Nghi lễ và Sách Phật học · Sách Phật học · Tịnh độ
Tịnh Độ Thực Hành Vấn Đáp
- Tác giả
- Thượng Tọa Thích Minh Tuệ
- Thông tin
- Nguồn: adidaphat.net
Lưu ý:
Trong suốt tiến trình từ khi bắt đầu thực tập đến khi đạt được bước thứ nhất (Bất niệm tự niệm), dần dần đến Sự rồi Lý nhất tâm bất loạn cũng chỉ cần niệm một câu Phật hiệu duy nhất mà thôi. Đúng như Kinh Lăng Nghiêm đã dạy: “Không cần phương tiện gì khác, tự được khai tâm”. Như chư Tổ dạy: “Một câu A-di-đà Phật thành Phật còn có dư”.
Kinh Nguyệt Đăng Tam Muội nói: “Tất cả chư Phật trong mười phương ba đời (quá khứ, hiện tại và vị lai) đều học pháp niệm Phật, mau chóng chứng đắc đạo giác ngộ giải thoát”. Thế nên biết, chư Phật trong ba đời đều do niệm Phật được thành Phật.
36- Hỏi: Cổ đức dạy: “Muốn được vãng sanh, niệm Phật phải chuyển được chỗ chín thành chỗ sống, chỗ sống thành chỗ chín” là như thế nào?
Đáp: Muốn được vãng sanh, hành giả phải thực hành theo lời dạy của Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư và Tổ sư Pháp Nhiên, là bỏ tạp hạnh, kiên trì chuyên tu chánh hạnh (thâm nhập nhất môn, trường kỳ huân tu). Điều này có nghĩa là toàn thời gian lâu dài niệm Phật không xen tạp, không gián đoạn (không tụng Kinh, bái sám … gì khác cả, chỉ độc nhất niệm Phật mà thôi), mới có thể chuyển được chỗ chín (ái nhiễm, tham đắm ngũ dục, lục trần) thành chỗ sống (bồ-đề chánh niệm, chân thành niệm Phật cầu vãng sanh), chỗ sống (bồ-đề chánh niệm) thành chỗ chín rục
(bồ-đề chánh niệm thuần thục).
Vì sao phải chuyển như vậy? Vì ngoài những vị có cực trọng nghiệp, còn lại chúng ta tái sanh đều do cận tử nghiệp quyết định.
Ngay giờ phút lâm chung, nếu:
-Khởi niệm ái nhiễm ngũ dục lục trần, thì sẽ sa vào ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sanh).
-Khởi chánh niệm niệm Phật, thì sẽ được đức Phật A-di-đà tiếp dẫn vãng sanh
Cực Lạc.
37- Hỏi: Người được vãng sanh Cực lạc được bất thoái là sao?
Đáp: Người được vãng sanh Cực Lạc dù ở mức Hạ phẩm hạ sanh vẫn đạt Tam bất thoái. Đó là Vị bất thoái, Hành bất thoái và Niệm bất thoái.
1- Vị bất thoái: Vị thứ đã tu được không bị thoái thất (trở lui và mất mát). Hễ hành giả được quả vị nào thì trụ chắc quả vị đó, để rồi tiếp tục tinh tấn tiến tu. 2- Hành bất thoái: Chẳng bị thoái thất đối với các pháp đã tu hành, tức hạnh tu càng ngày càng tăng trưởng. 3- Niệm bất thoái: Chẳng bị thoái chuyển về chánh niệm.
Ba Bất thoái này, đem sánh với hạnh vị của Bồ-tát thì tùy theo các tông có khác nhau.
Quán Kinh Diệu Tông Sao, quyển hạ viết:
- “Nếu phá kiến tư hoặc, thì được gọi là Vị bất thoái, vĩnh viễn chẳng mất địa vị siêu phàm giả.
- Lại đoạn được trần sa hoặc, thì được gọi là Hành bất thoái, vĩnh viễn chẳng mất hạnh Bồ-tát.
- Nếu đã phá vô minh, được gọi là niệm bất thoái, chẳng mất chánh niệm
Trung đạo”. Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư giải thích rộng hơn: “Nếu được nghe danh hiệu, chỉ cần Tín, Nguyện, Trì danh, thì ắt có thể ngay trong hiện đời chứng được bất thoái”.
38- Hỏi: Người vãng sanh Cực Lạc đắc Vô sanh pháp nhẫn là gì?
Đáp: 1- Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Phép quán thứ mười bốn (Thượng Phẩm Thượng Sanh Quán) nói: Khi sanh về Thượng phẩm thượng sanh liền ngộ vô sanh pháp nhẫn (thượng phẩm trung sanh chưa ngộ). 2- Kinh Vô Lượng Thọ, Phẩm mười lăm, Bồ-đề đạo tràng nói: “Người vãng sanh Cực Lạc thấy cây Bồ- đề đạo tràng sẽ đắc ba thứ nhẫn: một là Âm hưởng nhẫn, hai là Nhu thuận nhẫn, ba là Vô sanh pháp nhẫn.
Tịnh Ảnh Sớ giảng như sau:
- Âm hưởng nhẫn là do nghe pháp ngộ đạo, biết hết thảy pháp giống như tiếng vọng, như mộng, huyễn, bọt nước, hình bóng. Bậc Bồ-tát Biệt giáo từ Tam địa trở xuống đắc nhẫn này.
- Nhu thuận nhẫn là không dùng ngôn ngữ văn tự để diễn đạt nghĩa lý, mà hướng đến Thật tướng. Bồ-tát từ tứ, ngũ, lục địa, đắc nhẫn này. -Vô Sanh Pháp Nhẫn là chứng nhập Thật tướng, lìa hết thảy tướng. Bồ-tát từ thất địa trở lên, đắc nhẫn này. Phần I : Vấn Đáp – Kiến Giải
Nói cách khác, giản dị, an trụ trong lý Chơn như Thật tướng, bất sanh bất diệt, thì gọi là Vô sanh pháp nhẫn. Nam Mô A Di Đà Phật.
39- Hỏi: Người vãng sanh Cực Lạc đều trụ trong Chánh định tụ là sao?
Đáp: Chánh định tụ là một trong ba tụ. Cả Đại thừa và Tiểu thừa đều nói đến ba tụ, nhưng có nhiều thuyết như sau: a. Thuyết thứ nhất: ba tụ là:
-Chánh định tụ: những người nhất định chứng ngộ.
-Tà định tụ: hoàn toàn chẳng chứng ngộ. - Bất định tụ: những người ở giữa hai hạng trên, nếu hữu duyên thì chứng ngộ, vô duyên ắt chẳng chứng ngộ.
b. Thuyết thứ hai là từ Khởi Tín Luận:
- Từ phàm phu đến hạng chưa đạt bậc Thập Tín, chẳng tin nhân quả là Tà định.
- Hạng Thập Tín là Bất định tánh.
- Từ Thập Trụ trở lên là Chánh định.
Thuyết này là thuyết của Đại thừa Thật giáo.
c- Thuyết thứ ba như sách Hội sớ nói: “Định tụ nói đầy đủ là Chánh định tụ, cũng gọi là Bất thoái chuyển, tức là Bồ-tát A Bệ Bạt Trí.. Vì sao gọi là Chánh định? Phàm hết thảy chúng sanh tuy căn tánh muôn phần sai khác, nhưng nếu phân loại thì chẳng ngoài ba thứ: - Ắt đoạ trong sáu đường là Tà định.
- Nếu thăng trầm tùy duyên thì là Bất định.
- Quyết định đạt đến Bồ-đề thì gọi là Chánh định.
Mặt khác, hiển thị sâu sắc sự sâu rộng đại nguyện của Phật A-di-đà, thì chẳng những người đã vãng sanh Cực Lạc trụ trong chánh định, quyết chứng Vô thượng đạo mà hết thảy những người cầu sanh Cực Lạc trong hiện tại hoặc tương lai, chỉ cần phát Bồ-đề tâm nhất hướng chuyên niệm, thì sẽ tương ứng với bổn nguyện của Phật A-di-đà, dẫu trong uế độ vẫn còn là phàm phu đầy dẫy, nhưng hễ vãng sanh thì ắt trụ trong chánh định, quyết chứng Bồ-đề. Đây thật là điều vi diệu chẳng thể nghĩ bàn, dứt bặt mọi đối đãi một cách viên dung, phương tiện rốt ráo.
91 Sách Bình giải đã cực lực tán dương thuyết của Thiện Đạo đại sư: “Người sẽ được vãng sanh tuy thân còn đang ở Ta-bà mà đã được hưởng lợi ích bí mật là nhập vào Chánh định tụ”.
40- Hỏi: “Chư tổ dạy: “Pháp môn Tịnh độ là pháp môn tha lực”. Vậy việc Vãng sanh hoàn toàn do Đức Phật quyết định phải không thầy?
Đáp: Pháp môn Tịnh Độ đúng là pháp môn tha lực, có nghĩa là nhờ (dựa vào) sự tiếp dẫn của Phật. Tuy nhiên, nói việc vãng sanh hoàn toàn do đức Phật quyết định là không đúng. Có cảm (tự lực) mới có ứng (tha lực) chứ? Đúng nghĩa “hữu cầu tất ứng”, có cầu (tự lực) mới có ứng (tha lực). Vậy thì có tự lực mới có tha lực, phải không?
Đành rằng Pháp Nhiên thượng nhân dạy: “Vãng sanh là việc của Phật làm (tha lực)”, vì đây là bổn nguyện của Phật. Đồng thời Ngài cũng dạy tiếp: “Niệm Phật là chuyện của mình phải làm (tự lực)”. Mình có niệm Phật (tự lực) Phật mới tiếp dẫn (tha lực) chứ! Trong ba Kinh A Di Đà, Kinh Vô Lượng Thọ, Kinh Quán Vô Lượng Thọ đã nói rõ, đức Phật tiếp dẫn vãng sanh (tha lực) với điều kiện là người lâm chung phải niệm Phật (tự lực). (Xin hãy đọc kỹ Phần III điều kiện vãng sanh và lý do không vãng sanh, sách nói trên).
Đành rằng tự lực là cần thiết, nhưng vẫn chưa đủ, phải nhờ thêm tha lực mới có tác dụng.
Niệm Phật là nhân, vãng sanh thành Phật là quả, không có nhân làm sao có được quả?
Để tránh hiểu lầm (thiên kiến), chư Tổ cũng dạy; “Pháp môn Tịnh Độ là pháp môn Nhị lực (Tự lực và tha lực)”.
41- Hỏi: Phật tử có bị bắt buộc phải tham dự tất cả các buổi giảng pháp của pháp sư không?
Đáp: Không bắt buộc. Trước tiên, hành giả phải biết pháp sư giảng đề tài gì, thuộc tông phái nào: Thiền, Tịnh, Mật… 1- Nếu đề tài về Tịnh Độ thì hành giả nên hết sức cố gắng đến tham dự để học hỏi thêm kiến thức và kinh nghiệm hành trì.
2- Nếu đề tài không phải Tịnh Độ mà là Thiền, Mật thì:
a. Nếu hành giả đã công phu đắc lực, có định lực, vững đủ niềm tin (tối thiểu cũng đã đạt Bất niệm tự niệm sâu. Nghĩa là không gì lay chuyển nổi) thì nên tham Phần I : Vấn Đáp – Kiến Giải dự để trang nghiêm đạo tràng (giúp đạo tràng càng đông người, tạo thêm niềm tin cho thính giả). Bồ-tát hạnh đấy!
b. Nếu là hành giả sơ cơ, chưa đạt được trình độ trên (Bất niệm tự niệm sâu) thì không nên tham dự. Tại sao?
Chư Tổ Tịnh Độ dạy: “Người tu Tịnh Độ không nên nghe lời khai thị của các Thiền sư”. Vì sao? Vì, tuy rằng mục đích chung cuộc là một: đều là giác ngộ, giải thoát, nhưng lý luận, phương cách hành trì ban đầu trái khác nhau. Thiền tông là pháp tánh tông (lý), còn Tịnh Độ tông là pháp tướng tông (sự). Thiền tông từ cửa KHÔNG (vô môn) mà vào. Tịnh Độ tông từ cửa CÓ (hữu môn) mà vào đạo. Vì trái ngược nhau như vậy, hành giả tham dự vô ích, lại mất đi thời khóa công phu của mình, không khéo sẽ bị lung lạc, nghi ngờ, thối thất Bồ-đề tâm, mất đi cơ hội vãng sanh Cực Lạc, thành Phật độ chúng sanh. Nên phải hết sức thận trọng!
Như vậy, ngồi nhà niệm Phật hữu ích hơn.
42- Hỏi: Thầy nói vậy, thì hạnh “Hằng thuận chúng sanh” thế nào?
Đáp: “Hằng thuận chúng sanh” là hạnh thứ chín trong mười nguyện Phổ Hiền, đây là cách nói với Pháp thân đại sĩ. Phàm phu chúng ta cũng nên học theo. Buông bỏ vọng tưởng phân biệt và chấp trước, tất cả đều tùy thuận người khác. Trước khi tùy thuận, nhất định phải quan sát kỹ lưỡng. Nếu là thiện pháp như lý, như pháp thì mình tùy thuận; Nếu là ác pháp, không như lý, không như pháp thì tuyệt đối không nên tùy thuận. Tùy thuận phải dùng lý trí xét đoán, không thể riêng dùng tình cảm.
Đáp án ghi trên là tùy thuận rồi đó. 43- Hỏi: Luận vãng sanh nói “Người nữ, kẻ khuyết tật và hàng nhị thừa không được vãng sanh” là sao?
Đáp:
1- Kinh A-di-đà dạy: “Niệm Phật nhất tâm bất loạn được vãng sanh”. Kinh Vô Lượng Thọ, nguyện thứ mười tám (18) nói: “Trước giờ phút lâm chung, niệm mười niệm được vãng sanh”. Kinh Quán Vô Lượng Thọ dạy: “Truớc giờ phút lâm chung, niệm một niệm thì được vãng sanh”. Kinh Pháp-cổ nói: “Truớc giờ phút lâm chung, ý muốn vãng sanh là được vãng sanh”.
Tất cả bốn Kinh trên đều không phân biệt người nữ, kẻ khuyết tật hay hàng nhị thừa là không được vãng sanh, mà tất cả những ai đáp ứng điều kiện ấn định đều được vãng sanh. (Xin đọc Phần III-Điều kiện vãng sanh, sách nói trên). 2- Trong bốn mươi tám đại nguyện của Phật A-di-đà, nguyện thứ tư là: “Chúng sanh trong mười phương thế giới sanh về cõi tôi (Cực Lạc) đều đầy đủ thân sắc vàng ròng, ba mươi hai tướng đại trượng phu đoan chánh, tịnh khiết, giống hệt nhau…”. Nhờ oai thần của nguyện này nên người nữ khi vãng sanh, đều biến thành nam tướng, kẻ khuyết tật đều đầy đủ sáu căn.
3- Nhị thừa nói trên là Nhị thừa bảo thủ, không tin có chư Phật và Tịnh Độ mười phương, nên không hồi hướng phát nguyện vãng sanh, do vậy không được vãng sanh.
Ngược lại, Nhị thừa không bảo thủ tin có chư Phật và Tịnh Độ mười phương, hồi hướng phát nguyện vãng sanh thì được vãng sanh.
4- Thực tế thì:
a. Kinh Quán Vô Lượng Thọ Đức Thế Tôn đã thọ ký cho quốc mẫu Vi Đề Hy Hoàng thái hậu cùng năm trăm thị nữ vãng sanh Cực Lạc. Sách Thánh Hiền Lục ghi chép rất nhiều Ni chúng, Ưu-bà-di (cư sĩ nữ), đồng vãng sanh Cực Lạc. b- Kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ nói: Cõi Cực Lạc có vô số Thanh văn (Thanh văn không bảo thủ). Dẫu cho mười phương thế giới chúng sanh đều đắc thần thông như Ngài Mục-kiền-liên, dùng trọn cả cuộc đời mình, dốc cạn trí lực, hợp nhau tính toán số lượng Thánh chúng trong cõi Cực Lạc, thì những điều họ biết được chẳng bằng nổi một phần ngàn vạn số lượng, thánh chúng trong cõi ấy
(Cực Lạc).
Tóm lại, qua những chứng minh trên, bất luận những ai hễ đạt đủ điều kiện vãng sanh thì được vãng sanh, chứ không phân biệt là người nữ, kẻ khuyết tật hay hàng nhị thừa gì cả. Đức Phật A-di-đà bình đẳng tiếp dẫn bất cứ những ai niệm danh hiệu Ngài. (Xin xem và nghe DVD Tiếp dẫn vãng sanh bằng cách nào?).
44- Hỏi: Tội ngũ nghịch là gì, chịu hình phạt thế nào?
Đáp: Tội ngũ nghịch là năm tội cực ác, trái với đạo lý: -Theo Kinh Tăng Nhất A-Hàm, đó là giết mẹ, giết cha, giết A-la-hán, làm thân
Phật ra máu, và phá hòa hợp Tăng.
-Theo Kim Quang Minh Tối Thắng Vương Kinh Sớ 5, đó là giết cha mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật ra máu, phá hoà hợp Tăng và phỉ báng Đại thừa.
Người phạm vào năm tội này sẽ bị đọa vào địa ngục Vô gián. Đây là địa ngục ở tầng thứ tám của điạ ngục nóng. Vô gián có năm nghĩa:
1- Sau khi chết, bị đoạ ngay vào ngục đó, mà không có gián cách (không qua giai đoạn trung ấm thân). Phần I : Vấn Đáp – Kiến Giải
2- Chịu khổ không gián đoạn.
3- Trong vòng một kiếp, tương tục, không gián đoạn (thời gian chịu khổ). 4- Trong vòng một kiếp, thọ mạng không gián đoạn (chết đi sống lại liên tục). 5- Thân hình đầy khắp địa ngục không xen hở (để thọ khổ).
Tội nhân bị gươm đao đâm chém, gậy gộc đánh đập, cối xay nghiền giã v.v… và v.v… Đau khổ vô cùng, mỗi ngày chết đi sống lại không biết bao lần mà kể. Thông thường nói kiếp là đại kiếp, mà:
1 đại kiếp = 1 tỷ 344 triệu năm.
Nếu nói tiểu kiếp thì:
1 tiểu kiếp = 16 triệu 798 ngàn năm.
1 ngày ở địa ngục bằng mấy ngàn năm nhân gian.
Mãn kiếp địa ngục, sanh Ngạ quỷ. Mãn kiếp Ngạ quỷ, sanh súc sanh, mãn kiếp súc sanh, sanh làm người hạ liệt. Một khi mất thân người, phải chịu khổ đau, trôi lăn trong ba đường ác, thời gian dài ôi là dài, tính không nổi. Ba tội giết cha mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật ra máu, có thể chúng ta khó phạm. Nhưng còn hai tội phá hòa hợp Tăng và phỉ báng Đại thừa (chánh pháp) Phật tử chúng ta vì không hiểu, vô tình đã phạm quá nhiều, như chúng ta tu Tịnh Độ chê bai Thiền, người tu Thiền chê bai Tịnh Độ, cả hai đều phạm tội phỉ báng chánh pháp, sa địa ngục Vô gián. Còn phá hòa hợp Tăng thì sao?
-Vì muốn được lòng quí Thầy, nên Phật tử đến Thầy A nói theo Thầy A, đến Thầy B, nói theo Thầy B, lại nói thêm những lời không đúng sự thật (vì hoặc tự mình hiểu lầm, hoặc nghe kẻ xấu ác cố ý xuyên tạt).
-Vì thiếu thiện cảm, hoặc oán hận, vì bị Thầy C la rầy, quở trách, khởi tâm thù hận, nên lỗi nhỏ của Thầy C liền phóng đại, tô màu, việc bé xé cho to, rêu rao, bêu xấu Thầy C với Phật tử và quý Thầy khác, lại còn phịa chuyện để quý Thầy khác không hài lòng về Thầy C.
Phần lớn quý Thầy trẻ bất hòa với nhau, nguyên nhân chánh đều do những lời thiếu cảnh giác của Phật tử. Hai tội lớn nói trên là nhân sa địa ngục Vô gián. Hãy thận trọng!
Ngưỡng mong rằng hàng Phật tử chúng ta nghĩ đến sự khổ lâu dài, khủng khiếp của địa ngục Vô gián mà luôn gìn giữ, tránh tạo ác khẩu nghiệp.
Nam-mô A-di-đà Phật. 45- Hỏi: Người niệm Phật đạt Bất niệm tự niệm có được chứng đắc gì chưa? Lợi ích thế nào?
Đáp:
1- Chưa chứng, chưa đắc gì cả, chỉ tạm gọi là nhập môn (vào cửa).
2- Lợi ích:
a. Liên tông Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư, Bát Tổ Liên Trì đại sư và Hòa thượng Trí Tịnh đồng dạy: “Người niệm Phật phải đạt Niệm lực tương tục (Bất niệm tự niệm) mới đúng nghĩa chấp trì danh hiệu mà Đức Thế Tôn dạy trong Kinh A-di-đà. Nếu giữ trọn đời thì bảo đảm vãng sanh”. (Đường về Cực Lạc và Kệ niệm Phật của Hòa thượng Thích Trí Tịnh). b. Bước đầu này rất quan yếu. Có vào cửa mới vô được nhà, nếu không thì đời đời kiếp kiếp lang thang ngoài sân. Chư Tổ thường quở là niệm Phật ngoài da (chưa vô thịt, xương, tủy), mãi mãi trôi lăn trong sáu nẻo luân hồi. Phải qua cửa ải Bất niệm tự niệm mới vào được thành “Niệm Phật Thành một khối, Nhất tâm bất loạn”. Ví như ngoài đời phải trúng tuyển nhập học trường Y khoa, mới có ngày thành tài bác sỹ được. c. Niệm Phật được nhiều hơn mà không hao hơi tổn khí, mỗi ngày tự niệm từ sáu vạn đến mười hai vạn câu, hiện đời tội diệt nhiều, phước sanh lớn, nên thân tâm thường an lạc, thanh thoát (không ưu bi sầu khổ, không bịnh tật), và trường thọ. Tương lai vãng sanh Thượng phẩm thượng sanh (Quán niệm môn-Tổ Thiện Đạo), sớm trở về Ta-bà cứu độ chúng sanh.
d. Thân tâm dần dần thanh tịnh (Kinh Niệm Phật Ba La Mật), tâm tịnh thì trí sáng. (Dần dần phá vô minh, dứt vọng tưởng, dừng vọng niệm, trừ phiền não, dẹp tham, sân, si…, phá nhị chấp...).
e. Có cơ hội, có đủ điều kiện, hành Bồ-tát hạnh là chia sẻ kinh nghiệm, giúp đở bạn sen đồng tu, đồng vãng sanh Cực Lạc, thành Phật độ chúng sanh.
46- Hỏi: Bất niệm tự niệm và Vô niệm mà niệm là một hay khác? Nếu khác thì khác chỗ nào?
Đáp: Khác, khác xa lắm.
- Bất niệm tự niệm là bước đầu (vào cửa) Tịnh nghiệp, chưa chứng đắc gì cả, còn nghe tiếng niệm Phật (hữu tướng).
- Vô niệm mà niệm là thành tựu Tịnh nghiệp, đắc Lý Nhất tâm bất loạn (Lý Niệm Phật Tam Muội), hoàn toàn không nghe tiếng niệm Phật (tức vẫn biết tự tánh đang niệm Phật mà không nghe tiếng, nên gọi là vô tướng). Trình độ này ngang với Phần I : Vấn Đáp – Kiến Giải đại triệt đại ngộ, Minh tâm kiến tánh của Thiền tông, là đại Bồ-tát, sanh tử tự tại, vãng sanh sớm hay muộn, thời gian nào tùy theo ý muốn, đắc thần thông.
47- Hỏi: Nguyện thứ 19 nói: “Lúc tôi thành Phật, thập phương chúng sanh phát Bồ-đề Tâm, tu các công đức, nguyện sanh về cõi nước tôi, đến khi lâm chung, nếu tôi chẳng cùng đại chúng hiện trước người đó, thời tôi không thủ ngôi Chánh Giác”. Như vậy thì con phát Bồ-đề Tâm, thỉnh thoảng chủ nhật con đến chùa làm công quả, cúng dường Tam bảo, tụng Kinh, niệm Phật, bái sám gọi là tu công đức. Nếu công đức nhiều thì sanh vào phẩm vị cao, công đức ít thì vãng sanh ở phẩm vị thấp, phải không thưa Thầy?
Đáp: Kinh A-di-đà nói: “Không thể lấy chút ít căn lành, phước đức, nhân duyên mà được sanh về cõi Cực Lạc”. Do vậy Cổ đức dạy: “Công đức nói ở nguyện thứ 19 là công đức rốt ráo, như bố thí phải là Bố thí Ba-la-mật” (bố thí rốt ráo). Nên Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư nói trong Quán Kinh Sớ, đây là Tạp tu (cách nói trên), ngàn người tu chỉ có năm, ba người vãng sanh mà thôi.
Vả lại, trong Kinh Đại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Đẳng Giác Kinh (do Ngài Hạ Liên Cư hội tập) Nơi nguyện mười chín có thêm
đoạn văn như sau: “Phụng hành sáu Ba-la-mật kiên cố bất thoái, nhất tâm
niệm tôi, ngày đêm chẳng ngớt”. Điều này chứng tỏ rằng công đức nói trên phải là công đức rốt ráo (Ba-la-mật), đồng thời phải nhất tâm niệm Phật ngày đêm không gián đoạn mới chắc được vãng sanh.
Tóm lại, sự hiểu biết về nguyện thứ mười chín (19) của người hỏi còn thiếu sót, nên quá sai lầm. Hãy thận trọng! Không khéo tự đánh mất phần vãng sanh, thật quá oan uổng cho một đời tu hành của mình!
Nam-mô A-di-đà Phật.
48- Hỏi: Thường Tịch Quang là thế nào?
Đáp: Đây là cảnh giới của Pháp Thân Phật an trụ. Thường là không thay đổi, không sanh, không diệt, tức Pháp Thân Phật. “Tịch” là xa lìa các phiền não, vọng nhiễm, tức là đức giải thoát của Phật. “Quang” là chiếu khắp cả mười phương tức là đức bát-nhã của Phật. Như thế, cõi Tịnh Độ này đủ cả ba đức quí báu của Phật là Thường, Tịch và Quang, cho nên gọi là “Thường Tịch Quang Tịnh Độ”. Cảnh giới này không có hình sắc mà chỉ có chơn tâm. Vì bản thể chơn tâm, hay tánh viên giác “thường vắng lặng, chiếu soi và thanh tịnh” nên gọi là “Thường Tịch Quang Tịnh Độ”. Chư Phật khi đã chứng được cảnh giới này rồi, thì thân và độ (cõi nước, cảnh giới) không hai, song vì căn cứ theo ba loại mà tạm gọi là có thân có độ. Chứng đến chỗ này, nếu nói về thân, thì gọi là “Pháp Thân” còn nói về độ, thì gọi là “Thường Tịch Quang Tịnh Độ”.
49- Hỏi: Thật Báo Trang Nghiêm là thế nào?
Đáp: Hành giả trải qua ba vô số kiếp tích công lũy đức, do phước báo tu hành nhiều đời dồn chứa lại, làm trang nghiêm cảnh giới chân thật, nên gọi là “Thật Báo Trang Nghiêm Tịnh Độ”. Cảnh giới này, là chỗ ở của Báo thân Phật. Lời sớ Kinh Quán Vô Lượng Thọ có chép: “Tu tập chân thật, cảm đặng quả tốt đẹp, cho nên gọi là “Thật Báo Trang Nghiêm”. Bên Đại thừa Viên giáo thì nói cõi này là của các bậc Tam hiền (Thập trụ, Thập hạnh, Thập hồi hướng). Đại thừa Biệt giáo thì nói đây là cõi của các bậc từ Thập địa cho đến Đẳng giác Bồ-tát.
50- Hỏi: Phương Tiện Hữu Dư là thế nào?
Đáp: Cảnh giới này không phải là cứu cánh rốt ráo, mà chỉ là phương tiện. Đây là cõi Tịnh Độ của hàng Nhị Thừa. Các vị này tuy đã dứt được kiến hoặc và tư hoặc trong ba cõi (Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới), nhưng còn dư lại hai hoặc, là vô minh hoặc và trần sa hoặc chưa trừ được, nên gọi là “Hữu Dư”. Còn hữu dư tức là chưa phải hoàn toàn cứu cánh, nên gọi cõi này là “Phương Tiện Hữu Dư Tịnh Độ”.
51- Hỏi: Phàm Thánh Đồng Cư là thế nào?
Đáp: Đây là cõi Tịnh Độ của Đức Phật A-di-đà ở Tây Phương. Đã gọi là Tịnh Độ, hay Cực Lạc, tất nhiên có đủ các đức thanh tịnh, trang nghiêm, không có bốn ác thú. Nhưng đây vì Phật, Bồ-tát và các Thượng thiện nhơn (Thánh) cùng sống chung với các chúng sanh mới vãng sanh, chưa chứng được quả Thánh (còn phàm)
nên gọi là “Phàm Thánh Đồng Cư Độ”.
52- Hỏi: Nói hào quang của Phật A-di-đà luôn chiếu khắp mười phương để nhiếp thọ người niệm Phật, tại sao ta không thấy?
Đáp: Vì vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, vô minh phiền não ngăn che, nên ta không thấy.
Thí dụ: Ánh sáng trăng ngày rằm (15) chiếu sáng cả bầu trời, nhưng chúng ta ở trong nhà không cảm nhận được sự sáng soi đó, do mái nhà (ví cho vô minh) đã ngăn che. Phần I : Vấn Đáp – Kiến Giải
53- Hỏi: Vậy, con hết thắc mắc. Nay kính xin Thầy nói rõ mười hai danh hiệu
Quang minh của Phật A-di-đà cùng sự lợi ích của những quang minh ấy.
Đáp: Đức Phật A-di-đà, tức Phật Vô Lượng Thọ, còn có mười hai danh hiệu Quang như sau:
1. Vô Lượng Quang Phật. Chữ Lượng nghĩa là hạn lượng, lượng có giới hạn. Ánh sáng của A-di-đà Phật chẳng có hạn lượng. Không giống chư Phật khác. Phật quang chỉ chiếu một hai Phật sát, chiếu trăm ngàn Phật sát thì có hạn lượng. Còn ánh sáng của A-di-đà Phật thì chẳng có hạn lượng, chiếu tận hư không biến pháp giới, không nơi nào, chỗ nào là không chiếu. Đây là vô lượng. Đương nhiên thâm ý đều là tượng trưng cho trí tuệ. Vô Lượng Quang cũng tức là nói rõ trí tuệ của Đức Phật A-di-đà là vô lượng.
2. Vô Biên Quang Phật.
Biên nghĩa là biên tế, giới hạn. Phật tâm bình đẳng, từ bi bình đẳng, lấy pháp bình đẳng mà giáo hóa tất cả chúng sanh, khiến cho tất cả chúng sanh bình đẳng thành Phật. Ý nghĩa của Vô Biên Quang là chẳng có bờ mé, chẳng có giới tuyến. Chư Phật Như Lai khác như Thích-ca Mâu-ni Phật giáo hóa chúng sanh. Thật ra chúng ta chứng quả là có đẳng cấp. Duy chỉ có độc nhất A-di-đà Phật là được bình đẳng thành tựu (không có đẳng cấp).
Tứ quả tứ tướng của Tiểu thừa. Năm mươi mốt (51) giai cấp của Đại thừa hoàn toàn đều chẳng còn nữa. Phương pháp này của Ngài, quả báo này của Ngài là: “Một là tất cả, tất cả là một”. Cái này gọi là Vô biên tế quang.
3. Vô Ngại Quang Phật.
Ngại là chướng ngại; Vô Ngại nghĩa là quyết định chẳng có chướng ngại. Chướng ngại từ đâu đến? Có phân biệt, có chấp trước thì có chướng ngại. Lìa tất cả phân biệt, chấp trước, tâm được tự tại, thì chẳng có chướng ngại, trong tâm không có giới tuyến. Đây là Vô Ngại Quang. Nếu theo Thiền tông mà nói, thì đây là đạt đến chỗ cùng cực. Dù ở trong nhà, hoặc rừng sâu, dưới đáy biển, dưới lòng đất, tận hang sâu, nơi thành sắt địa ngục, thì quang minh của Phật A-di-đà vẫn chiếu đến, không gì ngăn ngại được.
4. Vô Đẳng Quang Phật.
Vô Đẳng đồng nghĩa với vô đối, tức không gì bằng được, không gì đương cự nổi, không gì sánh bằng nổi, chính là dứt bặt đối đãi. Ý nghĩa danh hiệu Vô Đẳng
Quang Phật rất sâu xa như vậy.
5. Trí Huệ Quang Phật. Khéo chiếu các pháp, phá trừ được vô minh nên gọi là Trí Huệ Quang. Phá trừ sạch tâm vô minh, nhơ bẩn của chúng sanh, ban cho chúng sanh cái lợi chân thật, nên quang minh của Phật A-di-đà được xưng tụng là tôn quý nhất trong các quang minh (quang trung cực tôn), là vua trong chư Phật (Phật trung chi vương). 6. Thường Chiếu Quang Phật.
Trong hết thảy thời, quang minh Phật chiếu khắp, chiếu chẳng dứt, luôn soi sáng, làm lợi ích cho chúng sanh (tiếp dẫn chúng sanh niệm Phật), nên được gọi là Thường Chiếu Quang.
7. Thanh Tịnh Quang Phật.
Quang minh này rạng ngời, giúp lìa nhơ (ly cấu), lại còn tiêu trừ tham trược và tội cấu (cấu diệt) của chúng sanh, nên gọi là Thanh Tịnh Quang.
Phật A-di-đà còn gọi là Vô Lượng Thanh Tịnh Phật, và có mật hiệu là Thanh
Tịnh Kim Cang.
Do vậy, hai chữ “Thanh Tịnh” mang ý nghĩa rất sâu sắc.
8. Hoan Hỷ Quang Phật.
Quang minh này từ thiện căn vô sân của Phật sanh ra, trừ được tâm nóng giận, ganh ghét, khiến chúng sanh an vui, mừng rỡ, hoan hỷ, chẳng những sanh tâm hoan hỷ, mà họ còn sanh tín tâm, sanh nguyện tâm. Vì thế ánh sáng này được gọi là Hoan Hỷ Quang. 9. Giải Thoát Quang Phật.
Quang minh này giúp tiêu nghiệp, tiêu tội, khiến tất cả chúng sanh được đại tự tại.
Giải Thoát Quang cũng được gọi là Việm Vương Quang và Vô Xưng Quang.
10. An Ổn Quang Phật.
Tịch tịnh thường diệu, quang minh mầu nhiệm của Phật A-di-đà chiếu trọn khắp, khiến tất cả chúng sanh an ổn, khoái lạc, thoát khỏi các sanh diệt, nên gọi là
An Ổn Quang.
11. Siêu Nhật Nguyệt Quang Phật.
Quang minh Phật A-di-đà vượt hơn ánh sáng của nhật nguyệt ngàn vạn ức lần.
Ánh sáng mặt trời có thể chiếu rọi hết thảy những thứ hữu tình, sanh trưởng thiên, địa, vạn vật, nhưng chẳng chiếu nổi thứ vô hình, chẳng thể chiếu qua núi
Thiết Vy, chẳng thể khai minh cõi lòng con người.
Siêu nhật minh tam-muội chiếu cả mười phương không bến, không bờ, kể cả nơi tam giới, ngũ đạo, không đâu là chẳng chiếu thấu suốt. Tam-muội đã như thế, huống hồ là quang minh của Phật A-di-đà.
Phần I : Vấn Đáp – Kiến Giải
Vì vậy Ngài hiệu là Siêu Nhật Nguyệt Quang Phật.
12. Bất Tư Nghì Quang Phật.
Quang minh chẳng nghĩ lường nổi, không diễn tả được, vượt ngoài mức tâm tưởng, ngôn ngữ của thế gian, nên được gọi là Bất Tư Nghì Quang.
Đây là tổng kết thần quang của Phật A-di-đà.
54- Hỏi: Trong Kinh sám hối, lạy Pháp giới tạng thân A-di-đà Phật. Vậy Pháp giới tạng thân A-di-đà Phật là gì?
Đáp: Pháp giới tạng thân A-di-đà Phật nghĩa là thân của Phật A-di-đà bao trùm khắp pháp giới. Nói rõ hơn, công đức của Phật A-di-đà bao gồm tất cả công đức của mười phương ba đời tất cả chư Phật.
Kinh Vô Lượng Thọ nói: “Phật A-di-đà là vua trong tất cả chư Phật (Phật trung chi vương)”.
Bởi vậy, niệm Phật A-di-đà là niệm mười phương ba đời tất cả chư Phật. Chỉ niệm Phật A-di-đà là đủ rồi, không cần phải niệm Phật nào khác nữa.
Ở đây, không phải chúng ta phân biệt hay kỳ thị, mà ý muốn nhấn mạnh rằng chỉ niệm chuyên nhất Phật A-di-đà để cho dễ nhất tâm, đó là mục đích của người tu Tịnh nghiệp. Còn như niệm nhiều vị Phật quá, hành giả sẽ bị phân tâm, tán loạn không nhất tâm được, đơn giản thế thôi!
55- Hỏi: Trong Kinh A-di-đà yếu giải, Tổ thứ chín Ngẫu Ích đại sư nói: “Mỗi tiếng niệm Phật của mình, tiếng nào mình cũng đã là Phật rồi”. Câu này thật khó hiểu?
Đáp: -Kinh dạy: “Tất cả chúng sanh đều có Phật tánh” “Tất cả chúng sanh đều có trí tuệ, đức tướng Như Lai, nhưng vì bị vọng tưởng, phân biệt, chấp trước che lấp, nên Phật tánh không thể hiện bày”.
-Lục Tổ Huệ Năng hỏi Thượng tọa Huệ Minh: “Hãy lắng lòng nghe ta hỏi, trong lúc không nghĩ thiện, không nghĩ ác, cái gì là bản lai diện mục của Thượng tọa Huệ Minh?”. Thượng tọa Huệ Minh liền ngộ.
Vậy thì lắng lòng (không nghĩ thiện, không nghĩ ác) là dừng vọng niệm, dứt vọng tưởng, lúc đó Phật tánh hiện bày (thành Phật).
Khi chú tâm niệm Phật, vọng niệm dừng, vọng tưởng dứt, Phật tánh hiện bày, nên nói: “Ngay mỗi tiếng niệm Phật, tiếng nào mình cũng đã là Phật rồi” có nghĩa là vậy.
Niệm Phật Thành Phật
Niệm Ma Thành Ma
Tổ Sư Pháp Nhiên Thượng Nhân dạy:
Không cần để ý đến vọng niệm, tán loạn… mà chỉ chuyên cần xưng danh hiệu.
Nếu thường xưng danh hiệu thì do công đức của Phật danh, vọng niệm tự dừng, tán loạn tự yên, tam nghiệp (thân, khẩu, ý) tự điều hòa, nguyện tâm tự phát.
Bởi thế:
-Khi nguyện tâm còn yếu cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
-Khi tâm tán loạn nhiều cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
-Khi vọng niệm sinh khởi cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
-Khi thiện tâm phát sanh cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
-Khi bất tịnh cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
-Khi thanh tịnh cũng Nam Mô A Di Đà Phật. -Khi tam tâm còn yếu cũng Nam Mô A Di Đà Phật. -Khi tam tâm đầy đủ cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
-Khi tam tâm hiện khởi cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
-Khi tam tâm thành tựu cũng Nam Mô A Di Đà Phật.
Đây là yếu quyết đưa đến nhập tâm, đạt Bất niệm tự niệm bảo đãm vãng sanh, xin ghi khắc vào tâm can chớ quên!
102 Phần I : Vấn Đáp – Giải Nghi
C- GIẢI NGHI
1- Hỏi: Pháp niệm Phật cầu vãng sanh quá dễ tu, là con đường thẳng tắt vi diệu, thù thắng, viên đốn, mau chứng đắc như vậy, tại sao lắm người không tin, là thế nào, thưa Thầy?
Đáp: Trong Kinh A-di-đà, Đức Thế Tôn dạy: “Đây là pháp khó tin” (Nan tín chi pháp). Vì giáo lý quá cao sâu, Đẳng giác Bồ-tát cũng chỉ hiểu được một phần, chỉ chư Phật với chư Phật mới hiểu rõ hết. Do vì không hiểu sự thù thắng của pháp môn, lại thấy sao tu quá dễ, mau chứng mau đắc quá, các vị đâm ra nghi ngờ, không tin. Các vị cao đức thường bảo: Những vị không tin vào sự thù thắng của pháp môn Tịnh Độ là do rơi vào một trong những trường hợp sau:
1. Thiếu thiện căn, phước đức, nhân duyên.
2. Không có chủng tử Tịnh Độ, hoặc chủng tử còn quá yếu.
3. Chủng tử khác, đã đến lúc chín mùi.
4. Cố chấp, Bảo thủ (Kiến thủ kiến).
5. Tự ái, cống cao, ngã mạn.
6. Căn tánh hạ liệt.
+Pháp sư Tịnh Không nói: “A-xà-thế vương tử và năm trăm vị trưởng giả trong thời quá khứ đã từng cúng dường bốn trăm ức Như Lai. Thiện căn lớn như vậy, thế mà sau khi được nghe đức Thế Tôn thuyết Kinh A-di-đà, quí vị này chỉ phát tâm sau này thành Phật giống như A-di-đà Phật mà thôi”.
+ Kinh đã nói rằng hành giả Tịnh Độ là những người đã từng cúng dường, phụng sự ngàn ức Như Lai, nhân thiện căn chín mùi mới được như vậy.
+Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư cũng đã nói: “Người niệm Phật, tức là người quý, người diệu hảo, người bậc thượng thượng, người hiếm có, người tối thắng trong loài người”. +Pháp sư Tịnh Không đã từng nói: “Cư sĩ mà được vãng sanh, còn quí hơn
Hòa thượng, phương trượng mà không được vãng sanh”.
Hiểu như vậy, quí vị phải trân quí thiện căn quí báu của mình, không thể bỏ luống qua đời này một cách oan uổng, mà phải chí tâm lão thật niệm Phật, quyết đời này vãng sanh Cực Lạc thành Phật, độ chúng sanh.
2- Hỏi: Kinh A-di-đà đã nói rõ: “Chẳng khá thế nào lấy chút ít thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được sanh sang bên nước kia đâu!”. Do đó, cư sĩ tại gia
chúng con niệm Phật vài chục năm, có đủ thiện căn, phước đức, nhân duyên để vãng sanh, hay phải mấy chục năm khổ hạnh như quý Thầy mới có kỳ vọng? Kính xin Thầy giải thích.
Đáp: Không phải như vậy. Vì các lẽ sau: 1. Nhiều thiện căn, phước đức, nhân duyên.
Kinh A-di-đà có nói: “Chẳng khá thế nào lấy chút ít thiện căn, phước đức, nhân duyên mà được sanh sang bên nước kia đâu!”, nhưng rồi Phật còn nói câu kế tiếp như sau: “Xá lợi phất này! Nếu có thiện nam hay thiện nữ mà được nghe nói Phật A-di-đà, rồi nhớ ngay lấy danh hiệu của Ngài, niệm trong một ngày, hay là hai ngày, hay là ba ngày, hay là bốn ngày, hay là năm ngày, hay sáu ngày, hay bảy ngày, niệm kỳ cho thành nhất tâm không còn loạn tưởng, thì người ấy khi nào lâm chung, Phật A-di-đà và chư Thánh chúng hiện ra trước mặt. Người ấy lúc chết, tâm không điên đảo, tức là được sinh sang nước Cực Lạc của Phật A-di-đà”.
Đoạn văn trước chỉ để mở đầu cho đoạn văn sau với nội dung quan trọng là niệm Phật cho đến “Nhất tâm không loạn”. Đây mới là điều kiện được vãng sanh.
Hơn nữa trong A-di-đà Kinh yếu giải, Ngẫu Ích đại sư đã nói: “Người tu có đủ tín, nguyện, hạnh thì mỗi tiếng niệm Phật là cái nhân nhiều thiện căn, và là cái duyên nhiều phước đức”. Quán Kinh nói: “Vì niệm danh hiệu Phật, mà trong mỗi một niệm, diệt trừ tám mươi ức kiếp trọng tội sinh tử”. Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư cũng nói: “Niệm một câu A-di-đà Phật, thì hưởng được tám mươi ức kiếp công đức vi diệu”, chính là ý nghĩa này. Nếu niệm Phật mà thiện căn và phước đức không lớn, nhiều, thì làm gì diệt được nhiều tội và hưởng được nhiều phước đức như thế?
Trong Kinh A-di-đà và Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Phật nói: Trước giờ phút lâm chung, người nào niệm danh hiệu đức Phật A-di-đà, thì được Ngài tiếp dẫn vãng sanh Cực Lạc. Vậy thì hành giả hằng ngày niệm danh hiệu Phật A-di-đà, mỗi câu là một nhân duyên để vãng sanh Cực Lạc rồi.
Niệm một câu thôi mà thiện căn, phước đức, nhân duyên nhiều như thế. Hành giả mỗi ngày niệm vài ngàn câu, sáu vạn đến mười hai vạn câu (người đạt Bất niệm tự niệm) mà suốt đời niệm như vậy thì thiện căn, phước đức, nhân duyên nhiều biết bao nhiêu, không sao kể xiết. 2. Thế nào là thiện nam hay thiện nữ? Trong A-di-đà Kinh yếu giải, Ngẫu Ích đại sư nói: “Bất luận là hạng người nào, người xuất gia, người tại gia, người sang, người hèn, người trẻ, người trong sáu ngã: thiên, nhân, A-tu-la, súc sanh, ngạ quỷ, địa ngục, người trong bốn loại chúng sanh: noãn sinh, thai sinh, thấp sinh, hóa sinh… bất luận là hạng người nào, miễn là người ấy được nghe danh hiệu Phật A- Phần I : Vấn Đáp – Giải Nghi di-đà, tức là cái quả “thiện căn” của người ấy trồng từ nhiều kiếp trước, nay đã thành, đã chín. Những người ấy dù có phạm tội ngũ nghịch, thập ác cũng đều được gọi là thiện”. Chứ không bắt buộc phải tu khổ hạnh, hoặc phải tu lâu ngày, hay tu gì khác cả!
3. Về điều kiện vãng sanh, các Kinh ấn định như sau: - Kinh A-di-đà: “Niệm Phật đến nhất tâm không loạn”. - Kinh Vô Lượng Thọ: “Niệm Phật mười niệm”.
- Kinh Quán Vô Lượng Thọ: “Niệm Phật một niệm”.
- Kinh Pháp Cổ: “Chỉ cần khởi ý muốn vãng sanh là được Phật A-di-đà tiếp dẫn vãng sanh”.
Rõ ràng không có Kinh sách nào nói hành giả phải tu nhiều năm, hoặc phải tu khổ hạnh mới được vãng sanh Cực Lạc như vậy đâu! (Xin đọc sách Niệm Phật đạt Bất niệm tự niệm Bảo Đảm Vãng Sanh, phần III- Điều kiện vãng sanh).
Xin chớ có nghi ngờ mà gây chướng ngại vãng sanh. Hãy dõng mãnh, tinh tấn, Lão thật niệm Phật, hầu sớm thành tựu Tịnh nghiệp theo đúng sở nguyện.
Quyết Định Đời Này Vãng Sanh Cực Lạc, Thành Phật, Độ Chúng Sanh
“Muốn, thì Được”
3- Hỏi: Pháp niệm Phật đạt Bất niệm tự niệm, có phải là ngoài pháp môn Tịnh
Độ không, thưa Thầy?
Đáp: Niệm Phật được niệm lực tương tục (Bất niệm tự niệm) bảo đảm vãng sanh, là chủ trương của chư Tổ và cao Tăng Tịnh Độ, thì làm sao ngoài pháp môn Tịnh
Độ được? Tôi xin chứng minh: 1-Bất niệm tự niệm. a.Tổ thứ hai Tịnh Độ tông Thiện Đạo đại sư và Tổ thứ tám Tịnh Độ tông Liên Trì đại sư nói trong quyển “Đường về Cực Lạc” của Hòa thượng Thích Trí
Tịnh (trang 136-137). b.Hòa thượng Thích Trí Tịnh nói trong “Kệ niệm Phật” (trang 15 và trang
25). c.Hòa thượng Thích Thiền Tâm nói trong “Niệm Phật Thập Yếu” (trang
254)
d.Hòa thượng Quảng Khâm nói trong “Cẩm nang tu đạo” (trang 75) và trong “Lắng nghe tiếng hát sông Hằng” (trang 87).
e.Đại sư Diệu Không nói trong “Bốn mươi tám pháp niệm Phật” (Niệm Phật chỉ nam trang 115-116).
g.Đại sư Hám Sơn nói trong “Mộng Du Tập” (Niệm Phật chỉ nam trang 63). h.Ngài Tịnh Sĩ nói trong “Con đường Tây Phương” (trang 32-33).
2- Vô niệm mà niệm.(Bước sau cùng của Bất niệm tự niệm) Tổ thứ mười ba Ấn Quang đại sư nói trong “Ấn Quang Đại Sư Gia Ngôn Lục” (trang 177-178).
Tôi vững tin lời dạy của chư Tổ, cao Tăng thạc đức Tịnh Độ không bao giờ sai cả. 4- Hỏi: Bất niệm tự niệm, nó niệm hoài, mình muốn ngưng, nó không ngưng. Mình là chủ, điều khiển không được nó, nó là tớ mà tự tung tự tác như vậy, nó quậy mãi, sẽ làm hư mình, phải vậy không, thưa Thầy?
Đáp:
1- Tịnh Độ tông không có dùng từ “chủ, tớ”, chỉ có Thiền tông dùng từ “chủ, khách”. Chủ là bản lai diện mục, khách (tớ) là lục trần (ở đây là lục căn). Bản lai diện mục mà Thiền tông nói, chính là Phật tánh (tự tánh) của Tịnh Độ tông. Bất niệm tự niệm là tự tánh tự niệm, nói theo Thiền tông là chủ niệm, chứ không phải là tớ niệm! (Nội dung câu hỏi đã có sự lộn lạo rồi). “Mình muốn nó ngưng”, “mình” ở đây là gì? Là ý thức phải không? Ý thức là căn, sao gọi là chủ được? (Đây là sự nhầm lẫn thứ hai). Cả hai ý này đều hai lần lộn lạo, cho nên lập luận trong câu hỏi trên hoàn toàn không đúng.
2- “Nó quậy mãi, sẽ làm hư mình”.
Không phải vậy. Trái lại, “Nó” giúp ta mau thành Phật. Tôi xin chứng minh
- Hòa thượng Tuyên Hóa, Tổ sư Thiền có nói:
“Bạn niệm một tiếng Phật thì trong tâm bạn có một vị Phật, bạn niệm mười tiếng Phật thì có mười vị Phật, niệm trăm tiếng, ngàn tiếng, vạn tiếng, niệm càng nhiều càng nhanh thành Phật.
Niệm Phật chính là trở về với Phật, trở về với tâm của chính mình. Niệm Phật chính là hòa Phật và mình làm một. Bạn niệm Phật thì Phật niệm lại bạn, kết quả ngay lúc đó bạn là Phật rồi”.
- Trong A-di-đà Kinh Yếu Giải, Liên tông Cửu Tổ Ngẫu Ích đại sư nói: “A-di-đà Phật là một danh hiệu lớn lao, gồm có vạn công đức. Niệm danh hiệu ấy để dời công đức đến với mình, thì công đức nào cũng phải đến hết”.
Phần I : Vấn Đáp – Giải Nghi
Tổ còn nói:“Mỗi tiếng niệm Phật của mình, tiếng nào mình cũng đã là Phật rồi”.
Đối với những liên hữu đã đạt Bất niệm tự niệm, tự cảm nhận được an lạc, thanh thoát, hiểu rõ sự vi diệu của pháp tu, thì mới nhận thức rõ công đức bất khả tư nghì của Thánh hiệu A-di-đà.
Ngưỡng mong quí vị dõng mãnh, tinh tấn tiến tu để sớm đạt thành sở nguyện.
Nam-mô A-di-đà Phật.
5- Hỏi: Niệm Phật phải niệm ra tiếng, niệm thầm là tà niệm, có phải vậy không,
thưa Thầy?
Đáp: Pháp niệm Phật, niệm thầm không ra tiếng đã được chư Tổ Tịnh độ đề xướng. Đến thời hiện đại, cách niệm này lại được chư đại sư thạc đức Tịnh Độ đồng khuyến khích hành giả. Việc này được minh chứng qua các sách như sau:
- Lời khế cơ (Pháp sư Tịnh Không).
- Cẩm Nang Tu Đạo (Hòa thượng Quảng Khâm).
- Niệm Phật Thập Yếu (Hòa thuợng Thích Thiền Tâm). - Pháp Môn Dễ Tu, Dễ Chứng, Hợp Thời Cơ (Hòa thượng Thích Trường
Lạc).
- Pháp môn Tịnh Độ Thù thắng (Hòa thượng Thích Hân Hiền).
- Bốn mươi tám pháp niệm Phật (Hòa thượng Thích Tịnh Lạc).
- Tuyết Hư Lão Nhân Tịnh Độ Tuyển Tập (Lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam).
- Con đườngTây Phương (Tịnh Sĩ)
…v...v...
Chư Tổ, chư đại sư thạc đức Tịnh Độ đồng dạy niệm thầm, thì không thể nói niệm thầm là tà niệm được.
Vả lại nên biết rằng người xưa nói: “Chánh nhân nói tà pháp, tà pháp thành chánh pháp. Tà nhân nói chánh pháp, chánh pháp thành tà pháp”. Vậy thì chánh, tà không ở nơi pháp mà là do con người. Các pháp luôn luôn bình đẳng, như như bất động, là vậy (như thị), không chánh không tà. Chánh tà là do vọng tâm phân biệt của chúng sanh điên đảo mà ra.
Tóm lại, nếu chúng ta chân chánh hành trì, thì niệm thầm hay niệm cách nào khác cũng đều là chánh niệm cả.
6- Hỏi: Xe không người lái mà xe tự chạy là xe bất bình thường. Người không niệm mà nó tự niệm là người điên, phải vậy không, thưa Thầy?
Đáp:
1-Xe không người lái mà xe tự chạy là xe bất bình thường. Không phải vậy! Tôi xin đưa ra những thí dụ sau: a. Thuở xưa, cụ Phan Thanh Giản công du Pháp quốc về, tâu lên vua Tự Đức rằng ở Pháp đèn không dầu mà cháy, xe không ngựa kéo mà chạy.
b. Ngày nay có phải:
- Máy bay không người lái mà bay thám thính ở các nước xa xôi? - Tàu ngầm (xe lửa chạy dưới mặt đất như métro) không người lái mà vẫn đưa rước hành khách từ trạm này đến trạm khác?
- Bom không người hướng dẫn mà tự động lao vào mục tiêu?
- Máy truyền hình và máy thu thanh không người mở máy mà tự hát, tự tắt? - Cửa chợ, cửa tiệm ăn không có người mở, đóng, nhưng khi mình đến nó tự mở ra, mình qua khỏi, nó tự đóng lại?
- Vòi nước mình không mở mà nó chảy cho mình rửa tay, rửa mặt, xong mình không tắt mà nó tự ngưng chảy?
- Đèn xanh, đèn đỏ ở các ngã tư đường không ai mở, tắt thế mà nó có thể tự mở, tắt (mở đèn xanh, tắt đèn đỏ) điều hành lưu thông một cách nhịp nhàng?.
Vân vân và vân vân… (kể sao cho xiết những chuyện như vậy!).
Những việc kể trên đều là sự thật mà vua Tự Đức, các đại thần trong triều đình cùng bần cố nông ở vùng biên địa vẫn không tin, đó là ý riêng của họ. Thật tình mà nói, những chữ “không” nói trên, chẳng phải là không ngơ, mà là có một cách tinh vi, nhưng vì ta thiếu sự nhạy bén nên không biết đó thôi!
2-Người không niệm mà nó tự niệm là người điên.
Không phải vậy, tôi xin chứng minh:
Bất niệm tự niệm hay vô niệm mà niệm là kết quả công phu đắc lực của hành giả Tịnh nghiệp, trường kỳ hành trì đúng sự chỉ dạy của Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư, Bát Tổ Liên Trì đại sư, Thập tam Tổ Ấn Quang đại sư, Quảng Khâm đại sư, Hám Sơn đại sư, Diệu Không đại sư, Đại lão Hòa thượng Trí Tịnh, Hòa thượng Thiền Tâm… Như vậy, sao nói là người điên được chứ? (Xin đọc câu đáp 3C ghi trên). Phần I : Vấn Đáp – Giải Nghi
Bản thân tôi đạt Bất niệm tự niệm hơn sáu năm qua, và hằng trăm vị khác nhập Bất niệm tự niệm trước và sau tôi, đến giờ này chúng tôi cảm nhận mình ngày càng an lạc, thanh thoát, sáng suốt hơn. Vậy thì, không có thể nói là điên được! Tóm lại, không phải vậy, quan niệm hỏi trên hoàn toàn không đúng.
7- Hỏi: Những người đạt Bất niệm tự niệm, niệm đó là ma nhập, ma dựa, ma niệm chứ không phải mình niệm. Điều này có phải không, thưa Thầy?
Đáp: Người hỏi câu này là người chưa đạt đến Bất niệm tự niệm. Nếu đã đạt thì tự biết rồi, còn hỏi làm chi? Hoặc người này hỏi thay người chưa đạt Bất niệm tự niệm để mong làm sáng tỏ vấn đề chăng?
Thông thường người bị ma dựa, ma nhập, tinh thần bất bình thường, vui buồn lẫn lộn không chừng, nóng nảy, cộc cằn, thô lỗ, u mê, đôi khi mất cả nhân tính. Riêng tôi từ khi đạt đến bước Bất niệm tự niệm tới giờ, tôi cảm nhận được là thân tâm tôi an lạc, thanh thoát, sáng suốt hơn bao giờ hết. Nếu nói rõ hơn, hóa ra tôi lại khoe khoang, thì không tốt, xin chỉ vắn tắt vậy thôi! Thế nên tôi cả quyết với quí vị là tôi không bị ma dựa, ma nhập. Những vị đã đạt Bất niệm tự niệm chắc chắn đồng có cảm nhận và suy nghĩ như tôi. Kính xin quí vị hãy an tâm, tinh tấn dõng mãnh huân trưởng mức Nhập tâm, mức Bất niệm tự niệm sâu, để tiến đến Nhất tâm bất loạn.
8- Hỏi: Mình không niệm mà nó niệm suốt ngày đêm, vậy là tẩu hỏa nhập ma rồi. Như vậy có đúng không, thưa Thầy?
Đáp: Người tu Thiền có thể bị “tẩu hỏa nhập ma”. Tôi chưa từng thấy, chưa từng nghe người tu niệm Phật nào bị tẩu hỏa nhập ma cả. Trên lý thì tuyệt đối không, vì những lẽ sau:
1- Người xưa nói: “Trong nhà có tiểu nhân, ngoài cửa tiểu nhân đến. Trong nhà có quân tử, ngoài cửa quân tử đến (ý nói chiêu cảm)”.
2- Hòa thượng Tuyên Hóa khai thị:
“Trong tâm có ma, người sợ ma. Trong tâm không có ma, thì ma sợ người”.
Hòa thượng còn nói: “Bạn niệm một tiếng Phật thì trong tâm bạn có một vị Phật, bạn niệm mười tiếng Phật thì có mười vị Phật, niệm trăm tiếng, ngàn tiếng, vạn tiếng, niệm càng nhiều, càng nhanh thành Phật.
Niệm Phật chính là trở về với Phật, trở về với tâm của chính mình. Niệm Phật chính là hòa Phật và mình làm một. Bạn niệm Phật thì Phật niệm lại bạn, kết quả ngay lúc đó bạn là Phật rồi”. 3- Trong A-di-đà Kinh yếu giải, Liên tông Cửu Tổ Ngẫu Ích đại sư nói: “Mỗi tiếng niệm Phật của mình, tiếng nào mình cũng đã là Phật rồi”.
4- Kinh nói: Khi ta phát ra tiếng niệm Phật, hào quang Phật chiếu ra xa bốn mươi dặm, ma phải tránh xa. 5- Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư, khi niệm một câu Phật hiệu, từ miệng phóng ra một luồng hào quang.
6- Ngũ Tổ Thiếu Khang đại sư, khi niệm một câu Phật hiệu, từ miệng Ngài phóng ra một hóa Phật. 7- Kinh Thập Vãng Sanh A-di-đà Phật Quốc nói: “Nếu có người niệm A- di-đà Phật, thì Phật A-di-đà sai hai mươi lăm vị Bồ- tát trong đó có Quán Thế Âm, Đại Thế Chí, Văn Thù, Phổ Hiền Bồ-tát… ủng hộ hành giả, dù đi, đứng, nằm hay ngồi, dù ngày hay đêm, trong hết thảy thời, hết thảy nơi chẳng cho ác quỷ, ác thần được thừa dịp làm hại”. 8- Kinh Xưng Tán Tịnh độ Phật Nhiếp Thọ nói: “Người niệm Phật được vô số chư Phật trong mười phương hộ niệm”.
9- Bát-chu Tam-muội Kinh nói: “Người niệm Phật một ngày một vạn (10.000)
câu trở lên, được Đức Phật A-di-đà và chư Thánh chúng Cực Lạc thường đến hộ niệm”.
Dựa trên chín điều minh chứng nêu trên, thì làm gì có chuyện người niệm Phật bị ma dựa, ma nhập hay tẩu hỏa nhập ma?
9- Hỏi: Bạch thầy, Pháp Bất niệm tự niệm bảo đảm vãng sanh, ý trì là một pháp tu mới mẻ, do vài thầy mới đặt ra mấy năm nay thôi. Có phải vậy không?
Đáp: Từ “mấy năm” này, quá tối nghĩa, ý của bạn có phải là năm, ba năm không?
Dù sao tôi cũng xin góp ý để làm sáng tỏ vấn đề:
1- Nhóm từ “Niệm lực tương tục” là do Nhị Tổ Thiện Đạo đại sư (613-682)
và Bát Tổ Vân Thê (Liên Trì) đại sư (1535-1618) đề cập đến (Đường Về Cực Lạc, trang 136-137- Hòa thượng Thích Trí Tịnh, xuất bản năm 1995).
2- Nhóm từ “Bất niệm tự niệm” được Hòa thượng Thích Trí Tịnh giảng tại chùa Vạn Đức năm 1956 (Kệ niệm Phật, trang 15-25); Hòa thượng Thích Thiền Tâm viết trong Niệm Phật thập yếu, trang 254, xuất bản năm 1991; Liên Tông Cửu Tổ Ngẩu Ích đại sư (1599-1655) đề cập đến (Đường Về Cực Lạc, trang 190- Hòa thượng Thích Trí Tịnh, xuất bản năm 1995).
3- Pháp ý trì được lão cư sĩ Lý Bỉnh Nam viết trong quyển “Tuyết Hư lão nhân Tịnh-độ tuyển tập” trang 71, xuất bản năm 2004.
Phần I : Vấn Đáp – Giải Nghi
Tóm lại:
- Nhóm từ “Niệm lực tương tục” đã có từ thế kỷ thứ VII (7) đến nay được mười bốn (14) thế kỷ qua, tức 1400 năm rồi.
- Nhóm từ “Bất niệm tự niệm” có từ năm 1956 đến nay được năm mươi lăm (55) năm rồi.
- Pháp ý trì được biết từ năm 2004, tính ra trên bảy năm rồi (đây là căn cứ vào ngày sách được xuất bản, chứ thực ra, không rõ nó có tự bao giờ). Sở dĩ tôi trình bày rõ ràng như trên, để chứng minh rằng pháp ý trì đạt Bất niệm tự niệm, bảo đảm vãng sanh mà tôi đang hành trì. Đồng thời góp ý để quí vị đồng tu đã và đang hạ thủ công phu có kết quả tốt, không phải do tôi mới sáng tạo, mà chỉ là thực hành lời chỉ dạy từ xưa của chư Tổ, chư cao Tăng, thạc đức Tịnh Độ (y giáo phụng hành) mà thôi.
Nam-mô A-di-đà Phật.
10- Hỏi: Kính bạch Thầy, con niệm Phật lâu rồi, sao vẫn chưa thấy Phật quang?
Đáp: Nhân nào quả nấy, trồng dưa được dưa, trồng đậu được đậu. Trồng dưa mà muốn được đậu, hay ngược lại trồng đậu mà muốn được dưa, làm gì có việc trái ngược như vậy, phải không?
Cũng vậy, người tu quán, kết quả sẽ thấy hình tướng hay hào quang của Phật.
Người tu xưng danh, thì sẽ nghe danh hiệu Phật, mới hợp lý nhân quả phải không? Liên hữu trì danh hiệu Phật, đạt Bất niệm tự niệm rồi, suốt ngày nghe danh hiệu Phật là quá quí rồi, còn mong muốn thấy Phật quang để làm gì? Không có việc trái ngược như vậy!
Nguồn: Sách Phật học — budsas.net (Bình Anson) · tamtangpaliviet.net (Tỳ khưu Indacanda) · chuaduocsu.org (Chùa Dược Sư Lâm Đồng — Hải Triều Âm Toàn Tập) · Toàn tập Tâm Như – Trí Thủ, Ban Sưu tập tu viện Quảng Hương Già Lam (NXB Tổng Hợp TP.HCM 2002; tái bản NXB Phương Đông 2011) · sách phổ biến miễn phí từ kho Kindle và kho ổ ngoài của Không Hoa; ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn (cột nguồn) · sách Đợt 12 (9/2026) thầy thêm từ thư mục riêng, ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · sách Phật học phổ biến miễn phí trên mạng (9/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn · thư mục sách Tuệ Sỹ (9/2026) thầy đưa vào, ghi công theo từng cuốn. · sách ebook của Pháp Thí Hội (phapthihoi.org, 10/2026), ghi công theo tác giả/dịch giả từng cuốn.
