Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Sách Phật họcTrang 3/5

Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ

Trạch Pháp Quán Niệm Niệm Phật

Tác giả
Thích Phước Nghĩa
Thông tin
Nguồn: adidaphat.net

lợi ích hiện đời”

. Còn lợi ích rốt ráo là như Quán Âm Thọ Ký Kinh nói: "Phật A Di Đà trụ thế lâu dài , hằng sa vô số lượng kiếp, cũng có lúc diệt độ, lúc nhập Niết bàn chỉ còn hai ngài Quán Âm, Thế Chí trụ trì cõi An Lạc, tiếp dẫn mười phương chúng sinh. Sau khi Đức Phật A Di Đà diệt độ, hoàn cảnh cũng giống như ngài trụ thế, thế nhưng, tất cả chúng sinh ở cõi Cực Lạc không ai thấy ngài, chỉ riêng những người chuyên tâm niệm danh hiệu Phật A Di Đà vãng sinh, thường thấy Đức A Di Đà, hiện trụ thế, không hề diệt độ.” Đây tức là lợi ích rốt ráo.

Như vậy, Niệm Phật có những sự lợi ích hiện tại, vị lai, cùng lợi ích hiện đời và lợi ích rốt ráo. 90 Chương Mười Hai

Phó Chúc Niệm Phật

Đức Thế Tôn không phó chúc ngài A Nan các chánh định thiện và tán thiện, mà chỉ riêng phó chúc công hạnh Niệm Phật.

Quán Vô Lượng Thọ Kinh nói: Đức Phật bảo ngài A Nan: “Ông nên khéo hộ trì kinh này, hộ trì kinh này tức là trì niệm danh hiệu Vô Lượng Thọ

Phật”.

Quán Kinh Sớ nói: Từ câu: “Đức Phật bảo ngài A Nan: Ông nên khéo hộ trì . . .”, chính thức nêu rõ sự phó chúc “danh hiệu Phật A Di Đà”, khiến lưu truyền dài lâu đời sau. Từ trước đến nay, tuy nói sự lợi ích của hai môn định thiện và tán thiện, xét kỹ bổn nguyện của Phật là muốn chúng sinh một lòng chuyên niệm Phật A Di Đà.

Lời bàn:

Đoạn văn trong Quán Sớ có hai phần (a) công hạnh định thiện và tán thiện, (b)công hạnh Niệm Phật.

Trong phần định thiện tán thiện lại chia làm hai phần (i) định thiện (ii) tán thiện.

i) Định thiện: có mười ba phần (1) quán mặt trời, (2) quán nước (3) quán đất, (4) quán cây báu, (5) quán ao báu, (6) quán đền đài báu, (7) quán tòa sen, (8) quán tượng, (9) quán thân đức Phật A Di Đà, (10) quán thân Đức Quán Thế Âm (11) quán thân đức Đại Thế Chí, (12) quán vãng sinh tổng quát, (13) quán tạp tưởng. Những pháp quán này, Quán Kinh đều có nói đầy đủ. Dù không tu các công hạnh nào khác, mười ba pháp quán này, tùy theo sức mình, tu một hoặc tu nhiều pháp quán, đều được vãng sinh. Ý chỉ này trong Quán Kinh đã nói rõ, không nên nghi ngờ lưỡng lự.

ii) Tán thiện: có hai phần (1) ba phước, (2) chín phẩm. 1) Ba phước: Quán Vô lượng nói: “Một là hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không giết hại, tu mười nghiệp lành, hai là thọ trì Tam quy, đầy đủ giới hạnh, không phạm uy nghi, ba là phát Bồ đề tâm, tin sâu nhân quả, đọc tụng kinh

Đại thừa, khuyến tấ 1/ Ba phước: Quán Vô Lượng Thọ Kinh nói: "Một là hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, từ tâm không giết hại, tu mười điều lành. Hai là thọ trì Tam quy, đầy đủ giới hạnh, không phạm uy nghi. Ba là phát Bồ đề tâm, tin sâu nhân quả, đọc tụng kinh điển Đại thừa, khuyến tấn hành giả." 4 Hiếu dưỡng cha mẹ có hai trường hợp, một là hiếu dưõng thế gian, hai là hiếu dưỡng xuất thế gian, Hiếu dưỡng thế gian như trong Hiếu Kinh v v đã nói; hiếu dưỡng xuất thế gian như trong luật tạng đã nói.

Phụng sự sư trưởng, cũng có hai trường hợp: một là sư trưởng thế gian, hai là sư trưởng xuất thế gian. Sư trưởng thế gian là những bậc thầy dạy về nhân, nghĩa, lễ, trí, tín v v, sư trưởng xuất thế gian là những bậc thầy dạy về hai môn Thánh đạo và Tịnh độ. Dù không tu tập những công hạnh khác, có thể dùng tu tập hiếu dưỡng làm nghiệp vãng sinh.

Từ tâm không giết hại, tu mười nghiệp lành: Ở

đây có hai nghĩa: (1) "Từ tâm không giết hại", tức là tâm từ vô lượng trong tứ vô lượng tâm. Đây là nêu riêng một tâm để nói chung bốn tâm. Dù không tu tập những công hạnh khác, có thể dùng sự tu tập tứ vô lượng tâm làm nghiệp vãng sinh.

(2) "Tu mười nghiệp lành", tức là (i) không sát hại (ii) không trộm cắp (iii) không tà dâm (iv)

không nố dối (v) không nói lời vô nghĩa (vi) không nói lời ác, (vii) không nói lời đâm thọc (viii) không tham lam (ix) không sân hận (x) không tà kiến. Ở đây, hợp hai câu “từ tâm không giết hại” và “tu mười nghiệp lành” làm một câu, điều này có nghĩa “từ tâm không giết hại” không phải là tâm từ trong tứ vô lượng tâm, mà chỉ là điều thiện “không giết hại” trong pháp thập thiện. Dù không tu các công hạnh khác, có thể dùng sự tu mười nghiệp lành làm nghiệp vãng sinh.

Thọ trì Tam Quy Y: tức là quy y Phật, Pháp, Tăng. Ở đây cũng có hai phần: Tam quy y Đại thừa và Tam quy y Tiểu thừa.

Đầy đủ giới luật: đây cũng có hai phần: giới luật Đại thừa và giới luật Tiểu thừa.

Không phạm uy nghi: đây cũng có hai phần: (a)

Đại thừa có tám vạn uy nghi, (b) Tiểu thừa có ba ngàn uy nghi.

Phát Bồ đề tâm: Ở đây, chủ trương của các nhà chú giải không giống nhau, chẳng hạn như Thiên Thai Tông chủ trương có bốn loại Bồ đề tâm của bốn giáo tức là tạng giáo, thong giáo, biệt giáo và viên giáo. Điều này được nóì rõ trong quyển Ma Ha Chỉ Quán. Chân Ngôn Tông thì chủ trương có ba loại Bồ đề tâm tức là hạnh nguyện, thắng nghĩa và tam ma địa. Điều này được nói đầy đủ trong quyển Bồ Đề Tâm Luận. Hoa Nghiêm Tông cũng nói đến Bồ đề tâm như trong phần giải thích ý nghĩa Bồ đề tâm của tông phái họ, hoặc trong quyển Du Tâm An Lạc Đạo của ngài Nguyên Hiểu v v. Những tông khác như Tam Luận, Pháp Tướng cũng đều đề cập đến Bồ đề tâm như trong các chú sớ của tông phái họ có nói rõ. Hơn nữa, ngài Thiện Đạo trong Quán Kinh Sớ cũng có giải thích. Phát Bồ đề tâm tên tuy giống nhau, tùy sự giải thích của các tông phái mà có ý nghĩa không đồng. Thế nhưng câu “phát Bồ đề tâm” có thể thấy khắp trong các kinh luận Hiển thừa và Mật thừa, ý khí bao la, nghĩa lý thâm thúy. Nguyện các vị hành giả, không nên chấp trước vào một khía cạnh mà bài xích tất cả. Thỉnh cầu các vị tu hạnh vãng sanh, hãy phát Bồ đề tâm theo tông phái của mình. Dù không tu tập các công hạnh khác, có thể dùng sự phát Bồ đề tâm làm nghiệp vãng sinh.

Tin sâu nhân quả: Đây cũng có hai phần: Một là nhân quả thế gian, hai là nhân quả xuất thế gian, tức là nhân quả của sáu nẻo như Chánh Pháp Niệm Xứ Kinh có nói: Nhân quả xuất thế gian tức là nhân quả của bốn quả Thánh như các kinh Đại,

Tiểu thừa có nói.

Về việc dùng hai pháp nhân quả này để thâu nhiếp các kinh điển, lập trường của các tông phái cũng không hoàn toàn tương đồng. Thiên Thai Tông cho rằng kinh Hoa Nghiêm nói về hai loại nhân quả của Phật và Bồ tát. Kinh A Hàm nói về nhân quả của Nhị thừa (Thanh văn , Duyên giác). Các kinh Phương Đẳng nói về nhân quả của bốn Thừa (Thanh văn, Duyên giác, Bồ tát và Phật). Các kinh

Bát Nhã nói về nhân quả của ba giáo (thông giáo, biệt giáo, viên giáo). Kinh Pháp Hoa nói về nhân quả của Phật. Kinh Niết Bàn nói về nhân quả của bốn Thừa. Như vậy câu “tin sâu nhân quả” phổ biến bao trùm tất cả giáo pháp của Đức Phật. Các hành giả nguyện cầu vãng sinh dù không tu tập một công hạnh nào khác, có thể dùng sự tin sâu nhân quả làm nghiệp vãng sinh.

Đọc tụng kinh điển Đại thừa: Đây cũng chia làm

hai phần: Một là đọc tụng, hai là Đại thừa.

a) Đọc tụng: Tức là nằm trong năm loại pháp sư5, liệt kê hai loại pháp sư: đọc kinh và phúng tụng, để hiển lộ ba loại pháp sư: thọ trì v v. Nếu nói về mười loại pháp hành6 , thì ở đây liệt kê hai loại pháp hành: chuyển đọc và phúng tụng để hiền lộ tám loại pháp hành:

biên chép, cúng dường v v.

b) Đại thừa là để phân biệt với Tiểu thừa. Ở đây không chỉ riêng một bộ kinh nào ,à chỉ chung cho tất cả các kinh Đại thừa. Bổn ý Đức Phật là chỉ chung cho tất cả các kinh điển Đại thừa mà Ngài đã giảng nói, thế nhưng trong các kinh điển này, có những kinh điển đã được kết tập và cũng có những kinh điển chưa được kết tập. Trong các kinh điển đã được kết tập, hoặc có những kinh điển còn ẩn tàng ở Long cung chưa được lưu bố trong nhân gian, hoặc có những kinh điển còn lưu tạo Ấn Độ chưa được lưu truyền đến Trung Quốc. Hiện nay chúng ta chỉ bàn đến các kinh điển đã được phiên dịch. Trong bộ Trinh Nguyện Nhập Tạng Lục, bắt đầu từ bộ Đại Bát Nhã Kinh sáu trăm quyển, cho đến phần cuối là các bộ Pháp Thường Trụ Kinh, Hiển Mật Đại Thừa Kinh tổng cộng sáu trăm ba bảy bộ (hai ngàn tám trăm tám mươi ba quyển), tất cả đều được bao hàm trong câu “đọc tụng kinh điển Đại thừa”. Xin nguyện các hành giả Tịnh Độ, mỗi người tùy theo ý thích của mình, hoặc đọc tụng Pháp Hoa làm nghiệp vãng sanh, hoặc đọc tụng Hoa Nghiêm làm nghiệp vãng sinh, hoặc đọc tụng Giá Na Giáo Vương Kinh, cùng dùng các giáo pháp khác làm nghiệp vãng sinh, hoặc là dùng sự thuyết giảng, biên chép các kinh Bát Nhã, Phương Đẳng nhẫn đến kinh Niết Bàn làm nghiệp vãng sinh. Đây là bổn ý của kinh Quán Vô Lượng Thọ.

Hỏi: Ý chỉ của Hiển thừa và Mật thừa khác nhau, làm sao Hiển thừa lại bao hàm Mật giáo?

Đáp: Đây không có nghĩa là Hiển giáo bao hàm

Mật giáo, mà nuốn nói rằng cả hai loại kinh điển Hiển Mật đều được ghi chép trong Trinh Nguyện Thập Tạng Lục, đều được thâu và trong tạng kinh Đại thừa, cho nên được bao hàm trong câu “đọc tụng kinh điển Đại thừa”.

Hỏi: Nếu vậy, các kinh trước Quán Kinh làm sao có thể bao hàm kinh Pháp Hoa?

Đáp: Ở đây, nói “bao hàm” không bàn luận đến các ý nghĩa quyền, thực, thiên, viên v v. Câu đọc tụng Đại thừa là chỉ chung cho các kinh điển Đại thừa trước và sau. “Trước” nghĩa là các kinh điển Đại thừa có trước Quán Kinh, “sau” nghĩa là các kinh điển Đại thừa có sau Quán Kinh. Ở đây chỉ nói Đại thừa mà không chọn lựa quyền, thực, cho nên bao hàm tất cả các kinh điển Đại thừa như Hoa Nghiêm, Phương Đẳng, Bát Nhã, Pháp Hoa, Niêt Bàn v v. Khuyến tấn hành giả: nghĩa là khuyến tấn các công hạnh định thiện, tán thiện và Niệm Phật

Tam Muội v v. 2) Chín phẩm: Khai triển ba phước của phần trên thành nghiệp của chín phẩm: a) Thượng phẩm thượng sinh: “từ tâm không giết hại” tức là câu thứ ba trong phần “phước ở thế gian” ở trên, kế đến “đầy đủ giới hạnh”, tức là câu thứ hai “đầy đủ giới hạnh” trong phần phước trì giới ở trên; kế đến “đọc tụng Đại thừa” tức là câu thứ ba “đọc tụng Đại thừa” trong phần “phước hành trì” ở trên, kế đến “tu hành lục niệm”, tức là ý 98 nghĩa của phần thứ ba trong phần “Ba phước ở trên”7 b) Thượng phẩm trung sinh: “khéo giải nghĩa thú v v.” tức là ý nghĩa thứ hai (tin sâu nhân quả) và thứ ba (đọc tụng kinh điển Đại thừa) trong phước thứ ba (phước hành trì) ở trên. c) Thượng phẩm hạ sinh:”Tin sâu nhân quả, phát đạo tâm v v ”, tức là ý nghĩa thứ nhất (phát Bồ đề tâm) và thứ hai (tin sâu nhân quả) trong phước thứ ba ở trên.

d) Trung phẩm thượng sinh: “thọ trì ngũ giới v v”, tức là ý nghĩa của câu thứ hai (đầu đủ giới hạnh) trong phước thứ hai (phước trì giới) ở trên.

e) Trung phẩm trung sinh: “hoặc một ngày một đêm, trì bát quan trai giới v v”. ý nghĩa giống như phước thứ hai (phước trì giới) ở trên.

f) Trung phẩm hạ sinh: “hiếu dưỡng cha mẹ, tu hạnh nhân từ thế gian v v ”, tức là ý nghĩa của câu thứ nhất (hiếu dưỡng cha mẹ) và thứ hai (từ tâm không giết hại) trong phước thứ nhất (phước thế gian) ở trên. g) Hạ phẩm thượng sinh: đây là người tội làm mười điều ác, lúc lâm chung nhờ một niệm mà được vãng sinh.

h) Hạ phẩm trung sinh: đây là người phạm tội phá giới lúc lâm chung nghe công đức của y báo và chánh báo của cõi Phật mà được vãng sinh i) Hạ phẩm hạ sinh, đây là người phạm tội ngũ nghịch, lúc lâm chung nhờ mười niệm mà được vãng sinh. Ba hạng người này, lúc bình thời, chỉ biết tạo nghiệp ác, tuy không cầu sinh, nhưng lúc lâm chung gặp thiện tri thức, liền được vãng sinh. Nếu căn cứ ba phước trên, phước thứ ba có ý nghĩa Đại thừa.

Định thiện, tán thiện, đại khái như đoạn văn trên, tức là câu “Từ trước đến nay, tuy nói sự lợi ích của hai môn định thiện và tán thiện”.

Kế đến, “Niệm Phật”, tức là “chuyên xưng danh hiệu Phật A Di Đà”, ý nghĩa Niệm Phật ở đây, là theo ý nghĩa thông thường.

Thế nhưng, hiện nay nói “chánh thức nêu rõ sự phó chúc danh hiệu Phật A Di Đà, lưu truyền lâu xa về sau”, nghĩa là trong kinh này, tuy nói rộng về các hạnh định thiện tán thiện, nhưng không phó chúc ngài A Nan lưu truyền các công hạnh đó, mà chỉ phó chúc ngài A Nan lưu truyền Niệm Phật Tam

Muội đến đời lâu xa về sau.

Hỏi: Tại sao không phó chúc lưu truyền các hạnh định thiện, tán thiện? Nếu y vào sự tạo nghiệp dày mỏng, thì trong ba phước, có dày có mỏng, nghiệp mỏng tức là hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, còn nghiệp dày tức là đầy đủ giới hạnh, phát Bồ đề tâm, tin sâu nhân quả, đọc tụng Đại thừa. Phải nên xả bỏ nghiệp mỏng mà phó chúc nghiệp dày. Nếu y vào pháp quán sâu cạn, thì trong mười ba pháp quán có sâu có cạn, pháp quán cạn tức là quán mặt trời và quán nước, còn pháp quán sâu tức là từ pháp quán đất, cho đến pháp quán tạp tưởng, tổng cộng có mười một pháp. Phải nên xả bỏ pháp quán cạn mà phó chúc pháp quán sâu. Trong đây, pháp quán thứ chín, quán thân Đức A Di Đà tức là Quán Phật Tam Muội. Cần phải xả bỏ mười hai pháp quán kia, mà phó chúc Quán Phật Tam Muội.Lại nữa, điều này giống như trong phần Huyền Nghĩa của Quán Kinh Sớ nói: “Kinh nầy Quán Phật Tam Muội làm tông, đồng thời, Niệm Phật Tam Muội làm tông”.

Nếu đã dùng hai hạnh làm tông cho một bộ kinh, tại sao lại phế bỏ Quán Phật Tam Muội mà phó chúc Niệm Phật Tam Muội? Đáp: Đã nói “xét bổn nguyện của Phật, ý muốn chúng sinh, một lòng chuyên xưng danh hiệu Phật A Di Đà”, các công hạnh định thiện tán thiện không phải bổn nguyện cho nên không phó chúc. Quán Phật Tam Muội, tuy là công hạnh thù thắng, nhưng vẫn không phải là bổn nguyện của Phật, cho nên phó chúc. Nói “xét bổn nguyện của Phật”, là chỉ cho nguyện thứ mười tám trong bốn mươi tám nguyện trong Vô Lượng Thọ

Kinh, còn nói “một lòng chuyên xưng danh

hiệu”, là chỉ cho câu “một lòng chuyên niệm” trong phần ba hạng người vãng sinh của kinh Vô Lượng Thọ. Ý nghĩa của bổn nguyện, phần trên đã nói rõ.

Hỏi: Nếu vậy, tại sao không nói trực tiếp công hạnh bổn nguyện (Niệm Phật), mà lại nói vòng vo các công hạnh không phải bổn nguyện (như định thiện, tán thiện v v)?

Đáp: Vô Lượng Thọ Kinh đã nói rõ về công hạnh bổn nguyện Niệm Phật, ở đây không cần lập lại. Vả lại, nói về định thiện, tán thiện, là muốn nêu rõ công hạnh Niệm Phật vượt hơn các công hạnh khác. Nếu như không nói về định thiện, tán thiện, thì làm sao nêu rõ Niệm Phật là đặc biệt ưu việt.

Chẳng hạn như trong kinh Pháp Hoa ngài Xá Lợi Phất ba lần khải thỉnh, nếu không có ba lần khải thỉnh này, làm sao hiển bày kinh

Pháp Hoa là đệ nhất. Bởi thế, hiện nay nêu ra các công hạnh định thiện, tán thiện, là để phế bỏ chúng, còn nêu ra Niệm Phật Tam Muội là để xác lập công hạnh này. Thế nhưng, các công hạnh định thiện, tán thiện, khó mà trắc lượng, chẳng hạn các công hạnh định thiện, như các pháp quán y báo, chánh báo, nếu như thành tựu, thệ nguyện vãng sinh dễ dàng như trở bàn tay. Hoặc là do uy lực của một pháp quán mà có thể tiêu trừ tội khiên nhiều kiếp, hoặc là do công đức của sự nhớ tưởng đến Phật mà chứng được Quán Phật Tam Muội. Như vậy, người tu Tịnh Độ phải nên tu hành định quán, mà ở đây pháp quán thứ chín, quán chân thân của Phật, chính là pháp tu Quán Phật Tam Muội. Nếu công hạnh này thành tựu, hành giả sẽ thấy được chân thân của Đức A Di Đà. Thấy được Đức A Di thì sẽ thấy được chư Phật, và được chư Phật hiện tiền thọ ký, đây là sự lợi ích thâm sâu nhất của sự tu quán. Thế nhưng hiện nay đến phần lưu thông của Quán Kinh, khi Đức Phật phó chúc ngài A Nan pháp tu trọng yếu để vãng sinh. Ngài không đem pháp Quán Phật, mà lại đem pháp Niệm Phật phó chúc. Ngay cả pháp Quán Phật Tam Muội còn không được phó chúc, huống là các pháp quán mặt trời, quán nước, v v !

Như vậy, cả mười pháp định quán đều không được phó chúc. Nếu như có người ưa tu pháp Quán Phật, mà không tu Niệm Phật, đây không những đi ngược bổn nguyện của Đức Phật A Di Đà, mà còn đi ngược với lời dặn dò của Đức Phật Thích Ca. Hành giả hãy nên tự thẩm xét. Kế đến, trong phần tán thiện, có công hạnh “trì giới” Đại thừa, Tiểu thừa. Người đời đều cho rằng người trì giới là người nắm chìa khóa cho sự vãng sinh, còn kẻ phá giới thì không được vãng sinh.

Lại có công hạnh “phát Bồ đề tâm”. Mọi người đều cho rằng Bồ đề tâm là cương yếu của Tịnh Độ, nếu không có Bồ đề tâm thì không thể vãng sinh.

Lại có công hạnh “giải đệ nhất nghĩa”. Đây là lý quán. Mọi người đều cho rằng lý là căn nguyên của quả Phật, không thể bỏ lý mà mong cầu cõi Tịnh Độ, nếu không có lý quán thì không thể vãng sinh. Lại có công hạnh “đọc tụng Đại thừa”. Mọi người đều cho rằng đọc tụng kinh điển Đại thừa ắt sẽ được vãng sinh, nếu không đọc tụng thì không được vãng sinh. Ở đây có hai trường hợp: (1) trì kinh, (2) trì chú. Trì kinh tức là thọ trì các kinh điển Đại thừa như Bát Nhã, Pháp Hoa v v, còn trì chú tức là thọ trì các thần chú như Tùy Cầu, Tôn Thắng, Quang Minh, A Di Đà v v.

Tuy mọi người đều ưa thích mười một loại công hạnh tán thiện, thế nhưng họ đều đặc biệt ưa thích hành trì bốn loại công hạnh vừa đề cập phía trên và thường đem bốn loại công hạnh đó để chèn ép công hạnh Niệm Phật. Kính thỉnh hành giả thẩm xét sẽ thấy bổn ý kinh này không phải là phó chúc các công hạnh khác mà chỉ phó chúc công hạnh Niệm Phật lưu truyền đời sau. Chúng ta phải nên hiểu như vậy. Đức Thế Tôn sở dĩ không phó chúc các công hạnh khác bởi vì chúng không phải là bổn nguyện của Phật A Di Đà và Ngài sở dĩ phó chúc công hạnh Niệm Phật vì đây là bổn nguyện của Đức A Di Đà. Hiện nay, Thiện Đạo Hòa Thượng bỏ các công hạnh khác mà quay về Niệm Phật bởi vì đây không những là công hạnh bổn nguyện của Đức A Di Đà, mà còn là công hạnh mà Đức Thích Ca phó chúc. Nên biết, các công hạnh khác không thích ứng căn cơ, thời tiết, còn công hạnh Niệm Phật vãng sinh thì lại thích ứng căn cơ, thời tiết. Sự cảm ứng giữa Phật và chúng sinh lẽ nào lại để cho luống uổng!

Nên biết, lúc đầu Đức Phật tùy thuận căn cơ chúng sanh tuy tạm thời mở ra những pháp môn định thiện tán thiện, thế nhưng, sau đó Ngài lại tùy thuận bổn hoài của mình, bèn đóng những pháp môn đó lại. Chỉ có một pháp môn duy nhất được mở ra mà không bao giờ bị đóng lại, đó là pháp môn Niệm Phật. Bổn nguyện của Đức A Di Đà, sự phó chúc của Đức Thích Ca, bổn ý là tại chỗ này.

Hành giả phải nên biết như vậy! 105 Lại nữa, câu “đời lâu xa về sau”, căn cứ bổn ý kinh Vô Lượng Thọ, là muốn chỉ thời kỳ một trăm năm sau thời mạt pháp, đây là nêu cái xa để bao quát cái gần. Như vậy, sau thời mạt pháp còn được phó chúc, huống là thời mạt pháp! Thời mạt pháp còn vậy, huống là thời mạt pháp! Thời mạt pháp còn vậy, huống là thời chánh pháp và tượng pháp. Nên biết, pháp Niệm Phật vãng sinh là chung cho cả ba thời (chánh, tượng và mạt pháp) và cả thời kỳ một trăm năm sau khi kinh đạo tận! 106 Chương Mười Ba

Nhiều Thiện Căn

Niệm Phật là nhiều thiện căn, các tạp thiện khác là ít thiện căn.

A Di Đà kinh nói: “Không thể do chút ít thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được vãng sanh Cực Lạc. Xá Lợi Phất! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, nghe đến Đức Phật A Di Đà, bèn chấp trì danh hiệu, hoặc một ngày, hoặc hai ngày, hoặc ba ngày, hoặc bốn ngày, hoặc năm ngày, hoặc sáu ngày, hoặc bảy ngày, một lòng không loạn, người đó đến lúc mạng chung, Phật A Di Đà cùng các thánh chúng hiện đến trước mặt. Người đó lúc mất, tâm không điên đảo, liền được vãng sinh cõi Cực Lạc của Đức Phật A Di

Đà”.

Ngài Thiện Đạo giải thích đoạn văn này như sau:

Cực Lạc vô vi cõi Niết Bàn Tùy duyên, tạp niệm khó vãng sanh Nên Đức Như Lai lựa pháp yếu Khuyên niệm Di Đà, chuyên thật chuyên Bảy ngày bảy đêm không gián đoạn Khởi hạnh lâu dài lại gắng thêm Lâm chung, thánh chúng cầm hoa đến Thân tâm phấn khởi, sinh sen vàng Ngồi lên chứng đắc vô sinh nhẫn Liền được đưa đến trước Pháp Vương Bồ tát tranh nhau đắp y pháp Chứng ngôi bất thoái, nhập Tam Hiền.

Lời bàn:

Không thể do chút ít thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được vãng sinh Cực Lạc, nghĩa là các hành giả tu tạp thiện khó được vãng sinh cho nên mới nói “tùy duyên tạp niệm khó vãng sinh”. Ít thiện căn nghĩa là đối với nhiều thiện căn mà nói. Như vậy, các tạp niệm là ít thiện căn,cho nên trong Long Thư Tịnh Độ Văn có nói: “Bản đá khắc kinh A Di Đà ở Tương Dương do ông Dương Nhân Lăng ở đời Tùy viết, nét chữ thanh thoát, uyển chuyển được nhiều người hâm mộ, phía dưới câu một lòng không loạn có câu Chuyên trì danh hiệu, do xưng danh hiệu, tội chướng tiêu diệt, tức là nhiều thiện căn, phước đức nhân duyên. Hiện nay các bản kinh đều được lưu hành thiếu mất hai mươi mốt chữ này.

Không những có nghĩa nhiều, ít, mà còn có nghĩa lớn, nhỏ, nghĩa là các tạp thiện là thiện căn nhỏ, còn niệm Phật là thiện căn lớn. Lại còn có nghĩa thắng, liệt, nghĩa là các tạp thiện là thiện căn liệt

(kém cỏi), còn niệm Phật là thiện căn thắng (thù thắng). Phải biết như thế!

Chương Mười Bốn

Chư Phật Chứng Thành

Hằng sa chư Phật ở sáu phương, không chứng thành các công hạnh khác, mà chỉ chứng thành công hạnh Niệm Phật.

Quán Niệm Pháp Môn của ngài Thiện Đạo nói: Lại như A Di Đà kinh có nói: “Ở sáu phương, ở mỗi phương có hằng hà sa chư Phật, đều hiện tướng lưỡi rộng dài, biến khắp tam thiên đại thiên thế giới, nói lời thành thực như vầy: Dù Phật còn tại thế, hoặc sau khi Phật diệt độ, tất cả phàm phu tội chướng, chỉ cần hồi tâm niệm Phật A Di Đà, nguyện sinh Tịnh Độ, hoặc trọn một đời, hoặc chỉ trong bảy ngày, mười tiếng, ba tiếng, một tiếng v v đều được vãng sinh ". Như vậy sáu phương chư Phật hiện tướng lưỡi rộng dài nhất định chứng minh rằng phàm phu niệm Phật tội diệt được vãng sinh. Nếu như không y vào điều này mà chứng minh sự vãng sinh, thì sáu phương chư Phật, sau khi hiện tướng lưỡi rộng dài, rốt ráo sè không thu lưỡi lại được, mà lưỡi tư nhiên sẽ bị rữa nát.

Vãng Sinh Lễ Tán của Ngài cũng dẫn A Di Đà Kinh nói: Hằng sa chư Phật ở phương đông, các phương nam, tây, bắc, cùng phương trên dưới, mỗi phương cũng đều có hằng sa chư Phật, mỗi vị đều ở cõi nước của mình, hiện tướng lưỡi rộng dài, biến tam thiên đại thiên thế giới, nói lời thành thực như sau: Tất cả chúng sinh phải nên tin tưởng kinh tất cả Chư Phật Hộ Niệm này. Vì sao giọi là hộ niệm? Nếu có chúng sinh xưng niệm Phật A Di Đà, hoặc bảy , ngày, một ngày, nhẫn đến mười tiếng, hoặc một niệm v v, ắt được vãng sanh, chư Phật chứng thành sự việc này, nên gọi là Hộ Niệm

Kinh. Lại nói:

Sáu phương Phật, tướng lưỡi chứng minh Chuyên xưng danh hiệu, sinh Tây Phương Đến đó, hoa nở, nghe diệu pháp Thập địa hạnh nguyện, tự nhiên thành

Lại nữa, Quán Kinh Sớ của Ngài cũng dẫn A Di Đà Kinh nói: Thập phương chư Phật v v e rằng chúng sinh không tin lời dạy của Phật Thích Ca, các Ngài bèn đồng tâm, đồng thời, mỗi vị hiện tướng lưỡi, biến khắp tam thiên đại thiên thế giới nói lời thành thực như sau: Này các chúng sinh phải nên tin nhận lời dạy dỗ, khen ngợi, chứng minh của Đức Phật Thích Ca: "Tất cả phàm phu, bất luận tội phước nhiều ít, thời cơ gần xa, hoặc trọn một đời, hoặc chỉ một ngày, bảy ngày, một lòng chuyên niệm danh hiệu Phật A Di Đà, nhất định sẽ được vãng sinh, chắc chắn không nghi".

Pháp Sư Tán của Ngài cũng nói:

Tâm tâm niệm Phật chớ sinh nghi, Sáu phương Phật chứng, thực không nghi Ba nghiệp chuyên tâm không tạp loạn Bách bảo liên hoa sẽ hiện tiền

Tịnh Độ Ngũ Hội Pháp Sự Tán của ngài Pháp Chiếu cũng nói:

Điều cấp yếu trong muôn công hạnh Không gì nhanh hơn Tịnh Độ Môn Không những Bổn Sư kim khẩu nói Mười phương chư Phật cũng chứng thành

Hỏi: Tại sao sáu phương chư Phật chứng thành, chỉ hạn định một công hạnh Niệm Phật?

Đáp: Theo ý của Hòa Thượng Thiện Đạo, Niệm Phật là bổn nguyện của Đức A Di Đà, cho nên chứng thành các công hạnh khác không phải, cho nên không chứng thành. Hỏi: Nếu chân cứ bổn nguyện để chứng thành Niệm Phật, Vô Lượng Kinh và Quán Kinh lúc nói về Niệm Phật, tại sao lại không có chư Phật chứng thành?

Đáp: Giải thích có hai nghĩa:

(Một) Vô Lượng Thọ Kinh và Quán Kinh tuy nói đến bổn nguyện Niệm Phật nhưng cũng nói đến các hạnh khác, cho nên không chứng thành, còn quyển A Di Đà Kinh này chỉ nói về Niệm Phật cho nên chứng thành.

(Hai) Trong hai quyển kinh kia, tuy không có lời chứng thành, nhưng trong quyển kinh này đã có sự chứng thành, dùng đây mà suy ngẫm trong hai quyển kinh kia lúc nói về Niệm Phật, ắt cũng có ý nghĩa chứng thành. Lời văn ở kinh này, ý nghĩa chung cho hai kinh kia, bởi thế Thập Nghị Luận của ngài Thiên Thai có nói: "A Di Đà Kinh, Đại Vô Lượng Thọ Kinh, Cổ Âm Thanh Đà La Ni Kinh v v nói: Lúc Đức Thích Ca Phật nói kinh nầy trong mười phương, mỗi phương có hằng hà sa chư Phật, hiện tướng lưỡi biến khắp tam thiên đại thiên thế giới, chứng thành tất cả chúng sinh niệm A Di Đà Phật, nương vào bổn nguyện đại bi nguyện lực quyết định vãng sinh thế giới Cực Lạc.

" 112 Chương Mười Lăm

Hộ Niệm

Sáu phương chư Phật hộ niệm hành giả Niệm

Phật

Quán Niệm Pháp Môn nói A Di Đà Kinh dạy: Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân, bảy ngày, bảy đêm, nhẫn đến trọn đời, một lòng chuyên niệm Phât A Di Đà, nguyện được vãng sanh, người đó thường được hằng sa chư Phật ở sáu phương hộ niệm, cho nên gọi là Hộ Niệm Kinh. Ý nghĩa của Hộ Niệm Kinh là khiến cho các quỷ thần ác không có cơ hội xâm hại hành giả, người đó không gặp hoạnh bệnh, hoạnh tử, hoạnh nạn, tất cả tai chướng, tự nhiên tiêu diệt, trừ những người không có tâm chí thành.

Vãng Sinh Sự Tán nói: Nếu xưng hiệu Phật cầu vãng sinh, thì thường được hàng hà sa chư Phật ở sáu phương hộ niệm, nên gọi là hộ niệm kinh. Hiện nay đã có lời thệ nguyện tăng thượng để nương tựa, như vậy, tại sao các vị Phật tử còn chưa chịu nổ lực phấn ý niệm Phật cầu vãng sinh?

Hỏi: Chỉ có sáu phương Phật hộ niệm hành giả sao? 113 Đáp: Không chỉ hạn cục sáu phương chư Phật, mà các ngài A Di Đà, Quán Âm v v cũng đều hộ niệm, cho nên Vãng Sinh Lễ Tán Dẫn Thập Vãng Sinh Kinh nói: Nếu có chúng sinh niệm Phật A Di Đà, cầu nguyện vãng sinh, Phật A Di Đà tứ thời phái hai mươi lăm vị Bồ Tát đến ủng hộ trong tất cả mọi thời, hoặc đi, đứng, nằm, ngồi, hoặc ngày hoặc đêm, không để cho các quỷ thần ác có cơ hội xâm hại hành giả.

Quán Kinh nói: “Nếu có người xưng tán, lễ bái, nhớ tưởng Phật A Di Đà, nguyện sinh Cực Lạc, Phật A Di Đà sẽ phái vô số Hóa Phật, Hóa Quan Thế Âm Bồ Tát, Hóa Đại Thế Chí Bồ Tát hộ niệm hành giả, lại cùng hai mươi lăm vị Bồ Tát vây quanh hành giả trăm ngàn vòng, bất luận đi đứng nằm ngồi, tất cả thời xứ, hoặc ngày hoặc đêm, thường không xa lìa hành giả niệm Phật. Hiện nay có những lợi ích thù thắng như thế có thể nương tựa, nguyện các hành giả mỗi người nên chí tâm cầu vãng sinh”.

Quán Niệm Phật Môn nói: Phần cuối của Quán kinh dạy: “Nếu có người thường chí tâm niệm Phật A Di Đà và hai vị Bồ Tát, các ngài Quan Thế

Âm, Đại Thế Chí, hóa hiện làm bạn lành hoặc làm thiện tri thức của người đó, thường theo ủng hộ như bóng theo hình” . Phẩm Hành trong Bát Chu Tam Muội Kinh có nói: “Nếu có người thường tu pháp Niệm Phật tam muội này, sẽ thường được chư thiên, cùng Tứ thiên vương, tám bộ long thiên theo bên ủng hộ, ưa muốn gần gũi, vĩnh viễn không còn các quỷ thần ác, hoặc tai chướng ách nạn đến làm não loạn. trong phẩm Hộ Trì sẽ nói chi tiết”.

Ngoài lúc vào đạo trường tu tam muội ra, mỗi ngày nên niệm một vạn câu A Di Đà Phật suốt đời không gián đoạn, sẽ được hộ niệm của Đức Phật A Di Đà tội chướng tiêu trừ. Lại được Phật và chư thánh chúng thường đến hộ niệm tức thời sẽ được tăng trưởng thọ mệnh.

115 Chương Mười Sáu

Ân Cần Phó Chúc

Thích Ca Như Lai đem danh hiệu Phật A Di Đà ân cần phó chúc các Ngài Xá Lợi Phất v v A Di Đà Phật Kinh nói: Phật nói kinh này xong, ngài Xá Lợi Phật cùng các vị tỳ kheo, tất cả trời người, a tu la v v nghe theo lời Phật dạy, vui mừng tin nhận, đảnh lễ mà lui ra.

Pháp Sự Tán của ngài Thiện Đạo giải thích đoạn kinh này như sau:

Lúc Thế Tôn nói pháp sắp xong Ân cần phó chúc Di Đà danh Trong thời năm trược, nhiều nghi, báng Tăng, tục kỵ hiềm, không chịu nghe Thấy người tu hành khởi sân độc Tìm cách phá hoại, sinh thù hận

Bọn nhất xiển đề đui mù này Hủy diệt đốn giáo, vĩnh trầm luân

Quá số kiếp như số vi trần Cũng chưa ra khỏi ba đường ác Đại chúng đều đồng tâm sám hối

Tất cả tội phá pháp nhân duyên

Lời bàn:

Theo bổn ý của ba kinh, trong các công hạnh, tuyển chọn pháp Niệm Phật làm chỗ quay về (Hán: Chỉ quy)

Trước tiên, trong Vô Lượng Thọ Kinh có ba sự (1) tuyển chọn bổn nguyện, (2) tuyển chọn tán thán, (3) tuyển chọn lưu lại giáo pháp.

1.Tuyển chọn bổn nguyện: Niệm Phật là công hạnh vãng sinh do ngày tỳ kheo Pháp Tạng tuyển chọn từ hai trăm mười ức cõi Phật, ý chỉ vi tế đã trình bày ở trên, nên gọi là tuyển chọn bổn nguyện.

2. Tuyển chọn tán thán: Trong ba bậc thượng phẩm vãng sinh, tuy nêu ra các công hạnh khác như phát Bồ đề tâm v v thế nhưng Đức Thích Ca không tán thán các công hạnh đó, mà chỉ tán thán Niệm Phật như sau: “Nên biết một niệm niệm Phật là công đức vô thượng”, nên gọi là tuyển chọn tán thán. 3. Tuyển chọn lưu lại giáo pháp: Lại như phần trên, tuy nêu ra các công hạnh khác, Đức Bổn Sư chỉ lưu lại một pháp Niệm Phật, nên gọi là tuyển chọn lưu lại giáo pháp.

Kế đến, trong Quán Kinh cũng có ba sự tuyển chọn: (1) tuyển chọn nhiếp thủ, (2) tuyển chọn Hóa

Phật tán thán, (3) tuyển chọn phó chúc.

1. Tuyển chọn nhiếp thủ: Trong Quán Kinh tuy nói rõ các công hạnh định thiện, tán thiện, thế nhưng ánh sáng của đức A Di Đà chỉ chiếu soi những chúng sinh niệm Phật, nhiếp thủ không rời nên gọi là tuyển chọn nhiếp thủ. 2. Tuyển chọn Hóa Phật tán thán: Người hạ phẩm thượng sinh, tuy có hai công hạnh nghe kinh và Niệm Phật, Hóa Phật của Đức A Di Đà tuyển chọn Niệm Phật rằng: “Vì ông xưng danh hiệu Phật, chư tội tiêu diệt, ta đến rước ông”, nên gọi là tuyển chọn Hóa Phật tán thán 3. Tuyển chọn phó chúc: Lại nữa, tuy nói rõ các công hạnh định thiện, tán thiện, nhưng chỉ riêng phó chúc một công hạnh Niệm phật, nên gọi là tuyển chọn phó chúc.

Kế đến trong Kinh A Di Đà có một sư tuyển chọn, đó là sự tuyển chọn chứng thành. Trong các kinh điển, tuy nói nhiều đến các công hạnh vãng sinh, nhưng sáu phương chư Phật không chứng thành các công hạnh này, đến kinh A Di Đà nói về Niệm Phật vãng sinh, thì hằng hà sa chư Phật ở sáu phương, mỗi vị đều hiện tướng lưỡi biếm khắp tam thiên đại thiên thế giới để chứng thành, cho nên gọi là tuyển chọn chứng thành.

Hơn nữa, trong Bát Chu Tam Muội Kinh cũng có một tuyển chọn, gọi là tuyển chọn trì danh. Chính Đức Phật A Di Đà nói rằng: Muốn vãng sinh cõi

nước ta, phải thường niệm danh hiệu ta, không

được gián đoạn, cho nên gọi là tuyển chọn trì danh. 118 Bốn điều: (1) bổn nguyện, (2) nhiếp thủ, (3) danh hiệu và (4) Hóa Phật tán thán là sự tuyển chọn của Đức A Di Đà.

Ba điều: (5) tán thán, (6) lưu lại giáo pháp và (7) phó chúc, là sự tuyển chọn của Đức Thích Ca. Còn điều (8) chứng thành là sự tuyển chọn của hằng hà sa chư Phật ở mười phương.

Như vậy Đức Thích Ca, Đức A Di Đà, và hằng sa chư Phật mười phương đồng tâm tuyển chọn công hạnh Niệm Phật. Các công hạnh khác thì không được như vậy, cho nên ba bộ kinh Tịnh Độ đều tuyển chọn Niệm Phật làm tông chỉ.

Muốn mau thoát sinh tử Trong hai loại thắng pháp

Nên bỏ Thánh Đạo Môn Mà chọn Tịnh Độ Môn Trong hai hạnh chánh, tạp Nên bỏ các tạp hạnh Mà tuyển chọ chánh hạnh Nếu muốn tu chánh hạnh Trong hai nghiệp chánh, phụ, Nên gạt bỏ nghiệp phụ Mà chuyên tu chánh định Tức là xưng danh Phật Xưng danh ắt vãng sinh

Vì nương bổn nguyện Phật Hỏi: Các nhà chú giải trong các tông Hoa Nghiêm, Thiên Thai, Chân Ngôn, Thiền, Pháp Tướng, mỗi vị đều có biên soạn chương sớ về pháp môn Tịnh Độ, tại sao không y cứ vào các nhà chú giải đó mà chỉ riêng y cứ vào ngài Thiện Đạo?

Đáp: Các nhà chú giải đó, tuy biên soạn chương sớ về Tịnh Độ, nhưng không dùng Tịnh Độ làm tông, mà lại dùng Thánh Đạo làm tông, cho nên không y cứ vào họ, còn ngài Thiện Đạo chỉ lấy Tịnh Độ làm tông, cho nên y cứ vào ngài.

Hỏi: Các vị tổ sư Tịnh Độ rất nhiều chẳng hạn như ngài Ca Tài ở chùa Hoằng Pháp, ngài Từ Mẫn Tam Tạng v v. Tại sao không y cứ vào vào các vị ấy mà chỉ riêng y cứ vào ngài Thiện Đạo?

Đáp: Các vị thiện tri thức đó, tuy cũng đề xướng Tịnh Độ pháp môn, nhưng chưa chứng Tam muội, còn Hòa Thượng Thiện Đạo là người chứng đắc tam muội. Vì ngài có chỗ chứng đắc, cho nên y cứ vào ngài.

Hỏi: Nếu y cứ vào người chứng đắc Tam muội thì Hoài Cảm Thiền Sư cũng chứng đắc Tam muội tại sao không y cứ?

Đáp: Ngài Thiện Đạo là thầy, ngài Hoài Cảm là trò, cho nên y cứ vào thầy mà không y cứ vào đệ tử. Huống chi sự giải thích của hai thầy trò có nhiều điểm trái nghịch, cho nên không y cứ vào ngài Hoài Cảm.

Hỏi: Nếu y cứ vào thầy, thì ngài Đạo Xước Thiền Sư là thầy của ngài Thiện Đạo, tại sao không y cứ vào ngài Đạo Xước?

Đáp: Ngài Đạo Xước tuy là thầy, nhưng vẫn chưa chứng được Tam muội, không tự biết mình có được vãng sinh hay không, cho nên đã hỏi ngài Thiện Đạo: “Đạo Xước niệm Phật, được vãng sinh hay không?” Ngài Thiện Đạo bèn thưa với ngài Đạo Xước nên đem một cành hoa sen đặt trước bàn Phật, sau đó dụng công bảy ngày, nếu hoa sen không héo, ắt được vãng sinh. Ngài Đạo Xước y lời, sau đó bảy ngày, quả nhiên hoa sen không héo, bèn rất khen ngợi. Kế đó thỉnh ngài Thiện Đạo nhập định quán sát, xem mình có được vãng sinh hay không. Ngài Thiện Đạo bèn nhập định, giây lát sau nói với ngài Đạo Xước: “Thầy phải sám hối ba tội mới được vãng sinh. Thứ nhất, thầy đặt tượng Phật ở góc phòng, còn mình ở giữa phòng; thứ hai sai bảo người xuất gia phục dịch cho mình; thứ ba xây dựng phòng ốc làm tổn thương sinh mệnh côn trùng. Thầy phải đối trước mười phương Phật sám hối tội thứ nhất, đối trước bốn phương tăng sám hối tội thứ hai, đối với tất cả chúng sinh sám hối tội thứ ba.” Ngài Đạo Xước suy ngẫm những lỗi lầm quá khứ, thấy lời ngài Thiện Đạo quả thật không sai bèn chí thành sám hối, Sám hối xong, đến gặp ngài Thiện Đạo, ngài Thiện Đạo bèn nói: “Tội của thầy đã diệt, sau này sẽ có ánh sáng chiếu thân, đó là điềm vãng sinh của thầy.”

Do đây biết rằng Hòa Thượng Thiện Đạo tu dắc Tam muội, xứng đáng làm bậc thầy, giải hạnh đều phi phàm, điều này thật rõ ràng. Huống chi, người cùng thời với ngài đều tương truyền rằng: “Từ lúc Phật pháp truyền vào Trung Hoa đến nay, chưa có ai được thạnh đức như ngài Thiện Đạo.” Lời xưng tán tuyệt luân, khó diễn tả được, Hơn nữa, lúc ngài viết sớ giải của Quán Kinh, có nhiều điềm lành, thường được Đức A Di Đà đến chỉ dẫn. Vì đã được sự gia bị của chư Phật, Bồ tát, cho nên quyển Quán Kinh Sớ của ngài được xưng dương là Chứng Định Sớ, mọi người đều quý trọng như chính lời dạy của Đức Phật.

Như trong Quán Kinh Sớ quyển thứ tư có viết:

“Kính bạch tất cả thiện tri thức hữu duyên, tôi là một phàm phu sinh tử, trí huệ cạn cợt, lời dạy của Phật sâu xa vi tế, tôi không dám tự chuyên, bèn thành tâm phát nguyện, thirng cầu sự linh nghiệm, sau đó mới dám biên soạn sớ giải: Nam Mô quy mạng tận hư không pháp giới, tất cả Tam Bảo,

Thích Ca Mâu Ni Phật, A Di Đà Phật, Quan Âm, Thế Chí, chư bồ tát đại hải chúng của cõi Cực Lạc, cùng tất cả cảnh tướng trang nghiêm. Con nay muốn đề xuất yếu nghĩa Quán Kinh, khải định cổ kim. Nếu như xứng đáng với ý nguyện Đại Bi của chư Phật ba đời, Đức Phật Thích Ca, Đức Phật A Di Đà v v, xin trong tướng mộng thấy được tướng trạng của cảnh giới giống như lời nguyện của con, Sau khi phát nguyện trước tượng Phật, tôi bèn tụng kinh A Di Đà ba biến, niệm danh hiệu Phật A Di Đà ba vạn biến, chí tâm phát nguyện. Ngay đêm hôm đó, thấy trên không trung ở phía tây, các cảnh giới như trong lời nguyện đều hiện trước mắt, các núi báu nhiều màu trùng trùng điệp, đủ loại quang minh, chiếu xuống mặt đất, mặt đất màu vàng ròng, trên chư không có chư Phật Bồ tát, hoặc ngồi, hoặc đứng, hoặc nói hoặc im lặng, hoặc cử động tay chân, hoặc đứng yên bất động. Thấy những cảnh giới ấy rồi, tôi bèn chắp tay đứng quan sát một rất lâu mới chợt tỉnh, trong lòng vui mừng khôn tả, và sau đó mới bắt đầu biên soạn phần nghĩa môn của Quán Kinh Sớ. Từ đó về sau mỗi đêm trong mộng thường thấy một vị tăng chỉ dạy về khoa văn của phần huyền nghĩa, sau khi phần này hoàn tất thì không còn thấy nữa.

Sau khi bản cảo của Quán Kinh Sớ hoàn thành, tôi lại chí tâm cầu trong bảy ngày bảy đêm thấy được điềm lành chứng minh. Mỗi ngày tôi tụng kinh A

Di Đà mười biến, niệm danh hiệu Phật A Di Đà vạn biến, và cuối đêm thứ nhất, trong lúc thành tâm quy mệnh, quán tưởng cảnh tướng trang nghiêm của cõi Cực Lạc, thấy bên vệ đường, ba cối xay đá tự nhiên chuyển động, hốt nhiên lại thấy một người cỡi lạc đà trắng đến trước mặt khuyến tấn: “Thầy phải nên nổ lực, quyết định sẽ vãng sinh, chớ nên thoái chuyển, cõi này trược ác nhiều khổ, đừng nên tham luyến v v.” Tôi trả lời: “Nay nhờ hiền quả của lòng tốt chỉ bảo, nguyện trọn đời không dám sinh tâm giải đãi, kiêu mạn v v.” Đêm thứ hai thấy Đức A Di Đà, thân màu vàng ròng, ngồi trên tòa sen vàng dưới cây thất bảo, mười vị tăng vây quanh, mỗi vị ngồi dưới một cây báu. Trên cành cây chỗ Phật ngồi, có treo nhiều thiên y, tôi ngồi xoay mặt hướng tây, chắp tay quán sát.

Đêm thứ ba, thấy có hai cây bảo tràng cao to chất ngất, trên có treo tràng phan ngũ sắc, đường xá ngang dọc, xa tít ngoài tầm mắt. Sau khi thấy những điềm lành này, tôi bèn đình chỉ, tuy là chưa hết thời hạn bảy ngày.

Những điềm lành tuật lại trên đây, vốn là vì chúng sinh chứ không phải vì chính mình. Tôi thấy được điềm lành, không dám dấu diếm, xin cung kính ghi lại phía sau quyển Quán Kinh Sớ, để cho đời sau được nghe biết. Nguyện chư chúng sinh nghe xong, sinh khởi lòng tin, những người thấy biết đều sinh Tịnh Độ, đồng thành Phật đạo. Nghĩa lý này đã thỉnh cầu sự chứng minh xong, mỗi câu mỗi chữ, không thêm không bớt. Vị nào muốn sao chép, phải nên y theo phương pháp sao chép kinh điển!”.

Quán Kinh Sớ của ngài Thiện Đạo là kim chỉ nam cho sự vãng sinh Tây Phương, là mắt, là chân cho hành giả, bởi vậy hành giả tu hạnh vãng sinh Tây Phương phải nên trân kính.

Trong đây mỗi đêm mộng thấy một vị tăng đến chỉ dạy phần Huyền Nghĩa, vị tăng đó có thể là Đức Phật A Di Đà. Nếu vậy, quyển Sớ này có thể gọi là A Di Đà Truyền Sớ. Vả lại, đời đường tương truyền rằng ngài Thiện Đạo là hóa thân của Đức A Di Đà, nếu vậy, quyển Sớ này có thể gọi là A Di Đà Trực Thuyết Sớ. Ở trên nói: “Muốn sao chép, phải nên y theo phương pháp sao chép kinh điển”. Đây là lời thành thực.

Ngước tìm bổn địa, Ngài là Pháp Vương của Bốn mươi tám nguyện, nói mười kiếp thành Phật, quyết định nương tựa câu Niệm Phật.

Cúi hỏi thùy tích, Ngài là Đạo Sư của chuyên tu Niệm Phật, giảng tám muôn chánh thọ, không chút nghi ngờ sự vãng sinh. Pháp Nhiên Thượng Nhân: Bổn nguyện Niệm Phật

Tập.

Bổn môn, tích môn8 tuy khác, nhưng sự giáo hóa dẫn đạo thì giống nhau.

Bần đạo (Pháp Nhiên) đã đọc kỹ quyển Quán Kinh Sớ tuy chỉ hiểu sơ sài vài ý chính, cũng đã vội vàng xả bỏ các tạp hạnh khác, quy tâm niệm Phật. Từ đó đến nay, hoặc tự mình tu tập, hoặc dạy bảo người khác, cũng đều là một hạnh Niệm Phật. Đối với người đến hỏi đạo, chỉ bày cho họ tu hạnh vãng sinh, còn đối với người khế cơ, dạy bảo cho họ công hạnh Niệm Phật. Phần đông đều tin theo, nhưng vẫn có một số ít không tin.

Nên biết:

Giáo lý Tịnh Độ, thích ứng thời cơ mà phát triển Công hạnh Niệm Phật, tùy theo căn tánh mà đổi thay. Bần đạo tuy không cần sự cung kính, nhưng cũng không có cách nào chối từ sự yêu cầu của đại chúng, bèn gom góp, chỉnh lý những lời dạy quan trọng, soạn thành tập sách này, thuật lại một cách dư thừa những yếu nghĩa Niệm Phật. Vả lại, bần đạo do vì chỉ quan tâm đến lời dạy bảo của hai Đức Như Lai, mà quên đi kiến thức hủ lậu của mình, đây quả thật là “không biết tự thẹn”. Cúi xin các bậc cao nhân sau khi xem xong, đem chôn vào môn là chỉ cho việc Đức Thích Ca sau khi thành đạo cho đến hội Pháp Hoa, những điều thuyết giảng về Tam thừa giáo trong hơn bốn mươi năm chỉ là phương tiện (tích), chỉ có Nhất thừa giáo mới là chân thực (bổn). Bổn môn là nói về việc Đức Thích Ca sinh tại Vương cung thành Phật chẳng phải là chân thực, mà ngài đã thực sự đã thành Phật rất lâu xa về trước (bổn), nay vì để tế độ chúng sinh cho nên mới thị hiện ứng thân mà thôi (tích). góc tường, đừng để rơi rớt trước sân, e rằng những kẻ phá pháp, nhân vì hủy báng tập sách này, sẽ bị đọa vào ác đạo.

Tập 2

Quán Niệm A Di Đà Phật Tướng

Hải

Tam Muội Công Đức Pháp Môn

Đời ĐườngTỳ kheo Thiện Đạo tập ký

Thích Pháp Chánh dịch

1. Y vào Quán Kinh nói rõ Quán Phật Tam Muội. 2. Y vào Bát Chu Tam Muội nói rõ pháp Niệm Phật Tam Muội.

3. Y vào kinh nói rõ pháp Niệm Phật Tam Muội.

4. Y vào kinh nói rõ pháp sám hối phát nguyện trong đạo trường.

1. Y vào Quán Kinh nói rõ Quán Phật Tam

Muội. (xuất xứ từ Quán Kinh và Quán Phật Tam Muội Hải Kinh)

Quán thân chân kim sắc của Phật A Di Đà, viên quang soi soi thấu khắp nơi, đoan chánh không thể so lường. Hành giả ở bất cứ nơi đâu, bất cứ lúc nào cũng phải thường quán tưởng điều này. Hành giả lúc nằm lúc ngồi cũng phải quán tưởng, thường giữ ý tưởng hướng về phương tây và cũng phải quán tưởng sự trang nghiêm của chư thánh chúng và cõi Cực Lạc dường như trước mắt

Hành giả nếu muốn tọa thiền, trước tiên cần phải ngồi kiết già, chân trái đặt trên đùi phải, đừng để so le. Chân phải đặt lên đùi trái, đừng để so le, bàn tay phải đặt lên bàn tay trái, hao ngón tay cái chạm vào nhau. Kế đó ngồi ngay thẳng, ngậm miệng, nhắm mắt he hé, dường như nở mà không mở, nhắm mà không nhắm.

Trước, dùng tâm nhãn quán tưởng loa kế (búi tóc)

trên đỉnh đầu Phật. Tưởng da đầu màu vàng kim, còn tóc thì màu xanh đen (Hán: cảm thanh sắc), mỗi sợi tóc xoáy hình trôn ốc, xoắn tại đỉnh đầu.

Xương đầu màu trắng như tuyết, sáng thấu trong ngoài; não màu như pha lê. Kế đến, quán tưởng có mười bốn đường mạch, mỗi mạch có hai mươi bốn luồng ánh sáng, đến xuất phát từ chân tóc, ánh sáng nhiễu quanh loa kế bảy vòng, sau đó trở lại nhập vào lỗ chân long. Kế đến, quán tưởng từ lỗ chân lông mày phát ra luồng ánh sáng phóng ra phía trước, kế quán tưởng trán Phật bằng phẳng, kế quán tưởng tướng bạch hào (lông xoắn phía giữa chặng lông mày). Lông màu trắng, ngoài chắc trong rỗng, từ đầu lông phóng ánh sáng màu hoàng kin, chiếu sáng thân Phật.

Quán Phật Tam Muội Kinh dạy: “Nếu có người quán tưởng tướng bạch hào trong chừng khoảnh khắc, hoặc thành hoặc không thành, đều được trừ diệt tội nặng trong chín mươi ức na do tha hằng hà sa vi trần số kiếp sinh tử. Nếu thường tu pháp quán tưởng này sẽ được trừ chướng diệt tội, lại được vô lượng công đức và chư Phật hoan hỷ”.

Kế đến, quán tưởng hai mắt dài rộng, đen trắng phân minh, quang minh chiếu khắp. Kế đến quán tưởng tướng mũi cao thẳng. Kế đến, quán tưởng khuôn mặt tròn đầy. Kế đến quán tưởng đôi môi đỏ thắm phát ra ánh sáng. Kế đến quán tưởng hàm răng đều đặn, khít khao, trắng sạch bóng ngời. Kế đến quán tưởng lưỡi rộng dài mềm mại, phía cuống lưỡi có hai ống dãn nước bọt vào cuống họng, thấm thẳng vào tâm vương.

Tâm đức Phật như đóa hoa sen đỏ, nở nhưng không mở, đóng nhưng chẳng đóng, có tám vạn bốn ngàn cánh sen, xếp thành tầng lớp, mỗi cánh sen có tám vạn bốn ngàn đường gân, mỗi đường gân có tám vạn bốn ngàn tia sáng, mỗi tia sáng biến hiện một trăm hoa sen báu, trên mỗi hoa sen báu có một vị Bồ tát Thập địa, thân màu hoàng kim, tay cầm hương hoa cúng dường tâm vương, các ngài cùng nhau tán than tâm vương. Hành giả lúc quán tưởng như vậy, trừ diệt tội chướng, được vô lượng công đức. Chư Phật, Bồ tát đều vui mừng, chư thiên quỷ thần cũng đều hoan hỷ, phát tâm vô thượng.

Kế đến, quán tưởng cổ và hai vai của đức Phật tròn đầy. Kế đến quán tưởng hai tay dài đẹp. Kế đến quán tưởng hai lòng bàn tay có tướng vành bánh xe ngàn căm, mười ngón tay thon dài có mạng lưới, ngón tay màu đồng đỏ. Kế đến quán tưởng lồng ngực của đức Phật nở nang tròn trịa, trên có hình chữ Vạn sáng ngời. Kế đến quán tưởng bụng Phật thon đẹp. Kế đến quán tưởng rốn đức Phật tròn, lún sâu, thường phát ra ánh sáng. Kế đến quán tưởng tướng âm tang của Phật bằng phẳng, tròn đầy, giống như trăng rằm, và cũng bằng phẳng giống như phần bụng và lưng. Đức Phật bảo: “Nếu có người nam người nữ nào nhiều tâm tham dục, nếu quán tưởng âm tàng của đức Như Lai, thì sẽ dứt trừ tâm tham dục, trừ diệt tội chướng, được vô lượng công đức. Chư Phật vui mừng, chư thiên quỷ thần đều đến hộ trì, người đó sẽ được sống lâu, ít bị bệnh tật”.

131 Kế đến quán tưởng hai mắt cá chân tròn trịa. Kế đến quán tưởng hai vai vạm vỡ giống như ngực nai chúa. Kế đến quán tưởng gót chân tròn như mũi voi chúa. Kế đến quán tưởng hai mu bàn chân vung tròn như mu rùa chúa. Kế đến quán tưởng các ngón chân dài và có mạng lưới, móng chân màu đồng đỏ. Kế đến quán tưởng đức Phật ngồi kiết già, bàn chân trái đặt lên đùi phải, bàn chân phải đặt lên đùi bên trái, lòng chân ngang nhau. Kế đến quán tưởng dưới lòng bàn chân có tướng bánh xe nghìn căm phóng ra ánh sáng chiếu khắp mười phương. Quán thân tướng Phật, từ đỉnh đầu cho đến lòng bàn chân, gọi là quán đầy đủ sắc thân trang nghiêm của đức Phật. Đây là phần quán theo chiều thuận.

Kế đến quán tưởng hoa tòa. Trước hết quán tưởng tòa sen. Kế đến quán tưởng cánh hoa sen. Mỗi cánh sen xếp chồng lên nhau đến tám vạn bốn ngàn lớp. Quán tưởng trên mỗi cánh sen có trăm ức món trân bảo trang nghiêm. Mỗi món báu phóng ra tám vạn bốn ngàn tia sáng chiếu đến thân Phật. Kế đến quán tưởng cọng sen có tám mặt, mỗi mặt có trăm ngàn món châu báu trang nghiêm, phóng ánh sáng rực rỡ khắp nơi. Kế đến quán tưởng đất báu. Các món trân bảo trên mặt đất đều phóng tám vạn bốn ngàn tia sáng chiếu đến thân Phật và chúng sinh trong lục đạo ở khắp mười phương, đồng thời, hành giả cũng quán tưởng tất cả tia sáng đều quay trở lại chiếu vào thân mình. Pháp quán tưởng này trừ diệt tội chướng và vô lượng công đức. Chư Phật Bồ tát vui mừng, chư thiện quỷ thần cũng đều hoan hỷ, ngày đêm gần gũi hộ trì. Hành giả trong tất cả mọi thời đều được an ổn, sống lâu, phước lạc, không bị bệnh tật. Theo lời Phật dạy, hành giả trong khi tu tập, nếu thấy được cảnh giới Tịnh độ, chỉ nên tự nhận biết tuyệt đối không nên nói cho người khác, nếu không, sẽ bị quả báo bệnh dữ, chết yểu. Nếu như tu hành đúng pháp, đến lúc lâm chung sẽ được vãng sinh thượng phẩm.

Nếu y theo mười sáu pháp quán tu tập, sau đó chuyên tâm tu pháp quán tướng bạch hào, nhất tâmn nhất ý, không được tán loạn, nếu tâm không định, tam muội khó thành. Đây gọi là Pháp Quán Phật Tam Muội. Trong tất cả mọi thời, đều nên hồi hướng cầu vãng sinh Tịnh độ. Chỉ cần y vào mười ba pháp quán đầu của Quán Kinh mà an tâm tu tập, không được hoài nghi. Kính bạch quý hành giả!

Nếu muốn vãng sinh Tịnh độ chỉ cần trì giới, niệm Phật, tụng kinh A Di Đà Kinh. Môi ngày tụng mười lăm biến kinh, thì một năm sẽ được một vạn biến. Ngoài ra mỗi ngày nên niệm một vạn câu A Di Đà, lại còn tùy thời lạy Phật, tán thán công đức cõi Tịnh độ. Phải nên tinh tiến niệm Phật, mỗi ngày hoặc ba vạn câu, sáu vạn câu, mười vạn câu, đều sẽ được vãng sinh thượng phẩm thượng sinh.

Tất cá công đức tu hành đều nên hồi hướng Tịnh độ.

Phần trên đã nói rõ pháp tu Quán Phật Tam Muội.

Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.