Luận Bảo Vương Tam Muội Niệm Phật Trực Chỉ

Khuyên Nỗ Lực Tinh Tấn

Tinh tấn là không bị tám thứ gió (15) thế gian làm thối chuyển, lại không vì dị kiến, bệnh duyên nặng nhẹ mà sanh giãi đải trong sự thực hành, gọi là tinh tấn.

Hành giả đã y vào khuyến phát, vĩnh viễn đoạn diệt nghiệp sát, dần dần trọn đủ các giới. Muốn chứng nhập tam muội, ở trong tam muội hoặc bị hai loại ma mạnh, yếu, trong, ngoài quấy loạn làm cho thối chuyển, nên phải kiên cường ý chí nỗ lực tinh tấn như tràng phan kim cang không thể xô ngã, như núi tu di không thể lay động, như biển cả các độc không hại được. Giã sử hành giả nghe Phật nói rằng: Nhà ngươi nay tu hạnh này cõi An Dưỡng kia quyết định không được sanh về.

Liền phải bạch rằng: Lành thay! Bạch đức Thế Tôn, đệ tử trước thọ lời dự ký của Phật cầu sanh về Cực Lạc. Đức Phật Thích Ca nói: Tất cả chúng sanh đều nên phát nguyện nguyện sanh về cõi nước đó. Cõi nước đó còn không nghe những tiếng nữ nhơn, căn khuyết, thập ác, ngũ nghịch, a tỳ. Mười niệm tất được vãng sanh, lời Phật đâu có dối gạt trái với bổn nguyện, lại có chư Phật mười phương hiện tướng lưởi rộng dài để chứng minh điều đó, nên hôm nay đệ tử quyết định cầu sanh không dám thối thất. Ấy gọi là hành giả dũng mãnh dựng tràng kim cang.

Lời Phật nói ra còn không thối thất ý chí ban đầu, sá gì hàng thinê ma ác đảng, cảnh giới nước lửa giặc cướp cường tà trong loài nguời và thê thiếp tình ái làm sao lay động hạnh nguyện của ta được ư!

Có người nói rằng: Tôi thấy người đời tu hành mà không được vãng sanh là sao?

Vì họ có dị kiến mà thực hành không trang trọng vậy.

Như vậy thì uổng công lắm ru?

Đâu có uổng công, còn nhờ vào nguyện lực của đức Phật ADi Đà nữa. Đời này không sanh, đời thứ hai tất sanh, đời thứ hai không sanh đời thứ ba tất sanh, chỉ cần quyết định một niệm quy hướng đức Phật ấy, tất nhiên nhiều đời về sau chắc chắn vãng sanh, ấy gọi là được bất thối chuyển, há lại không được vãng sanh hay sao?

Cho nên, biết là sanh về cõi ấy được bất thối chuyển. Hành giả tu theo pháp này cũng được bất thối chuyển vậy. Chỉ vì hàng hậu thế luống chịu khổ nhiều kiếp luân hồi nên cần phải quyết chí xong một đời sao lại tự chế để qua đời khác cầu vãng sanh?

Trong khi tu tập nếu vì túc nghiệp khiến cho hạnh nguyện có chỗ giảm thiểu, thường phải nhứt tâm tụng đà la ni “Bạt nhứt thiết khinh trọng nghiệp chướng đắc sanh Tịnh Độ”. Như tụng một lần tức diệt được tất cả tội ngũ nghịch thập ác của tự thân, tụng mười vạn (100.) lần tức được không mất tâm bồ đề, tụng hai mươi vạn (200.) biến tức cảm thấy mầm bồ đề nảy sanh, tụng ba mươi vạn (300.) lần được đức Phật A Di Đà thường ở trên đỉnh đầu, quyết định sanh về Tịnh Độ.

Chơn ngôn này người người đều tụng, tuy cũng từ trong tạng bổn, nhưng âm thanh câu tụng phần nhiều sai lầm, nay vị truyền thọ tam tạng pháp sư Sa La Ba cận đại dịch, so với bản khác thì rất rõ và thiết yếu. Hành giả tu tập nên tụng theo để làm chánh hạnh trực chỉ, xin phụ lục sau đây:

Bạt nhứt thiết khinh trọng nghiệp chướng đắc sanh Tịnh Độ Đàla ni:

Nại ma lạt đát nạp, đặc ra da dã, nại ma a rị dã, a di đả bạt dã, đát đạt cả đát dã, a ra hắc đế, tam mê tam bất đạt dã, đát đích dã thát.

Án! A di rị đế, a di rị đả, ốt ba vĩ, a di rị đả, tam ba vĩ, a di rị đả, cát rị tỉ, a di rị đả, tiết đế, a di rị đả, đế tế, a di rị đả, vi yết lan đế, a di rị đả, vi yết lan đế, cả di nhĩ, a di rị đả, cả cả nại, yết rị đế cát rị, a di rị đả, đốn độ tỉ, tô oa rị, tát rị oa, a lặc thát, tát đát nhĩ, tát rị oa, cả rị ma, cát rị xá, cát rị dã, cát rị, tóa hắc.

Cũng có tên là “Vô Lượng Thọ Như Lai căn bổn” chơn ngôn, trì tụng thì được đại tinh tấn, mau sanh về Tịnh độ.

Chánh Hạnh

Như trên đã nói về y chánh báo hai cảnh giới cho đến phần tinh tấn đều là vi diệu, đều là phương tiện cầu được vãng sanh, nhưng chưa phải là chánh hạnh. Dưới đây sẽ trình bày ý chỉ của chánh hạnh.

Thế nào là chánh hạnh?

Hành giả đã phát chí nguyện đem cả thân tâm thanh tịnh vào đạo tràng, trước phải quán tưởng ta và tất cả chúng sanh cùng tận cả hư không giới vi trần sát hải hằng ở trong biển lớn sanh tử, nhiều kiếp không thôi, trôi nổi chìm đắm trong sáu nẻo luân hồi, không biết đường về, không ai cứu hộ, nếu không giúp cho tất cả được giải thoát thì sao gọi là chánh hạnh.

Nơi cảnh sở quán đối với tất cả oan thân khởi tâm đại bi lượng như hư không trùm khắp pháp giới. Lại nên khởi niệm thân ta hôm nay cũng như họ, thân đầy ghẻ lở oan nghiệp khổ lụy, nếu không đem thân này bố thí cho chúng sanh cùng tu pháp tam muội để tất cả được giải thoát thời trái với lời giáo huấn của chư Phật, trái với bản nguyện. Chúng sanh chịu khổ rất đáng thương xót, tôi nay phát tâm như sư tử vương ra khỏi hang không cần bạn lữ, không cần hổ trợ, vươn mình gầm lên muôn thú nép sợ, nhứt quyết không vì quần ma ác đảng làm thối chuyển.

Khi phát tâm rộng lớn rồi, xét theo chánh hạnh niệm Phật của các bậc cổ đức đã thực hành, chọn nơi yên tịnh mà tịnh địa từ trước không có sự uế nhiễm. Sau đó đem hết khả năng tịnh tài của mình như pháp thiết lập đạo tràng, rưới nước thơm, treo bảo cái, trần thiết hình tượng Tam Thánh và cửu phẩm liên đài nghiêm tịnh, dâng cúng hương hoa và cúng phẩm vi diệu thù thắng. Khi lên đạo tràng phải thân tâm thanh khiết mặc áo mới sạch, đốt hương thắp đèn, lên tọa cụ pháp nguyện tất cả thiện căn đã có từ vô thỉ khắp vì tất cả chúng sanh xin được hồi hướng về Tịnh Độ để trang nghiêm hạnh nguyện, nếu không hồi hướng như thế thì ba tâm do đâu mà được viên mãn.

Bấy giờ đem cả thân tâm quỳ xuống chấp tay chí thành quán tưởng tướng hảo của Phật, vận tâm đến vô biên sát hải chúng sanh và thân hiện tại này của đệ tử từ vô thỉ đến nay trôi lăn không biết hồi đầu, đau xót cùng tận, lệ tràn tâm can, cúi xin đức Phật thương rủ lòng từ, thân đệ tử hôm nay như núi lớn sụp đổ qui mạng Tam Bảo, tưởng kính dâng hương hoa đến khắp pháp giới, thỉnh Phật thán đức kỉnh lễ đầu thành hết lòng phát lồ tội quá, thực hành ngũ hối, chí tâm quy y đảnh lễ.

Đảnh lễ xong, ngồi kiết hay bán già, mặt quay về hướng Tây, quán tưởng tướng hảo của Phật mà tụng kinh niệm Phật hay kinh hành, ngày đêm sáu thời theo giờ khắc đã định, hoặc vì chướng nặng chưa cảm thì lấy sự chết làm hạn kỳ, trong thời gian tu tập không được một sát na nghĩ tưởng ngũ dục ở đời, như vậy mà nhứt tâm, nếu không được vãng sanh thời Phật ta đại vọng ngữ rồi. Cho nên tam muội này có thần lực như vậy, chư Phật đều xưng tán, chư Thánh tuân hành. Ban đầu được khởi xướng tại Lô Sơn sau lưu hành trong thiên hạ, nhiều đời truyền thừa đều lấy pháp môn này làm quy thú.

Nghi quĩ tam muội rất nhiều, song trong sự tuyển chọn tinh tường của ngài Từ Vân thì đây là cảnh giới thâm sâu bậc nhất, nơi phpá này hành giả nên phải tận lực thận trọng không nên chạy theo pháp khác, nếu căn cơ không đủ khả năng cho thắng hạnh, khó vẹn toàn, tịnh địa và trong ngoài nghiêm chỉnh trong sạch, thì tùy ý lập hạnh lễ Phật sám hối, thời khóa đã ấn định tinh tấn nhất tâm không hối tiếc, hoặc chuyên tụng kinh, hoặc chuyên trì chú, hoặc chỉ chấp trì danh hiệu cầu cho được vãng sanh, hoặc thông đạt pháp nghĩa quán y chánh của Phật, cho đến thấy được hảo tướng liền biết tội đã diệt duyên thâm cũng sanh về Lạc quốc.

Như kinh nói: “Chẳng thể do chút ít phước đức, nhơn duyên lành mà được sanh về nước ấy”.

Nếu nghe nói danh hiệu đức Phật A Di Đà, rồi giữ danh hiệu mà niệm hoặc một ngày, hai ngày cho đến bảy ngày, nhứt tâm bất loạn đến khi mạng chung Phật cùng Thánh chúng hiện đến tiếp dẫn liền được vãng sanh. Nên biết rằng xưng niệm danh hiệu là có nhiều căn lành nhiều phước đức nhân duyên vậy. Lại nữa, vì thế duyên chưa thể dứt, thường làm điều lành ở thế gian đối với cõi Cực Lạc tin chắc không nghi, niệm niệm luyến mộ không quên, như trước tùy ý tu tập, trong bốn oai nghi giữ ý này mà quy hướng, xúc cảnh liền thấu hiểu uyên nguyên của Cực Lạc, lâm sự liền nỗ lực thực hành phương tiện đến khi mạng chung cũng được sanh về Cực Lạc.

Song, những điều lược giải hành trì này có chỗ không đồng mà pháp lực thì như nhau, chỉ cần giữ vững tâm niệm hoặc thong thả hay gấp rút nên ứng nghiệm cũng có chậm có mau, học giả chẳng thể chẳng biết.

Pháp môn mười niệm của ngài Từ Vân là mỗi mỗi sáng tối sau khi súc miệng rửa tay xong, đến chỗ yên tịnh mặt hướng về phương Tây mà tu niệm, đây là nhơn ban đầu để vãng sanh về Cực Lạc, nguyện lực ắt không mất.

Hành tướng như trên, nghĩa đủ sáng tỏ, có thể nói không còn gì để phân vân nữa.

Hỏi: Trong khi tôi niệm Phật tuy giữ thân khẩu mà tâm niệm cứ phân tán không thể tự chế, vậy phải làm cách nào để tâm không tán loạn?

Đáp: Luôn giữ niệm theo thân khẩu, xét tán loạn từ đâu đến không cho gián đoạn, tự liền nhứt tâm, cũng tức là nhứt tâm. chỉ có xưng niệm không dừng nghỉ cố nhiên không còn lo tán loạn nữa vậy. Như cha mẹ mất đức con yêu, rồng mất ngọc minh châu, không mong cho tâm nhứt mà tâm tự nhứt cần gì phải chế ngự cho được nhứt tâm. Tâm này vốn không cần chế, kỳ thực tại hành nhơn có lúc siêng lúc lười vậy.

Biện Minh Phương Cách Tu Tam Muội

Đạo tràng đã thiết lập, cúng phẩm đã trần thiết, mỗi mỗi theo đúng nghi thức, đâu lại tùy thời để luống qua, nên phải y theo pháp vận tâm quán huệ thông hiểu diệu cảnh, nương nơi tâm hăng hái lập hạnh vô tác thì hiển sanh tử chắc chắn khô cạn, Tịnh độ chắc chắn được sanh vậy.

Bấy giờ có ông khách tại chỗ ngồi với vẽ ung dung, đoan trang nhã nhặn, dung mạo bình thản không lộ vẽ sợ sệt, đứng dậy lễ bái thưa hỏi:

Hỏi: Nay theo lời dạy của đại sư thời biết do vận tâm rộng lớn sâu cạn mà cảm nên, nếu cần phải thiết lập đạo tràng, cúng phẩm đầy đủ, cho đến an tâm tịnh xứ mới có thể khởi sự tu tập. Nếu chúng tôi hàng hậu bối căn cơ ngu độn ít nghe, từ trước đến nay phiêu lưu hồ hải khắp nơi, hoặc tới hoặc lui, tuy muốn ở chốn yên tịnh để tấn tu nhưng lượng sức chưa được, nếu có thể ở nơi tạm trú không lập đạo tràng nhưng cũng có thể sáu thời hành đạo, ba nghiệp không thiếu, tụng chú trì kinh xưng danh lễ sám, nhứt nhứt như nghi thức cầu sanh An Dưỡng, công hạnh đồng như ở đạo tràng, ngõ hầu bọn chúng tôi lấy đó phụng hành. Cúi xin thương xót chỉ giáo những điều thắc mắc để làm phương tiện cho người đời sau tấn tu.

Đáp: Lành thay! Lời hỏi hay.

Người đời muốn tu tam muội đâu cần phải đợi mọi việc hoàn tất mới khởi tu! Nay ý ngươi là muốn nêu lên những nghi vấn, không phải là câu hỏi mà ta chẳng nêu lên điều trở ngại giúp cho những điểm thiết yếu được sáng tỏ. Lời dạy của Thánh nhơn, như một trận mưa rào, ba loại cỏ hai thứ cây đều được tươi tốt, huống là niệm Phật tam muội nhiếp hết căn cơ. Ngươi nếu cầu quyết sanh về Tịnh Độ, nên biết trong bốn oai nghi đều là đạo dụng há lại có hại trên đường tu tập sao? Muốn thành tựu chí nguyện, tốt nhất trước tiên phải lập hạnh chẳng rời tâm niệm, khi vạn đức hiển lộ cẩn thận chớ khoe khoang.

Khi bắt đầu hạ thủ, cần yếu là thân tâm yên ổn, bặt hết các duyên dứt hết mọi việc. Khi đã sẳn sàng trước phải thuộc lòng kinh chú Tịnh Độ và năm hối pháp, giữ gìn oai nghi đoan trang nhã trọng. Như trước đã nói, phải khởi tâm chánh tín thương xót tất cả chúng sanh, như lý quán sát quả báo tịnh uế lạc khổ của hai cõi thật phải xả bỏ và ưa thích. Bất luận ở bất cứ một chỗ nào phải đúng như vậy mà hành trì, như mây bay nước chảy, bất tất phải có đạo tràng trang nghiêm, chỉ cần thân tâm thanh tịnh, y phục sạch sẻ, trong sáu ngày trai, dù ở một chỗ nào cũng phải có đủ hương hoa cúng phẩm để cúng dường Tam Bảo. Khi đã sửa soạn xong, đứng trước Tam Bảo cúi đầu quỳ lạy v.v… phát đại thệ nguyện thề không thối chuyển, trong đời này lấy nơi ấy làm chỗ sở quy, tuyệt đối không hối hận.

Tuy không có đạo tràng trang nghiêm, bắt đầu từ nay cho đến suốt đời mỗi ngày sáu thời tu tập pháp này, hương đèn có hay không chớ câu nệ.

Hỏi: Tam muội cần phải nhứt tâm, thế sự có nghìn mối, vậy thật hành Phật sự hay thế sự chẳng có điều phương ngại sao?

Đáp: Ví như chim trong lồng, thân tuy ở trong lồng mà tâm nhớ nghĩ cây rừng, hai điều đâu có phương ngại, lồng chỉ nhốt thân không thể nhốt được tâm, cũng vậy sự tướng trở ngại nơi thân chứ không trở ngại chí nguyện vãng sanh được. Phương chi ba cõi như lồng chim, thân ta như con chim, mong ra khỏi là nguyện được vãng sanh, cây rừng là Tịnh Độ. Cho nên vọng duyên vạn mối chẳng trở ngại đến chơn tâm, huống là tạm trú là việc ngoài tự chẳng phiền hà, thân tâm bình thản mà tấn tu.

Hỏi: Pháp môn có thứ lớp, hạnh nguyện lại có khúc chiết khiến cho người tấn tu gặp sự việc lại chẳng lo lắng?

Đáp: Ngày ba thời đêm ba thời phân chia rõ ràng ấy là thứ lớp. Ở nơi tạm trú, ban mai nếu ở nơi có hình tượng Phật, hoặc có đem theo hình tượng thì miệng tụng thân lễ, hoặc thầm niệm thân lạy, đối trước hình tượng mà tu, như không có hình tượng thì đối trước kinh quyển quay mặt về hướng Tây mà lễ, hoặc là quay về phương Đông hay bất cứ phương hướng nào mà lễ, phải đủ nghi thức như tại đạo tràng. Như đang ở trên tàu thuyền hay vì có nhiều việc làm cho thân bận rộn cũng không nên bỏ dở, như thế Phật sự thế sự đồng tiến hành. Nên nhớ công việc ở đời là để nuôi thân, thân ta hành đạo cũng chẳng bỏ tức đồng thể với tam muội.

Hỏi: Tai nghe và tâm không phải hai, nhưng được một thì phải mất một, hai cái liên quan như thế nào?

Đáp: Ngươi há không nghe thí dụ lồng chim sao, cũng đủ rõ. Lại nữa nhứt tâm không trở ngại cho mắt thấy, tai nghe, thân hành, tâm nhớ tưởng, ứng dụng vô tận thì thành tựu hết thảy công dụng vậy.

Nhứt tâm trì tụng tiểu bổn kinh A Di Đà, hoặc chương thượng phẩm, hoặc chương Lăng Nghiêm, Thế Chí, hoặc trì chú Tịnh Độ ba, bảy, trăm ngàn lần, hay xưng danh hiệu Phật ba trăm, năm trăm, cho đến ngàn lần hay nhiều vô số, là để cầu xin sám tội, hồi hướng rồi mới vào sám pháp, nghi thức có trong nghi thức bái sám của ngài Từ Vân.

Từ sự cung kính, đảnh lễ Tam Bảo, dâng hương tán Phật, lễ bái sám hối cho đến tuần nhiễu quy y đều phải theo phân đoạn như trong văn nghĩa. Nhứt nhứt phải tưởng thân này của ta như cung kính đối trước đức Phật ở cõi Tịnh Độ, hoặc trước hình tượng đức Phật tại đạo tràng chiêm ngưỡng quỳ lạy, quán tưởng đức Phật và tướng bạch hào, nhứt nhứt phải rõ ràng không được hôn trầm tán loạn trong thời lễ, theo thời gian đã định như vậy mà tụng kinh chú, niệm danh hiệu và hồi hướng, ấy là tu tập phần đầu trong ngày.

Âm thanh niệm tụng tùy theo nhơn cảnh tốt xấu mà phát âm lớn nhỏ, tiếng nên bình thường, trầm bổng nhã nhặn, hoặc là thầm niệm mấp máy đôi môi. Cần yếu là không nên cùng người nói chuyện nhiều, trước nhứt là việc tu niệm chưa xong nên đốt hương đèn, nếu không thể được thì lấy một vật làm hương đến trước hình tượng rải ra rồi vận tưởng vậy. Còn các thời khác nên ngồi hay đi một mình, rời xa những nơi tụ hội nói chuyện nhãm, đùa cợt ngâm vịnh múa hát viết lách làm cho mất chánh niệm. Ấy là thời tu niệm đầu tiên trong ngày, những thời kế tiếp trong ngày và ba thời trong đêm cũng thật hành như vậy. Ấy là sáu thời tu tập của một ngày đêm. Tuy nhiên sự hành trì về nửa đêm cần phải lặng lẽ vì mọi người cần yên tịnh nên khác với các thời ban ngày.

Hành giả đã vì sanh tử là việc lớn há lại giải đải tự ý ngủ nghỉ, dù trời nóng bức hay giá lạnh, đều phải cẩn thận. Thay đổi y phục, pháp phục tràng hạt nên để chỗ gần mình, khăn tay nước sạch không để chỗ xa, những vật cần dùng đều nên dự bị sẳn.

Lại nên quán sát tín căn sâu cạn của người, không nên phiền nhiễu để họ ghét. Nếu không trở ngại, nên dùng lời nhỏ nhẹ dịu dàng hành xử, trên thiên thần hoan hỷ, dưới quỷ súc nghe tiếng được giải thoát, công đức rất lớn.

Nếu ở trên tàu thuyền, ở nhà người hay nơi đồi núi đều phải quán sát hoàn cảnh phương tiện uyển chuyển hành trì nhứt tâm tinh tấn. Không nên nói lỗi của người làm họ buồn ghét, lại cũng không nên quá lời khen ngợi điều hay tốt của người.

Nếu gặp được trú xứ hay thời gian tiện lợi, hoặc nhiều người, hoặc có sự trở ngại thì tùy nghi tìm nơi kín đáo ngồi ngay thẳng mặt hướng về Tây chấp tay ngang ngực âm thầm tưởng lễ như trước.

Lại nếu trong khi làm việc, khi xong việc được rảnh, đừng nghĩ việc bái sám nhiều ít, cho đến một câu một lạy nếu chưa đủ thì nên khởi tâm tùy tụng, đến khi được đến trước hình tượng hãy lễ bái cho viên mãn.

Nếu trong khi đang hành trì bổng có việc cần gấp, không nên vì sự bái sám chưa xong mà phó mặc, phải đi giải quyết cho xong, rồi ở chỗ làm tìm dịp thuận tiện mà tưởng lễ cho đủ.

Nếu ở tại nhà trọ tưởng lễ không được, không vì nhàn rổi mà sanh lười không tưởng lễ, lại không nên đem sự tưởng lễ xen kẻ trong lúc làm việc trở thành luống công vô ích vậy.

Đối với người tín tâm còn cạn không nên vội khuyên tu, với người tín tâm đã vững lại chẳng khích lệ để họ tự nhận định. Không nên để sự việc tự nhiên thành, ví như mùa xuân đến vạn vật sanh trưởng không thấy được công năng.

Nếu gặp đạo tràng mà tu tập gọi là thuận duyên, như ở nơi tạm trú mà tiến tu gọi là nghịch cảnh tu tập; ở chỗ nghịch mà tu, so với thuận duyên tu tập thì sai biệt rất xa, nên nơi nghịch cảnh mà tu được, công quả thật sâu dày.

Hỏi: Tưởng lễ và thân lễ có như nhau không?

Đáp: Đồng nhau. Trong ba nghiệp ý làm chủ của thân khẩu, chủ đã chuyên vào ý tưởng, vậy không như thân khẩu sao? Như trong khi lễ sám đem cả thân tâm vận tưởng dâng cúng hương hoa há chẳng phải niệm tưởng ư! Cứ thế mà suy thì biết.

Hỏi: Nếu vậy thì dùng tâm tưởng lễ cũng đủ cần gì phải đem cả thân khẩu?

Đáp: Ý nghiệp tuy thù thắng, nhưng phải đem cả thân khẩu mới gọi là ba nghiệp viên dung. Như khi niệm thầm cũng do ý có thể tính vào túc số, nhưng khi rỗi rảnh phải lễ bù để công hạnh được vẹn toàn. Hỏi: Ngoài sáu thời tu niệm còn phải dụng tâm gì nữa?

Đáp: Nên phải quán tưởng tướng hảo của Phật, trì chú, tụng kinh, xưng danh, đảnh lễ, niệm niệm không rời cầu vãng sanh, như người đi bộ phải gấp bước mới chóng đến, bước thư thả thì đến chậm, phải như vậy mà dụng tâm. Với người thân tâm yếu ớt không thể hành trì đủ cả sáu thời, thì phát nguyện hành trì ba hoặc năm thời mỗi ngày làm định khắc, không thể nhiều hơn được, tuy nhiên không được thêm hoặc bớt một thời để trái với sự lập hạnh của mình.

Hỏi: Trong thuyết viên dung tam muội thứ đệ ít nghe người nói đến, như vậy thì y vào đạo tràng tu tập là chẳng hoàn toàn sao?

Đáp: Như người bị ngã xuống nước, kêu cứu ghe thuyền không được, may gặp thân cây trôi đến nhờ đó mà được vào bờ, há dễ bỏ thân cây để bị chết chìm sao?

Nay trên đường phiêu bạt biết rõ đâu nên chán đâu nên vui nhận, được điều không ngại lại không nỗ lực gắng sức như người bộ hành nêu trên mà tu tam muội pháp. Cảnh giới tam muội thật thâm sâu, công năng rộng lớn, hiệp với diệu tâm Phật, xưng dương không cùng. Phi hành phi tọa tam muội, hay tứ oai nghi tam muội là một trong bốn tam muội, thuộc về thượng cơ, hàng tiểu trí ba căn theo từng phần thọ trì cũng được lợi lạc. Nếu so với cách tu tập tại đạo tràng chỉ thiếu phần lễ bái còn nghi thức thì giống nhau. Nên tinh tấn thọ trì pháp tam muội này, một lòng cầu về Tây phương, thiết hoặc không nhơn đây tuân thủ chắc chắn phải trở lại vòng sanh tử.

Đã tự thấy chánh hạnh, nhưng người đời nay đối với pháp môn này tuy có tâm mong cầu, nhưng có người mới nghe qua cho rằng dễ liền sanh dị tưởng, vọng bảo là dễ chứng đắc, lại có người bảo khó liền sanh thối thất mất hết quyết tâm, do tín tâm chưa kiên cố nên rơi vào rừng tà kiến, hiểu một cách sai lạc lại đem truyền cho nhau bằng nhiều cách khiến nhiều người lầm lẫn, đến nỗi có điều không thể nghe được, làm loạn nhơn tâm thật hành sai quấy, dẫn đến thầy trò đồng đọa lạc. Nên phải chánh tâm tham vấn những điều quan yếu.

Khách liến cúi lễ và thưa rằng: Tôi từ lâu bôn ba trong trần thế, hằng nghĩ đến vô thường sanh tử, muốn tu tập nhưng chưa có thể vì còn phải nuôi dưỡng thân khẩu, nên với cách tu tại đạo tràng giận là chẳng thể khởi sự, nay được duyên may nhiều đời mới nghe được phương pháp này, như được nước cam lồ quán đảnh sạch mát cốt tủy, quyết chí thọ trì, từ nay xem như kẻ thù của bản thân không còn ân hận. Nay phải quyết bỏ tất cả như quẳng đi gánh nặng thong dong tự tại, nguyện đời đời kiếp kiếp cầu xin thọ trì, thà bỏ thân mạng thề không thối thất, để thấu rõ hết thảy pháp khắp nơi nơi, dù thuận hay nghịch duyên đều không trở ngại, chỉ mong sao tam muội được thành tựu, may thay cho quần sanh, may thay cho người học Phật!

Khi đã tu tập pháp này thì thấy bôn ba trong đời, lưu lãng bốn phương, lăn lộn thương trường, lao tâm khổ trí trăm công nghìn việc, trai gái già trẻ nô tì hoàng môn đều bị sai khiến không được tự tại, cả đến những lúc đi đứng nằm ngồi, thay đổi y phục, ăn uống nói năng, yên tịnh, hay hỷ nộ ái lạc cũng chưa từng tu tập. Hàng xuất gia tứ chúng, tại gia tứ dân (16), đã có cuộc sống yên ổn, nhàn rỗi hãy nên tu tập, những điều mong cầu đã đủ, được tự tại há không tinh tấn sao?

Hỏi: Nay nghe nói cõi Cực Lạc xa mười vạn ức cõi Phật, e rằng quá xa, những vị sanh về đó phần nhiều là bậc nhứt sanh bổ xứ, tủi hổ cho thân này làm thế nào đạt được?

Đáp: Vậy ngươi không nhớ như trên đã nói mười phương cõi đều do tâm, tâm tịnh thời mười vạn đâu có xa, tâm nhiễm đối mặt vẫn còn xa. Khi tâm đã tịnh lo gì lộ trình, như trong giấc ngủ mộng thấy khoảnh khắc đi cả vạn dặm, sao lại lấy thường tình mà so sánh! Như lý, đã có cõi nước để sanh, song thực ra khi tâm đã thuần tịnh thì đâu cần phải sanh về.

Lại thưa: Nay xin cung kính lảnh thọ sự chỉ giáo. Đây là lần đầu mới nghe được những lời này, từ trước chưa từng được nghe . Đại sư đã tùy theo tâm mong cầu chỉ dạy, nay nghe được danh từ tam muội mới biết Thánh điển đã ứng cơ thuyết giảng sáng tỏ như ban ngày, làm mẫu mực cho kẻ hậu học, đâu phải lời ủy khúc. Nguyện xin ghi những lời này để hướng dẫn hậu lai, lại xin y cứ cẩn trọng chánh hạnh của đạo tràng mà tu tập, để khắp lợi ích cho đời đó là điều mong mỏi lớn vậy.

Lành thay! Thật đúng ý ta. Khách bèn khiêm cung thối lui.

Vị khách đó tên là Hạnh Nhất tự Chí Tây tự thưa: Tôi đã đọc kỷ tập “Vạn thiện đồng quy” của ngài Trí Giác Thiền sư, sau đến Lô Sơn được xem “Di tích nhơn duyên nguyện niệm Phật Vân” của thỉ tổ Viễn Công.

Nghi Thức Tu Tam Muội

Việc kiến lập đạo tràng pháp môn niệm Phật, nghi thức cúng dường, y phục và giày vớ sạch sẽ, cửa ra vào, phương tiện chánh tu, phép tắc tọa thiền, tụng niệm, sám hối, lễ bái v.v… có đủ trong nghi thức của đại sư Từ Vân nên không chép ra đây.

Trước bảy ngày khởi sự tu tập phải chuẩn bị thân tâm định tỉnh, chí tâm sám hối cho nội chướng tiêu trừ. Nên bắt đầu vào ngày lục trai. Lại nữa trước ba hay bảy ngày khởi sự phải cẩn trọng dâng cúng hương hoa nước sạch, vì sẽ có chư Phật chư thiên giáng lâm nơi đạo tràng trang nghiêm này để tịch trừ ma sự, uế ác, các chướng ngại khiến hành nhơn tu pháp tam muội được thành tựu.

Khi vào đạo tràng phải tưởng đây là Tịnh Độ, nơi giải thoát, bảo sở, chắc chắn được vãng sanh, không nên xem thường khinh thị. Lại phải phản quán đã thoát khỏi những nỗi khổ cùng cực ở thế gian vĩnh viễn không trở lại. Lại không nên đem những sự khó khăn không xả được hàng ngày còn chất chứa trong lòng, giữ trong ý làm trở ngại việc bái sám, để thắng hạnh không được tăng tấn luống mất công phu, khủng nạn tái hội. Trong nghi quỷ nói rằng: Dù một sát na cũng không được nhớ tưởng ngũ dục.

Hành giả không được quá mười vị, phải xét kỷ họ có thể tu tập không, thường ngày đã không có những hành động tàn bạo, tín căn phải thuần hậu, không thô tháo, âm thanh hòa nhã, đi đứng đoan trang, số người hạn chế phải cùng một ý chí vì sanh tử là điều cần yếu, không sanh lòng hối tiếc, một lòng khiêm hạ, mới cùng nhau tu tập. Nếu không được như vậy, chỉ cần ba bốn vị cũng tốt, hoặc một mình lại càng tốt. Nếu không tìm hiểu kỷ có thể dẫn đến hư hỏng qui tắc, rối loạn tịnh tu.

Trong chúng tu nên đề cử một vị có đức hạnh thâm hiểu nghi thức, hoặc riêng thỉnh một vị mô phạm đã tu lâu ngày làm chủ tọa đạo tràng, chủ lễ các thời hành sám để trong chúng nhận rõ nghi thức, nghe được những lời xưng tán làm đại y chỉ. Trong thời gian tu niệm nếu vị nào thấy điều thuận nghịch hay lầm lỗi xảy ra thì vị y chỉ sư hay trưởng chúng phân tích rõ ràng rồi dùng lời nhỏ nhẹ nhắc nhở khuyên răn.

Theo nghi thức lễ tụng, lúc lạy, quỳ, ngồi, đứng, chấp tay hay tuần nhiễu đều phải hết lòng cung kính nhứt nhứt phải đoan trang nhã trọng. Thâu thần lắng niệm nhiếp cảnh vào tâm, nếu chưa hiểu phải hỏi vị đã biết rõ, cẩn thận không nên cố sức làm cho thân tâm giao động hoặc mơ màng.

Chúng dự tu, đêm trước phải tắm rửa, súc miệng, thay y phục giày dép, khiến đạo tràng đúng như nghi thức. Vị chủ lễ dẫn khánh hướng dẫn vào đạo tràng, trừ hai vị nội hộ đứng ngoài, còn tất cả đồng vào đạo tràng. Tất cả đồng dâng hương như vị chủ lễ, lễ Phật ba lạy cầu Phật giáng hạ, lễ xong đứng vào vị trí đã định.

Vị chủ sám tiến lên tác bạch tán thán chư Phật, tán thủy:

Ngưỡng cầu Tam Bảo gia hộ chứng minh, hôm nay là ngày chánh tu của chúng đệ tử, không bị ma chướng, quyết sanh về Tịnh Độ.

Khi tác bạch xong đọc bài Tán thán quá khứ Chánh Pháp Minh Như Lai hiện tiền Quán Thế Âm Bồ Tát (17), tụng chú Đại Bi bảy biến, Như Ý Bảo Luân Vương đà la ni bảy biến (18), Tỳ Lô Quán Đảnh chơn ngôn bảy biến (19).

Trong lúc hướng dẫn tụng chú, vị chủ lễ dùng tay bưng chén nước đưa lên trước đức Phật như dâng trình rồi chuyển cho người bên phải, thứ đến cát, hương, hoa tất cả đều lần lượt làm như vậy ba lần cho đến khi tụng hết ba chơn ngôn. Rồi tiếp tụng chú Đại Bi để đi sái tịnh khắp nơi. Một vị đi trước bưng đèn dẫn đường, tiếp đến bưng nước sái tịnh, dĩa cát, lò hương cuối cùng là vị rải hoa, dự chúng tuần tự đi theo. Bắt đầu từ sau lưng bàn Phật hữu nhiễu (chiều kim đồng hồ) tại đạo tràng ba vòng vừa đi vừa rải nước, đong đưa lò hương, rải cát, rải hoa, tiếp đến đi ra ngoài đạo tràng và chung quanh trú xứ như: nơi tọa thiền, nhà bếp, phòng tắm, phòng thay y phục, phòng ngủ, sân và những đường cần đi qua tất cả đều đi một vòng rải nước, cát, hương hoa như trên gọi là phạm vi kiết giới.

Kinh nói rằng: Giới hạn như tường thành kim cương, nên theo ý này.

Rải cát là biến địa giới này thành tịnh địa, rải nước để trừ cấu uế thành phạm vi vòng rào, xông hương để hương thơm tỏa lên không trung thành tán cái là kiết hư không giới, rải hoa biểu thị phồn vinh kiết pháp giới đẹp sáng trang nghiêm. Những việc làm trên là do sức gia trì của Thánh Chủ Đại Bi mà thành tựu, nên thật hành đến đâu là đổi nơi đó thành bảo sở của Phật. Do nhơn duyên đó mà tà ma không thể xâm phạm, ngoại đạo không thể phá hoại và tam muội có thể thành tựu. Phạm vi giới tướng này không được phá hủy, nếu phá phạm vi này sẽ có những điều không tốt làm cho sự tu tập khó thành và có nhiều chướng duyên.

Thế nào gọi là giới tướng? Giới tướng có hai phần: nội giới và ngoại giới.

Nội giới là nơi đạo tràng tu sám và bốn chung quanh tường; ngoại giới là những phần phòng nhà ngoài đạo tràng, những nơi đi qua đã rải nước sái tịnh. Những vị dự tu trong đạo tràng nếu đi đến phạm vi kiết giới bên ngoài thì phải dừng lại, nếu ra ngoài phạm vi này là phá giới, người ở ngoài đi đến phạm vi kiết giới bên ngoài phải dừng lại nếu cứ đi đến nội giới là phá ranh giới. Người lo công việc hoặc dùng tay hay tà áo đến nội giới vén một phần bức màn hay rèm cửa cũng gọi là phá giới. Nếu có người xấu ác đưa một chút ngũ vị tân hay đồ nhơ bẩn vào phạm vi ngoại giới cũng gọi là phá giới. Phá giới sẽ có triệu chứng không tốt phải nên cẩn thận. Trong kinh nói: Nếu giới bị phá phải nên kiến lập lại đạo tràng, phải thật hành sám hối lại. Vậy phải xa lìa các duyên phá hoại sự kiết giới, hành nhơn có thể chẳng cẩn thận ư!

Hành giả nếu thân tâm không đủ sức thật hành trọn đủ sáu thời, có thể phát nguyện tu năm thời, bỏ thời giữa trưa. Nếu nguyện hành trì bốn thời thì bỏ thêm thời nửa đêm, nếu nguyện hành trì ba thời thì nghỉ thêm thời buổi chiều, nếu phát nguyện hai thời thì hành trì sáng và tối hai thời. Hành giả tùy ý phát nguyện, khi đã phát nguyện rồi thì không được sửa đổi, chỉ có thể tăng chứ không được giảm. Dù có bệnh hay có việc cần yếu cũng phải nhớ nghĩ chứ không được viện cớ sanh lười trể, hoặc thêm hoặc bớt, hoặc buổi sáng lập nguyện buổi chiều phế bỏ làm cho chánh hạnh không thuần nhứt vậy.

Muốn tu tập pháp này trước phải hiểu rõ phương pháp niệm Phật và kinh chú sám nguyện về Tịnh độ, tuân theo thứ tự, nhiều ít tùy ý, suy xét kỷ lưỡng đôi ba phen xem có thể thực hành được không, cũng như người bơi qua sông phải lượng sức mình và khoảng cách xa gần có thể vượt nỗi không, hành giả tu tập cũng như vậy, tự lượng sức mình siêng hay lười, pháp thọ trì nhiều hay ít, có thể kham thọ hay không, không nên nhứt thời hăng hái rồi dần dần bỏ dở, cũng không được miệng trì tụng tâm không chuyên chú, như người bắn tên chú mục vào mục tiêu mới trúng đích, pháp môn niệm Phật cũng lại như vậy. Nếu hằng thật hành, tâm trí thuần nhứt, nhứt tâm tức thành, ứng niệm được sanh, dạo chơi chốn Cực Lạc, há dễ suy lường được sao!

Tán Thán Đức Hóa Độ Của Phật

Từ trên đã nêu lên nhiều phương tiện ý muốn chúng sanh phát tâm thượng cầu nhưng chúng sanh không hiểu rõ nguyện lực hạ hóa của đức Thế Tôn đến khắp nơi nơi, cao cả hơn tâm thượng cầu của chúng sanh gấp trăm ngàn vạn lần không thể so sánh ví dụ được.

Kinh nói rằng: Ánh sáng từ bi của đức Phật A Di Đà chiếu khắp pháp giới trùm khắp chúng sanh cứu hộ rộng lớn khiến không đọa lạc. Nguyện lực từ bi của đức A Di Đà tỏa khắp pháp giới tiếp độ chúng sanh, nhiếp thọ tất cả chẳng bỏ rơi ai. Thân ấm, nhập, giới của đức A Di Đà đồng với pháp giới sáng tỏ khắp chúng sanh khiến được liễu ngộ không bị thối chuyển. Nên chúng sanh trong mười phương thế giới đều được nguyện lực của đức A Di Đà hộ trì. Cũng như mẹ hiền thương mến hài nhi chẳng dừng nghỉ. Cha mẹ thương con chỉ một đời, chết rồi là hết, Phật thương nhớ chúng sanh đời đời không cùng tận.

Nhờ vào đại nguyện của Phật nên một khi xưng danh hiệu là dứt hết trọng tội trong tám mươi ức kiếp sanh tử. Đức Phật A Di Đà nguyện thường ở thế gian cứu độ chúng sanh. Chúng sanh hằng nhớ nghĩ liền được ứng nghiệm như mẹ cứu con thoát khỏi tai nạn nước lửa vậy.

Tại sao phải đợi kêu cứu?

Tuy lòng mẹ thương con vô hạn, song con đã nhiều kiếp lẫn tránh tự bỏ đi, lại không nhận sự cứu giúp, không chịu cứu nên khó cứu thoát.

Dù đã tạo đủ tội ngũ nghịch, tâm đầy mười ác, hủy báng luống dối, thuyết pháp hư cuống, không tội nào không làm, đến khi mạng chung phải đọa vào địa ngục a tì, tướng địa ngục xuất hiện người ấy hẳn phải vào địa ngục, nếu may gặp được thiện tri thức bảo niệm Phật, trong lúc bị khổ thống bức bách nếu cố một lòng cải hối niệm được mười lần danh hiệu Phật, tướng địa ngục liền đổi thành cảnh Tịnh độ vả được vãng sanh. Như vậy quán hạnh hằng trang nghiêm, sám trừ những nghiệp đã tạo từ trước há lại không được cảm ứng tức khắc sao?

Xưa có người gặp cọp vội trèo lên cây, vì quá sợ liền niệm ba tiếng Nam Mô Phật, sau gặp được đức Phật Thích Ca mà chứng được đạo quả, huống là người sắp chết bị khổ bức bách chỉ dõng mãnh niệm được mười niệm mà chẳng cảm ứng sao?

Hỏi: Nghe nói nguyện lực đức Phật A Di Đà đến khắp nơi, nay lại nói chỉ cứu độ những người sắp vào đĩa ngục và người gần từ giả cõi đời, vậy người đã vào địa ngục có lẽ không cứu được, nếu không thể cứu thì nguyện lực đức Phật A Di Đà và chư Phật có chỗ không cùng khắp sao?

Đáp: Ngươi không nghe nói chư pháp sở sanh, duy tâm sở hiện sao? Tất cả nhơn quả thế giới vi trần nhơn nơi tâm thành thể, nếu đã biết các pháp không lìa tâm há lại lìa bản thể Di Đà mà nguyện lực có chỗ không đến sao?

Hỏi: Như vậy người vào địa ngục bị trường kiếp chịu khổ, chứ chưa từng nghe được cứu hộ?

Đáp: Ngươi hãy nhìn xem các chợ, các hàng quán sanh vật bị giết hại vô số, chưa bao giờ nghe nói thôi đừng sát sanh, cái nhơn sát sanh không dứt thì quả báo địa ngục làm sao có thể cứu được, nhưng đã giết chúng thì chúng giết lại nhơn quả báo ứng khó thoát. Đâu phải nguyện lực đức A Di Đà không cùng khắp, không cứu hộ ở địa ngục.

Như có người thông hiểu kinh điển hợp với diệu tâm Phật, nhưng ba tội của thân bốn tội của miệng tích tập từ lâu không hay diệt trừ, vì không trừ diệt nên khi mạng chung không gặp được thiện tri thức khuyến khích dắt dẫn niệm Phật phải vào địa ngục chịu vô lượng khổ, tuy thọ các khổ nhưng thiện nhơn không mất, đối với sự khổ đều hay quán chiếu, đối cảnh biết là do tâm, đã biết do tâm nên biết chúng sanh đồng nhứt thể, từ nhứt thể nên biết được thân Như Lai thanh tịnh vi diệu. Do nhận chân chúng sanh và Phật là một nên khi người đang thọ khổ ấy nhận biết là mộng tướng và khổ tướng kia là bồ đề, tâm trở thành sáng suốt không còn lầm lẫn, lại có thể rút ngắn quả báo nhiều kiếp thống khổ ở địa ngục thành nhẹ bớt. Người ấy tuy thọ các khổ nhưng không có tướng khổ, trở lại khởi tâm chịu khổ không chịu ra khỏi địa ngục, là do thông đạt diệu lý hiệp với tâm Phật.

Người ấy trước kia đã từng cúng dường Phật, cho đến đối trước hình tượng hằng lễ kỉnh, và các kinh điển hằng tín giải diệu lý Phật đà, hoặc niệm Phật A Di Đà cơ cảm tương ứng, đức Phật ắt cũng như ta hiểu rõ cảnh này, nên Phật hiện quang minh oai đức rực rở rộng lớn lượng như hư không, tướng hảo tuyệt vời thần thông diệu dụng đến đỉnh đầu tội nhơn ấy tại địa ngục, bổng có tiếng nói dịu dàng bảo rằng trên thân ngươi phát hiện hào quang, âm thanh kia theo ánh hào quang đến tận cùng các địa ngục, những ngục như: thành sắt, cửa sắt, lưới sắt, trụ đồng cho đến tất cả khổ cụ như núi dao, rừng kiếm, nước đồng sôi, lò lửa nhờ hào quang rọi đến thảy đều biến mất như bóng như gió hoàn toàn không vết tích. Lại nữa các quỷ sứ, đầu trâu, mặt ngựa, ngục tốt, chó sắt, chim sắt, rắn sắt, trâu sắt cho đến các loài trùng quạ v.v…nhờ vào hào quang chiếu đến như ánh mắt từ mẫn của Bồ tát chiếu soi đến các tội nhơn, tất cả bổng nãy sanh thiện tâm thấy được hào quang và nghe được lời cáo sắc, như ở giếng sâu mong thấy trời trong, ngững đầu nhìn lên thấy được thân Phật thù thắng, vui mừng hớn hở, ăn năn tự trách, phát tâm bồ đề theo ánh hào quang thẳng đến chỗ Phật quỳ gối đảnh lễ và được xoa đầu thọ ký, nghe Phật thuyết pháp ứng niệm ngộ đạo, liền được thần thông đi khắp nơi, đến các cõi Phật thanh tịnh, thành vô thượng đạo như đại Bồ tát, đi giáo hóa chúng sanh, khó nói hết được.

Hỏi: Nếu đã từ nhơn quả thì hào quang của Phật chỉ đến người ra địa ngục còn những tội nhơn khác đâu được dự vào, tại sao cũng đồng ra khỏi?

Đáp: Ví như có người làm ác bị quan binh bắt giam vào ngục, do làm ác nên phát hiện nhiều tội khác, liên lụy đến vợ con cha mẹ thân thuộc buồn khổ, cũng vậy khi người có thiện nhơn ra khỏi địa ngục há lại không ảnh hưởng đến những người đồng thọ khổ được sanh vào thiện xứ và cũng nương vào Phật lực mà được sanh đến nơi an lạc.

Như vậy nguyện lực đức Phật A Di Đà lúc nào cũng đến khắp nơi há không thể cứu độ những chúng sanh đã vào địa ngục ư? Nếu quả báo ở địa ngục chưa hết lại muốn được ra trước, nhưng ở địa ngục lại không có người có nhơn lành nhưng muốn hào quang Phật chiếu soi, việc ấy không thể được. Do đó mà suy há lại không tự hối!

Hỏi: Nếu đợi khi quả báo ở địa ngục hết hào quang Phật mới chiếu đến, nhưng khổ báo ở địa ngục đã hết đương nhiên được thoát ly cần gì phải nhờ hào quang Phật?

Đáp: Nếu không nhờ hào quang Phật chiếu soi, khi khổ báo hết rồi tuy tự ra được, nhưng với ba đường ác chưa biết sanh về đâu, chắc chắn phải đi lần lần từ nặng đến nhẹ, trải qua nhiều kiếp nhiều đời không thể tính được, hoặc được sanh làm người còn phải chịu bần cùng hạ tiện đui què trăm thứ bệnh khổ, đã chịu thống khổ lại cầu mong gì cũng không toại ý, sanh ác niệm sâu dày, nếu không làm được điều lành, lại đọa địa ngục trở lại, như người mù vào rừng rậm đâu biết đường ra.

Bằng vào oai lực hào quang Phật chiếu đến, có thể chuyển nặng thành nhẹ, chuyển nhiều kiếp thành ít kiếp, chuyển khổ nhiều thành ít khổ, hoặc một khi thoát ly địa ngục cơ may được sanh về Tịnh Độ, đâu thể bảo cần gì đến hào quang Phật ư! Nếu có ý tưởng như thế tất có tội nặng.

Kinh nói giả sử lửa dữ khắp cả đại thiên thế giới chỉ niệm danh hiệu Phật A Di Đà cũng được qua khỏi không gì trở ngại, huống là một ngọn lửa nhỏ lại không tắt sao, tức nghĩa này vậy.

Lại nữa, Bi tâm của đức Phật A Di Đà rất khẩn thiết, thường thay chúng sanh chịu khổ đội vòng lửa dữ nơi vô gián địa ngục, lập các phương tiện cứu độ chúng sanh sanh về cõi An Dưỡng, huống là những người chưa bị đọa lạc mà không cứu hộ sao!

Lại nữa, từ lực đức Phật A Di Đà che chở tất cả chúng sanh trong thế gian, thân dao của Phật cắt đứt mọi đường dữ, nên tâm nguyện hạ hóa chúng sanh của Phật A Di Đà rất chí thiết, như vậy đủ thấy đức Phật hằng hóa hiện hình tướng đồng với chúng sanh vào mọi thời gian và ở khắp mọi nơi để hóa độ, khó mà suy tưởng nỗi. Nếu không hết lòng tin tưởng có thể nói là chưa hiểu đạo. Còn nói chúng sanh toàn là Phật lại càng không biết năng cứu sở cứu là ai, chỉ là kẻ hướng ngoại, thiếu sáng suốt rồi vậy.

Mười Điều Chướng Ngại

Đã nói nhứt tâm bình đẳng thể tánh không thiếu; nhưng chúng sanh bị ràng buộc trong nghiệp thức, có chí xuất trần mới tìm đạo pháp lại bị ma cảnh ngăn trở, một việc không chí tâm vạn thiện tiêu tan, nhơn điều nhỏ mà hỏng việc lớn, dù đã được cũng trở thành luống công. Lại còn bị vật dục khuynh loát, sanh tử luân chuyển không ngừng, biến đổi không thôi, khiến đức Như Lai ta trong ba đại a tăng kỳ kiếp xả vô số đầu mắt tủy não quốc thành thê tử thân thể tay chân, thật hành giới, nhẫn, tinh tấn hầu hạ tri thức, tu hành đạo phẩm không tiếc thân mạng, vô ích sao?

Giáo pháp do những chướng ngại này làm thối thất, một khi tại ta mà bị diệt lại không đau buồn sao! Ta nay xưng là con Phật Thích Ca không chịu gắng sức, điềm nhiên tọa thị khiến cho pháp giới quần sanh vĩnh viễn mất đi huệ mục, thật đáng cắt bỏ thân mạng này vậy.

Cho nên tôi nay y kinh lập nên mười điều chướng ngại, gọi là mười điều không nên cần cầu. Con người tuy không mong chướng ngại, chỉ trong thời gian hoặc bất đắc dĩ, khi có những chướng ngại hiện đến khiến thân tâm ta đối với sự chướng ngại ấy, các ma cảnh ác chướng không thể tổn hại được, không ngăn cản được. Ví như vàng và lửa cùng trong một lò, lửa tuy lấn áp vàng, nhưng vàng đã thành vật dụng.

Mười điều chướng ngại như sau:

Nghĩ đến thân thể đừng cầu không bệnh khổ.

Ở đời đừng cầu không hoạn nạn.

Cứu xét tâm tánh đừng cầu không khúc mắc.

Lập hạnh đừng cầu không bị ma chướng.

Làm việc gì đừng mong việc dễ thành.

Giao tiếp thân tình đừng cầu lợi lộc.

Đối với người đừng cầu thuận theo ý mình.

Thi ân đừng mong sự đền đáp.

Thấy lợi đừng mong dính vào.

Bị oan ức không cần biện bạch.

Trên đây là mười chướng ngại lớn trong những chướng ngại, chỉ có người thượng trí mới tránh được còn hạng trung và hạ căn không thể tránh khỏi. Nếu được nghe mười điều chướng ngại này nên phải suy xét cẩn thận từng sự việc một để nhắc nhở trong sự tu tập không được lãng quên, mới không bị quần ma làm thối tâm. Đối với sắc thanh không bị sắc thanh hoặc loạn ý chí, cho đến những sự thương ghét, danh lợi, nhơn ngã, được mất vẫn an nhiên thì những ma sự kia đâu thể làm trở ngại được. Chướng ngại đã không ngại thời đạo hạnh có thể thăng tiến. Đối cảnh đã như nhiên không ngại, đường đạo há không thể tăng tiến sao? Ví như cây cao ở sườn núi tuy từ lâu như bị cháy còn không mất vẻ xanh tươi nay lại được nước mưa chan hòa thấm ướt ba năm há lại không thật tươi tốt tú mậu sao? Lại như có người bị khuyết tật, vận dụng khó khăn nhưng trong phương cách tìm sự sống cũng còn biết cách xoay trở, nếu đem sự suy nghĩ này để cầu đạo há vì sự chướng ngại mà không chịu tu tập sao?

Nên nhận thức những chướng ngại là đại thiện tri thức của chúng sanh, cũng là bạn lành ruộng phước của chúng sanh, do đó mà ra khỏi sanh tử, có thể siêu phàm nhập thánh, những thứ mỹ vị gấm vóc lụa là trân bảo ở thế gian không thể sánh kịp được. Cho nên nếu không có chướng ngại trên đường tu tập thời những điều không chướng ngại trở thành chướng ngại rồi.

Tại sao? Thân không bệnh khổ thì dục vọng dễ sanh. Đời không khúc mắc thì sở học không thấu đáo. Đạo hạnh không ma chướng thì thệ nguyện không kiên cố. Việc làm dễ thành thì khinh thường kiêu ngạo. Ý vì lợi mình thì mất đạo nghĩa. Người người thuận theo ý mình thì tâm sanh kiêu căn. Thi ân mong đền đáp là có ý mưu đồ. Thấy lợi dính vào là si mê dấy động. Oan ức mà biện bạch là chưa xả nhơn ngã. Như vậy mười điều không chướng ngại có thể sanh ra nhiều lỗi, tạo nên những điều bất thiện, là nhơn duyên chướng ngại đạo nghiệp.

Vì sao? Tham dục khởi sanh ra phá giới thối đạo. Kiêu sa khởi nên khinh khi tất cả. Sở học chưa thấu nên chưa thông nói đã thông. Chí nguyện không kiên cố nên chưa chứng nói đã chứng. Tâm khinh mạn nên bảo có thể làm được tất. Thiếu đạo nghĩa nên thường thấy lỗi người. Tự kiêu căn sanh tướng chấp ngã. Ý có mưu đồ sanh khoe khoang khoác lác. Si tâm động nên ham lợi quên mình. Còn nhơn ngã thì oán hận nảy sanh. Mười lỗi này làm cho phàm nhơn vọng sanh tà kiến tạo nhiều tội ác đầy cả hư không khiến phải đọa địa ngục, vậy phải thận trọng!

Nơi thể của chướng ngại nhận biết là do nhân duyên sanh, tánh vốn không thì chướng ngại không thể quấy nhiễu được. Hiểu được như vậy rồi thì biết thể của chướng nạn đó vốn là vọng, trừ được chướng nạn vô căn đó, thì chướng tự diệt không còn chướng ngại nữa. Thấu hiểu ma vọng đã không có căn nguyên thì ma nào có thể nhiễu loạn.

Lượng sự do tâm, thành sự theo nghiệp. Sự việc chẳng do ta, tình ý làm nhơn, mà tính ý khó kham, tình là y vào duyên nên người thông minh xử thế thấy người mê làm gì cũng mong được báo đáp. Biết đức vô tánh, quán đức không thường, đức ấy không thật. Thế lợi vốn không, ham lợi sanh loạn, thấy lợi đừng vọng cầu. Oan ức phải nhẫn, nhẫn phải khiêm nhường, như vậy làm sao tổn hại ta được.

Cho nên đức Phật dạy: Lấy bệnh khổ làm thuốc hay. Lấy hoạn nạn làm giải thoát. Lấy chướng nạn làm thú vị. Lấy ma quân làm pháp lữ. Lấy khó khăn làm an lạc. Lấy tệ bạc làm tư lương. Lấy người chống đối làm nơi giao du. Xem thi ân là đôi dép bỏ. Lấy sự xả lợi làm phú quí. Lấy oan ức làm cửa ngỏ hành đạo. Như vậy ở nơi chướng ngại được thông suốt, mà mong thông suốt là chướng ngại, nơi chướng ngại này thành diệu cảnh, nên sự được mất chẳng nên biết làm gì, người đời cố chấp mới có thủ xả. Đức Như Lai đã ở nơi chướng ngại mà đắc đạo Bồ Đề, đến như vì nửa bài kệ mà gặp La sát, khi làm tiên nhơn gặp Ca Lợi Vương (20), tỳ kheo tăng thượng mạn dùng gạch đá đả kích, nữ nhơn độn bụng giả có thai để hủy báng, nhóm Ương Quật hành hung, Đề Bà Đạt Đa quấy phá mà đức Phật vẫn giáo hóa thọ ký cho thành Phật. Như vậy há không phải những sự chống đối đem đến sự thuận lợi, những sự phá hoại tác thành cho ta sao?

Huống lại trong thời mong manh xấu ác, người đời thay đổi bất thường, người học đạo há không có chướng ngại sao? Ngày nay nếu không dấn thân vào những chướng ngại đến khi chướng ngại đưa tới thì không thể ứng phó khiến cho đại bảo pháp vương do đây mà mất, thật đáng tiếc lắm!

Kẻ ngu tôi y kinh đưa ra những nhận định này xin đừng bỏ qua. Thảng hoặc nhơn nghe nghĩa này mà chướng ngại xảy đến liền phản tỉnh dõng mãnh tinh tấn tu tập, có thể gọi là ý chỉ vậy.

Nghĩa Nhứt Hạnh Tam Muội

Niệm Phật Tam Muội gọi là Nhứt Hạnh Tam Muội. Bởi vì hành nhơn đã thấu hiểu ý chỉ sâu xa, giữ cho được nhứt tâm, chỉ nghĩ đến cõi Cực Lạc, chỉ nhớ đến đức Phật A Di Đà, biết thân và độ không hai, nhận rõ ức (nhớ nghĩ) và niệm là một, như vậy mới được gọi là nhứt hạnh.

Nói là nhứt hạnh nhưng cũng phải thật hành công đức của vô lượng pháp môn thế và xuất thế gian là giúp cho sự tấn tu mới được vãng sanh nhanh chóng, nên tất cả hạnh đều vì Tịnh Độ mà tu tập chứ không vì lẽ khác mới gọi là nhứt hạnh. Như muôn sông chảy ra biển cũng đồng một tên biển cả. Muôn điều lành đồng về một mối nên gọi là nhứt hạnh vậy.

Như vậy ba mươi bảy phần trợ đạo cùng bốn hoằng thệ nguyện, lục độ v.v…đều là hạnh tu về Tịnh Độ, cho đến một chút hạnh lành, tán tâm niệm Phật, hay niệm một câu Phật, hoặc đưa một tay lễ bái, chiêm ngưỡng, tán thán, cho đến cúng dường một nén hương, một chén nước, một cành hoa, một ngọn đèn, hay tu một niệm cho đến mười niệm, hoặc phát tâm tu một chút bố thí, giữ một giới, nhẫn nhục, thiền định, trí huệ tất cả căn lành ấy đều hồi hướng về Cực Lạc, nên nguyện lực thọ trì tuy có chậm, mau cũng đều được vãng sanh cả.

Như trong kinh có ví dụ: Xưa có người đem một giọt nước để trong biển cả, nguyện cho giọt nước này không hoại, không mất, không biến đổi, không khô, trải qua nhiều kiếp vẫn hoàn là nước, người ấy trải qua nhiều kiếp trở lại xem kết quả của giọt nước đã gởi thấy vẫn còn nguyên không hoại không khô mất; cũng vậy, đem chút căn lành hồi hướng về Cực Lạc, cũng như đem giọt nước gởi vào biển cả, tuy trải qua nhiều kiếp sanh tử thiện căn ấy cũng không mất không hư hoại quyết được vãng sanh không nghi vậy.

Do đó, những hạnh về đại thừa tiểu thừa, hữu lậu vô lậu, tán tâm niệm Phật, định thiện, sự tưởng, quán huệ đều gọi là nhứt hạnh, tất cả đều được vãng sanh, chỉ trừ hàng ngoại đạo. Cho nên chỉ cần quyết tâm tất nhiên không hư vọng.

Kinh nói: Một phen xưng Nam mô Phật đều trọn thành Phật đạo. Nên phải tin chắc, nếu tâm chưa phát, thiện hạnh chưa lập, tâm chưa tín phục mà đã cầu cảm ứng thì không có điều đó. Đức Phật Thích Ca suốt đời đã nói vô lượng tam muội, vô lượng pháp giải thoát, vô lượng hạnh nguyện tổng trì tương ưng với vô lượng pháp môn, nhưng chỉ có pháp môn niệm Phật là viên nhiếp tất cả, gồm đủ tất cả, như biển cả nhận cả trăm sông tánh không tăng giảm, như ngọc như ý để trên cao có thể thỏa mãn tất cả nguyện cầu của chúng sanh, thể nó không bị tổn giảm. Do đó, tam muội bảo vương nhiếp thọ đủ tất cả.

Đức Thế Tôn chúng ta đem tam muội này truyền dạy cho chúng hội hai ba lần, những bậc thọ lãnh trong chúng hội toàn là hạng thượng căn như ngài Văn Thù, và tam thừa thánh hiền, thiên long bát bộ đều hết dạ quy tín. Khi pháp môn này được truyền qua Đông Độ có bậc đại nhơn tại Lô Sơn xiễn dương di hóa, người người tín phụng như gió mát qua đồng nội, một sự mong cầu lớn lao cho mọi người, một giáo pháp vi diệu.

Từ khi đức Phật nhập diệt đến nay đã trên hai ngàn năm trăm năm, trong khoảng thời gian ấy đã có những bậc thánh hiền, những bậc cao tăng cự nho, nông thương sĩ phú, thất phu thất phụ huỳnh môn nô tỳ hoặc tự tu hoặc khuyến hóa người, hoặc biên chép kinh sách để phát nguyện, trọng pháp hơn của báu, khinh thân như bụi trần, gặp nạn không lo, đến chết không ngại, lập hạnh kiên cố, nỗ lực tu hành, số lượng không biết bao nhiêu. Hoặc phát tâm tùy hỷ, hoặc phát nguyện quy y, hoặc theo sự chỉ dạy mà thật hành, kết quả thành tựu nhiều vô số kể. Còn có hạng người nửa tin nửa ngờ hay do dự vẫn được sanh vào ranh giới (biên địa) nơi nghi ngờ của cõi Cực Lạc thay, huống là người có chánh tín tinh tấn thật hành ư!

Truyện ký ghi lại chỉ là một phần vạn, từ xưa đến nay nhận được ân lành không lời nào bút nào diễn tả hết được. Tu theo pháp môn nào khác cần phải có tâm dõng mãnh, hoặc bị thối chuyển hay gặp ma sự. Chỉ có pháp môn này nhơn nhờ vào oai lực Phật đã tu tất nhiên thành tựu, không bị ma nghiệp cuốn lôi, không có thối chuyển. Với tam muội này không những xa lìa ma sự, mà cả huyện quan khẩu thiệt, thị phi hoạn nạn, nước lửa trộm cướp, ác nhơn hung sự, hổ lang trùng thú, quỷ mị yêu tinh, những điều không may ở thế gian không làm tổn hại. Lại không bị các bệnh dịch tả, kiết lỵ, thương hàn, ung ghẻ cho đến các bệnh về tai mắt mũi lưỡi não loạn, nếu hạnh nguyện không giảm thiểu, tất cả đều tránh khỏi. Nếu vì lợi dưỡng, danh vọng, thương mến hay bại hoại cho đến giận dữ là do mình tự tạo tuy có Phật lực cũng không thể cứu được. Hành giả nên phải ra sức tinh tấn thêm nữa để trừ khử đi. Một khi nhứt niệm đã chơn thuần thì không gì xâm phạm được. Ma sự chỉ làm hại người lười biếng, lòng tin cạn cợt tâm niệm thối thất, nếu đã tinh tấn như lửa cháy mạnh gặp nước đâu có sợ gì. Há vì thiển cận lại bỏ qua sao!

Cho nên hành giả nhơn Phật diệt mà không những thân này chỉ được an lạc mà tam muội được thành tựu, thiên nhơn hổ trợ, lâm chung chánh niệm vãng sanh. Thoại ứng vãng sanh không phải chỉ có một, có nhạc trời trổi, hoặc hương thơm đầy nhà, hoặc hào quang chiếu thân, bảo tọa hiện đến, hoặc đức Phật A Di Đà đưa tay tiếp dẫn, hoặc chư Bồ tát trao tay tiếp đón. Biết trước giờ chết, chánh niệm phân minh, chướng ngại tiêu diệt, tự muốn tắm gội rồi an tọa, nhóm chúng nói pháp và Chấp tay cáo biệt. Hoặc khuyên người tinh tấn tu tập viết kệ di bút chấp tay từ giả. Hoặc sau khi lâm chung thân vẫn tươi như còn sống, răng xương thành xá lợi thiêu đốt không cháy, ánh sáng khác thường, hào quang năm màu hiện giữa hư không xoay vần không thôi, hương thơm tỏa khắp, xá lợi lưu truyền, những điều này thường được nghe thấy. Nếu hằng ngày không tinh tấn thực hành tinh thuần đâu có cảm ứng được vậy.

Than ôi! Người đời nay tuy có tu mà không ứng nghiệm vì lòng tin chưa sâu, nhơn địa (21) không tinh thành chưa từng lập hạnh. Trước muốn mọi người biết, trong tự khoe mình, ngoài muốn hiển lộ vẽ trang trọng để mọi người cung kính cúng dường mong có sở đắc, thậm chí dối nói đã thấy tịnh cảnh hoặc thấy tiểu cảnh, mộng thấy thiện tướng, không biết phải quấy mà muốn khoe khoang. Hạng người hạ liệt như vậy ắt bị ma chướng mê hoặc, nguyện hạnh thối thất lại đọa vào khổ thú sanh tử, chẳng cẩn thận sao!

Thực hành nghi thức trì tụng sám nguyện tại đạo tràng không nên để cho người biết, vì để người biết là dẫm phải lỗi trước khiến quán hạnh bị tổn hại, nên hành giả phải cẩn mật thực hành, giữ niệm tàm quí không hiển lộ tánh đức, không bị tâm bồng bột hay lười trể nhiễu loạn, muốn diệt túc chướng để thấy tướng hảo, như không cẩn mật để người biết thì công hạnh bị giảm, nên ngài Viễn Công ba lần thấy Thánh tướng mà chưa bao giờ nói ra, chỉ trừ khi gần lâm chung.

Thể tánh tam muội này viên dung, kiến giải rất sâu rộng, thực hành cẩn trọng đúng như điều chỉ dẫn, tránh những hành động xấu, nhẫn đến một lỗi nhỏ cũng phải lo sợ. Lại phải thông hiểu thừa, hạnh y vào tiểu thừa mới hiệp với tam muội này. Nếu biết tiểu mà không theo tiểu, tiểu theo nghĩa viên đốn, viên đốn mà không xa lìa tiểu, tiểu ấy là đại, tiểu đại giải hạnh hiệp nhứt không hai tức là siêu việt kiến chấp thế gian.

Kinh chép: Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không sát hại, tu mười thiện nghiệp, thọ trì tam quy, cụ túc giới hạnh, không phạm oai nghi, phát tâm bồ đề, tin sâu nhân quả, không báng đại thừa, nhắc nhủ hành giả, mỗi mỗi điều trên là mỗi pháp hạnh. Các bậc cổ nhơn dạy mỗi hạnh có riêng từng chương, đây không thể nêu hết được. Lại nên giúp đỡ hành giả đừng để sanh tâm nghi, vận dụng tự nhiên, đọc tụng kinh đại thừa để hiểu nghĩa đệ nhứt, thân cận bạn hiền, tham vấn các bậc tôn túc, không chấp chủ kiến, không khoe sở trường, lắng lòng nhẫn nhục, thật hành theo kinh dạy, nghe theo chánh pháp, không khinh tăng ni, dứt tạp thiện thế gian, không tham danh lợi, xa lìa tà ác, xử sự thành thật, nhận lỗi về mình, giữ gìn lời nói thêu dệt, nhứt tâm bất loạn, xem người như Phật, dứt bỏ kỷ năng, chỉ cầu vãng sanh, thân tâm thanh tịnh. Phải nên tu tập vô lượng thiện hạnh như vậy để tiến lên chánh đạo mới chế phục được nhiễm tâm thế gian, tâm thương ghét không thể làm hại, giữ tâm như nhứt thì chắc chắn sanh về Tịnh Độ. Công quả thật là vĩ đại không diễn tả hết được. Cho nên tu theo mật hạnh nơi pháp môn này cao cả vô cùng. Người được sanh về cõi Cực Lạc không thể biết hết, được ghi theo truyền ký chỉ là giọt nước trong biển cả, đâu thể tính được số lượng là bao nhiêu.

Nếu y theo sự chỉ giáo mà thật hành hạnh này, người có vô lượng oan nghiệp còn được lợi lạc, đối với cha mẹ, sư trưởng, quyến thuộc, anh em chị em còn tự thoát khỏi ách nạn. Như vậy đối với mình không có lợi hay sao?

Cho nên biết rằng chỉ tu hạnh này không ân nào không đền đáp, do đó nên phải nhứt tâm niệm Phật. Cảnh giới đức Phật A Di Đà và hai vị đại sĩ rất khó nghĩ tưởng, ở trong biển khổ khó thể thân cận, khó thể ức niệm. Vì sao? Nghe danh hiệu còn khó huống là thân cận nếu ai thường ức niệm thì được giải thoát.

Kinh nói: Nếu thiện nam, thiện nữ nào chỉ nghe danh hiệu đức Phật và hai vị bồ tát thì trừ được tội vô lượng kiếp sanh tử huống là ức niệm. Người niệm Phật này là người ở trong hoa phân đà lợi (22). Hai vị Bồ tát Quán Thế Âm và Đại Thế Chí là bạn cao cả, an tọa tại đạo tràng thường ở nhà chư Phật, chư Như Lai mười phương thị hiện tướng lưỡi rộng dài ân cần khuyên nhủ, vị giáo chủ cõi Ta bà tha thiết dạy bảo khiến chúng sanh trong đời ngũ trược nên tu tập pháp môn này mới thoát khỏi ba cõi trần lao. Vì sao? Thân tâm chúng sanh ở đời ngũ trược đều khổ, lấy khổ làm mạng sống, nhờ nước lửa kết hợp, đức Phật đặc biệt nơi cảnh khổ này ban bố lòng thương rộng lớn xứng hợp thời cơ, như nước với mặt trăng, có sự cảm ứng vậy.

Cho nên đức Thế Tôn từ khi thành đạo chánh giác đến khi nhập Niết Bàn trong các thời nói pháp không nói hai lời. Từ hội HoaNghiêm lúc ban sơ đến đạo tràng Pháp Hoa lần cuối, lời vàng ban bố không cùng, những bậc đại tâm thắng chí trong các hội đều vâng theo ý chỉ này, phát nguyện cầu sanh về Tây phương Cực Lạc, huống là chúng ta hiện đang ở vào thời mạt pháp căn cơ hạ liệt ngu độn lại lơ là không tu tập sao?

Hạng người hiểu biết khắc ghi trong lòng, tự biết nguyện lực đức A Di Đà không mất, giúp cho người không biếng trể. Thánh nhơn lấy lời này làm đầu, hiền giả lấy liên tục làm cuối, rổng rảng khắp cả mười phương ba đời, không chỉ người đời mà khắp cả lục đạo bốn loài. Đến cả nhơn luân, thiên thần biến hóa, quỷ vật thuận theo, hàng phi nhơn đều tán ngưỡng, cho đến những hành động đều được ghi lại đầy đủ trong hải tạng Long cung, lưu bố đến quần cơ khắp trong nhân gian và thiên thượng về nguyện lực của đức Phật A DiĐà.

Đức Phật nói: Đến thời kỳ ác thế tối hậu giáo pháp ta không còn, thì giáo điển này chỉ lưu lại thế gian trong khoảng một trăm năm để độ chúng sanh có cơ duyên. Nhưng pháp này không phải để giáo huấn cho đời sau, đến như loài chim yểng là loài ngu si vọng tưởng bị đọa làm phi cầm theo người bắt chước xưng danh còn nhờ sức tam muội, khi chết còn có hoa sen mọc tại mồ chôn, huống là người lại không bằng chim, đáng thẹn lắm ư!

Ta nay sanh vào thời mạt pháp, cách Phật trên hai ngàn năm trăm năm, căn cơ thấp kém nghi hoặc không tin, lại còn bị các kiến chấp tà giải không đồng, cùng nhau quyến rủ, khiến người chánh hạnh phần nhiều bị hoặc loạn động tâm suy nghĩ. Nên phải gom các kinh sách văn thơ của thiền tịnh, lấy nghĩa lý sâu xa chí yếu trước thuật lời này, phân thành chương mục lưu bố cho đời, bài tà hiển chánh, nguyện chúng sanh khắp pháp giới đối với thuyết này được kiến giải liễu ngộ chơn tâm, nhận thức y chánh của đức A Di Đà thật tại phương Tây, thấu đạt y chánh Tây phương không lìa bổn tánh, tất cả hàm thức đồng được vãng sanh thâm nhập phẩm vị vậy. Lại nguyện những bậc tiên giác mở rộng lòng từ bi thấy người chưa giác ngộ như pháp giáo hóa, với người mê muội, có thể tùy bệnh cho thuốc, theo căn cơ phân tích lẽ u huyền, nếu sanh một tín giải thì hạnh nguyện được thành, vãng sanh có cơ, dù cho dị báo quá nặng tín tâm không sâu, chỉ một hướng nhiễm vào cũng kết được nhơn duyên dần dần được lợi ích không cùng tận, sự khuyến phát không nhỏ vậy. Nếu người quả thật như vậy không có thầy bên mình, không hề luống dối, thể theo chánh giáo khuyên bảo người không nhọc mệt, dù cho không thực hành cũng đã thực hành, dù tự chưa học cũng đã học rồi. Tại sao? Pháp giới nhứt tướng không có tự, tha.

Xưa kia có người một đời chưa từng tu hành chỉ có hai việc mà đã có đủ, nhứt tâm bình đẳng lập hội khuyên người đồng niệm Phật, khi mạng chung cũng được vãng sanh, nhờ đó mà chiêu cảm. Cho nên biết rằng phát tâm từ bi đã có tướng nhiếp thọ và vì lợi tha khuyên người niệm Phật mà được ích nhiều, thật là vô thượng pháp vương, chỉ không được chấp nhứt định ta không cần phải tu thôi.

Nên chi pháp môn tam muội rất sâu xa như biển cả, có những lợi ích không thể nói cho cùng. Những điều ghi như trên xin hãy khuyến khích phát tâm niệm Phật.