Guṇakāraṇḍavyūhasūtra

bhavanto na sutā rājño bhāryāpīyaṃ na me khalu / rākṣasī hi narāhārā tāmradvīpanivāsinī //

bālo 'pyayaṃ na me putro nirmito māyayānayā / iti satyaṃ mayā jñātvā kathyate na mṛṣā khalu //

tacchrutvā te janāḥ sarve tasya pitroḥ puro gatāḥ / sarvametat pravṛttāntaṃ vistareṇa nyavedayan //

tanniveditamākarṇya pitarau tau prabodhitau / svātmajaṃ taṃ samāmantrya pura evamabhāṣatām //

kṣamasva svātmajasnehādduhiturnṛpatestava / bhāryāyāḥ pariṇīyāta aparādhaṃ sahasraśaḥ //

iti taduktamākarṇya siṃhalaḥ so 'bhiroṣitaḥ / pitroretat pravṛttāntaṃ nivedya caivamabravīt //

tāta neyaṃ sutā rājñaḥ bhāryāpi ca na me khalu / dārako 'yaṃ na me putro nirmito māyayānayā //

rākṣasīyaṃ narāhārā tāmradvīpanivāsinī / asmānapi samāhartuṃ tāmradvīpādihāgatā //

iti putroditaṃ śrutvā tau mātāpitarāvapi / tamātmajaṃ samālokya punarevamabhāṣatām //

sarvā api striyaḥ putra rākṣasya eva māyikāḥ / tenāsyā aparādhatvaṃ kṣantumarhasi sarvathā //

ityetatkathitaṃ tābhyāṃ śrutvā sa siṃhalaḥ sutaḥ / tau mātāpitarau paśyan punerevamabhāṣata //

yadyeṣā tāta yuṣmākamabhipretā manoramā / dhārayata gṛhe hyetāṃ yāsyāmyanyatra sāmpratam //

iti putroditaṃ śrutvā tau mātāpitarau punaḥ / ātmajaṃ taṃ samālokya snehādevamabhāṣatām //

dhāsyāmaḥ suta tāmenāṃ tavaivārthe gṛhe sadā / yadi te rucitā neyaṃ kimasmākamanayātmaja //

iti tābhyāṃ kathitvāsau niṣkāsitā balāttataḥ / siṃhakeśalino rājñaḥ sakāśaṃ sahasā yayau //

tatra sā sundarī kāntā saputrā dvāre sannidhau / samupāsṛtya paśyantī mohayantī samāśrayat //

tāṃ dṛṣṭvā mantriṇo 'mātyāḥ sarve kautūhalānvitāḥ / nṛpateḥ purato gatvā samīkṣyaivaṃ nyavedayan //

devātisundarī kāntā sakāntabālakātmajā / rājadvāramupāśritya saṃpiṣṭhate pragalbhikā //

iti tairniveditaṃ śrutvā rājā sa siṃhakeśalī / praveśayātra paśyeyamiti tān mantriṇo 'bravīt //

mantriṇastathetyuktvā gacchantaḥ sahasā tataḥ / vanitāṃ tāṃ samāhūya prāveśayannṛpālayam //

dṛṣṭvā tāṃ sundarī kāntāṃ rājāsau rāgamohitaḥ / suciraṃ tāṃ samālokya tasthau niścaritendriyaḥ //

tataḥ sa nṛpatiḥ paśyan pṛṣṭvā tāṃ kauśalaṃ mudā / kutastvamāgatā kasya putrīti paryapṛcchata //

tacchrutvā pramadā sā taṃ paśyantī nṛpatiṃ cirāt / galadaśruviliptāsyā praṇatvaivamabhāṣata //

deva jānīhi māṃ putrīṃ tāmradvīpamahīpateḥ / sārthavāhasya bhāryārthaṃ dadau sa nṛpatiḥ svayam //

tenāpi sārthavāhena pariṇītāsamādarāt / tataḥ saṃprasthitānena sahehāgantumutsukā //

abdhitīre prāptā naurbhagnā yādo 'nilāhatā / kṛcchrāttataḥ samuttīrya tīramāsadya prācaran //

amaṃgaleti kṛtvāhaṃ choritānena jaṃgale / tadātmajamimaṃ dhṛtvā śanairiha samāgatā //

pṛṣṭvāhaṃ sārthavāhasya gṛhaṃ gatvā samāśritā / pitṛbhyāmapi saṃtyaktā nirvāhitā gṛhād balāt //

tadbhavaccharaṇe rājan kṣudraputrāhamāgatā / tadbhavānsiṃhalaṃ pauraiṃ kṣamāpayitumarhati //

iti tayoktamākarṇya nṛpatiḥ sa samīkṣya tām / samāśvāsya samāhūya mantriṇa evamabravīt //

mantriṇaḥ sārthavāhaṃ taṃ siṃhalaṃ siṃhanandanam / gatvāhaṃ sahasāhūya samānayata sāmpratam //

iti rājñā samādiṣṭaṃ śrutvā te mantriṇo drutam / siṃhalaṃ taṃ samāhūya nṛpasya samupānayat //

dṛṣṭvā taṃ samupāyātaṃ siṃhalaṃ sa narādhipaḥ / sādaraṃ samupāmanyiṃ samīkṣyaivaṃ samādiśat //

siṃhalaṃ kena bhāryeṣā tvayā tyaktā nṛpātmajā / kṣamasvaināṃ gṛhe nītvā sātmajāmabhipālaya //

ityādiṣṭaṃ narendreṇa śrutvā sa siṃhalo vaṇik / sāṃjalistaṃ nṛpaṃ natvā samālokyaivamabravīt //

deva naiṣā sutā rājño bhāryāpi me suto 'pyayam / rākṣasīyaṃ narāhārā tāmradvīpādihāgatā //

tenaitatkathitaṃ śrutvā sa rājā rāgamohitaḥ / siṃhalaṃ tāṃ ca samīkṣya punarevaṃ samādiśat //

sarvāḥ striyo 'pi rākṣasya eva tatkṣantumarhati / yedyeṣā nābhipretā te tyaktvā me dīyatāṃ tvayā //

etadrājoditaṃ śrutvā siṃhalaḥ sa vaṇiksudhīḥ / nṛpatiṃ taṃ samālokya punarevaṃ nyavedayat //

rākṣasīyaṃ mahārāja na dadyām nāpi vāraye / bhavān samyagvicāryaiva karotu te hitaṃ yathā //

iti taduktamākarṇya rājā sa rāgamohitaḥ / ityuktvā siṃhato dhīraḥ tataḥ saṃpresthito gṛhe //

triratnasmṛtimādhāya tasthau dhairyasamāhitaḥ / tāṃ kāntāṃ sasutāṃ svāntaḥpure prāveśayanmudā //

tataḥ sā ramaṇī kāntā rājānaṃ taṃ pramohitam / ramayantī yathākāmaiḥ sukhairhṛtvā vaśe 'nayat //

tayaiva saha saṃrakto rājā sa kāmananditaḥ / yathākāmaṃ sukhaṃ bhuktvā cacāra svecchayā raman //

evaṃ sā rākṣasī nityaṃ ramayitvā yathecchayā / nṛpatiṃ taṃ vaśīkṛtya svacchandaṃ samacārayat //

tataḥ sā rākṣasī rātro rājakulāśritān janān / nṛpatipramukhān sarvān saṃprāsvapitān vyadhāt //

kṛtvā sarvān prasuptāṃstān prāsvāpanābhimohitān / tataḥ sā sahasākāśāttāmradvīpaṃ mudācarat //

tatra sā sahasopeya tāḥ sarvā api rākṣasī / purataḥ samupāhūya samālokyaivamabravīt //

bhaginyastena yuṣmākamekena siṃhalena kim / siṃhakeśariṇo rājñaḥ siṃhakalpābhidhe pure //

nṛpatipramukhāḥ sarve janā antaḥpurāśritāḥ / mayā kṛtāḥ prasuptāste prāsvāpanābhimohitāḥ //

āgacchata mayā sārdhaṃ sahasā tatra caremahi / nṛpatipramukhān sarvān bhakṣiṣyāmo 'dhunā vayam //

iti tayoktamākarṇya rākṣasyaḥ sakalā api / ākāśāt sahasā gatvā siṃhakalpaṃ mudācaran //

tatra tāḥ sahasopetya sarvā rājakule sthitān / nṛpatipramukhān sarvāṃllokān mudā ca khādire //

sarve 'pi bhakṣitāstābhī rākṣasībhirnṛpādayaḥ / janā rājakuladvāraṃ nodghāṭitamuṣasyapi //

rājakulopari prātaḥ pakṣiṇaḥ kuṇapāśinaḥ / gṛdhrādayo virāvantaḥ prabhramantaḥ precirire //

tatra prātaḥ samāyātā amātyā mantriṇo janāḥ / pakṣiṇo bhramato dṛṣṭvā tasthuḥ sarve 'pi vismitāḥ //

kathaṃ rājakulaṃ dvāraṃ nodghāṭitaṃ ca sāmpratam / bhramantaḥ pakṣiṇo 'neke ityuktvā tasthurunmukhāḥ //

tatpravṛttāntamākarṇya siṃhalaḥ sahasotthitaḥ / niśitaṃ khaḍgamādāya prācarattatra satvaraḥ //

tatra tāṃ janatāṃ paśyansiṃhalaḥ sa upāśritaḥ / galadaśruviliptāsyaḥ purata evamabravīt //

bhavantaḥ kuṇapāhārā bhramantyatra khagā yataḥ / tadrājāpi janāḥ sarve rākṣasyā bhakṣitā khalu //

taduktamiti tacchrutvā sarve 'pi mantriṇo janāḥ / kathamevaṃ tvayā jñātamityaprākṣustamādarāt //

tacchrutvā siṃhalaścāsau sarvānstān mantriṇo janān / samīkṣya tatpuraḥ sthitvā sahasauvamabhāṣata //

bhavanto dīrghaniḥśreṇiḥ sahasānīyatāmiha / āruhyopari gatvāhaṃ paśyāmyatra samantataḥ //

taduktaṃ mantriṇaḥ śrutvā niḥśreṇiṃ sahasā janaiḥ / ānayitvāśu prāsāde prānte samadhyaropayan //

tān dṛṣṭvā siṃhalaḥ khaḍgaṃ dhṛtvābhiruhya saṃkraman / prāsādopari saṃsthitvā trāsayattāḥ niśācarīḥ //

siṃhalaṃ khaḍgapāṇiṃ taṃ prāsādopari saṃsthitam / rākṣasyastāḥ samālokya sarvā bhītā vibabhramuḥ //

tāsāṃ kāścicchiro dhṛtvā kāścitpādān bhujān parāḥ / tāḥ sarvā api rākṣasyaḥ palāyitāstato drutam //

tataḥ siṃhala ālokya sarvāstā niṣpalāyitāḥ / prāsādādavatīryāśu dvāraṃ samudaghāṭayat //

tataste mantriṇo 'mātyā janāḥ sarve 'pi sainikāḥ / gatva samīkṣya rājādīn sarvān bhuktān vicukruśuḥ //

suciraṃ vilapitvā te sarve 'pi mantriṇo janāḥ / amātyāḥ sainikāḥ paurā viceruḥ saṃtrasitāśayāḥ //

tataḥ sa siṃhalo dṛṣṭvā sarvāṃstān mantriṇo janān / amātyān sainikān paurān samāmantryaivamabravīt //

bhavanto mā vicarantyatra nāsti kācinniśācarī / tatsarve samupāviśya paśyantāṃ sarvataḥ punaḥ //

tataste mantriṇo 'mātyā janāḥ saṃvīkṣya sarvataḥ / sarvarājakulaṃ sāntarbahistaṃ samaśodhayan //

tataste mantriṇo 'mātyā brahmaṇādīn mahājanān / sannipātya prajāścāpi samāmarnayaivamabruvan //

bhavanto 'tra mṛto rājā vaṃśastasya na vidyate / tadatra kaṃ kṛtvā mimīmahi vadantvidam //

iti tairmantribhiḥ proktaṃ śrutvā te brāhmaṇādayaḥ / mahājanāḥ prajāścāpi sarve 'pyevaṃ nyavedayan //

yaḥ prājñaḥ sātviko viro nītiśāstravicakṣaṇaḥ / dayākāruṇyabhadrātmā sarvadharmahitārthabhṛt //

taṃ vidhinābhiṃṣiṃcyātra pratiṣṭhāpya nṛpāsane / sarvarājyādhipaṃ kṛtvā pramāṇayantu sarvadā //

iti taiḥ kathitaṃ śrutvā kecidvijñā mahājanāḥ / sarveṣāṃ mantriṇāṃ teṣāṃ purata evamabruvan //

siṃhalo 'yaṃ sārthāvāhaḥ sātviko nītivitkṛtī / dayākāruṇyabhadrātmā sarvasattvahitārthabhṛt //

īdṛgvīro mahāprājño dayākāruṇyasanmatiḥ / maitrīśrīsadguṇādhāro nāsti kaścinmahājanaḥ //

tadenaṃ siṃhalaṃ vīramabhīṣiṃcya nṛpāsane / pratiṣṭhāpya nṛpaṃ kṛtvābhimatāṃ sakalaiḥ saha //

iti tairuditaṃ śrutvā te 'mātyā mantriṇo janāḥ / sarve 'pyanumataṃ kṛtvā tathā kartuṃ samārabhan //

tataste mantriṇo 'mātyā brāhmaṇāśca mahājanāḥ / siṃhalaṃ taṃ samāmanyiṃ purata evamabravan //

siṃhalātra yadasmākaṃ prajānāmapi saṃmatam / tadanumodya rājyo 'tra rājā bhaviturhasi //

iti tairmantribhiḥ sarvairamātyaiḥ sujanairdvijaiḥ / prārthitaṃ siṃhalaḥ śrutvā tatpara evamabravīt //

bhavanto 'haṃ vaṇigvṛttivyavahāropajīvikaḥ / tatkathaṃ rājyasaṃbhāraṃ saṃvoḍhumabhiśaknuyām //

tadetanmama yogyaṃ na kṣamantu tadaśakyatām //

yadyogyaṃ karma tatraiva yojanīyo hi mantribhiḥ //

iti tenoditaṃ śrutvā te 'mātyā mantriṇo janāḥ / sarve taṃ siṃhalaṃ vīkṣya samāmantryaivamabruvan //

bhavatsadṛśaḥ sadbuddhirviryavān sadayaḥ kṛtī / sātviko lokavikhyātaḥ kaścidanyo na nidyate //

yaccāsya nṛpatervaṃśe vidyate 'pi na kaścana / tadatredaṃ bhavān rājyamanuśāsitumarhati //

iti tairmantribhiḥ sarvaiḥ saṃprārthitaṃ niśamya saḥ / siṃhalo mantriṇaḥ sarvān samālokyaivamabravīt //

bhavanto yadi māṃ sarve rājānaṃ kartumicchatha / samaye nāhamicchāmi rājyaṃ samanuśāsitum //

iti tenoditaṃ śrutvā sarve te mantriṇo janāḥ / amātyāstaṃ mahābhijñaṃ samalokyaivamabruvan //

yathā yadbhavatākhyātaṃ samayaṃ tattathā khalu / sarve vayaṃ samādhāya cariṣyāmaḥ samāahitāḥ //

iti taduttamākarṇya siṃhalaḥ saṃprabodhitaḥ / sarvānstān mantriṇo 'mātyān samālokyaivamabravīt //

yadyetatsatyamādhāya sarve caritumacchatha / tathātra rājyasaṃbhāraṃ saṃvoḍhumutsahe 'pyaham //

tadbhavanto 'tra me vākyaṃ dhṛtvā dharmānusādhinaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā careyuḥ sarvedā śubhe //

ityanuśāsanaṃ dhṛtvā mama dharmāsahāyīnaḥ / sarvesattvahitādhāre dahrme caritumarhatha //

iti tenoditaṃ śrutvā sarve mantriṇo janāḥ / amātyā dvijapaurāśca tatheti pratiśuśruvuḥ //

tataste mantriṇo 'mātyā janā dvijā mahājanāḥ / sarve 'pi saṃmataṃ kṛtvā taṃ nṛpaṃ kartumārabhan //

tataste 'tra pure samyagchodhayitvā samantataḥ / dhvajachatrādyālaṃkārairmaṇḍanaiḥ samaśodhayan //

tataste pariśuddhe 'hina siṃhalaṃ yathāvidhim / abhiṣiṃcya mahotsāhaiścakruḥ lokādhipaṃ nṛpam //

nṛpāsane pratisṭhāpya sarve lokāḥ samantriṇaḥ / siṃhalaṃ taṃ mahārājaṃ saṃsevire samādarāt //

tataḥ sa siṃhalo rāja sarvāṃllokāan vinodayan / svasvadharme pratiṣṭhāpya śaśāsa svātmajāniva //

tadanuśāsanaṃ dhṛtvā sarve lokā dvijādayaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃcevire śubhe sadā //

tadā tasya prabho rājye sarvatra viṣayeṣvapi / nirutpātaṃ śubhorsāha prāvarttata nirantaram //

tathā sa mantribhiḥ sadbhiḥ nītidharmavicakṣaṇaiḥ / sevyamāno mahāvijño rarāja devarāḍiva //

tatra sa nṛpatirjitvā janbūdvīpe mahībhujaḥ / sarvānstān mantriṇo 'mātyān samāmarnayaivamādiśat //

sajjīkriyatāmāśvatra caturaṃgabalaiḥ saha / tāmradvipe gamiṣyāmi jetuṃ tā rākṣasīrapi //

tadādiṣṭaṃ samākarṇya sarve mantriṇo janāḥ / caturaṃgabalānyevaṃ sahasā samasajjayan //

tataḥ sannāhya sa bhūmīndraścaturaṃgabalaiḥ saha / saṃprasthito mahotsāhaistīraṃ prāpa mahodadheḥ //

tatra sa tāni sarvāṇi caturaṃgabalānyapi / āropya vahaneṣvabdhau saṃprasthito caran mudā //

tatra sa saṃtaran sarvaiścaturaṃgavalaiḥ saha / svastinā sahasāmbodheḥ pāratīramupāyayau //

tāmradvīpe tadā tatra rākṣasīnāṃ mahaddhvajaḥ / repita āpaṇasthāne kampito 'sūcayadbhayam //

taṃ prakampitamālokya rākṣasyo bhayaśaṃkitāḥ / sarvā ekatra saṃmilya mitha evaṃ samūcire //

bhavantya āpaṇastho 'thaṃ dhvajaḥ prakampito 'dhunā / jāmbudvīpanṛpā nūnamasbhiryoddhumāgatāḥ //

sajjīkṛtvā tadasmābhiḥ sthātavyamiha sāmpratam / iti saṃbhāṣya tā draṣṭumabdhitīramupācaran //

tatrasthāḥ sakalāstāstān siṃhalādīn narādhipān / tīrottīrṇān mahotsāhairdadṛśuryoddhumāgatān //

dṛṣṭvā tān samupāyātān rākṣasyastā bhayānvitāḥ / kāścit palāyitā bhītāḥ kāścadyoddhaṃ samāśritāḥ //

yoddhaṃ pratyudgatāḥ kāścit kāścittasthurnirīkṣya khe //

tān pratyudgatān dṛṣṭvā siṃhalasyāġyāyā drutam / vidyādharibhirāviṣṭā vīraiḥ śastraiḥ pradyotitāḥ //

avaśiṣṭā abhistāḥ siṃhalasya nṛpaprabhoḥ / kṛtāṃjalipuṭā natvā pādayorevamabruvan //

kṣamasva no mahārāja vrajāmaḥ śaraṇe tava / tadasmān yoṣito bālā hantuṃ nārhati kṣatriyaḥ //

iti saṃprārthitaṃ tābhiḥ śrutvā sa siṃhalaḥ prabhuḥ / samayena kṣayaṃ va iti tā vīkṣyābravīt //

tacchutvā sakalā tāstaṃ siṃhalaṃ kṣatriyādhipama / sāṃjalayaḥ punarnatvā samālokyaivamabravīt //

kiṃ samayaṃ samākhyātuṃ bhavatābhihitaṃ yathā / tathā sarve vayaṃ dhṛtvā cariṣyāmaḥ sadāpi hi //

itiḥ tābhiḥ samākhyātaṃ niśamya sa nṛpaḥ sudhīḥ / tāṃ sarvā rākṣasīḥ paśyan punarevamabhāṣata //

yadīdaṃ nagaraṃ tyaktvā sarve 'nyatrādhitiṣṭhatha / madvijite ca yadyatra nāparādhyetha kasyacit //

tadā yuṣmākamevāhamaparādhyakṣayamenahi / tadanyathā kṛte yuṣmān sarvā hanyāṃ sa saṃśayaḥ //

iti tena samākhyātaṃ śrutvā tāḥ sakalā api / siṃhalaṃ taṃ praṇatvā ca samālokyaivamabruvan //

svāmiṃstathā kariṣyāmo bhavānabhihitaṃ yathā / tadasmān yoṣitā bālāḥ saṃpālayitumarhati //

iti saṃprārthya sarvāstā rākṣasyaḥ paribodhitāḥ / tyaktvā tadviṣayaṃ gatvā vane 'nyatra samāśrayan //

tatra sa siṃhalo rājā sāmātyā mantriṇo janāḥ / sthitvā lokānadhiṣṭhāpya svasvadharme 'nvaśāsata //

tatra te sakalā lokā dhṛtvā tannupaśāsanam / triratnabhajanaṃ kṛtvā svasvardhaṃ samācaran //

tadaitaddharmabhāvena subhikṣaṃ nirupadravam / saddharmamaṃgalotsāhaṃ prāvartata samantataḥ //

siṃhalena narendreṇa jitvā saṃvāsitaṃ svayam / tenāsau siṃhaladvīpa iti prakhyāpito 'bhavat //

yo 'sau siṃhalo rājā tadāhamabhavaṃ khalu / yaḥ siṃhakeśarī rājā jyeṣṭha eva mahallakaḥ //

tadābhūdrākṣasī yā sā veṣā evānupamā khalu / yo valāho 'śvarājo 'bhūdeṣo 'valokiteśvaraḥ //

tadāpyevaṃ sa lokeśo bodhisattvo vilokya mām / aśvo bhūtvā samuttāryāpyabdherevaṃ mahadbhayāt //

evaṃ sa trijagannātho bodhisattvaḥ sadā svayam / vilokya sakalān sattvān samuttārya bhayādavat //

tenāsya sadṛśo dharmo nāsti kasyāpi kutracit / buddhānāmapi nāstyeva kuto 'nyeṣāaṃ tridhātuṣu //

itthamayaṃ mahāsattvaḥ sarvalokādhipeśvaraḥ / sarvadharmādhipaḥ śāstā mahābhijñā 'dhirājate //

tena lokādhipāḥ sarve traidhātukādhipā api / asya śaraṇamāśritya prabhajanti sadādarāt //

ye 'pyasya śaraṇaṃ kṛtvā bhajanti sarvadādarāt / durgatiṃ te na gacchanti saṃprayānti sukhāvatīm //

tatra gatvāmitābhasya munīndrasyopasaṃśritāḥ / sadā dharmāmṛtam pītvā pracaranti jagaddhite //

tataste bodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramam / niḥkleśā bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpnuyuḥ //

iti vijñāya ye sattvāḥ samīcchanti jināspadam / tasya lokādhināthasya bhajantu śaraṇāśritāḥ //

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā sarve sabhāśritāḥ / lokāstatheti vijñapya prābhyanandan prabodhitāḥ //

// iti siṃhalasārthavāhoddhāraṇaprakaraṇaṃ samāptam //

17. sarvasattvoddhāraṇa saṃbodhimārga sthāpana maheśvaromādevī saṃbodhivyākaraṇopadeśa prakaraṇam

atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī sa jinātmajaḥ / sāṃjalirbhagavantaṃ taṃ punarnatvaivamabravīt //

bhagavaṃstrijagaddhartuste lokādhipateḥ prabhoḥ / kāye dharmāḥ kiyanto 'pi vidyante tān samādiśa //

iti saṃprārthitaṃ tena viṣkambhinā niśamya saḥ / bhagavāṃstaṃ mahāsattvaṃ samalokyaivamādiśat //

kulaputrāsya nāthasya traidhātukanivāsinām / kāye sarve 'pi saddharmāḥ saṃvidyante vyavasthitāḥ //

tadyathāsya tanau lomnāṃ vivareṣu santi ye vṛṣāḥ / tān saṃkṣepeṇa vakṣyāmi śṛṇudhvaṃ yūyamādarāt //

tadyathaikavile lomnaḥ suvarṇāni bahūnyapi / gandharvāṇām sahastrāṇi nivasanti mahāsukham //

bādhyante na ca te kleśairduḥkhaiḥ saṃsārikairapi / viraktā duritācāropaviśuddhendriyottamāḥ //

saddharmācārasaṃraktāścaturbrahmavihāriṇaḥ / śuddhaśīlāḥ sadāṣṭāṃgapoṣadhavratadhāriṇaḥ //

tatra śrīmanmahāratnaṃ cintāmaṇisamujjvalaḥ / sarvasattvahitārthāya svayamutpadya saṃsthitaḥ //

yadā te maṇīmabhyarcya gandharvāste samīpsitam / prārthayanti tadā teṣāṃ sarvaṃ saṃsidhyate tathā //

evaṃ bhadrasukhaṃ bhuktvā gandharvāste pramoditāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā pracarantaḥ śubhe sthitāḥ //

etadapi mahaddharmamasya lomavile sthitam / tenāsau trijagannātho dharmakāyo virājate //

tato 'nyasmiṃśca kṛṣṇākhye lomavile jagatprabhoḥ / śatakoṭisahasrāṇi maharṣīṇāṃ vasantyapi //

eko 'bhijñā dvayabhijñāśca tryabhijñāścāpi kecana /

keciccaturabhijñāśca paṃcābhijñāśca kecana / sarve te ṛṣayo dhīrāḥ svasvakulavrataṃdharāḥ / suvarṇamayaśailānāṃ pārśveṣu kuṭṭimāśritāḥ //

kecidrūpamayānāṃ ca pārśveṣu bhūbhṛtāṃ sthitāaḥ / padmarāgamayānāṃ ca kecitpārśrveṣu bhūbhṛtām //

kecinnīlamayānāṃ ca pārśveṣu kuṭṭimāśritāḥ / kecidvajramaye pārśve kecinmaṇimaye sthitāḥ //

vaiḍūryakuṭṭime kecidaśmagarbhamaye 'pare / kecidbhīṣmamaye pārśve saptaratnamayeṣvapi //

sarveṣāmapi ratnānāṃ pārśveṣu sarasīṣvapi / udyāneṣu tathā kecidārāmeṣu vaneṣu ca //

sarvertufalapuṣpādyairvṛkṣaiḥ saṃśobhiteṣvapi / keciccandanavṛkṣāṇāṃ kecidagururbhūruhām //

kecittamālavṛkṣāṇāṃ keciccampakabhūruhām / aśvatthānāṃ vaṭāṇāṃ ca tathānyeṣāṃ ca bhūruhām //

tathānye kalpavṛkṣāṇāṃ vāṃchitārthapradāyinām / taleṣūṭajamāśritya saṃtiṣṭhante samāhitāḥ //

kecidaṣṭāṃgaśuddhāmbusampūrṇeṣu sarassvapi / divyapadmotpalādyeṣu samāśritya samāhitāḥ //

śuddhaśīlā viśuddhāṃgāḥ śuddhāśaya jitendriyāḥ / nānātapovrataṃ dhṛtvā saṃtiṣṭhante samāhitāḥ //

anekakalpavṛkṣāaśca suvarṇarupyapatrakāḥ / santi lohitadaṇḍāśca sarvālaṃkāralambitāḥ //

tatredṛkkalpavṛkṣāṇāmekaikasya tale sthitam / gandharvāṇāṃ śataṃ smṛtvā triratnaṃ bhajane sadā //

yadā te bhavasaṃcāradukhāni vividhānyapi / vicintya kheditātmānaḥ evamudīrayantyapi //

aho janmajarāvyādhikleśavyākuladuḥkhatā /

sarveṣāmapi jantūnām saṃsārabhramatāṃ sadā //

jāmbūdvīpamanuṣyāste kleśāgninitāpitāśayāḥ / duḥkhāni vividhānyeva bhuktvā carantiṃ durvṛtau //

kathaṃ te mānavā dṛṣṭvā jīvītaṃ bhaṃguropamam / triratnabhajanaṃ kṛtvā na caranti jagaddhite //

triratnabhajanaṃ kṛtvā ye caranti jagaddhite //

teṣāṃ sarvamabhiprāyamihāpi sidhyate khalu //

paratra te sukhāvatyāṃ lokadhātau samīritāḥ / jinendrasyāmitābhasya śaraṇe samupasthitāḥ //

sarvadā bhajanaṃ kṛtvā pītvā dharmāmṛtaṃ mudā / bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcareran jagaddhite //

tataste vimalātmāno bodhisattvā jinātmajāḥ / trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpnuyuḥ //

ityevaṃ taiḥ samākhyātaṃ śrutvā pakṣimṛgādayaḥ / paśavo 'pi samudvignā manasaivaṃ vyacintayan //

aho duḥkhaṃ manuṣyāṇāṃ api saṃsāracārinām / tiraścāṃ paśujātīnāmasmākaṃ kiṃ kathyate //

kadā vayamimaṃ pāpakāyam tyaktvā punarbhave / mānuṣyajanma āsādya caremahi sadā vṛṣe //

dhanyāste manujā loke triratnaśaraṇaṃ gatāḥ / smṛtvā dhyātvā bhajanto 'yaṃ saṃcarante jagaddhite //

ityevaṃ te 'nusaṃcintya sarve pakṣimṛgādayaḥ / triratnamanusaṃsmṛtvā dhyātvā bhajanta ādarāt //

tadā teṣāmabhiprāyaṃ sarveṣāmapi sidhyate / divyabhogyādivastūni sarvāṇyapi bhavanti ca //

tad dṛṣṭvā suprasannāste sarve pakṣimṛgādayaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā bhajantaḥ pracarantyapi //

evaṃ te ṛṣigandharvāḥ pakṣimṛgādijantavaḥ /

api sarve śubhotsāhaiḥ saṃtiṣṭhante pramoditāḥ //

evaṃ kṛṣṇābhidhe lome vivare kāye jagatprabhoḥ / ṛṣyādayo mahāsatvāḥ maharddhidharmacāriṇaḥ //

evaṃ tasya jagaddhartuḥ kāye sarve vṛṣāḥ sthitāḥ / tenāyaṃ trijagannāthaḥ sarvadharmādhipaḥ prabhuḥ //

iti matvāsya sarve 'pi śraddhayā śaraṇaṃ gatāḥ / nāmāpyuccārya smṛtvāpi bhajantu vodhivāṃchinaḥ //

ye 'pyasya śaraṇe sthitvā nāmāpyuccārya sarvadā / dhyātvā smṛtvāpi sadbhaktvā bhajanti saṃprasāditāḥ //

durgatiṃ te na gacchanti saṃyāsyanti sukhāvatīm / tatrāmitābhanāthasya śaraṇe samupasthitāḥ //

sadā dharmāmṛtaṃ pītvā pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpnuyuḥ //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya te sabhāśritāḥ / viṣkambhipramukhāḥ sarve prābhyanandan prabodhitāḥ //

tataḥ sa bhagavāṃstaṃ ca viṣkambhinaṃ jinātmajam / sādaraṃ samupāmantrya saṃpaśyannevamādarāt //

kulaputra tato 'nyatra tasya traidhātukaprabhoḥ / lokeśasya tanau lomavivare ratnakuṇḍale //

tatrānekāni gandharvakanyānāṃ niyutāni ca / śatakoṭisahasrāṇi nivasanti sadā mudā //

tāḥ sarvā devakanyābhā divyārupā manoharāḥ / saumyātisundarāḥ kāntā bhadrapoṣṭendriyāśayāḥ //

bādhyante naiva tāḥ kleśaiḥ duḥkhairmānuṣyakairapi / saddharmaśrīguṇasaṃpattisukhāsaṃpannananditāḥ //

tāssarvāstasya nāthasya catuḥsaṃdhyaṃ samāhitāḥ / dhyātvā nāma samuccārya smṛtvā bhajanti sādaram //

tāsāṃ sarvāṇi vastūni dravyāṇi bhūṣaṇāni ca /

prādurbhūtāni sidhyante yathābhivāṃchitānyapi //

evaṃ tāḥ sukhasaṃpannāścaturbrahmavihāriṇaḥ / bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā pracaranto jagaddhite //

triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃbodhinihitāśayāḥ / satyadharmānusaṃraktāstiṣṭhanti saṃpramoditāḥ //

evaṃ tasya jagannāthaśarīraṃ sukṛtālayam / tenāsau trijagannātho dharmarājo virājate / tato 'nyasmin vile lomnastasya ca trijagatprabhoḥ / koṭiśatasahasrāṇi nivasantyamṛtāndhasām //

te sarve 'pyamarā dhīrāḥ saṃbodhinihitāśayāḥ / bodhisattvā mahāsattvāścaturbrahmavihāriṇaḥ //

ekabhūmisthitaḥ kecit keciddvitīyabhūmikāḥ / tṛtīyabhūmikāḥ kecit keciccaturthabhūmikāḥ //

paṃcamabhūmikāḥ kecit kecicca ṣaṣṭhabhūmikāḥ / saptamabhūmikāḥ kecit kecidaṣṭamabhūmikāḥ //

navamabhūmikāḥ kecit keciddaśamabhūmikāḥ //

sarve sattvahitādhānasaṃbodhivratacāriṇaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃcarante jagaddhite //

tasmiṃśca vivare santi hemarupyamayā nagāḥ / ṣaṣṭiyojanasāhasrasamucchritā mahattarāḥ //

sarve 'pi śataśṛṃgāste saptaratnamayojjvalāḥ / teṣāṃ pārśveṣu sarveṣu te ekabhūmikādayaḥ / boddhisatvā mahāsatvā dhyātvā tiṣṭhanti yoginaḥ / gandharvāṇāṃ ca sāhasrakoṭilakṣaśatānyapi //

ratnamayavimāneṣu saṃramante mahotsavaiḥ / saṃgītitūryasaṃvādyairmahāyānavratotsavaiḥ //

triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃcarante jagaddhite //

tato viśramya sarve te vimāneṣu samāśritāḥ /

kṛtvā saddharmasāṃkathyaṃ saṃvasante pramoditāḥ //

tataste caṃkramasthāne puṣkariṇyo vai śubhāmbubhiḥ / aṣṭāṃgaguṇasampannaiḥ pūrṇāyāśca saroruhaiḥ //

padmotpalādipuṣpaiśca channāyāstaṭamandire / maṇḍitahemarupyādiratnālaṃkārabhūṣaṇaiḥ //

bhūṣite kalpavṛkṣaiśca suvarṇarupyapatrakaiḥ / pravālalohitastambaiḥ sarvālaṃkāralamvitaiḥ / caṃkramya tatra te rātro sarve dhyātvā samāhitāḥ / ṣaḍgatibhavasaṃcāraniḥspṛhā nirvṛtīcchikāḥ //

niḥkleśā vimalātmānaścaturbrahmavihāriṇaḥ / mahāyānavratotsāhaḥ sukhaṃ bhuktvā samāśritāḥ / evaṃ te sakalā nityaṃ catussaṃdhyaṃ samāhitāḥ //

triratnārādhanaṃ kṛtvā bhajanto nivasantyapi //

evamasya jagadbhartuḥ kāyo dharmaguṇāśrayaḥ / tato 'sau trijagannātho dharmakāyo virājate //

tato 'nyatra vile lomnā vajramukhābhidhe punaḥ / aneke parvatāḥ santi lakṣakoṭīsahasrakāḥ //

keciddhemamayā kecidraupyavajramayā api / kecinnīlamayāḥ kecitpadmarāgamayā api //

kecinmaṇinmayāḥ kecidaśmagarbhamayāstathā / vaiḍūryāḥ sfāṭikāścāpi saptaratnamayā api //

teṣu sarveṣu bhūbhṛtsu kalpavṛkṣā mahocchrayāḥ / vidrumapādapāścāpi candanataravo 'pi ca //

sarve saugandhivṛkṣāśca sarve puṣpamahīruhāḥ / sarvartufalavṛkṣāśca vidyate pariśobhitāḥ //

puṣkariṇīsahasrāni divyāmṛtabharāṇyapi / padmotpalādisaugandhipuṣpapūrṇāni santi ca //

vimānānyapi cānekasāhasrāṇi hi santyapi /

suvarṇarupyadivyādiratnamayāni santi ca //

teṣu divyavimāneṣu kinnarāṇāṃ sudharmiṇām / lakṣaśatasahasrāṇi vasanti surasotsavaiḥ //

te sarve kinnarā divyāratnalaṃkārabhūṣitāḥ / bhavacārabhayodvignāścaturbrahmavihāriṇaḥ //

pradātāraḥ śubhācārāḥ dayātmano mahāśayāḥ / yogadhānasamādhānāḥ śuddhaprajñāvicakṣaṇāḥ //

sarve teṣu vimāneṣu viśrāntā vijitendriyāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃcarante jagaddhite //

tataḥ sarve 'pi te teṣu vimāneṣu samāśritāḥ / sarvapāramitādharmasāṃkathyaṃ saṃprakurvate //

tataste caṃkramasthāne kūṭāgāramanorame / adhastāt kalpavṛkṣāṇāṃ hemarupyapalāśinām //

pravārarakṣadaṇḍānāṃ sarvālaṃkāralambinām / caṃkramya tatra te sarve viśramya samupāśritāḥ //

ṣaḍgatibhavasaṃcāranānāduḥkhānubhāvinaḥ / bhavacāranirutsāhāḥ saddharmābhiratāśayāḥ //

triratnasmṛtimādhāya saṃtiṣṭhantei samāhitāḥ / tada teṣāṃ ca sarveṣāṃ prādurbhūtāni sarvataḥ //

saratnadravyabhogyāni sarvopakaraṇānyapi //

evaṃ te kinnarāḥ sarve saddharmaśrīsukhānvitāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā tiṣṭhante bodhimānasāḥ //

evaṃ tasya jagadbhartuḥ kāyo mahadvṝṣāśrayaḥ / tenāsau trijagannātho dharmakāye 'bhirājate //

tato 'nyasmin vile lomnaḥ sūryaprabhātkidhe punaḥ / kanakaparvatāḥ santi dvādaśaśatalakṣakāḥ //

tadaikaikasya śṛṃgāni daśaśataśatāni ca //

tatraikaikasya pārśvāni daśalakṣaśatāni ca /

tatraikaikatra pārśvāṇi saptaratnamayojjvalaḥ //

udyānāni vicitrāṇi maṇḍitāni suradrumaiḥ //

puṣkariṇyo 'pyanekāśca svaṣṭāṃgaguṇasaṃyutaiḥ / jalaiḥ padmādipuṣpaiśca paripūrṇāḥ sugandhibhiḥ //

kūṭāgārāṇi lakṣāṇi hemaratnamayāni ca / vicitradivyaratnādimaṇḍanālaṃkṛtāanyapi //

teṣāṃ madhye mahāratnaṃ sāradakosidho mahān / cintāmaṇirjagadbhadravāṃccitārthābhipūrakaḥ //

teṣu sarveṣvasaṃkhyeyā bodhisattvā samāśritāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā nivasanti samāhitāḥ //

yadā te bodhisattvāstaṃ cintāmaṇimupasthitāḥ / sambhyarcya yathākāmaṃ prārthayanti jagaddhite //

tadā teṣāṃ sa sarvārthaṃ pūrayati yathepsitam //

evaṃ śrīsukhasaṃpannāḥ saṃtiṣṭhante jinātmajāḥ //

yadā tatra pratiṣṭhāste bodhisattvāḥ śubhāśayāḥ / prajalpante mahāvidyāmanusmṛtvā ṣaḍakṣarīm //

tadā paśyanti te sarve sukhāvatyāṃ samāśritam / amitābhaṃ jinaṃ taṃ ca sarvalokādhipaṃ prabhum //

sarvān buddhāṃśca paśyanti sarvakṣatrasamāaśritān / bodhisattvān samāsattvān sarvāṃśca sadguṇākarān //

evaṃ sarvān jinān tṛptān bodhisatvāṃśca te mudā / sarve tenāpi niṣkramya caṃkramante yathepsite //

kecidratnamayodyāne puṣkariṇītaṭeṣvapi / kecitparvatapārśveṣu kalpavṛkṣataleṣvapi //

tatra paryaṃkamābhujya pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / ṛjukāyāḥ smṛtimanto dhyātvā tiṣṭhanti yoginaḥ //

evaṃ tasya jagadbhartuḥ kāya sarvavṛṣāśrayaḥ / tenāyaṃ trijagannātho dharmakāyo virājate // 211

tato 'nyasmin vile lomna indrarājābhidhe punaḥ / nagāśītisahasrāṇi hemaratnamayāni ca //

teṣvavaivarttikā dhīra bodhisattvāḥ samāśritāḥ //

mahāsattvā mahābhijñā koṭilakṣasahasrakāḥ //

tatra madhye samudbhūtaṃ cintāmaṇiṃ mahattaram / taṃ te sarve samabhyarcya prārthayanti prārthayanti yadepsitam //

tadā teṣāmabhiprāyaṃ sarveṣāmapi vāṃchitam / asau cintāmaṇiḥ sarvaṃ saṃpūrayati sarvadā //

teṣāṃ na vidyate kiṃcidduḥkhaṃ kadāpi bhāvikam / bādhyante nāpi te sarve kleśai rogādibhiḥ sadā //

sadāpi te mahāsattvāścaturbrahmavihāriṇaḥ / triratnārādhanaṃ kṛtvā saṃcarante jagaddhite //

evaṃ tatra mahābhijñāḥ bodhicaryāvivartikāḥ / saṃbodhinihitātmānaḥ saṃtiṣṭhante samāhitāḥ //

tato 'nyasmin vile lomno mahauṣadhyabhidhe ca punaḥ / navanavetisāhasraparvatāstatra santyapi //

keciddhemamayā rupyamayā vajramayā api / indranīlamayāścāpi padmarāgamayā api //

marakatamayāścāpi kecicca sfaṭikā api / sarvaratnamayāścāpi vidyamte tatra bhūdharāḥ //

tatrānekasahāsrāṇi prathamabodhicāriṇām / triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃcarante jagaddhite //

te sarve 'pi na bādhyante kleśairduḥkhaiḥ kadācana / bhadraśrīguṇasaṃpattisamanvitā nirādhayaḥ //

suśīlā vimalātmānaścaturbrahmavihāriṇaḥ / saṃbodhipraṇidhiṃ kṛtvā saṃcarante susaṃvare //

teṣu parvataśṛṃgeṣu pārśveṣu ca samantataḥ / gandharvāṇāṃ sahasrāṇi nivasanti bahūni ca //

sarve 'pi te mahāyānacaryāvratasamāhiatāḥ / pariśuddhāśayā dhīrāḥ saṃbodhinihitāśayāḥ //

satataṃ dharmasaṃgītisaṃpravṛttimahotsavaiḥ / lokeśasmṛtimādhāya pravartante sadā śubhe //

etaddharmamahotsāhaṃ sarve te bodhicāriṇaḥ / trividhamokṣāṇi saṃcintya bhāvayanti sunirvṛtim //

tataste bhavasaṃcāre sukhaduḥkhādibhāvinaḥ / saṃbodhipraṇidhiṃ kṛtvā saṃtiṣṭhante samādhiṣu //

tato 'nyasmin vile lomnaścitrarājo 'bhidhe punaḥ / pratyekabuddhakoṭīnāṃ niyutāni śatāni ca //

saptaratnamayogānāṃ pārśveṣu gahvareṣvapi / dhyātvā smṛtimupasthāpya saṃtiṣṭhante samādhiṣu //

sarve 'pi te mahābhijñā maharddhikā vicakṣaṇāḥ / vividhaprātihāryāṇi darśayanti viyadgatāḥ //

tataste saptaratnāṃgasānuṣu samupāśritāḥ / vividhadharmasāṃkathyaṃ kṛtvā tiṣṭhanti moditāḥ //

tataste kalpavṛkṣāṇāṃ chāyāsu samupāśritāḥ / samādhinihitātmāanaḥ saṃtiṣṭhante samāhitāḥ //

tataste kalpavṛkṣebhyaḥ prārthayitvā samādarāt / saratnadravyabhogyāni bhuktvārthibhyo dadanti ca //

evaṃ tatra mahābhijñāḥ pratyekasugatāḥ sthitāḥ //

dhyātvā sattvahitaṃ kṛtvā saṃcarante samantataḥ //

evamanyeṣu sarveṣu lomnāṃ ca vivareṣvapi / brahmādayo munīndrāśca śakrādayo 'pi cāmarāḥ //

gandharvāḥ kinnarāḥ siddhāḥ sādhyā rudrā gaṇādhipāḥ / bhairavā mātṛkāḥ sarvā mahākālagaṇā api //

bhūtāḥ pretāḥ piśācāśca kumbhāṇḍā rākṣasādayaḥ / nāgāśca garuḍā daityāḥ svasvadharmānucāriṇaḥ //

brahmaṇā vaiṣṇavāḥ śaivā yogino brahmacāriṇaḥ / nirgranthāastīrthikāścāpi yatayaśca tapasvinaḥ //

rājānaḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāḥ sarve ca mānavāḥ / evaṃ ca prāṇinaḥ sarve yāvanto bhavacāriṇaḥ //

svasvakulavratācārasaṃratā dharmacāriṇaḥ / sarve tasya jagadbhartuḥ sarvalomavilāśritāḥ //

yadā te taṃ jagannāthaṃ dhyātvā smṛtvā samādarat / triratnaṃ praṇayanto 'pi saṃbhajante samāhitāḥ //

tadā teṣāmabhiprāyadharmaśrīguṇasādhanam / sarveṣāmapi tatsarvaṃ saṃsidhyate yathepsitam //

evaṃ tasya jagacchāstuḥ kāyassarvavṛṣālayaḥ / tenāsau trijagannātho dharmarājo virajate //

tadagre vivare lomnāṃ dhvajāgre sarvepaścime / aśītyagasahasrāṇi santi ratnamayānyapi //

vidyante kalpavṛkṣāṇāṃ koṭilakṣaśatāni ca / candanāgurusaugandhipuṣpafaladrumā api //

sarvā vajramayī bhūmīścandrakāntiprabhāsamāḥ / kūṭāgārasahasrānāṃ koṭīniyutaśatāni ca //

teṣu sarveṣu sauvarṇasaptaratnamayeṣu ca / sopānādīni sauvarṇasaptaratnamayānyapi //

kūṭāgāreṣu sarveṣu teṣu tathāgatāḥ sthitāḥ / saṃbodhisādhanaṃ dharmaṃ nirdiśanti jagaddhite //

evaṃ te sugatāḥ sarve jambūdvīpe nṛiṇāmapi / sarvāḥ pāramitāścāpi nirdiśanti sadāpi ca //

evaṃ te sarvadā kāle vividhāṃ dharmadeśanām / kṛtvā sattvahitārthena saṃtiṣṭhante samāhitāḥ //

evaṃ tasya jagacchāstuḥ kāyaḥ sarvavṛṣāśrayaḥ / tenāsau trijagacchāstā dharmakāyo virājate //

atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī sa jinātmajaḥ / bhagavantaṃ munīndraṃ taṃ samālokyaivamabravīt / bhagavan punaranyāni lomavivarāṇi santyapi / tāni sarvāṇi me śāstaḥ samupadeṣṭumarhasi //

iti taduktamākarṇya bhagavān sa munīśvaraḥ //

viṣkambhinaṃ tamālokya punarevaṃ samādiśat //

kulaputra na vidyante tato 'tikramya dakṣiṇe / pādāṃguṣṭhe jagadbharturbhramanti caturabdhayaḥ //

tadaṃguṣṭhādviniṣkramya yadā patati vāḍave / tadā tadudakaṃ sarvaṃ bhasmatvamadhiyāsyati //

evaṃ tasya jagadbhartuḥ sarvadharmālayā tanuḥ / tenāyaṃ trijagadbhartā dharmārājo 'bhirājate //

atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī sa jinātmajaḥ / bhagavantaṃ munīndraṃ taṃ samālokyaivamabravīt //

bhagavan bhagatādiṣṭaṃ mahātmyaṃ trijagatprabhoḥ / śrutvāhaṃ paramāścaryaṃ prāpto 'smi khalu sāmpratam //

tacchrutvā bhagavāṃcchāstā śākyasiṃho jagadguruḥ / viṣkambhinaṃ tamālokya papracchaivaṃ samādarāt //

kulaputra kimarthaṃ tvam paramāścaryaṃ prāptavān / etatsatyaṃ mamāgre 'tra vaktumarhati sarvathā //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya sa jinātmajaḥ / viṣkambhī bhagavantaṃ samālokyaivamabravīt //

yadasau bhagavānnāthaḥ sarvadharmasamāśrayaḥ / traidhātuko 'dhipālendro dharmarājo 'bhirājate //

yadasya śaraṇaṃ gatvā śraddhayā samupasthitāḥ / dhyātvā smṛtvāpi nāmāpi samuccārya bhajanti ye //

tadā teṣāmabhiprāyaṃ saddharmaguṇasādhane / bhadraśrīsukhasaṃpattirapi sarvaiva sidhyate //

dhanyāste sukhitāḥ sarve yasya traidhatukaprabhoḥ / saddharmaguṇāsāṃkathyaṃ śṛṇvanti śraddhayā mudā //

ye cāpyasya guṇāśaṃsākāraṇḍavyūhasūtrakam / likhellikhāpayedvāpi paṭhecca pāṭhayedapi //

śrutvā ca manasā nityaṃ bhāvayet sarvadādarāt / vistareṇa tadarthaṃ ca parebhyaḥ samupādiśet //

so 'pi dhanyo mahāsattvo bodhisattvaḥ guṇāśayaḥ / niṣpāpaḥ pariśuddhātmā pariśuddhendriyo bhavet //

nāpi sa bādhyate kleśairduḥkhaiśca bhavacārikaiḥ / na vāpi jāyate hīnakuleṣu durgatiṣvapi //

tasya kāye jvarāścāṣṭau rogāḥ kuṣṭhādayo 'pi ca / vividhā vyādhayaḥ sarve jāyeranna kadācana //

na ca hīnendriyaścāsau nāpi duḥstho durāśayaḥ / balavān paripuṣṭāṃgaḥ śuddhendriyaḥ sukhī sudhīḥ //

saddharmasādhanotsāhī saṃbuddhaguṇalālasaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃcareta jagaddhite //

etatpuṇyaviśuddhātmā pariśuddhendriyaḥ kṛtī / trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpnuyuḥ //

iti tena samākhyātaṃ śrutvā sa bhagavān mudā / viṣambhinaṃ tamālokya punarevaṃ samādiśat //

sādhu sādhu mahāsattva tvamīdṛkpratībhānavān / yallokeśaguṇodbhāvamāhātyamanubhāṣase //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa sugatātmajaḥ / pramodito munīndraṃ taṃ samālokyaivamabravīt //

bhagavan yadahaṃ bhāṣe lokeśaguṇasatkathām / etallokasabhāmadhye tadbhavato 'nubhāvataḥ //

yadāhaṃ bhagavannatra lokeśasukṛtotkathām / bhāṣāmīme tadā sarve lokāḥ śraddhārpitāśayāḥ //

tadanuśaṃsanaṃ śrutvā sarbe 'pīme sabhāśritāḥ / brahmendrāsuranāgendrapramukhā anumoditāḥ //

asya trailokanāthasya sadā śaraṇa āsthitāḥ / dhyātvāpyārādhituṃ nityaṃ samabhīcchanti sāmpratam //

iti tena samākhyāte bhagavān sa munīśvaraḥ / viṣkambhinaṃ taṃ samālokya punareva samādiśat //

sādhu sādhu sudhioiro 'si yattvamatra punaḥ punaḥ / protsāhayannimāṃllokān sarvān karoṣi bodhitān //

tadahaṃ te prasanno 'smi yatsvayaṃ me sabhāśritāḥ / sarve 'sya trijagadbhartuḥ dharmaṃ protsāhya nanditāḥ //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa viṣkambhī so 'bhinanditaḥ / bhagavantaṃ tamānamya prārthayadevamādarāt //

bhagavaṃstrijagadbhartustāni lomavilānmyaham / draṣṭumicchami tacchāstaḥ sandarśayitumarhati //

iti saṃprārthite tena viṣkambhinā sa sarvavit / bhagavāṃstaṃ mahāsattvaṃ samālokyaivamādiśat //

agrāhyā kulaputrastre lomavilā jagatprabhoḥ / asaṃspṛśyā asaṃdṛśyā yathākāśastathā kila //

teṣu samantabhadrādyā bodhisattvā jinātmajāḥ / sarve dvādaśa varṣāṇi saṃbhramante samantataḥ //

sarvaṃ tenaiva dṛṣṭāni tāni lomavilāni hi / buddhairapi na dṛśyante teṣveva saṃsthitairapi //

kimanyairbodhisattvaistauirarhadbhirbrahmacāribhiḥ / yogibhirṛṣibhiścāpi dṛśyante naiva kenacit //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sa sugatātmajaḥ / viṣkambhī bhagavantaṃ ca samālokyaivamabravīt //

ye ca samantabhadreṇa dṛśyante bhramatāpi na / yāni buddhairna dṛśyante tatraiva saṃsthitairapi //

bhagavaṃstāni saṃdraṣṭuṃ śaknuyāṃ kathameva hi / hā me janma niḥsāraṃ yanna dṛṣṭo sa jagatprabhuḥ //

iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / viṣkambhinaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

mayāpi kulaputrāsya lomavilāni yatnataḥ / cirāt saṃvīkṣamāṇena dṛśyante tāni sarvataḥ //

kulaputra sa lokeśo māyāvī sūkṣmarupakaḥ / arupyadṛśyamāṇye 'pi nirākāro niraṃjanaḥ //

atha rupī maharupo viśvarupo mahākṛtiḥ / ekādaśaśiraskaṃśca śatasahasrahastakaḥ //

koṭiśatasahasrākṣo divyarupaḥ surupakaḥ / mahāyogī mahāprājñaḥ paramārthayogapālakaḥ //

sucetano mahābhijño bodhisattvo jagatprabhuḥ / kulīnastrijagadbhartā sarvadharmādhipeśvaraḥ //

sarvasattvasamuddhartā saṃsārodadhitārakaḥ / mahāsattvo mahāyānadharmaśāstā jagadguruḥ //

traidhātukajagannātho dharmadhātusvarupaddhṛk / sarvajñastrigunādhāro niḥkleśo vimalendriyaḥ //

arhan saṃbodhimārgasthaḥ sarvasattvahitārthabhṛt //

sarveṣu bhadradharmeṣu chāyābhūto nirākulaḥ / saṃbodhidharmasaṃbhārapūrakaḥ śrīguṇākaraḥ //

brahmacārī viśuddhātmā sarvalokaśubhaṃkaraḥ / sarvapāramitādhartā sarvasaṃghādhipeścaraḥ //

evaṃ śrīmānmahāsattva āryāvalokiteśvaraḥ / bodhisattva mahābhijñaḥ sarvasamādhibhṛdvaraḥ //

kenāpi dṛśyate nāsau sarvadharmamayāśrayaḥ / acintyo hyasamīkṣo 'pi sarvanirmāṇarupadhṛk //

sarvasattvān samālokya durgatitaḥ prayatnataḥ /

samuddhṛtya śubhe dharme yojayati prabodhayan //

durdāntānapi saṃpaśyan prātihāryāṇi darśayan / bodhayitvā prayatnena yojayati susaṃvare //

bodhisattvān mahāsattvāṃśca paripācayan / bodhimārge pratiṣṭhāpya pālayatyātmajāniva //

evaṃ sa trijagannātho jagatsarvaṃ prabodhayan / bodhimārge pratiṣṭhāpya saṃprayāyāt sukhāvatīm //

sukhāvatyāṃ munīndrasya śaraṇe samupasthitaḥ / sadānuśāsanam dhṛtvāa saṃcarante jagaddhite //

tasyāmitābhanāathasya pītpā dharmāmṛtaṃ sadā / sarvasattvahitādhānaṃ vrataṃ dhṛtvādhitiṣṭhati //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya sa jinātmajaḥ / viṣkambhī bhagavantaṃ ca samālokayaivamabravīt //

bhagavaṃstaṃ jagannāthamāryāvalokiteśvaram / kenopāyena paśyeyamahaṃ kutra kadā katham //

bhagavan sa jagannātho yenopāyena dīkṣyate / tadupāyaṃ samādeṣṭumarhati me bhavān guruḥ //

iti saṃprārthite tena bhagavān sarvavijjinaḥ / viṣkambhinaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

kulaputra sa lokeśaḥ sattvānuddhṛtya sarvataḥ / prathamamatra samāgaccheta sabhāyāṃ mama darśane //

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvā sa sugatātmajaḥ / viṣkambhī bhagavantaṃ ca samālokyaivabravīt //

anujānāamyahaṃ śāsta yatsa nātha ihāvrajet / kadehāsau jagannātha āgacchettata samādiśa //

iti taduktamākarṇya bhagavāṃstaṃ jinātmajam / viṣkambhinaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

kulaputra samālokya punarevaṃ samādiśat //

kulaputra yadā sarvasattvo bodhipathāsthitaḥ /

bhavati sa mahāsattvaḥ prathamamāsarediha //

iti śāstroditaṃ śrutvā viṣkambhī sa viṣāditaḥ / kapolaṃ svakale dhṛtvā manasaivaṃ vyacintayat //

hā mayā kiṃ kṛtaṃ pāpaṃ yadasya tribhavaprabhoḥ / sarvadharmādhināthasya darśanaṃ prāpsyate na hi //

kiṃ mamānena kāyena suciraṃ jīvitena ca / vinā sandarśanenātra lokeśsya jagadguroḥ //

kadāhaṃ tasya nāthasya dṛṣṭvā mukhasudhākaram //

kleśatāpahataṃ lapsye prahlādanaṃ mahatsukham //

kadāsya caraṇāmbhoje śaraṇe samupasthitaḥ / praṇatvā śrīguṇaṃ lapsye sarvasattvahitārthadam //

kadāsya bhajanaṃ kṛtvā pītvā dharmāmṛtaṃ sadā / mahānandasukhotsāhaiḥ saṃcareyaṃ jagaddhite //

kadāsya śāsanaṃ dhṛtvā kṛtvā sarvahitaṃ sadā / saṃbodhiśrīsukhaṃ prāptuṃ saṃgaccheyaṃ sukhāvatīm //

kadā gatvā sukhāvatyāmamitābhaṃ munīśvaram / samīkṣya samupāśritya bhajeyaṃ sarvadā mudā //

tatsaddharmāmṛtaṃ pītvā kṛtvā dharmamayaṃ jagat / saṃbuddhapadamāsādya yāsyāmi nirvṛtiṃ kadā //

ityevaṃ manasā dhyātvā viṣkambhī sa puro gataḥ / bhagavantaṃ punarnatvā prārthayadevāmādarāt //

bhagavan sa jagadbhartā kadeha samupāsaret / draṣṭumicchāmi taṃ nāthaṃ sarvathāhaṃ kuhāpi hi //

yenopāyena nātho 'sau yathā saṃdrakṣyate mayā / tadupāyaṃ tathā mahyaṃ samupādeṣṭumarhatti //

iti tatprārthitaṃ śrutvā bhagavān vihasannapi / viṣkambhinaṃ samālokya punareva samādiśat //

kulaputrāgataḥ kālo lokeśasya na sāmpratam /

samaye 'sau mahābhijño hyavaśyamācarediha //

durlabhaṃ kulaputrāsya darśanaṃ tribhave prabhoḥ / kadācitkenacitkāle kathaṃcillabhate khalu //

yadasau sarvalokeśaḥ sārvadharmādhipaḥ prabhuḥ / saddharmaguṇasaṃbhartābhadraśrisaṃpadāśrayaḥ //

sarveṣāmapi sattvānāṃ ṣaḍgatibhavacāriṇām / trātā bhartā pitā mātā sanmitraṃ sadgururgatiḥ //

śaraṇyaṃ parāyaṇaṃ dvīpaḥ suhṛdbandhurhitārthadaḥ / bhavodadhisamuddhartā kleśāgniśamanāmṛtaḥ //

sarvamāranihantāpi sarvaduṣṭabhayāpahā / saṃbodhimārgasaṃdeṣṭā nirvṛtipadadeśakaḥ //

evamasau maheśākhyaḥ sarvalookādhipeśvaraḥ / bodhisattvādhipaḥ śāstā sarvasaṃghavināyakaḥ //

saṃsāre tasya saddharmaśravaṇaṃ cāpi durlabham / nāmāpi grahaṇaṃ cāpi smaraṇaṃ cāpi durlabham //

ye tasya śaraṇe sthitvā dhyātvā smṛtvāpi sarvadā / abhidhānaṃ samuccārya saṃbhajante samāhitāḥ //

etatpuṇyānubhovena sarve te vimalendriyāḥ / niḥkleśā vimalātmāno bhavanti bodhicāriṇaḥ //

tataste bhadritācārāścaturhmavihāriṇaḥ / poṣadhaṃ saṃvaraṃ dhṛtvā saṃcarama samāhitāḥ //

etatpuṇyānubhāvena pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / triratnabhajanotsāhaiḥ saṃcareran jagaddhite //

tataste syurmahāsattvā bodhisattvā jinātmajāḥ / ṣaḍakṣarīṃ mahāvidyāṃ vidyārājñīṃ samāpnuyuḥ //

yadā ṣaḍakṣarī vidyāṃ saṃprāpya ye jinātmajāḥ / dhyātvā smṛtvā samuccārya japanti śraddhayā sadā //

tadā tasya jagadbhartuḥ sarvadharmamayāśraye /

lomavileṣu jāyeran sarve te sugatātmajāḥ //

tatastenaiva saṃsāare saṃsareyuḥ kadācana / tasyaiva lomarandhreṣu jātā bhrameyurābhavam //

tatraiva saṃbhavantaste saṃbodhijñānasādhanam / bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃtiṣṭheran samāhitāḥ //

tatraiva saṃsthitāte 'pi vinā duṣkaracaryayā / sukhena prāpya saṃbodhiṃ nirvṛtipadamāpnuyuḥ //

iti śāstra samādiṣṭaṃ śrutvā sa sugatātmajaḥ / viṣkambhī munīrājaṃ taṃ samālokyaivamabravīt //

bhagavan prāptumicchāmi vidyāṃ ṣaḍakṣarīm / tadbhavān ma imāṃ vidyaqaṃ samarcayitumarhati //

iti tatprārthitaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / viṣkambhinaṃ tamālokya punarevaṃ samādiśat //

durlabhāṃ kulaputremāṃ vidyārājñīṃ ṣaḍakṣarīm / buddhā api na jānanti prāgevānye jinātmajāḥ //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa viṣkambhī sa viṣāditaḥ / bhagavantaṃ samālokya punarevaṃ nyavedayat //

yadbhagavanna jānanti sarve buddhā jinātmajāḥ / tatkuto 'hamimāṃ vidyāṃ prāpsyāmi tadupādiśa //

iti taduktamākarṇya bhagavān sarvavijjinaḥ / viṣkambhinaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

vidyeyaṃ kulaputrāsya lokeśasya jagatprabhoḥ / paramahṛdayaṃ hīti sarvabuddhairnigadyate //

tadiyaṃ durlabhā vidyā sarvavidyāvināyakāḥ / jānāti ya imāṃ vidyāṃ paramārthaṃ sa vetti hi //

ityādiṣṭe munīndreṇa viṣkambhī ca jinātmajaḥ / bhagavantaṃ samālokya papracchaivaṃ samādarāt //

bhagavan sa mahāsattvo vidyate 'pi bhavālaye /

jānīta ya imāṃ vidyāṃ taṃ darśayitumarhati //

iti saṃprārthite tena bhagavāṃstaṃ mahāmatim / viṣkambhinaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

jānīte kulaputrātra kaścitteṣāṃ ṣaḍakṣarīm / mahāvidyāṃ maheśākhyāṃ sarvatraidhātukeṣvapi //

eṣā mahattarī vidyā sarvayogāstamodhalā / yannāpi jñāyate buddhaiḥ sarvairapi jinātmajaiḥ //

enāṃ vidyāṃ samicchantaḥ sarvabuddhā jinā api / bhramanti bodhisattvāśca daśadikṣu samantataḥ //

kutaścillabhyate naiva buddhaistaistu gatairapi / bodhisattvaiśca taiḥ sarvairevameṣā sudurlabhā //

kenacillabhyate 'pyeṣā bhramatā sucirādiha / bahupuṇyānubhāvena lokeśvaraprasādataḥ //

dhanyāste bahupuṇyoghā bodhiśrīguṇalābhinaḥ / satataṃ ye japantyenaṃ lokeśahṛdayaṃ mudā //

japati yo yadā yatra vidyāmenāṃ ṣaḍakṣarīm / tadā tasyāntike buddhāḥ sarve 'pyurupāśritāḥ //

bodhisattvāśca sarve 'pi mahāsattvā maharddhikāḥ / rakṣeyustaṃ mahāsattvaṃ sametya samupasthitāḥ //

ṣaḍvapāramitāḥ sarvāḥ tasya dvārasamāśritāḥ / saṃbodhisādhanopāyasiddhiṃ dadyurjagaddhite //

dvātriṃśadeva putrāśca sarve saparivārakāḥ / jalpakaṃ taṃ samālokya rakṣeyurvipadāśritāḥ //

catvāraśca mahārājāḥ sasainyasacivānutāḥ / tasya rakṣāṃ prakuryuste daśadikṣu vyavasthitāḥ //

sarve nāgādhipāścāpi dharaṇīsamupāśritāḥ / tasya rakṣāvidhānārthaṃ dṛṣṭvā dadyurmahāmaṇim //

bhaumā yakṣāśca sarve 'pi āśritāḥ saṃprasāditāḥ /

tasya rakṣā prakurvanti saṃcareran samantataḥ //

buddhāśca bahavastasya kāyalomavilāśritāḥ / sādhukāraṃ pradatvaivaṃ varṇayeyuḥ prasāditāḥ //

dhanyastvaṃ kulaputrāsi yadīdṛgcchrīguṇākaram / cintāmaṇiaṃ mahāratnaṃ prāptavān sādhu sanmate //

saptavaṃśāśca te sarve pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / niḥkleśā vimalātmāno labheyurnirvṛteḥ padam //

tava kukṣi sthitāścāpi sarve prāṇigaṇāḥ khalu / bodhisattvā mahāsatvā bhaveyuśca nirvartikāḥ //

evaṃ tasyāḥ ṣaḍakṣaryā vidyāyāḥ puṇyamuttamam / aprameyamasaṃkhyeyamiti prāhurmunīśvarāḥ //

yaścādārādimāṃ vidyāmahārājñīṃ ṣadakṣarīm / mūrdhni kaṇṭhe bhuje vāpi badhvā dadhyāt samāhitaḥ //

sa sarvapāpanirmuktaḥ pariśuddhatrimaṇḍalaḥ / niḥkleśaṃ pariśuddhātmā vajrakāyo bhaved dhruvam //

buddhadhātumaṇistūpa iva dharmamayāśrayaḥ / saṃbodhijñānasadratnarāśiśrīsadguṇāśrayaḥ //

tathāgataguṇadhāraḥ saddharmaguṇasāgaraḥ / boddhisatvo mahāsattvo mahāsamṛddhimān //

yaścāpīmāṃ mahāvidyāṃ gṛhītvā vidhito mudā / śrīmallokeśvaraṃ dhyātvā japennityaṃ samāhitaḥ //

sa sarvapātakairmuktaḥ pariśuddhatrimaṇḍalaḥ / bhavet saddharmadigdhīmānakṣayapratibhānavān //

sarvadharmādhipaḥ śāstā jñānarāśisamṛddhimān / bhavedbhadrasamācārī caturbrahmavihārikaḥ //

sarvavidyādhirājendraścakravartī guṇākaraḥ / ṣaṭkapāramitāṃ nityaṃ saṃpūrayeddine dine //

ye ca tasya samucchvāsaiḥ spṛśyante te 'pi nirmalāḥ /

bodhisattvā mahāsattvā bhaveyuravivartikāḥ //

ye cāpi tasya vastrāṇi spṛśanti te 'pi nirmalāḥ / bodhisattvāḥ sudhīrāḥ syuścaramabhavikāḥ khalu //

ye cāpi japamānaṃ taṃ paśyanti te 'pi nirmalāḥ / caramabhavikāḥ sarve bhaveyuḥ sugatātmajāḥ //

pakṣiṇaḥ paśavo vāpi sarve 'pi prāṇinaśca ye / paśyanti japamānaṃ taṃ te syussarve jinātmajāḥ //

evametanmahāvidyājapamānasya sanmateḥ / puṇyaśrīguṇasaṃpattisaṃcodanāditā jinaiḥ //

iti śāstrā smādiṣṭaṃ niśamya sa jinātmajaḥ / viṣkambhī bhagavantaṃ ca samālokyaivamabravīt //

bhagavan prāptumicchāmi mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīm / tatkutaḥ kathamāpsyāmi bhavānadeṣṭumarhati //

yo mee dadyādimāṃ vidyāṃ sarvāvidyādhipeśvarīm / sarvayogaguśreṇīṃ sarvadhyānaguṇārthadām //

saṃbodhijñānasaṃbhartrīṃ nirvāṇamārgadarsanīm / kleśavidyāyatanīṃ bhadrāṃ saddharmavirājatīm //

ṣaḍgatibhavasaṃcārakleśasukhāgniśāminīm / bodhisaṃbhārasaṃbhartrīṃ sarvajñajñānadāyinīm //

tasmādahaṃ caturdvīpān saptaratnābhipūritān / saṃpradātuṃ samicchāmi satyametanmayoditam //

sa hi mātādhimātā me pitā saṃsāradarśakaḥ / mitrāṇāmapi sanmitraṃ guruṇāmapi sadguruḥ //

tasyāhaṃ śāsanaṃ dhṛtvā śaraṇe sarvadāśritaḥ / nirvikalpaḥ samādhānaḥ saṃcareyaṃ mudā sarvataḥ //

iti me bhagavan vakyaṃ satyamevānyathā na hi / tatra māṃ preṣayitvāśu yatrāsau sadguruḥ sthitaḥ //

daśadikṣvapi sarvatra traidhātubhuvaneṣvapi /

yatrāsau saṃsthitaḥ śāstā tatrāpi gantumutsahe //

iti me khedatā citte kāye 'pi vidyate na hi / sarvaṃ bhavān vijānīte tadarthe me prasīdatu //

bhavāneva jagacchāsta sarvadharmahitārthabhṛt / tanme 'nugrahaṃ kṛtvā pūrayatu manoratham //

etattenoditaṃ śrutvā bhagavān sarvasārthadik / viṣkambhinaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

kulaputrāhamapyasyā vidyāyāḥ karaṇe purā / lokadhātuṣu sarvatra paryabhraman samutsukaḥ //

buddhakṣetreṣu sarveṣu suciraṃ bhramatā mayā / na labdheyaṃ mahāvidyā sakāśāt kasyacinmuneḥ //

tato ratnottamākhyāyāṃ lokadhātau mudā caran //

tatraratnottamākhyasya saṃbuddhasya puro vrajan / tasya ratnottamasyāgre sāṃjaliḥ samupācaran //

pādau natvāśruliptāsyaḥ saṃvīkṣyaivaṃ nyavedayan //

bhagavannahamāyāmi bhavatāṃ śaraṇe 'dhunā / tanme 'rhati bhavān dātuṃ mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīm //

iti mayoditaṃ śrutvā ratnottamaḥ sa sarvavit / saṃbuddho 'śruviliptāsyaṃ māṃ paśnnevamādiśat //

kulaputrāśru mā muṃca yadarthe tvamihāgataḥ / naitanme vidyate nūnaṃ tadanye prārthayerhi taṃ //

yadi te 'sti samīcchā hi prāptuṃ vidyāṃ ṣaḍakṣarīm / gaccha padmottamākhyāyāṃ lokadhātau mahāmate //

tatra padmottamo nāma tathāgato munīśvaraḥ / saddharmaṃ samupādiśya viharati jagaddhite //

sa evemāṃ vijānīte mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīm //

tadenāṃ taṃ samārādhya prārthayasva munīśvaram / sa te śāstā mahābhijñaḥ sarvadharmādhipo jinaḥ /

dadyādenāṃ mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīṃ jagaddhite //

iti tena samādiṣṭaṃ niśamyāhaṃ prasāditaḥ / tataḥ padmottamākhyāyāṃ lokdhātau mudācaram //

tatra padmottamaṃ nāma saṃbuddha taṃ sabhāśritam / dūrato 'haṃ samālokya sahasā samupācaram //

tatra gatvā purastasya padmottamasya sadguroḥ / pādābje sāṃjalirnnatvā prārthayamevamādarāt //

bhagavan sarvalokeṣu buddhakṣetreṣvahaṃ bhraman / ṣaḍakṣarīṃ mahāvidyāṃ prāptukāma ihācare //

yasyāḥ smṛtimātrena pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / labheyurdurlabhāṃ bodhiṃ tasyā arthe 'hamāvraje //

yadarthe 'hamasaṃkhyeyālokadhāturbhramanniha / bhavaccharaṇamāyāmi tatsāfalyaṃ karotu me //

iti tenoditaṃ śrutvā padmottamaḥ sa sarvavit / subuddho māṃ parikliṣṭaṃ samālokyaivamādiśat //

dhanyo 'si kulaputrastvaṃ yadarthe 'khinnamānasaḥ / buddhakṣetreṣu sarveṣu bhramanniha samāgataḥ //

tadarthaṃ te mahāsatva pūrayāmi jagaddhite / tatpuṇyaguṇamāhātmyaṃ vakṣye śṛṇu samāhitam //

tadyathā kulaputrāsyā vidyāyāḥ puṇyamuttamam / apreyamasaṃkhyeyamityākhyātaṃ munīśvaraiḥ //

sarvasthāṇurajaḥkṛtvā tatsaṃkhyātuṃ praśakyate / ṣaḍakṣarīmahāmantrajapapuṇyaṃ na śakyate //

sarvābdhibālukānāṃ ca saṃkhyākartuṃ praśakyate / sarvabhūtalasaṃjātavrīhisaṃkhyā ca vidyate //

sarvasamudratoyānāṃ bindusaṃkhyā ca vidyate / sarvanadījalānāṃ ca bindusaṃkhyāpi vidyate //

sarvabhūtṛṇavṛkṣāṇāṃ patrasaṃkhyā ca vidyate /

sarveṣāmapi jantūnāṃ lomasaṃkhyā ca vidyate / sadāvṛṣṭijalānāṃ ca bindusaṃkhyāpi vidyate //

sarvasattvā bhaveyuśca daśabhūmipratiṣṭhitāḥ / yāvatteṣāṃ mahatpuṇyaṃ tato 'pyetanmahattaram //

sarveṣu puṇyatīrtheṣu sarveṣvapi ca parvasu / snānadānajapuṇyānāmetajjāvadvṛṣaṃ mahat //

sarve satvā bhaveyuśca ye tapobrahmacāriṇaḥ / tān sarvān samabhyarcya bhojayeyurthāvidhi //

yāvatteṣāṃ mahatpuṇyaṃ bhadraśrīguṇasaṃpadam / tato 'pyabhyadhikaṃ puṇyaṃ ṣaḍakṣarījapodbhavam //

sarve sattvā bhaveyuśca pratyekasugatā api / yaścaitān sugatān sarvān satkārairvidhinārcayet //

tasya yāvanmahatpuṇyaṃ saddharmaśrīguṇārthadam / tato 'pyabhyadhiokaṃ puṇyaṃ ṣaḍakṣarījapodbhavam //

yaścāpi sugatān satkārairvidhinārcayet / tato 'pyabhyadhikaṃ puṇyaṃ ṣaḍakṣarījapodbhavam //

evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ ṣaḍakṣarījapotthitam / sarvairapi hi sarvajñaiḥ pramātuṃ naiva śakyate //

kathamaprameyaikena pramātuṃ śakyate 'khilam / evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ ṣaḍakṣarījapodbhavam //

iti sarvairjinaiḥ khyātaṃ niśamyāhaṃ pramoditaḥ / etāṃ ṣaḍakṣarīṃ vidyāṃ prāptumaicchan jagaddhite //

eṣo hi paramo dharmaḥ saṃbodhidharmasādhanaḥ / sūkṣmo 'nāgato 'vyakto lokeśahṛdayaṃ varam //

sarvāḥ pāramitāḥ sarvatīrthasnānavratādikam / sarvametanmahāvidyāmantrasaṃprāptikāraṇam //

yadā hyetanmahāvidyāmantrasiddhiravāpyate / tadā sarvamahāvidyāsiddhiśrīguṇamāpnuyāt //

evametanmahopāyakuśālaṃ trijagaddhite / lokeśasya jagadbharturhṛdayamantramuttamam //

evametanmahāvidyāmantraṃ saṃbodhisādhanam / asaṃkhyeyaṃ mahatpuṇyamityākhyātaṃ munīścaraiḥ //

etāṃ ṣaḍakṣarī mahāvidyāṃ saṃprāptikāraṇe / ahamapi purā sarvabuddhakṣetreṣvapi bhraman / sarveṣāmapi buddhānāṃ śaraṇe samupāśritaḥ //

satkārairvidhānābhyarcya saṃprārthayamimāṃ varām //

kutrāpyetāṃ mahāvidyāṃ saṃbodhijñānasādhanīm / kasyacit sugatasyāpi nādhyagacchan sakāśataḥ //

tato 'pyahamimāḥ vidyāṃ samadhigantumutsukaḥ / lokadhātau sukhāvatyāṃ prāgacchan saṃpramoditaḥ //

tatrāmitābhamālokya dūrato 'haṃ sabhāśritam / sāṃjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā dūrataḥ samupācaran //

tasya śāsturmunīndrasya natvā pādāmbuje pure / galadaśruviliptāsyaḥ saṃpaśyansamupāśrayam //

taddṛṣṭvā sa bhagavāṃcchāstā sarvajño māmupāśritam / jānan mano 'bhilāṣaṃ me samālokyaivamadiśat //

kutraputra ṣadakṣarīṃ vidyāmicchannihāgataḥ / tvaṃ kimetanmamāgre 'tra pravadaināṃ yadīcchasi / ityādiṣṭaṃ jinendreṇa niśamyāhaṃ prasāditaḥ //

bhūyaḥ pādāmbuje tasya praṇatvaivaṃ nyavedayam //

bhagavannemicchāmi mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīm / tadbhavānme manovāṃchāṃ saṃpūrayitumarhati //

bhagavan yadahaṃ sarvalokādhātuṣu sarvataḥ //

bhramanniha samāgacche prāptuṃ vidyāṃ ṣaḍakṣarīm //

sarveṣāmapi buddhānāṃ buddhakṣetreṣu sarvataḥ / bhramito 'hamimāṃ vidyāṃ samanveṣasamutsukaḥ //

sarveṣāmapi vuddhānāṃ śaraṇe samupāśritaḥ / satkārairvidhinārādhya prābhajan śraddhayā mudā //

ekasyāpi munīndrasya sakāśāt kasyacinmayā / labdhā neyaṃ mahāvidyā ṣaḍakṣarī śrutāpi na //

bhagavanstadbhavaṃcchāstā māṃ śaraṇaṃ samāgatam / saṃpaśyan putravaddharme niyojayitumarhati //

bhagavan bhava me trātā bhartā gatiḥ parāyaṇaḥ / bandhurmitra suhṛcchāstā gururnātho hitārthabhṛt //

dehi me bhagavan dharmadṛṣṭiṃ sarvārthadarśanīm / śamaya me mahatkleśaṃ vahnitāpaṃ sudhāṃśuvat //

darśaya bodhimārgaṃ me sambuddhapuracāraṇam / dehi dharmanidhānaṃ me saddharmaśrīsukhārthadam //

sthāpaya māṃ śubhe dharme saṃpreraya sunirvṛtim //

ityevaṃ bahudhāsau saṃpārthyamāno mayā muhuḥ / amitābho jinendro 'pi lokeśvaraṃ vyalokayat //

taddṛṣṭvāsau māhasattvo lokeśvaraḥ samutthitaḥ / sāṃjaliḥ dharmarājaṃ taṃ pranatvaivamabhāsata //

bhagavan kimabhiprāyaṃ bhagatāṃ yatsamādiśa / bhavadājñāṃ vahan mūrdhni kuryāmeva samādiśa //

ityukte lokanāthena bhagavān so 'mitaprabhaḥ / lokeśvaraṃ mahābhijñaṃ samālokyaivamādiśat //

pasya tvaṃ kulaputremaṃ padmottamaṃ munīśvaram / ṣaḍakṣarīṃ mahāvidyāṃ prāptumiha samāgatam //

yo 'yaṃ śāstā munīndro 'pi saṃbuddho 'pi tathāgataḥ / jagatsattvahitādhānīṃ vidyāmicchannihāgataḥ //

taddehi kulaputrāsmai sarvasattvaśubhārthine / śraddhābhaktiprasannāya mahārājñīṃ jagaddhiote //

ityādiṣṭe munīndreṇa lokeśvaro jagatprabhuḥ / abhitābhaṃ jinendraṃ taṃ samalokyaivamabravīt //

bhagavan kathamatrāsmai vinā maṇḍaladarśanam / anabhiṣicya dāsyāmi vidyāmimāṃ ṣaḍakṣarīm //

deyā neyaṃ mahāvidyā hyanabhiṣiktāya bhikṣave / vītarāgāya duṣṭāya tīrthikāya durātmane //

deyā hīyaṃ mahāvidyā bhadraśrīguṇasādhanī / susattvāya prasannāya mahāyānavratārthine //

bodhisattvāya vijñāya sarvasattvahitepsave / śraddhāabhaktiprasannāya saddharmaguṇasādhane //

sarvasattvahitādhāne bodhicaryāvratodyate / asthāne bhagavannasmai sugatāyārhate 'pi hi //

dayā cedabhiṣiṃcainaṃ darśayitvāpi maṇḍalam / tato 'smai suprasannāya dāsyāmi bhavadājñayā //

iti niveditaṃ tena lokeśena niśamya saḥ / amitābho munīndrastaṃ lokeśamevamabravīt //

kulaputra mayākhyātaṃ vidyādānavidhānaṃ tam / nānāvidhiṃ samākhyātaṃ sarvairapi munīśvaraiḥ //

nailacūrṇaiḥ padmarāgacūrṇairmārakatairapi / sauvarṇai rupyakaiścūrṇairvartanmaṇḍalaṃ guruḥ //

tathā śaktau puṣpacūrṇairgandhacūrṇaiḥ suraṃgakaiḥ / vidhāya maṇḍalaṃ tīrtheṃ vābhiṣekaṃ pradāpayet //

yadyetāni na vidyante deśabhramaṇacāriṇaḥ / sthānapadānvitasyāpi daridrasyāpi sanmateḥ //

ācāryo manasā dhyātvā mudrālakṣaṇamaṇḍalam / tīrthaśaṃkhābhiṣekaṃ vā datvā vidyāṃ samarpayet //

ityanena vidhānena kulaputra subhāvine / asmai śraddhālave deyā mahāvidyā ṣaḍakṣarī //

iti śāstramitābhena samādiṣṭaṃ niśamya saḥ / mudito 'haṃ samutthāya lokeśasya purogataḥ //

pādābje praṇatiṃ kṛtvā kṛtāṃjaliputo mudā / lokeśvaraṃ tamālokya prārthayamevamādarāt //

bhagavan bhagatāmatra śaraṇe 'haṃ samāgataḥ / dadasva me mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīṃ jagaddhite //

yayāhaṃ sakalān sattvān samuddhṛtya bhavodadheḥ / bodhimārge samāyujya prāpayeyaṃ sunirvṛtim //

tanme bhavān jagatsarvaṃ sattvaṃ saṃbuddhapadavāṃchine / saṃbodhisādhinīṃ sarvavidyeśāṃ dātumarhati //

mayaivaṃ prārthyamāṇo 'sau lokeśvaro vinoditaḥ / saṃprādānme mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīmudāharan //

agre praṇavamasyānte maṇirasya saroruham / hadbījamiti siddheyaṃ ṣaḍakṣarīti viśrutā //

saṃpradattāṃ samādāya mahāvidyāmahaṃ mudā / prādāttasmai jagacchāstre muktāmālāṃ sa dakṣiṇām //

gṛhītvā tāṃ jagadbhartā muktāmālāṃ sa dakṣiṇām / saṃbuddhāyāmitābhāya samupānāmayattatpuraḥ //

amitābho munīndro 'pi tāṃ mālāṃ pratigṛhya ca / mama puraṃ upasthāpya prādādbhaktiprasāditaḥ //

tatpradattāṃ samādāya tāṃ ca mālāṃ prabodhitaḥ / tatra śrāvakasaṃghebhya upahṛtya samarpayan //

tatra etanmahanmantraṃ śāstrā diṣṭaṃ yathā tathā / saśrīlokeśvaraṃ dhyātvā prajapanti samāhitāḥ //

tadā vighnagaṇāḥ sarve duṣṭā māragaṇā api / saṃtrāsavihvalātmānaḥ palāyante digantataḥ //

cacāla vasudhā sābdhi ṣaḍavidhā saśilātoyāḥ / papāta puṣpavṛṣṭiśca sarvatrābhūcchubhotsavam //

tato 'haṃ śrīmataḥ śāsturlokeśasya jagatprabhoḥ / labdhānujñaḥ praṇatvāṃghrīṃ muditaḥ svāśramaṃ yayau //

itthaṃ mayātikaṣṭena bhramatā sarvabhūmiṣu / amitābhānubhāvena prāptā lokeśvarādiyam //

durlabhā kulaputreyaṃ mahāvidyā ṣaḍakṣarī / na labdhā sugataissarvaiḥ kaiścillabdhā jinairapi //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa padmottamena matpuraḥ / śruttameva mayāpyetanmahopāyaṃ jagaddhite //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya sa jinātmajaḥ / viṣkambhī bhagavantaṃ ca saṃpaśyannevamabravīt //

bhagavan kutra lapsye 'haṃ kathaṃ kasyāntikādimām / jagadbhadrakarīṃ vidyāṃ tanme ādeṣṭumarhati //

dhanyāste vimalātmānaḥ puṇyavantaḥ subhāginaḥ / japanti ya imāṃ vidyāṃ śṛṇvanti bhāvayantyapi //

dadhata ye ca bhāsanti manasā cintayantyapi / te 'pi sarve mahāsattvā bhadraśrīsadguṇāśrayāḥ //

athāsau bhagavān paśyan viṣkambhinaṃ mahāmatim //

evamete mahāsatvā bhaveyurhīiti prādiśat //

yaścāpi kulaputremāṃ vidyāṃ saṃbodhisādhanīm / likhāpayellikheccāpi likhitāṃ dhārayedapi //

caturaśītisāhasradharmaskamdhāni tena hi / likhāpitāni bhavantyeva likhitāni dhṛtāni ca //

sarveṣāṃ yaśca buddhānāṃ dhāturatnābhigarbhitān / hemaratnamayān stūpān kṛtvā nityaṃ bhajanmudā //

yāvatteṣāṃ mahatpuṇyaṃ bahutarato 'dhikam / vidyārājñāḥ ṣaḍakṣaryā ekākṣarasya yatfalam //

yo mudā śraddhayā nityaṃ japedimāṃ ṣadakṣarīm / saṃbodhisādhanīṃ vidyāṃ bhadraśrīsadguiṇākarīm //

so 'cintyaśrīrmahābhijñaḥ sarvapāramitāprabhuḥ / sarvāśca dhāraṇīḥ sarvān samādhīṃśca labhedapi //

sarvavidyādhipaḥ śāstā sarvadharmādhipaḥ prabhuḥ / arhanmāravijetāa ca bhavet sarvahitārthabhṛt //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya sa pramoditaḥ / viṣkambhī bodhisattvastaṃ niśamya sa pramoditaḥ / viṣkambhī bodhisattvastaṃ munīndramevamabravīt //

bhagavan kutra gaccheyaṃ yatrāstīyaṃ ṣaḍakṣarī / tatrāhaṃ bhavatā śāstrā preṣaṇīyo hi sarvathā //

evaṃ taduktamākarṇya bhagavān sa munīśvaraḥ / viṣkambhinaṃ tamālokya punarevaṃ samādiśat //

kulaputraika evāsti jānāti yaḥ ṣaḍakṣarīm / vārāṇasyāṃ nagaryāṃ sa saṃtiṣṭhate japan sadā //

svayaṃ dhṛtvā parebhyo 'pi samupādiśya sādaram / dhyānasamādhimuktātmā viharati jagaddhite //

etacchāstrā samādiṣṭaṃ niśamya sa pramodhitaḥ / viṣkambhī bodhisattvastaṃ śāstāramevamabravīt //

bhagavanstatra yāsyāmi yatra śāstā sa tiṣṭhate / vārāṇasyāṃ mahāpuryāmapi taṃ draṣṭumutsahe //

taṃ samutsukamālokya bhagavān sa munīśvaraḥ / viṣkambhinaṃ mahāsattvaṃ paśyannevaṃ samādiśat //

gaccha tvaṃ kulaputremāṃ mahāvidyāṃ yadīcchasi / vārāṇasyāṃ mahāpuryāṃ sthitaṃ taṃ sadguruṃ bhaje //

sa śāstā suviśuddhātmā dharmabhāṇaka āatmavit / saṃbuddhavanmahābhijñaḥ puṇyarāśiścaranniva //

dharmadhātumayastūpaścaranniva śubhāśrayaḥ / bhūtavādī śubhācārī sarvasattvahitārthabhṛt //

cintāmaṇiriva śrīmān sarvārthasiddhasaṃpradaḥ / dharmarājo jagadbhartā jagaduddhāraṇaprabhuḥ //

yadi dṛṣṭvā tamātmajñaṃ nindaṃstvavicārataḥ / gaṃgeva sarvatīrthānāṃ kṣetrāṇāṃ bodhimaṇḍavat //

draṣṭavyaḥ sa tvayā naiva kulaputra tadanyathā / vicikitsā na kartavyā dṛṣṭvā taṃ dharmabhāṇakam / yogācāraṃ mahātmānaṃ pariśuddhatrimaṇḍalam //

yadi dṛṣṭvā tamātmajñaṃ nindastvamavicārataḥ / cyutvā hi buddhabhūmestvamapāyeṣu patedapi //

sa hi yogaviśuddhātmā nirvikalpo jitendriyaḥ / anācāro malālipto hyaśucicīvarāvṛtaḥ //

anīryāpathasaṃvṛtto gṛhāśramasamāśrayaḥ / śaktibhāryāsamāpannā duhitṛputrāvānapi //

tathāpi sa mahābhijñaḥ ṣaḍakṣarīviśuddhavit / samantabhadravadyogī vandanīyasvayādarāt //

iti bhagavatādiṣṭaṃ niśamya sa prabodhitaḥ / viṣkambhī bhagavantaṃ ca samālokyaivamabravīt //

bhagavan bhavatā śāstrā yathājñaptaṃ tathā khalu / kṛtvā taccharaṇe sthitvā bhajeyaṃ taṃ samādarāt //

bhagavanstatra gacchāmi prāptuṃ vidyāṃ ṣaḍakṣarīm / tadanujñāṃ bhavān mahyaṃ sāmprataṃ dātumarhati //

tataḥ sa bhagavānsatasmai bodhisattvāya saddhiye / gaccha sidhyatvabhiprāyamityanujñāśiṣaṃ dadau //

prāptānujñā munīndrasya viṣkambhī sa pramoditaḥ / pādābje sāṃjalirnatvā tataḥ saṃprasthito 'carat //

anekairbodhisattvaissa yatirbrahmavihāribhiḥ / bhikṣubhiḥ śrāvakaiḥ sadbhicailakaicāpyupāsakaiḥ //

gṛhasthairvratibhirviprapramukhaiḥ paurikairjanaiḥ / vaṇigbhiḥ sārthavāhaiśca śreṣṭhibhiśca mahājanaiḥ //

sārdhaṃ pūjopahārādipuṣpāṇi vividhānyapi / sarvartujāni sarvāṇi jalajasthalajānyapi //

sugandhadravyāṇi sarvāṇi dhūpāni surabhīni ca /

sarvālaṃkāravastūni vastrāṇi vividhāni ca //

dhvajacchatravitānāni patākāvyaṃjanāni ca / cāmarāṇi samuddīptaratnadīpānmuruṇi ca //

dhātudravyāṇi sarvāṇi ratnāni sakalāni ca / auṣadhādīni sarvāṇi bhogyāni surasāni ca //

evamanyāni vastūni sarvopakaraṇānyapi / samādāya mahotsāhaiḥ vārāṇasiṃ yayau //

tatra prāptaḥ sa viṣkambhī dṛṣṭvā taṃ dharmabhāṇakam / dūrataḥ sāṃjalirnatvā muditaḥ samupāsarat //

tatra sa mudito dharmabhāṇakasya puro gataḥ / pādābje sāṃjalirnatvā samālokyaivamabravīt //

bhadanta kauśala kaścidbhavatāmindriyeṣvapi / sarvaparigrahāṇāṃ ca sabandhusuhṛdāmapi //

yadarthe bhavatāṃ śāsta śaraṇe 'hamihāvrajam / tadbhavānapi jānīyāt tadarthe me prasīdatu //

iti vijñapya tasyāgre śāstuḥ sa sugatātmajaḥ / viṣkambhī suprannātmā pūjāṃ cakre yathākramam //

yathāvidhi samabhyarcya sarvapūjopahāradūṣyādiśuddharuciracīvaraiḥ / dhvajacchatravitānaiśca patākāvyaṃjanādibhiḥ / alaṃkṛtya mahotsāhaṃ cakre sagītavādanaiḥ //

tatastasya puraḥ sarvadravyopakaraṇānyapi / sadhāturatnajātāni bhogyāni cauṣadhīrapi //

sarvāṇyetānyupasthāpya purataḥ samakalpayet / tato 'ṣṭāṃgaiḥ praṇāmāni pradakṣiṇāni cākarot //

tataḥ sa prāṃjalirbhūtvā śāstāraṃ dharmabhāṇakam / samīkṣya suprasannāsyaḥ prārthayadevamādarāt //

bhadanta sadguro śāstā dharmaśrīguṇasāgarāḥ / tadbhavān me manovāṃchāṃ saṃpūrayitumarhati //

śṛṇvanti ye sadā dharmaṃ bhavataḥ samupāśritāḥ / devā apyasurāścāpi yakṣagandharvakinnarāḥ //

garuḍā api nāgāśca vidyādharādayo 'pi ca / kumbhāṇḍā rākṣasāścāpi bhūtapretapiśācakāḥ //

siddhāḥ sādhyā grahāstārāḥ sarvāścāpyapsarogaṇāḥ / sarvalokādhipāścāpi brāhmaṇāśca maharṣayaḥ //

yatino yoginaścāpi bhikṣavo brahmacāriṇaḥ //

bhikṣuṇyaścailakāścāpi vratinaścāpyupāsakāḥ //

tīrthikāścāpi śaivāśca vaiṣṇavāśca tapasvinaḥ / rājānaḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śreṣṭhino 'pi mahājanāḥ //

paurikāḥ sārthavāhāśca vaṇijaḥ śilpino 'pi ca / evamanye 'pi lokāśca sarve te vimalāśayāḥ //

puṇyavanto mahāsattvā bhadraśrīsadguṇāśrayāḥ / bodhisattvā mahābhijñā bhaveyurbodhilābhinaḥ //

bhajanti bhavatāṃ ye ca śaraṇe samupasthitāḥ / te sarve vimalātmānaḥ bhaveturbodhilāabhinaḥ //

bhavaddarśanamātreṇa sarvāṇi pātakānyapi / niravaśeṣe vinaṣṭāni kṣiṇuyurdāruṇānyapi //

jānante tava saṃbuddhāḥ sarve 'pi daśadik sthitāḥ / bodhisattvāśca sarve 'pi sarve 'rhanto 'pi yoginaḥ //

brahmaśakrādayo devāḥ sarvalokādhipā api / mahatpuṇyābhivāṃchanto bhajanti sarvataḥ sadā //

dhanyāste puruṣāḥ sarve saddharmaśrīguṇalābhinaḥ / ye te dharmāmṛtaṃ pītvā bhajanti samupasthitāḥ //

puṇyakṣetramahābhūmiriyaṃ vārāṇasī bhuvi //

bhavatpādarajoliptā bhavatyatipavitritā //

tadbhadanta bhavāṃcchāstā kṛpayā māṃ vilokayan / puṇyāmṛtena saṃsicaṃ saṃvibhṛtāṃ svaputravat //

iti tenoditaṃ śrutvā sa sudhīrdharmabhāṇakaḥ / viṣkambhinaṃ mahāsattvaṃ taṃ paścannevamabravīt //

kaukṛtyaṃ kulaputrātra motpādaya mamāgrataḥ / kimicchasi bhave kleśaṃ saddharmasukhasādhanam //

kati mārṣāḥ kila kleśāḥ saṃsāra aupabhāgikāḥ //

naimittikāḥ prajotpatteḥ saddharmaguṇasādhanāḥ //

ye cāpīyaṃ mahāvidyāṃ saṃjānante ṣaḍakṣarīm / saṃlipyante na tea kleśaiḥ saṃsāradharmacāriṇaḥ //

yathā jāmbunadaṃ hema malairnāsandhyate kvacit / yasya kāyagatā ceyaṃ mahāvidyā ṣaḍakṣarī //

saṃsāre sarato 'pyasya kāye kleśairna lipyate / iti tena samādiṣṭaṃ niśamya sa vinoditaḥ / viṣkambhī prārthayadevaṃ natvainaṃ dharmabhāṇakam //

dadasva dharmacakṣurme naṣṭamārgasya sadguro / saṃtarpaya jagadbharta dharmāmṛtarasena mām //

saṃbodhikalpavṛkṣasya bījaṃ ropaya me tarau / saddharmaguṇaratnānāṃ kuru me kāryamālayam //

bhadraśrīsukhasaṃpattivasatiṃ kuru me tanau / abhedyakuśalādhāraṃ supratiṣṭha vṛṣāśrayam //

kuru māṃ nirmalātmānaṃ pariśuddhatrimaṇḍalam / dadasva me mahāvidyāṃ saṃbodhijñānasādhanīm //

saddharmaśrīguṇādhārīṃ ṣaḍakṣarīṃ jagaddhite //

yayāhaṃ kṣipramāsādya saṃbodhijñānasanmaṇim / uddhareyaṃ jagallokaṃ sāṃsāramahadambudheḥ //

pravartayeyamālokaṃ dharmacakraṃ bhavālaye / mocayeyaṃ jagatsarvaṃ ṣaḍgatikleśabandhanāt //

śrāvayeyaṃ jagatsarvaṃ saṃbuddhānāṃ subhāṣitān / cārayeyaṃ jagalloke mahāyānaṃ vratottamam //

sthāpayeyaṃ jagatsarvaṃ bodhimārge 'bhibodhayan / tadbhavānme kṛpāsindho mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīm //

saṃbodhijñānasaṃbhartā prayacchatu jagaddhite / datvā me śrīmatīmenāṃ mahāvidyāṃ ṣaḍakṣarīm //

trātā nātho guruḥ śāstā sanmitraṃ sadguṇārthabhṛt / gatirbandhuḥ suhṛtsvāmi prabhuḥ pitā parāyaṇaḥ //

dvīpaparāyaṇo bhartā śaraṇyaṃ bhavatāṃ mama //

iti saṃprārthite tena śrutvā sa dharmabhāṇakaḥ / viṣkambhinaṃ mahāsatvaṃ tamālokyaivamabravīt //

durlabhaṃ kulaputredaṃ sarvavidyāmahatpadam / abhedyaṃ sarvamārāṇāṃ vajrasāramanuttaram //

sarvakleśāgnisaṃtāpapraśāntikaraṇaṃ mahat / bhadraśrīguṇasaddharmasamṛddhisukhasādhanam //

sarvasattvahitādhānaṃ bodhisaṃbhārapūraṇam / sarvadharmottamodāraṃ sarvāpāyaviśodhanam //

akṣayajñānasampattivimuktipadasādhanam / daśapāramitādharmasārasaṃbodhisādhanam //

sarvadevādilokaiśca samabhikāṃkṣitaṃ padam / sarvadharmapadasthānaṃ praveśanapadaṃ mahat //

ye ca svasvakulesthānāaṃ devatānāṃ yathāvidhi / abhiṣekaṃ samādāya caranti sadvrataṃ sadā //

kecittīrthe samāśritya saddharmamokṣavāṃchinaḥ / dhyātvā mantrāṇi jalpanto bhaktyārādhayanti tān //

kecid girāśaraṇye 'pi guhāyāṃ nirjane vane / puṇyakṣetre gṛhe ranme pīṭhe pretālaye 'pi ca //

keciccaityavihāre ca sabhāgāre ca maṇḍape / udyāne vṝkṣamūle ca śivādisuramandire //

kecinmahodadhestīre nadītire sarastaṭe / evamanyatra satkṣetre samāśritāḥ samāhitāḥ //

svasvakuleṣṭadevānāṃ śaraṇe samupasthitāḥ / dhyātvārādhya samabhyarca prārthayanti sunirvṛtim //

sunirvṛtiṃ na te yānti kṛtvāpi duṣkaraṃ tapaḥ / svasvakuleṣṭevānāmālayameva yānti te //

ye ca santo mahāsattvā bodhisattvāḥ śubhārthinaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā dadata dānamādarāt //

etatpuṇyābhiliptāste bhaveyurvilāśayāḥ / śuddhaśīlasamācārāḥ saṃcareran susaṃvaram //

etatpuṇyānuliptāste pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / kṣāntivrataṃ samādhāya saṃcareran jagaddhite //

etatpuṇyābhiyuktāste saddharmasādhanodyatāḥ / mahāvīrye samutsāhaṃ kuryurbhavārthasādhanam //

etatpuṇyavimuktāste niḥkleśā vijitendriyāḥ / yogadhyānasamādhānāḥ saṃtiṣṭheran samāhitāḥ //

etatpuṇyāmṛtavyāptā arhantaste niraṃjanāḥ / saṃbodhipraṇidhiṃ dhṛtvā vareyurbauddhasaṃvaram //

etatpuṇyāṃśudīptāste caturbravihāriṇaḥ / prajñāratnaṃ samāsādya saṃcareran susaṃvṛtau //

etatpuṇyānubhāvaiste sarvopāyavicakṣaṇāḥ / sarvasattvahitādhānīṃ careyurbhadracārikām //

etatpuṇyasamṛddhāste yathecchārupacāriṇaḥ / sarvahitārthasaṃbhāraṃ pūrayeyurjagaddhite //

etatpuṇyasamuddīptā mahābhijñā guṇākarāḥ / bodhimārge jagatsarvaṃ sthāpayeyuḥ prayatnataḥ //

etatpuṇyamayāṃgāste paramārthajñānamuttamam / prāpya mārān vinirjitya saṃbodhiṃ samavāpnuyuḥ //

tataste sugatā buddhāṃ jagatsatvaṃ susaṃvṛtau / bodhayitvā pratiṣṭhāpya saṃprayāyuḥ sunirvṛtim //

evaṃ cireṇa buddhāste caranto bodhicārikāḥ / daśapāramitāḥ sarvāḥ pūrayitvā yathākramam //

jitvā māragaṇān sarvāṃścaturbrahmavihāriṇaḥ / paramajñānamāsādya saṃbodhiṃ prāpya nirvṛtāḥ //

evaṃ duṣkaramarmāṇi kṛtvā sarvajinā api / cirāt saṃbodhimāsādya saṃprāyātāḥ sunirvṛtim //

ya imāṃ śrīmahatsarvavidyeśvarīṃ ṣaḍakṣarīm / dhyātvā lokeśvaraṃ nityaṃ japati bodhimānasaḥ //

sa tatkṣaṇādviśuddhātmā pariśuddhatrimaṇḍalaḥ / bhadraśrīsukhasaṃpannaḥ saṃprayāyāt sukhāvatīm //

tatra prāpto 'mitābhasya muneḥ śaraṇaniśritaḥ / bodhidharmāmṛtaṃ pītvā bodhisattvavrataṃ caret //

tataḥ saṃvṛtiśuddhātmā sarvasattvahitotsukaḥ / kṛtī pāramitāḥ sarvāḥ saṃpūrayan yathāakramam //

saṃvṛtidharmasaṃbhāraṃ pūrayanti jitendriyāḥ / samādhisadguṇādhārā jitvā māragaṇānapi //

paramārthaṃ samāsādya saṃbodhiṃ samavāpnuyāt / tato buddhapadaṃ prāpya kṛtvā dharmamayaṃ jagat //

nirvikalpo viśuddhātmā saṃprayāyāt sunirvṛtim / sarvayogā mahāvidyāḥ paramārthāptikāraṇāḥ //

eṣā vidyā mahādharmasaṃbodhijñāmasādhanī / yathā hi taṇḍulasiddhaṃ saṃsāradharmapālanam //

evameṣā mahāvidyā sarvasaddharmapālinī / sarvalokā sumedinyāmurvarāyāṃ prayatnataḥ //

kṛṣitvā dhānyamāropya saṃpālayanti sādaram / tadaṃkure samudbhūte nadībhinnarahāmbubhiḥ //

meghadhārāmbubhiḥ samyak sfālyamānaṃ pravardhite / tatastatpariniṣpannaṃ chivā khale mahītale //

mardayitvā gṛhe nītvā saṃśoṣya bhāsvadātapaiḥ / tatastaṃ muśalenāpi bhedayitvā samādarāt //

tadbuṣāṇi parityajya samālontyeva taṇḍulam / tadeva taṇḍulaṃ siddhaṃ sarvasaṃsārapālanam //

saddharmaprāptisaṃbhārapuraṇaṃ bodhisādhanam / tathā sarvamahāyogāḥ sarvāḥ pāramitā api //

sarvā vidyāśca mantrāṇi saddharmaprāptisiddhaye / sarveṣāṃ yogavidyānāṃ mantrāṇāmapi sattamam //

siddhametanmahāvidyāmantraṃ sambodhisādhanam / evameva mahāvidyā sarvadharmārthasādhanī //

mahatpuṇyairvinā naiva labhyā kenāpi saddiyā / sukṣetre vyāruhenneva taṇḍulaṃ vituṣaṃ kvacit //

niṣpuṇyaiḥ labhyate naiṣā mahāvidyā kathaṃcana / yāvanna labhyate hyeṣā vidyā sarvārthasādhanī //

tāvat puṇyāni sarvāṇi saṃsādhayet prayatnataḥ / yadaiṣā labhyate vidyāṃ tadā puṇyanirādaraḥ //

etāmeva mahāvidyāṃ dhyātvā lokeśvaraṃ japet / yadeyaṃ sidhyate vidyā sarvasaṃbhārasādhanī //

tadā saddharmakāryāṇi sādhayet svecchayānayā / eṣā hi taṇḍulākārā saṃsāradharmasādhanī //

sarvadharmāstuṣākārāa etadvidyāptikāraṇāḥ / evaṃ mahattarīmenāṃ vidyārājñāṃ ṣaḍakṣarīm //

dhyātvā pāramitāḥ sarvāḥ praṇamante sadādarāt / saṃbuddhāṃ api sarve 'tha bodhisattvā jinātmajāḥ //

arhanto vītakleśāśca dhyātvemāṃ praṇamantyapi / sarve 'pīndrādayo devāḥ brahmādayo maharṣayaḥ //

sūryādayo grahāḥ sarve candrāditārakā api / sarvasiddhāśca sādhyāśca vasavaścāpsarogaṇāḥ //

sarve 'pi tridaśendrāśca sarvavidyādharā api / viṣṇubrahmādilokendrāḥ kumbhāṇḍāśca yamādayaḥ //

sarve 'pi rākṣasendrāśca varuṇādayo 'pyahīśvarāḥ / sarve 'pi garuḍendrāśca sarve 'pi pavanādhipāḥ //

sarve śrīdādiyakṣendrāḥ sarve 'pīśādiyogiṇaḥ //

gandharvakinnarendrāśca sarvalokādhipā api //

sadā nityāmimāṃ vidyāṃ vidyārājñīṃ ṣaḍakṣarīm / dhyātvā smṛtvā praṇatvāpi saṃbhajante samādarāt //

ye yepyasyāḥ susiddhāyāḥ vidyārājñāṃ samādarāt / dhyātvā smṛtvā praṇatvāpī prabhajante sadāniśam //

te tea sarve viśuddhāṃgāḥ vimuktasarvapātakāḥ / niḥkleśā vimalātmānaḥ saṃprayāyuḥ sukhāvatīm //

tatrāmitaruceḥ śāstuḥ śaraṇe samupāśritāḥ / sadā dharmāmṛtaṃ pītvā saṃcareran jagaddhite //

evaṃ te ca jagallokaṃ hitaṃ kṛtvā pramoditāḥ / bodhisattvā mahābhijñā bhaveyurdharmarājikāḥ //

tataste vimalātmānaḥ pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / arhanto bodhimāsādya sambuddhapadamāpnuyuḥ //

evaṃ mahattarī vidyā prasiddheyaṃ ṣaḍakṣarī / yasyā anusmṛtimātreṇa sarve naṣṭā hi pāpakāḥ //

ya enāṃ japate nityaṃ tasya yaḥ cīvaraṃ spṛśet / so 'pi bhavenmahāsattvo bodhisattvo vivartikaḥ //

yaścainaṃ pūjayedbhaktyā tena sarve 'rcitā jināḥ / sasaṃghā api satkārairbhavanti pūjitāḥ sadā //

evaṃ mahattarī sarvabhadraśrīsadguṇārthadā / ṣadakṣarīti vikhyātā sarvatra bhuvaneṣvapi //

buddhānāṃ jananī mātā prajñāpāramitāpi sā / sāṃjaliṃ praṇatiṃ dhṛtvā bhajatyenāṃ śubhaṃkarīm //

ata eṣā mahāvidyā saṃsāradharmasādhanī / munīndrairbodhisattvaiśca sarvadevaiśca vanditā //

asyā nāmasaṃbhāraṃ grahaṇamapi durlabham / smaraṇaṃ śravaṇaṃ cāpi vinā puṇyairna labhyate //

iti tena samādiṣṭaṃ śrutvā sa saṃpramoditaḥ / viṣkambhī sāṃjaliḥ prārthya natvaivaṃ dharmabhāṇakam //

bhadanta sadguro śāstaḥ śaraṇe te 'hamāgataḥ / tadbhavān me mahāvidyāṃ pradadātu jagaddhite //

iti saṃprārthitastena paśyan sa dharmabhāṇakaḥ / smṛtvā lokeśvaraṃ dhyātvā tasthau taddānacintayā //

tadākāśānmahacchabdo niścacāra manoharaḥ / dadasvāsmai jagallokahitārthapuṇyavāṃchinaḥ //

yo 'yaṃ dhīro mahāsattvo bodhisattvo jinātmajaḥ / sarvasattvahitāni vidyāmicchan samāgataḥ //

śraddhābhaktiprasannātmā saṃ bodhijñānalālasaḥ / tatprasiddhā mahāvidyā deyāsmai dīyatāmiti //

tanniścaran mahāśabdaṃ śrutvā sa dharmabhāṇakaḥ / kuto 'yaṃ carate śabda iti dhyātvā vyavasthitaḥ //

bhūyo 'pyeyaṃ mahāśabdo niścacāra vihāyasaḥ / deyāsmai suprasannāya saṃbodhijñānasādhine //

sarvasattvahitārthāya saddharmaśrīguṇārthine / bodhisattvāya dhīrāya śraddhayā dīyatāmiti //

niścarantaṃ suśabdaṃ taṃ śrutvā sa dharmabhāṇakaḥ / kuto 'yaṃ carate śabda iti dhyātvā vyalokayet //

samīkṣya sarvato dikṣu dhimān sa saṃvilokayan / vismayāpannacittaḥ khe saṃpaśyan saṃdadarśa tam //

śaratpūrṇendudīptābhaṃ jaṭāmitābhaśobhitam / padmahastaṃ mahāsattvamārvalokiteśvaram //

dṛṣṭvā taṃ khe kajālīnaṃ bodhisattvaṃ jinātmajam / bhadraśrīsadguṇādhāraṃ saṃbodhidharmabhāskaram //

saṃpaśyan samutthāya sānandavismitāśayaḥ / aṣṭāṃgaiḥ praṇatiṃ kṛtvā tasthau dhyātvā kṛtāṃjaliḥ //

tamevaṃ saṃsthitaṃ dharmabhāṇakaṃ niścarendriyam / sa trailokeśvaraḥ paśyan samāmantryaivamādiśat //

kulaputrāyamudyogī saṃbodhijñānasādhane / asmai daiyā mahāvidyā pradiyatāṃ ṣaḍakṣarī //

iti tena jagacchāstrā samādiṣṭaṃ niśamya saḥ / dharmabhāṇakaḥ ālokya natvainamabravīt //

bhagavannātha dharmendra bhavadājñāṃ śiro vahan //

dadātvasmai mahāvidyāṃ tadbhavān saṃprasīdatu //

iti vijñapya lokeśaṃ tataḥ sa dharmabhāṇakaḥ / viṣkambhinaṃ samāmantrya saṃpaśnnevamabravīt //

kulaputra jagacchāstā dattājñā me prasīdataḥ / dadyāmahaṃ mahāvidyāṃ gṛhāṇemāṃ ṣaḍakṣarīm //

ityādiśya sa dharmiṣṭho vidhināsmai mahātmane / saviśuddhimudāhṛtya prādādvidyāṃ ṣaḍakṣarīm //

praṇavamaṇikajahṛdbījamiti ṣaḍakṣaram / siddhametanmahāvidyā ṣadakṣarīti viśrutā //

tatpradattāmimāṃ vidyāṃ vidyādhīṇāṃ ṣaḍakṣarī / viṣkambhī sāṃjalirnatvā saṃprāgrahītpramoditaḥ //

tatkṣaṇe sācalā sābdhiścacāla ṣaḍ vidhā mahī / papāta puṣpavṛṣṭiśca sarvato 'pyacaracchubham //

tadvidyā dattamātre 'pi viṣkambhī sa samṛddhimān / anekadharmasaṃbhārasamādhiprāptavānabhūt / tataḥ sa suprasannāatmā śatre tasmai sadakṣiṇām / caturdvīpāṃ saptaratnaparipūrṇāṃ dadau mudā //

tāṃ dṛṣṭvā sa mahābhijño dharmiṣṭho dharmabhāṇakaḥ / viṣkambhinaṃ mahāsattvaṃ taṃ samālokyaivamabravīt //

kulaputra tvamāryo 'si nānāryaḥ sugatātmajaḥ / vaineyo bodhisattvastat gṛhṇīyāṃ dakṣiṇāṃ na te //

etā ekākṣarasyāpi paryāptā na tu dakṣiṇā / prāgeva ṣaḍakṣarāṇāṃ gṛhṇiyāṃ te tathāpi na //

tacchrutvā sa mahābhijño viṣkambhī tasya sadguroḥ / mahārghyamūlyaśuddhābhaṃ muktāhāramupāharat //

tamupanāmitaṃ paśyan gṛhītvā dharmabhāṇakaḥ / tasmai pratyarpayitvā sa paśyaṃstaṃ caivamabravīt //

kulaputra munīndrasya śākyamunerjagadguroḥ / enaṃ puna upāsthāpya madvacasā vadernamaḥ //

iti śāstrā samādiṣṭaṃ niśamya sa vinoditaḥ / viṣkambhinaṃ suprasannaṃ samālokyaivamabravīt //

bhavatā yadyathādiṣṭaṃ tattathāhaṃ karomi hi / iti vijñapya taṃ muktāhāraṃ natvā samādade //

tataḥ sa suprasannātmā viṣkambhī tasya sadguroḥ / pādāabje sāṃjalirnatvā saṃprasthito 'caranmudā //

sārdhaṃ sarvaiḥ sadā yaistaiḥ pratilabdhamanepsitaḥ / sumaṃgalamahotsāhaṃ jetodyānamupācarat //

tatra sa dūrataḥ paśyan bhagavantaṃ sabhāśritam / sāṃjaliḥ praṇatiṃ kṛtvā sahasā samupāsarat //

tatra samupāsṛtya śāstustasya jagadguroḥ / pādābjaṃ sāṃjalirnatvā saṃpaśyan samupāśrayat / tatra sa bhagavān paśyan viṣkambhinaṃ samāgatam / suprasannamukhāmbhojaṃ samālokyaivamādiśat //

svāgataṃ kulaputraihi kaścitte kauśalaṃ tanau / vāṃchitārthaṃ samāsādya samāyāsi prasīdataḥ //

ityādiṣṭe munīndreṇa viṣkambhī saṃprasāditaḥ / bhagavantaṃ jagannāthaṃ paśyannevaṃ nyavedayat //

bhagavan labdhavānasmi bhavatkṛpānubhāvataḥ / saṃbodhisādhanīṃ vidyāṃ bhadraśrīsadguṇārthadām //

adya me safalaṃ janma buddhaputro 'smi sāmpratam / prāksaṃbodhisanmārgo bhadraśrīmān jagaddhite //

bhagavan yadbhavāṃcchāstā sarvarmahitārthabhṛt / yathāśu bodhimāpnuyām tathā māṃ prottumarhati //

iti tenoditam śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / viṣkambhinaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

dhanyastvaṃ kulaputro 'si bodhisattvo jinātmajaḥ / sarvasattvahitādhānī mahavidyāsamāptavān //

bhūyo 'pyahaṃ mahāvidyāṃ saptasaptatikoṭibhiḥ / saṃbuddhairbhāṣitā yā tāṃ dāsyāmi te jagaddhite //

ya etāṃ dhāraṇīṃ vidyāṃ sarvapātakanāśanīm / bhadraśrīsadguṇādhārāṃ saṃboddhapadasādhanīm //

samādāya sucittena smṛtvā dhyātvā samāhitaḥ / saṃbodhipraṇidhiṃ dhṛtvā paṭhati sarvadādarāt //

sa sarvapāpanirmuktaḥ pariśuddhendriyaḥ sudhīḥ //

niḥklepariśuddhātmā bodhisattvo bhavet kṛtī //

sarvairapi munīndraissa samālokya sadāniśam / duṣṭamārabhyebhyo 'pi saṃrakṣyate svaputravat //

sarvavighnagaṇānāṃ syāt pradhṛṣyaḥ sa vīryavān / mahāsattvo mahotsāhī saddharmaguṇasādhane //

saṃbuddhajananī devī praġyāpāramitāpi tam / boddhisattvaṃ mahāsattvaṃ paśyantī samavat sadā //

lokeśvaro 'pi saṃpaśyanstaṃ śrībhadraguṇāśrayam / sarvatra sarvadā rakṣedyojayan bodhisaṃvare //

tataḥ sa triguṇābhijño bodhicaryāvrataṃ dadhan / sarvaṃ saṃbodhisaṃbhāraṃ saṃpūrayan yathākramam //

tataḥ sa suviśuddhātmā niḥkleśo vimalendriyaḥ / arhan mārān vinirjitya trividhāṃ bodhimāpnuyāt //

tataḥ sa trijagacchāstā kṛtvā dharmamayaṃ jagat / sarvaṃ bodhivrate yujya samāpnuyāt sunirvṛtim //

evaṃ mahattarī vidyāṃ saṃbuddhapadasādhanī / eṣā tvayā sadā dhāryā paṭhanīyā jagaddhite //

ye cāpyetanmahāvidyāpāṭhabhāṣaṇasusvaram / śrutvānumodamānāstaṃ natvā bhajanti sādaram //

te 'pi sarve vikalmāṣāḥ pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / triratnabhajanodyukttā bhajeyuḥ sugatātmājāḥ //

tataste bodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramam / trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhāpadamāpnuyuḥ //

evaṃ sarvairjagannāthairiyaṃ vidyāṃ mahattarī / dhṛtvā saṃpāṭhitā nityaṃ deśitā ca jagaddhite //

iti matvā tvayāpyeṣā vidyā saṃbodhisādhanī / bhadraśrīdharmasaṃbhartrī paṭhitavyā jagaddhite //

ityādiśya munīndro 'sau bhagavāṃstrijagadguruḥ / viṣkambhine sudhīrāya bodhisattvāya saddhiye //

āa oṃ cale cūle cunde svāhetyetannavākṣaram / dhāraṇīṃ paramāṃ vidyāṃ prādāt svayamudāharan //

śāstrā svayaṃ pradattaṃ tāṃ mahāvidyāṃ navākṣarīm / viṣkambhī sāṃjalirnatvā samādāyāpaṭhanmudā //

dhṛtvā viṣkambhinā śāstuḥ pāṭhemānā guroḥ puraḥ / saṃsiddhā sā mahāvidyā babhūva trijagaddhite //

etadvidyānubhāvena viṣkambhī sa viśuddhadṛk / lokeśvarasya prādrākṣīt sarvalomavilānyapi //

tāni dṛṣṭvā sa viṣkambhī saharṣavismayānvitaḥ / aho citraṃ mahāmāyā saṃdṛśyate mayādhunā //

dharmakāye jagadbhartuḥ sarvāṇi bhuvanānyapi / iti dhyātvā samādhāaya saṃtasthe niścalendriyaḥ //

tataḥ sa suprasannātmā viṣkambhī saṃprabodhitaḥ / bhagavantaṃ praṇatvā ca sāṃjalirevamabravīt //

bhagavaṃstrijagadbhartuḥ sarvadharmāśraye 'dhunā //

lomavileṣu paśyāmi sarvāṇi bhuvanātmani //

kati santi tanau tasya sarvadharmādhipassya hi / lomavileṣu lokāstān sarvān darśayitumarhati //

iti saṃprārthite te viṣkambhinā sa sarvavit / bhagavānstaṃ mahāsattvaṃ saṃpaśyannevamādiśat //

kulaputre vijānīhi sarvatraidhātukānyapi / bhuvanāni jagadbhartuḥ santi dharmamayāśraye //

tenāsau trijagannātho sarvadharmamayāśrayaḥ / sarvadharmādhipaḥ śāstā sarvalokādhipeśvaraḥ //

evamasau maheśākhyo dharmaśrīsadguṇāśrayaḥ / bodhisattvo mahābhijño dharmarājo 'bhirājate //

tattasya śaraṇe sthitvā dhyātvā smṛtvā samāhitaḥ / nāmāpi samudāhṛtya bhajitumarhati sarvadā //

ye tasya śaraṇe sthitvā dhyātvā smṛtvāpi sarvadā / nāmāpi ca samuccārya prabhajante samāhitāḥ //

durgatiṃ te na gacchanti yānti sadgatimeva hi / bhadraśrīguṇasaṃpannāścareyuḥ poṣadhaṃ sadā //

tatpuṇyapariśuddhāste niḥklevimalendriyāḥ / bodhicaryāvrataṃ dhṛtvā saṃcareran jagaddhite //

tataste sadguṇādhārāḥ kṛtvā sarvasubhadrakam / triratnasmṛtimādhāya prānte preyuḥ sukhāvatīm //

tatra gatvāmitābhasya śaraṇe samupāśritāḥ / sadā dharmāmṛtaṃ pītvā saṃcareran mahāvratam //

tataḥ te syurmahāsattva bodhisattvā guṇākarāḥ / sarvaṃ saṃbodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramam //

sarvasattvahitādhānasaṃbodhisādhanodyatāḥ / arhanto vimalātmānaścaturbrahmavihāriṇaḥ //

jitvā māragaṇān duṣṭān mahābhijñāḥ subhadrikāḥ / trividhāmbodhimāsādya sambuddhapadamāpnuyuḥ //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā te tatsabhāśritāḥ / sarve devādayo lokāḥ prābhyanandan prabodhitāḥ //

tataḥ sarvanīvaraṇaviṣkambhī saṃprasāditaḥ / bhagavantaṃ samālokya punarevamabhāṣata //

bhagavanstrijagannātho lokeaśvaro jinātmajaḥ / nādyāpīha samāyāti kadāgacchettadādiśa //

iti tenoditaṃ śrutvā bhagavān sa munīśvaraḥ / viṣkambhinaṃ mahāsattvaṃ samālokyaivamādiśat //

kulaputra sa lokeśo bodhisattvo jagatprabhuḥ / vyākaraṇaṃ maheśāya dātumihādhunā caret //

mamāpi darśanaṃ kartuṃ darśayitumimāḥ sabhāḥ / sarvāṃcchubhe pratiṣṭhāpya prathamamiha prāvrajet //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya sa prabodhitaḥ / viṣkambhī sa samālokya tasthau saṃharṣitāśayaḥ //

tasminnavasare tatra vihāre jetakāśrame / nānāvarṇāḥ supuṇyābhā avabhāsyātyarocayan //

tatrodyāne mahākalpavṛkṣāḥ samīhitārthadāḥ / sarvartupuṣpavṛkṣāśca sarvafaladrumā api //

aṣṭāṃgaguṇaśuddhāmbuparipūrṇāḥ sarovarāḥ / padmādikajapuṣpādyāḥ prādurbhūtā manoramāḥ //

tadraśmisaṃparispṛṣṭāḥ sarvalokāḥ sabhāśritāḥ / mahādbhutasukhāpanno babhūvurnanditāśayāḥ //

tatsubhadranimittāni prādurbhūtāni sarvataḥ / sarovaradrumādīni dṛṣṭvā tasthuḥ savismayāḥ //

tān samīkṣya sa viṣkambhī saharṣavismayānvitaḥ / bhagavantaṃ praṇamyaivaṃ paopraccha sāṃjaliḥ punaḥ //

bhagavan kuta āayātā ime puṇyasuraśmayaḥ / nānāvarṇāḥ subhadrābhā eatadādeṣṭumarhatī //

iti saṃprārthite tena viṣkambhinā sa sarvavit / bhagavānstaṃ sabhāṃ cāpi samālokyaivamādiśat //

yo 'sau traidhātukādhiśa āryāvalokiteśvaraḥ / bodhisattvo samāsattva ihāgantuṃ samīhate //

tenamāsya supuṇyābhā samutsṛjya samantataḥ / bhāsayitvā vihāre 'tra śobhayituṃ samīritāḥ //

idānīṃ sa jagannāthaḥ sarvān sattvān bhavodadheḥ / uddhṛtya bodhisanmārge pratiṣṭhāpyeha prācaret //

tasminnavasare tatra vihāre saṃprabhāsayan / samāgatya sa lokeśaḥ praviveśāvalokayan //

taṃ samāgatamālokya bhagavan saṃprasāditaḥ / svāgatamehi bhadraṃ te kaccidityabhyapṛcchata //

iti pṛṣṭe munīndreṇa dṛṣṭvāvalokiteśvaraḥ / bhagavannāgato 'smīti nivedya samupāsarat //

tatra tasya munīndrasya divyasuvarṇavārijam / purataḥ samupasthāpya pādābje praṇatiṃ vyadhāt //

tataḥ sa trijagannāthastasya śāsturjagadguroḥ / vāmapārśve samāśritya paśyannevaṃ nyavedayan //

bhagavannamitābhena bhagavatemamambujam / prahitaṃ bhavatām sarvakauśalyaṃ cāpi pṛcchati //

tatsauvarṇāṃgamālokya bhagavān saṃpramoditaḥ / gṛhītvā vāmapārśve saṃnidhāyaivaṃ samādiśat //

dhanyastvaṃ kulaputrāsi samuddhṛtya bhavodadheḥ / bodhimārge tvayā sattvāḥ kiyantaḥ saṃniyojitāḥ //

iti pṛṣṭe munīndreaṇa lokaeśvaro jinātmajaḥ / bhagavantaṃ sabhāṃ cāpi paśyannevaṃ nyavedayat //

bhagavanstatprajānīte bhavān sarvaṃ bhavālaye / yatsattvāḥ samuddhṛtya saṃvṛtau yojitā mayā //

etattaduktamākarṇya bhagavān saṃpramoditaḥ / lokeśvaraṃ mahābhijñaṃ saṃpaśyannvevamādiśat //

sādhu sādhu mahāsattva sarvatraidhātukādhipaḥ / tvameva sarvasattvānāṃ trātā nātho hitārthabhṛt //

yattvayā sarvalokeṣu vyavalokya bhavodadheḥ / sarvasattvāḥ samuddhṛtya boddhimārge niyojitāḥ //

tenāsi tvaṃ mahāsattvaḥ sarvatraidhātukādhipaḥ / lokeśvaro jagadgartā lokanātho jagatprabhuḥ //

siddhāni sarvakāryāṇi yathābhivāṃchitānyapi / jayatu te sadā sarvasattvoddhāraṇasaṃvaram //

sarve 'pi duṣṭamārāste prabhāspṛṭāḥ śubhāśayāḥ / śaraṇe samupāsṛtya bhavantu bodhicāriṇaḥ //

sarveṣāmapi sattvānāṃ tvannāmasmṛtibhāvinām / sarvatrāpi sadā bhadraṃ bhavantu nirupadravam //

ityevaṃ bahudhā tasmai lokeśāya mahātmane / siddhāśiṣaṃ pradatvāsau bhagavān maunamādadhe //

tasminnavasare tatra maheśvaraḥ samāgataḥ / bhagavantaṃ samālokya purastāt samupācarat //

bhagavato munīndrakya pustāt samupācarat //

bhagavato munīndrasya śaraṇe samupāśritaḥ / pādābje praṇatiṃ kṛtvā saṃpārthyaivaṃ kṛtāṃjaliḥ //

bhagavan sarvavicchāstarbhavaccharanamāvraje / tadbhavānme mahāyānasaṃvaraṃ dātumarhati //

etatsaṃprārthitaṃ tena maheśvareṇa sādaram / śrutvā sa bhagavānenam maheśamevamādiśat //

gaccha tvaṃ kulaputreśaṃ prātharyemaṃ jagatprabhum / ayaṃ lokeśvaro dadyādvrataṃ te bodhisādhanam //

ityādiṣṭaṃ sa munīndreṇa śrutvā maheśvaro mudā / lokeśasya puro gatvā pādābje praṇatiṃ vyadhāt //

tato maheśvarastasya lokeśasya puraḥ sthitaḥ / sadguṇatathyasaṃvādaistuṣya caivam kṛtāṃjaliḥ //

name 'haṃ bhagavaṃcchāstre 'valokiteśvarāya te / padmabhṛte maheśāya suprahlādanakarāya ca //

padmāsanāya padmaśrīparivṛtasumūrtaye / saṃśubhapadmahastāya jagadāśvāsadāyine //

pṛthivīvaranetrāya saṃśuddhapaṃcacakṣuṣe / jinaratnakirīṭāya cintāmaṇivibhūṣite //

ityevaṃ sa maheśānaṃ sthutvā taṃ śrīguṇākaram / tatpādābje punarnatvā paśyanneva samāśrayat //

tamevaṃ saṃsthitaṃ dṛṣṭvā āryāvalokiteśvaraḥ / suprasannamukhāmbhojaṃ saṃpaśyannevamādiśat //

maheśa kimabhiprāyaṃ tava citte 'bhirocate / tadaham pūrayeyaṃ hi tadvadasva mamāgrataḥ //

ityādiṣṭaṃ jagadbhartrā niśamya sa maheśvaraḥ / saṃharṣitaḥ punarnatvā saṃprāthyaivaṃ kṛtāṃjaliḥ //

bhagavan sarvavicchāstarbodhiṃ me vāṃchate manaḥ / tanme dadasva sambodhivyākaraṇaṃ jagaddhite / iti tatprārthitaṃ śrutvā lokeśvaro jagatprabhuḥ / tamīśānaṃ samāmantrya saṃpaśyannevamādiśat //

dhanyo 'si tvaṃ maheśāna yatsaṃbodhimabhīcchasi / tadahaṃ te pradāsyāmi saṃbodhisādhanaṃ vratam //

tadādau śraddhayā nityaṃ saṃbodhinihitāśayaḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā dadyā arthiṃ samīpsitam //

tataḥ śuddhasamācāraḥ pariśuddhatrimaṇḍalaḥ / aṣṭāṃgācārasaṃpannaṃ poṣadhaṃ vratamācare //

tato dhairyaṃ samālambya caturbrahmavihārikaḥ / svaparātmasamādhānaṃ kṣāntivrataṃ samācareḥ //

tataḥ puṇyamahotsāhaṃ dhṛtvā saddharmasādhanam / sarvān duṣṭagaṇām jitvā saṃvṛtivratamācareḥ //

tataḥ kleśān vinirjitya saṃsāre ratiniḥspṛhaḥ / dhyātvādioiśvarasaṃbuddhaṃ dhyānavrataṃ samācareḥ //

tataḥ saddharmaśāstrābdhāvavagāhya jagaddhite / prajñāratnaṃ samāsādya mahāyānavrataṃ careḥ //

tataḥ samādhiguṇāpāyaṃ sarvasattvābhibodhanam / saddharmasādhanaṃ ratnaṃ dhṛtvā kuryājjagaddhitam //

tataḥ śrīdhāraṇīdyāsiddhisādhanatatparaḥ / sambodhipraṇidhiṃ dhṛtvā saṃcarethā jagaddhite //

tataḥ śrīguṇasaṃpanno bhadracaryāsamāhitaḥ / sarvasattvān vaśe sthāpya dharmarājo balī bhaveḥ //

tato māragaṇān jitvā niḥkleśo vimalendriyaḥ / arhansambodhimāsādya daśabhūmiśvaro bhaveḥ //

tatastvaṃ syā mahābhijñastathāgato munīśvaraḥ / sarvavidyadhipaḥ śāstā jagannātho vināyakaḥ //

bhasmeśvara iti khyātaḥ sarvatraidhātukeśvaraḥ / sarvadharmādhirājendraḥ saṃbuddhaḥ sugato bhaveḥ //

lokadhātau vivṛtāyāṃ buddhakṣetram bhavettava / tatastvaṃ bhagavān sarvaṃ kṛtvā dharmamayaṃ jagat //

saṃprāpya saugataṃ kāryaṃ sambuddhālayamāpnuyāḥ //

ityādiṣṭaṃ jagadbhartrā niśamua sa maheśvaraḥ / muditastaṃ jagannāthaṃ natvā caikāntamāśrayat //

athomāpi mahādevī lokeśasya puro gatā / pādābje prāṃjalirnatvā stotramevaṃ vyadhānmudā //

name 'haṃ bhagavaṃcchāstre 'valokiteśvarāya te / maheśāya jagadbhartre prāṇadāya mahātmane //

pṛthivīdharanetrāya śubhapadmadharāya ca / padmaśrīparivṛtāya sucetanakarāya ca //

dharmadharāya nāthāya daśabhūmīśvarāya ca / sunirvṛtimayānasaṃprasthitāy sarvadā //

ityumā sā mahādevī saṃtuṣṭā taṃ jinātmajam / lokeśvaraṃ punarnatvā saṃprārthyaivaṃ kṛtāṃjaliḥ //

bhagavan māṃ samālokya strībhāvāt parimocaya / kalimalādhivāsācca garbhāvāsācca mocaya //

kleśaparigrahodvīceḥ samuddhṛtya bhavodadheḥ / bodhimārge pratiṣṭhāpya prāpaya saugatīṃ gatim //

iti tayā mahādevyā saṃprārthitaṃ niśamya saḥ / lokeśvara umādevīṃ samālokyaivamādiśat //

bhagini tvaṃ mahādevi nirvṛtiṃ yadi vāṃchasi / triratnabhajanaṃ kṛtvā pracereḥ poṣadhaṃ vratam //

tatassaṃśuddhapuṇyāptā pariśuddhatrimaṇḍalā / bhadraśrīguṇasampannā prānte yāyāḥ sukhāvatīm //

tatrāmitābhanāthasya śaraṇe samupāśritā / sadā dharmāmṛtaṃ pītpā samupāśritā / sadā dharmāmṛtaṃ pītpā saṃbodhivratamāpnuyāḥ //

tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ purayitvā yathākramam / jagadbhartā jaganātho daśabhūmīśvaro bhaveḥ //

tataḥ saṃbodhimāsādya tathāgato munīśvaraḥ /

umeśvara iti khyātaḥ saṃbuddho bhagavān jinaḥ / sarvavidyādhipaḥ śāstā sarvadharmādhipeśvaraḥ //

dharmarājo jagannāthaḥ saddharmaśrīguṇākaraḥ / sarvasattvādhirājo 'rhansarvatraidhātuke prabhuḥ //

mārajetā mahābhijño vināyako bhaviṣyasi / himavaddakṣiṇe pārśve buddhakṣetraṃ bhavettava //

ete 'pi tīrthikāḥ sarve bhaveyuḥ śrāvakāstava / ityādiṣṭo jagacchāstrā lokeśena niśamya sā / umā devī praharṣantī tatraikānte samāśrayat //

atha sa bhagavān sarvān sabhālokān samīkṣya tam / viṣkambhinaṃ ca saṃpaśyan samāmantraivamādiśat //

dṛṣyatāṃ kulaputromā devī saṃbodhikāminī / saṃbodhau vyākṛtānena lokeśena jagaddhite //

yūyamapyasya sacchāstuḥ śaraṇe samupāśritāḥ / saṃbodhipraṇidhiṃ dhṛtvā bhajadhvaṃ sarvadādarāt //

etatpuṇyānubhāvena pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / boddhisattvā mahāsattvā bhaveta śrīguṇākarā //

tataḥ sarvatra sattvānāṃ kṛtvā bhadravṛṣotsavam / dharmaśrīsukhasaṃpannāḥ prānte predhvaṃ sukhāvatīm //

tatra gatvāmitābhasya muneḥ śaraṇamāśritāḥ / sadā dharmāmṛtaṃ pītvā saṃcaradhvaṃ jagaddhite //

tataḥ bodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramam / trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadameṣyatha //

etadbhagavatādiṣṭaṃ niśamya te sabhāśritāḥ / viṣkambhipramukhāḥ sarve lokāḥ saṃmoditāśayāḥ //

utpāaya samupāsṛtya lokeśasya jagatprabhoḥ / pādābje prāṃjaliṃ kṛtvā praṇemire yathākramam //

sarveṣāmapi teṣāḥ sa lokanāthaḥ śiraḥ spṛśan /

bodhisiddhāśiṣaṃ datvā cetāṃsi prābhyanandayat //

tataḥ śrījagannātha āryāvalokiteśvaraḥ / bhagavantaṃ munīndraṃ taṃ samālokyaivamabravīt //

bhagavan gantumicchami sukhāvatyāṃ nijāśrame / tadanujñāṃ pradatvā me 'bhinandayatu mānasam //

iti saṃprārthite tena lokeśena sa sarvavit / divyaratnāmbujaṃ tasmai datvaivaṃ ca samādiśat //

gaccha tvaṃ kulaputremaṃ padmaṃ śāsturmahāmuneḥ / upahṛtya puraḥ pṛcchaḥ kauśalyaṃ madgirā nameḥ //

tatheti prativijñapya lokeśvaro jinātmajaḥ / bhagavantaṃ praṇatvā ca sabhāṃ samīkṣya prācarat //

tataḥ saṃprasthito lokanāthaḥ sa puṇyaraśmibhiḥ / saṃbhāsayan jagallokaṃ sarat sukhāvatīṃ yayau //

tataḥ sa samupāsṛtya śāsturamitarociṣaḥ / pādābje sāṃjalirnatvā tatpadmaṃ samupāharat //

samīkṣya taṃ samāyātaṃ lokeśvaraṃ sa sarvavit / amitābho jagacchāstā sampaśyannevamādiśat //

ehi samāgato 'si tvam kulaputreha saṃśraya / siddhāni sarvakāryāṇi kaccittavāpi kauśalam //

kiyanto hi tvayā sattvā samuddhṛtāḥ kutaḥ kutaḥ / darśito bhagavāṃcchāstā śākyasiṃhaḥ munīśvaraḥ //

iti pṛṣte 'mitābhena lokeśvaraḥ sa sāṃjaliḥ / śāsturagre svavṛttāntaṃ sarvamevaṃ nyavedayat //

bhagavan sarvalokeṣu sarveṣu narakeṣvapi / nimagnān prāṇinaḥ sarvān samālokya prayatnataḥ //

samuddhṛtya prasannāṃstān bodhayitvā vinodatan / bodhimārge pratiṣṭhāpya prācārayan jagaddhite //

evaṃ tān sakalān sattvān kṛtvā saṃbodhisādhinaḥ /

jetodyāne vihārasthaṃ saṃbuddhaṃ draṣṭumācaram //

tatrāviṣṭo 'hamālokya taṃ munīndrasabhāśritam / sarvāvatīṃ sabhāṃ tān ca saśrāvakajinātmajān //

purataḥ samupāsṛtya śākyamunerjadguroḥ / padmaṃ pura upasthāpya vanditvā samupāśrayam //

tatra bhagavatāmagre saṃpreṣito maheśvaraḥ / sa mayā vyākṛto bodhau somāpi vyākṛtā tathā //

tathā sarve 'pi lokāśca tatsabhāsamupāśritāḥ / vinodya bodhisaṃbhāravrate niyojitā mayā //

tatastasya munīndrasya prāpyānujñāṃ pramoditaḥ / bhavatāṃ darśanaṃ kartuṃ samutsuko 'hamāvraje //

bhavatāṃ prahitaṃ tena bhagavatā savandanam / idaṃ ratmayaṃ padmaṃ kauśalyaṃ cāpi pṛcchyate //

etyanniveditaṃ tena lokeśena niśamya saḥ / amitabho jagacchāstā prābhyanandat pramoditaḥ //

tataḥ so 'mitaprabhastaṃ lokeśvaraṃ samīkṣya ca / sādhu dhanyo 'si satputra ityārādhyābhyanandayet //

ityevaṃ sa jagannātho mahābhijño jinātmajaḥ / sarvasattvahitādhānaṃ vrataṃ dhṛtvā samācaret //

// iti sarvasattvoddharaṇasaṃbodhimārgasthāpanamaheśvaromādevī-saṃbodhivyākaraṇopadeśaprakaraṇaṃ samāptam //

18. sarva sabhālokasaddharmaśravaṇotsāhasaṃpramoditasvasvālayapratigamanaprakaraṇam

atha sarvanīvaraṇaviṣkambhi sa pramoditaḥ / bhagavantaṃ tamānamya sāṃjalirevabravīt //

bhagavannadya sa dṛṣṭo lokeśvaro 'dhunā mayā / tadasmi pariśuddhātmā saddharmaprāptavānapi //

adya me janmasāfalyaṃ saṃsiddhaśca manorathaḥ /

āśā sampūrṇasiddhā ca sambodhiṃ prāptavān bhave //

bhūyo 'pi bhagavannasya lokeśasya mahātmanaḥ / guṇaviśeṣasatkīrtiṃ śrotumicchāmi sāmpratam //

tadbhavān sarvasattvānāṃ sambodhivratacāriṇām / manaḥ protsāhanaṃ kartuṃ samupādeṣṭumarhati //

iti saṃprārthite tena viṣkambhinā sa sarvavit / bhagavāṃstaṃ mahāsattvaṃ saṃpaśyannevamādiśat //

sādhu śṛṇu mahāsattva kulaputra samāhitaḥ / lokeśaguṇasatkīrtiṃ pravakṣyāmi samāsataḥ //

aprameyasaṃkhyeyaṃ lokeśasya mahātmanaḥ / puṇyaguṇapramāṇāni kartuṃ na śakyate mayā //

tadyathā sarvalokeṣu sarveṣāmapi bhūbhṛtām / palasaṃkhayāprāmāṇāni kartuṃ mayāpi śakyate //

saparvatā mahī sarvā kṛtvāyaṇurajomayā / teṣāṃ saṃkhyāpramāṇāni kartuṃ mayā hi śakyate //

sarveṣāmapi cābdhīnāṃ sarvāsāṃ saritāmapi / jalabindupramāṇāni saṃkhyātuṃ śakyate mayā //

sarveṣāmapi vṛkṣāṇāṃ sarvatrāpi mahīruhām / patrasaṃkhyāpramāṇāni prakartuṃ śakyate mayā //

na tvasya lokanāthasya puṇyasaṃbhāramuttamam / apreyamasaṃkhyeyaṃ saṃkhyātuṃ śakyate mayā //

sarve sattvāśca saṃbuddhān sarvānapi sasāṃghikān / sarvopakaraṇairnityaṃ saṃbhājeran samādaram //

yāvatteṣāṃ mahatpuṇyaṃ bodhiśrīguṇasādhanam / tato 'pyadhikamaudāryaṃ lokeśabhajanodbhavam //

yadasau trijagannātho bodhisattvo maharddhimān / sarvasamādhisapannaḥ prakaroti jagaddhite //

īdṛśastrijagannātho bodhisattvo maharddhikaḥ /

sarvasamādhisampannastrailokye nāsti kaścana //

tadyathāhaṃ purādrākṣamasya traidhātukaprabhoḥ / samādhiguṇamāhātmyaṃ sarvajinātmajādhikam //

tadyathābhūtpurā śāstā krakucchandastathāgataḥ / sarvavidyādhipo dharmarājo 'rhat sugato jinaḥ / tadāhaṃ dānaśūrākhyo bodhisattvo hitārthabhṛt //

tasya śāsturmunīndrasya saddharmaśāsanārataḥ //

tadaikasamaye 'sau 'pi krakucchando vināyakaḥ / jetāśrame vihāre 'tra vijahāra sasāṃdhikaḥ //

tadā tasya munīndrasya pātuṃ dharmāmṛtaṃ mudā / brahmādibrāhmaṇāḥ sarve śakrāditridaśādhipāḥ //

sarve lokādhipāścāpi daityendrā rākṣasādhipāḥ / gandharvāḥ kinnarā yakṣā nāgendrā garuḍādhipāḥ //

sūryādayo grahāḥ sarve candrādayaśca tārakāḥ / siddhāḥ sādhyāśca rudrāśca sarve vidyādharā api //

rājānaḥ kṣatriyā vaiśyā amātyā mantriṇo janāḥ / vaṇijaḥ sārthavāhāśca śreṣṭhinaśca mahājanāḥ //

paurajānapadā grāmyāstathānye deśavāsinaḥ / sarve 'pi te samāsṛtya samabhyarcya yathākramam //

krakucchandamunīndraṃ taṃ natvā tasthuḥ sabhāśritāḥ / tadānekamahāsattvā bodhisattvāḥ samāhitāḥ //

samādhivigrahaṃ cakruḥkrakucchandamuneḥ puraḥ //

yadā samantabhadrākhyo bodhisattvo maharddhimān / samāpede samādhiṃ tadyaddhvajodgatasaṃjñakam //

tadā lokeśvaraścāsau bodhisattvo maharddhikaḥ / samāpede samādhiṃ tadyadvikiriṇasaṃjñakam //

yadā samantabhadraśca bodhisattvo jinātmajaḥ / samāpede samādhiṃ tadyatpūrṇenduvaralocanam //

tadā lokeśvaraścāsau mahābhijño jinātmajaḥ / samāpede samādhiṃ tadyatsuryavaralocanam //

yadā samantabhadraśca mahābhijño jinātmajaḥ / samādhiṃ tatsamāpede yadvicchuritasaṃjñakam //

tadā lokeśvaraścāpi mahābhijño jinātmajaḥ / samāpede samādhiṃ yad gaganagaṃjasaṃjñakam //

yadā samantabhadraśca bodhisattvo mahāmatiḥ / samāpede samādhiṃ tatsarvākārakarābhidham //

tadā lokeśvaraścāpi bodhisattvo mahāmatiḥ / samāpeded samādhiṃ yadindramatyabhidhānakam //

yadā samantabhadraśca bodhisattvo guṇākaraḥ / samāpede samādhiṃ yadindrarājo 'bhidhānakam //

tadā lokeśvaraścāsau bodhisattvo guṇākaraḥ / samāpede samādhiṃ yadabdhigambhīrasaṃjñakam //

yadā samantabhadraśca bodhisattvaḥ suvīryavān / samāpede samādhiṃ yatsihaṃvijṛmbhitāhvayam //

tadā lokeśvaraścāpi bodhisāttvaḥ suvīryavān / samāpede samādhiṃ yatsihavikrīḍitābhidham //

yadā samantabhadraśca bodhisattvaḥ subuddhimān / samāpede samādhiṃ yadvaradāyakasaṃjñakam //

tadā lokeścaraścāpi bodhisattvaḥ subuddhimān / samāpede samādhiṃ tadyadavīcyabhiśoṣaṇam //

yadā samantabhadraśca bodhisattvo vicakṣaṇaḥ / udghāṭya darśayāmāsa sarvalomavilānyapi //

tadā lokeśvaraścāpi bodhisattvo vicakṣaṇaḥ / apāvṛṇot sa sarvāṇi lomarandhrāṇyaśeṣataḥ //

tadā samantabhadro 'sau lokeśaṃ taṃ mahardhikam / samīkṣya sāṃjalirnatvā saṃpaśyannevamabravīt //

sādhu dhanyo 'si lokeśa yadīdṛkpratibhānavān / kaścinnaivāsti lokeṣu tvādṛksamādhivit sudhiḥ //

evamanyairmahāsattvairbodhisattvairmahaddhikaiḥ / smādhivigrahe saiva lokeśvaro vijitavān //

tadā sarve mahābhijña bodhisattvāḥ prasāditāḥ / lokeśaṃ taṃ mahābhijñaṃ samānamyaivamabravan //

sādhu dhanyo 'si lokeśa yadīdṛkpratibhānavān / kaścinnaivāsti looke yattvādṛksamādhisadbalī //

tadā sa bhagavān dṛṣṭvā sarvāṃstān sugatātmajān / purataḥ samupāmantrya saṃpaśyannevamādiśat //

kulaputrālpamevaitat pratibhānaṃ jagatprabhoḥ / lokeśasyāsya yuṣmābhirdṛśyate 'pīha sāmpratam //

yādṛglokeśvarasyāsya pratibhānaṃ mahattaram / īdṛksarvamunīndrāṇāmapi naivāsti kasyacit //

evaṃ tasya jagadbhartuḥ pratibhānaṃ mahattaram / krakucchandamunīndreaṇa samākhyātaṃ mayā śrutam //

atha sarvanīvaraṇaviṣkambhī sa prabodhitaḥ / bhagavantaṃ munīndraṃ ca samālokyaivamabravīt //

bhagavan yanmahāyānasūtrarājaṃ nigadyate / tatsamādiśa kāraṇḍavyūhasūtrodbhavaṃ vṛṣam //

yacchrutvāpi vayaṃ sarve sambodhiguṇasādhanaiḥ / dharmarasaurabhivyāptamānasāḥ pracaremahi //

tacchrutvā bhagavāṃścāpi viṣkambhinaṃ mahāmatim / sādhu śṛṇu samādhāya vakṣye taditi prādiśat //

ye 'pi śroṣyanti kāraṇḍavyūhasūtraṃ subhāṣitam / teṣāṃ sarvāṇi pāpāni kṣiṇuyurdāruṇānyapi //

daśākuśalapāpāni paṃcātipātakānyapi / niravaśeṣanaṣṭāni kṣiṇuyuriti niścayam //

ityādiṣṭe munīndreṇa viṣkambhī saṃpramoditaḥ / bhagavantaṃ samālokya punarevamabhāṣata //

bhagavan sarvaviccchāsta jānīmahi kathaṃ vayam / yatpāpaṃ kurute kṣīṇaṃ kāraṇḍanyūhasūtrakam //

tacchrutvā bhagavān bhūyo viṣkambhinaṃ vibodhitam / sabhāśritān janāṃścāpi samālokyaivamādiśat //

vidyate kulaputrāsau tīrtho malasunirmalau / sumerordakṣiṇe pārśve munīndraiḥ parikalpitau //

malatīrthajale kṣiptaṃ śubhravāso 'pi nīlitam / tathā tajjalasaṃspṛṣṭo śuddho 'pi nīlito bhavet //

sunirmale jale kṣiptaṃ nīlavāso 'pi śuklitam / tathā tajjalasaṃspṛṣṭaḥ pāpātmāpi bhavecchuciḥ //

evamidaṃ mahāyānasūtrāgraṃ yo 'bhinandati / saddharmalipto 'pi kleśaiḥ saṃkliśyate drutam //

śrutvāpīdaṃ mahāyānasūtrāgraṃ yo 'bhinandati / sa mahāpāpalipto 'pi niḥkleśaḥ syācchubhāntikaḥ //

yathā śatamukho hīndro vinisṛtya nijālayāt / dahati sarvabhūjātān tṛṇagulmalatādrumān //

tathedaṃ sarvasūtrāṇāṃ kāraṇḍavyūhamuttamam / pātakānyapi sarvāṇi niḥśeṣaṃ dahate drutam //

ye śrutvedaṃ mahāyānasūtrarājaṃ subhāṣitam / anumodyābhinandantaḥ saṃbhajante sadādarāt //

te sarve nirmalātmāno niḥkleśavimalendriyāḥ / bodhisattvā mahāsattvā bhaveyurnivartikāḥ //

idaṃ sarvamahāyānasūtrarājaṃ mahottamam / śrutvā naivānumodeyuḥ pṛthagjanā durāśayāḥ //

ye cāpīdaṃ mahāyānasūtrarājaṃ mahottamam / niśamyābhyanumodantaḥ prabhajante sadādarāt //

dhanyāste puruṣāḥ sarve pariśuddhatrimaṇḍalāḥ / niḥkleśā nirmalātmāno bhaveyuḥ sugatātmajāḥ //

mṛtyukāle 'pi teṣāṃ ca dvādaśa sugatā jināḥ / samupetyābhipaśyanto dadyurevaṃ varottamam //

mā bhaiṣīḥ kulaputra tvaṃ yatkāraṇḍavyūhasūtrakam / śrutvānumodya satkārairbhajase śraddhayādarāt //

etatpuṇyānuliptātmā bhūyo na saṃsarerbhave / naiva kleśāgnisaṃtāpaiḥ saṃdhakṣyase kadācana //

yāvajjīvaṃ mahatsaukhyaṃ bhuktā śrīsadguṇānvitam / bhūyo dharmāmṛtaṃ bhoktuṃ saṃprayāyāḥ sukhāvatīm //

tatra tvamamitābhasya jinasya śaraṇe sthitaḥ / sadā dharmāmṛtaṃ pītvā saṃcarethāḥ susaṃvare //

tato nirmalaśuddhātmā pariśuddhatrimaṇḍalaḥ / sarvasattvahitādhanabodhicaryāvrataṃ careḥ //

tataḥ pāramitāḥ sarvāḥ pūrayitvā yathākramam / niḥkleśo 'rhanmahābhijñaścaturbrahmavihārikaḥ //

jitvā māragaṇān sarvān sambodhiniścalāśayaḥ / trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpnuyāḥ //

iti taiḥ sugataiḥ sarvaiḥ samādiṣṭaṃ niśamya te / sarve 'pyubhyanumodanto nameyustān jinān muhuḥ //

tataste tān jinān smṛtvā prāṇaṃ tyaktvā samāhitāḥ / taireva sugataiḥ sārdhaṃ saṃprayāyuḥ sukhāvatīm //

tatropetyāmitābhasya śaraṇe samupāśritāḥ / sadā dharmāmṛtaṃ pītvā saṃcareyurjaddhite //

tataḥ sambodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramam / niḥkleśā nirmalātmānaḥ pariśuddhatrimaṇḍalāḥ //

jitvā māragaṇān sarvāṃścaturbrahmavihāriṇaḥ / trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhapadamāpnuyuḥ //

evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ kāraṇḍavyūhasūtrajam / aprameyamasaṃkhyeyaṃ saṃbodhijñānasādhanam //

yūyaṃ sarve 'pi vijñāya saṃbodhiṃ yadi vāṃcchatha / śṛṇutedaṃ mahāyānasūtrarājaṃ subhāṣitam //

anumodata satkṛtya bhajana sarvadādarāt / ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya te sabhāśritāḥ / sarve lokāstathetyuktvā prābhyanandan prabodhitāḥ //

tataste sarve sabhālokā brahmādayo maharṣayaḥ / śakrādayaḥ surendrāśca sarvalokādhipā api //

gandharvakiṃnarā rakṣāḥ siddhāḥ sādhyāḥ surāṃganāḥ / vidyādharāśca daityendrā nāgendrā garuḍā api //

mahoragāśca daityendra nāgendrā garuḍā api //

mahoragāśca nairṛtyā bhūteśāśca śubhāśayāḥ / yogino yatinaścāpi tīrthikāśca tapasvinaḥ //

viprarājādayaḥ sarve manuṣyāśca prasāditāḥ / tridhā pradakṣiṇīkṛya kṛtāṃjalipuṭo mudā //

bhagavantaṃ sasaṃghaṃ taṃ natvā svasvālayaṃ yayuḥ //

// iti sarvasabhālokasaddharmaśravaṇotsāhasaṃpramoditasvasvālayapratigamanaprakaraṇaṃ samāptam //

19. sikṣā saṃvara samuddeśa prakaraṇam

tadānandaḥ samutthāya bhagavataḥ puro gataḥ / pādābje sāṃjalirnatvā sampaśyannevamabravīmabravīt //

bhagavacchāstarasmākaṃ bhikṣūṇāṃ brahmacāriṇām / śikṣāsaṃvarasaṃvṛttaṃ samupādeṣṭumarhati //

iti saṃprārthite tena bhagavān sa munīśvaraḥ / āyuṣmantaṃ tamānandaṃ saṃpaśyannevamādiśat //

sādhu śṛṇu tvamānanda bhikṣūṇāṃ brahmacāriṇām / śikṣāsaṃvarasāṃvṛtaṃ pravakṣāmi samāsataḥ / ye śuddhaśsyaḥ sattvāḥ pravrajitvā jināśrame / śikṣāsaṃvaramicchanti dhartuṃ nirvṛtisādhanam //

prathamaṃ te samālokya śuddhakṣetre manorame / niṣadya svāsane dhyātvā saṃtiṣṭheran samāhitāḥ //

bhasmāsthikeśajambālāvaskarāmedhyasaṃkule / kṣetre naiva nivāstavyaṃ kadāpi brahmacāribhiḥ //

duḥśīlairbhikṣubhiḥ sārdhaṃ kartavyā naiva saṃgatiḥ / āalāpo 'pi nivāso 'pi kartavyā na kadācana //

duḥśīlairbhikṣubhiḥ sārdhaṃ bhoktavyaṃ nāpi kiṃcana / na sthātavyaṃ na gantavyaṃ krīḍitavyaṃ na ca kvacit //

upasaṃpanne dātavyā na ca jñapticaturthakam / saddharmassādhanopāyaṃ nāpi deyaṃ durātmanām //

duḥśīlā hi durātmāno bauddhaśāsanadūṣakāḥ / māracaryānusaṃraktāḥ kleśavyālitendriyāḥ //

teṣāṃ naivābhidātavya āvāsaḥ saugatāśrame / dātavyo dūratasteṣāmāvāsa āśramādbahiḥ //

saṃghālāpo na dātavyo duḥśīlānāṃ kadācana / na teṣāṃ sāṃghikī bhūmirnaivārhati kuhāpi hi //

na teṣāṃ vidyate kiṃcidarhatsaṃvṛtticāraṇam / sarvasattvahitādhānaṃ kutaḥ saṃbodhisādhanam //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa niśamya sa jinātmajaḥ / ānandastaṃ munīśānaṃ samālokyaivamabravīt //

bhagavan katame kāle duḥśīlā bhikṣavaḥ śaṭhāḥ / dakṣaṇīyā bhaviṣyanti nāyakāḥ saugatāśrame //

ityānandena saṃpṛṣṭe bhagavān sarvavijjinaḥ / tamānandaṃ samālokya punarevaṃ samādiśat //

trivarṣaśataniryāte sunirvṛtasya me tadā / duḥśīlā bhikṣavo dakṣāḥ bhaveyuḥ saugatāśrame //

tatra te bhikṣavaḥ sarve bhraṣṭācārā durāśayāḥ / vihāre samupāsīnāścareyurgṛhicārikam //

bhāryāputrasutābhrātṛjñātibandhusamanvitāḥ / yathākāmaṃ sukhaṃ bhuktvā saṃcareran pramāditāḥ //

te 'nītyāhṛtya saṃghānāṃ sarvopakaraṇānyapi / sarvāṇi svātmasātkṛtvā bhaviṣyanti nijālayam //

yathecchayā samādāya bhuktvā bhogyān yathepsitam / kuṭumbasādhanopāye saṃcareran pragalbhitāḥ //

te sāṃghikopacāre 'pi kuryurviṇmūtrasarjanam / śleṣmalālodvamocchiṣṭhaṃ visarjeyuśca sarvataḥ //

etatkarmavipākāni na te jñāsyanti durdhiyaḥ / unmattā iva durdāntāścareyurduritāratāḥ //

ye sāṃghikopacāreṣu kurtuḥ śleṣmādisarjanam / śālāṭavyāṃ bhaveyuste pretāḥ sūcīmukhā kila //

viṇmūtrādiparityāgaṃ kuryurye sāṃghikāśrame / vārāṇasyāṃ bhaveyuste kṛmayo gūthamūtrajāḥ //

dantakāṣṭhādikaṃ hṛtvā prabhuṃ sfūrya ca sāṃghikam //

te syū raktapaśambūkamatsyādijalajantavaḥ / vrīhidravyāṇi ye hṛtyā bhuṃjyurye sāṃghikāni ca / te bhaveyurmahāpretāḥ sūcīmukhā nagodarāḥ //

ye 'nnapānādikaṃ kṛtva bhuṃjyurye cāpi sāṃghikam / te syurhīnakule jātā hīnendriyāśca pācakāḥ //

tataścyutāśca te jātā laṃgitakubjadurmukhāḥ / kuṣthavyādhiparītāṃgā bhaveyuḥ pūtivāhikāḥ //

yadā tatra sthitā yāyuryaṣṭiṃ dhṛtvā śanairbhuvi / niyateyustadā teṣāṃ sarvāṇi piśitānyapi //

evaṃ te bahuvarṣāṇi duḥkhāni vividhāni ca / bhuktvāpāyikaṃ karma kṛtvā yāyuśca nārakān //

ye cāpi sāṃghikīṃ bhūmiṃ paribhojyanti lobhinaḥ / te duṣṭāḥ kleśitātmāno yāyu rauravanārake //

tatra teṣāṃ mukhe taptalauhaguḍā niveśayet / taisteṣāmabhidhakṣyante tālvauṣṭhahṛdudarānyapi //

kaṇṭhahṛdudarāntrādīn dhakṣyante sarvavigrahān / tathā mṛtāḥ punaste 'pi jīveyuḥ karmabhoginaḥ //

yamapālairgṛhītvā ca kṣepsyante ghoranārake / teṣāṃ karmavaśājjihvā prabhavecca mahattarī //

kṛṣyante halaśataistatra jihvāyāṃ yamakinnaraiḥ / evaṃ bahūni varṣāṇi duḥkhāni vividhāni te //

bhuktvā mṛtāḥ punaryāyurnāke 'gnighaṭe khalu / tatra teṣāṃ mahajjihvā prodbhavedapi tatra ca //

sūcīśatasahasrāṇi vidhyeyaryumakinnarāḥ / tathāpi te mṛtā naiva sthāsyanti duḥkhitāściram //

tatasthānagnikhadāyāṃ ca kṣepsyanti yamakinnarāḥ / tatrāpia te mṛtā naiva sthāsyanti karmabhoginaḥ / tataścotkṣipya tān pretanadyāṃ kṣepsyanti kinnarāḥ //

tatrāpi bahuvarṣāṇi dukhāni vividhāni te //

bhuktvā sthāsyanti duḥkhārtāḥ suciraṃ karmabhoginaḥ //

evaṃ trikalpavarṣāṇi bhramatāṃ narake sadā / tatastatkarmavaipākakṣīṇaṃ teṣām bhaveccirāt //

tataścyutvā ca te jaṃbūdvīpe jātāssuduḥkhitāḥ / daridritāśca jātyandhā bhaveyurduritāśayāḥ //

evaṃ te bahuduḥkhāni prabhuktvā bahujanmasu / sadā kleśāgnisaṃtaptā bhrameyurbhavasāgare //

tasmādānanda saṃghānāṃ sarvopakaraṇānyapi / dravyāṇyapi ca sarvāṇi rakṣitavyāni yatnataḥ //

anītyā naiva bhoktavyaṃ sāṃghikaṃ vastu kiṃcana / kenāpi sāṃghikaṃ vastu jīrṇīkartuṃ na śakyate //

tadabhogyamanītyā hi sāṃghikaṃ vastu kiṃcana / aspṛśyaṃ vahnivattaptaṃ dahanaṃ vastu sāṃghikam //

bhāropamaṃ sadākrāntamabhedyaṃ vajrasannibham / apathyaviṣavadduṣṭaṃ tīkṣṇāsidhārasannibham //

vaiṣaṃ tejaiḥ samīkartuṃ mantrauṣadhyairhi śakyate / sāṃghikiṃ vastu hartuṃ na pāpaṃ kenāpi śamyate //

iti matvātra saṃsāre sambodhiśrīsukhepsubhiḥ / sāṃghikaṃ vastu yatnena rakṣitavyaṃ rakṣitavyaṃ sadādarāt //

evaṃ vijñāya saṃbodhicittaṃ dhṛtvā samahitaḥ / śikṣāsaṃvaramādhāya sampadrakṣitumarhati //

śikṣāṃ rakṣitukāmena cittīrakṣyaṃ prayatnataḥ / na śikṣā rakṣituṃ śakyā calaṃ cittamarakṣatā //

adāntā mattamātaṃgā na kurvantīha tāṃ vyathām / karoti yāmavīcyādau muktaścittamataṃgajaḥ //

baddhaśceccittamātaṃgaḥ smṛtirakṣā samantataḥ / bhayamastaṃ gataṃ sarvaṃ sadā kalyāṇamāgatam //

vyāghrāḥ siṃhā gajā ṛkṣā sarve ca duṣṭaśatravaḥ / sarve narakapālāśca ḍākinyo rākṣasāstathā //

sarve baddhā bhavantyete cittasyaikasya bandhanāt / cittasyaikasya damanāt sarve dāntā bhavantyamī //

yasmādbhayāni sarvāṇi duḥkhāpramitānyapi / cittādeva samudyānti sarveṣāṃ bhavacāriṇām //

śastrāṇi narake kena ghaṭitāni samantataḥ / taptāyaḥkuṭṭimaṃ kena kuto jātāśca tāḥ striyaḥ //

pāpaṃ cittasamudbhutaṃ sarvametadbhavālaye / tasmānna kaścit trailokye citādanyo bhayānakaḥ //

adaridraṃ jagat kṛtvā dānapāramitā yadi / jagaddaridramadyāpi sā kathaṃ pūrvatāyinām //

falena saha sarvasvatyāgacittaṃ janeakhile / dānapāramitā priktā tasmāt sā cittameva hi //

matsyādayaḥ kva nīyantāṃ mārayeyuryato ratān / labdhe viraticitte tu śīlapāaramitā matā //

kiyato mārayiṣyanti durjanān gaganopamān / mārite krodhacitte tu māritāḥ sarvaśatravaḥ //

bhūmiṃ chādayituṃ sarvān kutaścarma bhaviṣyati / upānaccarmamātreṇa channā bhavati medinī //

bāhyā bhāvāḥ sadā tadvacchakyā vārayituṃ na hi / svacittameva nivāryaṃ tatkimevānyairnivāritraiḥ //

sahāpi vākcharīrābhyāṃ mandadṛtterna tatfalam / yatpaṭorekaikasyāpi cittasya brahmatādikam //

japāṃstapāṃsi sarvāṇi dīrghakālakṛtānyapi / anyacittena mandeana vṛthaiva sidhyate na hi //

duḥkhaṃ hantuṃ sukhaṃ prāptuṃ te bhramanti mudhāmbare //

yairetaddharmasarvasvaṃ cittaṃ guhyaṃ na bhāvitam / tasmāt svadhiṣṭhitaṃ cittam sadā kāryaṃ surakṣitam //

cittarakṣāvrataṃ tyaktvā bahubhiḥ kiṃ tapovrataiḥ / yathā capalamadhyasthā rakṣati vraṇamādarāt //

evaṃ durjanamadhyasthā rakṣeccittaṃ prayatnataḥ / vraṇaduḥkhalavādvītā rakṣet svaṃ vraṇamādarāt //

saṃghātaparvatāghātādbhītaścittaṃ balaṃ na kim / anena hi vihārena viharan durjaneṣvapi //

pramadājanamadhye 'pi yatirdhīro na khaṇdate //

lābhā naśyantu saṃpattiḥ satkāraḥ kāyajīvitam / naśyatvanyacca kauśalyaṃ mā tu cittaṃ na kasyacit //

cittameva sadā rakṣyaṃ saṃbodhijñānasādhanam / smṛtiṃ ca saṃprajanyaṃ ca sarvayatnena rakṣayet //

vyādhyākulo naro yadvanna kṣamaḥ sarvakarmasu / tathābhyāṃ vyākulaṃ cittaṃ na kṣamaṃ bodhisādhane //

asaṃprajanyacittasya śrutacintitabhāvitam / jalavacchidrite kumbhe smṛtau naivābhitiṣṭhate //

aneke śrutavanto 'pi śraddhāyatnaparā api / asaṃprajanyadoṣeṇa bhavantyāpattikaśmalāḥ //

asaṃprajanyacaureṇa smṛtimoṣānusāriṇā / upacityāpi puṇyāni muṣitā yānti durgatim //

kleśataskarasaṃgho 'yameva tāraṇaveṣakaḥ / prāpyāvatāraṃ muṣṇāti hanti sadgatiṃ jīvitam //

tasmāt smṛtirmanodvārānnāpaneyā kadācana / gatāpi pratyupasthāpyā saṃsmṛtyā pāpikīṃ vyathām //

upādhyāyānuśāsinyā bhītyāpyādaracāriṇām / dhanyānāṃ gurusaṃvāsāt sukaraṃ jāyate smṛtiḥ //

buddhāśca bodhisattvāśca sarvatrāvyāhatekṣaṇāḥ / sarvo 'pyayaṃ jagallokasteṣāmagre sadā sthitaḥ //

iti dhyātvā sadā tiṣṭhet trapādarabhayānvitaḥ / buddhānusmṛtirapyevaṃ bhavettasya muhurmuhuḥ //

saṃprajanyaṃ tadā yāti naiva yātyāgataṃ punaḥ / smṛtiryadā manodvāre rakṣārthamavatiṣṭhate //

pūrvaṃ tāvadidaṃ cittaṃ sadopasthāpyamīdṛśam / sadā nirindrayeṇaiva sthātavyaṃ kāṣṭhavat sadā //

niṣfalā netravikṣepā na kartavyāḥ kadācana / nidhyāyantīva sadāpi kāryā dṛṣṭiradhogatā //

dṛṣṭiviśrāmahetostu diśaḥ paśyet kadāacana / ābhāsamātramālokya svāgatārthaṃ vilokayan //

mārgādau bhayabodhārthaṃ muhuḥ paśyeccaturdiśam / diśo viśramya vikṣate parāvṛtyaiva pṛṣṭhataḥ //

saredapasaredvāpi puraḥ paścānnirupya ca / evaṃ sarvāsvavasthāsu kāryaṃ buddhvā samācaret //

kāyenaivamavastheyamityākṣipya kriyāṃ punaḥ / kathaṃ kāyaḥ sthita iti draṣṭavyaḥ punarantarā //

nirupya sarvayatnena cittamattadvipastathā / dharmacitto mahāstambhe yathāa baddho na mucyate //

kutra me vartata iti pratyavekṣyaṃ tathā manaḥ / samādhānadhuraṃ naiva kṣaṇamapyutsṛjedyathā //

bhayotsavādisambandhe yadyasakto yathāsukham / dānakāle tu śīlasya yasmāduktamupekṣaṇam //

yadbuddhvā kartumārabdhaṃ tato 'nyatra vicintayet / tadeva tāvanniṣpādyaṃ tadgatenāntarātmanā //

evaṃ hi sukṛtaṃ sarvamanyathā nobhayaṃ bhavet / asaṃprajanyakleśo 'pi vṛddhiṃ caiva gamiṣyati //

nānāvidhapralāpeṣu vardhamāneṣvanekadhā / kautūhaleṣu sarveṣu hanyādautsukyamāgatam //

mṛṇmardanatṛṇacchedane khādyafalamāgatam / smṛtvā tathāgatīṃ śikṣāṃ tatkṣaṇādbhīta utsṛjet //

yadā calitukāmaḥ syādvaktukāmo 'pi vā bhavet / svacittaṃ pratyavekṣyādau kuryāddhairyaṃ yuktimat //

anunītaṃ pratihataṃ yadā paśyet svakaṃ manaḥ / na kartavyaṃ na vaktavyaṃ sthātavyaṃ kāṣṭhavattadā //

uddhataṃ sopahāsaṃ vā yadā mānamadānvitam / sotprasātiśayaṃ vaktraṃ vaṃcakaṃ ca mano bhavet //

yadātmotkarṣaṇābhāsaṃ parapaṃśanameva ca / sādhikṣepaṃ sasaṃrambhaṃ sthātavyaṃ kāṣṭhavattadā //

lābhasatkārakīrtyarthi parikārārthi vā yadā / upasthānārthi vā cittaṃ tadāa tiṣṭhecca kāṣṭhavat //

parārtharukṣaṃ svārthārthi parisatkāmameva vā / vaktumicchati sakrodhaṃ tadā tiṣṭhecca kāṣṭhavat //

asahiṣṇulasaṃbhītaṃ pragalbhaṃ mukharaṃ yadā / svapakṣābhiniviṣṭaṃ vā tadā tiṣṭhecca kāṣṭhavat //

evaṃ saṃkliṣṭamālokya niṣfalārambhi vā manaḥ / nigṛhṇīyāddṛdhaṃ śūraḥ pratipakṣeṇa tatsadā //

suniścitaṃ suprasannaṃ dhīraṃ sādaragauravam / salajjaṃ sabhayaṃ śāntaṃ parārādhanatatparam //

parasparaviruddhābhirbālecchābhirakhaṇḍitam / kleśotpādādikaṃ hyetadeṣāmiti dayānvitam //

ātmasattvavaśaṃ nityamanavadyeṣu ca vastuṣu / nirmāṇamiva nirmāṇaṃ dhārayenmānasaṃ sadā //

cirāt kṣaṇavaraṃ prāptaṃ smṛtvā smṛtvā muhurmuhuḥ / dhārayedīdṛśaṃ cittamaprakampyaṃ sumeruvat //

gṛddhairāmiṣasaṃgṛddhaiḥ karṣyamāṇa itastataḥ / na karotyanyathā kāyaḥ kasmādatra pratikriyām //

kāyanau buddhimādhāya gatyāgamananiśrayāt / yathākāmaṃ gamaṃ kāryaṃ kuryāt sarvārthasiddhaye //

evaṃ vaśīkṛtasvātmā nityaṃ smitamukho bhavet / tyajed bhṛkuṭisaṃkocaṃ pūrvābhāṣī jagatsuhat //

sa śabdapātaṃ sahasā na piṭhādīn vikṣipet / nāsfālayet kapāṭaṃ ca syānniḥśabdaruciḥ sadā //

bako viḍālaścauraśca niḥśabdo nibhṛtaścaran / prāpto hyabhimataṃ kāryamevaṃ nityaṃ yatiścaran //

paracodanadakṣāṇāmanadhīṣṭopakāriṇām / pratīcchecchirasā bāhyaṃ sarvaśiṣyaḥ sadā bhavet //

subhāṣiteṣu sarveṣu sādhukāramudīrayet / puṇyakāriṇamālokya stutibhiḥ saṃpraharṣayet //

parokṣe ca guṇān śrūyādanuśrūyācca toṣataḥ / svavarṇabhāṣyamāṇe ca bhāvayettadguṇajñatām //

sarvārambhā hi tuṣṭyarthāḥ sa cittairapi durlabhā / bhuṃjyāttuṣṭisukhaṃ tasmāt paraśramakṛtairguṇaiḥ //

na cātrāpi vyayaḥ kaścit paratra ca mahatsukham / dveṣairaprītiduḥkhaṃ tu mahaddukhaṃ paratra ca //

viśvastavinyastapadaṃ vispaṣṭārthaṃ manoramam / śrutisaukhyaṃ kṛpāmūlaṃ mṛdumandasvaraṃ vadet //

ṛju paśyet sadā sattvāṃścakṣaṇā saṃpibanniva / yasmādetān samāśritān saṃbuddhatvamavāpnuyāt //

sātatyābhiniśotthaṃ pratipakṣotthameva ca / guṇopakārikṣitre ca duḥkhite ca mahacchubham //

dakṣa utthānasampannaḥ svayaṃkārī sadā bhavet / nāvakāśaḥ pradātavyaḥ kasyacit sarvakarmasu //

utarottarataḥ śreṣṭhā dānapāramitādayaḥ / naitarārthaṃ tyajecchreṣṭhāmanyatrācārasetutaḥ //

evaṃ buddhvā parārtheṣu bhavet satatamutthitaḥ / niṣiddhamapyajñātaṃ kṛpālorarthadarśinaḥ //

vinipātagatānāthān vratasthān saṃvibhajya ca / bhuṃjīta madhyamāṃ mātrāṃ tricīvarabahistyajet //

saddharmasevakaṃ kāyamitarārthaṃ na pīḍayet / evameva hi sattvānāmāśāmāśu prapūrayet //

tyajenna jīvitaṃ tasmādaśuddhe 'karuṇāśaye / tulyāśaye tu tattyājyamitthaṃ na parihīyate //

dharmaṃ nigaurave 'svasthe na śiroveṣṭhite vadet / sachatradaṇḍaśastraṃ ca nāvaguṇṭhitamastake //

gambhīrodāramalpeṣu na strīṣu puruṣaṃ vinā / hīnotkṛṣṭeṣu dharmeṣu samaṃ gauravamācaret //

nodāradharmapātraṃ ca hīnadharme niyojayet / na cācāraṃ parityajya sūtramantraiḥ pralobhayet //

dantakāṣṭhasya kheṭasya visarjanamapāvṛtam / neṣṭaṃ jale sthale bhogye mūtrādeśacāpi garhitam //

mukhapūraṃ na bhuṃjīta saśabdaṃ prasṛtānanam / pralambapādaṃ nāsīta na bāhū mardayet samam //

naikayānyā striyā kuryādyānaṃ śayanamāsanam / lokāprasāditaṃ sarvaṃ dṛṭvā pṛṭvā sa varjayet //

nāṃgulyā kārayet kiṃciddakṣiṇena tu sādaram / samastenaiva hastena mārgamapyevamādiśet //

navāhnakṣepakaṃ kiṃcicchabdayedalpasaṃbhrame / acchatādiṃ tu kartuvyanyathā syādasaṃhṛtaḥ //

nāthanirvāṇaśayyāvacchayītepsitayā diśā / saṃprajānan laghūtthānaṃ prāgavaśyaṃ niyogataḥ //

ācāro bodhisattvānāmaprameyamudāhṛtam / cittaśodhanamācāraṃ niyatam tāvadācarec //

rātriṃ divaṃ ca triskandhaṃ trikālaṃ ca pravartayet / śeṣāpattisamastena bodhicittajināśayān //

yo avasthāḥ prapadyate svayaṃ paravaśo 'pi vā / tāsvavasthāsu yāḥ śikṣāḥ śikṣettā eva yatnataḥ / na hi tadvidyate kiṃcidyanna śikṣyaṃ jinātmajaiḥ //

na tadasti na yatpuṇyameva viharataḥ sataḥ / pāraṃparyeṇa sākṣādvā sattvārthānnānyadā caret //

sattvānāmeva cārthāya sarvaṃ bodhāya nāmayet / sadā kalyāṇamitraṃ ca jīvītārthe 'pi na tyajet //

bodhisattvavratadharaṃ mahāyānārthakovidam / etadeva samāsena saṃprajanyasya lakṣaṇam //

yatkāyacittavasthāyāḥ pratyavekṣya muhurmuhuḥ / yato nivāryate yatra yadeva ca niyujyate //

tallokacittarakṣārthaṃ śikṣām dṛṣṭvā samācaret / sarvametat sucaritaṃ dānaṃ sugatapūjanam / kṛtaṃ kalpasahastrairyatpratigha pratihanti tat //

na ca dveṣasamaṃ pāpaṃ na ca kṣāntisamaṃ tapaḥ / tasmātkṣāntiṃ prayatnena bhāvayedvividhairnayaiḥ //

manaḥ śamaṃ na gṛhṇāti na prītisukhamaśnute / na nidrāṃ na dhṛtiṃ yāti dveṣaśasye hṛdi sthite //

pūjayatyarthamānairyān ye 'pi cainaṃ samāśritāḥ / te 'pyenaṃ hantumicchanti svāminaṃ dveṣadurbhagam //

suhṛdo 'pyudvijante 'smāddadāti na ca sevyate / saṃkṣepānnāsti tatkiṃcit krodhano yena susthitaḥ //

evamādīni duḥkhāni karotītyarisaṃjñayā / yaḥ krodhaṃ hanti nirbandhāt sa sukhīha paratra ca //

tasmāt krodhabalaṃ hatvā ratnatrayaprabhāvataḥ / buddhvā kṣāntiṃ prayatnena bhāvayedvividhairnayaiḥ //

naivaṃ dviṣaḥ kṣayaṃ yānti yāvajjīvamapi ghnataḥ / krodhamekaṃ tu yo hanyāttena sarvadviṣo hatāḥ //

[alpaniṣṭhāgamenāpi natotpāmuditā sadā / daurmanasye 'pi nāstīṣṭaṃ kuśalaṃ tvavahīyate //

yadyeva pratīkāro 'sti daurmanasyena tatra kim / atha nāsti pratīkāro daurmanasyena tatra kim //

duḥkhāpakārapāruṣyamayaśaścetyanīpsitam / priyānāmātmanā vāpi śatroścaitadviparyayāt //

kathaṃcillabhyate saukhyaṃ duḥkhaṃ sthitamayatnataḥ / duḥkhena bahiḥ niḥsārastatkāryaṃ mano dṛḍham / sattvakṣetraṃ jinakṣetramityākhyātaṃ munīśvaraiḥ / etā ārādhya saṃbuddhāḥ sarve nirvṛtimāgatāḥ //

[sattvebhyaśca jinebhyaśca buddhadharmāgame saḥ / jineṣu gauravaṃ yadvannaṣviti kaḥ kramaḥ //

ātmīkṛtaṃ sarvamidaṃ jagattaiḥ kṛpātmabhiḥ naiva hi saṃśayo 'sti / dṛśyanta ete nanu sattvarupāsta eva nāthāḥ kimanādanātra //

tathāgatārādhanametadeva lokasya duḥkhāpahametadeva / svārthasya saṃsādhanametadeva tat sācaradhvaṃ tamevedam //

] yasmānnarakapālāśca kṛpāvantaśca tadbalam / tasmādārādharet sattvān bhṛtyaścaṇḍanṛpaṃ yathā //

kupitaḥ kiṃ nṛpaḥ kuryādyena syānnarakavyathā / yatsattvadaurmanasyena kṛtena hyanubhūyate //

tuṣṭaḥ kiṃ nṛpatirdadyādyadbuddhatvaṃ samaṃ bhavet / yatsattvasaumanasyena kṛtena hyanubhūyate / āstāṃ bhaviṣyabuddhatvaṃ sattvārādhanasaṃbhavam / ihāpi saubhāgyayaśaḥsausthityaṃ labhate kṣamī //

prāsādikatvaprāmodyamārogyaṃ cirajīvitam / cakravartisukhasthānaṃ kṣamī prāpnoti saṃsaran //

evaṃ kṣamo bhavedvīryaṃ vīrye boddhiryataḥ sthitaḥ / na hi vīryaṃ vinā puṇyaṃ yathā vāyu vinā gatiḥ //

kiṃ viryaṃ kuśalotsāhastadvipakṣaḥ ka ucyate / ālasyakutsitā śaktirviṣādātmāvamanyatā //

avyāpārasukhāsvādanidrayāśrayatṛṣṇayā / saṃsāraduḥkhānudvegādālasyamupajāyate //

tasmādālasyamutsṛtja dhṛtvā vīryaṃ samāhitaḥ / sarvasattvahitādhānaṃ bodhicaryāvrataṃ caret //

vīryaṃ hi sarvaguṇaratnanidhānabhūtaṃ sarvāpadastarati vīryamahāplavena / naivāsti tajjagati vicintyamānaṃ nāvāpnuyādyadiha vīryasthādhiruḍhaḥ //

yaddheṣu yatkarituraṃgapadātimatsu nārācatomaraśvadhasaṃkuleṣu / hatvā ripūn jayamanuttamamāpnuvanti visfurjitaṃ tadiha vīryaṃ mahābhaṭasya //

ambhonidhīn makaravṛndavighaṭṭitāmbutuṃgokulākulataraṃgavibhaṃgabhīmān / vīryeṇa goṣpadamiva pravilaṃghya śūrāḥ kurvantyanarghaguṇaratnadhanārjanāni //

rāgādīnuragānivogravapuṣo viṣkambhavīryānvitāḥ śīlaṃ sajjanacittanirmalataraṃ samādāya yanmartyāḥ / kāntatare sumeruśikharopānte vīryānvitāstiṣṭhante surasiddhasaṃghasahitāḥ saṃbodhisattvāḥ sukham //

yaddevā viyati vimānavāsino 'nye nirdvandvāḥ samanubhavanti saumanasyam / atyantavipulafalaprasūtihetorvīryasthiravihitasya sā vibhūtiḥ //

iti matvā sadotsāhaṃ dhṛtvā saṃbodhisādhane / sarvasattvahitādhāne bodhicaryāvrate caret //

laghu kuryāttathātmānamapramādakathāṃ smaran / karmāgamādyathā pūrvaṃ sajjaḥ sarvatra ca tu te //

yathaiva tūlikaṃ vāyorgamanāgamane vaśam / tathotsāhavaśaṃ yāyādṛddhiścaivaṃ samṛdhyati //

vardhayitvaivamutsāhaṃ samādhau sthāpayenmanaḥ / vikṣiptacittastu naraḥ kleśaṃ daṃṣṭrāntare sthitaḥ //

kāyacittavivekena vikṣepasya na saṃbhavaḥ / tasmāllokān parityajya vitarkān parivarjayet //

snehānna tyajyate loko lābhādiṣu ca tṛṣṇayā / tasmādetatparityāge vidvānevaṃ vicārayet //

śamathena vipaśyanayā suyuktaḥ kurute kleśavināśamityavetya / śamathaḥ prathamaṃ gaveṣaṇīyaḥ sa ca loke nirapekṣayabhiratyā //

kasyānityeṣvanityasya sneho bhavitumarhati / yena janmasahastrāṇi draṣṭavyo na punaḥ priyaḥ //

apaśyannaratiṃ yāti samādhau na ca tiṣṭhati / na ca tṛpyati dṛṣṭvāpi pūrvavadbādhate tṛṣā //

na paśyati yathābhutaṃ saṃvegādavahīyate / dahyate tena śokena priyasaṃgamakāṃkṣayā //

taccintayā mudhā yāti hrasvamāyumuhurmuhuḥ / aśāśvatena mitreṇa dharmo bhraśyati śāśvataḥ //

bālaiḥ sabhāgacarito niyataṃ yāti durgatim / neṣyate viṣabhāgaśca kiṃ prāptaṃ bālasaṃgamāt //

kṣaṇādbhavanti suhado bhavanti ripavaḥ kṣaṇāt / toṣasthāne prakupyanti durārādhyāḥ pṛthagjanāḥ //

atha na śrūyate teṣāṃ kupitā yānti durgatim / īrṣyotkṛṣṭātsamādvandvā hīnātmānaḥ stutermadaḥ //

avarṇātpratighaśceti kadā bālāddhitaṃ bhavet //

ātmotkarṣaḥ parāvarṇaḥ saṃsāraratisaṃkathā / ityādyamavaśyamaśubhaṃ kiṃcidbālasya bālatā //

evaṃ matvā yatirdhīmānvihāya bālasaṃgamam / bālāddūraṃ palāyet prāptamārādhayetpriyaiḥ //

na saṃstavānubandheta kiṃbhūdāsīnasādhuvat / ekākī viharennityam sukhamakliṣṭamānasaḥ //

dharmārthamātrādāya bhṛṃgavat kusumān madhuḥ / apūrva iva sarvatra viharedapyasaṃstutaḥ //

evaṃ yatirmahāsattvaḥ saṃsāraratiniḥpṛhaḥ / samādhisatsukhāsakto viharedbodhimānasaḥ //

kleśārivargānabhibhūya vīrāḥ saṃbodhilakṣmīpadamāpnuvanti / bodhyaṃgadānaṃ pradiśantiṃ sadbhyo dhyānaṃ hi tatra pravadanti hetum //

janmaprabandhakarṇaikanimittabhūtān rāgādidoṣanicayān pravidārya sarvān / ākāśatulyamanasaḥ samaloṣṭahemādhyānādbhavanti manujā guṇahetubhūtāḥ //

jitvā kleśārivṛndaṃ śubhabalamathanaṃ sarvathā labdhalakṣam / prāptaḥ saṃbodhilakṣmīṃ pravaraguṇamayīṃ durlabhāmanyabhūtaiḥ //

sattve jñānādhipatyaṃ vigataripubhayāḥ kurvate yannarendrāḥ / dhyānaṃ tatraikahetuṃ sakalaguṇanidhiṃ prāhuḥ sarve narendrāḥ //

mohāndhakāraṃ pravidāryaṃ śaśvajjñānāvabhāsam kurete samantāt / saṃbuddhasuryassūramānuṣāṇāṃ hetuḥ sa tatra pravarassamādhiḥ //

iti matvā samādhāya kleśāvaraṇahānaye / vimārgāccittamākṛṣya samādhau sthāpya prācaret //

imaṃ parikaraṃ samādhau sthāpya prācaret //

imaṃ parikaraṃ sarvaṃ prajñārthaṃ hi jagaddhite / tasmādutpādayet prajñāṃ duḥkhanirvṛtikāṃkṣayā //

saṃvṛttiḥ paramārthaśca satyadvayamidaṃ matam / buddheragocaraṃ tattvaṃ buddhisaṃsmṛtirucyate //

tatra loko dvidhādṛṣṭo yogī prākṛtakastathā / tatra prākṛtako loko yagilokena bādhyate //

bādhyante dhīviśeṣeṇa yogino 'pyattarottaraiḥ / dṛṣṭāntenobhayeṣṭena kāryārthamavicārataḥ //

lokena bhāvā dṛśyante kalpyante cāpi tattvataḥ / na tu māyāvadityatra vivādo yogilokayoḥ //

iti matvā yatirdhimān sarvaṃ māyābhirnirmitam / prajñāratnaṃ samāsādya saṃcareta jagaddhite //

prajñādhanena vikulaṃ tu narasya rupamālekhya rupamiva sāravihīnamantaḥ / buddhayānvitasya falamiṣṭamudeti vīryādvīryaṃ hi buddhirahitaṃ svavadhāya śatruḥ //

yo 'nekajanmāntaritaṃ svajanmabhūtaṃbhaviṣyatkulanāmagotraiḥ / madhyāntamādyapi janaḥ pravetti prajñābalaṃ tatkathayanti tajjñāḥ //

yadbuddho martyaloke malatimiragaṇaṃ dārayitvā mahāntam / jñānālokaṃ karoti praharati ca sadādoṣavṛndaṃ narāṇām //

ādeṣṭā cendriyāṇāṃ paramanujamano vetti sarvaiḥ prakāraiḥ / prajñāṃ tatrāpi nityaṃ śubhavarajananīṃ hetumutkīrtayanti //

kāryārṇave 'pi dṛḍhaṃ nimagnāḥ saṃgrāmamadhye manujāḥ pradhānāḥ / prajñāvaśātte vijayaṃ labhante prajñā hyataḥ sā śubhahetubhūtāḥ //

prajñābalenaiva jināḥ jayanti ghoraṃ suduṣṭaṃ ca mārasainyam / prajñāviśeṣeṇa janā vibhānti prajñā hi khyātā jananī jinānām //

tasmāt sarvaguṇārthasādhanakarī prajñaiva saṃvardhyatām / yatprajñāvikalā vibhānti puruṣāḥ prātaḥpradīpā iti //

svargāpavargaguṇaratnanidhanabhūtā etāḥ ṣaḍeva bhuvi pāramitā narāṇām / jñātvā naraḥ svahitasādhanatatparaḥ syātkuryādataḥ satatamāśu dṛḍhaṃ prayatnam //

etaddhi paramaṃ śikṣāsaṃvaraṃ bodhicāriṇām / mayā prajñaptamānanda dhātavyaṃ bodhiprāptaye //

ya etatparamācāraṃ dhṛtvā sambodhimānasāḥ / triratnaśaraṇe sthitvā saṃcarante jagaddhite //

te bhadraśrīguṇādhārāḥ śīlavantaḥ śubhendriyāḥ / kṣāntisaurabhyasaṃvāsāḥ sadotsāhā hitāśayāḥ //

niḥkleśā nirmalātmāno mahāsattvā vicakṣaṇāḥ / prajñāvanto mahābhijñā arhanto brahmacāriṇaḥ //

trividhāṃ bodhimāsādya saṃbuddhālayamāpnuyuḥ / etacchāstrā samādiṣṭaṃ śrutvānando 'bhibodhitaḥ //

bhagavantaṃ munīndraṃ ca samālokyaivamabravīt / bhagavan bhavatājñaptaṃ saṃbuddhapadasādhanam / śikṣāsaṃvaramādhāya ye caranti sadā śubhe //

ta eva subhagā dhanyāḥ śikṣāsaṃvṛtikauśalāḥ / vinayābhimukhāḥ santaḥ saddharmakośadhāriṇaḥ //

jinātmajā mahābhijñāḥ arhanto nirmalendriyāḥ / bodhisattvā mahāsattvā bhavanti bodhilābhinaḥ //

teṣāmeva sadā bhadraṃ sarvatrāpi bhaved dhruvam / saddharmasādhanotsāhaṃ nirutpātaṃ nirākulam //

teṣāṃ bhūyāt sadā bhadraṃ bodhuiśrīguṇasādhanam / triratnaśaraṇe sthitvā ye caranti jagaddhite //

ityānandasamākhyātaṃ śrutvā sa bhagavan mudā / āyuṣmantaṃ tamānandaṃ samālokyaivamādiśat //

evameva sadā teṣām bhadram saṃbodhisādhanam / dharmaśrīguṇasampanna bhavennunaṃ bhavālaye //

iti satyaṃ parijñāya yūyaṃ sarve 'bhibodhitāḥ / triratnabhajanaṃ kṛtvā saṃcaradhvaṃ jagaddhite //

evaṃ mayoktamādāya caradhve yadi sarvadā / nūnaṃ sambodhimāsādya saṃbuddhapadamāpsyatha //

ityādiṣṭaṃ munīndreṇa śrutvā sarve 'pi sāṃghikāḥ / tatheti prativijñapya prābhyanandan prabodhitāḥ //

atha te sāṃghikāḥ sarve ānandapramukhāḥ mudā / natvā pādau munīndrasya svasvadhyānālayaṃ yayuḥ //

bhagavānapi tān vīkṣya sarvān dhyānālayāśrītān / gatvā dhyānālayāsīnastasthau dhyānasamāhitaḥ //

ityevaṃ me samākhyātaṃ guruṇā śāṇavāsinā / śrutaṃ mayā tathākhyātaṃ śrutvānumoda bhūpate //

prajā api mahārāja śrāvayitvā prabodhayan / triratnabhajanotsāhe cārayitvānupālaya //

tathā cette sadā rājan dharmaśrīguṇasaṃyutam / śubhotsāhaṃ nirātaṃkaṃ bhaved dhruvaṃ samantataḥ //

tvamapi bodhisaṃbhāraṃ purayitvā yathākramam / jitvā māragaṇānarhan bodhiṃ prāpya jino bhaveḥ //

iti śāstrā samādiṣṭaṃ śrutvāśokaḥ sa bhūpatiḥ / tatheti prativijñapya prābhyanandat sapārṣadaḥ //

// iti śikṣāsaṃvarasamuddeśaprakaraṇaṃ samāptam //

20. phalaśrutiḥ

atha bhūyaḥ sa rājendro bhūpo 'śokaḥ kṛtāṃjaliḥ / upaguptaṃ tamarhantaṃ natvālokyedamabravīt //

bhadanta lokanātho 'sau yadāvalokiteśvaraḥ / iti nāmnā prasiddho 'bhūttatkena samupādiśa //

iti saṃprārthite rājñā yatiḥ so 'rhanmahāmatiḥ / aśokaṃ taṃ mahārājaṃ samālokyaivamādiśat //

śṛṇu rājan mahābhāga yathā me guruṇoditam / tathāhaṃ te pravakṣyāmi śrutvānubodhito bhava //

ṣaḍgatisambhavā lokāstraidhātubhuvanāśritāḥ / teṣāṃ ye duḥkhitā duṣṭāḥ kleśāgniparitāpitāḥ //

tān sarvān sa jagannāthaḥ kṛpādṛṣṭyāvalokayat / tenāvalokiteśākhyaḥ prasiddhastrijagatsvapi //

ye ye sattvā jagadbhartrā kṛpādṛṣṭyāvalokitāḥ / te te sarve vikalmāṣā bhaveyurvimalāśayāḥ //

ye 'pyasya trijagacchāstuḥ śṛṇuyurnām sādaram / vimuktapātakāste syurniḥkleśā vimalendriyāḥ //

duḥkhāgnau patito yo 'pi smṛtvā lokeśvaraṃ bhajet / tadā taṃ sa mahāsattvaḥ kṛpādṛṣṭyāvalokayan //

tadā sa sahasā tasmādduḥkhāgneḥ parimuktitaḥ / śuddhendriyo viśuddhātmā bhavet saṃbodhimānasaḥ //

yo nadyā prohyamāṇo 'pi krandellokeśvaraṃ smaran / tadā sa bodhisattvastaṃ kṛpādṛṣṭyāvalokayet //

tadā dadyānnadī tasya gādhaṃ santaraṇārthinaḥ / tataḥ sa sahasottīrya smṛtvā dharmarato bhavet //

yadā ca vaṇijaḥ sārthā naukāruḍhā mahāmbudhau / ratnārthino mahotsāhaiḥ saṃkrameyuryathākramam //

tatra nauḥ kālikāvātaiḥ preryamāṇām vilolitā / tarasā rākṣasīdvīpasamīpaṃ samupācaret //

tadā teṣāṃ mahādhīraḥ smṛtvā lokeśvaraṃ namet / lokeśastānstadā sarvān kṛpādṛṣṭyāvalokayan //

tatastāḥ kālikā vātā na careyuḥ prasāditāḥ / tato nau savaṇiksārthā svasti ratnākaraṃ vrajet //

tatra te vaṇijaḥ sarve labdharatnāḥ pramoditāḥ / svasti pratyāgatāḥ svasti samiyuḥ svapuraṃ laghu //

yadi daivādvipattiḥ syāt sarvatīrthajalāśraye / mṛtāste śoṣitātmānaḥ saṃprayāyuḥ sukhāvatīm //

yaśca duṣṭo vadhāt sṛṣṭo gṛhīto vadhyaghātakaiḥ / bhīto lokeśvaraṃ smṛtvā dhyātvā nāmāpyudāharet //

tadā lośeśvarastaṃ sa kṛpādṛṣṭyāvalokayet / tataste ghātakāḥ sarve taṃ hantuṃ nābhiśaknuyuḥ //

yadi vighātito daivāt tyaktvā pāpāśrayāṃ mṛtaḥ / śuddhāśayo viśuddhātmā saṃprayāyāt sukhāvatīm //

sarve yakṣāśca gandharvāḥ kumbhāṇḍā rākṣasā api / kinnarā garuḍā nāgā bhūtāḥ pretāḥ piśācikāḥ //

lokeśvarasya bhaktāraṃ dhyātāraṃ smṛtibhāvinam / nāmoccāraṇakartāraṃ draṣṭumapi na śaknuyuḥ //

yaścāpi nigaḍairbaddhā sthāpito bandhanālaye / smṛtvā lokeśvaraṃ dyātvā tiṣṭhennāmāpyudāharet //

tatkṣaṇe lokanāthastaṃ kṛpādṛṣṭyāvalokayet / tadā sa bandhanānmukto dharmābhiratato bhavet //

yaścāraṇye gṛhe vāpi caurairdhūtairupadrute / smṛtvā lokeśvaraṃ dhyātvā namennāmāpyudāharet //

tatkṣaṇe lokanāthastaṃ kṛpādṛṭyāvalokayet / tadā te dhūrtakāścaurāḥ sarve yāyuḥ parāṅmukhāḥ //

yaśca rogī sadā duṣṭaḥ kuṣṭhavyādhyācitāśrayaḥ / smṛtvā lokeśvaraṃ dhyātvā namennāmāpyudāharet //

tatkṣeṇe lokanāthastaṃ kṛpādṛṣṭyāvalokayet / tadā sa vyādhito mukto nīrogī puṣṭitendriyaḥ //

śuddhāśayo viśuddhātmā bhavet saṃbodhimānasaḥ / yadi daivādvipattiḥ syāddhitvā duḥkhāśrayaṃ tanum / śuddhāśayo viśuddhātmā saṃprayāyāt sukhāvatīm //

yaśca daridrito duḥkhī dīno 'nātho durāśrayaḥ / smṛtvā lokeśvaraṃ dhyātvā namennāmāpyudāharet //

tatkṣaṇe lokanāthastaṃ kṛpādṛṣṭyāvalokayet / tadā sa śrīguṇotpanno bhavet sāadhuḥ śubhendriyaḥ //

yaśca saṃgrāmamadhye 'pi śatrubhiḥ pariveṣṭita / smṛtvā lokādhipaṃ dhyātvā namennāmāpyudāaharet //

tatkṣaṇe lokanāthastaṃ kṛpādṛṣṭyāvalokayet / tadā so 'rīnvinirjitya labdhvā ramejjayaśriyam //

yaścāpi dahyamāneṣu gṛhodyānāśrameṣvapi / smṛtvā lokādhipaṃ dhyātvā nāma proccārayannamet //

tatkāle lokanāthastaṃ kṛpādṛṣṭyāvalokayet / tadā sa sahasā vahniskandhaḥ śāmyennirākulaḥ //

vivāde kalaye vāpi paribhūte 'pi durjanaiḥ / smṛtvā lokeśvaraṃ dhyātvā nāma proccārayannamet //

tatkṣaṇe lokaśāstā taṃ kṛpādṛṣṭyāvalokayet / tadā sa vijayan sarvān saṃsthāpayennije vaśe //

yaśca kleśāgnisaṃtapto vyākulendriyamānasaḥ / smṛtvā lokaprabhuṃ dhyātvā namennāmāpyudāharan //

tatkṣaṇe taṃ mahāsattvo dayādṛṣtyāvalokayet / tadā niḥkleśabhadrātmā bhavedbhadrendriyaḥ sudhīḥ //

yo 'putraḥ putraratnārthī taṃ lokeśaṃ śaraṇaṃ gataḥ / smṛtvā dhyātvā yathāśakti bhajennāmānyudāharan //

tadā sa trijagadbhartā kṛpādṛṣṭyāvalokayet / dadyāttasmai putraratnaṃ mahāsattvaṃ jagatpriyam //

sutārthine 'pi satputrīṃ ramākārāṃ śubhendriyām / sarvasattvapriyāṃ kāntāṃ sādhvīṃ dadyājjagatprabhuḥ //

vidyārthī labhate vidyāṃ dhanārthi labhate dhanam / rājyārthī labhate rājyaṃ lokeśabhaktimānapi //

dravyārthī labhate dravyaṃ guṇārthī labhate guṇam / bhogyārthī labhate bhojyaṃ gṛhārthī labhate gṛham //

evamanyāni vastūni sarvopakaraṇānyapi / yathābhivāṃchitaṃ sarvaṃ labhellokeśabhaktimān //

tenāsau trijagannātha āryāvalokiteśvaraḥ / iti prakhyāpitaḥ sarvairdharmarājaimunīśvaraiḥ //

evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ lokeśabhaktibhāvinām / aprameyamasaṃkhyeyaṃ saṃbuddhapadasādhanam //

ityevaṃ sugataiḥ sarvaiḥ samādiṣṭaṃ samantataḥ / bodhisattvairmahābhijñaiḥ sarvaiścāpi praśaṃsyate //

iti matvā mahārāja lokanāthasya sarvadā / śaraṇe samupāśritya bhajasva śraddhayā mudā / yasya lokeśvare bhaktistasya pāpaṃ na kiṃcana / duṣṭakleśabhayaṃ nāpi nirvighnaṃ satsukhaṃ sadā //

sarve duṣṭagaṇā mārāḥ kṣīyante sarvataḥ sadā / yamadūtādayaścāpi palāyeyuḥ parāṅmukhāḥ //

lokeśabhktibhājāṃśca puṇyadhārā nirantarā / apreyā asaṃkhyeyāḥ pravardhante divāniśam //

etatpuṇyānubhāvaistu saddharmastena labhyate / tatsaddharmānubhāvena saṃbuddho dṛśyate 'grataḥ //

tato buddhānubhāvena bodhicittaṃ sulabhyate / bodhipraṇidhicittena caryante bodhicārikāḥ //

kramāt saṃbodhisaṃbhāraṃ pūrayitvā yathākramam / sarvān kleśān vinirjityāacaturmāragaṇānapi //

sarvatra vaśitā prāptā dhāraṇīguṇasaṃyutā / daśabhūmīśvaro bhūtvā saṃbodhiṃ samavāpnuyāt //

iti matvā mahābhijño lokeśvaro jinātmajaḥ / bhajanīyaḥ sadā sadbhiḥ saṃbuddhapadavāṃchibhiḥ //

ye bhajanti sadā nityaṃ lokeśvaraṃ jagatprabhum / teṣāṃ naiva bhayaṃ kiṃcitsarvatra sarvadāpi hi //

rakṣeyustaṃ samālokya brahyādayo maharṣayaḥ / śakrādayaḥ surendrāśca sarvalokādhipā api //

rakṣeyuragnayo 'pyenaṃ lokeśabhaktibhāvinam / dharmarājādayaḥ pretāḥ sarve niśācarā api //

varuṇāśca hi rājāśca sarve vāyugaṇā api / sarve śrīdādayo yakṣāḥ sarve bhūtādhipā api //

sūryādayo grahāḥ sarve candrādayaśca tārakāḥ / sarve siddhāśca sādhyāśca rudrā vidyādharā api //

dhṛtarāṣṭrādayaḥ sarve gandharvā api sarvadā / viruḍhakādikumbhāṇḍā rakṣeyustaṃ sadānugāḥ //

virupākṣādayaḥ sarve nāgendrā garuḍā api / kuverapramukhāḥ sarve yakṣā api samādarāt //

drumādikinnarāḥ sarve vemacitrādayo 'surāḥ / sarve paiśācikāścāpi rakṣeyustaṃ samāhitaḥ //

sarve mātṛgaṇāścāpi sakumāragaṇādhipāḥ / sarve 'pi bhairavāḥ sarve mahākālagaṇā api //

saḍākaḍākinīsaṃghāḥ sarve kāpālikā api / sarve vaitāḍikāścāpi dṛṣṭvā ceyustamādarāt //

tathā ca yoginaḥ siddhā avikalpā jitendriyāḥ / dūrāddṛṣṭvābhirakṣeyustaṃ lokeśaśaraṇāśritam //

vajrapāṇyādayo vīrāḥ sarvamantrārthasādhakāḥ //

rakṣeyustaṃ samālokya lokeśabhakticāriṇam //

yatayastīrthikāścāpi tāpasā brahmacāriṇaḥ / vaiṣṇavā api śaivāśca liṃgino vratino 'pi ca //

dūrādapi tamālokya bhaktimantaṃ jagatprabhoḥ / praṇatvā prāṃjaliṃ dhṛtvā praśaṃseyuḥ samādarāt //

arhanto bhikṣavaścāpi dṛṣṭgā taṃ dūrato mudā / dhanyo 'sīti samārādhya prakuryurabhinanditam //

śrāvakāścailakāścāpi vratinaścāpyupāsakāḥ / dūratastaṃ mahābhāgaṃ dṛṣṭva nameyurānatāḥ //

sarve cāpi mahāsattvā bodhisatvā jinātmajāḥ / varadānaistamārādhya cārayeyurjagaddhite //

pratyekasugataścāpi dṛṣṭvā taṃ bodhibhāginam / samālokya samāśvāsya prerayeyuḥ susaṃvare //

saṃbuddhā api sarve taṃ saṃbuddhapadalābhinam / dṛṣṭvābhinandya saddharme niyujyāveyurābhavam //

evamasya jagadbharturlokeśasya mahātmanaḥ / saddharmaguṇamāhātmyaṃ sarvabuddhaiḥ praśaṃsyate //

evaṃ mahattaraṃ puṇyaṃ lokeśabhajanodbhavam / matvā sadānumoditvā śrotavyam bodhivāṃchibhi //

idaṃ sarvaṃ mahāyānasūtraratnaṃ subhāṣitam / śṛṇvanti śraddhayā ye 'pi kalau paṃcakaṣāyite //

durgatiṃ te na gacchinta kadācana kathaṃcana / sadā sadgatisaṃjātā bhavanti bhadracāriṇaḥ //

lokeśasya jagacchāstuḥ sarvadā śaraṇe sthitāḥ / dhyātvā nāma samuccārya smṛtvā bhajeyurābhavam //