm đời Thanh kết tập.
Ngài Ngẫu Ích lúc còn trẻ, khi chưa xuất gia, thường báng Phật pháp, sau nghe kinh Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện liền phát tâm xuất thế. Bởi thế, cả đời Ngài tận lực hoằng dương, tán thán Địa Tạng Bồ Tát. Trong bộ Linh Phong Tông Luận, tôi thấy rất nhiều đoạn tán dương Địa Tạng Bồ Tát. Do đó, môn đệ trích ra hết, kết tập thành một quyển riêng đặt tên là Linh Phong Tán Địa Tạng Bồ Tát Biệt Tập, nay tôi xin ghi cả vào đây để rộng truyền pháp ích. Tác phẩm này chia thành năm môn.
8.1. Liên quan đến kinh Thập Luân
Bài tựa tự ghi ở cuối bản Tán Lễ Địa Tạng Bồ Tát Sám Nguyện Nghi. Xin xem lại trong chương thứ tám.
8.2. Liên quan đến kinh Chiêm Sát
a. Lời tự bạt của Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo Kinh sớ, xin xem trong chương thứ bảy.
b. Lời tựa trong bản khắc Chiêm Sát Hạnh Pháp Trợ Duyên Sớ:
“Kinh Dịch chép: ‘Nhà tích thiện ắt sự vui có thừa, nhà tích điều bất thiện ắt tai ương có thừa’. Kinh Thư chép: ‘Nhân ái dẫn đến điều tốt, giả sử có chuyện nghịch, xấu thì đó chỉ là ảnh hưởng. Làm thiện thì trăm điều tốt lành giáng xuống, làm ác thì trăm điều tai ương giáng xuống’. Thuyết nhân quả báo ứng chưa từng chẳng hiển hiện rõ ràng trong thế gian. Nhưng Nho giáo chỉ luận việc đời này, chưa đủ để dứt hết mọi ngờ vực của kẻ ngu. Từ khi kinh Phật du nhập Trung Hoa, giảng rõ đủ nhân quả ba đời, tạo ích lợi cho sự hiểu biết còn hơn những điều tỏ ngộ của Nam Cung lẫn đức hạnh của Khổng Tử, sự lý chẳng ngoa. Thế nhưng Tam Tạng còn nói một cách quyền biến, chỉ giảng về nhân duyên sanh pháp, chưa giảng thẳng vào nhân duyên vô tánh, vì thế mới bảo: ‘Phật chuyển được hết thảy nghiệp, nhưng chẳng chuyển được định nghiệp’.
Đến trong hội Đại Thừa, Phật mới rộng tỏ lòng từ sâu xa phi thường, lập phương tiện thù thắng, lạ lùng, nương theo lý ‘vạn pháp duy tâm, duyên sanh vô tánh’, lập ra hai pháp sám Thủ Tướng 10 và Vô Sanh để gồm suốt đến cùng cực cách tác pháp. Kể từ đó về sau, tội không phân lớn nhỏ, chướng chẳng luận cạn sâu, y giáo hành trì, thảy đều tiêu diệt như vầng mặt trời rạng rỡ giữa hư không, sương móc nhanh chóng tan biến.
Kẻ mê muội bảo tội nặng mới nên sám hối, cứ khai tạo tội môn. Ấy chẳng những chẳng hiểu lòng từ của Phật, Bồ Tát, mà cũng nào hiểu đạo nghĩa của Nho gia. Khổng Tử bảo: ‘Có lỗi mà chẳng chịu sửa đổi là càng lỗi; lo buồn nếu vẫn còn một chút lỗi, trọn không còn chút lỗi nào vẫn lo lắng’. Điều ấy đã minh thị đầu mối để tự đổi mới con người vậy. Vả nữa, tội có nặng nhẹ, đâu phải là nhất loạt như nhau, thế pháp không trị nổi, nhưng Phật pháp trị được. Tác pháp chẳng trị được thì Thủ Tướng trị được. Thủ Tướng chẳng trị được thì Vô Sanh trị được. Đấy chính là pháp giải thoát lìa khổ rốt ráo; chẳng thể chẳng quy công về Phật môn, mà cũng chẳng thể chẳng quy công về các bậc đại sĩ Quán Âm, Địa Tạng vậy. Quán Âm ứng hiện mười phương cõi, hữu duyên nhất trong đời ngũ trược. Địa Tạng dạo trong Sa Bà ngũ trược, lòng bi đặt nặng nhất nơi chốn tam đồ. Như cha mẹ bình đẳng yêu mến con cái, nhưng vẫn lo lắng hơn cho những đứa con nhỏ dại hay yếu đuối.
Kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo đây thật đúng là cầu bến bậc nhất cho kẻ đa chướng trong đời mạt. Kiên Tịnh Tín Bồ Tát đã ân cần cầu thỉnh, Thích Ca Mâu Ni Phật trân trọng phó chúc, lợi khắp ba căn, đầy đủ cả bốn Tất Đàn 11, không chướng nào chẳng trừ, không nghi nào chẳng phá. Ba thứ luân tướng đều là nương theo lý để thành sự, cho nên có thể dùng ngay chính sự để đạt lý. Hai thứ quán đạo hoàn toàn là dùng chính ngay sự để nhập lý, chưa hề chấp lý bỏ sự.
Đã thế, kinh còn thuật rõ sám pháp, tức là Thủ Tướng chính là Vô Sanh, ngay từ đầu đã chỉ thẳng, khai thị xưng danh, quán pháp thân, quán tự thân chóng cùng một thể. Cho đến khéo nói an ủi, các thứ phương tiện khéo léo chẳng trái nghịch Thật Lý. Hai quyển kinh này đã bao quát đại cương của một đời giáo hóa, nêu bày trọn yếu lãnh của Tánh, Tướng, Thiền Tông, phơi bày hết tấm lòng khổ thiết của Phật, của Tổ.
Tôi y theo kinh lập sám, cư sĩ Trình Dụng Cửu cúng tiền và khuyến mộ thiện tín góp sức in xong. Đây chính là muốn tự lập cho mình, lập thành cho người, muốn mình đạt thành, khiến người thành đạt. Ai bảo học Phật chẳng phải là phận sự của nhà Nho ư!”
c. Thư gởi cho Trầm Phủ Thọ, Phủ Đôn:
“Chiêm Sát Hành Pháp tuy được Côn Ngọc khắc bản in kinh, nhưng nếu chẳng nhiều phen kết đàn thì trọn chẳng đạt được tướng mộc luân thanh tịnh, như vậy thì làm sao khiến thiên hạ đời sau tin tưởng được? Nay hãy nên thề bày trận dựa lưng vào nước, đóng tử quan mà lễ đi” 12.
d. Thư gởi Thánh Khả, có đoạn:
“Tôi bất tiếu, tội lỗi nơi tam nghiệp chẳng ít, tâm nhơ tạp loạn thì làm sao cảm được tướng mộc luân thanh tịnh? Bởi vậy, phát tâm thẹn hổ, tự lui xuống làm người chỉ mới Tam Quy, thề chẳng làm ông thầy mô phạm cho chúng, thề chẳng nhận sự lễ bái của người khác, thề chẳng ra khỏi núi. Thề đạt được luân tướng thanh tịnh, chẳng luận là trăm ngày, ngàn ngày, sáu năm, chín năm, lấy cái chết làm hạn. Từ tạ việc ở Gia Hưng xong, từ đấy sẽ từ tuyệt mọi sự!”
e. Thư gởi Liễu Nhân và hết thảy Tăng, tục có đoạn:
“Tống Nho nói: ‘Tài quá đức thì bất tường, danh quá thực ắt có họa, màu mè quá thực chất thì chẳng thể tồn tại lâu được’. Húc tôi một thân mắc đủ cả ba căn bệnh ấy, nên chẳng lạ gì chuyện tôi cứ kẹt mãi nơi địa vị phàm phu, chẳng vượt lên bậc thánh nổi!
Húc tôi lúc 12, 13 tuổi, nhân phóng túng học đạo bèn báng Tam Bảo, tội ấy đáng đọa ngục Vô Gián, chẳng thuộc trong [số những kẻ được cứu vớt bởi] bốn mươi tám nguyện của đức Di Đà. Thiện căn chưa diệt sạch, ngầm được sức gia bị của hai vị đại sĩ Quán Âm, Địa Tạng nên chuyển nghi thành tín, chuyển tà quy chánh. Từ năm 20 đến nay, tận lực hoằng truyền chánh pháp hòng tiêu tội báng pháp.
Khổ nỗi phiền não sâu dầy, với các giới phẩm chỉ có nói được chứ không làm được. Tiết Trung Nguyên năm Quý Dậu, rút thăm xin thối lui làm một Bồ Tát Sa Di 13. Ấy là vì làm tỳ kheo đời nay thì thừa sức, nhưng làm một vị sa di thời cổ thì lại chưa xứng, thế sao không bỏ cái thừa để bù đắp cái thiếu? Túc chướng sâu nặng, bệnh ma vấn vít, từ đấy ẩn cư nơi Cửu Hoa, tưởng là đã có thể trọn đời ẩn cư. Hơn nửa năm, lại dần dần đồn đại, dần dần lan qua Tân An, Mân Địa, Thiều Thành, Tuy Lý, Lưu Đô, hư danh càng thịnh, thật đức càng khuyết. Mùa Hạ này hai lượt mắc phải bệnh lạ, cầu chết không xong. Bình nhật, tuy tôi huệ giải rạng rỡ, chứ thực chưa từng được đại thọ dụng!
Vả như một cuốn Chiêm Sát Hạnh Pháp đây, suy cặn nghĩ kẽ rồi mới dám tuân theo cách thức xưa mà soạn thành, chỉ giữ lấy những điểm tinh giản, cốt sao không trái nghịch ý kinh. Ở Tây Hồ, tôi lễ bốn thất chẳng được tướng mộc luân thanh tịnh. Năm ngoái lễ hai thất vẫn chẳng được. Năm nay, vào núi lễ một thất thêm một ngày vẫn chẳng được. Lúc lễ sám, phiền não, tập khí hiện khởi càng thêm dị thường. Vì vậy, tôi phát tâm quyết định, bỏ sạch tất cả tịnh giới của Bồ Tát Sa Di, chỉ làm một đệ tử Tam Quy, đợi gặp dịp tốt, vào núi bế quan ngàn ngày, cầu Phật, Bồ Tát từ bi cứu bạt. Nếu chẳng được vậy đành nát mớ xương này trong quan vậy”.
f. Trong Văn Sám Nguyện nhân dịp đặt tượng Phật, Bồ Tát lên tòa, có đoạn:
“Từng nghe công đức tạo tượng thật có thể diệt tội trừ khiên, lễ bái sám-ma thật có thể rửa lòng gột ý. Tôi vừa phát lòng thành, góp của dựng sửa một tượng Phật, hai tượng Bồ Tát, bèn phát thệ nguyện: luôn lễ bái nghi thức Chiêm Sát Hạnh Pháp, chẳng cần biết đến năm tháng, chuyên cầu tướng mộc luân thuần thiện. Dẫu chúng sanh cấu trược nặng nề, Phật, Bồ Tát vẫn chẳng chán bỏ, ắt các ngài sẽ vì đại bi thương xót độ thoát tôi, khiến cho tôi từ nay về sau, tâm chẳng chao động, thân được khinh an, giữ gìn lỗi miệng, chẳng thốt lời thêu dệt, lời ác, thanh tịnh tâm ý, chẳng khởi tạp tư, dục giác, mau được thanh tịnh tam luân (thân, khẩu, ý), quyết đạt đến tự lợi, lợi tha, phổ hóa chúng sanh đồng sanh Tịnh Độ”.
g. Trong bài tựa tặng cho ông Thạch Tông nhân dịp yểm quan lễ sám luân tướng, Tổ viết:
“Xưa làm tỳ kheo thẹn thùng nhiều nỗi bèn lui xuống cầu mong vắng lặng. Nay lại hổ thẹn với chân nghĩa Sa Di, bèn chỉ xưng là đệ tử Tam Quy, dám đâu đem lời xuông tặng người. Nhưng tôi trộm thấy kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo vốn xuất phát từ tâm đại bi triệt để của đức Đại Thánh Thích Ca, là phương tiện phi thường của Địa Tạng Bồ Tát. Ba thứ Luân Tướng khéo chỉ bày nghiệp báo nhân duyên vô ngại. Hai phép Quán Đạo tỏ rõ sâu xa phương tiện tiến lên để đạt Đại Thừa. Dùng Ngũ Hối Xưng Danh để bắt đầu nhận rõ bổn lai diện mục, lấy cảnh giới Nhất Thực để hướng về bình đẳng.
Ngũ Hối 14 đủ sức dứt trừ tình chấp thế gian, Nhị Quán đủ sức dứt trừ vọng tưởng chấp trước. Sám hối phát lộ: vĩnh viễn đoạn diệt [sự ác] nối tiếp, diệt nghiệp chướng. Khuyến thỉnh thuyết pháp: diệt ma chướng. Tùy hỷ công đức: diệt tật đố (ganh ghét, ghen tỵ) chướng. Thiện xảo hồi hướng: diệt chướng chấp có. Phát nguyện kiên cố: diệt chướng lui sụt, quên mất.
Duy Tâm Thức Quán: trước hết biết rõ ngoại cảnh vốn hư giả, chỉ do tâm biến hiện; kế đó, hiểu thấu nội tâm như huyễn, trọn không có gì là chân thật.
Chân Như Thực Quán: Thâm đạt dù cảnh hay tâm cũng chỉ là pháp tánh. Pháp tánh chẳng sanh, chẳng diệt; vì thế bản thể của các pháp đều chẳng sanh, chẳng diệt. Như ngàn bọt nước, vạn con sóng đều cùng chung tánh thấm ướt, ngàn vật muôn tượng đều chung tánh vàng.
Ngũ Hối phá chuyển vô thỉ Sự chướng; Nhị Quán phá chuyển vô thỉ Lý chướng. Hai chướng đã sạch liền thành hai thân: chân thân và ứng thân; trong một niệm phát khởi viên mãn tam tụ tịnh giới
Nhưng, đối với tướng tam luân thanh tịnh, tôi cần phải riêng mình biểu thị để thủ tín; hòng hiển thị: dù Trụ Trì Tăng Bảo đã tuyệt vẫn có thể tiếp nối được, như lời Mạnh Kha đã nói: “Kẻ hào kiệt không được như Văn Vương: nghe đến liền biết, chẳng khác gì trông thấy mà biết…” Than ôi! Tôi biết được đại ý kinh Chiêm Sát bèn y kinh lập sám, nhưng chưa đạt được luân tướng thanh tịnh thì ai mà tin được nổi. Đây thật là kê thuốc nhưng không uống, lỗi chẳng phải tại thuốc! Toa hay, thuốc hay rành rành sẵn đủ, Địa Tạng Bồ Tát quyết chẳng lừa tôi. Lỗi ở tôi đã biết mà chẳng chịu uống, thề sẽ uống lấy.
Pháp hữu Thạch Tông thấu hiểu lòng tôi trước hết nên cũng yểm quan cầu được thanh tịnh. Nguyện ai nấy nỗ lực, tháng ngày bôi đắp thuốc, kiêng những thứ kỵ thuốc, tránh phong hàn 15, ngày sau sẽ cảm được chân thân Xá Na, phiến đá Linh Phong sẽ cùng ngọn núi Linh Thứu bậc nhất cùng gật đầu vậy”.
h. Bài văn viết trong dịp hoàn mãn Đại Bi Sám Đàn ở Tổ Đường có đoạn viết:
“Trí Húc năm 46 tuổi tự thẹn thùng lắm nỗi, thối lui thành người chỉ mới thọ Tam Quy, siêng lễ Thiên Phật, Vạn Phật và Chiêm Sát Hạnh Pháp. May được chư Phật đại từ, đại bi ban cho luân tướng thanh tịnh ngay trong ngày Nguyên Đán tháng Giêng, cũng tự an ủi đôi chút”.
(Nhận xét:
Ngày Rằm tháng Bảy năm Quý Dậu, lúc 35 tuổi, Đại Sư lùi xuống làm Bồ Tát Sa Di, rồi phát tâm lễ Chiêm Sát Sám Pháp. Năm Giáp Thân lúc Ngài 46 tuổi, Đại Sư lùi xuống làm người thọ Tam Quy. Đúng Nguyên Đán năm Ất Dậu, lúc 47 tuổi, Sư bèn đạt được luân tướng thanh tịnh, đắc tỳ kheo giới).
i. Chiêm Sát Hạnh Nguyện Văn (Đại Sư viết bài văn này sau khi đã được luân tướng thanh tịnh một năm, tức là Bính Tuất) có đoạn:
“Quy mạng đấng từ oai khôn sánh, đạo trọng yếu dẹp khổ, ban vui xuất thế chân thật. Định lực trừ được kiếp tam tai (hỏa tai, thủy tai, phong tai), bậc cứu thế chân sĩ rủ lòng từ cứu vớt. Đệ tử Trí Húc đau đớn nghĩ kiếp trược khó thể trốn tránh, đao binh đua nhau nổi lên. Tuy bảo là đồng phận vọng kiến 16, nhưng thực sự không điều gì chẳng phải là do lầm lạc mà chiêu cảm cả. Nghiệp cũ khó truy, nhưng sự sắp đến có thể chọn lựa. Bởi thế, con với mấy người đồng chí (10 người) quyên góp tịnh tài, bày biện cúng dường, ba ngày phương tiện, bảy ngày chánh tu, đúng pháp kết đàn thanh tịnh, đảnh lễ Chiêm Sát Hạnh Pháp. Sáu thời hành đạo, Ngũ Hối luyện tâm; ai cầu đồng thể đại bi, khẩn xin vô duyên cứu vớt.
Cúi nghĩ: Chúng sanh chướng cấu tuy cực nặng, cực sâu, Tam Bảo lòng từ mênh mông chẳng chán, chẳng bỏ. Nếu một niệm biết sửa lỗi, ắt sẽ thuận cho kẻ ấy tự thay đổi mới. Huống nữa, Thích Ca được khen ngợi là bậc dũng mãnh tối thắng, ĐịaTạng đại sĩ thệ nguyện chẳng dối. Con yếu đuối, cha thương hơn đứa mạnh, con kém cỏi, mẹ càng thương quá thể. Xót con ngu si, bò lê té giếng, bèn dùng thân, tay, áo, địu 17 giúp cho.
Ngưỡng mong: Hào quang chiếu thấu, tiêu can qua để trời tốt, mây lành; pháp vũ thấm nhuần, chuyển tà nghiệt thành giống thiêng, mầm đạo. Những mong mưa hòa gió thuận, quốc thái dân an, chánh giáo lưu thông, tà ma trốn biệt. Lại nguyện tỳ kheo Trí Húc thân không bệnh khổ, tâm thoát kết triền, giữ cân bằng được Định lẫn Huệ, Thừa và Giới đều cùng thanh tịnh. Mong người lãnh xướng pháp xã dù kéo dài ba năm vẫn giữ vẹn lời nguyện khác nào một buổi. Các vị… ai nấy thật vì sanh tử, phát Bồ Đề tâm, khắc trừ tập khí, gắng tu pháp môn, tam học (Giới, Định, Huệ) viên thành, nhị nghiêm (Phước và Huệ) khắc chứng, nối huệ mạng Phật, lợi khắp trời người.
Lại nguyện tăng tục tùy hỷ ngoài đàn, hiểu ngộ Nhất Thật, khai hiển ba nhân, tu trọn Nhị Quán, chứng vẹn Tam Nhẫn. Lại nguyện những vị trợ duyên ngoài đàn, rộng đến pháp giới hàm thức được thấy hay nghe, hoặc chẳng thấy nghe, đều gieo căn lành như nhau, cùng hưởng lợi ích thù thắng.
Lại nguyện Giang Bắc, Giang Nam, cho đến toàn trong cõi Chấn Đán (Trung Hoa), những người gần đây gặp phải nạn binh hỏa, tiêu trừ các thứ nợ nần, oán hiềm mỗi mỗi đều cởi mở, thoát nỗi khổ khốc liệt chốn u minh, siêu thăng chốn thai sen. Kính nguyện pháp giới Tam Bảo, Địa Tạng Thánh Sư chân thật chứng tri, chân thật nhiếp thọ”.
j. Bài Hóa Trì Địa Tạng Bồ Tát Danh Hiệu Duyên Khởi (Duyên khởi khuyên trì niệm danh hiệu Bồ Tát ĐịaTạng) có đoạn:
“Cái thiết yếu nhất của chúng ta không gì bằng tự tâm. Trong thế gian không có gì khéo tỏ rõ tâm yếu bằng Phật pháp. Nhưng không có Tăng, Phật pháp chẳng truyền được; không có Giới, Tăng Bảo chẳng lập được. Giới chính là giềng mối của Phật Pháp, là đường trọng yếu để minh tâm.
Buồn một nỗi chánh giáo ngày càng chìm lấp, lắm kẻ tập theo thói tục. Đầu trọc, áo thâm mà chẳng biết giới Tỳ Kheo là cái gì! Một hai vị hoằng truyền Luật học truyền theo Thế Đế, khai, già, trì, phạm còn chẳng hiểu tí nào! Huống là tăng thượng oai nghi, tăng thượng tịnh hạnh, tăng thượng ba la đề mộc xoa ư! Huống hồ là nương theo Tứ Niệm Xứ tu hành, tăng tâm, tăng huệ để thành tựu tam tụ ngũ chi nữa ư?
Chao ôi! Chao ôi! Chẳng hiểu tam tụ ngũ chi mà bảo là Đại Thừa Tăng Bảo, tôi chẳng dám tin! Tăng đã hữu danh vô thật, mà bảo là truyền trì Phật pháp, tỏ rõ tự tâm, tôi càng chẳng tin hơn nữa! Kiên Tịnh Tín Bồ Tát xót thương, thưa hỏi Thích Tôn, đức Thích Ca càng bội phần thương xót, giao Đại Sĩ Địa Tạng đảm đương trách nhiệm. Đại Sĩ lại càng thương xót sâu xa, bèn nói ra kinh Chiêm Sát Thiện Ác Nghiệp Báo.
Kinh dạy: ‘Kẻ ác nghiệp nặng nhiều, chẳng được học ngay vào Định Huệ, trước hết phải tu sám pháp. Vì cớ sao vậy? Người ấy tâm ác đã quen tập từ trước rất mạnh mẽ, hiện tại ắt cũng lắm phen hủy phạm trọng cấm. Nếu chẳng sám trừ cho sạch mà tu Định – Huệ thì sẽ nhiều chướng ngại, quyết chẳng thể đạt được, hoặc mất trí, lầm loạn, hoặc bị ngoại tà khuấy rối, hoặc nhận lãnh tà pháp, tăng trưởng ác kiến. Vì thế cần phải tu sám hối trước. Nếu giới căn thanh tịnh và trọng tội đời trước đã nhẹ mỏng thì sẽ lìa được các chướng’.
Kinh còn dạy: ‘Dù học tín giải, tu Duy Tâm Thức Quán, Chân Như Thực Quán mà thiện căn nghiệp mỏng manh, chẳng thể tiến triển được, chẳng tạm khuất phục được các ác phiền não, trong lòng ngờ khiếp, sợ hãi và [bị] các thứ chướng ngại [khác] thì hãy nên trong mọi lúc, mọi nơi, thường siêng tụng niệm danh hiệu của ta. Nếu được nhất tâm thì thiện căn tăng trưởng, tâm ý mạnh mẽ, sắc bén. Hãy quán xét pháp thân của ta và của chư Phật và thân của chính mình thể tánh bình đẳng, không hai, không khác, chẳng sanh, chẳng diệt, thường, lạc, ngã, tịnh; công đức viên mãn đáng để quy y.
Lại quán tâm tướng tự thân: vô thường, khổ, vô ngã, bất tịnh, như huyễn, như hóa, đáng nên chán lìa. Quán như thế thì mau tăng trưởng được tâm tịnh tín, tất cả các chướng ngại dần dần tổn giảm. Người ấy được gọi là người học tập, nghe danh hiệu ta. Nếu tâm nhơ bẩn tạp loạn, tụng niệm danh hiệu ta thì chẳng thể gọi là “nghe” [tên ta] vì chẳng thể sanh tín giải quyết định, chỉ đạt thiện báo thế gian, chẳng được lợi ích rộng lớn thâm diệu’. (Chín câu trên đều là tóm tắt kinh văn).
Than ôi! Theo đó mà suy, giới chẳng thanh tịnh thì Nhị Quán quyết chẳng dễ tu thành. Nhị Quán chẳng tu không cách nào chứng nhập, khế hợp Nhất Thật. Vậy thì muốn cho giới căn thanh tịnh mà bỏ sám hối, trì danh thì còn có phương tiện nào nữa đây?
Vả nữa, một pháp trì danh nếu nói thiển cận thì ngu phu, ngu phụ chẳng ai là không thể nhép miệng được; nếu bàn sâu xa thì chẳng đạt Pháp Thân bình đẳng, tâm còn tạp loạn nhơ bẩn, sẽ chẳng được gọi là “nghe” vậy! Bởi thế biết rằng: lấy Nhị Quán làm chỉ nam, tu tập được Nhị Quán mới gọi là “nghe” được danh hiệu Bồ Tát. Lấy nghe danh làm phương tiện, chân thật trì danh lại chính là gồm trọn Nhị Quán.
Vì thế, nghe danh nghiệp chướng thanh tịnh, nghiệp chướng thanh tịnh nên đạt được giới. Do đắc giới nên Định-Huệ phát sanh, Định Huệ như một, thật sự chứng nhập vậy! Minh tâm kiến tánh là chân Tăng Bảo, chân truyền Phật pháp. Bọn ta sanh vào đời mạt, nghe pháp chân thật này sao không nỗ lực tự gắng lên?
8.3. Liên quan đến kinh Bổn Nguyện
a. Trong lời tựa tác phẩm Trì Địa Tạng Bồ Tát Bản Nguyện Kinh Kiêm Khuyến Nhân (Tự trì kinh và khuyên người khác thọ trì kinh Địa Tạng Bổn Nguyện) của cư sĩ Kính Tâm, Tổ viết:
“Ôi! Thánh mê niệm liền thành cuồng, cuồng chánh niệm liền thành Thánh. Lẽ nguy hiểm, nhỏ nhiệm ấy đã rõ vậy. Phật pháp cũng thế, một niệm mê, cõi Thường Tịch Quang biến thành địa ngục A Tỳ; một niệm ngộ, A Tỳ địa ngục liền thành cõi Thường Tịch Quang. Bởi thế, kinh Địa Tạng Bổn Nguyện cùng một huyết mạch với kinh Hoa Nghiêm.
Hãy xét xem: Hoa Nghiêm thế giới chính là Không, chính là Giả, chính là Trung chẳng thể nghĩ bàn; các nỗi khổ trong địa ngục cũng chính là Không, chính là Giả, chính là Trung chẳng thể nghĩ bàn. Hoa Nghiêm giảng về cõi Tịnh Độ vốn sẵn có trong tự tâm cho người biết mà quay về; kinh Địa Tạng giảng sự khổ sẵn có trong tự tâm để người ta biết mà tránh. Một quay về, một tránh né, chỉ thú 18 khác xa nhau, nhưng cũng quy về tự tâm. Ngoài tâm quyết chẳng có pháp khác.
Nhà Nho nói đạo chỉ có hai: nhân và bất nhân mà thôi; nguy sao, nhỏ nhiệm sao? Thích thiện và ham lợi chính là cửa ải phân chia giữa vua Thuấn và Đạo Chích, còn hay mất [thiện tâm] chính là điểm phân biệt giữa người và thú. Ai đọc đến kinh Bổn Nguyện mà chẳng nghĩ chuyện tự lợi, lợi tha, thoát địa ngục, về với Hoa Nghiêm, thì ắt phải là kẻ bất nhân cùng cực.
Cư sĩ Kính Tâm thương xót, đã cả đời thọ trì lại còn khuyên người, tôi bảo: Vừa phát tâm ấy, nỗi khổ trong địa ngục ngay lập tức đã ngưng mất cả. Hoan hỷ viết tựa để thay cho pháp giới chúng sanh phổ khuyến vậy”.
b. Sớ đọc trong pháp hội Hoa Nghiêm ở Phù Dung Các núi Hoa Sơn như sau:
“Tôi hay nói kinh Địa Tạng Bổn Nguyện và kinh Hoa Nghiêm tám mươi quyển có thể bổ trợ lẫn nhau. Hoa Nghiêm dạy về Phật cảnh giới, xứng tánh chẳng thể nghĩ bàn; kinh Bổn Nguyện giảng về cảnh giới địa ngục, cũng xứng tánh chẳng thể nghĩ bàn. Một kinh là thuận theo tánh mà tu, hưởng thọ niềm vui pháp tánh chẳng thể nghĩ bàn; một kinh là nghịch tánh mà tu, chịu đựng nỗi khổ chẳng thể nghĩ bàn. Thuận, nghịch tuy khác nhưng toàn tánh khởi tu, toàn tu tại tánh, vẫn là một.
Một niệm mê lầm tánh chẳng thể nghĩ bàn của Phật giới thì ngay nơi ý niệm đó, cõi Thường Tịch Quang hóa thành non đao, rừng gươm, lò than, vạc sôi. Một niệm ngộ tánh chẳng thể nghĩ bàn của địa ngục thì những khí cụ khổ độc trong Nê Lê (địa ngục) ngay trong ý niệm đó biến thành Phổ Quang Minh điện, Tịch Diệt đạo tràng. Mê, ngộ tuy khác, tánh đức chẳng tăng, chẳng giảm; lại cũng là một. Nhưng tánh đức dù chẳng tăng giảm, chẳng phải là thuận, nghịch chẳng thuộc về mê, ngộ; nhưng hễ mê thì liền nghịch tu trong cửu giới, liền cảm hai khổ báo: phần đoạn tử và biến dịch tử.
Ngộ thì thuận tu trong Phật giới, liền thành hai thứ chuyển y: Bồ Đề, Niết Bàn. Mê là Tam Hoặc, ngộ là Tam Trí. Nghịch tu là thập ác, ngũ nghịch; thuận tu là lục độ, vạn hạnh. Sanh tử là tam giới, tứ tướng; chuyển y là tam thân, tứ đức 19. Khổ chính là Pháp Thân, Hoặc chính là Bát Nhã, Nghiệp chính là Giải Thoát. Ngạn ngữ nói: “Đẩy người hay nâng người chỉ cùng một tay thôi; khen người hay chửi người chỉ là một miệng thôi”.
Đại Phật Đảnh là như nước thành băng, băng lại tan thành nước, chẳng tin nổi hay sao? Tôi tin chín đóa Phù Dung 20 đây có thể tiêu biểu cho chín hội của kinh Hoa Nghiêm; há nào phải là kinh Địa Tạng Bổn Nguyện chỉ bàn về địa ngục, nhân quả, sự tướng mà thôi!
Huống nữa, Hoa Tạng thế giới an trụ trong đại liên hoa, Như Lai thành đạo cũng ngồi trên hoa sen báu. Nhưng các tên địa ngục Ưu Bát La, Ba Đầu Ma v.v… cũng là tên các loài hoa sen xanh, hoa sen đỏ, đủ thấy một tên, một dụ, một sự, một pháp thảy đều có đủ thập giới, chỉ vì đương nhân mê hay ngộ, thuận hay nghịch mà thành như thế đó thôi. Pháp tánh chẳng thể nghĩ bàn, thể chẳng phải là các tướng, nhưng chẳng ngại các tướng phát huy; sao còn phân chia địa ngục và Tịch Quang nữa vậy?
Nguyện các vị Khai Sĩ suất lãnh các đàn-việt liền lấy đó làm nhân duyên thuận tu, khai phát chánh ngộ thì hai núi Thiết Vi chính là Kim Cang Bồ Đề Đạo Tràng, không cho ngọn lửa huyễn hiện sen vàng, đấy là đại diệu vậy!”
8.4. Liên quan đến Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn
a. Lời sớ khuyên trì tụng Diệt Định Nghiệp chân ngôn đến số lượng bằng hết thảy thế giới, trang nghiêm thánh tượng Địa Tạng Bồ Tát:
“Đức Thích Ca bảo chẳng cứu được định nghiệp là để làm nguội lạnh cái tâm tạo tội. Địa Tạng Bồ Tát nói Diệt Định Nghiệp Chân Ngôn để vỗ về khách đã cùng đường. Húc tôi lúc nhỏ học theo Đông Lỗ 21, thường báng Tây Càn; được Quán Âm đại sĩ chạm đến, nhiếp thọ, sau nghe ĐịaTạng Bổn Nguyện tôn kinh, mới phát đại tâm, thề làm cửu giới trống không. Nay được dự vào hàng Tăng, tu tập thọ giới, đều là do từ nguyện [của Đại Sĩ] ngầm gia bị, thật chẳng ngoa vậy.
Nhưng tôi nghĩ Sa Bà tệ ác, ba thứ Hoặc, Nghiệp, Khổ tụ lại như chĩa ba; vô thượng Đề Hồ đều thành độc dược. Người trì luật tuy vâng giữ y bát, nhưng trọn chẳng hiểu tác, phạm, chỉ, trì. Người tu tập Giáo chỉ thờ ngoài miệng, ngoài tai, Thiền Na, lý quán mù mờ, không hề sở đắc. Kẻ tham Thiền lưu loát cơ cảnh 22, đùa giỡn tinh thần, đối với cội nguồn chân chính của tâm và Phật, không một mảy thật chứng. Một môn Tịnh Độ khá hợp với thời tiết, căn cơ, nhưng khổ nỗi hay bị biến thành thối thác, chưa khế hợp bất khả tư nghị Đại Thừa. Rõ ràng do nghiệp nặng, chướng sâu, trược trí lưu chuyển, nên dẫu có bậc Thánh vẫn chẳng biết làm thế nào!
Riêng mình đức Địa Tạng bi sâu, nguyện nặng, chuyên thương xót kẻ ương ngạnh. Tà tâm sâu nặng của tôi trong lúc ấy mà Ngài còn chuyển được, khiến cho tôi được chánh tín xuất gia thì Ngài sẽ chuyển được chúng sanh không biết lỗi lầm trong cả đại địa, khiến họ quay về với lẽ chân thật, nào có khó gì!
Vì vậy, đối trước Tam Bảo phát tâm, muốn tạo ngôi Vạn Phật điện bằng đồng, trong thờ tượng Đại Sĩ để vĩnh trấn Cửu Hoa. Tôi bèn thọ phép ngày chỉ ăn một bữa, kết đàn một trăm ngày, trì Diệt Định Nghiệp chân ngôn năm trăm vạn biến. Lại khuyên Tăng, tục những ai có đại tâm hoặc trì mười vạn hoặc trì trăm ngàn vạn để cộng chung thành mười vạn vạn, biểu thị con số tam thiên đại thiên thế giới. Đem tổng số ấy dâng trước tượng Đại Sĩ để làm khoán ước rộng hóa độ mười phương đến tột cùng vị lai vậy”.
b. Trong quyển 1 của bộ Linh Phong Tông Luận, có chép Tục Trì Hồi Hướng Kệ để bổ sung cho Tổng Trì Sớ, Diệt Định Nghiệp Chú Đàn Sám Nguyện Văn (văn sám nguyện trong đàn tràng trì tụng chú Diệt Định Nghiệp) và những câu đề cập đến chú Diệt Định Nghiệp trong các bài nguyện văn khác thảy đều khuyết lược chưa sao lục được. Nếu muốn xem đủ, xin hãy tìm xem vậy.
c. Thư đáp câu hỏi của ông Hoàng Trĩ Cốc (gồm 2 đoạn) như sau:
Hỏi: Phật chẳng diệt nổi định nghiệp, cớ sao Địa Tạng Bồ Tát lại có Diệt Định Nghiệp chân ngôn? Vả đã hiểu rõ tội phước vốn không, sao lại nói như thế?
Đáp: Nghiệp cùng với báo đều là hiện lượng của tự tâm. Tâm không thì hết thảy đều không; tâm giả thì hết thảy đều giả, tâm trung thì hết thảy đều trung. Nhưng phàm phu chẳng hiểu năng tạo (người tạo nghiệp), sở tạo (nghiệp được tạo), năng thọ, sở thọ, đương thể tam đức bí tạng nên cứ sốt sắng dốc chí tạo ác nghiệp nặng dày, nên ắt phải chiêu lấy khổ báo dày nặng, đấy gọi là “định nghiệp”. Tâm họ đã định, chẳng thể vãn hồi, thì đấng Đại Giác cũng chẳng thể làm cho [định nghiệp ấy] tiêu diệt được. Vì thế, đấng đại từ, đại bi khéo bày phương tiện, sai Địa Tạng Bồ Tát nói chú khuyên họ trì, tức là chuyển định tâm của họ cho dần dần tiêu diệt.
Bởi đó, công năng của Bồ Tát hoàn toàn là công năng của Phật. Phật đã chẳng ở, Bồ Tát cũng chẳng ở, rốt cục chỉ là cái tâm của đương nhân trong một niệm tin nhận trì chú mà thôi. Đấy chính là ý chỉ “Đã thấu đạt tội phước vốn là không”; vốn chẳng phải là bài bác không nhân quả vì đương thể của tội phước, nhân quả chính là không, mà cũng chính là trung, là giả. Hễ mê thì diệt và bất diệt đều chẳng hiểu tận gốc; còn đạt rồi thì diệt và bất diệt trọn chẳng trở ngại gì đến không cả. Cổ nhân bảo: “Thế nào là vốn sẵn là không? Là nghiệp chướng. Thế nào là nghiệp chướng? Vốn sẵn là không”. Hiểu được hai câu này rồi thì liền thoát được vết cũ cáo hoang vậy! 23”
Hỏi tiếp: Rốt lại, vì sao Phật chẳng tự nói? Bởi Phật nói chẳng thể diệt được [định nghiệp] cho nên vẫn còn nghi ngờ?
Đáp: Để giải mối nghi ấy, cần phải biết ba nghĩa:
a) Một là chư Phật thuyết pháp ắt đều theo đúng bốn nhân duyên Tất Đàn. Có kẻ nghe đức Phật nói sanh hoan hỷ, sanh thiện, diệt ác, nhập lý thì Phật liền tự nói, như các chú Lăng Nghiêm, Tôn Thắng đều là chú để diệt định nghiệp vậy. Có kẻ nghe Bồ Tát nói mà sanh hoan hỷ, sanh thiện, diệt ác, nhập lý thì Bồ Tát phải nói, như chú này, chú Đại Bi v.v…
b) Hai là tội chẳng tự diệt, chẳng tha diệt, chẳng cộng diệt, chẳng vô nhân diệt, nhưng có thời chỉ nói là tự diệt, tức là nói tâm không, nghiệp không. Có lúc nói tha diệt, như nói Phật lực, Bồ Tát lực. Có lúc nói cần phải “cộng diệt”, cùng nêu nội nhân và ngoại duyên. Có lúc nói “vô nhân diệt”, nghĩa là: chẳng phải tự, chẳng phải tha, đều là bốn nhân duyên Tất Đàn. Nếu không liền thành Tứ Đế.
c) Ba, chẳng thể diệt là nói theo phương diện Tích Phật 24 trong Tam Tạng. Người diệt được tội là người thuộc về Viên Giáo, như kinh Hoa Nghiêm nói: “Mới phát tâm đã hơn Mâu Ni” cũng giống như vậy.
Biết được ba nghĩa ấy rồi thì không có pháp nào là chẳng thông đạt.
8.5. Các trước tác khác
a. Bài phát nguyện trước tháp Địa Tạng ở núi Cửu Hoa:
“Kính lạy đức Từ Bi đại nguyện vương,
Bổn nguyên tâm địa Như Lai tạng,
Cứu thế chân thật khéo vỗ về,
Hiện tướng Thanh Văn để hộ pháp,
Nguyện dùng bổn thệ độ chúng sanh
Xét con lòng thành, thương gia hộ,
Trí Húc xưa tạo ương họa sâu, trẻ dại trong đời mạt, tuy thọ Giới phẩm, khinh phạm lắm nhẽ, dẫu tập Thiền tư, thô hoặc chẳng đoạn. Tụng Đại Thừa chỉ hiểu theo nghĩa, xưng niệm danh hiệu chưa nhập Chánh Định. Trông ra ngoài, ma đảng tung hoành, đau lòng nhức óc. Trong thấy phiền não chao động tơi bời, thẹn trời hổ đất. Lại vì ác nghiệp, chịu đủ bệnh khổ. Đau Sa Bà tệ ác, than chìm đắm vô phương. Do vậy, gượng bệnh vào núi, khẩn cầu Đại Sĩ, cầu Bồ Đề trong muôn kiếp, phó thân mạng cho phù vân. Đốt hương sáu lọn trên cánh tay. Ba lọn hương cúng Địa Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát: vô số hóa thân trên trời Đao Lợi, hiện tướng Thanh Văn trong hội Đại Tập thắng diệu, Bồ Tát hiện tướng Thanh Văn, sáu căn tụ hội, thiện xảo thuyết pháp.
Một lọn sám hối lỗi nặng tam nghiệp, sát nghiệp, dâm dật, chê bai, hủy báng Tam Bảo, tội lỗi nơi miệng, ác niệm cho đến những lỗi nhơ từ trước, và các việc chẳng hoàn toàn đúng như pháp sau khi mắc bệnh. Những tội như thế nguyện đều tiêu trừ.
Một lọn để cầu bốn nguyện: luật nghi thanh tịnh, đoạn Hoặc, chứng chân, khỏe mạnh lâu dài, không bệnh, rộng làm việc phước.
Một lọn để dứt lưới nghi, hoặc là trước đã lễ sám cầu tịnh luật nghi, hoặc là trước đã tu Thiền đoạn trừ phiền não, hoặc là trước đây đã đọc Kinh Tạng để mở mang huệ giải, hoặc trước đã lập hạnh để mở rộng phước duyên, chỉ mong bậc Cứu Thế Chân Sĩ, Đại Trí Khai Sĩ, bậc thấy biết hết thảy, bậc chẳng quên nghĩ tới chúng sanh đều rủ lòng thương, xét soi mở toang đám mây mê mờ cho con. Con lại đối trước đấng Đại Từ Bi Phụ, vẩy máu, khắc tim phát nguyện như thế này: Nếu còn một chúng sanh chưa thành Phật thì con chẳng chứng Niết Bàn trước. Giả sử túc nghiệp lôi kéo con vào ác đạo, nguyện Đại Sĩ lòng từ sâu rộng thường giác ngộ con, khiến con niệm niệm nhớ đến Bồ Đề tâm, khiến cho Bồ Đề tâm liên tục chẳng đoạn. Nếu túc chướng nhẹ bớt, nguyện Đại Sĩ oai thần khiến con sớm thành tựu Niệm Phật tam muội, quyết sanh trong thế giới của Phật A Di Đà, nương bổn nguyện lực vào trong vô biên sát hải phổ độ hữu tình, đến tột cùng đời vị lai chẳng hề chán mỏi”.
b. Bài khuyến hóa đúc tượng Địa Tạng bằng sắt:
“Hồng chung đủ tánh vô biên âm, vừa gõ, vẳng ngay tới Thiết Vi. Địa Tạng viên mãn đồng thể đại bi, vừa chiêm lễ liền mau được cứu bạt. U Minh giác ngộ hãy nên mong, chướng duyên hiện tại hãy nên chuyển; Linh Phong mang ý nguyện lễ Ngài, đã đúc chuông, thỉnh chuông; lại nghĩ đến tượng Ngài bèn tạo tượng. Tuy [tượng ngài được] vẽ vời, sơn khắc [khác nhau], tánh đều giống như hư không; nhưng nay lại đúc tượng ngài thuần bằng gang để tiêu biểu sự kiên cố bất hoại.
Tứ đức không bụi trần nhưng phải nhờ một trần để hiển hiện trọn vẹn. Tam thân không tướng, nhưng phải dùng ảnh tượng để khéo léo tỏ bày. Xin bậc cao hiền cùng hành đàn thí: Giúp cho sắt như chánh nhân phát tâm, có thể đạt diệu quả Pháp Thân; giúp than giống như liễu nhân phát tâm, có thể ngộ quang minh Bát Nhã; giúp thức ăn, vật dụng như duyên nhân phát tâm, có thể đặt nền tảng cho giải thoát, thần thông.
Từ nơi Đại Sĩ phát ra tâm ấy, chính là toàn tánh khởi tu. Do các thiện tín thành được tượng này, chính là toàn tu tại tánh. Sự như thế, lý như thế, nhân như thế, quả như thế, chân ngữ, thật ngữ, hãy nghĩ kỹ, hành cho chắc”.
c. Bài Khuyến Hóa Cúng Dường Dầu Thắp Đèn Trong Lễ Cúng Hải Đăng ở núi Cửu Hoa:
“Thuở kiếp sơ thân người có ánh sáng, chẳng cần nhờ đến mặt trời, mặt trăng. Thân quang giảm dần, nhật nguyệt sanh ra. Nhưng nhật nguyệt có lúc chẳng chiếu, nên tiếp đó bèn có đèn lửa. Công đức của đèn lửa chẳng phải chỉ giống như công đức của mặt trời, mặt trăng mà thôi. Nhật, nguyệt thuộc về bi điền; đốt đèn cúng dường đủ cả bi lẫn kính.
Vả nữa, Địa Tạng đại sĩ do vô duyên từ, tâm đồng thể đại bi, thị hiện trụ trên đảnh núi Cửu Tử, cứu khắp trần sa hàm thức. Tháp thiêng nhục thân, bốn biển quy y. Do vậy mới có lễ cúng Hải Đăng.
Phải biết rằng: Một tia sáng chiếu phô trọn tự tánh diệu minh, duyên thiện đã ấp, chánh nhân, liễu nhân cùng hiển. Nếu bảo đấy là sự tướng, là trần duyên, là chẳng quan hệ gì với tu chứng thì là lìa sự bàn lý, lìa cảnh tìm tâm, lý tựa lông rùa, tâm đồng sừng thỏ. Ai đem vạn thiện trang nghiêm để thành quả Lưỡng Túc đó vậy?
Xưa có kẻ trộm vật của nhà chùa, xẻ đèn cúng Phật, còn cảm nhiều kiếp chịu báo sắc thân u ám, huống là kẻ hảo tâm thí cúng, nương lòng từ bi của Đại Sĩ cầu được chiếu soi lồng lộng trong nẻo u đồ, mới tiếp nối được đèn huệ của Như Lai, rạng rỡ đuốc báu pháp giới. Dù tự hay tha đều mở toang ải tối trong đêm dài, chứ nào phải chỉ là quả báo sung sướng trong chốn sanh tử mà thôi đâu! Xin mau phát tâm, đừng để sau này phải hối!”
d. Văn khuyến hóa kiến tạo tháp Chúng Tăng ở núi Cửu Hoa:
“Phước điền có hai là bi điền và kính điền. Kính điền chú trọng đến điền (đối tượng được mình cúng dường, làm phước). Bi điền đặt nặng về tâm.
Cúng xá lợi phước ngang hư không, đó là Kính Điền. Thương xót đến cả mớ xương khô, muôn đời xưng là đấng Nhân Chủ, đấy là Bi Điền.
Một điền công đức đã bất khả tư nghị, huống là tu đủ cả Bi lẫn Kính. Vả nữa, La Hán Tứ Quả chứng nhập Vô Sanh, vĩnh viễn lìa bỏ Ngã Chấp, đã nhập Niết Bàn thì chẳng quý gì nắm xương khô. Phàm phu tỳ kheo chưa đoạn nổi Tư Hoặc, nếu như thi hài cốt tênh hênh, ắt thần thức sẽ bất an. Thần thức bất an thật đáng thương vậy. Đường đường Tăng Bảo là bậc nên kính vậy.
Huống hồ phàm thánh khôn lường, thần thánh sâu kín, rắn rồng ở lẫn, sao có thể dùng nhục nhãn để biết vị này là phàm tăng, chẳng phải là đại sĩ ứng hóa cho được? Vì thế, cúng dường một bộ xương lẽ đâu chẳng đủ hai điền bi, kính?
Cửu Hoa là thiên hạ đệ nhất danh sơn, nhưng xương khô vẫn phơi tênh hênh trong chốn hoang vu, nhức mắt, đau lòng. Lúc tôi mới đến núi, luôn lấy việc này làm chuyện quan tâm hàng đầu. May có các bậc kỳ lão, ra sức cổ vũ, chẳng nề vụng dốt, xướng lên tiếng nói đầu tiên. Có ai thấy, nghe, tùy hỷ, chẳng luận là Tăng hay tục, dù ít dù nhiều, đều đã gieo nhân tối thắng, ắt đạt quả vô thượng. Kính thì thành Phật đạo có thừa, Bi thì sẽ độ sanh vô lượng. Bèn có kệ rằng:
Tăng tướng đường đường
Là biển phước đức
Dẫu thành xương mục,
Phước tánh nào đổi!
Dựng tháp cúng dường
Ắt lên Phạm Thiên,
Huống còn tán đồng,
Đâu chẳng được vậy?
Đại Sĩ thị hiện
Xương rã xanh bầm
Ống khóa hoàng kim,
Chắp tay, khảy ngón 25
Chân nhân đành rành,
Lấy gì làm chứng?
Diệu Pháp Hoa Kinh!”
e. Thư gởi tăng chúng thường trụ núi Cửu Hoa:
“Năm trước dạo gót núi báu, đối với hết thảy hành giả giữ luật thanh tịnh, tưởng như Địa Tạng Đại Sĩ; đối với một hai vị chẳng câu nệ tiểu tiết cũng tưởng họ giống như Chí Công, Tế Điên… Cõi đất thánh đạo tràng, rắn rồng hỗn tạp, phàm thánh lẫn lộn, chẳng dám dùng con mắt trâu, dê để suy xét xằng, tự chiêu lấy trọng tội vô gián. Chợt nghe trong núi có chút lộn xộn. Tuy Bồ Tát thị hiện ngắn ngủi, nhưng kinh có dạy: ‘Thà phá ngàn giới Phật, chẳng để người ngoài biết’. Sách vở thế gian cũng chép: ‘Người đất Hồ (Hồ Nam, Hồ Bắc), đất Việt (Quảng Đông) thù địch nhau, nhưng ngồi thuyền gặp gió ngược thì liền cứu giúp nhau như tay phải với tay trái”.
Cửu Hoa thật sự là nơi Địa Tạng Bồ Tát hóa hiện. Đại chúng trong núi không ai chẳng phải là con cháu thật sự của ngài Địa Tạng, chẳng biết trải bao kiếp tu hành mới đến được chốn danh sơn phước địa này; bèn vì chuyện hờn giận nhỏ nhặt một buổi mà chẳng bằng được người đất Hồ, đất Việt ngồi chung một thuyền, chẳng khác nào: “Một hạt cải che trời, một hạt bụi phủ kín đất” đó ư?
Trí Húc tôi bất tiếu, tuổi nhỏ vô tri, hủy báng Tam Bảo, tội đầy hư không, nương nhờ lòng từ sâu xa, thệ nguyện nồng hậu của Địa Tạng Đại Sĩ dẹp tan tà kiến của tôi, khiến được dự ké vào chúng Tăng; bởi thế, nay tôi xưng mình là viên quan cô độc của Địa Tạng Bồ Tát. Đại chúng trong núi đều là ấu chúa của tôi. Quan không ý niệm khinh vua, nhưng có chức trách can gián vua; chỉ là thật dạ hoảng sợ, dập đầu, rạp đầu, xa hướng về núi báu, bày tỏ lời thưa trung thành:
- Kính xin các sư, ai nấy bỏ tâm nhân ngã thị phi, nghĩ đến thể thống của sơn môn, pháp môn, cùng tu Vô Tránh Tam Muội, vĩnh viễn phát huy đạo phong của Đại Sĩ. Cổ nhân nói: “Nhà không tiểu nhân, chẳng thành quân tử”. Dù có kẻ thật sự chẳng phải là quyến thuộc của Đại Sĩ, cũng nên dùng lòng từ khoan thứ, khiến kẻ ấy dần dần gieo trồng thiện căn thì mới nên vậy!”.
f. Tán vịnh hình tượng Địa Tạng Từ Tôn
1) Đồng thể đại từ,
Vô duyên hoằng thệ,
Tổ của ngàn Phật,
Dòng dõi quần sanh,
Định nhập sát trần
Châu treo tam thế 26
Luân tướng phá nghi,
Biện tài hiển Đế (chân đế)
Muốn cho giới học lại rạng
Đảnh lễ chẳng nề số lượng,
2) Người ta chỉ biết ngài cứu khổ địa ngục, chẳng biết ngài không đâu chẳng hiện. Người ta chỉ biết ngài phù trì lúc lâm chung, chẳng biết ngài không lúc nào chẳng niệm.
Ba bộ kinh vương,
Hai thứ diệu quán.
Thập Luân khuông phò mạt pháp,
Tam luân xé toạc lưới nghi
Đây chính là pháp môn thần tốc bậc nhất trong vô lượng pháp môn, dẫu có gặp hay chẳng gặp, tựa hồ thấy hay là chẳng thấy. Đứa con bất tiếu một đời cực lực đề cao, riêng hứa quy y, tin tưởng không gián đoạn. Nếu còn một sự hoài nghi, xin hỏi nên lấy pháp thân nào khác để hoàn mãn nữa?
3) Chúng sanh đọa lạc địa ngục đều do phá giới trọng chướng. Đại Sĩ vào ngục cứu khổ, chỉ hiện giới tướng Thanh Văn, chẳng giảng giải, phân tích Pháp Thân, chỉ giảng đề cao chuyện hướng thượng. Đấy là vô tác diệu sắc, chúng sanh tánh sẵn có trong nhà. Cầm minh châu, giới thân kiên cường, Địa Tạng: ai ai cũng là Địa Tạng.
4) Ngũ thừa gồm trọn hiếu từ tâm
Thật đúng y vương nguyện lực thâm
Trăm rễ, nhánh cây nào sót bỏ
Khắp trong đại địa thảy tri âm.
g. Bài ca đuổi bệnh :
Đỉnh Cửu Hoa mây mù phủ đẫm
Ba, Tư hai tháng rét căm căm
Quấn kín áo tàn nằm ngất ngưởng,
Hơi ấm trốn xa, mất biệt tăm
Ngọn suối Cửu Hoa quen nếm vị,
Ngàn giòng trăm lũ cuốn băng băng
Nhặt lấy quả thông phơi nắng ráo
Dùng thế sâm nhung trị bệnh mình
A Nan cách nhật, mình ba bữa
Bệnh tật chao ôi khó nỗi lành,
Sao vẫn đêm ngày luyến hoa đốm
Thương ta biết cửa, chửa về nhà
Bởi thế trì danh hằng chăm chắm
Mong khai đồng thể diệu tam từ
Bịnh ta hết, chúng sanh hết bệnh
Sát na chẳng chóng, kiếp nào lâu.
h. Lễ ngàn đức Phật ở Lầu Tàng Kinh núi Cửu Hoa, tặng các bạn năm bài kệ:
* Dưa ngọt chớ thay bằng mướp đắng
Chốn chốn Từ Tôn sẵn nghiệp nhà
Niệm tánh uổng xem trăng đáy nước
Cúi đầu đã ngự bạch ngưu xa.
* Bụi trần vét sạch đắp đồi, non
Một trận từ phong sạch chẳng còn
Thiết Vi thổi nát còn đâu tối,
Cần gì dụi mắt hỏi đường quang!
* Thói xưa năm cũ sát na quên,
Năm hết Xuân về trời ấm lên
Những tưởng Côn Luân tràn mạch suối
Chỉ thấy sông băng khó vượt lên.
* Một điểm thông linh tánh vốn thông,
Chạm cảnh đối tình đạo tự dung,
Bỗng nhiên cùng lúc âm vang vọng
Lầu báu cùng nhìn vẫn ở trong
* Một thể chia ra tướng với tình
Lạnh lùng xét kỹ hóa vô sinh
Ngũ hối công thành phiền hoặc sạch
Lầu cao chi nhọc dạ kết minh?
Mùa Xuân năm Bính Tuất, huyễn du Thạch Thành, tùy duyên duyệt Đại Tạng để thỏa nguyện cũ, đêm mộng thấy đắp tượng Địa Tạng Đại Sĩ; thân, đầu đã thành, nhưng chưa nặn xong chân, tay, xúc cảm làm bài phú:
“Mưa dầm mênh mông, khách nghĩ miên man. Chim kêu ai oán, đổi sang cành mới. Mạch học ngàn năm biết gởi gắm vào ai, nỗi sầu vạn cổ chỉ tự mình biết.
Trong gương, gương mặt bệnh hoạn đã suy quá rồi. Trong mộng, hình tướng từ bi thân vẫn khuyết. Khi nào đền xong nợ văn ngôn, sấn vào núi thẳm về chốn chữa bệnh cũ”.
9. Địa Tạng Bồ Tát Hạnh Nguyện Ký, 1 quyển, do ngài Hiển Ấm đời Thanh soạn.
10. Địa Tạng Bồ Tát Bản Tích Linh Cảm Lục, 1 quyển, do cư sĩ Lý Viên Tịnh soạn vào đời Thanh.
11. Địa Tạng Đại Sĩ Thánh Tích, 1 quyển, do Phạm Huyễn Tu soạn vào đời Thanh.
12. Địa Tạng Bồ Tát Vãng Kiếp Cứu Mẫu Ký (Truyện Địa Tạng Bồ Tát cứu mẹ trong các kiếp trước), 1 quyển, do Uông Phụng Trì soạn vào đời Thanh.
13. Địa Tạng Bồ Tát Cửu Hoa Thùy Tích Đồ Tán (tranh và thơ tán thán sự ứng hóa của Địa Tạng Bồ Tát tại núi Cửu Hoa), 1 quyển, do Lư Thế Hầu đời Thanh vẽ.
14. Cửu Hoa Sơn Chí, chưa hoàn tất, do ông Hứa Chỉ Tịnh đời Thanh biên soạn. Bản Sơn Chí đã ấn hành chưa được hoàn thiện, không đáng để lưu thông.
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
