Śatasāhasrikā Prajñāpāramitā-2

yad ucyate cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate śrotrasaṃsparśapratyayavedanety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate jihvāsaṃsparśapratyayavedanety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate kāyasaṃsparśapratyayavedanety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate manaḥsaṃsparśapratyayavedanety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad ucyate pṛthivīdhātur ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate abdhātur ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate tejodhātur ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate vāyudhātur ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate ākāśadhātur ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate vijñānadhātur ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad ucyate 'vidyety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate saṃskārā ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate vijñānam ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate nāmarūpam ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate ṣaḍāyatanam ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate sparśa ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate vedanety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate tṛṣṇety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate upādānam ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate bhava ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate jātir ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate jarāmaraṇām ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā (śsp_ii-1_198) gaṇanā kṛtā.

yad ucyate dānapāramitety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate śīlapāramitety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate kṣāntipāramitety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate vīryapāramitety advayasyāsaṃmoṣasyadharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate dhyānapāramitety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate prajñāpāramitety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad ucyate 'dhyātmaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate bahirdhāśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'dhyātmabahirdhāśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate śūnyatāśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate mahāśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate paramārthaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate saṃskṛtaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'saṃskṛtaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'tyantaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'navarāgraśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'navakāraśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate prakṛtiśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate sarvadharmaśūnyatety advayasyā saṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate svalakṣaṇaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'nupalambhaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'bhāvaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate svabhāvaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'bhāvasvabhāvaśūnyatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad ucyate smṛtyupasthānānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate samyakprahāṇānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate ṛddhipādā ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate indriyānīti advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate balānīty advayasyāsaṃmoṣasya (śsp_ii-1_199) dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate bodhyaṅgānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate āryāṣṭāṅgo mārga ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate āryasatyānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate dhyānānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'pramāṇānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate ārūpyasamāpattaya ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate vimokṣā ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate navānupūrvavihārasamāpattaya ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānīti advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'bhijñā ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate samādhaya ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate dhāraṇīmukhānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate daśatathāgatabalānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate catvāri vaiśāradyānīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate catasraḥ pratisaṃvida ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate mahāmaitrīty advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate mahākaruṇety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate 'ṣṭādaśāveṇikabuddhadharmā ity advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate sarvajñatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate mārgākārajñatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad ucyate sarvākārajñatety advayasyāsaṃmoṣasya dharmasyaiṣā gaṇanā kṛtā iti.

śatasāhasryāḥ prajñāpāramitāyāḥ parivarto dvādaśaḥ

śatasāhasrikā prajñāpāramitā, ii-2

athāyuṣmāñ chāradvatīputra āyuṣmantaṃ subhūtim etad avocat: katham āyuṣman subhūte bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān upaparīkṣate? katama āyuṣman subhūte bodhisattvaḥ? katamā prajñāpāramitā? katamopaparīkṣā?

evam ukte āyuṣmān subhūtir āyuṣmantaṃ śāradvatīputram etad avocat: yad āyuṣmañ chāradvatīputra evaṃ vadasi, katamo bodhisattva iti, bodhir eva sattvas tenocyate bodhisattva iti, tayā ca bodhyā sarvadharmāṇām ākārān jānāti na ca tān dharmān abhiniviśate. katameṣāṃ dharmāṇām ākārān jānāti?

rūpasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, saṃjñāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, saṃskārāṇām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

cakṣuṣa ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, śrotrasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, ghrāṇasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, jihvāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, kāyasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, manasa ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

rūpasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, śabdasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, gandhasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, rasasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, sparśasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, dharmāṇām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

cakṣurvijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, śrotravijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, ghrāṇavijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, jihvāvijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, kāyavijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, manovijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

cakṣuḥsaṃsparśasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, śrotrasaṃsparśasyākārān (śsp ii-2 2) jānāti na ca tatrābhiniviśate, ghrāṇasaṃsparśasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, jihvāsaṃsparśasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, kāyasaṃsparśasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, manaḥsaṃsparśasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

pṛthivīdhātor ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, abdhātor ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, tejodhātor ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vāyudhātor ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, ākāśadhātor ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vijñānadhātor ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

avidyāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, saṃskārāṇām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vijñānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, nāmarūpasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, ṣaḍāyatanasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, sparśasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vedanāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, tṛṣṇāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, upādānasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, bhavasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, jāter ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, jarāmaraṇasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

dānapāramitāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, śīlapāramitāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, kṣāntipāramitāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vīryapāramitāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, dhyānapāramitāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, prajñāpāramitāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

adhyātmaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, bahirdhāśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, adhyātmabahirdhāśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, śūnyatāśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, mahāśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, paramārthaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, saṃskṛtaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, asaṃskṛtaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, atyantaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca (śsp ii-2 3) tatrābhiniviśate, anavarāgraśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, anavakāraśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, prakṛtiśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, sarvadharmaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, svalakṣaṇaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, anupalambhaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, abhāvaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, svabhāvaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, abhāvasvabhāvaśūnyatāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

smṛtyupasthānānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, samyakprahāṇānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, ṛddhipādānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, indriyāṇām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, balānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, bodhyaṅgānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, āryāṣṭāṅgamārgasyākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, āryasatyānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

dhyānānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, apramāṇānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, ārūpyasamāpattīnām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vimokṣāṇām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, anupūrvavihārasamāpattīnām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, abhijñānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, samādhīnām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, dhāraṇīmukhānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, tathāgatabalānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, vaiśāradyānām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, pratisaṃvidām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, mahāmaitryā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, mahākaruṇāyā ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate, aṣṭādaśāveṇikabuddhadharmāṇām ākārān jānāti na ca tatrābhiniviśate.

āha: katame āyuṣman subhūte sarvadharmāṇām ākārāḥ?

subhūtir āha: yair āyuṣmañ chāradvatīputrākārair yair liṅgair yair nimittaiḥ sarvadharmā ākāryante, yad uta rūpair vā śabdair vā gandhair vā rasair vā sparśair vā ādhyātmikair vā bāhyair vā dharmaiḥ saṃskṛtāsaṃskṛtā dharmā yair ākārair yair liṅgair yair nimittair ākāryante, ima ucyante sarvadharmāṇām ākārāḥ.

yat punar āyuṣmañ chāradvatīputraivaṃ vadasi, katamā prajñāpāramiteti? āramitaiṣāyuṣmañ chāradvatīputra yad ucyate prajñāpāramitā. kasmād āramitā? āramitāyuṣmañ chāradvatīputra skandhebhyas tad ucyate.

āramitā āratā dhātubhyas tad ucyate, āramitā āratā āyatanebhyas tad ucyate, āramitā āratā sarvakleśebhyas tad ucyate, āramitā āratā sarvadṛṣṭigatebhyas tad ucyate, āramitā āratā ṣaḍbhyo gatibhyas tad ucyate.

āramitā āratā dānapāramitāyās tad ucyate, āramitā āratā śīlapāramitāyās tad ucyate, āramitā āratā kṣāntipāramitāyās tad ucyate, āramitā āratā vīryapāramitāyās tad ucyate, āramitā āratā dhyānapāramitāyās tad ucyate, āramitā āratā prajñāpāramitāyās tad ucyate.

āramitā āratādhyātmaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā bahirdhāśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratādhyātmabahirdhāśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā śūnyatāśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā mahāśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā paramārthaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā saṃskṛtaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratāsaṃskṛtaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratātyantaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratānavarāgraśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratānavakāraśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā prakṛtiśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā sarvadharmaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā svalakṣaṇaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratānupalambhaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratābhāvaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratā svabhāvaśūnyatāyās tad ucyate, āramitā āratābhāvasvabhāvaśūnyatāyās tad ucyate.

āramitā āratā smṛtyupasthānebhyas tad ucyate, āramitā āratā samyakprahāṇebhyas tad ucyate, āramitā āratā ṛddhipādebhyas tad ucyate, āramitā āratā indriyebhyas tad ucyate, āramitā āratā balebhyas tad ucyate, āramitā āratā bodhyaṅgebhyas tad ucyate, āramitā āratā āryāṣṭāṅgān mārgāt tad ucyate, āramitā āratā āryasatyebhyas tad ucyate, āramitā āratā dhyānebhyas tad ucyate, āramitā āratā apramāṇebhyas tad ucyate, āramitā āratā ārūpyasamāpattibhyas tad ucyate, āramitā āratā vimokṣebhyas tad ucyate, āramitā āratā anupūrvavihārasamāpattibhyas tad ucyate, āramitā āratā śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhebhyas tad ucyate, āramitā āratā abhijñābhyas tad ucyate, āramitā āratā samādhibhyas tad ucyate, āramitā āratā dhāraṇīmukhebhyas tad ucyate, āramitā āratā tathāgatabalebhyas (śsp ii-2 5) tad ucyate, āramitā āratā vaiśāradyebhyas tad ucyate, āramitā āratā pratisaṃvidbhyas tad ucyate, āramitā āratā mahāmaitryās tad ucyate, āramitā āratā mahākaruṇāyās tad ucyate, āramitā āratā āveṇikabuddhadharmebhyas tad ucyate, āramitā āratā sarvajñatāyās tad ucyate, āramitā āratā mārgākārajñatāyās tad ucyate, āramitā āratā sarvākārajñatāyās tad ucyate.

anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇāramitaiṣā yad uta prajñāpāramitā.

yat punar āyuṣmañ chāradvatīputraivaṃ vadasi, katamopaparīkṣaṇeti, ihāyuṣmañ chāradvatīputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ caran na rūpaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na rūpaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na rūpam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na rūpaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na rūpaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na rūpaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na rūpaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na rūpaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na rūpaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na vedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na vedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na vedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na vedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na vedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na vedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na vedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na vedanāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na vedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na saṃjñāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na saṃjñāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na saṃjñām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na saṃjñāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na saṃjñāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na saṃjñāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na saṃjñāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na saṃjñāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na saṃjñāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na saṃskārān nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, na saṃskārān sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, na saṃskārān ātmety upaparīkṣate nānātmāna iti, na saṃskārān śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, na saṃskārān śūnyā (śsp ii-2 6) ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, na saṃskārān nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, na saṃskārān praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, na saṃskārān śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, na saṃskārān viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na vijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na vijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na vijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na vijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na vijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na vijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na vijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na vijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na vijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na cakṣur nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na cakṣuḥ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na cakṣur ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na cakṣuḥ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na cakṣuḥ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na cakṣur nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na cakṣuḥ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na cakṣuḥ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na cakṣur viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na śrotraṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na śrotraṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na śrotram ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na śrotraṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na śrotraṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na śrotraṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na śrotraṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na śrotraṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na śrotraṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na ghrāṇaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na ghrāṇaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na ghrāṇam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na ghrāṇaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na ghrāṇaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na ghrāṇaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na ghrāṇaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na ghrāṇaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na ghrāṇaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na jihvāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na jihvāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na jihvām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na jihvāṃ śubhety (śsp ii-2 7) upaparīkṣate nāśubheti, na jihvāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na jihvāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na jihvāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na jihvāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na jihvāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na kāyaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na kāyaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na kāyam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na kāyaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na kāyaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na kāyaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na kāyaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na kāyaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na kāyaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na mano nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na manaḥ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na mana ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na manaḥ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na manaḥ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na mano nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na manaḥ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na manaḥ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na mano viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na rūpaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na rūpaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na rūpam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na rūpaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na rūpaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na rūpaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na rūpaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na rūpaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na rūpaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na śabdaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na śabdaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na śabdam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na śabdaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na śabdaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na śabdaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na śabdaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na śabdaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na śabdaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na gandhaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na gandhaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na gandham ātmety upaparīkṣate nānātmeti, (śsp ii-2 8) na gandhaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na gandhaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na gandhaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na gandhaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na gandhaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na gandhaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na rasaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na rasaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na rasam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na rasaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na rasaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na rasaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na rasaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na rasaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na rasaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na sparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na sparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na sparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na sparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na sparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na sparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na sparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na sparśaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na sparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na dharmān nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, na dharmān sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, na dharmān ātmāna ity upaparīkṣate nānātmāna iti, na dharmāñ chubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, na dharmāñ chūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, na dharmān nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, na dharmān praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, na dharmān śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, na dharmān viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na cakṣurvijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na cakṣurvijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na cakṣurvijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na cakṣurvijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na cakṣurvijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na cakṣurvijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na cakṣurvijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na cakṣurvijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na cakṣurvijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na śrotravijñanaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na śrotravijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na śrotravijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na śrotravijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na śrotravijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na śrotravijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na śrotravijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na śrotravijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na śrotravijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na ghrāṇavijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na ghrāṇavijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na ghrāṇavijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na ghrāṇavijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na ghrāṇavijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na ghrāṇavijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na ghrāṇavijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na ghrāṇavijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na ghrāṇavijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na jihvāvijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na jihvāvijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na jihvāvijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na jihvāvijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na jihvāvijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na jihvāvijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na jihvāvijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na jihvāvijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na jihvāvijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na kāyavijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na kāyavijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na kāyavijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na kāyavijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na kāyavijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na kāyavijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na kāyavijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na kāyavijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na kāyavijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na manovijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na manovijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na manovijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na manovijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na manovijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na (śsp ii-2 10) manovijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na manovijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na manovijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na manovijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na cakṣuḥsaṃsparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na cakṣuḥsaṃsparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na cakṣuḥsaṃsparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na cakṣuḥsaṃsparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na cakṣuḥsaṃsparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na cakṣuḥsaṃsparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na cakṣuḥsaṃsparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na cakṣuḥsaṃsparśaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na cakṣuḥsaṃsparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na śrotrasaṃsparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na śrotrasaṃsparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na śrotrasaṃsparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na śrotrasaṃsparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na śrotrasaṃsparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na śrotrasaṃsparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na śrotrasaṃsparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na śrotrasaṃsparśaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na śrotrasaṃsparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na ghrāṇasaṃsparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na ghrāṇasaṃsparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na ghrāṇasaṃsparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na ghrāṇasaṃsparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na ghrāṇasaṃsparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na ghrāṇasaṃsparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na ghrāṇasaṃsparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na ghrāṇasaṃsparśaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na ghrāṇasaṃsparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na jihvāsaṃsparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na jihvāsaṃsparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na jihvāsaṃsparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na jihvāsaṃsparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na jihvāsaṃsparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na jihvāsaṃsparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na jihvāsaṃsparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na jihvāsaṃsparśaṃ śānta ity (śsp ii-2 11) upaparīkṣate nāśānta iti, na jihvāsaṃsparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na kāyasaṃsparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na kāyasaṃsparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na kāyasaṃsparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na kāyasaṃsparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na kāyasaṃsparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na kāyasaṃsparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na kāyasaṃsparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na kāyasaṃsparśaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na kāyasaṃsparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na manaḥsaṃsparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na manaḥsaṃsparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na manaḥsaṃsparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na manaḥsaṃsparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na manaḥsaṃsparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na manaḥsaṃsparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na manaḥsaṃsparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na manaḥsaṃsparśaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na manaḥsaṃsparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ (śsp ii-2 12) śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na śrotrasaṃsparśapratyayavedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na jihvāsaṃsparśapratyayavedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na kāyasaṃsparśapratyayavedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na (śsp ii-2 13) manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na manaḥsaṃsparśapratyayavedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na pṛthivīdhātuṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na pṛthivīdhātuṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na pṛthivīdhātum ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na pṛthivīdhātuṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na pṛthivīdhātuṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na pṛthivīdhātuṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na pṛthivīdhātuṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na pṛthivīdhātuṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na pṛthivīdhātuṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

nābdhātuṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, nābdhātuṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, nābdhātum ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nābdhātuṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, nābdhātuṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, nābdhātuṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, nābdhātuṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, nābdhātuṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, nābdhātuṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na tejodhātuṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na tejodhātuṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na tejodhātum ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na tejodhātuṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na tejodhātuṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na tejodhātuṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na tejodhātuṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na tejodhātuṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na tejodhātuṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na vāyudhātuṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na vāyudhātuṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na vāyudhātum ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na vāyudhātuṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na vāyudhātuṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na vāyudhātuṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na vāyudhātuṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na vāyudhātuṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na vāyudhātuṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

nākāśadhātuṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, nākāśadhātuṃ (śsp ii-2 14) sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, nākāśadhātum ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nākāśadhātuṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, nākāśadhātuṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, nākāśadhātuṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, nākāśadhātuṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, nākāśadhātuṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, nākāśadhātuṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na vijñānadhātuṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na vijñānadhātuṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na vijñānadhātum ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na vijñānadhātuṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na vijñānadhātuṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na vijñānadhātuṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na vijñānadhātuṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na vijñānadhātuṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na vijñānadhātuṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

nāvidyāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nāvidyāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nāvidyām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nāvidyāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nāvidyāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti nāvidyāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nāvidyāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nāvidyāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti nāvidyāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na saṃskārān nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, na saṃskārān sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, na saṃskārān ātmā ity upaparīkṣate nānātmā iti, na saṃskārān śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, na saṃskārān śūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, na saṃskārān nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, na saṃskārān praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, na saṃskārān śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, na saṃskārān viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na vijñānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na vijñānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na vijñānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na vijñānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na vijñānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na vijñānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na vijñānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na vijñānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na vijñānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na nāmarūpaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na nāmarūpaṃ (śsp ii-2 15) sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na nāmarūpam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na nāmarūpaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na nāmarūpaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na nāmarūpaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na nāmarūpaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na nāmarūpaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na nāmarūpaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na ṣaḍāyatanaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na ṣaḍāyatanaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na ṣaḍāyatanam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na ṣaḍāyatanaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na ṣaḍāyatanaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na ṣaḍāyatanaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na ṣaḍāyatanaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na ṣaḍāyatanaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na ṣaḍāyatanaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na sparśaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na sparśaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na sparśam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na sparśaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na sparśaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na sparśaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na sparśaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na sparśaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na sparśaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na vedanāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na vedanāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na vedanām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na vedanāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na vedanāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na vedanāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na vedanāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na vedanāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na vedanāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na tṛṣṇām nityety upaparīkṣate nānityeti, na tṛṣṇāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na tṛṣṇām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na tṛṣṇāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na tṛṣṇāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na tṛṣṇāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na tṛṣṇāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na tṛṣṇāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na tṛṣṇāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nopādānaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, nopādānaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, nopādānam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, (śsp ii-2 16) nopādānaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, nopādānaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, nopādānaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, nopādānaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, nopādānaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, nopādānaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na bhavaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, na bhavaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, na bhavam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na bhavaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, na bhavaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, na bhavaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, na bhavaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, na bhavaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, na bhavaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

na jātiṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na jātiṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na jātim ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na jātiṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na jātiṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na jātiṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na jātiṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na jātiṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na jātiṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na jarāmaraṇaṃ nityam ity upaparīkṣate nānityam iti, na jarāmaraṇaṃ sukham ity upaparīkṣate na duḥkham iti, na jarāmaraṇam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na jarāmaraṇaṃ śubham ity upaparīkṣate nāśubham iti, na jarāmaraṇaṃ śūnyam ity upaparīkṣate nāśūnyam iti, na jarāmaraṇaṃ nimittam ity upaparīkṣate nānimittam iti, na jarāmaraṇaṃ praṇihitam ity upaparīkṣate nāpraṇihitam iti, na jarāmaraṇaṃ śāntam ity upaparīkṣate nāśāntam iti, na jarāmaraṇaṃ viviktam ity upaparīkṣate nāviviktam iti.

na dānapāramitāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na dānapāramitāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na dānapāramitām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na dānapāramitāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na dānapāramitāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na dānapāramitāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na dānapāramitāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na dānapāramitāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na dānapāramitāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na śīlapāramitāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na śīlapāramitāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na śīlapāramitām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na śīlapāramitāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na śīlapāramitāṃ (śsp ii-2 17) śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na śīlapāramitāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na śīlapāramitāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na śīlapāramitāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na śīlapāramitāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na kṣāntipāramitāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na kṣāntipāramitāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na kṣāntipāramitām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na kṣāntipāramitāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na kṣāntipāramitāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na kṣāntipāramitāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na kṣāntipāramitāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na kṣāntipāramitāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na kṣāntipāramitāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na vīryapāramitāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na vīryapāramitāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na vīryapāramitām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na vīryapāramitāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na vīryapāramitāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na vīryapāramitāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na vīryapāramitāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na vīryapāramitāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na vīryapāramitāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na dhyānapāramitāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na dhyānapāramitāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na dhyānapāramitām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na dhyānapāramitāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na dhyānapāramitāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na dhyānapāramitāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na dhyānapāramitāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na dhyānapāramitāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na dhyānapāramitāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na prajñāpāramitāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na prajñāpāramitāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na prajñāpāramitām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na prajñāpāramitāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na prajñāpāramitāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na prajñāpāramitāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na prajñāpāramitāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na prajñāpāramitāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na prajñāpāramitāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nādhyātmaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nādhyātmaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nādhyātmaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nādhyātmaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nādhyātmaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nādhyātmaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nādhyātmaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nādhyātmaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nādhyātmaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na bahirdhāśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na bahirdhāśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na bahirdhāśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na bahirdhāśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na bahirdhāśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na bahirdhāśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na bahirdhāśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na bahirdhāśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na bahirdhāśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nādhyātmabahirdhāśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nādhyātmabahirdhāśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na śūnyatāśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na śūnyatāśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na śūnyatāśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na śūnyatāśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na śūnyatāśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na śūnyatāśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na śūnyatāśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na śūnyatāśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na śūnyatāśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na mahāśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na mahāśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na mahāśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na mahāśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na mahāśūnyatāṃ (śsp ii-2 19) śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na mahāśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na mahāśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na mahāśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na mahāśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na paramārthaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na paramārthaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na paramārthaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na paramārthaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na paramārthaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na paramārthaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti,na paramārthaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na paramārthaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na paramārthaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na saṃskṛtaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na saṃskṛtaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na saṃskṛtaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na saṃskṛtaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na saṃskṛtaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na saṃskṛtaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na saṃskṛtaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na saṃskṛtaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na saṃskṛtaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nāsaṃskṛtaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nāsaṃskṛtaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nātyantaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nātyantaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nātyantaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nātyantaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nātyantaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nātyantaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nātyantaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nātyantaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nātyantaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nānavarāgraśūnyatāṃ nityety upapankṣate nānityeti, nānavarāgraśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nānavarāgraśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nānavarāgraśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nānavarāgraśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nānavarāgraśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nānavarāgraśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nānavarāgraśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nānavarāgraśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nānavakāraśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate ñānityeti, nānavakāraśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nānavakāraśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nānavakāraśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nānavakāraśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nānavakāraśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nānavakāraśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nānavakāraśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nānavakāraśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na prakṛtiśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na prakṛtiśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na prakṛtiśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na prakṛtiśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na prakṛtiśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na prakṛtiśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na prakṛtiśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na prakṛtiśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na prakṛtiśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na sarvadharmaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na sarvadharmaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na sarvadharmaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na sarvadharmaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na sarvadharmaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na sarvadharmaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na sarvadharmaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na sarvadharmaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na sarvadharmaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na svalakṣaṇaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na svalakṣaṇaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na svalakṣaṇaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na svalakṣaṇaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na svalakṣaṇaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na (śsp ii-2 21) svalakṣaṇaśunyataṃ nimittety upaparīkṣate nanimitteti, na svalakṣaṇaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na svalakṣaṇaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na svalakṣaṇaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nānupalambhaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nānupalambhaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nānupalambhaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nānupalambhaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nānupalambhaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nānupalambhaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nānupalambhaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nānupalambhaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nānupalambhaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nābhāvaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nābhāvaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nābhāvaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nābhāvaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nābhāvaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nābhāvaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nābhāvaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nābhāvaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, nābhāvaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na svabhāvaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na svabhāvaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na svabhāvaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na svabhāvaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na svabhāvaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na svabhāvaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na svabhāvaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na svabhāvaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na svabhāvaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, nābhāvasvabhāvaśūnyatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, (śsp ii-2 22) nābhāvasvabhāvaśūnyatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na smṛtyupasthānāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na smṛty upasthānāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na smṛtyupasthānāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na smṛtyupasthānāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na smṛtyupasthānāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na smṛtyupasthānāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti na smṛtyupasthānāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na smṛtyupasthānāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na smṛtyupasthānāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

na samyakprahāṇāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na samyakprahāṇāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na samyakprahāṇāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na samyakprahāṇāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na samyakprahāṇāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na samyakprahāṇāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na samyakprahāṇāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na samyakprahāṇāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na samyakprahāṇāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

narddhipādān nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, narddhipādān sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, narddhipādān ātmāna ity upaparīkṣate nātmāna iti, narddhipādān śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, narddhipādān śūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, narddhipādān nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, narddhipādān praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti narddhipādān śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, narddhipādān viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

nendriyāṇi nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, nendriyāṇi sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, nendriyāṇy ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti nendriyāṇi śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, nendriyāṇi śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, nendriyāṇi nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti nendriyāṇi praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, nendriyāṇi śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, nendriyāṇi viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

na balāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na balāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na balāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti na balāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na balāni śūnyānīty (śsp ii-2 23) upaparīkṣate nāśūnyānīti, na balāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na balāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na balāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na balāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

na bodhyaṅgāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na bodhyaṅgāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na balāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na bodhyaṅgāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na bodhyaṅgāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na bodhyaṅgāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na bodhyaṅgāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na bodhyaṅgāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na bodhyaṅgāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

nāryāṣṭāṅgamārgaṃ nitya ity upaparīkṣate nānitya iti, nāryāṣṭāṅgamārgaṃ sukha ity upaparīkṣate na duḥkha iti, nāryāṣṭāṅgamārgam ātmety upaparīkṣate nānātmeti, nāryāṣṭāṅgamārgaṃ śubha ity upaparīkṣate nāśubha iti, nāryāṣṭāṅgamārgaṃ śūnya ity upaparīkṣate nāśūnya iti, nāryāṣṭāṅgamārgaṃ nimitta ity upaparīkṣate nānimitta iti, nāryāṣṭāṅgamārgaṃ praṇihita ity upaparīkṣate nāpraṇihita iti, nāryāṣṭāṅgamārgaṃ śānta ity upaparīkṣate nāśānta iti, nāryāṣṭāṅgamārgaṃ vivikta ity upaparīkṣate nāvivikta iti.

nāryasatyāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, nāryasatyāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, nāryasatyāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, nāryasatyāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, nāryasatyāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, nāryasatyāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, nāryasatyāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, nāryasatyāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, nāryasatyāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

na dhyānāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na dhyānāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na dhyānāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na dhyānāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na dhyānāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na dhyānāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na dhyānāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na dhyānāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na dhyānāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

nāpramāṇāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, nāpramāṇāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, nāpramāṇāny ātmānīty upaparīkṣate (śsp ii-2 24) nānātmānīti, nāpramāṇāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, nāpramāṇāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, nāpramāṇāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, nāpramāṇāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, nāpramāṇāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, nāpramāṇāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

nārūpyasamāpattīr nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, nārūpyasamāpattīḥ sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, nārūpyasamāpattī ātmāna ity upaparīkṣate nānātmāna iti, nārūpyasamāpattīḥ śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, nārūpyasamāpattīḥ śūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, nārūpyasamāpattīr nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, nārūpyasamāpattīḥ praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, nārūpyasamāpattīḥ śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, nārūpyasamāpattīr viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

nāṣṭau vimokṣān nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, nāṣṭau vimokṣān sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, nāṣṭau vimokṣān ātmāna ity upaparīkṣate nānātmāna iti, nāṣṭau vimokṣān śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, nāṣṭau vimokṣān śūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, nāṣṭau vimokṣān nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, nāṣṭau vimokṣān praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, nāṣṭau vimokṣān śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, nāṣṭau vimokṣān viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na navānupūrvavihārasamāpattīr nityā ity upaparīkṣate nānityā iti na navānupūrvavihārasamāpattīḥ sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, na navānupūrvavihārasamāpattīr ātmāna ity upaparīkṣate nānātmāna iti na navānupūrvavihārasamāpattīḥ śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, na navānupūrvavihārasamāpattīḥ śūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, na navānupūrvavihārasamāpattīr nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, na navānupūrvavihārasamāpattīḥ praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, na navānupūrvavihārasamāpattīḥ śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, na navānupūrvavihārasamāpattīr viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni (śsp ii-2 25) śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

nābhijñā nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, nābhijñāḥ sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, nābhijñā ātmāna ity upaparīkṣate nānātmana iti, nābhijñāḥ śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, nābhijñāḥ śūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, nābhijñā nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, nābhijñāḥ praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, nābhijñāḥ śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, nābhijñā viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na samādhīn nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, na samādhīn sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, na samādhīn ātmāna ity upaparīkṣate nānātmāna iti, na samādhīñ chubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, na samādhīñ chūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, na samādhīn nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, na samādhīn praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, na samādhīñ chāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, na samādhīn viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti. na dhāraṇīmukhāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na dhāraṇīmukhāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na dhāraṇīmukhāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na dhāraṇīmukhāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na dhāraṇīmukhāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na dhāraṇīmukhāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na dhāraṇīmukhāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na dhāraṇīmukhāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na dhāraṇīmukhāni viviktānity upaparīkṣate nāviviktānīti.

na tathāgatabalāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na tathāgatabalāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na tathāgatabalāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na tathāgatabalāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na tathāgatabalāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na tathāgatabalāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na tathāgatabalāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na tathāgatabalāni śāntānīty (śsp ii-2 26) upaparīkṣate nāśāntānīti, na tathāgatabalāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

na vaiśāradyāni nityānīty upaparīkṣate nānityānīti, na vaiśāradyāni sukhānīty upaparīkṣate na duḥkhānīti, na vaiśāradyāny ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na vaiśāradyāni śubhānīty upaparīkṣate nāśubhānīti, na vaiśāradyāni śūnyānīty upaparīkṣate nāśūnyānīti, na vaiśāradyāni nimittānīty upaparīkṣate nānimittānīti, na vaiśāradyāni praṇihitānīty upaparīkṣate nāpraṇihitānīti, na vaiśāradyāni śāntānīty upaparīkṣate nāśāntānīti, na vaiśāradyāni viviktānīty upaparīkṣate nāviviktānīti.

na pratisaṃvido nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, na pratisaṃvidaḥ sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, na pratisaṃvida ātmānīty upaparīkṣate nānātmānīti, na pratisaṃvidaḥ śubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, na pratisaṃvidaḥ śūnyā ity upaparīkṣate nāśūnyā iti, na pratisaṃvido nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, na pratisaṃvidaḥ praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, na pratisaṃvidaḥ śāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, na pratisaṃvido viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na mahāmaitrīṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na mahāmaitrīṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na mahāmaitrīm ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na mahāmaitrīṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na mahāmaitrīṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na mahāmaitrīṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na mahāmaitrīṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na mahāmaitrīṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na mahāmaitrīṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na mahākaruṇāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na mahākaruṇāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na mahākaruṇām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na mahākaruṇāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na mahākaruṇāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na mahākaruṇāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na mahākaruṇāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na mahākaruṇāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na mahākaruṇāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

nāveṇikabuddhadharmān nityā ity upaparīkṣate nānityā iti, nāveṇikabuddhadharmān sukhā ity upaparīkṣate na duḥkhā iti, nāveṇikabuddhadharmān ātmāna ity upaparīkṣate nānātmāna iti, nāveṇikabuddhadharmāñ chubhā ity upaparīkṣate nāśubhā iti, nāveṇikabuddhadharmāñ chūnyā ity (śsp ii-2 27) upaparīkṣate nāśūnyā iti, nāveṇikabuddhadharmān nimittā ity upaparīkṣate nānimittā iti, nāveṇikabuddhadharmān praṇihitā ity upaparīkṣate nāpraṇihitā iti, nāveṇikabuddhadharmāñ chāntā ity upaparīkṣate nāśāntā iti, nāveṇikabuddhadharmān viviktā ity upaparīkṣate nāviviktā iti.

na sarvajñatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na sarvajñatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na sarvajñatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na sarvajñatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na sarvajñatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na sarvajñatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na sarvajñatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na sarvajñatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na sarvajñatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na mārgākārajñatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na mārgākārajnatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na mārgākārajñatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na mārgākārajñatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na mārgākārajñatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na mārgākārajñatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na mārgākārajñatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na mārgākārajñatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na mārgākārajñatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

na sarvākārajñatāṃ nityety upaparīkṣate nānityeti, na sarvākārajñatāṃ sukhety upaparīkṣate na duḥkheti, na sarvākārajñatām ātmety upaparīkṣate nānātmeti, na sarvākārajñatāṃ śubhety upaparīkṣate nāśubheti, na sarvākārajñatāṃ śūnyety upaparīkṣate nāśūnyeti, na sarvākārajñatāṃ nimittety upaparīkṣate nānimitteti, na sarvākārajñatāṃ praṇihitety upaparīkṣate nāpraṇihiteti, na sarvākārajñatāṃ śāntety upaparīkṣate nāśānteti, na sarvākārajñatāṃ viviktety upaparīkṣate nāvivikteti.

evaṃ khalv āyuṣmañ chāradvatīputra bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāyāṃ carann imān dharmān evam upaparīkṣate.

āha: kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi? yo rūpasyānutpādo na tad rūpaṃ, yo vedanāyā anutpādo na sā vedanā, yaḥ saṃjñāyā anutpādo na sā saṃjñā, yaḥ saṃskārāṇām anutpādo na te saṃskārāḥ, yo vijñānasyānutpādo na tad vijñānam.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yaś cakṣuṣo 'nutpādo (śsp ii-2 28) na tac cakṣuḥ, yaḥ śrotrasyānutpādo na tac chrotraṃ, yo ghrāṇasyānutpādo na tad ghrāṇaṃ, yo jihvāyā anutpādo na sā jihvā, yaḥ kāyasyānutpādo na sa kāyaḥ, yo manaso 'nutpādo na tan manaḥ.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yo rūpasyānutpādo na tad rūpaṃ, yaḥ śabdasyānutpādo na saḥ śabdaḥ, yo gandhasyānutpādo na sa gandhaḥ, yo rasasyānutpādo na sa rasaḥ, yaḥ sparśasyānutpādo na saḥ sparśaḥ, yo dharmāṇām anutpādo na te dharmāḥ.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yaś cakṣurvijñānasyānutpādo na tac cakṣurvijñānaṃ, yaḥ śrotravijñānasyānutpādo na tac chrotravijñānaṃ, yo ghrāṇavijñānasyānutpādo na tad ghrāṇavijñānaṃ, yo jihvāvijñānasyānutpādo na taj jihvāvijñānaṃ, yaḥ kāyavijñānasyānutpādo na tat kāyavijñānaṃ, yo manovijñānasyānutpādo na tan manovijñānam.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yaś cakṣuḥsaṃsparśasyānutpādo na saś cakṣuḥsaṃsparśaḥ, yaḥ śrotrasaṃsparśasyānutpādo na saḥ śrotrasaṃsparśaḥ, yo ghrāṇasaṃsparśasyānutpādo na so ghrāṇasaṃsparśaḥ, yo jihvāsaṃsparśasyānutpādo na so jihvāsaṃsparśaḥ, yaḥ kāyasaṃsparśasyānutpādo na saḥ kāyasaṃsparśaḥ, yo manaḥsaṃsparśasyānutpādo na so manaḥsaṃsparśaḥ.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yaś cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā, yaḥ śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā, yo ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā, yo jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā, yaḥ kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā kāyasaṃsparśapratyayavedanā, yo manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yaḥ pṛthivīdhātor anutpādo na sa pṛthivīdhātuḥ, yo 'bdhātor anutpādo na so 'bdhātuḥ, yas tejodhātor anutpādo na sa tejodhātuḥ, yo vāyudhātor anutpādo na sa vāyudhātuḥ, ya ākāśadhātor anutpādo na sa ākāśadhātuḥ, yo vijñānadhātor anutpādo na so vijñānadhātuḥ.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yo 'vidyāyā anutpādo na so 'vidyā, yaḥ saṃskārāṇām anutpādo na te saṃskārāḥ, yo vijñānasyānutpādo na tad vijñānaṃ, yo nāmarūpasyānutpādo na tan nāmarūpaṃ, (śsp ii-2 29) yaḥ ṣaḍāyatanasyānutpādo na sa ṣaḍāyatanaṃ, yaḥ sparśasyānutpādo na sa sparśaḥ, yo vedanāyā anutpādo na sā vedanā, yas tṛṣṇāyā anutpādo na sā tṛṣṇā, ya upādānasyānutpādo na tad upādānaṃ, yo bhavasyānutpādo na sa bhavaḥ, yo jāter anutpādo na sā jātiḥ, yo jarāmaraṇasyānutpādo na taj jarāmaraṇam.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yo dānapāramitāyā anutpādo na sā dānapāramitā, yaḥ śīlapāramitāyā anutpādo na sā śīlapāramitā, yaḥ kṣāntipāramitāyā anutpādo na sā kṣāntipāramitā, yo vīryapāramitāyā anutpādo na sā vīryapāramitā, yo dhyānapāramitāyā anutpādo na sā dhyānapāramitā, yaḥ prajñāpāramitāyā anutpādo na sā prajñāpāramitā.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yo 'dhyātmaśūnyatāyā anutpādo na sādhyātmaśūnyatā, yo bahirdhāśūnyatāyā anutpādo na sā bahirdhāśūnyatā, yo 'dhyātmabahirdhāśūnyatāyā anutpādo na sādhyātmabahirdhāśūnyatā, yaḥ śūnyatāśūnyatāyā anutpādo na sā śūnyatāśūnyatā, yo mahāśūnyatāyā anutpādo na sā mahāśūnyatā, yaḥ paramārthaśūnyatāyā anutpādo na sā paramārthaśūnyatā, yaḥ saṃskṛtaśūnyatāyā anutpādo na sā saṃskṛtaśūnyatā, yo 'saṃskṛtaśūnyatāyā anutpādo na sāsaṃskṛtaśūnyatā, yo 'tyantaśūnyatāyā anutpādo na sātyantaśūnyatā, yo navarāgraśūnyatāyā anutpādo na sā navarāgraśūnyatā, yo 'navakāraśūnyatāyā anutpādo na sānavakāraśūnyatā, yaḥ prakṛtiśūnyatāyā anutpādo na sā prakṛtiśūnyatā, yaḥ sarvadharmaśūnyatāyā anutpādo na sā sarvadharmaśūnyatā, yaḥ svalakṣaṇaśūnyatāyā anutpādo na sā svalakṣaṇaśūnyatā, yo 'nupalambhaśūnyatāyā anutpādo na sānupalambhaśūnyatā, yo 'bhāvaśūnyatāyā anutpādo na sābhāvaśūnyatā, yaḥ svabhavaśūnyatāyā anutpādo na sā svabhāvaśūnyatā, yo 'bhāvasvabhāvaśūnyatāyā anutpādo na sābhāvasvabhāvaśūnyatā.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yaḥ smṛtyupasthānānām anutpādo na tāni smṛtyupasthānāni, yaḥ samyakprahāṇānām anutpādo na tāni samyakprahāṇāni, ya ṛddhipādānām anutpādo na ta ṛddhipādāḥ, ya indriyāṇām anutpādo na tānīndriyāṇi, yo balānām anutpādo na tāni balāni, yo bodhyaṅgānām anutpādo na tāni bodhyaṅgāni, ya āryāṣṭāṅgasyānutpādo na sa āryāṣṭāṅgo mārgaḥ, ya āryasatyānām anutpādo na tāny āryasatyāni, yo dhyānānām anutpādo na tāni dhyānāni, yo 'pramāṇānām anutpādo na tāny apramāṇāni, ya ārūpyasamāpattīnān anutpādo na tā ārūpyasamāpattayaḥ, (śsp ii-2 30) yo vimokṣāṇām anutpādo na te vimokṣāḥ, yo 'nupūrvavihārasamāpattīnām anutpādo na tā anupūrvavihārasamāpattayaḥ, yaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām anutpādo na tāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, ya abhijñānām anutpādo na tā abhijñāḥ, yaḥ samādhīnām anutpādo na te samādhayaḥ, yo dhāraṇīmukhānām anutpādo na tāni dhāraṇīmukhāni, yas tathāgatabalānām anutpādo na tāni tathāgatabalāni, yo vaiśāradyānām antpādo na tāni vaiśāradyāni, yaḥ pratisaṃvidām anutpādo na tā pratisaṃvidaḥ, yo mahāmaitryā anutpādo na sā mahāmaitrī, yo mahākaruṇāyā anutpādo na sā karuṇā, ya āveṇikabuddhadharmāṇām anutpādo na ta āveṇikabuddhadharmāḥ.

kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi? yaḥ sarvajñatāyā anutpādo na sā sarvajñatā, yo mārgākārajñatāyā anutpādo na sā mārgākārajñatā, yaḥ sarvākārajñatāyā anutpādo na sā sarvākārajñatā.

subhūtir āha: rūpam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ rūpeṇa yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ na tad rūpaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo rūpasyānutpādo na tad rūpaṃ, vedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā vedanayā yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā na sā vedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vedanāyā anutpādo na sā vedanā, saṃjñāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā saṃjñayā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā na sā saṃjñā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ saṃjñāyā anutpādo na sā saṃjñā, saṃskārā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāḥ saṃskārair ya āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā na te saṃskārā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ saṃskārāṇām anutpādo na te saṃskārāḥ, vijñānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ vijñāneṇa yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ na tad vijñānaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vijñānasyānutpādo na tad vijñānam.

cakṣur āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ cakṣuṣā yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ na tac cakṣur notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yac cakṣuṣo 'nutpādo na tac cakṣuḥ, śrotram āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ śrotreṇa yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ na tac chrotraṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ śrotrasyānutpādo na tac chrotraṃ, ghrāṇam āyuṣmañ chāradvatīputra (śsp ii-2 31) śūnyaṃ ghrāṇena yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ na tad ghrāṇaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo ghrāṇasyānutpādo na tad ghrāṇaṃ, jihvāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā jihvayā yāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā na sā jihvā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo jihvāyā anutpādo na sā jihvā, kāya āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ kāyeṇa ya āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo na sa kāyo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ kāyasyānutpādo na sa kāyaḥ, mana āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ manasā yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ na tan mano notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo manaso 'nutpādo na tan manaḥ.

rūpam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ rūpeṇa yad āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ na tad rūpaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo rūpasyānutpādo na tad rūpaṃ, śabda āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaḥ śabdena, yaś ca śūnyo na sa śabdo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ śabdasyānutpādo na sa śabdaḥ, gandha āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo gandhena yaś ca śūnyo na sa gandho notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo gandhasyānutpādo na sa gandhaḥ, rasa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo rasena yaś ca śūnyo na sa raso notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo rasasyānutpādo na sa rasaḥ, sparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaḥ sparśena, yaś ca śūnyo na sa sparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ sparśasyānutpādo na sa sparśaḥ, dharmā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā dharmair ye ca śūnyā na te dharmā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo dharṃānām anutpādo na te dharmāḥ.

cakṣurvijñānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ cakṣurvijñānena, yac ca śūnyaṃ na tac cakṣurvijñānaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaś cakṣurvijñānasyānutpādo na tac cakṣurvijñānaṃ, śrotravijñānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ śrotravijñānena, yac ca śūnyaṃ na tac chrotravijñānaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ śrotravijñānasyānutpādo na tac chrotravijñānaṃ, ghrāṇavijñānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ ghrāṇavijñānena, yac ca śūnyaṃ na tad ghrāṇavijñānaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo ghrāṇavijñānasyānutpādo na tad ghrāṇavijñānaṃ, jihvāvijñānam āyuṣmañ (śsp ii-2 32) chāradvatīputra śūnyaṃ jihvāvijñānena, yac ca śūnyaṃ na taj jihvāvijñānaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo jihvāvijñānasyānutpādo na taj jihvāvijñānaṃ, kāyavijñānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ kāyavijñānena, yac ca śūnyaṃ na tat kāyavijñānaṃ notpādaḥ anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yat kāyavijñānasyānutpādo na tat kāyavijñānaṃ, manovijñānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ manovijñānena, yac ca śūnyaṃ na tan manovijñānaṃ notpādaḥ, anena āyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo manovijñānasyānutpādo na tan manovijñānam.

cakṣuḥsaṃsparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaś cakṣuḥsaṃsparśena yaś ca śūnyo na sa cakṣuḥsaṃsparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaś cakṣuḥsaṃsparśasyānutpādo na sa cakṣuḥsaṃsparśaḥ, śrotrasaṃsparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaḥ śrotrasaṃsparśena, yaś ca śūnyo na sa śrotrasaṃsparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ śrotrasaṃsparśasyānutpādo na sa śrotrasaṃsparśaḥ, ghrāṇasaṃsparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo ghrāṇasaṃsparśena, yaś ca śūnyo na sa ghrāṇasaṃsparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo ghrāṇasaṃsparśasyānutpādo na sa ghrāṇasaṃsparśaḥ, jihvāsaṃsparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo jihvāsaṃsparśena, yaś ca śūnyo na sa jihvāsaṃsparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo jihvāsaṃsparśasyānutpādo na sa jihvāsaṃsparśaḥ, kāyasaṃsparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaḥ kāyasaṃsparśena, yaś ca śūnyo na sa kāyasaṃsparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ kāyasaṃsparśasyānutpādo na sa kāyasaṃsparśaḥ, manaḥsaṃsparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo manaḥsaṃsparśena, yaś ca śūnyo na sa manaḥsaṃsparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo manaḥsaṃsparśasyānutpādo na sa manaḥsaṃsparśaḥ.

cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanayā, yā ca śūnyā na sā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaś cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā cakṣuḥsaṃsparśapratyaya vedanā, śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā śrotrasaṃsparśapratyayavedanayā, yā ca śūnyā na sā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ (śsp ii-2 33) śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā, ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanayā, yā ca śūnyā na sā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā, jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā jihvāsaṃsparśapratyayavedanayā, yā ca śūnyā na sā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā, kāyasaṃsparśapratyayavedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā kāyasaṃsparśapratyayavedanayā, yā ca śūnyā na sā kāyasaṃsparśapratyayavedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā kāyasaṃsparśapratyayavedanā, manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā manaḥsaṃsparśapratyayavedanayā, yā ca śūnyā na sā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā anutpādo na sā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā.

pṛthivīdhātur āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaḥ pṛthivīdhātunā, yaś ca śūnyo na sa pṛthivīdhātur notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ pṛthivīdhātor anutpādo na sa pṛthivīdhātuḥ, abdhātur āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo 'bdhātunā, yaś ca śūnyo na so 'bdhātur notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'bdhātor anutpādo na so 'bdhātuḥ, tejodhātur āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyas tejodhātunā, yaś ca śūnyo na sa tejodhātur notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yas tejodhātor anutpādo na sa tejodhātuḥ, vāyudhātur āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo vāyudhātunā, yaś ca śūnyo na sa vāyudhātur notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vāyudhātor anutpādo na sa vāyudhātuḥ, ākāśadhātur āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo ākāśadhātunā, yaś ca śūnyo na sa ākāśadhātur notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ākāśadhātor anutpādo na sa ākāśadhātuḥ, vijñānadhātur āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo vijñānadhātunā, yaś ca śūnyo na sa vijñānadhātur notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vijñānadhātor anutpādo na sa vijñānadhātuḥ.

avidyāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo avidyayā, yā ca śūnyā na sāvidyā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo avidyāyā anutpādo na sāvidyā, saṃskārā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāḥ saṃskārair, ye ca śūnyā na te saṃskārā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ saṃskārāṇām anutpādo na te saṃskārāḥ vijñānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ vijñānena, yac ca śūnyaṃ na tad vijñānaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vijñānasyānutpādo na tad vijñānaṃ, nāmarūpam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ nāmarūpeṇa, yac ca śūnyaṃ na tan nāmarūpaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo nāmarūpasyānutpādo na tan nāmarūpaṃ, ṣaḍāyatanam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaṃ ṣaḍāyatanena, yac ca śūnyaṃ na tat ṣaḍāyatanaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ ṣaḍāyatanasyānutpādo na tat ṣaḍāyatanaṃ, sparśa āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyaḥ sparśena, yaś ca śūnyo na sa sparśo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ sparśasyānutpādo na sa sparśaḥ, vedanāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo vedanayā, yā ca śūnyā na sā vedanā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vedanāyām anutpādo na sā vedanā, tṛṣṇāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā tṛṣṇayā, yā ca śūnyā na sā tṛṣṇā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yas tṛṣṇāyā anutpādo na sā tṛṣṇā, upādānam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyam upādānena, yac ca śūnyaṃ na tad upādānaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad upādānasyānutpādo na tad upādānaṃ, bhava āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyo bhavena, yaś ca śūnyo na sa bhavo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo bhavasyānutpādo na sa bhavaḥ, jātir āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā jātyā, yā ca śūnyā na sā jātir notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo jāter anutpādo na sā jātiḥ, jarāmaraṇam āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā jarāmaraṇena, yac ca śūnyaṃ na taj jarāmaraṇaṃ notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo jarāmaraṇasyānutpādo na taj jarāmaraṇam.

dānapāramitāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā dānapāramitayā, yā ca śūnyā na sā dānapāramitā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo dānapāramitāyā anutpādo na sā dānapāramitā, śīlapāramitāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā śīlapāramitayā, yā ca śūnyā na sā śīlapāramitā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ śīlapāramitāyā (śsp ii-2 35) anutpādo na sā śīlapāramitā, kṣāntipāramitāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā kṣāntipāramitayā, yā ca śūnyā na sā kṣāntipāramitā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ kṣāntipāramitāyā anutpādo na sā kṣāntipāramitā, vīryapāramitāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā vīryapāramitayā, yā ca śūnyā na sā vīryapāramitā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vīryapāramitāyā anutpādo na sā vīryapāramitā, dhyānapāramitāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā dhyānapāramitayā, yā ca śūnyā na sā dhyānapāramitā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo dhyānapāramitāyā anutpādo na sā dhyānapāramitā, prajñāpāramitāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā prajñāpāramitayā, yā ca śūnyā na sā prajñāpāramitā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ prajñāpāramitāyā anutpādo na sā prajñāpāramitā.

adhyātmaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyādhyātmaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sādhyātmaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'dhyātmaśūnyatāyā anutpādo na sādhyātmaśūnyatā, bahirdhāśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā bahirdhāśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā bahirdhāśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo bahirdhāśūnyatāyā anutpādo na sā bahirdhāśūnyatā, adhyātmabahirdhāśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyādhyātmabahirdhāśūnyatayā, yā ca śūnyā na sādhyātmabahirdhāśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'dhyātmabahirdhāśūnyatāyā anutpādo na sādhyātmabahirdhāśūnyatā, śūnyatāśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā śūnyatāśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā śūnyatāśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ śūnyatāśūnyatāyā anutpādo na sā śūnyatāśūnyatā, mahāśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā mahāśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā mahāśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo mahāśūnyatāyā anutpādo na sā mahāśūnyatā, paramārthaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā paramārthaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā paramārthaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ paramārthaśūnyatāyā anutpādo na sā paramārthaśūnyatā, saṃskṛtaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā saṃskṛtaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā saṃskṛtaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ saṃskṛtaśūnyatāyā anutpādo na sā saṃskṛtaśūnyatā, atyantaśūnyatāyuṣmañ (śsp ii-2 36) chāradvatīputra śūnyātyantaśūnyatayā, yā ca śūnyā na

sātyantaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'tyantaśūnyatāyā anutpādo na sātyantaśūnyatā, anavarāgraśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyānavarāgraśūnyatayā, yā ca śūnyā na sānavarāgraśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'navarāgraśūnyatāyā anutpādo na sānavarāgraśūnyatā, anavakāraśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyānavakāraśūnyatayā, yā ca śūnyā na sānavakāraśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'navakāraśūnyatāyā anutpādo na sānavakāraśūnyatā, prakṛtiśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā prakṛtiśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā prakṛtiśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ prakṛtiśūnyatāyā anutpādo na sā prakṛtiśūnyatā, sarvadharmaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā sarvadharmaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā sarvadharmaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ sarvadharmaśūnyatāyā anutpādo na sā sarvadharmaśūnyatā, svalakṣaṇaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā svalakṣaṇaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā svalakṣaṇaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ svalakṣaṇaśūnyatāyā anutpādo na sā svalakṣaṇaśūnyatā, anupalambhaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyānupalambhaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sānupalambhaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'nupalambhaśūnyatāyā anutpādo na sānupalambhaśūnyatā, abhāvaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyābhāvaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sābhāvaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'bhāvaśūnyatāyā anutpādo

na sābhāvaśūnyatā, svabhāvaśūnyatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā svabhāvaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sā svabhāvaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ svabhāvaśūnyatāyā anutpādo na sā svabhāvaśūnyatā, abhāvasvabhāvaśūnyatāyuṣman chāradvatīputra śūnyābhāvasvabhāvaśūnyatayā, yā ca śūnyā na sābhāvasvabhāvaśūnyatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'bhāvasvabhāvaśūnyatāyā anutpādo na sābhāvasvabhāvaśūnyatā.

smṛtyupasthānāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni smṛtyupasthānaṃ yāni ca śūnyāni na tāni smṛtyupasthānāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ smṛtyupasthānānām anutpādo na tāni smṛtyupasthānāni, samyakprahāṇāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni (śsp ii-2 37) samyakprahāṇair yāni ca śūnyāni na tāni samyakprahāṇāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ samyakprahāṇānām anutpādo na tāni samyakprahāṇāni, ṛddhipādā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā ṛddhipādair yā ca śūnyā na te ṛddhipādā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ṛddhipādānām anutpādo na te ṛddhipādāḥ, indriyāṇi āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyānīndriyair yāni ca śūnyāni na tānīndriyāṇi notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya indriyāṇām anutpādo na tānīndriyāṇi, balāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni balair yāni ca śūnyāni na tāni balāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo balānām anutpādo na tāni balāni, bodhyaṅgāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni bodhyaṅgair yāni ca śūnyāni na tāni bodhyaṅgāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo bodhyaṅgānām anutpādo na tāni bodhyaṅgāni, āryāṣṭāṅgo mārga āyuṣmañ chāradvatīputra śūnya āryāṣṭāṅgamārgena yaś ca śūnyo na sa mārgo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya āryāṣṭāṅgasya mārgasyānutpādo na sa mārgaḥ, āryasatyāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāny āryasatyaiḥ, yāni ca śūnyāni na tāny āryasatyāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya āryasatyānām anutpādo na tāny āryasatyāni,

dhyānāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni dhyānaiḥ, yāni ca śūnyāni na tāny dhyānāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo dhyānānām anutpādo na tāny dhyānāni, apramāṇāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāny apramāṇaiḥ, yāni ca śūnyāni na tāny apramāṇāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo pramāṇānām anutpādo na tāny apramāṇāni, ārūpyasamāpattaya āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā ārūpyasamāpattibhiḥ, yāś ca śūnyā na tā ārūpyasamāpattayo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ārūpyasamāpattīnām anutpādo na tā ārūpyasamāpattayaḥ, vimokṣā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā vimokṣaiḥ, ye ca śūnyā na te vimokṣā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vimokṣāṇām anutpādo na te vimokṣāḥ, anupūrvavihārasamāpattaya āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā anupūrvavihārasamāpattibhiḥ, yāś ca śūnyā na tā anupūrvavihārasamāpattayo notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'nupūrvavihārasamāpattīnām anutpādo na tā anupūrvavihārasamāpattayaḥ, śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhaiḥ, (śsp ii-2 38) yāni ca śūnyāni na tāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānām anutpādo na tāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, abhijñā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā abhijñābhiḥ, yāś ca śūnyā na tā abhijñā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'bhijñāyā anutpādo na tā abhijñāḥ, samādhaya āyuṣmañ chāradvatīputra

śūnyā samādhibhiḥ, ye ca śūnyā na te samādhayo notpādaḥ anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ samādhīnām anutpādo na te samādhayaḥ, dhāraṇīmukhāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni dhāraṇīmukhaiḥ, yāni ca śūnyāni na tāni dhāraṇīmukhāni notpādaḥ, anena āyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo dhāraṇīmukhānām anutpādo na tāni dhāraṇīmukhāni, tathāgatabalāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni tathāgatabalaiḥ, yāni ca śūnyāni na tāni tathāgatabalāni notpādaḥ, anena āyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ tathāgatabalānām anutpādo na tāni tathāgatabalāni, vaiśāradyāny āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāni vaiśāradyaiḥ, yāni ca śūnyāni na tāni vaiśāradyāni notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo vaiśāradyānām anutpādo na tāni vaiśāradyāni pratisaṃvida āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyāḥ pratisaṃvidbhiḥ, yāś ca śūnyā na tā pratisaṃvido notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ pratisaṃvidām anutpādo na tā pratisaṃvidaḥ, mahāmaitry āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā mahāmaitryā, yā ca śūnyā na sā mahāmaitrī notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo mahāmaitryā anutpādo na sā mahāmaitrī, mahākaruṇāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā mahākaruṇayā, yā ca śūnyā na sā mahākaruṇā notpādaḥ anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo mahākaruṇāyā anutpādo na sā mahākaruṇā, āveṇikabuddhadharmā āyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā āveṇikabuddhadharmaiḥ, ye ca śūnyā na ta āveṇikabuddhadharmā notpādaḥ anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya āveṇikabuddhadharmāṇām anutpādo na ta āveṇikabuddhadharmāḥ.

sarvajñatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā sarvajñatayā, yā ca śūnyā na sā sarvajñatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ sarvajñatāyā anutpādo na sā sarvajñatā, mārgākārajñatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā mārgākārajñatayā, yā ca śūnyā na sā mārgākārajñatā notpādaḥ anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo mārgākārajñatāyā anutpādo (śsp ii-2 39) na sā mārgākārajñatā, sarvākārajñatāyuṣmañ chāradvatīputra śūnyā sarvākārajñatayā, yā ca śūnyā na sā sarvākārajñatā notpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yaḥ sarvākārajñatāyā anutpādo na sā sarvākārajñatā.

āha: kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi? yo rūpasya vyayo na tad rūpaṃ, yo vedanāyā vyayo na sā vedanā, yaḥ saṃjñāyā vyayo na sā saṃjñā, yaḥ saṃskārāṇāṃ vyayo na te saṃskārāḥ, yo vijñānasya vyayo na tad vijñānam.

yaś cakṣuṣo vyayo na tac cakṣuḥ, yaḥ śrotrasya vyayo na tac chrotraṃ, yo ghrāṇasya vyayo na tad ghrāṇaṃ, yo jihvāyā vyayo na sā jihvā, yaḥ kāyasya vyayo na sa kāyaḥ, yo manaso vyayo na tan manaḥ.

yo rūpasya vyayo na tad rūpaṃ, yaḥ śabdasya vyayo na sa śabdaḥ, yo gandhasya vyayo na sa gandhaḥ, yo rasasya vyayo na sa rasaḥ, yaḥ sparśasya vyayo na sa sparśaḥ, yo dharmāṇāṃ vyayo na te dharmāḥ.

yaś cakṣurvijñānasya vyayo na tac cakṣurvijñānaṃ, yaḥ śrotravijñānasya vyayo na tac chrotravijñānaṃ, yo ghrāṇavijñanasya vyayo na tad ghrāṇavijñānaṃ, yo jihvāvijñanasya vyayo na taj jihvāvijñānaṃ, yaḥ kāyavijñanasya vyayo na tat kāyavijñānaṃ, yo manovijñānasya vyayo na tan manovijñānam.

yaś cakṣuḥsaṃsparśasya vyayo na sa cakṣuḥsaṃsparśaḥ, yaḥ śrotrasaṃsparśasya vyayo na sa chrotrasaṃsparśaḥ, yo ghrāṇasaṃsparśasya vyayo na sa ghrāṇasaṃsparśaḥ, yo jihvāsaṃsparśasya vyayo na sa jihvāsaṃsparśaḥ, yaḥ kāyasaṃsparśasya vyayo na sa kāyasaṃsparśaḥ, yo manaḥsaṃsparśasya vyayo na sa manaḥsaṃsparśaḥ.

yaś cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā, yaḥ śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā, yo ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā, yo jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā, yaḥ kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā kāyasaṃsparśapratyayavedanā, yo manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā.

yaḥ pṛthivīdhātor vyayo na sa pṛthivīdhātuḥ, yo 'bdhātor vyayo na so 'bdhātuḥ, yas tejodhātor vyayo na sa tejodhātuḥ, yo vāyudhātor vyayo na sa vāyudhātuḥ, ya ākāśadhātor vyayo na sa ākāśadhātuḥ, yo vijñānadhātor vyayo na sa vijñānadhātuḥ.

yo 'vidyāyā vyayo na sāvidyā, yaḥ saṃskārāṇāṃ vyayo na te saṃskārāḥ, yo vijñānasya vyayo na tad vijñānaṃ, yo nāmarūpasya vyayo na tan nāmarūpaṃ, yaḥ ṣaḍāyatanasya vyayo na tat ṣaḍāyatanaṃ, yaḥ sparśasya vyayo na sa sparśaḥ, yo vedanāyā vyayo na sā vedanā, yas tṛṣṇāyā vyayo na sā tṛṣṇā, ya upādānasya vyayo na tad upādānaṃ, yo bhavasya vyayo na sa bhavaḥ, yo jāter vyayo na sā jātiḥ, yo jarāmaraṇasya vyayo na taj jarāmaraṇam.

yo dānapāramitāyā vyayo na sā dānapāramitā, yaḥ śīlapāramitāyā vyayo na sā śīlapāramitā, yaḥ kṣāntipāramitāyā vyayo na sā kṣāntipāramitā, yo vīryapāramitāyā vyayo na sā vīryapāramitā, yo dhyānapāramitāyā vyayo na sā dhyānapāramitā, yaḥ prajñāpāramitāyā vyayo na sā prajñāpāramitā.

yo 'dhyātmaśūnyatāyā vyayo na sādhyātmaśūnyatā, yo bahirdhāśūnyatāyā vyayo na sā bahirdhāśūnyatā, yo 'dhyātmabahirdhāśūnyatāyā vyayo na sādhyātmabahirdhāśūnyatā, yaḥ śūnyatāśūnyatāyā vyayo na sā śūnyatāśūnyatā, yo mahāśūnyatāyā vyayo na sā mahāśūnyatā, yaḥ paramārthaśūnyatāyā vyayo na sā paramārthaśūnyatā, yaḥ saṃskṛtaśūnyatāyā vyayo na sā saṃskṛtaśūnyatā, yo 'saṃskṛtaśūnyatāyā vyayo na sāsaṃskṛtaśūnyatā, yo 'tyantaśūnyatāyā vyayo na sātyantaśūnyatā, yo 'navarāgraśūnyatāyā vyayo na sānavarāgraśūnyatā, yo 'navakāraśūnyatāyā vyayo na sānavakāraśūnyatā, yaḥ prakṛtiśūnyatāyā vyayo na sā prakṛtiśūnyatā, yaḥ sarvadharmaśūnyatāyā vyayo na sā sarvadharmaśūnyatā, yaḥ svalakṣaṇaśūnyatāya vyayo na sā svalakṣaṇaśūnyatā, yo 'nupalambhaśūnyatāyā vyayo na sānupalambhaśūnyatā, yo 'bhāvaśūnyatāyā vyayo na sābhāvaśūnyatā, yaḥ svabhāvaśūnyatāyā vyayo na sā svabhāvaśūnyatā, yo 'bhāvasvabhāvaśūnyatāyā vyayo na sābhāvasvabhāvaśūnyatā.

yaḥ smṛtyupasthānānāṃ vyayo na tāni smṛtyupasthānāni, yaḥ samyakprahāṇānāṃ vyayo na tāni samyakprahāṇāni, ya ṛddhipādānāṃ vyayo na te ṛddhipādāḥ, ya indriyāṇāṃ vyayo na tānīndriyāṇi, yo balānāṃ vyayo na tāni balāni, yo bodhyaṅgānāṃ vyayo na tāni bodhyaṅgāni, ya āryāṣṭāṅgasya mārgasya vyayo na sa āryāṣṭāṅgamārgaḥ, ya āryasatyānāṃ vyayo na tāny āryasatyāni, yo dhyānānāṃ vyayo na tāni dhyānāni, yo pramāṇānāṃ vyayo na tāny apramāṇāni, ya ārūpyasamāpattīnāṃ vyayo na tā ārūpyasamāpattayaḥ, yo vimokṣāṇāṃ vyayo na te vimokṣāḥ, yo 'nupūrvavihārasamāpattīnāṃ (śsp ii-2 41) vyayo na tā anupūrvavihārasamāpattayaḥ, yaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ vyayo na tāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, yo 'bhijñānāṃ vyayo na tā abhijñāḥ, yaḥ samādhīnāṃ vyayo na te samādhayaḥ, yo dhāraṇīmukhānāṃ vyayo na tāni dhāraṇīmukhāni, yas tathāgatabalānāṃ vyayo na tāni tathāgatabalāni, yo vaiśāradyānāṃ vyayo na tāni vaiśāradyāni, yaḥ pratisaṃvidāṃ vyayo na tā pratisaṃvidaḥ, yo mahāmaitryā vyayo na sā mahāmaitrī, yo mahākaruṇāyā vyayo na sā mahākaruṇā, ya āveṇikabuddhadharmāṇāṃ vyayo na ta āveṇikabuddhadharmāḥ, yaḥ sarvajñatāyā vyayo na sā sarvajñatā, yo mārgākārañatāyā vyayo na sā mārgākārajñatā, yaḥ sarvākārajñatāyā vyayo na sā sarvākārajñatā.

subhūtir āha: tathā hy āyuṣmañ chāradvatīputra yaś ca vyayo yac ca rūpaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ. yaś ca vyayo yā ca vedanā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca saṃjñā yac cādvaidhīkāraṃ, yas ca vyayo ye ca saṃskārā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca vijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yac ca cakṣur yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca śrotraṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca ghrāṇaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca jihvā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca kāyo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca mano yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yac ca rūpaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca śabdo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca gandho yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca raso yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca sparśo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo ye ca dharmā yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yac ca cakṣurvijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca śrotravijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca ghrāṇavijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca jihvāvijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca kāyavijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca manovijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yaś ca cakṣuḥsaṃsparśo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca śrotrasaṃsparśo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca ghrāṇasaṃsparśo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca jihvāsaṃsparśo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca kāyasaṃsparśo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca manaḥsaṃsparśo yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yā ca cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca śrotrasaṃsparśapratyayavedanā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca jihvāsaṃsparśapratyayavedanā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca kāyasaṃsparśapratyayavedanā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca manaḥsaṃsparśapratyayavedanā yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yaś ca pṛthivīdhātur yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś cābdhātur yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca tejodhātur yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca vāyudhātur yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś cākāśadhātur yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca vijñānadhātur yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yā cāvidyā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo ye ca saṃskārā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca vijñānaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca nāmarūpaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca ṣaḍāyatanaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca sparśo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca vedanā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca tṛṣṇā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac copādānaṃ (śsp ii-2 43) yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś ca bhavo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca jātir yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca jarāmaraṇaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yā ca dānapāramitā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca śīlapāramitā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca kṣāntipāramitā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca vīryapāramitā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca dhyānapāramitā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca prajñāpāramitā yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yā cādhyātmaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca bahirdhāśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cādhyātmabahirdhāśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca śūnyatāśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca mahāśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca paramārthaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca saṃskṛtaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cāsaṃskṛtaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cātyantaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cānavarāgraśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cānavakāraśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca prakṛtiśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca sarvadharmaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca svalakṣaṇaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cānupalambhaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cābhāvaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca svabhāvaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā cābhāvasvabhāvaśūnyatā yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yāni ca smṛtyupasthānāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni ca samyakprahāṇāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo ye ca ṛddhipādā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni cendriyāṇi yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni ca balāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni ca bodhyaṅgāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yaś cāryāṣṭāṅgamārgo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni cāryasatyāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni ca dhyānāni yac cādvaidhīkāraṃ, (śsp ii-2 44) yaś ca vyayo yāni cāpramāṇāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāś cārūpyasamāpattayo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo ye ca vimokṣā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāś cānupūrvavihārasamāpattayo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni ca śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāś cābhijñā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo ye ca samādhayo yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni ca dhāraṇīmukhāni yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yāni ca tathāgatabalāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāni ca vaiśāradyāni yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yāś ca pratisaṃvido yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca mahāmaitrī yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca mahākaruṇā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo ye cāṣṭādaśāveṇikabuddhadharmā yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yac ca śrotaāpattiphalaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac ca sakṛdāgāmiphalaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac cānāgāmiphalaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yac cārhattvaṃ yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca pratyekabodhir yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

yaś ca vyayo yā ca sarvajñatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca mārgākārajñatā yac cādvaidhīkāraṃ, yaś ca vyayo yā ca sarvākārajñatā yac cādvaidhīkāraṃ, sarva ete dharmā na saṃyuktā na visaṃyuktā arūpiṇo 'nidarśanā apratighā ekalakṣaṇā yad utālakṣaṇāḥ.

anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo rūpasya vyayo na tad rūpaṃ, yo vedanāyā vyayo na sā vedanā, yaḥ saṃjñāyā vyayo na sā saṃjñā, yaḥ saṃskārāṇāṃ vyayo na te saṃskārāḥ, yo vijñānasya vyayo na tad vijñānam.

yaś cakṣuso vyayo na tac cakṣuḥ, yaḥ śrotrasya vyayo na tac chrotraṃ, yo ghrāṇasya vyayo na tad ghrāṇaṃ, yo jihvāyā vyayo na sā jihvā, yaḥ kāyasya vyayo na sa kāyaḥ, yo manaso vyayo na tan manaḥ.

yo rūpasya vyayo na tad rūpaṃ, yaḥ śabdasya vyayo na sa śabdaḥ, yo (śsp ii-2 45) gandhasya vyayo na sa gandhaḥ, yo rasasya vyayo na sa rasaḥ, yaḥ sparśasya vyayo na sa sparśaḥ, yo dharmāṇāṃ vyayo na te dharmāḥ.

yaś cakṣurvijñānasya vyayo na tac cakṣurvijñānaṃ, yaḥ śrotravijñānasya vyayo na tac chrotravijñānaṃ, yo ghrāṇavijñānasya vyayo na tad ghrāṇavijñānaṃ, yo jihvāvijñānasya vyayo na taj jihvāvijñānaṃ, yaḥ kāyavijñānasya vyayo na tat kāyavijñānaṃ, yo manovijñānasya vyayo na tan manovijñānam.

yaś cakṣuḥsaṃsparśasya vyayo na sa cakṣuḥsaṃsparśaḥ, yaḥ śrotrasaṃsparśasya vyayo na sa śrotrasaṃsparśaḥ, yo ghrāṇasaṃsparśasya vyayo na sa ghrāṇasaṃsparśaḥ, yo jihvāsaṃsparśasya vyayo na sa jihvāsaṃsparśaḥ, yaḥ kāyasaṃsparśasya vyayo na sa kāyasaṃsparśaḥ, yo manaḥsaṃsparśasya vyayo na sa manaḥsaṃsparśaḥ.

yaś cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanā, yaḥ śrotrasaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā śrotrasaṃsparśapratyayavedanā, yo ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanā, yo jihvāsaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā jihvāsaṃsparśapratyayavedanā, yaḥ kāyasaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā kāyasaṃsparśapratyayavedanā, yo manaḥsaṃsparśapratyayavedanāyā vyayo na sā manaḥsaṃsparśapratyayavedanā.

yaḥ pṛthivīdhātor vyayo na sa pṛthivīdhātuḥ, yo 'bdhātor vyayo na so 'bdhātuḥ, yas tejodhātor vyayo na sa tejodhātuḥ, yo vāyudhātor vyayo na sa vāyudhātuḥ, ya ākāśadhātor vyayo na sa ākāśadhātuḥ, yo vijñānadhātor vyayo na sa vijñānadhātuḥ.

yo 'vidyāyā vyayo na so 'vidyā, yaḥ saṃskārāṇāṃ vyayo na te saṃskārāḥ, yo vijñānasya vyayo na tad vijñānaṃ, yo nāmarūpasya vyayo na tan nāmarūpaṃ, yaḥ ṣaḍāyatanasya vyayo na tat ṣaḍāyatanaṃ, yaḥ sparśasya vyayo na sa sparśaḥ, yo vedanāyā vyayo na sā vedanā, yas tṛṣṇāyā vyayo na sā tṛṣṇā, ya upādānasya vyayo na tad upādānaṃ, yo bhavasya vyayo na sa bhavaḥ, yo jāter vyayo na sā jātiḥ, yo jarāmaraṇasya vyayo na taj jarāmaraṇam.

yo dānapāramitāyā vyayo na sā dānapāramitā, yaḥ śīlapāramitāyā vyayo na sā śīlapāramitā, yaḥ kṣāntipāramitāyā vyayo na sā kṣāntipāramitā, yo vīryapāramitāyā vyayo na sā vīryapāramitā, yo dhyānapāramitāyā vyayo na sā dhyānapāramitā, yaḥ prajñāpāramitāyā vyayo na sā prajñāpāramitā.

yo 'dhyātmaśūnyatāyā vyayo na sādhyātmaśūnyatā, yo bahirdhāśūnyatāyā vyayo na sā bahirdhāśūnyatā, yo 'dhyātmabahirdhāśūnyatāyā vyayo na sādhyātmabahirdhāśūnyatā, yaḥ śūnyatāśūnyatāyā vyayo na sā śūnyatāśūnyatā, yo mahāśūnyatāyā vyayo na sā mahāśūnyatā, yaḥ paramārthaśūnyatāyā vyayo na sā paramārthaśūnyatā, yaḥ saṃskṛtaśūnyatāyā vyayo na sā saṃskṛtaśūnyatā, yo 'saṃskṛtaśūnyatāyā vyayo na sāsaṃskṛtaśūnyatā, yo 'tyantaśūnyatāyā vyayo na sātyantaśūnyatā, yo 'navarāgraśūnyatāyā vyayo na sānavarāgraśūnyatā, yo 'navakāraśūnyatāyā vyayo na sānavakāraśūnyatā, yaḥ prakṛtiśūnyatāyā vyayo na sā prakṛtiśūnyatā, yaḥ sarvadharmaśūnyatāyā vyayo na sā sarvadharmaśūnyatā, yaḥ svalakṣaṇaśūnyatāyā vyayo na sā svalakṣaṇaśūnyatā, yo 'nupalambhaśūnyatāyā vyayo na sānupalambhaśūnyatā, yo 'bhāvaśūnyatāyā vyayo na sābhāvaśūnyatā, yaḥ svabhavaśūnyatāyā vyayo na sā svabhāvaśūnyatā, yo 'bhāvasvabhāvaśūnyatāyā vyayo na sābhāvasvabhāvaśūnyatā.

yaḥ smṛtyupasthānānāṃ vyayo na tāni smṛtyupasthānāni, yaḥ samyakprahāṇānāṃ vyayo na tāni samyakprahāṇāni, ya ṛddhipādānāṃ vyayo na ta ṛddhipādāḥ, ya indriyāṇāṃ vyayo na tānīndriyāṇi, yo balānāṃ vyayo na tāni balāni, yo bodhyaṅgānāṃ vyayo na tāni bodhyaṅgāni, ya āryāṣṭāṅgasya vyayo na sa āryāṣṭāṅgo mārgaḥ, ya āryasatyānāṃ vyayo na tāny āryasatyāni, yo dhyānānāṃ vyayo na tāni dhyānāni, yo pramāṇānāṃ vyayo na tāny apramāṇāni, ya ārūpyasamāpattīnāṃ vyayo na tā ārūpyasamāpattayaḥ, yo vimokṣāṇāṃ vyayo na te vimokṣāḥ, yo 'nupūrvavihārasamāpattīnāṃ vyayo na tā anupūrvavihārasamāpattayaḥ, yaḥ śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānāṃ vyayo na tāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni, yo 'bhijñānāṃ vyayo na tā abhijñāḥ, yaḥ samādhīnāṃ vyayo na te samādhayaḥ, yo dhāraṇīmukhānāṃ vyayo na tāni dhāraṇīmukhāni, yas tathāgatabalānāṃ vyayo na tāni tathāgatabalāni, yo vaiśāradyānām anutpādo na tāni vaiśāradyāni, yaḥ pratisaṃvidāṃ vyayo na tāḥ pratisaṃvidaḥ, yo mahāmaitryā vyayo na sā mahāmaitrī, yo mahākaruṇāyā vyayo na sā karuṇā, ya āveṇikabuddhadharmāṇāṃ vyayo na ta āveṇikabuddhadharmāḥ.

yaḥ sarvajñatāyā vyayo na sā sarvajñatā, yo mārgākārajñatāyā vyayo na sā mārgākārajñatā, yaḥ sarvakārajñatāyā vyayo na sā sarvākārajñatā.

āha: kena kāraṇenāyuṣman subhūte evaṃ vadasi, yad etad ucyate (śsp ii-2 47) rūpam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate saṃjñety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate saṃskārā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate cakṣur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śrotram ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ghrāṇam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate jihvety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate kāya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate mana ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate rūpam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śabda ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate gandha ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate rasa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate sparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate dharmā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate cakṣurvijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śrotravijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ghrāṇavijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate jihvāvijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate kāyavijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate manovijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate cakṣuḥsaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śrotrasaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ghrāṇasaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate jihvāsaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate kāyasaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate manaḥsaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate cakṣuḥsaṃsparśapratyayavedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śrotrasaṃsparśapratyayavedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ghrāṇasaṃsparśapratyayavedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate jihvāsaṃsparśapratyayavedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate kāyasaṃsparśapratyayavedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate manaḥsaṃsparśapratyayavedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate pṛthivīdhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'bdhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate tejodhātur (śsp ii-2 48) ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vāyudhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ākāśadhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vijñānadhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate 'vidyety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate saṃskārā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate nāmarūpam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ṣaḍāyatanam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate sparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate tṛṣṇety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate upādānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate bhava ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate jātir ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate jarāmaraṇām ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate dānapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śīlapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate kṣāntipāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vīryapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate dhyānapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate prajñāpāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate 'dhyātmaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate bahirdhāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'dhyātmabahirdhāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śūnyatāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate mahāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate paramārthaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate saṃskṛtaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'saṃskṛtaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'tyantaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'navarāgraśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'navakāraśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate prakṛtiśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate sarvadharmaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate svalakṣaṇaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'nupalambhaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'bhāvaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate svabhāvaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'bhāvasvabhāvaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

yad etad ucyate smṛtyupasthānānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate samyakprahāṇānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ṛddhipādā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate indriyānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate balānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate bodhyaṅgānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate āryāṣṭāṅgamārga ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate āryasatyānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate dhyānānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'pramāṇānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate ārūpyasamāpattaya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vimokṣā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'nupūrvavihārasamāpattaya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate 'bhijñā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate samādhaya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate dhāraṇīmukhānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate daśatathāgatabalānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate vaiśāradyānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate pratisaṃvida ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate mahāmaitrīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate mahākaruṇety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate āveṇikabuddhadharmā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate sarvajñatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate mārgākārajñatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, yad etad ucyate sarvākārajñatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā iti.

subhūtir āha: tathā hy āyuṣmañ chāradvatīputra nānyad rūpam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva rūpaṃ rūpam evānutpādaḥ. anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate rūpam ity advayaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā vedanānyo anutpādaḥ, anutpāda eva vedanā vedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate vedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā saṃjñānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva saṃjñā saṃjñaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyaṃ saṃjñety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānye saṃskārā anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva saṃskārāḥ saṃskārā (śsp ii-2 50) evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ima ucyante saṃskārā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtāḥ, tathā hi nānyad vijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vijñānaṃ vijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate vijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyac cakṣur anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva cakṣuś cakṣur evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate cakṣur ity advayasyaiṣā gaṇanā, tathā hi nānyac chrotram anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śrotraṃ śrotram evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate śrotram ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyad ghrāṇam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva ghrāṇaṃ ghrāṇam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate ghrāṇam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā jihvānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva jihvā jihvaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate jihvety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaḥ kāyo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva kāyaḥ kāya evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate kāya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaṃ mano 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva mano mana evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate mana ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyad rūpam anyānutpādaḥ, anutpāda eva rūpaṃ rūpam evānutpādaḥ. anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate rūpm ity advayaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaḥ śabdo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śabdaḥ śabda evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate śabda ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo gandho 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva gandho gandha evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate gandha ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo raso 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva raso rasa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate rasa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaḥ sparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva sparśaḥ sparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate sparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānye dharmā anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva dharmā dharmā (śsp ii-2 51) evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ima ucyate dharmā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyac cakṣurvijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva cakṣurvijñānaṃ cakṣurvijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate cakṣurvijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyac chrotravijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śrotravijñānaṃ śrotravijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate śrotravijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyad ghrāṇavijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva ghrāṇavijñānaṃ ghrāṇavijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate ghrāṇavijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaj jihvāvijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva jihvāvijñānaṃ jihvāvijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate jihvāvijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyat kāyavijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva kāyavijñānaṃ kāyavijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate kāyavijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyad manovijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva manovijñānaṃ manovijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate manovijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyaś cakṣuḥsaṃsparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva cakṣuḥsaṃsparśaś cakṣuḥsaṃsparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate cakṣuḥsaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaḥ śrotrasaṃsparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śrotrasaṃsparśaḥ śrotrasaṃsparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam etad ucyate śrotrasaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo ghrāṇasaṃsparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva ghrāṇasaṃsparśo ghrāṇasaṃsparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate ghrāṇasaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo jihvāsaṃsparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva jihvāsaṃsparśo jihvāsaṃsparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate jihvāsaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaḥ kāyasaṃsparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva kāyasaṃsparśaḥ kāyasaṃsparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo (śsp ii-2 52) 'yam ucyate kāyasaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo manaḥsaṃsparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva manaḥsaṃsparśa manaḥsaṃsparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate manaḥsaṃsparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyā cakṣuḥsaṃsparśajāvedanānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva cakṣuḥsaṃsparśajāvedanā cakṣuḥsaṃsparśajāvedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate cakṣuḥsaṃsparśajāvedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā śrotrasaṃsparśajāvedanānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śrotrasaṃsparśajāvedanā śrotrasaṃsparśajāvedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam etad ucyate śrotrasaṃsparśajāvedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā ghrāṇasaṃsparśajāvedanānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva ghrāṇasaṃsparśajāvedanā ghrāṇasaṃsparśajāvedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate ghrāṇasaṃsparśajāvedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā jihvāsaṃsparśajāvedanānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva jihvāsaṃsparśajāvedanā jihvāsaṃsparśajāvedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate jihvāsaṃsparśajāvedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā kāyasaṃsparśajāvedanānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva kāyasaṃsparśajāvedanā kāyasaṃsparśajāvedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate kāyasaṃsparśajāvedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā manaḥsaṃsparśajāvedanānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva manaḥsaṃsparśajāvedanā manaḥsaṃsparśajāvedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate manaḥsaṃsparśajāvedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyaḥ pṛthivīdhātur anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva pṛthivīdhātuḥ pṛthivīdhātur evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate pṛthivīdhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo 'bdhātur anyo 'nutpādaḥ, anutpāda evābdhātur abdhātur evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate 'bdhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyas tejodhātur anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva tejodhātuḥ tejodhātur evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate tejodhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi (śsp ii-2 53) nānyo vāyudhātur anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vāyudhātur vāyudhātur evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate vāyudhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānya ākāśadhātur anyo 'nutpādaḥ, anutpāda evākāśadhātur ākāśadhātur evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate ākāśadhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo vijñānadhātur anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vijñānadhātur vijñānadhātur evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate vijñānadhātur ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyāvidyānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evāvidyāvidyaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'vidyety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānye saṃskārā anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva saṃskārāḥ saṃskārā evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ima ucyate saṃskārā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyad vijñānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vijñānaṃ vijñānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate vijñānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyan nāmarūpam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva nāmarūpaṃ nāmarūpam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate nāmarūpam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, (tathā hi nānyaḥ ṣaḍāyatanam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva ṣaḍāyatanaṃ ṣaḍāyatanam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate ṣaḍāyatanam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.) tathā hi nānyaḥ sparśo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva sparśaḥ sparśa evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate sparśa ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā. tathā hi nānyā vedanānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vedanā vedanaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate vedanety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā tṛṣṇānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva tṛṣṇā tṛṣṇaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate tṛṣṇety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyad upādānam anyo 'nutpādaḥ, anutpāda evopādānam upādānam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad

etad ucyate upādānam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo bhavo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva bhavo bhava evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyate bhava ity advayasyaiṣā gaṇanā (śsp ii-2 54) kṛtā, tathā hi nānyā jātir anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva jātir jātir evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate jātir ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyaj jarāmaraṇaṃ 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva jarāmaraṇaṃ jarāmaraṇam evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad etad ucyate jarāmaraṇam ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyā dānapāramitānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva dānapāramitā dānapāramitaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate dānapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā śīlapāramitānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śīlapāramitā śīlapāramitaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate śīlapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā kṣāntipāramitānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva kṣāntipāramitā kṣāntipāramitaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate kṣāntipāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā vīryapāramitānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vīryapāramitā vīryapāramitaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate vīryapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā dhyānapāramitānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva dhyānapāramitā dhyānapāramitaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate dhyānapāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā prajñāpāramitānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva prajñāpāramitā prajñāpāramitaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate prajñāpāramitety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyādhyātmaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evādhyātmaśūnyatādhyātmaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'dhyātmaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā bahirdhāśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva bahirdhāśūnyatā bahirdhāśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate bahirdhāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyādhyātmabahirdhāśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evādhyātmabahirdhāśūnyatādhyātmabahirdhāśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate adhyātmabahirdhāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā śūnyatāśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śūnyatāśūnyatā śūnyatāśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra (śsp ii-2 55) paryāyeṇa yeyam ucyate śūnyatāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā mahāśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva mahāśūnyatā mahāśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate mahāśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā paramārthaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva paramārthaśūnyatā paramārthaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate paramārthaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā saṃskṛtaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva saṃskṛtaśūnyatā saṃskṛtaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate saṃskṛtaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāsaṃskṛtaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evāsaṃskṛtaśūnyatāsaṃskṛtaśūnyataivānutpādaḥ,

anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'saṃskṛtaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyātyantaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evātyantaśūnyatātyantaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'tyantaśūnyatā advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyānavarāgraśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evānavarāgraśūnyatā navarāgraśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate anavarāgraśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā anavakāraśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva anavakāraśūnyatā anavakāraśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'navakāraśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā prakṛtiśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva prakṛtiśūnyatā prakṛtiśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate prakṛtiśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā sarvadharmaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva sarvadharmaśūnyatā sarvadharmaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate sarvadharmaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā svalakṣaṇaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva svalakṣaṇaśūnyatā svalakṣaṇaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate svalakṣaṇaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyānupalambhaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evānupalambhaśūnyatānupalambhaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'nupalambhaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā

hi nānyābhāvaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda (śsp ii-2 56) evābhāvaśūnyatābhāvaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'bhāvaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā svabhāvaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva svabhāvaśūnyatā svabhāvaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate svabhāvaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyābhāvasvabhāvaśūnyatānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evābhāvasvabhāvaśūnyatābhāvasvabhāvaśūnyataivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate 'bhāvasvabhāvaśūnyatety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.

tathā hi nānyāni smṛtyupasthānāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva smṛtyupasthānāni smṛtyupasthānāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante smṛtyupasthānānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāni samyakprahāṇāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva samyakprahāṇāni samyakprahāṇāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante samyakprahāṇānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānya ṛddhipādā anyo 'nutpādaḥ, anutpādā eva ṛddhipādā ṛddhipādā evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ima ucyante ṛddhipādā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyānīndriyāṇy anyo 'nutpādaḥ, anutpāda evendriyāṇīndriyāṇy evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante indriyāṇīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāni balāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva balāni balāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante balānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāni bodhyaṅgāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva bodhyaṅgāni bodhyaṅgāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante bodhyaṅgānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānya āryāṣṭāṅgo mārgo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda evāryāṣṭāṅgamārgaḥ āryāṣṭāṅgamārga evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yo 'yam ucyata āryāṣṭāṅgamārga ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāny āryasatyāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda evāryasatyāny āryasatyāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyanta

āryasatyānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāni dhyānāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva dhyānāni dhyānāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante dhyānānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, (śsp ii-2 57) tathā hi nānyāny apramāṇāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda evāpramāṇāny apramāṇāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante pramāṇānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā ārūpyasamāpattayo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda evārūpyasamāpattaya ārūpyasamāpattaya evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad ima ucyante ārūpyasamāpattaya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānye vimokṣā anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vimokṣā vimokṣā evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya ima ucyante vimokṣā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyānupūrvavihārasamāpattayo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda evānupūrvavihārasamāpattayo 'nupūrvavihārasamāpattaya evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya imā ucyante 'nupūrvavihārasamāpattaya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāny śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāni śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yad imāny ucyante śūnyatānimittāpraṇihitavimokṣamukhānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā abhijñānyo 'nutpādaḥ, anutpāda evābhijñā abhijñā evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yā imā ucyante abhijñā ity advayasyaiṣā gaṇanā

kṛtā, tathā hi nānye samādhayo 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva samādhayaḥ samādhaya evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya imā ucyante samādhaya ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāni dhāraṇīmukhāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva dhāraṇīmukhāni dhāraṇīmukhāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yānīmāny ucyante dhāraṇīmukhānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāni tathāgatabalāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva tathāgatabalāni tathāgatabalāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yānīmāny ucyante tathāgatabalānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyāni vaiśāradyāny anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva vaiśāradyāni vaiśāradyāny evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yānīmāny ucyante vaiśāradyānīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyo pratisaṃvido 'nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva pratisaṃvidaḥ pratisaṃvida evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya imā ucyante pratisaṃvida ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā mahāmaitry anyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva mahāmaitrī mahāmaitry (śsp ii-2 58) evānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate mahāmaitrīty advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānyā mahākaruṇā nyo 'nutpādaḥ, anutpāda eva mahākaruṇā mahākaruṇaivānutpādaḥ, anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa yeyam ucyate mahākaruṇety advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā, tathā hi nānya āveṇikabuddhadharmā anyo 'nutpādaḥ, anutpāda evāveṇikabuddhadharmā āveṇikabuddhadharmā evānutpādaḥ.

anenāyuṣmañ chāradvatīputra paryāyeṇa ya imā ucyante āveṇikabuddhadharmā ity advayasyaiṣā gaṇanā kṛtā.