Ratnamālāvadāna

sarvajño mārajic chāstā jagannāthaḥ śubhārthadaḥ / ṣaḍabhijño jagadbharttā sarvalokādhipeśvaraḥ // rm_12.194{92} //

tasmāt tasya munīndrasya sadbhaktyā śaraṇaṃ vrajan / saddharmaśaraṇaṃ kṛtvā bhaja nityam upāsakaḥ // rm_12.195{93} //

tatas te naśyate pāpaṃ maṃgalaṃ ca bhaved dhruvaṃ / tadaiva sarvakāryāṇi sametsyaṃte na saṃśayaḥ // rm_12.196{94} //

iti bhāryoditaṃ śrutvā sa sārthādhipatir mudā / tatheti saṃpratijñāya saṃbuddhaśaraṇaṃ yayau // rm_12.197{95} //

namas te bhagavan nātha pāpistho 'haṃ sudurbhagaḥ / bhavatāṃ śaraṇaṃ gache tan māṃ dṛṣṭvāśu rakṣatāṃ // rm_12.198{96} //

yan mayā prakṛtaṃ pāpaṃ kāritaṃ vānumoditaḥ / tat sarvaṃ deśayiṣyāmi tan me dehi śubhāṃ gatiṃ // rm_12.199{97} //

bhavatāṃ sarvadā nātha śaraṇaṃ yāmy upāsakaḥ / anyo me śaraṇaṃ nāsti tan māṃ rakṣa sadā bhaje // rm_12.200{98} //

tridhāpi me jagannātha yātrā bhagnā svadaivataḥ / gṛhasthaḥ sārthavāho 'haṃ tan me dehi susaṃpadaḥ // rm_12.201{99} //

yanv ahaṃ sāṃprataṃ nātha bhavataṃ śaraṇaṃ vrajan / bhūyo ratnākaraṃ gantuṃ ichāmi ratnalabdhaye // rm_12.202{100} //

yadi yātrā bhavet siddhi yāval lābhaṃ ca lapsyate / tadupāyena saṃbuddhaṃ pūjayeyaṃ sasāṃghikaṃ // rm_12.203{1} //

ity evaṃ niścayaṃ kṛtvā saṃbuddhaṃ saṃsmaran muhuḥ / tāṃ bhāryyāṃ bhadrikāṃ dṛṣṭvā punar evam abhāṣata // rm_12.204{2} //

bhadre tvayā yad ādiṣṭaṃ tathā kartuṃ samutsahe / adyāgreṇa jagannāthaṃ śaraṇaṃ yāsyāmy upāsakaḥ // rm_12.205{3} //

bhadre nāmnā jinendrasya yāsye ratnākare punaḥ / yadi yātrā bhavet siddhi yāval lābhaṃ ca lapsyate // rm_12.206{4} //

tadupārddhena ratnena sasaṃghaṃ sugataṃ tadā / yathārhaṃ pūjayiṣye 'ham iti saṃkalpitaṃ mayā // rm_12.207{5} //

yadi daivād vipattiḥ syāt saṃbuddhanāma saṃsmaran / sarvatīrthajalādhāne mṛto yāyāṃ sukhāvatīṃ // rm_12.208{6} //

tad atra yadi me kāryyaṃ śubhaṃ kartuṃ samichasi / tad viṣādaṃ parityajya dhairyyaṃ kṛtvā sukhaṃ vasa // rm_12.209{7} //

iti bharttroditaṃ śrutvā sā bhāryyā bhadrikā satī / tatheti pratisaṃmodya svāminaṃ taṃ samabravīt // rm_12.210{8} //

yady evaṃ te samīhāsti kṛtv etaṃ niścayaṃ prabho / saṃbuddhasmaraṇaṃ dhṛtvā gacha svastiṃ samācara // rm_12.211{9} //

yadi buddhakṛpādṛṣṭiḥ satveṣu vidyate kila / tathāvaśyaṃ sa saṃbuddhaḥ paśyan tvāṃ cāpy acet khalu // rm_12.212{10} //

tadā te maṅgalaṃ nityaṃ yātrā svastimatī bhavet / tatas te janma saṃsāre sāphalyaṃ ca bhavet khalu // rm_12.213{11} //

tena svāmiṃ jineṃdrasya nāmasvastyayanaṃ dadhat / gacha yātrā susiddhāstu svasti pratyāgatāśu ca // rm_12.214{12} //

iti bhāryoditaṃ śrutvā sa sārthādhipatir mudā / bhūyaḥ sārthagaṇān sarvān samāhūyābravīt tathā // rm_12.215{13} //

bhavanta śrūyatāṃ vākyaṃ yan mayātra samīhitaṃ / ahaṃ ratnākaraṃ bhūyo gantum ichāmi sāṃprataṃ // rm_12.216{14} //

tad asti yadi vo vāṃchā yaśaḥsaṃpatsukhāptaye / samāyāta mayā sārddhaṃ ratnākaraṃ vrajemahi // rm_12.217{15} //

yadi bhāgyād dhi no yātrā siddhā svastimatir bhavet / yāvajīvaṃ sukhaṃ dharmaṃ kṛtvā svargaṃ vrajemahi / atha vā syād vipattir naḥ sarvatīrthajalāśraye / mṛtāḥ svargaṃ gamiṣyāmo hy avaśyaṃ maraṇe sati // rm_12.218{16} //

paśuvat kiṃ gṛhe sthitvā sukhaṃ vā kiṃ yaśo vinā / yaśonvitā mṛtā ye hi tatpumāṃso narottamāḥ // rm_12.219{17} //

yad artham eva jīvāmas tad arthaṃ yan na vidyate / kiṃ tena jīvitenāpi kevalaṃ duḥkhabhāginaḥ // rm_12.220{18} //

varam evādya me mṛtyur na vyarthaṃ cirajīvitaṃ / yasmāc ciram api sthitvā mṛtyur kena nivāryyate // rm_12.221{19} //

iti mṛtyubhayaṃ dṛṣṭvā sarvatrāpy anivāraṇaṃ / tyaktvā viṣādakauśīdyaṃ prodyamahyaṃ yaśorjane // rm_12.222{20} //

evaṃ nānāprakāreṇa tena sārthabhṛtāpi te / bodhyamānā vaṇiksaṃghāḥ kiṃ cin naiva samūcire // rm_12.223{21} //

abhadro 'yaṃ pumāṃ cāpi yato yātrā na siddhyati / iti tena mahāṃbhodhau naiko 'pi gantum aichata // rm_12.224{22} //

atha sārthapatir dṛṣṭvā tān sarvān viratotsavān / eko 'pi vā svayaṃ gantum aichad ratnākaraṃ prati // rm_12.225{23} //

tato bhāryāṃ samāmaṃtrya paribodhya prasannadhīḥ / svastyayanavidhiṃ kṛtvā pratasthe bhārakaiḥ saha // rm_12.226{24} //

tataḥ paṇyaṃ samādāya bhāravāhajanaiḥ saha / purād vahi vinirgatya kramād deśāṃtaraṃ yayau // rm_12.227{25} //

kramāc caṃcūryyamāno 'sau grāmāraṇyavanasthalīḥ / parikraman samullaṃghya prāpus tīraṃ mahodadheḥ // rm_12.228{26} //

tatrāsau sārthabhṛd dṛṣṭvā taṃ samudraṃ mahāmbudhiṃ / kṛtāṃjalipuṭo natvā prārthayac charaṇaṃ gataḥ // rm_12.229{27} //

namas te jīvam ādhāra sarvasatvārthasaṃpade / tvadāsayā samāyāmi tad āśāṃ me prapūraya // rm_12.230{28} //

tato 'sau karṇadhāraṃ ca toṣayitvā prabodhayan / kṛtāṃjalipuṭo natvā saṃdhṛtvā samayācata // rm_12.231{29} //

karṇadhāra mahāvāho tavāhaṃ śaraṇaṃ vraje / tat svasti cārayan naukāṃ yātrāsiddhiṃ prasādhaya // rm_12.232{30} //

tathāsau vahanaṃ kṛtvā dṛḍhītaṃ gāḍhavaṃdhitaṃ / kṛtāṃjalipuṭo natvā saṃdhṛtvā samayācata // rm_12.233{31} //

yathā mātā ca garbhasthaṃ vālakaṃ saṃprarakṣate / tathā mām eva garbhasthe nauke mātaḥ prarakṣatāṃ // rm_12.234{32} //

tataś ca sugataṃ smṛtvā triratnaśaraṇaṃ gataḥ / kṛtāṃjalipuṭo bhūtvā praṇamyaivam ayācata // rm_12.235{33} //

namas te bhagavan nātha yathā trāsi jagattrayaṃ / tathā māṃ kṛpayā dṛṣṭvā pāhi vraje ratnākare // rm_12.236{34} //

ity evaṃ sārthavāho 'sau praṇatvā sugataṃ smaran / bhāṇḍāny āropya naukāyaṃ samārohaj janaṃ saha // rm_12.237{35} //

tato 'sau naukrameṇaiva karṇadhāraprayatnataḥ / marutāṃ cānukūlena saṃjagāha mahāmbudhau // rm_12.238{36} //

yat tatra sārthavāho 'sau saṃsmaran sugataṃ muhuḥ / tena puṇyabalenaiva sā naukā svastim ācaran // rm_12.239{37} //

tathā kramāc caranty evaṃ dvīpalokāntarāṇi ca / vyatikramya suśighreṇa ratnākaraṃ samāyayau // rm_12.240{38} //

tatra ratnākare prāpya ratnāni samasādhayan / tato ratnāni saṃgṛhya pratasthe vahanāsthitaḥ // rm_12.241{39} //

tataḥ kramād vyatikramya dvīpalokāntarāṇi ca / tīraṃ prāpuḥ suśīghreṇa buddhadṛṣṭiprasādataḥ // rm_12.242{40} //

tataḥ sthalaṃ samāsādya śailāraṇyavanasthalīḥ / grāmāṃ deśāṃ parikramya śrāvastyāṃ puram āyayau // rm_12.243{41} //

tato gṛhe praviṣṭo 'sau bharyyayā saha moditaḥ / suhṛnmitrajanaiś cāpi kṛtvālāpaṃ nyaṣīdata // rm_12.244{42} //

tataḥ sadyar gṛhastho 'sau bhāryyayā saha naṃditaḥ / bhāṇḍam udghāṭya ratnāni pratyavekṣitum ārabhat // rm_12.245{43} //

tatra divyavicitrāṇi ratnāni vividhāni ca / dṛṣṭvā harṣaṃ samāsādya punar evaṃ vabhāṣate // rm_12.246{44} //

mamaitāni suratnāni divyāny etādṛśāni hi / tatra divyavicitrāṇi nānāratnakulāni ca // rm_12.247{45} //

labdhāni taj jinendrasya kṛpādṛṣṭiprasādataḥ / tasmād yathāpratijñātaṃ śraddhayā sāṃprataṃ mayā // rm_12.248{46} //

yad upārddhaṃ pradātavyaiḥ śravaṇāyārhate 'pi naḥ / tad upārddhaṃ kathaṃ cānudātavyaṃ munaye 'rhate // rm_12.249{47} //

yadi rājā vijānīyād etad arddhaṃ hare mama / ratnalubdho nareśo yaṃ daṇḍaṃ vā praṇayaṃ mayi // rm_12.250{48} //

tadā me syād vipattiś ca tat kathaṃ kriyate mayā / aho daivād vipattir mām adyāpi ca na muṃcati / tat kathaṃ vā pratijñātaṃ pūrayituṃ na manyate / namas te bhagavan nātha sarvajño 'si munīśvaraḥ // rm_12.251{49} //

rakṣa māṃ pāpinaṃ mūḍhanimagnaṃ duḥkhasāgare / ity asau sugataṃ smṛtvā taccintāvyathitāśayaḥ // rm_12.252{50} //

kapolaṃ svakare dhṛtvā tasthau koṣṭhe nirutsavaḥ / tathaivaṃ sthitam ālokya svāmi naṃ taṃ viṣāditaṃ // rm_12.253{51} //

sā bhāryā bhadrikopetya puraḥ sthitvābravīt tathā / svāmiṃ bharttaḥ kim eva tvaṃ sthito 'si duḥkhito yathā // rm_12.254{52} // kiṃ vā te jāyate duḥkhaṃ tad vaca cet priyāsmi te // rm_12.255{53} // iti bhāryoditaṃ śrutvā sa sārthādhipatiḥ punaḥ / tāṃ bhāryyāṃ samupāmaṃtrya punaś caivam abhāṣata // rm_12.256{54} //

bhadre yaj jāyate duḥkhaṃ tat pravakṣye śṛṇu priye / yathā mayā pratijñātaṃ pūrayituṃ kathaṃ tathā // rm_12.257{55} //

yady upārddhaṃ pradāsyāmi śravaṇāyārhate 'pi nu / etad arddhaṃ hared rājā lobhān me daṇḍayed api // rm_12.258{56} //

ity evaṃ tadviṣādena vyathito 'haṃ nirutsavaḥ / tan me nātra pratīkāro kathaṃ kartuṃ na manyate // rm_12.259{57} //

iti bharttroditaṃ śrutvā sā bhāryā punar abravīt / viṣādaṃ mā kṛthāḥ svāmiṃ śṛṇu yan me samīhitaiḥ // rm_12.260{58} //

tāvad imāni saṃkalpaḥ paścāt tat samayāgate / pūjayā saha bhojaiś ca sasaṃghāyārhate 'rcayet // rm_12.261{59} //

evaṃ kṛte tathā svāmin pratijñā tena setsyate / bhītiś cāpi na vidyeta tasmād evaṃ kuru prabho // rm_12.262{60} //

iti bhāryāvacaḥ śrutvā sa sārthādhipatir mudā / tatheti pratisaṃśrutya punar evam abhāṣata // rm_12.263{61} //

tāvad imāni sarvāṇi ratnāni te samarppaye / paścāt kāle sasaṃghaṃ taṃ pūjayiṣye munīśvaraṃ // rm_12.264{62} //

idānīṃ sugaṃdhadhūpena pūjayeyaṃ munīśvaraṃ / ity uktvā sarvaratnāni bhāryāyāṃ sa nyadhāpayet // rm_12.265{63} //

tato 'sau cāguruṃ krītvā kārṣāpaṇadvayena vā / gatvā jetavane vihāre tatra dvāre sthito gurum adhūpayet // rm_12.266{64} //

tatrāpatramāno 'sau saṃbuddhaśaraṇaṃ gataḥ / kṛtāṃjalipuṭo natvā saṃsmaran prārthayat tathā // rm_12.267{65} //

bhagavac chāstāsi sarvajño vijānīyā mamāśayaṃ / tadyathā me pratijñātaiḥ pūrayituṃ samarhasi // rm_12.268{66} //

athāsau bhagavān tasya matvāśayaviśuddhatāṃ / mahad ṛdhyabhisaṃskāraṃ cakāra tatprasādataḥ // rm_12.269{67} //

yena sa dhūpa ākāśe prābhyudgamya purīṃ ca tāṃ / sphuritvā khe punar abhrakūṭībhūtvābhyaśobhayat // rm_12.270{68} //

tatrāsau sārthabhṛd dṛṣṭvā prātihāryaṃ tad adbhutaṃ / mahānaṃdaprasaṃnātmā punar evaṃ vyaciṃtayat // rm_12.271{69} //

naitan me pratirūpaṃ syād yad ayaṃ sugato jinaḥ / mayā nābhyarcito ratnair dhig me cittabhayād drutaṃ // rm_12.272{70} //

yanv ahaṃ sāṃprataṃ nāthaṃ prārthayitvā sasāṃghikaṃ / saratnaiḥ pūjayiṣyāmi bhojanaiś ca svake gṛhe // rm_12.273{71} //

ity asau niścayaṃ kṛtvā kṛtāṃjalipuṭo mudā / saṃbuddhasaṃmukhaṃ gatvā praṇatvaivaṃ vyajijñapat // rm_12.274{72} //

bhagavan nātha sarvajña kṣamasva me 'parādhatāṃ / bhavatāṃ pūjanāṃ kartum ichāmi me prasīdatu // rm_12.275{73} //

ity evaṃ prārthite tena sa saṃbuddho munīśvaraḥ / tatheti pratisaṃmodya tūṣṇībhūtvā vyavasthitaḥ // rm_12.276{74} //

tato 'sau sārthabhṛn matvā sugatenādhivāsitaṃ / praṇatvā ca muneḥ pādau sahasā svagṛhaṃ yayau // rm_12.277{75} //

tatra sa bhāryyayā sārddhaṃ vaṃdhumitra janair api / praṇītaṃ bhojyapūjāṃgaṃ sādhayām āsa satvaraṃ // rm_12.278{76} //

tato bhojyārcanāṃgāni sajjīkṛtya pramoditaḥ / vihāre sahasā gatvā natvā taṃ prārthayan muniṃ // rm_12.279{77} //

bhagavan nātha saṃbuddha samayo 'yaṃ pravarttate / tad bhavān sāṃghikaiḥ sārddhaṃ samāgantuṃ samarhati // rm_12.280{78} //

ity evaṃ prārthite tena sa saṃbuddhaḥ sasāṃghikaḥ / pratasthe sūryyavan mārge prātihāryaṃ pradarśayan // rm_12.281{79} //

tataḥ kramāt purīṃ prāpya tad gṛhaṃ samupāviśat / tad datte pādyaṃ ādāya śuddhāsane nyaṣīdata // rm_12.282{80} //

tatas tān sāṃghikān sarvān saṃbuddhapramukhān kramāt / svasvāsanasamāsīnān dṛṣṭvā samyak samarcayat // rm_12.283{81} //

yathārhaṃ bhojanair vāpi varṇagandharasānvitaiḥ / saṃbuddhapramukhān saṃghān saṃtarpya paryatoṣayat // rm_12.284{82} //

tataś ca bhojanānte sa śodhayitvā bhujādikaṃ / apanīya ca pātrāṇi tāmbūlādīn aḍhaukayat // rm_12.285{83} //

tato yāni suratnāni pūrvasaṃkalpatāni hi / etaiḥ sarvaṃ suratnais taṃ saṃbuddhaiḥ samavākiran // rm_12.286{84} //

tāni ratnāni sarvāṇi saṃbuddhasyānubhāvataḥ / muner upari khe gatvā chatrībhūtvā sthitā vabhau // rm_12.287{85} //

tatas taṃ sa gṛhī dṛṣṭvā dviguṇasaṃpramoditaḥ / pādau tasya muner natvā praṇidhānaṃ vyadhāt tathā // rm_12.288{86} //

anena dānadharmeṇa puṇyena kuśalena ca / bhaveyaṃ sugato buddho loke 'ndhe 'pariṇāyake // rm_12.289{87} //

amukto mocayiṣyāmi tārayiṣyāmy atāritān / bhītān āśvāsya saṃbodhau sthāpayiṣyāmi nirvṛtau // rm_12.290{88} //

tathāsau bhagavān buddhas tathāśayaviśodhitaṃ / saṃbodhau nihitaṃ cittaṃ jñātvā smitaṃ vyadhāt tathā // rm_12.291{89} //

tadā tasya munīndrasya mukhapadmād vinirgatāḥ / paṃcavarṇā vibhāsanto viniśceruḥ subhānavaḥ // rm_12.292{90} //

tatas te bhāsvarāḥ sarve pravisṛtāḥ samaṃtataḥ / kecid ūrddhaṃ gatāḥ kecin madhyaṃ kecid rasātale // rm_12.293{91} //

kecid adho gatā yās te sarve te narakeṣu ca / nipataṃto vibhāsanto pravisasruḥ samaṃtataḥ // rm_12.294{92} //

ye uṣṇanarakās teṣu śitībhūtā vicerire / ye śītanarakās teṣu nyapatad uṣṇikāś ca te // rm_12.295{93} //

ye ye taiḥ kiraṇaiḥ spṛṣṭās te te sarve sukhānvitāḥ / yadā te sukhasaṃprāptās tadā te vismayānvitāḥ // rm_12.296{94} //

aho naḥ sukham adyaivaṃ katham etad vyacintayan / kiṃ nu vayam itaś cyutvā kutra yātāsma sāṃprataṃ // rm_12.297{95} //

āhosvid upapannāḥ syur anyatra bhuvaneṣv api / iti saṃdehināṃ teṣāṃ satvānāṃ paribodhane // rm_12.298{96} //

bhagavān nirmite buddhaṃ preṣayan narakān prati / dṛṣṭvā taṃ nirmitaṃ muniṃ vismitā harṣitāś ca vai // rm_12.299{97} //

te sarve narakā lokāḥ saṃmīlya saṃvabhāṣire / na bhavanta itaś cyutvā gatāsmānyatra bhūmiṣu // rm_12.300{98} //

kiṃs tv ayaṃ nu mahāsatvaḥ hy apūrvadarśanaḥ pumān / nūnam asyānubhāvena duḥkhāni samitāni ca // rm_12.301{99} //

tad vayam enam ānamya vaṃde mayā pramuktaye / iti saṃbhāṣya te sarve natvā tac charaṇaṃ gatāḥ // rm_12.302{100} //

namo buddhāya dharmāya saṃghāyeti vavandire / iti te nirmite tasmin prasādya cittam āratāḥ // rm_12.303{1} //

sarvapāpavinirmuktā martyadevālayaṃ yayuḥ / evaṃ te bhānavaḥ sarve sarvatra narakeṣv api // rm_12.304{2} //

prodyante nārakān sarvān pratyāyayur muneḥ puraḥ / tathā tad bhānavaś caivam upariṣṭāṃ gatā api // rm_12.305{3} //

te 'pi sarve caturlokapālānāṃ bhuvanāni ca / avabhāsya kramāt sarvān devalokān abhāsayan // rm_12.306{4} //

tathākaniṣṭhaparyantaṃ traidhātukān abhāsayan / evaṃ sarvāś ca tān sarvān avabhāsya samaṃtataḥ // rm_12.307{5} //

gāthāḥ prodghoṣayantaś ca pralayaṃ saugate vṛṣe / anityaṃ khalu saṃsāraṃ duḥkhaśūnyaṃ hy anātmakaṃ // rm_12.308{6} //

tasmāt māraṃ parityajya gachadhvaṃ śaraṇaṃ muneḥ / niṣkrāmatārabhadhvaṃ kaṃ yujyadhvaṃ buddhaśāsane // rm_12.309{7} //

mṛtyusainyaṃ dhunītāśu naḍāgāraṃ karī yathā / yo 'py asmin dharmavinaye hy apramattaś cariṣyati // rm_12.310{8} // tyaktvā jātisasaṃsāre duḥkhasyāntaṃ kariṣyati // rm_12.311{9!} // atha te bhānavaḥ sarve traidhātubhuvaneṣv api / sarvān satvān samuddhṛtya punaḥ pratyāyayur muneḥ // rm_12.312{10} //

atha te bhānavaḥ sarve bhagavantaṃ munīśvaraṃ / pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā mūrddhni cāntardadhur muneḥ // rm_12.313{11} //

athaitat sabhāsīnā lokāḥ sarve sasāṃghikāḥ / tat tadadbhutam ālokya vabhūvur vismayoddhatāḥ // rm_12.314{12} //

athānaṃdaḥ samutthāya kṛtāṃjalipuṭo mudā / bhagavantaṃ guruṃ natvā papracha smitakāraṇaṃ // rm_12.315{12!} //

bhagavan bhavato vaktrāt paṃcavarṇāḥ subhāṃsavaḥ / vinirgatā diśaḥ sarvān avabhāsya śatā punaḥ // rm_12.316{13} //

bhavān hi sugato śāstā saṃbuddho bhagavañ jinaḥ / nirmado nirahaṃkāraḥ mānamātsaryyavarjitaḥ // rm_12.317{14} //

tad bhava bhagavaṃ kasmāt smitaiḥ karoti sāṃprataṃ / dṛṣṭvaivaṃ taṃ smitaṃ sarve ime lokāḥ pravismitāḥ // rm_12.318{15} //

nāhetuḥ sugatā buddhā arhanto vigatoddhavāḥ / darśayanti smitaṃ kecit tat kena bhavataḥ smṛtaṃ // rm_12.319{16} //

tad etad dhetum ichanti śrotuṃ sarve ime janāḥ / tad etat kāraṇaṃ śāstaḥ samādeṣṭuṃ samarhati // rm_12.320{17} //

ity evaṃ prārthite tena śiṣyeṇānaṃdayoginā / tatheti pratisaṃmodya tam ānaṃdaṃ vabhāṣata // rm_12.321{18} //

evam etat tathānaṃda yathaiva bhāṣasi tvayā / tat smitaṃ yadarthaṃ me tad vakṣye śṛṇutādarāt // rm_12.322{19} //

paśyānaṃda mamānena sārthavāhena sādhunā / ebhī ratnaiś ca satkṛtya kṛtā pūjā svabhaktitaḥ // rm_12.323{20} //

anena kuśalenaiva sārthavāho mahāsudhīḥ / kramād bodhicarīṃ prāpya pūryya pāramitā daśa // rm_12.324{21} //

saṃbodhipākṣikān dharmān prāpya brahmavihārikaḥ / saṃbodhiṃ samavāpyaivaṃ jitvā māragaṇān api // rm_12.325{22} //

buddho ratnottamo nāma sarvajño 'rhaṃ tathāgataḥ / dharmarājo jagaṃnātho loke śāstā bhaviṣyati // rm_12.326{23} //

tad anumodanāṃ kṛtvā saddharmaṃ bhajatādarāt / dharmeṇaiva jagaj jitvā māracaryāvinirgataḥ // rm_12.327{24} //

bhadracarī samāsādya saṃbodhipadam āpnuyāt / dharnio hi jagatāṃ mitram ihāmutra samantataḥ // rm_12.328{25} //

hitakārī suhṛd iṣṭaḥ sarvadāpi sahānugaḥ / tasmād dharmaṃ samādhāya saṃcaradhvaṃ samāhitaḥ // rm_12.329{26} // tena vā maṃgalaṃ nityaṃ sarvabhāvī bhaved dhruvaṃ // rm_12.330{27} // iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvānaṃdaḥ sapārṣadaḥ / tatheti moditas taṃ ca guruṃ natvā sa naṃdataḥ // rm_12.331{28} //

so 'pi sārthapatiś caiva svakaṃ vyākaraṇaṃ kila / munīndreṇa samādiṣṭaṃ śrutvātīvābhyanaṃdatat // rm_12.332{29} //

tataś cābhiprasannātmā samutthāya kṛtāṃjaliḥ / bhagavaṃtaṃ sasaṃghaṃ taṃ praṇatvaivaṃ vyatijñapat // rm_12.333{30} //

namas te bhagavan nātha sarvadharmādhipeśvaraḥ / bhavatāṃ śaraṇaṃ kṛtvā bhavāmy aham upāsakaḥ // rm_12.334{31} //

yan mayā prakṛtaṃ pāpaṃ kāritaṃ cānumoditaṃ / tat sarvaṃ deśayiṣyāmi tan me dehi śubhāṃ cariṃ // rm_12.335{32} //

bodhau cittaṃ samādhāya triratnaṃ samupāśraye / kṣamasva me 'parādhatvaṃ tan māṃ rakṣa mudā tathā // rm_12.336{33} //

evaṃ tenārthitaṃ śrutvā sa saṃbuddho 'bhyadhāt punaḥ / yathā te 'bhihitaṃ sādho tathā saṃsetsyate dhruvaṃ // rm_12.337{34} //

tasmāc cittaṃ samādhāya triratnaśaraṇaṃ gataḥ / sarvasatvahitaṃ kṛtvā bodhicaryāṃ samācara // rm_12.338{35} //

tatas tvaṃ kramato hy evaṃ pūrya pāramitā drutaṃ / bodhisatvo mahāsatvo bhaved bodhim avāpnuyāt // rm_12.339{36} //

etat satyaṃ parijñāya saddharmaṃ saṃprasādhaya / tena te maṃgalaṃ nityaṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ // rm_12.340{37} //

jayo 'stu te sadā bodhau siddhyatu praṇihitaṃ drutaṃ / ciraṃ jīvaṃ hitaṃ loke dharmaṃ dhṛtvā sukhaṃ vasa // rm_12.341{38} //

ity asau bhagavān buddhas tasmai datvāśiṣaṃ śubhāṃ / saṃghaiḥ saha samutthāya svaṃ vihāraṃ yayau tataḥ // rm_12.342{39} //

atha sārthapatiś cāsau sadāraḥ saṃpramoditaḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā saddharmeṣu sadācarat // rm_12.343{40} //

tathā sarve 'pi satvāś ca śrutvā tasya pravṛttitāṃ / bodhicittaṃ samādhāya triratnaśaraṇaṃ yayuḥ // rm_12.344{41} //

etat me guruṇākhyātaṃ saṃśrutaṃ yathā mayā / tathātraivaṃ tava prītyā kathyate saṃprabudhyatāṃ // rm_12.345{42} //

tathā rājan tvayāpy evaṃ svayaṃ dhṛtvā vṛṣaṃ śubhe / bodhayitvā prajāś cāpi sthāpanīyāḥ sadā śubhe // rm_12.346{43} //

evaṃ cet te sadāpy evaṃ sarvatrāpi sumaṃgalaṃ / bhaven nūnaṃ mahārājan satyam etan na saṃśayaḥ / dharmeṇa nirjitaṃ pāpaṃ dharmeṇa jīyate kudhīḥ / dharmeṇa nirjitā mārā dharmeṇa bodhim āpnuyāt / tasmād bodhipadaṃ prāptuṃ yadīcchatha narādhipaḥ / bodhicittaṃ samādhāya sadā ratnatrayaṃ bhaja / tathā taṃ kramaṇo rāja bodhicaryyāhitāya ca / sarvamāragaṇām jitvā saṃbodhim āpnuyā dhruvaṃ / etat tenopaguptena guruṇādiṣṭaṃ samādarāt / śrutvā rājo tathety evaṃ pratyanandan sapārṣadaḥ / ye śṛṇvantīdam evaṃ praṇihitamanasaḥ sārthavāhāvadānaṃ / ye cāpi śrāvayanti pramuditamanasaḥ sarvalokahitārthaṃ / te sarve bodhisatvā vijitakalimalo buddhadharmānuraktāḥ / saṃbhuktvā satsukhāni prathitaguṇayutā buddhakṣetre prayānti /

++ iti śrīratnamālāvadānakathāyāṃ sārthavāho'vadānaṃ nāma dvādaśa ++

xiii vaḍikāvadāna oṃ namaḥ śrīsarvabuddhabodhisatvebhyaḥ / yaḥ śrīmāñ chrīghano loke saddharmaiḥ samupādiśat / śāsanāni trilokeṣu jayantu tasya sarvadā // rm_13.1{1} //

avadānatatvaṃ vakṣyāmi natvā taṃ śrīghanaṃ guruṃ / purābhūt pāṭalīputre nagare svargasannibhe // rm_13.2{2} //

aśoko nṛparājendras triratnasevakaḥ kṛtī / ekasmin samaye tatra sa rājā svajanaiḥ saha // rm_13.3{3} //

paurikaiś ca sabhāṃ kṛtvā saddharmaṃ śrotum aicchata / tadā sa saugato bhikṣur upagupto jināṃśajaḥ // rm_13.4{4} //

lokān dharmotsukān dṛṣṭvā samādheḥ sahasotthitaḥ / tatsabhāyāṃ samākramya siṃhāsane śubhāsane // rm_13.5{5} //

bhāsayaṃs tatsabhālokāṃs tasthau pūrṇasudhāṃśuvat / athāśoko mahīpālaḥ sa maṃtripaurikaiḥ saha // rm_13.6{6} //

pūjāṅgaiḥ pūjayitvā tam upaguptam avandata / sthitvā bhūmau svajānubhyām uttarāsaṅgam udvahan // rm_13.7{7} //

kṛtāñjaliḥ puṭo natvā punar evam abhāṣata / bhadanta śrotum icchāmi saddharmaṃ sukhasaṃpradaṃ // rm_13.8{8} //

yathoktaṃ śrīmunīndreṇa tathā deṣṭuṃ ca me 'rhati / evaṃ tena mahīndreṇa prārthite sa yatīśvaraḥ // rm_13.9{9} //

upagupto narendraṃ taṃ samāmantryaivam abravīt / sādhu suṣṭhu mahārāja śṛṇu saddharmam ādarāt // rm_13.10{10} //

yathā me guruṇā khyātaṃ tathā vakṣyāmi te hite / purā sa bhagavān buddhaḥ śakyasiṃho śubhākaraḥ // rm_13.11{11} //

dharmarājo jagacchāstā sarvajñaḥ sugato jinaḥ / sarvavidyākalāvijñaḥ ṣaḍabhijño munīśvaraḥ // rm_13.12{12} //

mārajil lokavin nātho vināyakas tathāgataḥ / śrāvastyāṃ jetakāraṇye mahodyāne manorame // rm_13.13{13} //

anāthapiṇḍadākhyasya gṛhasthasya mahātmanaḥ / nānāvṛkṣasamākīrṇe nānāpuṣpapraśobhitaiḥ // rm_13.14{14} //

nānāphalabharānamraiḥ kalpavṛkṣasamānikaiḥ / aṣṭāṅgaguṇasaṃpannajalaiḥ padmotpālādibhiḥ // rm_13.15{15} //

supuṣpaiḥ paripūrṇābhiḥ puṣkariṇībhir āśrite / nānājantuguṇaiś cāpi mithaḥ snehānuvandhitaiḥ // rm_13.16{16} //

nānāpakṣigaṇaiś cāpi saṃharṣair upasevite / tasmiṃ divyamanoramye munisaṃghaniṣevite // rm_13.17{17} //

puṇyakṣetre jināvāse vihāre maṇimaṇḍite / śrāvakair bhikṣubhiḥ sārddhaṃ bodhisatvair upāsakaiḥ // rm_13.18{18} //

sarvasatvahitārthena tasthau dharmmaṃ prakāśituṃ / evaṃ tatra sabhāsīnaṃ saṃbuddhaṃ dharmabhāṣiṇaṃ // rm_13.19{19} // dṛṣṭvā dharmāmṛtaṃ pātuṃ sarvalokāḥ samāyayuḥ // rm_13.20{19!} // daivā daityāś ca siddhāś ca yakṣagaṃdharvakinnarāḥ / grahā vidyādharāḥ sādhyā nāgeṃdrā garuḍā api // rm_13.21{20} //

sarve 'pi lokapālāś ca munayaś ca maharṣayaḥ / yatayo yoginaś cāpi tīrthikāś ca tapaśvinaḥ // rm_13.22{21} //

brāhmaṇāḥ kṣatriyāś cāpi vaiśyāḥ śūdrāś ca maṃtriṇaḥ / amātyāḥ koṭṭavārāś ca sārthavāhā mahājanāḥ // rm_13.23{22} //

śilpino vaṇijaś cāpi gṛhasthāḥ paurikā janāḥ / tathā jānapadāś cāpi grāmyāḥ kārpaṭikā api // rm_13.24{23} //

evam anye 'pi satvāś ca sarvajātisamudbhavāḥ / pūjāpaṃcopahārāṇi gṛhītvā bhaktimānasā // rm_13.25{24} //

saddharmaṃ śraddhayā śrotum anumodya samāyayuḥ / tatra sarve praviṣṭās te dṛṣṭvā taṃ sugataṃ jinaṃ // rm_13.26{25} // vanditvānanditāḥ sarve pūjāṃ cakrur yathākramaṃ // rm_13.27{26!} // tato natvā samāsīnāḥ parivṛtya pramoditāḥ / dharmmaṃ śrotuṃ puraskṛtya tasthuḥ sāñjalayo mudā // rm_13.28{27} //

atha sa bhagavān dṛṣṭvā tāṃl lokān dharmavāñchinaḥ / ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // rm_13.29{28} //

evaṃ sa bhagavān nityaṃ sarvasatvahitārthikaḥ / dharmaṃ prakāśayaṃ loke tasthau dīptāṃśumān iva // rm_13.30{29} //

tasminn avasare tatra śrāvastyāṃ purisaṃbhavaḥ / āḍhyaḥ śreṣṭhī mahābhogaḥ suvistīrṇaparigrahaḥ // rm_13.31{30} //

śrāddho bhadrāśayo dhīraḥ sarvalokasuhṛtpriyaḥ / tīrthikasevako mānī vabhūva śrīmadānvitaḥ // rm_13.32{31} //

tadā sa sundarībhāryāṃ kuladharmasamānikāṃ / ādāya ratisaṃrakto reme nityaṃ yathāsukhaṃ // rm_13.33{32} //

tasyaivaṃ ramamāṇasya bhāryā sābhūt sugarbhiṇī / tataḥ pravṛddhagarbhā sā pāṇḍuvarṇā vyarājata // rm_13.34{33} //

tataḥ sā garbhasaṃjātaṃ putraṃ tasyām upāśritaṃ / putraṃ matvābhinaṃdaṃtī bharttāram evam abravīt // rm_13.35{34} //

svāmin garbhe prajāto me yat kukṣau dakṣiṇāśritaḥ / dārako 'yaṃ bhavet putraḥ nūnaṃ tasmāt pramodaya // rm_13.36{35} //

iti bhāryoditaṃ śrutvā sa gṛhasthaḥ praharṣitaḥ / garbhe sa vyāśritaṃ dṛṣṭvā mudaivaṃ samudānayat // rm_13.37{36} //

vata me jāyate putras tad ahaṃ bhāgyavān bhave / putramukhaṃ hi paśyeyaṃ vaṃśasthitir bhaved api // rm_13.38{37} //

yan mama vidyate puṇyaṃ dānaśīlādisaṃcitaṃ / tenānayor dvayor astu jananīputrayoḥ śivaṃ // rm_13.39{38} //

evaṃ proktvā gṛhasthaḥ sa śraddhayā saṃpramoditaḥ / bhikṣvarthibrāhmaṇebhyaś ca dadau dānaṃ yathepsitaṃ // rm_13.40{39} //

kuleṣṭadevatāś cāpi samabhyarcya yathāvidhi / tac chubhaṃ prārthayan nityaṃ tasthau putrasamutsukaḥ // rm_13.41{40} //

tataḥ sā bhadrikā nārī pathyopacārabhoginī / asūta samaye putraṃ suṃdaraṃ lakṣaṇānvitaṃ // rm_13.42{41} //

tataḥ sa janakaḥ śrutvā saṃprajātaṃ sutaṃ mudā / sahasā samupāsritya dadarśa taṃ sasuṃdaraṃ // rm_13.43{42} //

darśanīyaṃ subhadrāṅgaṃ prāsādikaṃ manoharaṃ / dṛṣṭvāpi suciraṃ paśyann eva tasthāv atṛptitaḥ // rm_13.44{43} //

tato jātimahaṃ kṛtvā tasya pitrā prasādinā / vaḍika iti nāmnā prakhyāpito 'bhūt sa dārakaḥ // rm_13.45{45!} //

tataḥ sa vālako 'ṣṭābhyo dhātrībhyaḥ pratipālane / mānayitvānusaṃbhāṣya pitrā samarpito 'bhavat // rm_13.46{46} //

tathā sa vaḍiko vālo 'ṣṭābhir dhātrībhir ādarāt / pālyamānaḥ pravṛddho 'bhūt hradastham iva paṃkajaṃ // rm_13.47{47} //

yadā sa dārakaḥ paṃcavarṣito 'bhūn madānvitaḥ / tadā vidyopalabdhārthī lipiśālām upāviśat // rm_13.48{48} //

tatra sa sadguruṃ natvā kramāl lipīn mudāgrahīt / gurubhaktiprasādena lipipāraṃ yayau laghu // rm_13.49{49} //

tataḥ sa gurubhiḥ samyac chiṣyamāṇaḥ subuddhimān / adhītya sarvaśāstrāṇi vidyāpāraṃ yayau laghu // rm_13.50{50} //

tadā tad vaḍikasyāpi pūrvakarmavipākataḥ / dehe kasmāt samutpanno mahāvyādhiḥ parākramat // rm_13.51{51} //

tadā sa vyādhinā tena pīḍyamāno 'bhimūrchitaḥ / asahyavedanākrānto virurāva divāniśaṃ // rm_13.52{52} //

tathā taṃ vyādhināghrātam asahyavedanāturaṃ / krandantaṃ sa pitā dṛṣṭvā kṛpayaivaṃ vyaciṃtayat // rm_13.53{53} //

hā me daivaviruddhena putro 'yaṃ vyādhimūrchitaḥ / asahyavedanākrānto bhoktum api na vāñchati // rm_13.54{54} //

avaśyaṃ maraṇaṃ yāyāt kathaṃ jīved abhuktavān / mṛte putre mariṣye 'haṃ snehaduḥkhaṃ kathaṃ sahe // rm_13.55{55} //

iti cintāvyathākrānto bhogye 'pi viratotsavaḥ / tam eva svātmajaṃ paśyaṃs tasthau snehābhivandhitaḥ // rm_13.56{56} //

mātāpi taṃ sutaṃ dṛṣṭvā snehaduḥkhāgnitāpitā / mṛtyuśaṃkā paritrastā rudantī samupācarat // rm_13.57{57} //

tadā tasya suhṛnmitravāṃdhavāḥ samupāgatāḥ / sarve te rogiṇaṃ dṛṣṭvā snehārttā evam abruvan // rm_13.58{58} //

kiṃ bho svasthaṃ na te dehe bhoktuṃ kiṃ vā na vāñchasi / bhuṃkṣva yathepsitaṃ pathyaṃ tiṣṭha dhairyaṃ samāśrayan // rm_13.59{59} //

iti prokte 'pi taiḥ sarvaiḥ sa vaḍiko jvarānvitaḥ / dṛṣṭvaiva tān muhuḥ paśyan naiva kiñcid abhāṣata // rm_13.60{60} //

tataḥ sarve 'pi te dṛṣṭvā taṃ vaḍikaṃ rujāturaṃ / mṛtyuśaṃkāviṣādigdhaṃ pitaraṃ taṃ tathāvadan // rm_13.61{61} //

sādho 'sya varddhate rogas tad rogavyupāśāntaye / sahasā vaidyam āhūya darśayasva samāhitaḥ // rm_13.62{62} //

upadiṣṭaṃ yathā tena vaidyena sudhiyā tathā / paricaryyāṃ samādhāya kurūpacāram ādarāt // rm_13.63{63} //

tathā pathyopacāreṇa siddhauṣadhyasahair api / kramād asya śarīrastho rogaḥ śāntiṃ vrajed dhruvaṃ // rm_13.64{64} //

tatas te 'yaṃ suto bhadraḥ paripuṣṭatanuḥkṛtī / svakuladharmam ādhāya sukhaṃ jīvec chubhe caran // rm_13.65{65} //

iti matvā mahābhāga mā kṛthās tad viṣādanaṃ / dhairyam ālamvya devāṃś ca smṛtvā bhuktvā sukhaṃ vasa // rm_13.66{66} //

ity evaṃ samupādiśya tad gṛhasthāt samutthitāḥ / sarve te snehaduḥkhārttāḥ svasvageham upācarat // rm_13.67{67} //

tataḥ sa gṛhabhṛt tasya putrasya rogaśāṃtaye / sadvaidyaṃ samupāhūya sādaraṃ samadarśayat // rm_13.68{68} //

tasya roganimittaṃ sa vaidyo dṛṣṭvā samīkṣya ca / pathyauṣadhyupacāreṇa samāhita upācarat // rm_13.69{69} //

tathāpi tasya tadrogaḥ parivṛddho dine dine / kenāpi hy upacāreṇa naiva śāntim upāyayau // rm_13.70{70} //

tadrogaṃ varddhitaṃ dṛṣṭvā janakaḥ sa viṣāditaḥ / bhūtikaṃ sahasāhūya rogahetum apṛcchata // rm_13.71{71} //

tataḥ sa bhūtiko dṛṣṭvā tasya rogapraśāntaye / sa bhūtadevatābhyaś ca valiṃ prādād yathāvidhi // rm_13.72{72} //

tathāpi vṛṃhito rogas tasya karmavipākataḥ / kiñcid api viśeṣeṇa naiva śāntim upāyayau // rm_13.73{73} //

tataḥ sa janako dṛṣṭvā tad rogaṃ parivarddhitaṃ / āyurvidam upāmaṃtrya rogahetum apṛcchata // rm_13.74{74} //

sa ayurvidako dṛṣṭvā tasya grahadaśāphalaṃ / kudaśāvyupaśāntyarthaṃ grahapūjām upādiśat // rm_13.75{75} //

tathā sa janakas tasya rogiṇo grahaśāntaye / brāhmaṇaṃ samupāmantrya grahapūjām akārayat // rm_13.76{76} //

tathāpi tasya tadrogo varddhito na śamaṃ yayau / daivena samupāghrāte tadupāye na siddhyate // rm_13.77{77} //

tathā sa janakas tasya putrasya rogavṛddhitaṃ / dṛṣṭvā nirāśayā bhinnacitto mūrcchām upāyayau // rm_13.78{78} //

tadā sā supriyā bhāryā bharttāraṃ taṃ vimohitaṃ / dṛṣṭvaiva samupāgṛhya samāśvāsyaivam abravīt // rm_13.79{79} //

svāmin dhairyyaṃ samālambya tyaja citte vimohatāṃ / kim asmākaṃ prayatnena daivasyātra pramāṇike // rm_13.80{80} //

sarvathā bhāvino bhāvāḥ phalaṃti sarvajīvināṃ / yad abhāvi na tad bhāvi bhāvi cen na tad anyathā // rm_13.81{81} //

tasmād daivaprasādāya svakuleśeṣṭadevatāḥ / anusmṛtya samārādhya yācasva putrajīvitaṃ // rm_13.82{82} //

iti bhāryoditaṃ śrutvā sa gṛhastho 'numoditaḥ / kuladevaṃ samabhyarcya prārthayad evam ādarāt // rm_13.83{83} //

prasīda me kuleśa tvaṃ kṣamasva hy aparādhatāṃ / tavaiva śaraṇastho 'haṃ tan me putraṃ prarakṣatāṃ // rm_13.84{84} //

evaṃ tena gṛhasthena prārthite 'pi divāniśaṃ / tasya rogo vivṛddho 'bhūn naiva śāmyam upākramat // rm_13.85{85} //

tathā brahmādidevāṃś ca sarvān lokādhipān api / vihāramaṇḍapārāmakṣetrāraṇyasamāśritān // rm_13.86{86} //

nadīkūpataḍāgādijalāśrayapratisthitān / balibhoktṝn kalaṃkasthān mārgaśṛṅgāṭakāśritān // rm_13.87{87} //

evam anyatra sarvatra pratisthitān samarcayan / putrasyārogyakauśalyaṃ jīvitaṃ sa samarthayan // rm_13.88{88} //

tathāpi tasya rogo na śamito 'bhūt pravarddhitaḥ / tatas taṃ janako dṛṣṭvā nirāśā mūrchito 'patat // rm_13.89{89} //

tadā sa vaḍiko rogī pitaraṃ taṃ vimūrchitaṃ / pṛthivyāṃ patitaṃ dṛṣṭvā śanair nīcasvaro 'vadat // rm_13.90{90} //

hā hā me jāvate pāpaṃ yenāyaṃ patitaḥ pitā / snehaduḥkhāgnisaṃtaptaḥ putrato maraṇaṃ vrajet // rm_13.91{91} //

hā tātottiṣṭha māṃ paśya mā tyajātmajaṃ āturaṃ / dhairyyam ālamvya saṃdhāya rakṣa māṃ samupasthitaḥ // rm_13.92{92} //

ity asau vilapan putraḥ pitaraṃ taṃ vimūrchitaṃ / dṛṣṭvā bhojanakety aśru muñcaṃs tasthau nirāśritaḥ // rm_13.93{93} //

tadā sā supriyā bhāryyā bharttāraṃ taṃ vimūrchitaṃ / dṛṣṭvaiva sahasāliṃgya samutthāpyaivam abravīt // rm_13.94{94} //

svāmin dhairyaṃ samālaṃbya paśya māṃ te priyaṃ satīṃ / tyaktvā dainyaṃ samādhāya paśyan rakṣātmakaṃ priyaṃ // rm_13.95{95} //

iti bhāryoditaṃ śrutvā sa gṛhastho samutthitaḥ / dṛṣṭvā tāṃ supriyāṃ bhāryāṃ putraṃ caivam abhāṣata // rm_13.96{96} //

hā daiva kiṃ mayā pāpaṃ prakṛtaṃ dāruṇaṃ purā / yenāyaṃ sukṛtī putraḥ tyaktvā māṃ kva prayāsyati // rm_13.97{97} //

hā hā me saṃpadaś caitāḥ samṛddhāḥ samupārjitāḥ / ko nu bhoktā bhaved āsāṃ vyarthaṃ nakṣyanti sarvaśaḥ // rm_13.98{98} //

kim atrāhaṃ kariṣyāmi yāsyāmi śaraṇaṃ ca kaṃ / ko nu māṃ sahasā rakṣed datvā putrasya jīvitaṃ // rm_13.99{99} //

kim atrāsya rujaḥ śāntyai kariṣyāmi pratikriyāṃ / na jāne parimūḍho 'smi cetanā me na vidyate // rm_13.100{100} //

iti cintāparītātmā putrasnehavimohitaḥ / kāruṇākulacitto 'pi punar evaṃ vyacintayat // rm_13.101{101} //

yad ime tīrthikā vijñā bhagavanto vicakṣaṇāḥ / sarvajñāḥ sadguṇādhārāḥ śāstāro me hitaṃkarāḥ // rm_13.102{102} //

tat tān sarvān samāmaṃtrya gṛhe bhokṣyaiḥ samarcayan / imaṃ putraṃ puraḥ sthāpya darśayeyaṃ śubhāptaye // rm_13.103{103} //

tat sudṛṣṭiprasādena nūnam asya bhavec chuvaṃ / tato hi kramaśo rogāḥ śāmyeyuḥ sarvathā laghu // rm_13.104{104} //

tadāyam ātmajaḥ puṣṭo na rogī sutanuḥ sukhī / kṛtī śubharato bhogī kuladharme samācaret // rm_13.105{105} //

iti niścitya sa śreṣṭhī tatra tīrthyāśrame gataḥ / tān sarvāṃs tīrthikān natvā prārthayed evam ādarāt // rm_13.106{106} //

namo vo brahmavijñebhyo bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / vijñapyate yad arthaṃ tad anugrahītum arhata // rm_13.107{107} //

iti tenoditaṃ śrutvā tīrthikās te 'bhimānikāḥ / sarve taṃ samupāmaṃtrya pramodayitum abruvan // rm_13.108{108} //

sādhu vada mahāsādho yat te kāryaṃ samīhitaṃ / tat sarvaṃ sarvathāsmābhiḥ kṛtam evaṃ kariṣyate // rm_13.109{109} //

iti tais tīrthikaiḥ prokte sa śreṣṭhī saṃprasāditaḥ / kṛtāñjalipuṭo natvā punar evam abhāṣata // rm_13.110{110} //

bhagavanto mahāvijñā bhavanto guravo mama / tat sarvaṃ pratijānīta yad arthaṃ samupācare // rm_13.111{111} //

tathāpi cārthayiṣye 'tra yan me kaṣṭaṃ pravarttate / tad vo vijñāpanaṃ kartuṃ bhavataḥ śaraṇaṃ vraje // rm_13.112{112} //

yan mayā prakṛtaṃ pāpaṃ tena me svātmajādhunā / rogaiḥ saṃpīḍyate 'tīvaniḥsvastho maraṇaṃ vrajet // rm_13.113{113} //

nānāsvastividhānair hi tasya rogo na śāmyati / bhiṣajāṃ kṛtayatnāni na siddhyanti kathaṃ cana // rm_13.114{114} //

anekā devatāś cāpi prābhyarcya prārthito mayā / tathāpi śāmyate naiva tasya rogo vivarddhitaḥ // rm_13.115{115} //

yathā yathā rujāśāntisvastyupāyakṛtāni hi / tathā tathā na tadrogaḥ praśāmyati pravarddhyate // rm_13.116{116} //

kim upāyaṃ kariṣyāmi kena śāmyeta tadgadaḥ / tad upāyaṃ pradātavyaṃ yenāśu śāmyate kramāt // rm_13.117{117} //

iti vijñāpanāṃ kartuṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tan me 'nukampayāsu no rogaśāntir vidhīyatāṃ // rm_13.118{118} //

bhavanto me 'nuśāstāraḥ sarvajñā brahmacāriṇaḥ / tan me sukṛpayā dṛṣṭyā paritrātuṃ samarhata // rm_13.119{119} //

iti tenārthitaṃ śrutvā sarve te tīrthikā api / śreṣṭhinaṃ taṃ samāmaṃtrya punar evaṃ samabruvan // rm_13.120{120} //

śṛṇu sādho yad asmābhir hitārthaṃ te pracakṣyatāṃ / tat satyaṃ naḥ parijñāya pramāṇīkriyatāṃ kila // rm_13.121{121} //

vayaṃ hi sarvalokānāṃ śāstāro hitasādhakāḥ / tasmād atra viṣādatvaṃ mā kṛthā dhairyam āśraya // rm_13.122{122} //

adyaiva sahasā gatvā vayaṃ dṛṣṭvā tavātmajaṃ / niḥpāpaṃ nīrujaṃ svāsthyaṃ kariṣyāmaḥ sujīvitaṃ // rm_13.123{123} //

apy etad vacanaṃ satyaṃ śrutvā dṛṣṭvā pramāṇaya / anyathā na bhavet kvāpi hy asmākaṃ brahmacāriṇāṃ // rm_13.124{124} //

iti tais tīrthikaiḥ proktaṃ śrutvā sa gṛhasattamaḥ / tatheti pratiharṣitvā natvā tān svagṛhaṃ yayau // rm_13.125{125} //

tatra sa gṛha āsādya dāsidāsajanaiḥ saha / tadarhabhojyapūjāṅgasāmagrīṃ samasādhayat // rm_13.126{126} //

tasminn eva kṣaṇe tatra sarve te tīrthikā mudā / sahasā samupāgatya svasvāsane upāviśat // rm_13.127{127} //

tathā tān samupāsīnān dṛṣṭvā śreṣṭhī sa moditaḥ / pūjāṅgaiḥ kramato 'bhyarcya bhojanaiḥ samatoṣayat // rm_13.128{128} //

tataś ca bhojanānte sa vaḍikaṃ taṃ priyātmajaṃ / rogiṇaṃ samupāhṛtya teṣāṃ puro 'bhyadarśayat // rm_13.129{129} //

te sarve tīrthikā dṛṣṭvā vaḍikaṃ taṃ rujānvitaṃ / tadāmayanimittaṃ ca nirīkṣyaivam upādiśat // rm_13.130{130} //

aho hy asya mahārogaṃ mahāpātakasaṃbhavaṃ / tatpātakavimuktyai tu dātavyaṃ dānam ādarāt // rm_13.131{131} //

tadyathā navaratnāni hemalakṣapalāni ca / śraddhayā brahmacāribhyaḥ saṃpradadyāt samarcayan // rm_13.132{132} //

yady etad dīyate dānaṃ tvayā gṛhapate tathā / bhagnakuṣmāṇḍadarinamahiṣīśatadakṣiṇā // rm_13.133{133} //

purā dattā naṃdarājñā asmākaṃ brahmacāriṇāṃ / pādasphoṭāmayas tasya śāṃto 'bhūt tatprabhāvataḥ // rm_13.134{134} //

tathāsya sarvapāpāni vinakṣyanti na saṃśayaḥ / tataḥ sarve 'pi rogāś ca vinakṣyanti kramād drutaṃ // rm_13.135{135} //

tato rogair vimukto 'yaṃ kuśalī svāsthyam āpnuyāt / tataḥ puṣṭo viśuddhāṅgaḥ suśīlaḥ sukṛtī sudhīḥ / svakulācāradharmiṣṭho vaṃśāṃś cāpi samuddharet // rm_13.136{136} //

iti matvā tvayā sādho dātavyaṃ dānam ādarāt / anyathā na bhavet svasti tavāsya naṃdanasya ca // rm_13.137{167} //

iti tair gaditaṃ śrutvā sa śreṣṭhī paribodhitaḥ / tasyātmajasya trāṇārthaṃ tathā dātum udācarat // rm_13.138{[138]} //

tataḥ sa punar abhyarcya tān sarvāns tīrthikān patīn / pradadau navaratnāni svarṇalakṣapalāni ca // rm_13.139{139} //

tatas te tīrthikāḥ sarve dṛṣṭvā tāni pramoditāḥ / sarvāny api pratigṛhya tathāśīrvacanaṃ daduḥ // rm_13.140{140} //

svasty astu te sadā sādho kalyāṇam astu sarvathā / nīrogī suciraṃ jīvyā jayo 'stu te samantataḥ // rm_13.141{141} //

etad eva samādiśya sarve te tīrthikās tataḥ / tāni sarvāṇi vastūni pratigṛhyāśramaṃ yayuḥ // rm_13.142{142} //

tathāpi tasya rogā na śamitā varddhitāḥ kramāt / svadaivaphalabhogyāni bhoktavyāni hi sarvathā // rm_13.143{143} //

tatas taj janako dṛṣṭvā svātmajaṃ taṃ rujāturaṃ / nirāśāmūrchito bhūmau nipataṃ vyalapat tathā // rm_13.144{144} //

hā daiva kiṃ mayā pāpaṃ dāruṇaṃ prakṛtaṃ purā / yato 'yaṃ svātmajaḥ putraḥ puro me maraṇaṃ vrajet // rm_13.145{145} //

kṛtāny upāyayatnāni dānāni vividhāni ca / sarvāṇy etāni matpāpair nisphalāni bhavanti hi // rm_13.146{146} //

kiṃ mayātrāpi karttavyaṃ ko 'tra me hitam ādiśet / sarvathāhaṃ vinaṣṭo 'smi ko 'pi trātā na vidyate // rm_13.147{147} //

kasyātra śaraṇaṃ yāsye ko no rakṣed dayādṛśā / sarve vayaṃ vinaṣṭāsma hā daiva śaraṇaṃ vraje // rm_13.148{148} //

ity evaṃ vilapaṃtaṃ taṃ janakaṃ vaḍiko 'pi saḥ / dṛṣṭvā śanaiḥ samāhūya pura evam abhāṣata // rm_13.149{149} //

bho tāta kiṃ tvayātrāpi karttavyaṃ hi mayāpi ca / sarveṣām api jantūnāṃ daivagatiḥ pramāṇikā // rm_13.150{150} //

iti matvā viṣādatvaṃ hṛdaye mā kṛthās tyaja / saṃbuddhaśaraṇaṃ kṛtvā bhaja nityam anusmaran // rm_13.151{151} //

buddha eva jagacchāstā trātā lokahitaṃkaraḥ / durgatitārako nātho bharttā sadgatināyakaḥ // rm_13.152{152} //

tad evaṃ sugataṃ smṛtvā saddharmaṃ samupāśrayan / saṃghānāṃ bhajanaṃ kṛtvā cinu puṇyaṃ samāhitaḥ // rm_13.153{153} //

triratne sādhitaṃ puṇyaṃ na kṣiṇuyāt kadā cana / yadi daivād vipattiḥ syāt puṇyaṃ tu labhate varaṃ // rm_13.154{154} //

puṇyena rakṣyate lokaḥ puṇyena sadgatiṃ vrajet / tasmāt puṇyaṃ mahāratnaṃ cinu dhairyaṃ samāśrayan // rm_13.155{155} //

avaśyamaraṇe loke kiṃ viṣādena siddhyate / iti matvāpi taṃ buddhaṃ smṛtvā bhaja samāhitaḥ // rm_13.156{156} //

tathāhaṃ vā tam evātra saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ vrajan / saṃsmṛtvā bhajanaṃ kurvan vrajeya maraṇaṃ dhruvaṃ // rm_13.157{157} //

yadi tasya jinendrasya kṛpāsti mayi pāpini / tatkṛpādṛkprasādena jīveya nīrujaḥ punaḥ // rm_13.158{158} //

yadi daivabalenāhaṃ mṛte tatsmṛtipuṇyataḥ / sarvathā durgatiṃ tyaktvā sadgatiṃ punar āpnuyāṃ // rm_13.159{159} //

evaṃ jñātvā tvayā tāta mā kriyatāṃ viṣādatā / saṃsāre 'vaśyaṃ marttavyaṃ sarveṣām api janmināṃ // rm_13.160{160} //

ity uktvā sa rujārtto 'pi vaḍiko dhairyyam āśrayan / saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ kṛtvā smṛtvā tasthau samāhitaḥ // rm_13.161{161} //

tathā sa gṛhabhṛc chreṣṭhī śrutvaitad ātmajoditaṃ / satyam etat parijñāya buddhaṃ smṛtvā tathāvadat // rm_13.162{162} //

namo buddhāya dharmāya saṃghāya ca sadā smare / adyārabhya sadā nityaṃ bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje // rm_13.163{163} //

yadi vo 'sti kṛpā loke rakṣantu naḥ suduḥkhinaḥ / sarvathā kṛpayā dṛṣṭyā dṛṣṭvāśu trātum arhati // rm_13.164{164} //

yathānye tribhave lokā bhavadbhiḥ pratipālitāḥ / tathāsmān kṛpayā dṛṣṭvā trātum arhati sarvathā // rm_13.165{165} //

rakṣatu bhagavan nātha jīvayeyaṃ mamātmajaṃ / kṛpayānugrahaṃ kṛtvā putraratnaṃ prayaccha me // rm_13.166{166} //

yadi jīved ayaṃ putro bhavaddṛṣṭiprasādataḥ / bhavatāṃ śaraṇe sthitvā caratu vratam ādarāt // rm_13.167{167} //

ity evaṃ smaraṇaṃ kṛtvā saṃbuddhaśaraṇaṃ vrajan / sa śreṣṭhī taṃ sutaṃ dṛṣṭvā tasthau mohavinoditaḥ // rm_13.168{168} //

tasminn eva kṣaṇe lokāṃ trātuṃ sa bhagavān muniḥ / saṃpaśyan kṛpayā dṛṣṭyā prādrākṣīt tān saduḥkhinaḥ // rm_13.169{169} //

tathā tān duḥkhino dṛṣṭvā bhagavān sa jineśvaraḥ / sahasā tān paritrātuṃ buddharasmiṃ vyamuñcata // rm_13.170{170} //

tābhiḥ kanakavarṇābhiḥ saṃbuddharaśmibhis tadā / samantāt samatikramya tad gṛham avabhāsitaṃ // rm_13.171{171} //

tato maitryaṃśavaś cāpi tena bhagavatā punaḥ / samutṣṛṣṭās tanau tasya paryaspṛśan prasāditāḥ // rm_13.172{172} //

tatas tasya tanus taiḥ saṃspṛṣṭamātre samaṃtataḥ / prahlāditā sukhaprāptā svāsthyatāṃ samupāyayau // rm_13.173{173} //

tataḥ sa vaḍikaḥ svāsthyaṃ prāpya nirmalamānasaḥ / vismitaḥ pitaraṃ paśyan samāmaṃtryaivam abravīt // rm_13.174{174} //

aho buddhasya māhātmyam aho dharmānubhāvatā / aho saṃghaprabhāvatvaṃ paśya tāta muneḥ prabhāṃ // rm_13.175{175} //

yasyānusmṛtimātreṇa kṛpā loke prasāryate / dhanyo 'yaṃ bhagavān buddho jayatv evaṃ sadā sthitaḥ // rm_13.176{176} //

yasya dayānubhāvena jīvema nīrujaḥ sukhī / pāpaiś cāpi vimukto 'ham iti satyaṃ pramanyate // rm_13.177{177} //

tasmāt tam eva śāstāraṃ saṃbuddhaṃ śaraṇaṃ vraje / yāvadbhavam anusmṛtvā bhajeya samupāśritaḥ // rm_13.178{178} //

evaṃ buddhaguṇān smṛtvā vaḍikaḥ sa pramoditaḥ / kṛtāñjaliḥ smaran bhūyaḥ praṇatvaivam ayācata // rm_13.179{179} //

namas te bhagavan nātha bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / yāvadbhavaṃ triratnānāṃ bhaveyaṃ sevakaḥ sadā // rm_13.180{180} //

ity evaṃ sugataṃ smṛtvā vaḍikaḥ so 'bhibodhitaḥ / bhūyo bhūyaḥ smaran natvā tasthau svāsthyatvam āgataḥ // rm_13.181{181} //

tadā sa bhagavān buddho dṛṣṭvā taṃ śuddhamānasaṃ / saddharmaṃ samupādeṣṭuṃ tad dvāre samupāsarat // rm_13.182{182} //

taddvārasamupāsīnaṃ taṃ munīndraṃ raviprabhaṃ / dṛṣṭvaiva vismito dvāsthaḥ sahasā gṛham āviśat // rm_13.183{183} //

tatra gṛhapatiṃ dṛṣṭvā vaḍikaṃ taṃ ca sādaraṃ / purataḥ samupetyaiva vyajñāpayat sasatvaraḥ // rm_13.184{184} //

gṛhapate munīndro 'tra gṛhadvāra upasthitaḥ / tad atra sahasopetya samāmaṃtrya praveśaya // rm_13.185{185} //

iti tenoditaṃ śrutvā vaḍikaḥ sa prasāditaḥ / utthitaḥ sahasopetya taṃ munīndraṃ mudānamat // rm_13.186{186} //

natvā taṃ sugataṃ gehe prajñapya svāsanaṃ mudā / vijñapya samupāmaṃtrya praveśayaṃs tathārthayan // rm_13.187{167!} //

svāgataṃ bhagavan vāṃche bhavatāṃ śaraṇaṃ mune / praviśatu jagannātha vijayasvāsane śubhe // rm_13.188{168} //

iti tenodite buddho bhagavān sa samāviśan / svāsane samupāsīno vaḍikaṃ taṃ tathāvadat // rm_13.189{1691} //

kiṃ te vaḍika duḥkhatvaṃ vādhakaś ca kathaṃ vada / iti bhagavatā pṛṣṭo vaḍikaḥ sa tathāvadat // rm_13.190{190} //

kāyikaṃ jāyate duḥkhaṃ cetasikaṃ ca me mune / tad bhavān kṛpayā dṛṣṭyā śamayet tat prabādhanaṃ // rm_13.191{191} //

iti tad vijñāpitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / taccittaduḥkhaśāntyarthaṃ maitrīdharmam upādiśat // rm_13.192{192} //

vaḍikātra sadā loke maitracittaṃ samācara / anena te manodāhaṃ praśāmyeta sadāpi hi // rm_13.193{193} //

ity ādiśya munīndraḥ sa punar evaṃ vyaciṃtayat / vatendrakṣīrikāṃ nāma mahauṣadhāṃ samānayet // rm_13.194{194} //

iti cittamataṃ śāstuḥ parijñāya surādhipaḥ / ādāya kṣīrikāṃ nāma mahauṣadhīm upānayat // rm_13.195{195} //

tatra so surarājas taṃ bhagavantaṃ praṇamya tāṃ / mahauṣadhīm upasthāpya pura evaṃ samabravīt // rm_13.196{196} //

bhagavan pratigṛhṇātu divyauṣadhīm imāṃ bhavān / anayātra yathākāryaṃ sādhayatu sukhāptaye // rm_13.197{197} //

ity ukte tena śakreṇa dṛṣṭvā tāṃ bhagavān muniḥ / gṛhītvā vaḍikāyaivaṃ pradatvā caivam ādiśat // rm_13.198{198} //

gṛhāṇa vaḍikemāṃ te kāyikaduḥkhaśāminīṃ / anayā te śarīre saṃskriyatām upacāraṇaiḥ // rm_13.199{199} //

ity ādiṣṭe munīndreṇa vaḍikaḥ so 'numoditaḥ / tatheti tāṃ samādāya yathādiṣṭam upācarat // rm_13.200{200} //

tatas tasya tanū rogair vimuktā paripuṣṭitā / krameṇa śāmyasaundaryaṃ prāpyābhiparyaśobhata // rm_13.201{201} //

tataḥ śāstrā yathādiṣṭaṃ vaḍikena tathā hṛdi / maitrī prabhāvitā loke svātmaje supriye yathā // rm_13.202{202} //

tadā tasya mahadduḥkhaṃ cetasikaṃ śaśāma tat / mahāmaitryā pariṣikte hṛdaye 'gnir ivāmbubhiḥ // rm_13.203{103!} //

tataḥ sa vaḍikaḥ svasthaḥ pariśuddhendriyaḥ sudhīḥ / bhagavantaṃ tam ānamya prārthayad evam ādarāt // rm_13.204{104} //

vande 'haṃ bhavatāṃ pādau sarvadā śaraṇaṃ vraje / tathā ca sarvadā nātha kṛpayā trātum arhati // rm_13.205{105} //

yady evaṃ bhavatāṃ śāstaḥ kṛpādṛṣṭir na vidyate / mṛto 'haṃ narake 'dyāpi gato duḥkhāny avāpnuyāṃ // rm_13.206{106} //

yad evaṃ svasthito jīve tat te kṛpāmbubhāvataḥ / tathā me 'nugrahaṃ kartuṃ nityam arhati sarvadā // rm_13.207{107} //

ity evaṃ prārthanāṃ kṛtvā bhūyaḥ sa vaḍiko mudā / sāñjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā paśyaṃs tasthau munīśvaraṃ // rm_13.208{108} //

tathā tajjanakaḥ śreṣṭhī sadāraḥ saṃpramoditaḥ / triratne śaraṇaṃ kṛtvā saṃbuddhaṃ taṃ samarcayat // rm_13.209{109} //

tataḥ sa gṛhabhṛc chreṣṭhī dṛṣṭvā taṃ sugataṃ mudā / kṛtāñjalipuṭo natvā prārthayad evam ādarāt // rm_13.210{210} //

vande te caraṇau śāstaḥ sarvadā śaraṇaṃ vraje / evaṃ no 'nugrahaṃ kartuṃm arhati kṛpayā sadā // rm_13.211{211} //

tataḥ sa bhagavān buddhas tathāstv iti samādiśat / ṛddhyākāśaṃ samutplutya svam āśramam upāyayau // rm_13.212{212} //

tatra sa bhagavān prāptaḥ sabhāmadhye samāśritaḥ / etad vṛṣṭi samākhyāya tasthau dharmaṃ samādiśat // rm_13.213{213} //

tadā sa vaḍiko bhūyo buddhaguṇān anusmaran / sa saṃghaṃ sugataṃ bhojyaiḥ pūjayituṃ samaichata // rm_13.214{214} //

tadā sa nṛpate rājñaḥ prasenajita ānataḥ / etat sarvaṃ pravṛttāṃtaṃ nivedyaivam abhāṣata // rm_13.215{215} //

rājann ahaṃ mahārogī triratnaśaraṇaṃ vraje / tat triratnakṛpādṛṣṭer jīve rogair vimocitaḥ // rm_13.216{216} //

tan mayā sa munīndro 'pi sarvasaṃghaiḥ sahādhunā / samāmaṃtrya gṛhe bhojyaiḥ pūjayituṃ samicchyate // rm_13.217{217} //

tan me 'nugrahaṇaṃ kṛtvā lokānāṃ puṇyavṛddhaye / tadadhivāsanāṃ kṛtvā samanujñāpaya prabho // rm_13.218{218} //

iti tenārthitaṃ śrutvā sa rājābhyanumoditaḥ / vaḍikaṃ taiḥ samālokya praśaṃsyaiva samādiśat // rm_13.219{219} //

vaḍika tvaṃ mahāsādhus tad buddhaśaraṇaṃ gataḥ / tathānuśraddhayā nityaṃ bhaja ratnatrayaṃ sadā // rm_13.220{220} //

iti rājñābhyanujñātaṃ śrutvā sa vaḍiko mudā / nṛpatiṃ taṃ praṇatvaivaṃ svagṛhaṃ samupāyayau // rm_13.221{221} //

tatra gṛhe samāsādya kṛtvānumataṃ pituḥ / śāstu nimaṃtraṇāṃ kartuṃ vihāre samudācaran // rm_13.222{222} //

tatra sa samupāviṣṭo dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / kṛtāñjalipuṭo natvā prārthayad evam ādarāt // rm_13.223{223} //

bhagavaṃs tad vijānīyād yadarthaṃ samupāvraje / tathāpy atra bhavadagre prārthaye 'nugrahaṃ kuru // rm_13.224{224} //

yad ahaṃ roganirmuktaḥ puna janma ivāptavān / tad bhavatāṃ kṛpādṛṣṭeḥ prasādād itin manyate // rm_13.225{225} //

tad ahaṃ bhavatāṃ sarvasaṃghānāṃ bhojanair gṛhe / pūjayituṃ samiche tad anugrahītum arhati // rm_13.226{226} //

iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sa bhagavān muniḥ / tathety abhyanumoditvā tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // rm_13.227{227} //

tataḥ sa vaḍiko matvā bhagavatādhivāsitaṃ / mudā tasya muneḥ pādau natvāśu svagṛhaṃ yayau // rm_13.228{228} //

tatra sa sahasā gehe vandhumitrajanaiḥ saha / saṃghārhabhojyapūjāṅgaṃ sāmagrīṃ samasādhayat // rm_13.229{229} //

tataḥ sa sarvasāmagrīṃ sādhayitvāsanāni ca / prajñapya śuddhite bhūmau maṃdayitvā samantataḥ // rm_13.230{230} //

tatas taṃ śrīghanaṃ buddhaṃ sasaṃghaṃ svajanaiḥ saha / āmaṃtrituṃ vihāre sa sahasā samupācarat // rm_13.231{231} //

tatra sa samupāviṣṭo dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / sasaṃghaṃ sāṃjalir natvā prārthayad evam ādarāt // rm_13.232{232} //

bhagavan sādhyate sādhyaṃ samayo varttate 'dhunā / tad bhavāṃ sāṃghikaiḥ sārddhaṃ vijayituṃ samarhati // rm_13.233{233} //

iti tenārthitaṃ śrutvā tatheti sa munīśvaraḥ / pātracīvaram ādhāya sarvasaṃghaiḥ sahācarat // rm_13.234{234} //

tatra mārgeṣu sarvatra nagare ca samantataḥ / prakāśayan prātihāryaṃ tad gṛhaṃ samupāviśat // rm_13.235{235} //

tatra gṛhe samāsādya pādārghaṃ pratigṛhya saḥ / svāsane samupāviśya kramāt tasthau sasāṃghikaḥ // rm_13.236{236} //

tadā sa vaḍiko dṛṣṭvā taṃ buddhaṃ svāsane sthitaṃ / sasaṃghaṃ sarvapūjāṅgaiḥ sarvapuṣpaiḥ samarcayat // rm_13.237{237} //

tataś ca surasair bhojyaiḥ supraṇītaiḥ suhādhitaiḥ / varṇagandharasopetaiḥ sarvais tāṃ samatoṣayat // rm_13.238{268!} //

tataś ca bhojanānte sa pātrādīny apanīya ca / mukhādīṃ śodhayitvā ca pūgauṣadhīn praḍhaukayat // rm_13.239{269} //

tataḥ sa prāñjalir natvā sasaṃghaṃ sugataṃ mudā / purastho manasā hy evaṃ praṇidhānaṃ vyadhāt smaran // rm_13.240{270} //

anena kuśalenāhaṃ loke 'ndhe 'pariṇāyake / yathāyaṃ bhagavān buddhas tathā bhūyāsam ātmavit // rm_13.241{271} //

yathānena munīndreṇa jagal loko 'bhipālitaḥ / tathāhaṃ sarvalokānāṃ pālayeyaṃ samantataḥ // rm_13.242{272} //

atīrṇāṃs tārayiṣyāmi mocayiṣyāmy amocitān / anāsvastān samāśvāsya sthāpayiṣyāmi nirvṛtau // rm_13.243{273} //

ity evaṃ manasā tena praṇidhānaṃ kṛtaṃ mudā / matvā sa bhagavān buddho smitaṃ prāvirvyadhān mudā // rm_13.244{274} //

tadā tasya munīndrasya mukhāt paṃca surasmayaḥ / nisṛtya triṣu lokeṣu bhāsayantaḥ samāsaran // rm_13.245{275} //

yāpi kāś cid adholoke prasṛtā narakeṣu tāḥ / uṣṇeṣu śītalībhūtā śītaleṣu tathoṣṇikāḥ // rm_13.246{276} //

tadā tābhiḥ parispṛṣṭāḥ sarve nairayikā janāḥ / mahatsaukhyaṃ samāsādya vismitāś caivam ālapat // rm_13.247{277} //

aho saukhyaṃ kathaṃ hy evam anyatra kiṃ gatā vayaṃ / kasya puṇyānubhāvena kvāsmākaṃ jāyate sukhaṃ // rm_13.248{278} //

iti cintābhidagdhānāṃ teṣāṃ cittaprabodhane / bhagavān nirmitaṃ buddhaṃ saṃpreṣya samadarśayat // rm_13.249{279} //

tatra taṃ nirmitaṃ buddhaṃ dṛṣṭvā sarve 'pi te mudā / vismitāḥ sahasaṃmīlya punar evaṃ vabhāṣire // rm_13.250{280} //

aho samantabhadro 'yaṃ puruṣo dṛśyate 'dhunā / nūnam asyānubhāvena saukhyaṃ no jāyate khalu // rm_13.251{281} //

iti saṃbhāṣya te sarve tasmin buddhe prasāditāḥ / namo buddhāya dharmāya saṃghāya ceti prāvadan // rm_13.252{282} //

tataḥ sarve 'pi te satvās triratnasmṛtipuṇyataḥ / te durgativinirmuktāḥ sadgatiṃ samupāyayuḥ // rm_13.253{283} //

evaṃ tā raśmayaḥ sarvā avabhāsya samaṃtataḥ / sarvasatvān samuddhṛtya muneḥ pratyāyayuḥ punaḥ // rm_13.254{284} //

tathā yā raśmayaḥ kāścid upariṣṭāt prasāritāḥ / tāḥ sarvān devalokānāṃ avabhāsya samantataḥ // rm_13.255{285} //

yāvad bhavāgraparyaṃtaṃ bhāsayantaḥ prasāritāḥ / evaṃ cāpi mahāśabdam udghuṣya samudācaran // rm_13.256{286} //

anityaṃ khalu saṃsāraṃ duḥkhaṃ śūnyam anātmakaṃ / tad bhave sadgatiṃ hitvā saddharmaṃ bhajatādarāt // rm_13.257{287} //

niṣkrāmatārabhadhvaṃ ca yujyadhvaṃ buddhaśāsane / dhunīta mṛtyusainyaṃ ca naḍāgāram iva dvipaḥ // rm_13.258{288} //

yo 'py asmin dharmavaineye hy apramattaś caret sadā / sa hitvā jātisaṃsāraṃ duḥkhasyāntaṃ kariṣyati // rm_13.259{289} //

ity evaṃ tan mahāśabdaṃ śrutvā sarve 'pi te surāḥ / tathety abhyanumodantas triratnaśaraṇaṃ yayuḥ // rm_13.260{290} //

tathā tā arciṣaḥ sarvā avabhāsya samaṃtataḥ / punaḥ pratyāgatās tasya muner antikam āyayuḥ // rm_13.261{291} //

tatas tā arciṣaḥ sarvāḥ saṃmīlya samupāsthitāḥ / kṛtvā pradakṣiṇāṃ traidham uṣṇīṣe 'ntardadhau muneḥ // rm_13.262{292} //

athānaṃdas tam ālokya vismitaḥ sahasotthitaḥ / kṛtāñjalipuṭo natvā paprachaivaṃ munīśvaraṃ // rm_13.263{293} //

bhagavan bhavato vaktrāt paṃcavarṇāḥ suraśmayaḥ / vinisṛtā diśaḥ sarvā bhāṣayanti samantataḥ // rm_13.264{294} //

nākāraṇaṃ jinā buddhā darśayanti smitaṃ kvacit / bhavatsmitaṃ samālokya sarve bhavanti vismitāḥ // rm_13.265{295} //

taddhetu śrotum ichaṃti sarve 'pīme sabhāśritāḥ / tad eṣāṃ saṃśayaṃ chetuṃ taddhetu samupādiśa // rm_13.266{296} //

iti tenārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / tāṃ ca sarvāṃ sabhāṃ dṛṣṭvā tathānandam abhāṣata // rm_13.267{297} //

paśyānaṃda mamānena vaḍikenānumodinā / saṃgheṣu śraddhayā bhaktyā satkṛtya bhajanaṃ kṛtaṃ // rm_13.268{298} //

etatpuṇyavipākena vaḍiko 'yaṃ sudhīḥ kṛtī / kramād bodhicarīḥ pūrya daśabhūmīśvaro bhavan // rm_13.269{299} //

sarvamāragaṇāṃ jitvā saṃbodhiṃ samavāptavān / ślakṣṇavāṇyabhidho buddhas tathāgato bhaviṣyati // rm_13.270{300} //

yad anena triratneṣu śaraṇaṃ saṃprasādinā / praṇidhānaṃ kṛtaṃ tena saṃbuddho 'yaṃ bhaved dhruvaṃ // rm_13.271{301} //

evaṃ matvā tathānaṃda triratnaśaraṇaṃ gataḥ / satkṛtya samupāśritya bhaja nityaṃ samāhitaḥ // rm_13.272{302} //

ye satvāḥ śraddhayā smṛtvā triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / durgatiṃ te na gachanti bhavanti bodhibhāginaḥ // rm_13.273{303} //

evaṃ matvā triratnānāṃ satkṛtya śraddhayā mudā / saṃsmṛtya śaraṇaṃ gatvā bhaktavyaṃ bodhivāṃchibhiḥ // rm_13.274{304} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvānaṃdaḥ sa moditaḥ / sāṃghikaṃ saha lokaiś ca tatheti prābhyanaṃdata // rm_13.275{305} //

tataḥ sa bhagavāṃs tasmai vaḍikāya subhāgine / datvāśīrvacanaṃ bhūyaḥ samāmaṃtrya tam abravīt // rm_13.276{306} //

vaḍika tvaṃ mahābhāga triratnaṃ śaraṇaṃ gataḥ / bodhicaryyāṃ caran nityaṃ saṃbodhiṃ samavāpnuyāḥ // rm_13.277{307} //

iti satyaṃ parijñāya sarvasatvahitārthabhṛt / tathā ratnatrayaṃ smṛtvā bhaja nityaṃ samāhitaḥ // rm_13.278{308} //

ity ādiśya munīndraḥ sa saṃghaiḥ sārddhaṃ samutthitaḥ / vaḍikaṃ taṃ samāmaṃtrya svavihāraṃ yayau tathā // rm_13.279{309} //

tathā sa vaḍiko nityaṃ triratnaśaraṇaṃ gataḥ / sadā lokahitaṃ kṛtvā bodhicaryāṃ samācarat // rm_13.280{310} //

etan me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā narādhipa / tathā te kathyate rājaṃ śrutvā caivaṃ prakāśaya // rm_13.281{311} //

tathā tvayāpi rājendra satvānāṃ hitasādhane / triratnaśaraṇaiḥ kṛtvā karttavyā bodhicārikāḥ // rm_13.282{312} //

tathā te sarvadā nityaṃ sarvatra maṃgalaṃ bhavet / kramād bodhicarīṃ pūrya saṃbodhim api cāpnuyāḥ // rm_13.283{313} //

iti matvā mahārāja prajāś cāpi prabodhayan / saddharme saṃpratisthāpya sarvathā trātum arhasi // rm_13.284{314} //

iti tenopaguptena samādiṣṭaṃ niśamya saḥ / rājā tatheti vijñapya prābhyanandat sapārṣadaḥ // rm_13.285{315} //

śrutvāvadānaṃ vaḍikasya sādhor idaṃ narā ye 'bhyanumodayanti / sarve 'pi te lokahitānuraktā bhavanti bodhiguṇalābhikā hi // rm_13.286{316} //

++ iti ratnāvadānatatve vaḍikāvadānaṃ samāptam ++

xiv gāndharvikāvadāna athāśoko mahīpālaḥ śrotum anyat subhāṣitaṃ / upaguptaṃ yatiṃ natvā prārthayad evam ādarāt // rm_14.1{1} //

bhadanta śrotum icchāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tad yathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati // rm_14.2{2} //

iti tena narendreṇa prārthitaṃ sa jinātmajaḥ / śrutvā taṃ nṛpatiṃ dṛṣṭvā punar evaṃ samādiśat // rm_14.3{3} //

śṛṇu rājan mayākhyātaṃ yathā me guruṇoditaṃ / tathā śrūtvānumoditvā śubhe caritum arhasi // rm_14.4{4} //

purā sa bhagavān buddhaḥ śrāvastyāṃ bahir āśrame / jetāraṇye mahodyāne vihāre maṇimaṇḍite // rm_14.5{5} //

bhikṣubhiḥ śrāvakaiḥ sārddhaṃ cailakair vratibhis tathā / bhikṣuṇībhis tathānyaiś cā mahāsātvair upāsakaiḥ // rm_14.6{6} //

vihṛtya sarvasatvānāṃ samitisthitaḥ / saṃbodhisādhānaṃ dharmam upādeṣṭuṃ samārabhat // rm_14.7{7} //

tadā tasya munīndrasya vaktrapadmād vinisṛtaṃ / tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve satvā upagatāḥ // rm_14.8{8} //

brahmaśakrādi devendrāḥ sarve lokādhipā api / daityendrāḥ sagaṇā yakṣāḥ siddhagaṃdharvarākṣasāḥ // rm_14.9{9} //

vidyādharagaṇāś capi nāgeṃdrāś ca mahoragāḥ / garuḍāḥ kinnarendrāś ca tathānye 'pi samāgatāḥ // rm_14.10{10} //

brāhmaṇā ṛṣayaś cāpi tāpasā brahmacāriṇaḥ / yatayo yogino vijñās tathānye tīrthikā api // rm_14.11{11} //

rajānaḥ kṣatriyāś cāpi vīrā rājakumārakāḥ / amātyā maṃtriṇaś cāpi vaiśyāś cāpi prajādhipāḥ // rm_14.12{12} //

śreṣṭhino vaṇijaś cāpi sārthavāhā mahājanāḥ / paurā jānapadā grāmyās tathā kārpaṭikā api // rm_14.13{13} //

evaṃ anye 'pi satvāś ca sarve lokāḥ samāgatāḥ / tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ tad vihāre upāviśat // rm_14.14{14} //

tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā samabhyarcya praṇamya ca / satkṛtya samupāśritya parivṛtya sāmāntataḥ // rm_14.15{15} //

taṃ muṇīndraṃ samālokya śrotuṃ tad dharmadeśanāṃ / sāñjalayaḥ prasannāsyā upatasthuḥ samāhitāḥ // rm_14.16{16} //

tathā tān samupāsīnān dṛṣṭvā sa bhagavāñ jinaḥ / āryasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat // rm_14.17{17} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve satvāḥ pramoditāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā vabhūvur bodhicāriṇaḥ // rm_14.18{18} //

tadāpi paṃcamātrāṇi gāṃdharvikaśatāni ca / śrāvastyāṃ puri jātāni samadāni pracerire // rm_14.19{19} //

tadā tāṃ samadān dṛṣṭvā gaṃdharvādhipateḥ sutaḥ / supriyo nāma tan mādam īrṣyayā hantum udyayau // rm_14.20{20} //

tataḥ sa supriyaḥ sarvagāndharvikasukauśalaḥ / divyavīṇāṃ samādāya tatraiva samupācarat // rm_14.21{21} //

saptasvarān ekataṃtryām ekaviṃśatimūrchanāḥ / samudghoṣayamānaḥ ca svamatiṃ darśayan yayau // rm_14.22{22} //

ṣaṇmahānagareṣv evaṃ paṭṭaneṣu samantataḥ / samudghoṣayamānaś ca śrāvastīṃ sa upāviśat // rm_14.23{23} //

tatra taṃ samupāviṣṭaṃ dṛṣṭvā sarve 'pi paurikāḥ / śrutvā tad adbhutaṃ nādaṃ vismitāḥ samupācaran // rm_14.24{24} //

tāni ca paṃcamātrāṇi gāṃdharvikaśatāny api / śrutvā dṛṣṭvā ca sarvāṇi vismayaṃ samupāyayuḥ // rm_14.25{25} //

tada tāni ca sarvāṇi dṛṣṭvā paṃcaśatāny api / svasvamadābhimānatvāṃ pravihāya viṣedire // rm_14.26{26} //

tataḥ sarve 'pi te tena sahavāde bhayānvitāḥ / nṛpater antikaṃ gatvā tat pravṛttiṃ nyavedayan // rm_14.27{27} //

jaya prabho vijānīyād yad vayaṃ samupāgatāḥ / tad atra no bhayatrastāṃ trātum arhati sarvathā // rm_14.28{28} //

atrāsau supriyo nāma gandharvādhipateḥ sutaḥ / nūnaṃ no madaghātāya vijetuṃ samupāgataḥ // rm_14.29{29} //

tat tasyāpy abhimānatvāṃ nihaṃtuṃ satpratikriyāṃ / kriyatāṃ sahasāsmākam iti vijñāpanāṃ śṛṇu // rm_14.30{30} //

iti vijñāpitaṃ sarvais taiḥ śrutvā sa narādhipaḥ / sarvāns tān samupāmaṃtrya pura evaṃ samādiśat // rm_14.31{31} //

alpotsukā bhavanto 'tra bhavate mā viṣīdata / bhaviṣyāmo 'tra kālajñāś caratu sa yathechayā // rm_14.32{32} //

iti rājñā samādiṣṭaṃ śrutvā te 'bhyanumoditāḥ / tad vivādabhayātaṃkaṃ tyaktvā sarve prasedire // rm_14.33{33} //

tadā sa supriyas tatra dṛṣṭvā tān abhimānikān / teṣāṃ mānavighātārthaṃ manasaivaṃ vyacintayat // rm_14.34{34} //

ayaṃ rājapi gāṃdharvavidyābhimāniko bhavet / tad anena sahātrāhaṃ vādaṃ kuryāṃ sabhāśraye // rm_14.35{35} //

ity evaṃ niścayaṃ kṛtvā supriyaḥ so 'bhimānikaḥ / nṛpatiṃ tam upālabdhuṃ tat sabhāṃ samupācarat // rm_14.36{36} //

tatra sa nṛpatir dṛṣṭvā supriyaṃ tam upāgataṃ / prajñapyāsanam āmaṃtrya praṇatvaivam abhāṣata // rm_14.37{37} //

svāgataṃ te bhavann atra tiṣṭhāsane prasīda me / kim arthe 'tra samāyāsi tad ādeṣṭuṃ hi me 'rhasi // rm_14.38{38} //

iti tenoditaṃ śrutvā supriyaḥ sa sabhāsthitaḥ / nṛpatiṃ taṃ samālokya pura evam abhāṣata // rm_14.39{39} //

śṛṇu rājan mayākhyātaṃ śrutaṃ yat te yaśo mahat / tad guṇān bhavato draṣṭum ihāhaṃ samupācare // rm_14.40{40} //

tan me darśaya rājendra gāndharvaguṇām ātmanaḥ / kas te sāstā gurur vāsti taṃ cāpi me pradarśaya // rm_14.41{41} //

iti tenoditaṃ śrutvā sa rājā pratibhāṇavān / supriyaṃ taṃ samālokya tathety evam abhāṣata // rm_14.42{42} //

sādhu paśya mahābhāga darśayisyāmi taṃ guruṃ / yo me śāstā mahābhijñaḥ sarvavidyāguṇādhipaḥ // rm_14.43{43} //

sa me śāstādhunehaiva sarvasatvahitārthataḥ / jetāraṇye mahodyāne nivaśati vṛṣaṃ diśan // rm_14.44{44} //

sādhu paśya mahābhāga taṃ guruṃ me hitārthadaṃ / tad ehi saha yāsyāma śāstāraṃ darśayāmi taṃ // rm_14.45{45} //

iti tena narendreṇa samākhyātaṃ sa supriyaḥ / śrutvā tatheti pramodya gantum abhāṣata // rm_14.46{46} //

sādhu rājan samichāmi śāstāraṃ tat pradarśaya / tena saha vivādāni kuryāṃ tatra nayāśu māṃ // rm_14.47{47} //

iti tenoditaṃ śrutvā nṛpatiḥ sa tatheti hi / supriyaṃ taṃ samādāya vihāre gantum aichata // rm_14.48{48} //

tataḥ sa nṛpatis tena supriyeṇābhimāninā / taiś ca paṃcaśatair anyair gāndharvikaiḥ sahācarat // rm_14.49{49} //

tasminn avasare buddho bhagavān sa munīśvaraḥ / loke satvān samuddhartuṃ kṛpayā samapaśyata // rm_14.50{50} //

tadā tena nareśena sārddham evam upāgataṃ / supriyaṃ taṃ sa ālokya manasaiva vyacintayat // rm_14.51{51} //

aho vata sudhīr yā sā gandharvādhipanandanaḥ / pañcaśikho 'bhidho vīṇām ādāyehopasaṃkramet // rm_14.52{52} //

iti tena munīndreṇa manasā paricintitaṃ / matvā pañcaśikhaḥ so 'pi tathāgantuṃ samaichata // rm_14.53{53} //

tataḥ sa saptagaṃdharvasahasreṇa sahānvitaḥ / vaiḍūryadaṇḍavīṇāṃ saṃprādāya sahasācaran // rm_14.54{54} //

tathā sa saṃkramaṃs tatra vihāre samupāviśan / dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ natvā tāṃ vīṇāṃ samupānayat // rm_14.55{55} //

tataḥ sa sugataṃ bhaktyā samabhyarcya prasannadhīḥ / tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ tat sabhāyām upāśrayat // rm_14.56{56} //

tadā sa supriyo 'py enaṃ dṛṣṭvā mānābhigarvitaḥ / tāṃ vīṇāṃ kvanayann agre 'nuśrāvituṃ samārabhat // rm_14.57{57} //

tatprakvāṇāt svarā sapta ekai viṃśati mūrchanāḥ / samutthitāḥ sarvalokacetānsi paryamohayan // rm_14.58{58} //

tadā sarve 'pi te lokāḥ śrutvā tat prakvaṇān mudā / nṛpatipramukhāś cāpi paraṃ vismayam āyajuḥ // rm_14.59{59} //

tataḥ sa bhagavāṃś cāpi tasya mānābhighātane / vaiḍūryadaṇḍavīṇāṃ tām anuśrāvitum ārabhat // rm_14.60{60} //

ekaikasyāṃ hi tat taṃtryā naikasvaraviśeṣitāḥ / mūrchanāś ca tathā nānāvidhā niścāritās tathā // rm_14.61{61} //

tataḥ śabdāt samuccerur gāthā evaṃ pracodināḥ / tadyatheha bhave sarvaṃ duḥkhaṃ śūnyaṃ hy anātmakaṃ // rm_14.62{62} //

idaṃ kāyaṃ ca vīṇāvad indriyāṇi svarānī ca / mūrchanā iva cittāni jñātvā bodhau samācara // rm_14.63{63} //

etadgāthām anuśrutvā sarve lokā nṛpādayaḥ / satyam etad iti jñātvā bodhicittaṃ pralehire // rm_14.64{64} //

tadā sa supriyo 'py evaṃ śrutvā matvānumoditaḥ / paritatyāja gāṃdharvavidyāmadābhimānatāṃ // rm_14.65{65} //

tato niryātya vīṇāṃ sa gandhakuṭyāṃ virāgitaḥ / bhagavacchāsane tatra pravrajituṃ samaichata // rm_14.66{66} //

tadā taṃ śrīghanaṃ natvā supriyaḥ so 'numoditaḥ / kṛtāñjaliḥ puraḥ sthitvā pravrajyāṃ samayācata // rm_14.67{67} //

vaṃde te caraṇau śāsta bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tan me 'trānugrahaṃ kṛtvā pravrajyāṃ dātum arhati // rm_14.68{68} //

iti tenārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / dṛṣṭvā tad āśayaṃ śuddhaṃ gaṃdharvaṃ taṃ tathāvadat // rm_14.69{69} //

gaṃdharva saugate dharme pravrajituṃ yadīchasi / pitror ājñāṃ samāsādya prehi dāsyāmi te vrataṃ // rm_14.70{70} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa supriyo mudā / tatheti taṃ muniṃ natvā sahasarddhyā gṛhaṃ yayau // rm_14.71{71} //

tatra sa sahasā prāpto natvā tau pitarau mudā / sāñjaliḥ purataḥ sthitvā prārthayad evam ādarāt // rm_14.72{72} //

śṛṇu me vāñchitaṃ tāta yadi te kṛpayā mayi / tan mamānugrahaṃ kṛtvā saddharme māṃ niyojaya // rm_14.73{73} //

ahaṃ hi saugataṃ dharmaṃ dṛṣṭvā vāñchāmi tad vrataṃ / tat pravrajyāṃ samāsādya prāptum ichāmi nirvṛtiṃ // rm_14.74{74} //

anityaṃ khalu saṃsāraṃ tad atrāpi na me ratiḥ / avaśyaṃ hi bhaven mṛtyuḥ sarveṣāṃ prāṇinām api // rm_14.75{75} //

evaṃ dṛṣṭvātra saṃsāre bhogyaṃ nechāmi niḥspṛhaḥ / tat pravrajyāvrataṃ dhṛtvā prāptum iche sunirvṛtiṃ // rm_14.76{76} //

api cāsau munīndro hi sadātraiva na tiṣṭhati / buddhakāryaṃ samāpyaiva nirvṛtiṃ sarvathā vrajet // rm_14.77{77} //

kiṃ cātra sarvadā naivam utpatsyate munīśvaraḥ / kadā cid evam utpanno loke bodhiṃ samādiśet // rm_14.78{78} //

tathā ca durlabhaṃ janma sadgatau ca kṣaṇaṃ tathā / tatkṣaṇe 'labhyamāne 'tra kathaṃ dharmānulapsyate // rm_14.79{79} //

dharmaṃ vinātra saṃsāre kiṃ sāraṃ sukhino 'pi hi / kṣaṇadhvansi śarīraṃ hi jīvitaṃ ca tṛṇāmbuvat // rm_14.80{80} //

dharmeṇa sadgatiṃ yāyāt saṃbodhim api prāpnuyāt / tat pravrajyācariṃ dhṛtvā prāptum iche 'tra nirvṛtiṃ // rm_14.81{81} //

tad ātra yadi vāṃ tāta kṛpāsti svātmaje mayi / sarvathānugrahaṃ kṛtvā tad anujñāṃ pradehi me // rm_14.82{82} //

iti tenārthitaṃ śrutvā sa gandharvādhipaḥ sudhīḥ / suciraṃ taṃ sutaṃ dṛṣṭvā snehād evam abhaṣata // rm_14.83{83} //

satyam evaṃ sutākhyātaṃ tathāpi me vacaḥ śṛṇu / pravrajyā duṣkarīcaryyā tat kathaṃ tvaṃ samācareḥ // rm_14.84{84} //

tvaṃ hi yuvā pramatto 'si madanākrāṃtamānasaḥ / kāmabhogyasukhāraktas tat kathaṃ tad vrataṃ careḥ // rm_14.85{85} //

pravrajito viraktātmā saṃsārabhogyanispṛhaḥ / sarvān parigrahāns tyaktvā sadaikāntī vane vase // rm_14.86{86} //

sukule duḥkule cāpi yācitvā viraśāsanaṃ / bhuṃjīthās tat kathaṃ bhuktvā samādhiṃ saṃpradhāsyasi // rm_14.87{87} //

ity evaṃ duṣkaraṃ jñatvā pravrajyāvratasādhane / sahasā mā kṛthāś cittaṃ nivāraya samāhitaḥ // rm_14.88{88} //

yady ativāṃchase putra pravrajyāgrahaṇe tathā / vṛddhatve samupāśritya triratnaṃ tad vrataṃ cara // rm_14.89{89} //

tat tvaṃ yāvad yuvā gehe saukhyaṃ bhuktvā yathepsitaṃ / vṛddhatve tad vrataṃ dhṛtvā triratnāni sadā bhaja // rm_14.90{90} //

tathā cet te bhavej janma sāphalyaṃ bhavacāraṇe / sukhaṃ bhuktvā vrataṃ dhṛtvā nirvṛtiṃ vā samāpnuyāḥ // rm_14.91{91} //

iti me vacanaṃ śrutvā matvaivaṃ tat prabodhitaḥ / tāvad gṛhe sukhaṃ bhuktvā smṛtvā ratnatrayaṃ vasa // rm_14.92{92} //

iti pitroditaṃ śrutvā supriyaḥ so 'bhiśaṃkitaḥ / punas taṃ pitaraṃ dṛṣṭvā bodhayann evam abravīt // rm_14.93{93} //

satyam evaṃ bhave tāta tathāpi vakṣyate mayā / tac chrutvāpi tvayā parijñāya vibudhyatāṃ // rm_14.94{94} //

satkule durlabhaṃ janma tatrāpi durlabhaṃ kṣaṇaṃ / durlabhaṃ sugatotpādaṃ durlabhaṃ tadvrataṃ bhave // rm_14.95{95} //

iti matvātra saṃsāre kleśamānamadākule / avaśyaṃ maraṇaṃ dṛṣṭvā prāptum iche 'tra nirvṛtiṃ // rm_14.96{96} //

tad atra kṛpayā mahyam anujñāṃ dātum arhasi / yūyaṃ cāpi hi tad dharmabhāṇaiḥ sadgatim āpsyatha // rm_14.97{97} //

iti hetoḥ pita tatra vilambaṃma kṛthā ciraṃ / sahasānugrahaṃ kṛtvā tad anujñāṃ pradehi me // rm_14.98{98} //

iti tenārthitaṃ śrutvā sa gaṃdharvādhipaś cirāt / snehaduḥkhāgnisaṃtapto galadaśrumukho 'vadat // rm_14.99{99} //

ayi supriya putra tvaṃ snehān mayā nivāryasa / yady ativāṃchase prāptuṃ nirvṛtiṃ tan samācara // rm_14.100{100} //

saṃbuddhaśaraṇaṃ kṛtvā pravrajya saṃvaraṃ dadhat / triratnabhajanaṃ kṛtvā cara nityaṃ samāhitaḥ // rm_14.101{1} //

iti pitroditaṃ śrutvā supriyaḥ so 'bhimoditaḥ / pitroḥ pādān praṇatvaiva sahasā niryayau gṛhāt // rm_14.102{2} //

tataḥ sa sahasā gatvā vihāraṃ samupācarat / tatra prāpto munīndraṃ taṃ dṛṣṭvaiva samupāviśat // rm_14.103{3} //

tatra taṃ śrīghanaṃ nātvā prāñjaliḥ pura āśrayan / suprasannamukhāṃbhojaḥ prārthayad evam ādarāt // rm_14.104{4} //

sarvajña bhagavāñ chāstar ādiṣṭaṃ bhavatāyathā / tathānujñāṃ pituḥ prāpya prāgatāham ihādhunā // rm_14.105{5} //

tad atra bhavatāṃ śāstaḥ śaraṇaṃ samupāgataḥ / brahmacaryaṃ cariṣyāmi tat pravrajyāṃ pradehi me // rm_14.106{6} //

iti tenārthitaṃ śrutvā bhagavān sa jagadguruḥ / dṛṣṭvā tasyāśayaṃ śuddhaṃ punar eva samādiśat // rm_14.107{7} //

ehi supriya bhikṣo 'tra cara brahmacariṃ śivāṃ / triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā samādhiṃ samupāśrayat // rm_14.108{8} //

tato dṛṣṭvā ca saṃsāraṃ kleśasaṃghasamākulaṃ / paṃcagaṃḍamayaṃ dehaṃ jīvitaṃ ca trināmvuvat // rm_14.109{9} //

samādhisaṃvaraṃ dhṛtvā saṃbodhisādhanodyataḥ / sarvakleśaripuñ jitvā sākṣād arhatpadaṃ yayau // rm_14.110{10} //

tataḥ supriyo bhikṣuḥ prāptābhijñaḥ kṛtī sudhīḥ / bhindan sarvam avidyāṅgaṃ nirvikalpo 'bhavad yatiḥ // rm_14.111{11} //

samaloṣṭasuvarṇaś ca pariśuddhatrimaṃḍalaḥ / vāsīcaṃdanakalpo 'bhūd ākāśasamamānasaḥ // rm_14.112{12} //

saṃsārabhogyasatkāramānyalābhaparāṅmukhaḥ / niḥkleśaḥ pariṣuddhātmā brahmacārī niraṃjanaḥ // rm_14.113{13} //

sadevāsuralokānāṃ sarvabhuvanavāsināṃ / vaṃdyaḥ pūjyo 'bhinaṃdyaś ca mānanīyo bhavan babhau // rm_14.114{14} //

tadaivaṃbhūtam arhantaṃ supriyaṃ tam śubhendriyaṃ / prālokya vismitāḥ sarve tatsabhāsthāḥ prasedire // rm_14.115{15} //

tadā sarve 'pi te lokā devā daityāś ca kinnarāḥ / yakṣāḥ siddhāś ca gaṃdharvā nāgāś ca rākṣasā api // rm_14.116{16} //

garuḍāś ca tathānye 'pi vidyādharāś ca sāpsarāḥ / sarve lokādhipāś cāpi triratnaśaraṇaṃ gatāḥ // rm_14.117{17} //

saṃbuddhaśāsane tatra sāṃghikānāṃ samantataḥ / rakṣāvaraṇasaṃguptiṃ kṛtvābhajan samudyatāḥ // rm_14.118{18} //

tad dṛṣṭvā tāni pañcāpi gāṃdharvikaśatāni ca / anumodya prasannāni saṃmīlyaivaṃ vabhāṣire // rm_14.119{19} //

ete sarve vayaṃ nīce karmaṇi parivarttikāḥ / sukhānabhijñaduḥkhārttāḥ kleśinaḥ kṛchravṛttayaḥ // rm_14.120{20} //

yad asmābhiḥ purā puṇyaṃ kiṃ cid vāpi na sādhitaṃ / tenāsyātra vayaṃ sarve duḥkhino nīcavṛttayaḥ // rm_14.121{21} //

tad asmābhir ayam śāstā munīśvaraḥ sasāṃghikaḥ / satkṛtya bhojanair vāpi pūjanīyo yathāvidhiḥ // rm_14.122{22} //

nūnam etadvipākena bhavemahi subhāginaḥ / tataḥ puṇyānusāreṇa bodhimārge caremahi // rm_14.123{23} //

tataḥ krameṇa saṃprāpya bodhicaryyāṃ śubhāṃ carīṃ / carantas tadvipākaiś ca nirvṛtiṃ saṃlabhemahi // rm_14.124{24} //

iti matvā vayaṃ sarve vijñapya nṛpatiṃ tathā / sasaṃghaṃ sugataṃ bhojyair arhāmahe samarcituṃ // rm_14.125{25} //

tatheti saṃmataṃ kṛtvā sarve te 'bhyanumoditāḥ / nṛpater vijñāpanāṃ kartuṃ sahasā samupācaran // rm_14.126{26} //

tatra te samupāsṛtya dṛṣṭvā taṃ nṛpatiṃ mudā / kṛtāñjalipuṭo natvā prārthayann evam ādarāt // rm_14.127{27} //

jaya deva mahārāja lokān dharmeṇa pālaya / kiñcid vijñāpanāṃ karttuṃ vayam upāgatāḥ // rm_14.128{28} //

vijānīyād bhavān hy etat tathāpi prārthayāmahe / śrutvā no 'nugrahaṃ kṛtvā kṛpayā tat prasīdatu // rm_14.129{29} //

yad vayaṃ deva sarve 'tra nīcakarmānucāriṇaḥ / tat sasaṃghaṃ muniṃ bhojyaiḥ samichāmaḥ samarcituṃ // rm_14.130{30} //

tad anujñāṃ pradatvā naḥ kṛpayoddhartum arhasi / etad vijñāpanāṃ kurmas tat prasīda nṛpādhipa // rm_14.131{31} //

iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā nṛpatiḥ so 'numoditaḥ / tān sarvān samupāmaṃtrya punar evaṃ samādiśat // rm_14.132{32} //

sādhu bhavatu sarveṣāṃ yuṣmākaṃ satsamīhitaṃ / tat tathā kriyatāṃ buddhe satkāraṃ śraddhayādarāt // rm_14.133{33} //

saṃbuddhe yat kṛtaṃ karma tat phalaṃ kṣiṇuyān na hi / kramād bodhicariṃ pūrya nirvṛtiṃ samavāpnuyāt // rm_14.134{34} //

tad atra sarvathā yūyaṃ sasaṃghaṃ śrīghanaṃ muniṃ / yathārhabhojanaṃ bhaktyā pūjayadhvaṃ samādarāt // rm_14.135{35} //

ity ādiṣṭam ḥ - ndreṇa śrutvā sarve 'pi te mudā / tatheti pratinaṃditvā nṛpaṃ natvā tato 'caran // rm_14.136{36} //

tatas te saṃmataṃ kṛtvā vihāre sahasā gatāḥ / dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ natvā prārthayann evam ādarāt // rm_14.137{37} //

bhagavaṃs tad vijānīyād yad arthaṃ samupāgatāḥ / tathāpi prārthayeyaivam anugrahītum arhati // rm_14.138{38} //

yad vayaṃ bhavatāṃ sarvasāṃghikānāṃ yathāvidhiṃ / pūjayituṃ samichāmo satkartuṃ bhojanair api // rm_14.139{39} //

tad bhavāṃ kṛpayā dṛṣṭvā kṛtvāsmākaṃ anugrahaṃ / pure śvaḥ sāṃghikaiḥ sārddhaṃ vijayituṃ samarhasi // rm_14.140{40} //

iti taiḥ prārthite sarvair bhagavān sa munīśvaraḥ / teṣāṃ dharmapravṛddhyarthaṃ tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // rm_14.141{41} //

tatas sarve 'pi te matvā bhagavatādhivāsitaṃ / bhūyas taṃ śrīghanaṃ natvā svaṃ puraṃ sahasā yayuḥ // rm_14.142{42} //

tatra sarve 'pi te bhūmiṃ śodhayitvā samantataḥ / prajñapya svāsanāny evaṃ sāmagriṃ samasādhayan // rm_14.143{43} //

tataḥ pūjopahārāṇi bhojyāṅgāni rasāni ca / peyāni supraṇītāni sādhayitvā pramoditāḥ // rm_14.144{44} //

tatra taṃ sugataṃ sarvaṃ saṃghaṃ cāmaṃtrituṃ yayuḥ / vihāre samupasṛtya śrīghanaṃ saṃpraṇemire // rm_14.145{45} //

kṛtāñjalipuṭo natvā sarve te samupasthitāḥ / saṃbuddhapramukhaṃ saṃghaṃ prārthayann evam ādarāt // rm_14.146{46} //

sarvajña bhagavaṃ chāstaḥ samayo varttate 'dhunā / tad bhavān saṃghikaiḥ sārddhaṃ vijayituṃ samarhati // rm_14.147{47} //

iti taiḥ prārthite dṛṣṭvā bhagavān sa sasāṃghikaḥ / pātracīvaram ādaya pratasthe saṃprabhāsayan // rm_14.148{48} //

tatra mārgeṣu sarvatra prātihāryaṃ pradarśayan / sarveṣāṃ śubhatāṃ kṛtvā tat pure samupāviśat // rm_14.149{49} //

pradakṣiṇakrameṇaivaṃ caraṃs tatra samaṃtataḥ / bhāsayaṃ bhadratāṃ kurvan tatpradeśe samācaran // rm_14.150{50} //

tatra pādyārgham ādāya krameṇa saha sāṃghikaṃ / svāsane samupāviśya tasthau bhānur ivojvalan // rm_14.151{51} //

tadā taṃ śrīghanaṃ sarvasaṃghaṃ ca svāsane sthitaṃ / dṛṣṭvā sarve 'pi te harṣāt pūjayituṃ samārabhan // rm_14.152{52} //

tathā krameṇa saṃpūjya taṃ buddhapramukhaṃ gaṇaṃ / yathārhabhojanaiḥ sarvaṃ saṃtṛptaṃ samatoṣayan // rm_14.153{53} //

tatas te bhojanāṃte tatpātrāṇi vyapanīya ca / karādīñ chodhayitvā tad bhūmiṃ ca paryaśodhayan // rm_14.154{54} //

tataḥ pūgādikaṃ datvā punaḥ sarve 'pi te mudā / kṛtāñjalipuṭā natvā samupatasthire punaḥ // rm_14.155{55} //

te ca gāṃdharvikāḥ sarve triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / bodhipraṇidhim ādhāya prabhejire samāhitāḥ // rm_14.156{56} //

veṇuvīṇāmṛdaṃgādi tūryasaṃgītivādanaiḥ / upasthitya sasaṃghaṃ taṃ śrīghanaṃ samatoṣayat // rm_14.157{57} //

tada sa bhagavāṃ dṛṣṭvā teṣāṃ bhaktiprasādinīṃ / sarveṣāṃ śuddhacittāni vyamuñcat smitam uddhavāt // rm_14.158{58} //

tat saṃsmitasahotpannāḥ paṃcavarṇāḥ śubhāṃśavaḥ / sarvatra bhuvane gatvā pracerur amṛtāṃśuvat // rm_14.159{59} //

teṣāṃ ke cid adhogatvā narakeṣu samantataḥ / avabhāsya parispṛṣṭvā sarvatrāpi sukhaṃ daduḥ // rm_14.160{60} //

tadā te nārakīyās tat prabhāspṛṣṭāḥ sukhānvitāḥ / kim etad iti saṃdigdhāḥ saṃmīlyaivaṃ vabhāṣire // rm_14.161{61} //

aho nu jāyate saukhyam asmākaṃ sāṃprataṃ kathaṃ / vatānyatra gatāḥ smo 'dya kasya puṇyānubhāvataḥ // rm_14.162{62} //

iti saṃdigdhacittānāṃ teṣāṃ manaḥ prabodhane / bhagavān nirmitaṃ buddhaṃ saṃpreṣayan samaṃtataḥ // rm_14.163{63} //

tatrā taṃ saugataṃ dṛṣṭvā sarve te narakasthitāḥ / vismitāḥ samupāsṛtya vavandire prasāditāḥ // rm_14.164{64} //

namo buddhāya dharmāya saṃghāya ca namas sadā / iti proktvā praṇatvā taccharaṇaṃ samupāyayuḥ // rm_14.165{65} //

etatpuṇyānubhāvena sarve te narakotthitāḥ / sahasā svargatiṃ yātāḥ saddharme samudācaran // rm_14.166{66} //

evaṃ tān sarvasatvāṃś ca samuddhṛtya samantataḥ / sarve te 'py aṃśavo bhūyas saṃbuddhāntikam upācaran // rm_14.167{67} //

ke cid ūrddhvagatā yāvad akaniṣṭhaṃ samantataḥ / avabhāsya samudghuṣya tatraivaṃ samacodayan // rm_14.168{68} //

anityaṃ khalu saṃsāraṃ śūnyaṃ hy anātmakaṃ / iti satyaṃ parijñāya triratnaṃ bhajatādarāt // rm_14.169{69} //

niṣkrāmatārabhadhvaṃ ca yūjyadhvaṃ buddhaśāsane / dhunīta mārasainyāś ca naḍāgāraṃ yathā karī // rm_14.170{70} //

yo 'py asmin saugate dharme hy apramattaś caret sadā / sa tyaktvā janma saṃsāre duḥkhasyāntaṃ kariṣyati // rm_14.171{71} //

iti saṃcodayantas tāṃ sārvān devāṃś ca sarvataḥ / te sarve 'py aṃśavo bhāyaḥ sugatāntikam āyayuḥ // rm_14.172{72} //

tatas te 'py aṃśavaḥ sarve saṃmīlya saṃgatā muneḥ / pradakṣiṇatrayaṃ kṛtvā tasyorṇāyāṃ samāviśan // rm_14.173{73} //

tad dṛṣṭvā te sabhālokā vismayoddhatamānasāḥ / kim etad iti saṃcintya sarve tasthuḥ śakautukāḥ // rm_14.174{74} //

athānaṃdaḥ samālokya tān sarvān vismayoddhavān / utthāya sāñjalir natvā śāstāraṃ taṃ samabravīt // rm_14.175{75} //

bhagavans te mukhād bhāsiḥ paṃcavarṇā vinirgatā / avabhāsya diśaḥ sarvā ūrṇāyāṃ ca viśanti tāḥ // rm_14.176{76} //

etad dṛṣṭvā sabhālokāḥ sarve 'pīme savismayāḥ / taddhetuṃ śrotum ichanti tad upādeṣṭum arhati // rm_14.177{77} //

nāhetu hi smitaṃ buddhā darśayanti kadā cana / yad dhetau bhavatā śāstur hasitaṃ tat samādiśa // rm_14.178{78} //

iti saṃprārthitaṃ śiṣyena sa munīśvaraḥ / tam ānaṃdaiḥ sabhāṃ cāpi samālokyaivam ādiśat // rm_14.179{79} //

paśyānaṃda yad etair hi sarvai gāndharvikair api / mama sasāṃghikasyaivaṃ satkāraṃ prakṛtaṃ mudā // rm_14.180{80} //

etatpuṇyavipākena sarve 'pīme bhavāntare / kramād bodhicarīṃ prāptā niḥkleśā vimalāśayāḥ // rm_14.181{81} //

māracaryāvinirmuktāḥ pariśuddhās trimaṇḍalāḥ / varṇasvarābhidhāḥ sarve pratyekasugatā jināḥ // rm_14.182{82} //

prāntāśayyāsānāsīnā hīnadīnānukampakāḥ / dakṣiṇīyā mahāsatvā bhaviṣyanti śubhaṃkarāḥ // rm_14.183{83} //

evam etāt samālokya yūyaṃ yadi samichatha / tathātra śraddhayā nityaṃ triratnaṃ bhajatādarāt // rm_14.184{84} //

ye triratnaṃ sadā bhaktyā satkṛtyaivaṃ bhajanti te / vihāya durgatiṃ nityaṃ sadgatiṃ samavāpnuyuḥ // rm_14.185{85} //

iti matvātra saṃsāre yeṣāṃ vāṃchā sukhe śive / te satkṛtya triratneṣu śraddhayā bhajatāniśaṃ // rm_14.186{86} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sarve ca te janāḥ / satyam evaṃ pratijñāya triratnaṃ sarvadābhajan // rm_14.187{87} //

tad dṛṣṭvā bhikṣavaḥ sarve vismayoddhatamānasāḥ / kṛtāñjalipuṭā natvā paprachus taṃ munīśvaraṃ // rm_14.188{88} //

yad evaṃ bhagavann ebhiḥ satkāraṃ prakṛtaṃ mahat / tat te kena supuṇyena samyag ādeṣṭum arhati // rm_14.189{89} //

evaṃ tair bhikṣubhiḥ sarvaiḥ prārthite sa jineśvaraḥ / sarvāns tāñ chrāvakān bhikṣūn samālokyaivam ādiśat // rm_14.190{90} //

śṛṇudhvaṃ bhikṣavaḥ puṇyaṃ yan mayā prakṛtaṃ purā / tad atra kathitaṃ śrutvā śraddhayābhyanumodata // rm_14.191{91} //

purāsīd bhagavān buddhaḥ prabodhanābhidho jinaḥ / sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājo munīśvaraḥ // rm_14.192{92} //

sarvavidyādhipo nāthas tathāgato vināyakaḥ / mārajil lokavid bharttā subhadro 'rhan hitaṃkaraḥ // rm_14.193{93} //

tadā sa bhagavān buddho janapadeṣu cārikāṃ / carann anyāṃ rājadhānīm anuprāptaḥ sasāṃghikaḥ // rm_14.194{94} //

tatra tasya narendrasya krīḍodyāne taror adhaḥ / praviśya svāsanāsīnas tasthau vahnir ivojvalan // rm_14.195{95} //

tadaikasmin dine tatra rājā kāntāpravādinaiḥ / saṃgītaiḥ saha saṃrakto ramituṃ samupāviśat // rm_14.196{96} //

tatrasthaṃ taṃ samāsīnaṃ sugataṃ suprabhojvalaṃ / dṛṣṭvaiva sahasopetya natvā kṛtvā pradakṣiṇāṃ // rm_14.197{97} //

samādhisthaṃ tam ālokya taṣṭhau ciram upāśrayan / tatas tanmukhapadmotthasaddharmāmṛtalipsayā // rm_14.198{98} //

vādyamānaiḥ satair vādyair muniṃ prābodhayan nṛpaḥ / tataḥ sa sugato buddho samādheḥ śīghram utthitaḥ // rm_14.199{99} //

sāntaḥpuraṃ nareṃdraṃ taṃ prādrākṣīt samupasthitaṃ / tadā taṃ nṛpatiṃ dṛṣṭvā sa saṃbuddhaḥ prabodhanaḥ // rm_14.200{100} //

saddharmmaṃ samupādeṣṭuṃ samāmaṃtryaivam abravīt / ehi rājan mahāvāho svāgataṃ te mahīpate // rm_14.201{1} //

saddharmaṃ samupāśritya bodhicaryāṃ samācara / sadā dānaṃ pradatvātra śīlaṃ dhṛtvā samāhitaḥ // rm_14.202{2} //

kṣāntyā prasādayal lokān dharmavīryaṃ prasādhaya / bodhau cittaṃ samādhāya prajñāratnam upārjaya // rm_14.203{3} //

tadratnānubhāvena saṃbodhimārgam āpnuyāḥ / tatas te maṅgalaṃ nityam ihāmutre sadā bhavet // rm_14.204{4} //

sarvasatvahitaṃ kurvan sadgatim eva prāpnuyāḥ / iti matvā mahārāja saddharmaṃ samupāśrayan // rm_14.205{5} //

triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā satkṛtya bhaja sarvadā / triratneṣu kṛtaṃ puṇyaṃ na kṣiṇoti kadā cana // rm_14.206{6} //

sarvadā satphalāny eva sūte bodhiṃ samarpayet / iti matvā mahārāja triratnaśaraṇaṃ gataḥ // rm_14.207{7} //

bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā cara nityaṃ samāhitaḥ / tathā te maṃgalaṃ nityaṃ sarvatrāpi bhaved dhruvaṃ // rm_14.208{8} //

kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ / iti tenārhatādiṣṭaṃ munīndreṇa sa bhūpatiḥ // rm_14.209{9} //

śrutvā tatheti vijñapya prābhyanandat prabodhitaḥ / tataḥ sa mudito rājā taṃ munīndraṃ sasāṃghikaṃ // rm_14.210{10} //

yathāvidhi samabhyarcya bhojanaiḥ samatoṣayat / tataś ca bhojanānte sa nṛpatiḥ sāñjalir mudā / taṃ munīndraṃ praṇatvaivaṃ praṇidhānaṃ hṛdo vyadhāt // rm_14.211{11} //

anena kuśalenāhaṃ loke 'ndhe 'pariṇāyake / samyag bodhiṃ samāgamya bhaveyaṃ sugato jinaḥ // rm_14.212{12} //

etat tena narendreṇa praṇidhānaṃ kṛtaṃ mudā / matvā sa sugatas tasya tathāśīrvacanaṃ dadau // rm_14.213{13} //

jayo 'stu te sadā rājaṃ dharmeṇa pālaya prajāḥ / praṇidhānaṃ yathā bodhau tathā te siddhyatu dhruvaṃ // rm_14.214{14} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa tena śrutvā sa bhūpatiḥ / muditaḥ sāñjalir natvā taṃ munīndraṃ samabravīt // rm_14.215{15} //

adyārabhya sadā śāstas triratnaśaraṇaṃ gataḥ / saṃbodhisaṃvaraṃ dhṛtvā cariṣyāmi samāhitaḥ // rm_14.216{16} //

tad bhavān kṛpayā dṛṣṭyā sadā māṃ draṣṭum arhati / sarvadā bhavatām eva śaraṇe 'smi samāsthitaḥ // rm_14.217{17} //

iti saṃprārthanāṃ kṛtvā rājā sa sajano mudā / bhagavaṃtaṃ tam ānamya sānaṃdaḥ svapuraṃ yayau // rm_14.218{18} //

tataḥ sa bhagavāñ chāstā samutthāya sasāṃghikaḥ / sarvatra bhadratāṃ kṛtvā svāśrame samupāyayau // rm_14.219{19} //

manyatāṃ bhikṣavo yo 'sau rājā saṃbuddhasevakaḥ / aham eva tadābhūvan nānyo draṣṭavya eva saḥ // rm_14.220{20} //

yan mayā śraddhayā tasya prabodhanasya tāyinaḥ / pūjākāri mahotsāhais tūryasaṃgītivādanaiḥ // rm_14.221{21} //

tena puṇyavipākena mamātraiva mahotsavaiḥ / etair gāndharvikair evaṃ satkāraḥ prakṛtādhunā // rm_14.222{22} //

evaṃ matvā mahatpuṇyaṃ saṃbuddhabhajanodbhavaṃ / triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā bhajanīyaṃ śubhārthibhiḥ // rm_14.223{23} //

yūyaṃ cāpi sadā nityaṃ śāstāraṃ sadguruṃ jinaṃ / saṃbuddhaṃ samupāśritya viharadhvaṃ samāhitāḥ // rm_14.224{24} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te bhikṣavo mudā / sarve tatheti vijñapya triratnāni sadābhajan // rm_14.225{25} //

iti me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā narādhipa / tathādhunā samākhyātaṃ tava puṇyapravṛddhaye // rm_14.226{26} //

evaṃ rājaṃs tvayāpy evaṃ triratnaṃ śaraṇaṃ gataḥ / saṃbuddhaśāsanaṃ dhṛtvā cara dharmaṃ samāhitaḥ // rm_14.227{27} //

prajāś cāpi tathā rājaṃ bodhayitvā prayatnataḥ / saṃbodhisādhane dharme yojanīyās tvayādarāt // rm_14.228{28} //

tathā cet te sadā bhadraṃ bhaven nūnaṃ samantataḥ / kramād bodhiṃ samāsādya saṃbuddhapadam āpnuyāḥ // rm_14.229{29} //

iti śāstrā samādeṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ / tatheti pratimoditvā prābhyanandat sapārṣadaḥ // rm_14.230{30} //

gāṃdharvikānām avadānam etac chrutvānumodanti narā mudā ye / te sarva enaḥparimuktacittā bhuktvā sukhāny eva labhanti bodhiṃ /

++ iti ratnāvadānatatve gāṃdharvikāvādanaṃ samāptam ++

xv sūkṣmatvacovadāna athāśoko mahīpālaḥ kṛtāṃjalipuṭo mudā / upaguptaṃ guruṃ natvā punar evam abhāṣata // rm_15.1{1} //

bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇākhyātaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhasi // rm_15.2{2} //

iti saṃprārthite rājñā sa yatiḥ sugatātmajaḥ / aśokaṃ taṃ nṛpaṃ dṛṣṭvā punar evam upādiśat // rm_15.3{3} //

śṛṇu rājan mahābhāga yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvāpy evaṃ pramodaya // rm_15.4{4} //

purā sa bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho jagadguruḥ / vihāre jetakāraṇye vijahāra sasāṃghikaḥ // rm_15.5{5} //

tasmiṃś ca samaye tatra sarve bhikṣugaṇā api / śrāvakāś cailakāś caiva sarva upāsakā api // rm_15.6{6} //

sarve 'pi bhikṣuṇīsaṃghā upāsikāgaṇā api / bodhisatvagaṇāś cāpi saddharmasādhanodyatāḥ // rm_15.7{7} //

sabhāmadhyāsanāsīnaṃ śrīghanaṃ taṃ jagadguruṃ / upatasthuḥ puraskṛtya parivṛtya samaṃtataḥ // rm_15.8{8} //

tadā tasya munīndrasya mukhāmbhojavinirgataṃ / bhadradharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve lokāḥ samāgatāḥ // rm_15.9{9} //

śakrādayaḥ surendrāś ca brahmādayo maharddhikāḥ / lokapālā mahāvīrāḥ sasainyaparivārakāḥ // rm_15.10{10} //

yogino yatayaś cāpi maharṣayas tapaśvinaḥ / brāhmaṇāś ca mahāvijñāḥ saddharmaguṇavāṃchinaḥ // rm_15.11{11} //

rājāno rājaputrāś ca vaiśyā maṃtrijanā api / amātyāḥ śreṣṭhino bhaṭṭāḥ paurikāś ca gṛhādhipāḥ // rm_15.12{12} //

sainyādhipāś ca yodhāraḥ sārthavahā mahājanāḥ / vaṇijaḥ śilpinaś cāpi grāmyāḥ kārpaṭikā api // rm_15.13{13} //

evam anye 'pi lokāś ca saddharmaguṇavāñchinaḥ / sarve dharmāmṛtaṃ pātuṃ vihāre samupāgatāḥ // rm_15.14{14} //

tatra prāptāḥ sabhāmadhye samāsīnaṃ munīśvaraṃ / śrīghanaṃ taṃ samālokya praṇatvā samupācaran // rm_15.15{15} //

tatra te samupāsṛtya sarve taṃ śrīghanaṃ muniṃ / tridhā pradakṣiṇīkṛtvā samabhyarcya praṇemire // rm_15.16{16} //

tataḥ sarve 'pi te lokāḥ parivṛtya samantataḥ / sāñjalayaḥ prasannāsyā upatasthuḥ samāhitāḥ // rm_15.17{17} //

tadā sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāṃs tān samupasthitān / ādimadhyāntakalyāṇam āryadharmam upādiśat // rm_15.18{18} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te tridaśādayaḥ / lokā dharmaviśeṣatvaṃ vijñāya prāṇanandire // rm_15.19{19} //

tasminn avasare tatra śrāvastyāṃ pauriko gṛhī / śreṣṭhī mahājanaḥ śrimāñ chrāddho bhadrāśayābhavat // rm_15.20{20} //

sa ekasmiṃ dine svasmin bhāṇḍālakoṣṭhake viśan / svasaṃpannicayaṃ dṛṣṭvā manasaivaṃ vyacintayat // rm_15.21{21} //

aho me jāyate saṃpad dīyatī saṃpravarddhitā / tathāpi varddhyate tṛṣṇā yataḥ saukhyaṃ na kiṃ cana // rm_15.22{22} //

yad ime caṃcalā bhogā jalacaṃdranibhā mama / anityā asthirāḥ padmapatrasthitajalopamā // rm_15.23{23} //

tad atra kiṃ mano 'dyāpi tṛṣṇayākṛṣyate mama / yena carāmy ahaṃ loke duḥkhī bhavikalāśayaḥ // rm_15.24{24} //

tat kiṃ me saṃpadā sāraṃ yataḥ saukhyaṃ na vidyate / dharmārthe gocaraṃ naiva kevalaṃ madavṛddhaye // rm_15.25{25} //

madena varddhate mānaṃ mānāl loke pramādatā / pramādād dīpyate cerṣyā kopāgnir dīpyate tataḥ // rm_15.26{26} //

kopāt krūrāśayaś caṇḍo nirdayo duritāśayaḥ / pāpātmā hiṃsako duṣṭo daśākuśalasādhakaḥ // rm_15.27{27} //

svayaṃ naṣṭaḥ parāṃś cāpi nāśayati durāśayaḥ / tato 'tipāpasaṃrakto durācaro 'tidurmanāḥ // rm_15.28{28} //

tato 'tidurmatir drohī saṃvṛttidharmaniṃdakaḥ / triratnāni pratikṣipya mahāpātakam ācaret // rm_15.29{29} //

tato 'tipāpasaṃkliṣṭāḥ pramūḍho narakaṃ vrajet / narakeṣu bhraman nityaṃ duḥkhāny eva sadāśnuyāt // rm_15.30{30} //

yad vātrāpi ca saṃsāre jīvitam adhruvaṃ khalu / kṣaṇadhvaṃsi śarīraṃ ca sārveṣāṃ maraṇaṃ dhruvaṃ // rm_15.31{31} //

tad atrāham asārebhyo bhogebhyaḥ sāram uttamaṃ / saddharmaṃ samupādātuṃ yatnaṃ kuryāṃ samādarāt // rm_15.32{32} //

saddharmaṃ saugataṃ dharmam ity ākhyātaṃ purāvidaiḥ / tad atra saugate kṣetre dānaṃ kurvīya sāṃprataṃ // rm_15.33{33} //

bauddhakṣetre kṛtaṃ dānaṃ bodhivījaṃ bhaved dhruvaṃ / etad evātra saṃsāre sādhanīyaṃ śubhāptaye // rm_15.34{34} //

dānena śuddhyate cittaṃ sucittaḥ sumatiṃ labhet / subuddhiḥ sadguṇāraktaḥ saṃvṛttiśīlabhṛt kṛtī // rm_15.35{35} //

suśīlaḥ kṣāntimān dhīraḥ parātmasamabhāvikaḥ / sudhīro vīryavān sarvasatvārthasādhanodyataḥ // rm_15.36{36} //

apradhṛṣyo mahāsatvaḥ kleśāridamako bhavet / tataḥ supariśuddhātmā samādhisusthito bhavet // rm_15.37{37} //

tat samādhivalādhānaiḥ prajñābdhipāram āgataḥ / bodhiratnaṃ samāsādya bodhisatvo 'dhipo bhavet // rm_15.38{38} //

etad ratnānubhāvena bhadraṃkalā samantataḥ / sarvamārān vinirjitya saṃbuddhapadam āpnuyāt // rm_15.39{39} //

ity arhadbhir mahābhijñaiḥ samākhyātaṃ mayā śrutaṃ / tat saṃbuddhapadāṃ praptuṃ buddhaṃ bhajeya sāṃprataṃ // rm_15.40{40} //

nūnaṃ buddhānubhāvena bhāvitaṃ setsyate dhruvaṃ / tad buddhapramukhaṃ sarvasaṃghaṃ pūjeya sādaraṃ // rm_15.41{41} //

iti niścitya sa śrīmān gṛhasthaḥ saṃpramoditaḥ / bhagavaṃtaṃ sasaṃghan taṃ pūjayituṃ samaichata // rm_15.42{42} //

tataḥ sa sajanaḥ śreṣṭhī triratnabhajanotsukaḥ / vihāre jetakāraṇye prayayau saṃpraharṣitaḥ // rm_15.43{43} //

tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā sa gṛhasthaḥ pramoditaḥ / natvā pradakṣiṇīkṛtya samarcayad yathāvidhiḥ // rm_15.44{44} //

tataḥ sa sajano natvā sāñjaliḥ saṃpramoditaḥ / munīndraṃ taṃ samālokya puraḥ sthitvaivam abravīt // rm_15.45{45} //

sarvajña bhagavaṃ chāstar bhavatāṃ śaraṇaṃ vraje / tato 'bhilaṣite kārye prasīdatu jagadguro // rm_15.46{46} //

bhagavaṃ bhavataḥ śāstuḥ sasaṃghasya jagadguroḥ / pūjayituṃ samichāmi tad anujñāṃ dadātu me // rm_15.47{47} //

iti saṃprārthite tena bhagavān sa munīśvaraḥ / tathāstv iti pratijñāya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // rm_15.48{48} //

tataḥ sa gṛhabhṛn matvā bhagavatādhyuvāsa taṃ / sāñjalis taṃ muniṃ natvā muditaḥ svagṛhaṃ yayau // rm_15.49{49} //

tatra sa svajanaiḥ svasmiṃ gṛhe margeṣu sarvataḥ / pariśodhya sugaṃdhaiś ca pariṣiṃcyābhyaśobhayat // rm_15.50{50} //

tatrāsanāni prajñapya vitānāni vitatya ca / muktapuṣpaiḥ samākīrya surabhiṃ samadhūpayat // rm_15.51{51} //

tataḥ sa bhojyasāmagrīṃ sādhayitvā svavaṃdhubhiḥ / tathopahārasāmagrīṃ pariśuddhām asādhayat // rm_15.52{52} //

tato 'nye dyur gṛhasthaḥ sa snātvā śuddhāṃvarāvṛtaḥ / saṃbuddhāmaṃtraṇaṃ kartuṃ vihāre sajano yayau // rm_15.53{53} //

tatra taṃ śrīghanaṃ dṛṣṭvā sasaṃghaṃ sa purogataḥ / kṛtāñjalipuṭo natvā prārthayad evam ādarāt // rm_15.54{54} //

bhagavan nātha sarvajña samayo vartate 'dhunā / tat sasaṃgho mamāvāse bhāvān āgantum arhati // rm_15.55{55} //

iti saṃprārthite tena bhagavān sa sasāṃghikaḥ / pātracīvaram ādāya saṃpratasthe prabhāsayan // rm_15.56{56} //

tatra sa bhagavān mārge kṛtvā bhadraṃ prabhāsayan / bhikṣusaṃghagaṇaiḥ sārddhaṃ śrāvastīṃ samupāviśan // rm_15.57{57} //

tadābhūn nagare tatra sarvatrāpi sumaṅgalaṃ / upadravāṇi sarvāṇi sahasā vilayaṃ yayuḥ // rm_15.58{58} //

andhā rūpāṇi paśyantaḥ śṛṇvanto vadhirā ravān / hīnendriyāś ca ye te 'pi pratilabdhendriyā vavuḥ // rm_15.59{59} //

ksutpipāsāhatā ye ca te 'bhavan parituṣṭitāḥ / rogiṇo nīrujā āsan kuvelā rucirāmvarāḥ // rm_15.60{60} //

mūkā āsan pravaktāro jaḍāś cāpi suvāgminaḥ / ciravairābhisaṃnaddhās te 'py āsan maitrabhāvitāḥ // rm_15.61{61} //

ye ca caṇḍāśāyāḥ krūrās te 'py abhūvan dayālavaḥ / ye ca duṣṭā durācārās te santas samyamodyatāḥ // rm_15.62{62} //

daridrā dhaninaḥ proḍhyā dūrvalā valino 'bhavan / ye śaṭhā vaṃcakāś cauras te āryāḥ satyavādinaḥ // rm_15.63{63} //

evaṃ ye duḥkhinaḥ satvās te sarve sukhino 'bhavan / evaṃ sa bhagavāṃs tatra kṛtvā bhadraṃ samantataḥ // rm_15.64{64} //

pradakṣiṇakrameṇaivaṃ sasaṃghaṃ tadgṛhe viśan / tatra tasya munīndrasya sa gṛhastho yathākramaṃ / pādyaṃ dadau sasaṃghasya sadārāḥ śucināmbunā // rm_15.65{65} //

tataḥ sa suprāsannātmā sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ / prajñapte svāsane tatra yathākramaṃ nyaveśayat // rm_15.66{66} //

tatra te sāṃghikāḥ sarve saṃbuddhapramukhāḥ kramāt / svasvāsane samāviśya samātasthuḥ samāhitāḥ // rm_15.67{67} //

tataḥ svasvāsanāsīnān saṃbuddhapramukhān yatīn / tān sarvān sa gṛhī dṛṣṭvā yathāvidhi samarcayat // rm_15.68{68} //

tataḥ sa sajanaḥ śreṣṭhī svahastena sasāṃghikaṃ / taṃ munīndraṃ sudhākalpair bhojanaiḥ samatarpayet // rm_15.69{69} //

tataḥ saṃtṛptitaṃ dṛṣṭvā sasaṃghaṃ taṃ munīśvaraṃ / apanīya sa pātrāṇi tad dhastādīn vyaśodhayat // rm_15.70{70} //

tataḥ sa sāñjalir natvā tān buddhapramukhān yatīn / puro nīcāsanāsīno dharmaṃ śrotum upāśrayat // rm_15.71{71} //

tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā taṃ gṛhaṣṭhaṃ subhāvinaṃ / ādimadhyāntakalyāṇaṃ dharmām ādeṣṭum abravīt // rm_15.72{72} //

ārogyam astu te nityaṃ gṛhapate sadā śivaṃ / bodhau cittaṃ samādhāya cara dharmaṃ samāhitaḥ // rm_15.73{73} //

dharmeṇa jīyate pāpaṃ niṣpāpaḥ sadgatiṃ vrajet / sadgatau satsukhāny eva bhuktvā saṃcarate sadā // rm_15.74{74} //

dharmeṇa puruṣo vidvān sarvavidyākalādhipaḥ / sudhiro guṇavān vijño bhavec chrīmān maharddhikaḥ // rm_15.75{75} //

dharmeṇa suciraṃ jīved ārogyaṃ ca sadā tanau / sarvatrāpi bhaven nityaṃ maṃgalaṃ nirupadravaṃ // rm_15.76{76} //

dharmo na naśyate kvapi hriyate nāpi kena cit / kenāpi naśyate naiva cālayituṃ kadā cana // rm_15.77{77} //

nāgnibhir dahyate dharmaḥ klidyate nāpi codakaiḥ / vāyubhiḥ śuṣyate naiva kṣīyate nāpi bhūmiṣu // rm_15.78{78} //

dharmeṇa bhūḥ sthirībhūtā dharmeṇa dīpyate 'nalaḥ / dharmeṇa calate vāyur dharmeṇa vahate jalaḥ // rm_15.79{79} //

dharmeṇa dīpyate bhānur dharmeṇaivaṃ sudhākaraḥ / meghā dharmeṇa varṣāṇā bhūmiḥ śaṣyauṣadhībharāḥ // rm_15.80{80} //

dharmeṇaivaṃ tathā sarve lokapālā maharddhikāḥ / sarvaduṣṭān vinirjitya pālayanti jagattraye // rm_15.81{81} //

dharmo na śīyate kvāpi dharmo na paribhūyate / sarvatra jayate dharmo dharmo hi śobhate sadā // rm_15.82{82} //

dharmahīnā na śobhante śrimanto guṇino 'pi ca / dharmmiṣṭhā eva śobhante daridrā nirguṇā api // rm_15.83{83} //

dharmeṇa rakṣitā vīrāḥ saṃgrāme vijitārayaḥ / yaśomānyamahatsaṃpatsukhāni te labhanti ca // rm_15.84{84} //

tathā vīrā vaṇiksārthā dharmeṇaivābhirakṣitāḥ / mahāmbudhiṃ samuttīrya ratnāny api labhanti ca // rm_15.85{85} //

dharmavanto narā dhīrā buddhimanto vicakṣaṇāḥ / sarvavidyākalāvijñā jayante paravādinaḥ // rm_15.86{86} //

tathā dharmānubhāvena śilpavidyākalāvidaḥ / yaśomānyaprasādaśrīsatsukhāni labhanti ca // rm_15.87{87} //

tathā ca maṃtriṇo 'mātyā dharmavanto vicakṣaṇāḥ / rājyakāryāṇi sarvāṇi sādhayanto jayanty arīn // rm_15.88{88} //

rājānaḥ kṣatriyāś caivaṃ dharmanītivicakṣaṇāḥ / sarvaduṣṭān vinirjitya virājante nārādhipāḥ // rm_15.89{89} //

tathā dharmeṇa rājendraś cakravarttī mahīśvaraḥ / saptaratnasamāyuktaḥ sarvaśāstā virājate // rm_15.90{90} //

tathā dharmadharā eva yatayo yogino 'pi ca / sarvakleśagaṇāñ jitvā labhanti paramaṃ padaṃ // rm_15.91{91} //

tatharṣayo mahābhijñā dharmabhṛto maharddhikāḥ / yathābhilaṣitāṃ siddhiṃ prāpya mokṣaṃ vrajanti ca // rm_15.92{92} //

tathā dharmānusāreṇa maṃtravidyārthasādhakāḥ / siddhisamṛddhisaṃprāptāḥ sādhayanti yathehitaṃ // rm_15.93{93} //

tathā ca mānavāḥ sarve lokā dharmānusārataḥ / nihīnamadhyamotkṛṣṭāḥ prabhavanti mahītale // rm_15.94{94} //

tathā dharmānusāreṇa lokā daityādayo 'pi ca / nihīnamadhyamotkṛṣṭā pracaranti rasātale // rm_15.95{95} //

tathā svargeṣu devāś ca svasvadharmānubhāvataḥ / sukhāni suciraṃ bhuktvā pravasanti pramoditāḥ // rm_15.96{96} //

evaṃ sarvatra lokeṣu svasvadharmānubhāvataḥ / sarve satvāḥ sukhaprāptāḥ pracaranti yathechayā // rm_15.97{97} //

evaṃ traidhātukotpannāḥ satvāḥ sarve surādayaḥ / svasvadharmānusāreṇa bhramanti ṣaḍgatiṣv api // rm_15.98{98} //

kim atra vahunoktena dharma eva jagatprabhuḥ / dharmeṇaiva sadā nityaṃ rakṣitaḥ pracarec chubhe // rm_15.99{99} //

ṣubhena siddhyate cittaṃ śuddhacittaḥ sudhīr bhavet / subuddhiḥ sadguṇādhāraṃ sadguruṃ samupāśrayet // rm_15.100{100} //

tadguror upadeśena caran nityaṃ samāhitaḥ / bodhicittaṃ samādhāya triratnāni sadā bhajet // rm_15.101{1} //

etatpuṇyānubhāvena saddharmasādhanodyataḥ / bodhisatvo mahāsatvo bodhicaryāṃ vrataṃ caret // rm_15.102{2} //

tato māragaṇāñ jitvā pūrya pāramitāḥ kramāt / trividhāṃ bodhim āsādya saṃbuddhapadam āpnuyāt // rm_15.103{3} //

evaṃ dharmavaraṃ matvā triratnaśaraṇaṃ gataḥ / saddharmaṃ samupaśritya cara bodhipadāptaye // rm_15.104{4} //

mṛtyukāle vipattau ca dharmma evānugas suhṛt / tadā sarve tyajanty āśu ko 'pi naiva sahānugaḥ // rm_15.105{5} //

dharma eva tadā trātā sarvatrāpy anugaḥ suhṛt / tasmād dharmo mahāratnaṃ sādhanīyaṃ prayatnataḥ // rm_15.106{6} //

evaṃ sa bhagavāñ chāstā dharmasyābhyanubhāvatāṃ / samādiśya kṣaṇaṃ tasthau tūṣṇībhūtvā samāhitaḥ // rm_15.107{7} //

tatas tasya munīndrasya pādau sa mudito gṛhī / praṇatvā manasā caivaṃ praṇidhānaṃ sāmadadhe // rm_15.108{8} //

anena kuśalenāhaṃ sarvakleśavivarjitaḥ / pratyekāṃ bodhim āsādya nirvṛtiṃ samavāpnuyāt // rm_15.109{9} //

tataḥ sa suprasannāsyo gṛhasthaḥ sajano mudā / bhagavataṃ tam ālokya puras tasthau samāhitaḥ // rm_15.110{10} //

tadā sa bhagavāṃs tasya śrīmato hṛdaye sthitaṃ / praṇidhānaṃ parijñāya susaṃsmitaṃ vyamuñcata // rm_15.111{11} //

tatas tasya munīndrasya mukhapadmāt surasmayaḥ / paṃcavarṇā vinirgatya sarvatra samudācaran // rm_15.112{12} //

tāsāṃ yā raśmayo yātā adholoke samantataḥ / tāḥ sarvanarakeṣv evam avabhyāsya samāsarat // rm_15.113{13} //

tadā tābhiḥ parispṛṣṭāḥ sarve te narakasthitāḥ / mahatsaukhyaṃ samāsādya vismayaṃ samupāyayuḥ // rm_15.114{14} //

tatra sarve 'pi te satvāḥ parasparasamāgatāḥ / sarvaduḥkhavinirmuktāḥ saṃmīlyaivaṃ samabruvan // rm_15.115{15} //

aho citraṃ kim adyaivaṃ mahat saukhyaṃ prajāyate / kiṃ nu vayaṃ bhavanto 'smāc cyutā anyatra cāgatāḥ // rm_15.116{16} //

yad asmākaṃ mahad duḥkhaṃ tat sarvaṃ śāmyate 'dhunā / saṃjāyate mahāsaukhyaṃ tad adbhutaṃ na manyate // rm_15.117{17} //

nūnam atrādhunā ko 'pi bodhisatvaḥ samāgataḥ / yasmād iyaṃ mahāraśmir avabhāsya prasaryati // rm_15.118{18} //

iti ciṃtābhidagdhānaṃ teṣāṃ cittaprabodhane / bhagavān nirmitaṃ buddhaṃ sarvatra tatra preṣayet // rm_15.119{19} //

tadā taṃ saugatiṃ mūrttiṃ dṛṣṭvā sarve 'pi te mudā / aho citram iti proktvā vismitāś caivam abruvan // rm_15.120{20} //

nehaivetaś cyutāḥ sarve nāpy anyatra gatā vayaṃ / ihaiva saṃsthitāḥ sarve narake pravasāmahe // rm_15.121{21} //

api tv ayaṃ mahān satvo 'pūrvadarśana āgataḥ / nūnam asyānubhāvena saṃjāyante sukhāni naḥ // rm_15.122{22} //

tad asmiṃ sugatākare vayaṃ sarve prasāditāḥ / upetya praṇatiṃ kṛtvā sarvathā saṃbhajemahi // rm_15.123{23} //

iti saṃbhāṣya sarve te nārakīyāḥ pramoditāḥ / upetya taṃ mahāsatvaṃ sāñjalayo 'bhinemire // rm_15.124{24} //

namo buddhāya dharmāya saṃghāye ca namaḥ sadā / ity uktvā ca triratnānāṃ saṃsmṛtvā śaraṇaṃ yayuḥ // rm_15.125{25} //

iti te nirmite tasmiṃ cittaṃ prasādya nirmalāḥ / sarvanirmuktakarmāṇaḥ sahasā sadgatiṃ yayuḥ // rm_15.126{26} //

tathā corddhagatā yās tāḥ kramāc cāturmahādhipān / samārabhya trayastriṃśān sarvāṃś cāpi surālayāt // rm_15.127{27} // yāvad bhavāgraparyantam avabhāsya prasāritāḥ // rm_15.128{27} // tathā cāpi samodghuṣya sarvān devān anodayan / anityaṃ khalu saṃsāraṃ duḥkham śūnyam anātmakaṃ / iti matvā śubhe nityaṃ caritavyaṃ sadāpi ca // rm_15.129{28} //

niṣkrāmatārabhadhvaṃ tad yujyadhvaṃ buddhaśāsane / dhunīta mṛtyusainyāni naḍāgāraṃ karī yathā // rm_15.130{29} //

yo hy asmiṃ dharmavinaye hy apramattaś cariṣyati / tyaktvā janmātra saṃsāre duḥkhasyāntaṃ kariṣyati // rm_15.131{30} //

iti matvātra saṃbodhipadaṃ yadi samichatha / tac chraddhayā triratnāni bhajadhvaṃ sarvadādarāt // rm_15.132{31} //

etac chabdaṃ samākarṇya sarve devāḥ prabodhitāḥ / triratnaṃ śaraṇaṃ kṛtvā prabhejire sadādṛtāḥ // rm_15.133{32} //

evaṃ tā raśmayaḥ sarvāḥ sarvāṃl lokāṃc chubhe vṛṣe / bodhayitvā pratisthāpya pratyāyayur muneḥ puraḥ // rm_15.134{33} //

tatra tā raśmayaḥ sarvāḥ piṇḍitās tasya tāyinaḥ / tridhā pradakṣiṇīkṛtvā sūrṇāyāṃ nyaviśat punaḥ // rm_15.135{34} //

tad dṛṣṭvā vismitāḥ sarve lokās te samitisthitāḥ / kiṃ dharmam ādiśed buddha iti saṃciṃtya tasthire // rm_15.136{35} //

athānando mahābhijñaḥ samutthāya kṛtāñjaliḥ / puraḥ sthito munīndraṃ taṃ praṇatvā prārthayat tathā // rm_15.137{36} //

bhagavān nānāvidhā raśmir bhavanmukhābjanirgatāḥ / avabhāsya jagallokaṃ bhavadūrṇāṃ niveśitā // rm_15.138{37} //

mārajin nirmalasvānto nirvikalpo niraṃjanaḥ / nāhetvapratyayaṃ buddhā nirdainyā nirmadoddhavāḥ / smitaṃ caṃdrakarāhāsaṃ darśayanti kadācana // rm_15.139{38} //

tad yad arthaṃ bhavān smitaṃ darśayati munīśvara / tad arthaṃ śrotum icchaṃti sarve lokā ime 'dhunā // rm_15.140{39} //

tad bhavāṃ yat samādeṣṭum ichati sāṃprataṃ mune / tad dharmaṃ samupādiśya prasādayatv imāṃ sabhāṃ // rm_15.141{40} //

iti tena vaśiṣyeṇa prārthite sa munīśvaraḥ / tam āyuṣmantam ānandaṃ samāmaṃtryaivam abravīt // rm_15.142{41} //

evam etat sadānaṃda nāhetvapratyayaṃ smitaṃ / saṃbuddhā api te sarve darśayanti kadā cana // rm_15.143{42} //

yad arthe smitam ānaṃda darśitaṃ sāṃprataṃ mayā / tad arthaṃ saṃpravakṣyāmi tac chṛṇudhvaṃ samāhitāḥ // rm_15.144{43} //

paśyasi tvaṃ tadānaṃda śreṣṭhinānena yan mama / evaṃvidhaṃ sasaṃghasya satkāraṃ śraddhayā kṛtaṃ // rm_15.145{44} //

etatpuṇyavipākena mayi cittaprasādataḥ / ayaṃ śrīmān mahāsatvo bodhisatvo bhavet sudhīḥ // rm_15.146{45} //

tataḥ kleśavimuktātmā pariśuddhatrimaṃḍalaḥ / sūkṣmatvag iti vikhyātaḥ pratyekabuddha ātmavit // rm_15.147{46} // bhaviṣyati mahābhijñaḥ saṃvṛtiparamārthavit // rm_15.148{47!} // evam etat mahatpuṇyavījam ārādhitaṃ mama / sāsane śrīmatānena śraddhayā bodhicetasā // rm_15.149{48} //

buddhakṣetre kṛtaṃ puṇyaṃ na kṣiṇoti kadā cana / saṃbodhisatphalaṃ dadyān nānyad dharmaphalaṃ khalu // rm_15.150{49} //

evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ buddhakṣetreṣu satkṛtaṃ / matvā taccharaṇaṃ kṛtvā triratnaṃ bhajatādarāt // rm_15.151{50} //

ye buddaśaraṇaṃ gatvā bhajanti sarvadādarāt / te sadā sadgatiṃ yātāś caraṃti bodhisaṃvaraṃ // rm_15.152{51} //

ye dharmaṃ śaraṇaṃ kṛtvā śrutvā bhajanti sādaraṃ / sarve te 'kleśino bhadrāḥ saṃprayānti jinālayaṃ // rm_15.153{52} //

ye saṃghe śaraṇaṃ gatvā bhajanti śraddhayā sadā / na te gacchanti duḥkhatvaṃ sadā yānti sukhāvatīṃ // rm_15.154{53} //

iti matvā tathā yūyaṃ sadā nityaṃ samāhitāḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā bhajadhvaṃ śraddhayādarāt // rm_15.155{54} //

tena puṇyavipākena yūyaṃ sarve 'pi sarvathā / trividhāṃ bodhim āsādya saṃbuddhapadam āpsyatha // rm_15.156{55} //

iti śāstrā munīndreṇa samādiṣṭaṃ niśamyate / sarve 'pi sāṃghikāḥ sarve lokāś ca saṃpramoditāḥ // rm_15.157{56} //

tatheti pratisaṃśrutya triratnaṃ śaraṇaṃ gatāḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ prabhejire samāhitāḥ // rm_15.158{57} //

so 'pi śreṣṭhī tathā śāstrā samādiṣṭaṃ tadātmanaṃ / vyākaraṇaṃ samākarṇya prābhyanandat prabodhitaḥ // rm_15.159{58} //

tataḥ prabhṛti sa śrīmāṃs triratnaṃ śaraṇaṃ gataḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ sadā bheje pramoditaḥ // rm_15.160{59} //

tataḥ sa bhagavāñ chāstā sasāṃghikaḥ samutthitaḥ / tathā sarvatra bhadrāṇi prakurvan svāśramaṃ yayau // rm_15.161{60} //

ity evaṃ guruṇākhyātaṃ tathā mayātra kathyate / tvam apy evaṃ mahārāja śrutvā dharmaṃ śubhe cara // rm_15.162{61} //

prajāś cāpi tathā dharmaṃ śrāvayitvā prabodhayan / bodhimārge pratiṣṭhāpya śubhe 'bhyava sadādarāt // rm_15.163{62} //

tathā te sarvadā nityaṃ maṃgalaṃ nirupadravaṃ / bhaven nūnaṃ mahārāja satyam etat prabudhyatāṃ // rm_15.164{63} //

etatpuṇyavipākena daśapāramitā api / paripūryya krameṇaivaṃ saṃbodhim api cāpsyai // rm_15.165{64} //

evaṃ satyaṃ parijñāya triratnaṃ śaraṇaṃ gataḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ bhaja bodhiṃ yadīchasi // rm_15.166{65} //

iti tenārhatā śāstrā samādiṣṭaṃ niśamya saḥ / nṛpas tatheti saṃśrutya prābhyanandat sapārṣadaḥ // rm_15.167{66} //

sūkṣmatvaco 'vadānaṃ yat tad idaṃ ye narā mudā / satkṛtya śraddhayā bhaktyā śṛṇvanti śrāvayanti ca // rm_15.168{67} //

te sarve sadgatiṃ yātā bhuktvā saukhyāni sarvadā / saddharmaṃ samupāśritya saṃprayānti jinālayaṃ // rm_15.169{68} //

++ iti ratnāvadānatatve sūkṣmatvaco'vadānaṃ samāptaḥ ++

xvi pretikāvadāna athāśoko mahārājaḥ kṛtāñjalipuṭo mudā / upaguptaṃ yatiṃ natvā punar eva samabravīt // rm_16.1{1} //

bhadanta śrotum ichāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhasi // rm_16.2{2} //

iti saṃprārthitaṃ tena rājñā sa yatir ātmavit / tam aśokaṃ mahīpālaṃ samālokyaivam ādiśat // rm_16.3{3} //

śṛṇu rājan mahābhāga yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvānumodanāṃ kuru // rm_16.4{4} //

purā sa bhagavān buddhaḥ śākyasiṃho jagadguruḥ / sarvajñaḥ sugataḥ śāstā dharmarājas tathāgataḥ // rm_16.5{5} //

bhikṣubiḥ śrāvakaiḥ sārddhaṃ cailakair bhikṣuṇīgaṇaiḥ / upāsakair mahāśrāddhais tathā copāsikāgaṇaiḥ // rm_16.6{6} //

bodhisatvagaṇaiś cāpi saddharmasādhanodyataiḥ / kṛtakṛtyair mahābhijñaiś caturbrahmavihārakaiḥ // rm_16.7{7} //

rājagṛhe puropānte veṇuvane śubhāṅkite / karaṇḍakanivāpākhye mahodyāne jināśrame // rm_16.8{8} //

vihṛtya sarvasatvānāṃ hitārthena sabhāśritaḥ / ādimadhyāntākalyāṇaṃ dharmam ādeṣṭum ārabhat // rm_16.9{9} //

tadā sarve 'pi devendrāḥ sadevāḥ kamalāsanaḥ / sarve lokādhipāś cāpi yakṣagaṃdharvakinnarāḥ // rm_16.10{10} //

siddhā vidyādharāḥ sādhyā rākṣasā dānavādhipāḥ / nāgeṃdrā garuḍāś cāpi sajanaparivārakāḥ // rm_16.11{11} //

ṛṣayo brahmaṇāś cāpi yatayo yogino 'pi ca / rājāno rājaputrāś ca maṃtriṇo 'pi ca // rm_16.12{12} //

amātyāḥ sainyalokāś ca sārthavāhā mahājanāḥ / vaṇijaḥ śilpinaś cāpi gṛhasthāḥ paurikā janāḥ // rm_16.13{13} //

grāmyā jānapadāś cāpi kārpaṭikāś ca nairgamāḥ / tathānye 'pi samāyātāḥ saddharmaguṇavāṃchinaḥ // rm_16.14{14} //

tatra sarve 'pi te lokā vihāre samupāgatāḥ / taṃ munīndraṃ samāsīnaṃ dṛṣṭvā natvā pramoditāḥ // rm_16.15{15} //

tridhā pradakṣiṇīkṛtvā samabhyarcya yathākramaṃ / natvā sāñjalayaḥ sarve parivṛtya samaṃtataḥ // rm_16.16{16} //

tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ suprasannamukhāmbujaṃ / śrīghanaṃ taṃ samālokya samātasthuḥ samāhitāḥ // rm_16.17{17} //

tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān / āryasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat // rm_16.18{18} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā lokāḥ sarve 'pi te mudā / saṃbodhisādhanotsāhāḥ pracerire pramoditāḥ // rm_16.19{19} //

tasminn avasare tatra rājagṛhāntike vane / veṇuvanāntike paṃcapretaśatāni cerire // rm_16.20{20} //

nagnāny atikṛtāṅgāni dagdhasthūṇākṛtīni vai / romavastrāṇi rukṣāṇi śailopamodarāṇi ca // rm_16.21{21} //

sūcīchidramukhāny asthiyaṃtravad ucchṛtāny api / kṣutpipāsābhidagdhāni hīnadīnasvarāṇy api // rm_16.22{22} //

tīvraduḥkhāni taptāni pralapanti vihāyasi / vibhramanti sadā kvāpi kiñci sthitiṃ na lebhire // rm_16.23{23} //

tadaikasmin dine tatra maudgalyāyana ātmavit / āyuṣmān saugato bhikṣur mahābhijño dayānvitaḥ // rm_16.24{24} //

pūrvāhne pātram ādāya kāṣāyacīvarāvṛtaḥ / rājagṛhe pure piṇḍaṃ yācituṃ samupācaran // rm_16.25{25} //

tatra yatiḥ sa tāṃ pretāṃ sarvān vibhramato 'mvare / dṛṣṭvene ka iti dhyātvā paśyañ janair upācaran // rm_16.26{26} //

te sarve pretakāś cāpi dṛṣṭvā taṃ bhikṣum āgataṃ / sahasopetya natvāgre rudanta etad abruvan // rm_16.27{27} //

bhadanta bhavatāṃ pādau vandāmahe samānatāḥ / tad asmākaṃ hitaṃ kṛtvā kṛpayā trātum arhati // rm_16.28{28} //

vayaṃ rājagṛhe jātāḥ paurāḥ paṃcaśatāny api / svakarmaparibhuṃjānaḥ pretībhūtāś carāmahe // rm_16.29{29} //

tadā vayam ime sarve gṛhasthāḥ śreṣṭhino narāḥ / mahādhanā mahābhogās tīrthikā dharmasevakāḥ // rm_16.30{30} //

yad vayaṃ matsārākrāntamānasāḥ kuṭukuñcakāḥ / āgṛhītapariṣkārāḥ kevalārjanasādhakāḥ // rm_16.31{31} //

naiva kiñ cit tadā dānam adadmahi kadā cana / arthinam āgataṃ dṛṣṭvā prākuṣyāmahi roṣitāḥ // rm_16.32{32} //

paradattāny api śrutvā dṛṣṭvā cāpi praroṣitāḥ / dīyamāneṣu vighnāni prākurmahi prayatnataḥ // rm_16.33{33} //

saugatā api cārhantaḥ pretā iveyam āgatāḥ / ity asmābhiḥ pramohāndhaiḥ paribhāṣyābhininditāḥ // rm_16.34{34} //

tata ete vayaṃ sarve kālaṃ kṛtvā ca sāṃprataṃ / evaṃ pretālayotpannā duḥkhārditāś carāmahe // rm_16.35{35} //

iti bhadanta vijñāya gatvā rājagṛhe bhavān / kṛpayāsmatpravṛttāṃtaṃ jñātīnāṃ purato vadan // rm_16.36{36} //

chandakabhikṣaṇaṃ kṛtvā buddhādiṃ sarvasāṃghikaṃ / asmannāmnā samabhyarcya bhojayituṃ samarhati // rm_16.37{37} //

saṃbuddhapramukhebhyaś ca saṃghebhyo bhavatādarāt / asmannāmnā prakarttavyaṃ praṇāmam api sadguro // rm_16.38{38} //

dakṣiṇādeśanāpy asmannāmnā buddhādisāṃghikaiḥ / bhavatā kārayitavyā ity asmāsu kṛpāṃ kuru // rm_16.39{39} //

yathāsmākam itaḥ pretalokā muktir bhaved dhruvaṃ / tathāsmāsu bhavāmc chāstā kṛpayā kartum arhāti // rm_16.40{40} //

iti taiḥ prārthitaṃ sarvaiḥ sa maudgalyāyanaḥ sudhīḥ / śrutvā tatheti saṃśrutya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // rm_16.41{41} //

tatas tān pretikān sarvān sa maudgalyāyano yatiḥ / samālokya samāśvāsya punar etat samabravīt // rm_16.42{42} //

tatra yūyaṃ ca sarva śvaḥ pravṛtte saṃghabhojane / sasaṃghaṃ śrīghanaṃ draṣṭuṃ samāyāta samādarāt // rm_16.43{43} //

iti tenārhātādiṣṭaṃ śrutvā te pretakā api / tatheti hi pratijñāya praṇatvā taṃ vane yayuḥ // rm_16.44{44} //

tataḥ sa saugato bhikṣur maudgalyo yatir ātmavit / gatvā rājagṛhe teṣāṃ jñātīnāṃ samupācaran // rm_16.45{45} //

tatra sarvatra teṣāṃ tat jñātīnāṃ bhavaneṣu sa / gatvā teṣāṃ pravṛttāṃtaṃ sarvam evaṃ nyavedayat // rm_16.46{46} //

tataḥ sa tatra sarvāṃs tāṃ jñātīn āhūya sādaraṃ / teṣāṃ pretagater muktihetor evaṃ samabravīt // rm_16.47{'47} //

śṛṇuta bho mahābhāgya yūyaṃ sarve samāhitāḥ / yuṣmākaṃ jñātivargāṇāṃ muktihetuṃ pravakṣyate // rm_16.48{48} //

yato yuṣmatsagotrās te matsariṇo durāśayāḥ / āgṛhītapariṣkārā daśākuśalasaṃcarāḥ // rm_16.49{49} //

nāpi dānaṃ pradattaṃ taiḥ kasmai ci kvāpi kiṃ cana / paradattāny api śrutvā dṛṣṭvā vā paryabhāṣyata // rm_16.50{50} //

arhanto bhikṣavo vā tair yācakāś ca gṛhāgatāḥ / paribhāṣyābhisaṃtarjya niṣkāsitā gṛhād valāt // rm_16.51{51} //

pretā iva sadā bhikṣāṃ yācitveme 'bhibhuṃjate / ity arhato yatī cāpi dṛṣṭvaiva te 'bhyanindayan // rm_16.52{52} //

etatkarmavipākais te pretībhūtā vane 'dhunā / kṣutpipāsāhatā nityaṃ vibhramyante 'bhiduḥkhitāḥ // rm_16.53{53} //

tat tesāṃ tan mahatpāpamuktihetor ihādhunā / saṃbuddhaśāsane dānaṃ kartum ichāmy ahaṃ khalu // rm_16.54{54} //

mayaitad dakṣiṇādeśās tan nāmnā kārayiṣyate / tadā tat pāpamuktās te sarve yāyur divaṃ dhruvaṃ // rm_16.55{55} //

tad atra śraddhayā yūyaṃ yathāśakti mayārthitāḥ / saṃghabhojanasāmagriṃ sarve pradātum arhaya // rm_16.56{56} //

saṃghabhojye pravṛtte 'tra sarve te pretikā api / draṣṭuṃ samāgamiṣyanti yūyaṃ cāgaṃtum arhatha // rm_16.57{57} //

ity uktvā prārthite tena maudgalyena dayālunā / śrutvā taj jātayaḥ sarve vismayāṃ samupāyayuḥ // rm_16.58{58} //

tatas te vismitāḥ sarve tat pretagatimuktaye / tat bhojyasāmagrīṃ śraddhayā dātum icchire // rm_16.59{59} //

ke cit tasmai suvarṇāni ke cid ratnāni saṃdaduḥ / ke cid ropyādi dhātūṃś ca dravyāni vividhāni cā // rm_16.60{60} //

taṇḍulāni daduḥ ke cid dadur dhānyāni ke cana / ke cid daduḥ kalāyāṃś ca godhūmāṃś ca yavān api // rm_16.61{61} //

kulmāṣān masurāṃś cāpi māṣacanakasarṣapān / mudgāṃś cāpi tathānyāṃś ca sarvān vrīhin daduḥ pare // rm_16.62{62} //

tilapriyaṃgusiddhārthān bhaṃgāś ca rājikā api / mūlaśākakadamvāṃś ca patrapuṣpāṃkurāṇi ca // rm_16.63{63} //

śṛṅgaverātipakvāni phalāni vividhāni ca / surasāni supathyāni pradaduś cāpare mudā // rm_16.64{64} //

tiktāmlalavaṇādīni rasāni vividhāni ca / śunṭhīś ca pippirīś cāpi maricāni dadur mudā // rm_16.65{65} //

hiṅguṃ ca jīrakāṃś cānye viḍarkasaiṃdhavādi ca / anye ghṛtāni tailāni pradaduḥ śraddhayā mudā // rm_16.66{66} //

śaktūṃś ca piṣṭakāṃś cānyamodakāṃś ca dadur mudā / tathā dadhīni dugdhāni madhuni ca guḍāni ca // rm_16.67{67} //

tathānye sarkarāś cāpi pradaduḥ śraddhayā mudā / tathauṣadhāni pathyāni pācakāni daduḥ pare // rm_16.68{68} //

lāṅgalīpūgatāmbūlaravaṃgādīni saṃdaduḥ / sarvapeyāni bhojyāni vividhāny api / sarve te jñātayas teṣāṃ saṃghabhokṣyāya saṃdaduḥ // rm_16.69{69} //

evaṃ te sarvavastūni datvā sarve pramoditāḥ / sāṃjalayaḥ praṇatvā taṃ maudgalyaṃ yatim ūcire // rm_16.70{70} //

bhadanto 'nugrahaṃ kṛtvā saṃbuddhapramukhaṃ bhavān / sarvasaṃghaṃ samabhyarcya bhojayatu pratoṣayan // rm_16.71{71} //

vayam apy āgamiṣyāmaḥ pravṛtte saṃghabhojane / tān pretān samupāyātān sarvān draṣṭuṃ sabāndhavāḥ // rm_16.72{72} //

iti taiḥ prārthitaṃ śrutvā tatheti sa prabodhayan / tāni dravyāni sarvāṇi gṛhītvā svāśrame yayau // rm_16.73{73} //

tataḥ sa bhikṣur āyuṣmān vihāre samupācaran / dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ natvā sāñjaliḥ samupāśrayan // rm_16.74{73} //

tatra sa bhagavān dṛṣṭvā taṃ maudgalyam upasthitaṃ / prahasan suprasannāsyaḥ samāmaṃtryaitad abravīt // rm_16.75{74} //

kaṃ cit te kuśalaṃ vatsa kuto 'trāsi samāgataḥ / lokeṣu kiṃ pravṛttāṃtaṃ tan pracakṣva mahāmate // rm_16.76{75} //

ity ādiṣṭe munīndreṇa sa maudgalyāyanaḥ sudhīḥ / bhagavantaṃ tam ānatvā sāñjalir etad abravīt // rm_16.77{76} //

bhagavan kṛpayā śāstaḥ sarvatra kauśalaṃ mama / rājagṛhe pure piṃḍaṃ yācituṃ samupācaran // rm_16.78{77} //

tatra mārge vanopānte paṃca pretaśatāny api / dṛṣṭvā māṃ samupasṛtya praṇatvaitad vadanti vai // rm_16.79{78} //

bhadanta tad vijānīyā yad vayaṃ pretikā ime / sarve rājagṛhe jātā gṛhasthāḥ paurikāḥ khalu // rm_16.80{79} //

tadā vayaṃ svayaṃ naṣṭā daśākuśalacāriṇaḥ / ete svadaivayogena pretībhūtāś carāmahe // rm_16.81{80} //

tad bhavān kṛpayāsmākaṃ pretagativimuktaye / jñātīnām api sarveṣāṃ karmaplotiṃ nivedya hi // rm_16.82{81} //

chandakabhikṣaṇaṃ kṛtvāpy asmannāmnā sasāṃghikaṃ / bhagavantaṃ samabhyarcya bhojayituṃ samarhati // rm_16.83{82} //

asmannāmnāya saṃbuddhaṃ sasaṃghaṃ namatāṃ bhavān / dakṣiṇādeśanāś cāsmannāmnā deśayatum arhasi // rm_16.84{83} //

tato nūnaṃ vayaṃ sarve pretagativimocitāḥ / nirmuktapāpakāḥ śuddhāḥ prāpnuyāma surālayaṃ // rm_16.85{84} //

ity asmatprārthanāṃ kṛtvā kṛpayāsmān samuddharan / bodhimārge pratisthāpya pātum arhati sarvadā // rm_16.86{85} //

iti teṣāṃ vacaḥ śrutvā tathā rājagṛhe gataḥ / tad jñātīnāṃ puras teṣāṃ pravṛttāṃtaṃ nivedya ca // rm_16.87{86} //

chandakabhikṣaṇaṃ tebhyo yācitvāham ihācare / tathārcayitum ichāmi bhagavantaṃ sasāṃghikaṃ // rm_16.88{87} //

iti me prārthanāṃ kṛtvā bhavāṃ chāstā jagadguruḥ / tad adhivāsanāṃ kṛtvā kṛpayā tān samuddhara // rm_16.89{88} //

iti saṃprārthitaṃ tena bhagavān sa munīśvaraḥ / tatheti saṃpratiśrutya tūṣṇībhūtvādhyuvāsa tat // rm_16.90{89} //

tato matvā sa maudgalyo bhagavato 'dhivāsitaṃ / sahasā bhojyasāmagrīṃ sapauraiḥ samasādhayat // rm_16.91{90} //

tato 'nye dyuḥ prabhātāyāṃ sarvasādhitasiddhite / sāñjalis taṃ munīndraṃ ca praṇatvaitat samabravīt // rm_16.92{91} //

bhagavan sarvasāmagrīṃ saṃsādhitaṃ susiddhyate / tat sarvasāṃghikaiḥ sārddhaṃ sahasāgaṃtum arhati // rm_16.93{92} //

iti saṃprārthite tena bhagavāṃ sa munīśvaraḥ / bhikṣuṃ prāha samāhūya gaṇḍīm ākoṭyatām iti // rm_16.94{93} //

tadādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā bhikṣus tatheti saḥ / āśrutya sahasādāya gaṇḍīm ākoṭayat tadā // rm_16.95{94} //

tad gaṇḍīśabdam ākarṇya sarve te sāṃghikā api / vihāre sahasāgatya bhagavantaṃ praṇemire // rm_16.96{95} //

tataḥ sa bhagavāṃs tatra svāsane samupāviśat / sarve te sāṃghikāś cāpi kramāt svasvāsane 'viśan // rm_16.97{96} //

tatas tad jñātayaḥ sarve tatrānye paurikā api / tān pretān draṣṭum āyātā upatasthuḥ sakautukāḥ // rm_16.98{97} //

tadā te pretikāḥ sarve prakṣiptāḥ karmavāyubhiḥ / bahulokāntare dure yātās tasthur vimohitāḥ // rm_16.99{98} //

tadā sa yatir ālokya sarvasaṃghān samāsthitān / tadjñātibandhuvargāṃś ca pretān draṣṭuṃ samācarat // rm_16.100{99} //

tatra pretān adṛṣṭvā sa maudgalyo vismitāśayaḥ / kiṃ te 'tra nāgatā veti samantato vyalokayat // rm_16.101{100} //

vilokayan sa sarvatra nādrakṣīt tāṃ samaṃtataḥ / sa saṃdigdhaḥ punas tatra samyagdṛṣṭyā vyalokayat // rm_16.102{1} //

sarvatrāpi sa tāṃ pretān adṛṣṭvā vismayānvitaḥ / sarvatra magadhe 'paśyat samyagdṛśā samāhitaḥ // rm_16.103{2} //

tatrāpi ca sa sarvatra naiva kaṃ cid apaśyate / tato 'tivismito 'nyatra divyadṛśābhyalokayat // rm_16.104{3} //

aṃgavaṃgakaliṃgeṣu saurāṣṭramagadheṣu ca / tatrāpi tān adṛṣṭvā sa narakeṣu samantataḥ / divyena cakṣuṣā paśyan na ca tatrāpy apaśyata // rm_16.105{4} //

tataś caturmahārājabhuvaneṣu samantataḥ / sa divyacakṣuṣā paśyaṃs tatrāpi nābhyapaśyata // rm_16.106{5} //

tatrāpi tān adṛṣṭvā sa maudgalyo vismayānvitaḥ / devālayeṣu sarvatra krameṇa samalokayat // rm_16.107{6} //

tatrāpi tāṃ samanteṣu sa maudgalyo 'tivismitaḥ / tān adṛṣṭvātisaṃdigdho bhagavatāntike 'carat // rm_16.108{7} //

tatra sa purato gatvā śāstāraṃ taṃ munīśvaraṃ / kṛtāñjalipuṭo natvā paprachaitat pravṛttitāṃ // rm_16.109{8} //

bhagavan sarvalokeṣu paśyatā divyacakṣusā / mayā na dṛśyate kaś cit te pretāḥ kvādhunā gatāḥ // rm_16.110{9} //

teṣāṃ nāmnā bhavatpūjāṃ karttum etat prasādhitaṃ / yad atra nāgatāḥ kecit tat te pretā gatāḥ kuha // rm_16.111{10} //

dṛśyante na mayā kvāpi sarvatrāpi samīkṣyate / eko 'pi nāgato hy atra kva gatās te 'dhunā khalu // rm_16.112{11} //

tan me cittaṃ prasaṃdigdhaṃ dṛṣṭvā śāstā bhavān sudṛk / teṣāṃ gatiṃ samākhyāya saṃbodhayitum arhati // rm_16.113{12} //

iti saṃprārthite tena maudgalyena sa sarvavit / bhagavāṃs taṃ samālokya maudgalyam etad abravīt // rm_16.114{13} //

maudgalya mā kṛthā yatnaṃ khedam evābhipatsyase / gatās te pretikāḥ sarve sudūrabhuvane 'dhunā // rm_16.115{14} //

sarve te yatidevarṣipratyekasugatair api / adṛśye viṣaye yātāḥ preritāḥ karmavāyubhiḥ // rm_16.116{15} //

yadi sarvāṃ ca tāṃ draṣṭuṃ vāṃchasi tvam ihāśritaḥ / sarvāṃs tāṃ darśayiṣyāmi paśya buddhānubhāvatāṃ // rm_16.117{16} //

tad atra tvaṃ samādāya gaṇḍīm ākoṭaya drutaṃ / oṃ namo bhagavate aparimitāyurjñānasuviniścitatejorājāya tathāgatāyārhate samyakambuddhāya // tadyathā //

oṃ puṇye puṇye mahāpuṇye aparimitapuṇye aparimitapuṇyajñānasaṃbhāropacite / oṃ sarvasaṃskārapariśuddhe dharmate gagaṇasamudgate svabhāvaviśuddhe mahānayaparivāre svāhā / aṣṭottaraśatākṣaryyānayāsaṃlabdhacetanāḥ // rm_16.118{17} //

sarve te 'trāgamiṣyanti gaṇḍīśabdābhināditāḥ / iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā sa pratibodhitaḥ // rm_16.119{18} //

sahasā tat sabhāmadhye gaṇḍīm ākoṭayat tathā / tad gaṇḍīśabdam ākarṇya sarve te pretikā api / pariśuddhāśayā draṣṭuṃ vihāre samupācaran // rm_16.120{19} //

tatra sarve 'pi te pretā dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / tridhā pradakṣiṇīkṛtya sāñjalayaḥ praṇemire // rm_16.121{20} //

kramāt tāṃ sarvasaṃghāṃś ca praṇatvā te pramoditāḥ / sarve 'py ekāntam āśritya paśyanta upatasthire // rm_16.122{21} //

tatra tad jñātayaḥ sarve paurikāś cāpare 'pi ca / tān pretān samupāsīnān dṛṣṭvā tasthuḥ sakautukāḥ // rm_16.123{22} //

evaṃ sarve 'pi te pretāḥ svasvajñātīn upasthitān / bhātrādīn bandhuvargāṃś ca dṛṣṭvaivam upatasthire // rm_16.124{23} //

tataḥ so 'rhan mahābhijño maudgalyas tān upasthitān / pretān sarvān samālokya natvāhaivaṃ munīśvaraṃ // rm_16.125{24} //

bhagavan nātha sarvajña te pretāḥ sarva āgatāḥ / tad eṣāṃ bhagavāṃ cchāstānugrahaṃ karttum arhati // rm_16.126{25} //

nivedyeti sa maudgalyaḥ saṃbuddhapramukhaṃ kramāt / sarvaṃ saṃghaṃ samabhyarcya bhojayan samatoṣayat // rm_16.127{26} //

tataḥ sa sarvasaṃghaṃ taṃ dṛṣṭvā saṃtṛptikaṃ mudā / apanīyāśu pātrāṇi hastādīn samaśodhayat // rm_16.128{27} //

tataḥ khapurasūkṣmailātāmbūlādi rasāyanaṃ / datvā kṣamārthanāṃ kṛtvā prārthayat sa munīśvaraṃ // rm_16.129{28} //

bhagavan nātha sarvajña bhavāṃ chāstā sasāṃghikaḥ / dakṣiṇādeśanām ebhyaḥ pretebhyaḥ kartum arhati // rm_16.130{29} //

iti saṃprārthitaṃ śrutvā sarve te pretikā mudā / sasaṃghaṃ taṃ muniṃ natvā sādaram upatasthire // rm_16.131{30} //

tataḥ sa bhagavān dṛṣṭvā sasaṃghas tān upasthitān / dakṣiṇādeśanāṃ tebhyaḥ sarvebhyo vidadhe śubhāṃ // rm_16.132{31} //

ito dānād dhi yat puṇyaṃ tat pretān anugachatu / uttiṣṭhantaḥ prayānty ete sarve pretāḥ surālayaṃ // rm_16.133{21} //

ity ādiśya punas tatra bhagavāṃ sa munīśvaraḥ / āryyasatyaṃ samārabhyāparimitāyuṣas tadā // rm_16.134{22} // dhāraṇyā guṇamāhātmyaṃ saddharmaṃ samupādiśat // rm_16.135{23} // saṃsāre mānuṣe janma durlabhaṃ bhavacāriṇāṃ / mānuṣye labhyamāne 'pi kṣaṇasaṃpat sudurlabhā // rm_16.136{24} //

mānuṣye 'labhyamāne hi jantūnāṃ sukhatā kutaḥ / duḥkhāny eva bhave nityaṃ puṇye matiḥ kathaṃ caret // rm_16.137{25} //

vinā puṇyamatiṃ jantuḥ saddharme katham ācaret / vinā saddharmabhāvena sadgatiṃ katham āpnuyāt // rm_16.138{26} //

preteṣu sarvadā nityaṃ kṣutpipāsāvidāhitaḥ / tiryakṣu narakeṣv eva bhraman duḥkhāny avāpnuyāt // rm_16.139{27} //

tad atra mānuṣe janmaprāptair yatnena mānavaiḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ śrotavyaṃ sadvṛṣaṃ mudā // rm_16.140{28} //

saddharmaśrutamātreṇa mahatpuṇyam avāpnuyāt / etat puṇyavipākena sadgurau sarvadā bhajet // rm_16.141{29} //

sadguror upadeśena saddharmeṣv eva sadācaret / etatpuṇyavipākena sadgatiṃ sarvadā vrajet // rm_16.142{30} // tatra sukhāni saṃbhuktvā saṃcareta śubhe sadā // rm_16.143{31} // etad dharmānubhāvena mahatsamṛddhim āpnuyāt / mahatsamṛddhisaṃpatsu karttavyaṃ dānam arthiṣu // rm_16.144{32} //

dānena varddhyate lakṣmīr lakṣmīmāṃ cchobhate pumān / sadbuddhiḥ sadguṇādhāro yaśobhāgyasukhānvitaḥ // rm_16.145{33} //

tataḥ saugatadharmāṇi śrutvā nityaṃ prabodhitaḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā bhajed bhaktyā sadādarāt // rm_16.146{34} //

etatpuṇyānubhāvena bodhicittaṃ samāpnuyāt / bodhicitte hi labdhe hi bodhisatvo bhavet kṛtī // rm_16.147{35} //

tataḥ sa bodhicittena daśapāramitāḥ kramāt / paripūrya mahāsatvas trividhāṃ bodhim āpnuyāt // rm_16.148{36} //

tato māragaṇāṃ jitvā pariśuddhas trimaṇḍalaḥ / qsākṣād arhatpadaṃ prāpya nirvṛtipadam āpnuyāt // rm_16.149{37} //

evaṃ vijñāya martyena karttavyaṃ dānam arthine / dānena sadgatiṃ yāyād adātā durgatiṃ vrajet // rm_16.150{38} //

durgatiṣu sadā bhuktvā duḥkhāni vividhāṃ sa / sarvadā duḥkhasaṃkliṣṭaḥ pāpeṣv evārataś caret // rm_16.151{39} //

etatpāpavipākena daśasv akuśaleṣv api / nirato hy aviśaṃkena saṃcareta pramādataḥ // rm_16.152{40} //

tataḥ so hy atipāpiṣṭhaḥ saddharmanindakaḥ kudhīḥ / svayaṃ naṣṭaḥ parāṃś cāpi nāśayen nāstikaḥ śaṭhaḥ // rm_16.153{41} //

tato 'tipāpasaṃkliṣṭaḥ pratikṣipya jinān api / ghoreṣu narakeṣv eva gatvā bhraman sadā vaset // rm_16.154{42} //

sadāpi narakeṣv evaṃ bhramatas tasya duḥkhinaḥ / kaścin naiva samuddhartuṃ śaknuyāt saugatād ṛte // rm_16.155{43} //

yāvan na smarate buddhaṃ tāvat sa narake vaset / yad eva smarate buddhaṃ tadā syāc chuddhitāśayaḥ // rm_16.156{44} //

tadā taṃ kṛpayā buddho dṛṣṭvā bauddhena cakṣuṣā / puṇyakareṇa saṃspṛṣṭvā samuddhared araṃ tataḥ // rm_16.157{45} //

tatas taṃ pāpinaṃ bauddhā dharmāmbubhir viśodhya ca / krameṇa bodhimārgeṣu niyojayet prabodhayan // rm_16.158{46} //

tataḥ sa pariśuddhātmā saṃbuddhaśāsane rataḥ / triratnaśaraṇaṃ kṛtvā saddharma eva prācaret // rm_16.159{47} //

tataḥ satvahitārthe sa bodhicaryāsamudyataḥ / kramāt pāramitāḥ sarvā pūrayituṃ samudyamet // rm_16.160{48} //

tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ pūrayitvā samāhitaḥ / bodhisatvo mahāsatvo buddhātmajo bhaved api // rm_16.161{49} //

tataḥ kleśagaṇāñ jitvā pariśuddhatrimaṃḍalaḥ / trividhāṃ bodhim āsādya nirvṛtipadam āpnuyāt // rm_16.162{50} //

evaṃ matvā sadā nityaṃ triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / saddharmaṃ samupāśritya caradhvaṃ mānavā mudā // rm_16.163{51} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te brāhmaṇādayaḥ / sarve lokā parijñāya dṛṣṭasatyās tathācaran // rm_16.164{52} //

tathā sarve 'pi te pretāḥ śrutvā tad dharmadeśanāṃ / mudā taṃ śrīghanaṃ natvā śuddhātmānas tato 'caran // rm_16.165{53} //

tatas tad jñātayaḥ sarve dṛṣṭvā śrutvā sakautukāḥ / sasaṃghaṃ taṃ muniṃ natvā svasvālayaṃ yayur mudā // rm_16.166{54} //

tataḥ sa bhagavān buddhaḥ samutthāya saṣāṃghikaḥ / dhyānālayaṃ samāśritya tasthau dhyānasamāhitaḥ // rm_16.167{55} //

sa maudgalyāyanaś cāpi kṛtakṛtyaḥ pramoditaḥ / śāstāraṃ taṃ praṇatvaivaṃ svam āśramaṃ samāśrayat // rm_16.168{56} //

tadā sarve 'pi te pretāḥ saṃbuddhe 'bhiprasāditāḥ / triratnasmaraṇaṃ kṛtvā tataś cyutā divaṃ yayuḥ // rm_16.169{57} //

tatrotpannā hi te sarve mahatsaukhyasamanvitāḥ / pariśuddhasubhadrāṅgā vismitā etad abruvan // rm_16.170{58} //

aho 'smākaṃ mahatsaukhyaṃ kim evaṃ jāyate 'dhunā / kutaś cyutāḥ kuhāyāmaḥ karmaṇā kena vā vayaṃ // rm_16.171{59} //

atha buddhānubhāvena sarve te pretapūrvakāḥ / devaputrā anusmṛtvā prabodhitāḥ samabruvan // rm_16.172{60} //

bhavanto yad vayaṃ sarve pretā buddhānubhāvataḥ / maudgalyasyārhato bhikṣoḥ kṛpādṛṣṭiprayatnataḥ // rm_16.173{61} //

saṃbuddhadarśanaprāptās triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / etat puṇyaparispṛṣṭāḥ pariśuddhatrikāyikāḥ // rm_16.174{62} //

tataḥ pretagateś cyutvā svargaloke samāgatāḥ / mahaddivyasukhāny evam atra labhāmahe 'dhunā // rm_16.175{63} //

etat satyaṃ parijñāya tasya śāstur jagadguroḥ / punaḥ sarve vayaṃ gatvā satkṛtya prabhajemahi // rm_16.176{64} //

iti saṃbhāṣaṇaṃ kṛtvā sarve te pretapūrvakāḥ / devaputrāḥ śubhāmbhobhiḥ snātvā divyāmvarāvṛtāḥ // rm_16.177{65} //

divyasugaṃdhaliptāṅgā divyālaṃkārabhūṣitāḥ / divyapūjopacārāṇi gṛhītvā mahadutsavaiḥ / sarvaṃ veṇuvanaṃ bhābhir avabhāsya samantataḥ // rm_16.178{66} //

vihāre samupāsṛtya dṛṣṭvā taṃ śrīghanaṃ mudā / natvā pradakṣiṇīkṛtvā praharṣitā upācaran // rm_16.179{67} //

tatra divyopacārais taiḥ pūjāṃgais taṃ munīśvaraṃ / sarve 'pi te samabhyarcya satkṛtya śraddhayābhajan // rm_16.180{68} //

tatra caikāntam āśritya saddharmmaśravaṇotsukāḥ / kṛtāñjalipuṭāḥ sarve upatasthuḥ samāhitāḥ // rm_16.181{69} //

atha sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān / āryasatyaṃ samārabhaḥ saddharmaṃ samupādiśat // rm_16.182{70} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te pretapūrvakāḥ / devaputrāś ca dharmāṇāṃ viśeṣatvaṃ pralebhire // rm_16.183{71} //

tatas te muditāḥ sarve saṃbodhipadavāṃchinaḥ / śāstāraṃ taṃ punar natvā samālokyaitad abruvan // rm_16.184{72} //

bhagavan yad vayaṃ sarve vimuktakarmabaṃdhanāḥ / pretalokāt paricyutvā svarge yātāḥ sma sāṃprataṃ // rm_16.185{73} //

divyasukhāni sāmbhuktvā devaiḥ saha pramoditāḥ / saddharmaguṇam ākarṇya carāmahe sadādhunā // rm_16.186{74} //

tat kṛpālo yatas tasya maudgalyasya mahāmateḥ / kṛpadṛṣṭiprasādena nūnaṃ manyāmahe vayaṃ // rm_16.187{75} //

tad bhavaddarśanaṃ prāpya pītvā dharmāmṛtāny api / muditāḥ śraddhayā bhaktyā triratnaṃ saṃbhajāmahe // rm_16.188{76} //

etatpuṇyaiḥ parītāṅgāḥ pariśuddhāśayā mudā / bhavatāṃ darśanaṃ kartuṃ bhūyaḥ prāyāmahe vayaṃ // rm_16.189{77} //

tathā ca bhavatāṃ śāstaḥ kṛpādṛṣṭiprasādataḥ / āryadharmāmṛtaṃ pītvā saṃtuṣṭiṃ na labhāmahe // rm_16.190{78} //

tad vayaṃ bhavatām evaṃ sarvadā śaraṇaṃ gatāḥ / satkṛtya samupāsṛtya bhaktum ichāmahe punaḥ // rm_16.191{79} //

tad bhavān kṛpayāsmā kaṃ kṛtvānugraham ābhavaṃ / saddharmaṃ samupādiśya sarvadā trātum arhati // rm_16.192{80} //

bhavatāṃ kṛpayāsmābhi duḥkhābdhiḥ parilaṃghitaḥ / satkāyadṛṣṭiśailaṃ ca jñānavajreṇa bhidyate // rm_16.193{81} //

jñānacakṣuś ca saṃprāptaṃ dṛṣṭaṃ māyāmayaṃ bhavaṃ / āryamārgaś ca saṃprāptaḥ prāptā ca nirvṛtiśrutiḥ // rm_16.194{82} //

dhanyā ime vayaṃ sarve yad bhavaccharaṇaṃ gatāḥ / āryadharmāmṛtaṃ pītvā mahānandaṃ labhāmahe // rm_16.195{83} //

dhanyās te puruṣāḥ sarve ye buddhaśaraṇaṃ gatāḥ / sadā dharmāmṛtaṃ pītvā kārāṃ kurvanti śāsane // rm_16.196{84} //

evaṃ bhavāṃ jagacchāstā sarvasatvānukampayā / saddharmaṃ samupādiśya tiṣṭhatu sarvadā sukhaṃ // rm_16.197{85} //

iti prabhākhya sarve te devaputrāḥ pramoditāḥ / taṃ munīndraṃ praṇatvā ca suprasannā divaṃ yayuḥ // rm_16.198{86} //

tatra sarve 'pi te devās triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / prabhejire sadā smṛtvā saṃbodhipadavāṃchinaḥ // rm_16.199{87} //

tataḥ prātaḥ samutthāya bhagavān so 'numoditaḥ / taṃ maudgalyāyanaṃ śiṣyaṃ samāmaṃtryaivam abravīt // rm_16.200{88} //

sādhu maudgalya saṃvṛttaṃ saphalaṃ te kṛpāmate / yat tvayā prakṛtaṃ kāyaṃ vaiyāvṛttaṃ suśobhitaṃ // rm_16.201{89} //

yannāmnā bhikṣaṇaṃ kṛtvā buddhapūjā kṛtā tvayā / te sarve devalokeṣu samutpannāḥ pratisthitāḥ // rm_16.202{90} //

te sarve 'dya niśāyāṃ matsakāśaṃ samupagatāḥ / teṣāṃ bhadrāśayaṃ dṛṣṭvā saddharmo deśito mayā // rm_16.203{91} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā te sarve 'pi pramoditāḥ / dṛṣṭasatyāḥ prakrāntāś ca gachanti tridaśālaye // rm_16.204{92} //

tatra svarge 'pi te sarve triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / prabhajanti sadā nityaṃ saṃbodhiguṇavāṃchinaḥ // rm_16.205{93} //

yannāmnā yat kṛtaṃ karma tat phalaṃ te prabhuṃjate / evaṃ lokahitaṃ kartuṃ karttavyaṃ puṇyasādhanaṃ // rm_16.206{94} //

evaṃ lokahitaṃ kṛtvā prakurvanti śubhāni ye / te pumāṃso mahāsatvā bodhisatvā jinātmajāḥ // rm_16.207{95} //

evaṃ vijñāya lokānāṃ hitaṃ kartuṃ samudyataḥ / saddharmasādhaneṣv eva caritavyaṃ samāhitaḥ // rm_16.208{96} //

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā so 'rhaṃ mahāmatiḥ / satyam iti pratijñāya prābhyanandat prabodhitaḥ // rm_16.209{97} //

tataḥ so 'rhan mahābhijñas tac chāstrādiṣṭam ādarāt / tad jñātīnāṃ purogatvā sarvam evaṃ nyavedayat // rm_16.210{98} //

te 'pi ca jñātayaḥ sarve tenārhatā niveditaṃ / śrutvā satyam iti jñātvā prāmodyaṃ pratilebhire // rm_16.211{99} //

tatas te jñātayaḥ sarve triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / satkṛtya śraddhayā nityaṃ prabhejire samādarāt // rm_16.212{100} //

iti me guruṇādiṣṭaṃ śrutaṃ mayā narādhipa / lokaprabodhanārthena tava prītyā prakathyate // rm_16.213{1} //

evaṃ vijñāya rājendra pretānāṃ śubhasādhanaṃ / triratnabhajanaṃ lokaiḥ kārayituṃ tvam arhasi // rm_16.214{2} //

tathā te maṃgalaṃ nityaṃ bhaven nūnaṃ samaṃtataḥ / sarvasatvahitodbhutaṃ mahatpuṇyaṃ hi satphalaṃ // rm_16.215{3} //

iti matvā mahārāja lokān sarvān prabodhayan / pratiṣṭhāpya śubhe dharme pālayasva samāhitaḥ // rm_16.216{4} //

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ / tatheti pratimoditvā prābhyanandat sapārṣadaḥ // rm_16.217{5} //

pretāvadānaṃ manujā idaṃ ye śṛṇvanti ye cāpi niśāmayanti / te sarva evaṃ pratilabdhapuṇyā bhuktvā sukhāni pracaranti loke // rm_16.218{6} //

++ iti ratnāva dānatatve pretikāvadānaṃ samāptam ++

xvii kacaṃgalāvadāna athāśoko mahārājaḥ pramoditaḥ / upaguptaṃ yatiṃ natvā punar evaṃ abhāṣata // rm_17.1{1} //

bhadanta śrotum icchāmi punar anyat subhāṣitaṃ / tadyathā guruṇādiṣṭaṃ tathādeṣṭuṃ ca me 'rhati // rm_17.2{2} //

iti saṃprārthitaṃ rājñā śrutvā so 'rhan yatiḥ sudhīḥ / upagupto nareṃdrāṃ taṃ samalokyaivam ādiśat // rm_17.3{3} //

sādhu śṛṇu mahārāja yathā me guruṇoditaṃ / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvā cāpy anumodaya // rm_17.4{4} //

puraikasamaye buddhaḥ sākyasiṃho munīśvaraḥ / sarvajñaḥ sugataḥ sāstā dharmarājo vināyakaḥ // rm_17.5{5} //

śrāvastyā nikaṭe 'raṇye jetāśrame śubhālaye / vihāre śrāvakaiḥ sārddhaṃ bhikṣubhiś cailakair api // rm_17.6{6} //

bhikṣuṇībhiḥ suśilābhir upāsikāgaṇair api / upāsakais tathānyaiś ca triratnaśaraṇāgataiḥ // rm_17.7{7} //

bodhisatvagaṇaiś cāpi satvoddharaṇatatparaiḥ / vijahāra jagallokaṃ dharmāṃśubhiḥ prabhāsayan // rm_17.8{8} //

tat saddharmāmṛtaṃ pātuṃ sarve lokāḥ samāgatāḥ / śakrādayaḥ suparvāṇabrahmādi lokapālakāḥ // rm_17.9{9} //

daityā nāgāś ca gaṃdharvā yakṣakinnararākṣasāḥ / garuḍā vidyādharāś cāpi sarve te saṃpracerire // rm_17.10{10} //

tataḥ sarve 'pi te tatra puraskṛtya samantataḥ / parivṛtya sasaṃghaṃ tam upatasthuḥ samāhitāḥ // rm_17.11{11} //

tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān samupasthitān / ādimadhyāntakalyāṇaṃ dideśa dharmam uttamaṃ // rm_17.12{12} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sarve te saṃpramoditāḥ / dharmaviśeṣam ājñāya prābhyanandañ chūbhāśayāḥ // rm_17.13{13} //

tasminn avasare tatra vṛddhārāmodakārthinī / kacaṅgalābhidhā kumbhaṃ dhṛtvā kūpāntike 'carat // rm_17.14{14} //

tatra tāṃ bhagavān dṛṣṭvā matvā janmāntaraprasūṃ / ānaṃdaṃ samupāmaṃtrya pura evam abhāṣata // rm_17.15{15} //

gachānaṃda tvam etasyāṃ vṛddhāyāṃ prārthayāmṛtaṃ / bhagavāṃs tṛṣito mātas tad ambu dīyatām iti // rm_17.16{16} //

etad bhagavatādiṣṭaṃ śrutvānaṃdas tatheti saḥ / sahasā samupāśritya tāṃ vṛddhām evam abravīt // rm_17.17{17} //

mātar me bhagavāñ chāstā tṛṣito 'yam ihādhunā / tat pānīyaṃ pradatvā me mahaddharmam avāpnuhi // rm_17.18{18} //

iti saṃprārthitaṃ tena śrutvā sā sthavirā satī / tam ānandaṃ samālokya muditaivam abhāṣata // rm_17.19{19} //

bhadanta sādhu tatrāham amṛtapūritaṃ ghaṭaṃ / svayam eva samānīya dāsyāmi vrajatāṃ bhavān // rm_17.20{20} //

iti tayoditaṃ śrutvā sa ānaṃdaḥ prabodhitaḥ / upetyaivaṃ samākhyāya śāstuḥ pura upāśrayat // rm_17.21{21} //

tadā sā sahasā kṛtvā ghaṭaṃ śuddhāmbupūritaṃ / svayam eva samādāya tatrābhisaṃmukhācarat // rm_17.22{22} //

tatra sā samupāśritya prādrākṣīt taṃ munīśvaraṃ / dvātriṃśallakṣaṇāśītivyaṃjanapratimaṇḍitaṃ // rm_17.23{23} //

vyāmaprabhābhibhāsvaṃtaṃ śatasūryādhikaprabhaṃ / jaṃgamam iva ratnābhaṃ saumyaṃ samantabhadrakaṃ // rm_17.24{24} //

saha taddarśaṇāt tatra putrasnehasamudbhavāḥ / stanābhyāṃ praśrutās tasyāḥ kṣīradhārā niraṃtaraṃ // rm_17.25{25} //

tato dharmānubhāvena smṛtvā pūrvabhavātmajaṃ / putra putreti soktvā taṃ pariṣvektum upācarat // rm_17.26{26} //

tadā te bhikṣavaḥ sarve evaṃ tāṃ samupadrutāṃ / dṛṣṭvaiva sahasotthāya pradhārayitum ārabhan // rm_17.27{27} //

tad dṛṣṭvā bhagavāṃ chastā sarvāṃs tāṃ sāṃghikān api / sahasā samupāmaṃtrya punar evaṃ samādiśat // rm_17.28{28} //

mā bhikṣava imāṃ vṛddhāṃ dhārāyatātra muñcata / paṃcajanmaśatāny eṣā mātā me bhūyataḥ purā // rm_17.29{29} //

tatpūrvajanmamāteyaṃ putrasnehānubhāvinī / samāliṃgatum īchantī mama gātre pradhāvati // rm_17.30{30} //

yady atraiṣā nivāryyete gātra me śleṣmaṇād api / idānīṃ rudhiraṃ hy uṣṇaṃ kamṭhād asyāḥ kṣaret kṣaṇāt // rm_17.31{31} //

kṛtajñatām anusmṛtvā dṛṣṭvemāṃ putralālasāṃ / kāruṇyād gātrasaṃśleṣaṃ dadāmy atrānukaṃpayā // rm_17.32{32} //

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā te sarvasāṃghikāḥ / tāṃ śāstuḥ pūrvaprasūṃ matvā vyavatasthuḥ savismayāḥ // rm_17.33{33} //

tatkṣaṇād urddhavāhuḥ sā samīkṣya taṃ munīśvaraṃ / sahasā saṃpradhāvitvā samāliṃgya namac ciraṃ // rm_17.34{34} //

tataś cirāt samutthāya sā vṛddhā sāñjalir mudā / śrīghanaṃ taṃ samālokya puras tasthau samāhitā // rm_17.35{35} //

tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tāṃ puraḥ samupāsthitāṃ / āryyasatyaṃ samārabhya saddharmaṃ samupādiśat // rm_17.36{36} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā sa vṛddhāpi kacaṃgalā / pariśuddhāśayā bhadrā bodhicaryā prabodhitā // rm_17.37{37} //

satkāyadṛṣṭibhūmīdhraṃ viṃśatiśikharodgataṃ / nirbhidya jñānavajreṇa dṛṣṭasatyaprabodhitā // rm_17.38{38} //

saṃprāpya śrotaāpattiphalaṃ sākṣat kṛtodyamā / sāṃjalis taṃ muniṃ natvā gāthā imā abhāṣata // rm_17.39{39} //

yat karttavyaṃ svaputreṇa mātur duṣkarakāriṇā / tat kṛtaṃ bhavatā me 'tra cittaṃ mokṣaparāyaṇaṃ // rm_17.40{40} //

durgatibhyaḥ samuddhṛtya svarge mokṣaṃ ca sāṃprataṃ / sthāpito 'haṃ prayatnena viśeṣasaṃprabodhane // rm_17.41{41} //

tathā me 'nugrahaṃ kṛtvā saṃbodhipadasādhanaṃ / pravrajyāsaṃvaraṃ dātum arhati sāṃprataṃ bhavān // rm_17.42{42} //

bhavatāṃ śaraṇaṃ kṛtvā triratnabhajanodyatā / pravrajyāsaṃvaraṃ dhṛtvā cariṣye brahmacārikāṃ // rm_17.43{43} //

ity arthitaṃ tayā śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / tasyāś cittaviśuddhatvaṃ matvaivaṃ samupādiśat // rm_17.44{43!} //

yadi śraddhāsti te mātaḥ pravrajyāsadhane khalu / bharttur anujñāṃ samāsādya prāgacha cara saṃvaraṃ // rm_17.45{44} //

ity ādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sā saṃpramoditā / tathā hīti pratijñāya muniṃ natvā tato 'carat // rm_17.46{45} //

tatra sā sahasā gehe gatvā taṃ svāminaṃ mudā / kṛtāṃjalipuṭo natvā puraḥ sthitvaivam abravīt // rm_17.47{46} //

svāmi cchṛṇv adbhutaṃ vakṣye yad adyāhaṃ jalārthinī / ghaṭaṃ dhṛtvā vahir deśe kūpāntikam upācare // rm_17.48{47} //

tatra māṃ samupāyātāṃ dṛṣṭvānando mahāyatiḥ / sahasā samupāśritya bhagavate 'mbu yācate // rm_17.49{48} //

tato 'haṃ sahasā śuddhaiḥ pūrayitvā jalair ghaṭaṃ / dhṛtvā svayaṃ pradātuṃ tat sabhāyām upasaṃcare // rm_17.50{49} //

tatra tam śrīghanaṃ dṛṣṭvā cittaṃ me snehamohitaṃ / kṣāradhārā stanābhyāṃ ca saṃpraśrutā niraṃtaraṃ // rm_17.51{50} //

tatrāhaṃ sneharāgāṃdhā svātmajam iva taṃ muniṃ / ūrddhavāhuḥ pariṣvaktuṃ pradhāvāmi bhavāntare // rm_17.52{51} //

evaṃ mām abhidhāvantīṃ dṛṣṭvā te sāṃghikā api / sarve pradhātum ichantaḥ pradhāvanti samutthitāḥ // rm_17.53{52} //

tadā sa bhagavān dṛṣṭvā tān sarvān evam utthitān / sahasā samupāmaṃtrya pura evaṃ samādiśat // rm_17.54{53} //

mā imāṃ sarvathā yūyaṃ nivārayitum arhatha / yan mameyaṃ puṇyaṃ ca śatajanmaprasū kila // rm_17.55{54} //

tad atra māṃ samālokya svātmajasneharāgiṇī / pariṣvaktuṃ samīchantī pradhāvatīyam unmukhī // rm_17.56{55} //

yady atreṣātra dhāryyeta purato me vimūrchitā / uṣṇaṃ rudhiram utsṛjya mṛtyuṃ yāyān na saṃśayaḥ // rm_17.57{56} //

etac chāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā te sāṃghikās tathā / prabodhitāḥ praṇatvā māṃ svasvāsane samāśritāḥ // rm_17.58{57} //

evaṃ tena munīndreṇa samākhyātaṃ niśamya tat / sarvaṃ prabudhyamānāhaṃ purāvṛttaṃ smarāmi hi // rm_17.59{58} //

tato 'haṃ vismayākrāṃtahṛdayātyabhinaṃditā / tat saddharmāmṛtaṃ pātum upatiṣṭhāmi sādaraṃ // rm_17.60{59} //

tatra sa bhagavān dṛṣṭvā mām evaṃ samupasthitāṃ / āryasatyaṃ samārabhya samādiśati sadvṛṣaṃ // rm_17.61{60} //

tat saddharmāmṛtaṃ pītvā mano me 'tipramodite / bhūyo 'pi tad rasāsvādatṛṣitaṃ pātum ichate // rm_17.62{61} //

sarve te sāṃghikās tatra saddharmāmṛtatṛptitāḥ / śuddhātmānaḥ subhadrāṃgāḥ pariśuddhās trimaṃḍalāḥ // rm_17.63{62} //

śuddhaśīlāḥ śubhācārā dayākāruṇyabhāvinaḥ / sarvasattvahitādhānāḥ saṃsāralābhanispṛhāḥ // rm_17.64{63} //

samādhidhāraṇīvidyā ghaṭamānāḥ samāhitāḥ / sākṣād arhatpadaprāptā nirvikalpā niraṃjanāḥ // rm_17.65{64} //

saṃbuddhaśaraṇaṃ kṛtvā saṃbodhisādhanodyatāḥ / vihāre samupāsīnāḥ pradṛśyante mayā prabho // rm_17.66{65} //

tat sabhāgaṃ cariṃ prāptuṃ pravrajyāvratam ichyate / tad atra kṛpayā bharttas tad anujñāṃ pradehi me // rm_17.67{66} //

iti bhāryāsamākhyātaṃ śrutvā so 'tidaridritaḥ / sāścaryastambhitas tasthau paśyaṃs tām eva niścalaḥ // rm_17.68{67} //

tataḥ sa suciraṃ bhāryāṃ tām evam abhilokayan / viyogaśaṃkayā trastaḥ śanair evam abhāṣata // rm_17.69{68} //

are nāri pramūdhāsi kim evaṃ tvaṃ prabhāṣase / katham evaṃ tvayākhyātaṃ ko 'tra satyaṃ pratīṣyati // rm_17.70{69} //

yad asau bhagavān buddhaś cakravarttinṛpātmajaḥ / sarvatraidhātukādhīśo dharmarājo vināyakaḥ // rm_17.71{70} //

jagacchāstā jagannāthaḥ sarvajñaḥ sugato jinaḥ / munīndro mārajid arhan ṣaḍabhijñas tathāgataḥ // rm_17.72{71} //

bodhisatvo mahāsatvaḥ samaṃtabhadrarūpakaḥ / daśabalo maheśākhyo brahmacārī jitendriyaḥ // rm_17.73{72} //

subrahmāmaradaityādilokānāṃ sarvadehināṃ / śaraṇyo mānanīyo hi vandyaḥ pūjyo bhavaty api // rm_17.74{73} //

tvam evaṃ durbhagā nārī daridratātiduḥkhinī / dāsī paravatī preṣyā kṛpaṇā duḥkṛtākṛtiḥ // rm_17.75{74} //

katham evaṃvidhāyās te garbhe jāto 'py asau mahān / bodhicittaṃ samāsādya prācarad bodhicārikāṃ // rm_17.76{75} //

yataḥ puṇyavipākena pūrya pāramitāḥ kramāt / adhunā bodhim āsādya saṃbuddho 'yaṃ bhavaty api // rm_17.77{76} //

etatpuṇyavibhāgena kathaṃ te īdṛśī gatiḥ / adyāpīdṛgavasthā hi kiṃ cit saukhyaṃ na vidyate // rm_17.78{77} //

tad atra mā vadaivaṃ ca tathoktvā naiva śobhase / kas tavaitad vacaḥ śrutvā supratītaḥ pramāṇayet // rm_17.79{78} //

dhik pravādāgnidagdhāṅgā mahatkaṣṭābhikhedītā / vamitvā rudhiraṃ hy uṣṇaṃ tvaṃ nūnaṃ maraṇaṃ vrajeḥ // rm_17.80{79} //

mithyāvādābhisaṃkalpād api hi narake vrajet / tvam api ca tathā nūnaṃ narake na vrajeḥ kathaṃ // rm_17.81{80} //