Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Kinh Đại thừa
Gaṇḍavyūhasūtra
- Thông tin
- GRETIL — P.L. Vaidya. Gaṇḍavyūhasūtram, Darbhanga: The Mithila Institute, 1960 (Buddhist Sanskrit Texts No. 5).CC BY-NC-SA 4.0
tadyathā kulaputra vajrapraharaṇagṛhītaḥ śakro devendraḥ sarvāsuragaṇaṃ pramardayati, evameva sarvajñatācittotpādadṛḍhādhyāśayavajrapraharaṇagṛhīto bodhisattvaḥ sarvamāraparapravādyasuragaṇaṃ pramardayati / tadyathā kulaputra rasāyanopayuktaḥ puruṣo dīrghamāyuḥ pālayati na ca durbalībhavati, evameva sarvajñatācittotpādarasāyanasaṃbhāraprayukto bodhisattvo 'saṃkhyeyān kalpān saṃsāre saṃsaranna parikhidyate, na ca saṃsāradoṣairlipyate / tadyathā kulaputra sarvabhaiṣajyarasasaṃprayogeṣu pānīyaṃ pūrvaṃgamaṃ na kvacidduṣyati, evameva sarvabodhisattvacaryāpraṇidhānasaṃbhārayogeṣu sarvajñatācittotpādaḥ pūrvaṃgamo bhavati, na kvacidduṣyati / tadyathā kulaputra puruṣasya sarvakāryeṣu jīvitendriyaṃ pūrvaṃgamam, evameva bodhisattvasya sarvabuddhadharmādāneṣu bodhicittaṃ pūrvaṃgamam / tadyathā kulaputra jīvitendriyavimuktaḥ puruṣo nirupajīvyo bhavati mātāpitṛjñātivargasya sarvakarmāsamarthatvāt, evameva sarvajñatācittotpādaviyukto bodhisattvaḥ sarvajñatāguṇanirupajīvyo bhavati sarvasattvānāṃ buddhajñānapratilambhāsamarthatvāt / tadyathā kulaputra mahāsamudraḥ sarvaviṣairadūṣyo bhavati, evameva sarvajñatācittotpādamahāsamudro 'dūṣyo bhavati sarvakarmakleśaśrāvakapratyekabuddhacittotpādaviṣaiḥ / tadyathā kulaputra sūryamaṇḍalamaparyantaḥ sarvatārāvabhāsaiḥ, evameva sarvajñatācittotpādasūryamaṇḍalamaparyāpannaṃ bhavati, sarvaśrāvakapratyekabuddhatārānāsravaguṇānabhibhavati /
tadyathā kulaputra acirajāto rājaputro mūrdhaprāptān sarvavṛddhāmātyānabhibhavati kulābhijātyādhipatyena, evameva acirotpāditabodhicittastathāgatadharmarājakulapratyājāta ādikarmiko bodhisattvaściracaritabrahmacaryān vṛddhaśrāvakānabhibhavati bodhicittamahākaruṇādhipatyena / tadyathā kulaputra kiyadvṛddhenāpyamātyena kiyadbālasyāpi rājakumārasya praṇipatitavyam, na ca rājaputreṇa vṛddhāmātyasya gauravaṃ na karaṇīyam, evameva kiyadvṛddhairapi ciracaritabrahmacaryaiḥ śrāvakapratyekabuddhairādikarmikasya bodhisattvasya avanamitavyam, na ca bodhisattvena pratyekabuddheṣu gauravaṃ na karaṇīyam / tadyathā kulaputra (gv 405) sarvāparibhūto rājaputro 'virahito rājalakṣaṇena sarvāgratāprāptairapi rājāmātyairna samo jātyadhyakṣatvāt, evameva kiyatkarmakleśopādānaparibhūta ādikarmiko bodhisattvaḥ sarvajñatācittotpādalakṣaṇenāvirahitaḥ sarvāgraprāptairapi sarvaśrāvakapratyekabuddhairna samo buddhakulādhipatyādhyakṣatvāt / tadyathā kulaputra pariśuddhamaṇiratnaṃ cakṣustimiradoṣeṇāpariśuddhamityābhāsamāgacchati, evameva prakṛtipariśuddhaṃ sarvajñatācittotpādaratnaṃ sattvā aśraddhānayanājñānatimiradoṣeṇāpariśuddhamiti saṃjānanti / tadyathā kulaputra sarvavidyauṣadhisaṃgrahasaṃprayukto bhaiṣajyavigraho darśanasparśanasaṃvāsanaiḥ sattvānāṃ vyādhīn śamayati, evameva sarvakuśalamūlopacayaprajñopāyavidyauṣadhisaṃgṛhītaṃ bodhicittasaṃprayuktaṃ bodhisattvapraṇidhijñānaśarīraṃ śravaṇadarśanasaṃvāsanānusmṛtiprayogena sattvānāṃ kleśavyādhīn praśamati /
tadyathā kulaputra haṃsalakṣaṇaṃ vastraṃ sarvakardamadoṣairna kliśyate, evameva bodhicittotpādahaṃsalakṣaṇavastraṃ saṃsārakleśakardamadoṣairna kliśyate / tadyathā kulaputra mūrdhaśalyasaṃgṛhīto dāruvigraho na vikīryate, sarvakriyāścānubhavati, evameva bodhicittotpādapraṇidhimūrdhaśalyasaṃgṛhītaṃ sarvajñatāpraṇidhijñānaśarīraṃ bodhisattvakriyāsamarthaṃ bhavati, na ca vikīryate sarvajñatāpraṇidhiśarīratvāt / tadyathā kulaputra śalyavimuktaṃ yantramakāryasamarthaṃ bhavati tānyeva dārupratyaṅgāni, evameva sarvajñatācittotpādādhyāśayaviyukto bodhisattvo buddhadharmapariniṣpādanāsamartho bhavati, evaṃ ca te bodhyaṅgasaṃbhārāḥ / tadyathā kulaputra rājñaścakravartino hastigarbhaṃ nāma kālāgaruratnam /
tena saha dhūpitamātraḥ sarvarājñaścaturaṅgabalakāyo vihāyase tiṣṭhati / evameva sarvajñatācittotpādāgarudhūpitāni bodhisattvasya kuśalamūlāni sarvatraidhātukavyativṛttāni bhavanti asaṃskṛtasarvatathāgatajñānagaganagocaraparyavasānāni / tadyathā kulaputra vajraṃ netarādratnākarādutpadyate 'nyatra vajrākarātsuvarṇākarādvā, evameva vajropamaḥ sarvajñatācittotpādaḥ / sa netarātsattvāśayakuśalamūlaratnākarādutpadyate 'nyatra sattvaparitrāṇamahākaruṇāvajrākarāt sarvajñajñānādhyālambanamahāsuvarṇākarādvā / tadyathā kulaputra astyamūlā nāma vṛkṣajātiḥ / tasya mūlapratiṣṭhānaṃ nopalabhyate sarvaśākhāpatrapalāśasaṃkusumitā ca vṛkṣeṣu jālībhūtā ca saṃdṛśyate, evameva sarvajñatācittotpādasya mūlapratiṣṭhānaṃ nopalabhyate, sarvapuṇyajñānābhijñāsaṃkusumitaścasa sarvalokopapattiṣu mahāpraṇidhānajālībhūtaḥ saṃdṛśyate / tadyathā kulaputra vajraṃ netare bhājane tiṣṭhacchobhate, nāpi cchidraśuṣirabhājanena śakyaṃ saṃdhārayitumanyatra acchidrabhāja 'nena, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ na hīnādhimuktikeṣu sattvabhājaneṣu matsariṣu duḥśīleṣu vyāpannacitteṣu kusīdeṣu muṣitasmṛtiṣu duḥprajñeṣu śobhate, nādhyāśayavipannacalācalabuddhisarvabhājanena śakyaṃ saṃdhārayitumanyatra bodhisattvādhyāśayaratnabhājanena / tadyathā kulaputra vajraṃ sarvaratnāni nirvidhyāti, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ sarvadharmaratnāni nirvidhyati / tadyathā vajraṃ sarvaśailāni bhinatti, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ sarvadṛṣṭigataśailāni bhinatti /
tadyathā kulaputra bhinnamapi vajraratnaṃ sarvaratnaprativiśiṣṭaṃ suvarṇālaṃkāramabhibhavati, evameva āśayavipattibhinnamapi sarvajñatācittotpādavajraratnaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhaguṇasuvarṇālaṃkārānabhibhavati / (gv 406) tadyathā kulaputra bhinnamapi vajraratnaṃ sarvadāridryaṃ vinivartayati, evameva pratibhinnamapi sarvajñatācittotpādavajraratnaṃ sarvasaṃsāradāridryaṃ vinivartayati / tadyathā kulaputra kiyatparītto 'pi vajradhātuḥ sarvamaṇipāṣāṇabhedalakṣaṇaḥ, evameva kiyatparīttārambaṇaprasṛto 'pi sarvajñatācittotpādavajradhātuḥ sarvājñānabhedalakṣaṇaḥ / tadyathā kulaputra vajraratnaṃ na prākṛtajanahastagataṃ bhavati, evameva sarvajñatācittotpādavajraratnaṃ na prākṛtādhyāśayānāmitvarakuśalamūlānāṃ devamanuṣyāṇāṃ hastagataṃ bhavati / tadyathā kulaputra ratnaparīkṣānabhijñaḥ puruṣo vajramaṇiratnaguṇānajānan nāsya guṇaviśeṣamanubhavati, evameva duṣprajñajātīyaḥ puruṣapudgalo bodhisattvacittamahāprajñāvajraratnaguṇānabhijño nāsya guṇaviśeṣamanubhavati / tadyathā kulaputra vajraṃ na śakyaṃ jarayitum, evameva sarvajñatāhetubhūtaṃ bodhicittotpādavajraṃ na śakyaṃ jarayitum / tadyathā kulaputra vajraṃ mahāpraharaṇaṃ na śakyaṃ mahānagnenāpi saṃdhārayitumanyatra mahānārāyaṇasthāmabalavegena, evameva sarvajñatācittotpādamahāvajrapraharaṇaṃ na śakyaṃ sarvaśrāvakapratyekabuddhamahānagnairapi saṃdhārayitumanyatra sarvajñatāhetubalopastabdhāpramāṇakuśalamūlamahānārāyaṇasthāmaprativiśiṣṭairmahāvabhāsaprāptairmahābodhisattvaiḥ /
tadyathā kulaputra yatra sarvapraharaṇāni na prasahante tatra vajraṃ prasahate, na pratihanyate, evameva yatra sarvaśrāvakapratyekabuddhapraṇidhijñānapraharaṇāni na prasahante sattvaparipākavinaye vā tryadhvakalpacaryāduḥkhasaṃvāse vā, tatra sarvajñatācittotpādamahāvajrapraharaṇagṛhīto bodhisattvo 'parikhinnamānasaḥ prasahate, na pratihanyate / tadyathā kulaputra vajraṃ na śakyaṃ kenacitpṛthivī pradeśena saṃdhārayitumanyatra vajratalena, evameva sarvaśrāvakapratyekabuddhairbodhisattvaniryāṇapraṇidhānasaṃbhāravajraṃ na śakyaṃ saṃdhārayitumanyatrādhyāśayabodhicittotpādavajradṛḍhapṛthivītalena / tadyathā kulaputra dṛḍhavajratalācchidrabhājanatvānmahāsamudre pānīyaṃ na visarati, evameva bodhisattvavajrācchidradṛḍhatalapariṇāmanāpratiṣṭhitāni bodhisattvasya kuśalamūlāni na kṣīyante sarvabhavopapattiṣu / tadyathā kulaputra vajratalapratiṣṭhitā mahāpṛthivī na vidīryate na saṃsīdati, evameva bodhicittotpādavajradṛḍhatalapratiṣṭhitāni bodhisattvapraṇidhānāni sarvatraidhātuke na vidīryante na saṃsīdanti / tadyathā kulaputra vajramudakena na klidyate, evameva bodhicittotpādavajraṃ sarvakarmakleśodakena sarvakarmasaṃvāsairna klidyate na svidyate / tadyathā kulaputra vajraṃ sarvāgnidāhairna dahyate na saṃtapyate, evameva sarvajñatācittotpādavajraṃ sarvasaṃsāraduḥkhāgnidāhairna dahyate, sarvakleśāgnitāpairna saṃtapyate /
tadyathā kulaputra tathāgatānāmarhatāṃ samyaksaṃbuddhānāṃ bodhimaṇḍe niṣīdatāṃ māraṃ yodhayatāṃ sarvajñatābhisaṃbuddhamānānāṃ nānyena pṛthivīpradeśena śakyamāsanaṃ saṃdhārayitumanyatra trisāhasramahāsāhasravajranābhidharaṇitalena, evameva bodhisattvānāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau praṇidadhatāṃ caryāṃ caratāṃ pāramitāḥ paripūrayatāṃ kṣāntimavakrāmatāṃ bhūmiṃ pratilabhamānānāṃ kuśalamūlāni pariṇāmayatāṃ vyākaraṇaṃ saṃpratīcchatāṃ sarvabodhisattvamārgasaṃbhāramupastambhayatāṃ sarvatathāgatānāṃ mahādharmameghān saṃdhārayatāṃ te mahākuśalamūlabalādhānavegā nānyena cittena śakyāḥ saṃdhārayitumanyatra sarvapraṇidhānajñānavajradṛḍhanābhinā sarvajñatācittotpādena / iti hi (gv 407) kulaputra ebhiśca anyaiśca apramāṇairyāvadanabhilāpyānabhilāpyairguṇaviśeṣaiḥ samanvāgataḥ sarvajñatācittotpādaḥ / te 'pi sattvā evaṃguṇadharmasamanvāgatā bhūtāśca bhaviṣyanti ca, yairanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpāditāni / tasmāttarhi kulaputra sulabdhāste lābhāḥ, yastvamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādya bodhisattvacaryāṃ parimārgasi eṣāṃ guṇānāṃ pratilābhāya //
api ca kulaputra yadvadasi - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyamiti / gaccha kulaputra, asya vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya abhyantaraṃ praviśya vyavalokaya / atra jñāsyasi yathā bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, śikṣamāṇasya ca yādṛśī guṇapariniṣpattirbhavati //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyaṃ bodhisattvaṃ pradakṣiṇīkṛtvā evamāha - vivṛṇu ārya asya kūṭāgārasya dvāram / pravekṣyāmi / atha khalu maitreyo bodhisattvo vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya kūṭāgārasya dvāramūlamupasaṃkramya dakṣiṇena pāṇinā acchaṭāśabdamakārṣīt / tasya dvāraṃ vivṛtamabhūt / sa āha - praviśa kulaputra etatkūṭāgāram / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ paramāścaryaprāptastatkūṭāgāraṃ prāviśat / tasya samanantarapraviṣṭasya taddvāraṃ saṃvṛtamabhūt / so 'drākṣīt taṃ kūṭāgāraṃ vipulavistīrṇaṃ bahuyojanaśatasahasravistīrṇaṃ gaganatalāpramāṇaṃ samantādākāśadhātuvipulam asaṃkhyeyacchatradhvajapatākālaṃkāram asaṃkhyeyaratnālaṃkāram /
asaṃkhyeyamuktāhārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyaratnahārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyalohitamuktāhārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyasiṃhamuktāhārapralambitālaṃkāram asaṃkhyeyasiṃhadhvajālaṃkāram asaṃkhyeyacandrārdhacandrālaṃkāram asaṃkhyeyavicitrapaṭṭadāmābhipralambitālaṃkāram asaṃkhyeyavividhapaṭṭapaṭṭālaṃkāram asaṃkhyeyamaṇijālaprabhālaṃkāram asaṃkhyeyahemajālālaṃkāram asaṃkhyeyaratnapaṭṭālaṃkāram asaṃkhyeyaratnasuvarṇasūtrapratyuptālaṃkāram asaṃkhyeyaghaṇṭāmadhuranirghoṣālaṃkāram asaṃkhyeyaratnakiṅkiṇījālasamīritamanojñaśabdālaṃkāram asaṃkhyeyadivyapuṣpaughābhipravarṣaṇālaṃkāram asaṃkhyeyadivyamālyadāmābhipralambitālaṃkāram asaṃkhyeyagandhaghaṭikānirdhūpitopacārālaṃkāram asaṃkhyeyasuvarṇacūrṇasaṃpravarṣaṇālaṃkāram asaṃkhyeyaharmyajālālaṃkāram asaṃkhyeyagavākṣālaṃkāram asaṃkhyeyatoraṇālaṃkāram asaṃkhyeyaniryūhālaṃkāram asaṃkhyeyādarśamaṇḍalaṃkāram asaṃkhyeyaratneṣṭakānicitālaṃkāram asaṃkhyeyaratnabhittyalaṃkāram asaṃkhyeyasthūṇālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavastrameghālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavṛkṣālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavedikālaṃkāram asaṃkhyeyaratnapathālaṃkāram asaṃkhyeyaratnacchadanasarvavyūhālaṃkāram asaṃkhyeyabhūmitalapratiṣṭhānavicitravyūhālaṃkāram asaṃkhyeyaratnanicitaprāsādālaṃkāram asaṃkhyeyaratnāsanālaṃkāram asaṃkhyeyamaṇikanyālaṃkāram asaṃkhyeyaratnapaṭṭasaṃstṛtacaṃkramālaṃkāram asaṃkhyeyajāmbūnadasuvarṇavarṇakadalīstambhasuvibhaktālaṃkāram asaṃkhyeyasarvaratnavigrahālaṃkāram asaṃkhyeyabodhisattvātmabhāvālaṃkāram asaṃkhyeyapakṣigaṇavicitramanojñarutānuravitālaṃkāram
asaṃkhyeyaratnapadmālaṃkāram asaṃkhyeyaratnayaṣṭisaṃdhāraṇālaṃkāram asaṃkhyeyapuṣkariṇyalaṃkāram asaṃkhyeyapuṇḍarīkālaṃkāram (gv 408) asaṃkhyeyaratnasopānālaṃkāram asaṃkhyeyaratnavāmakaviracanālaṃkāram asaṃkhyeyavicitraratnanicitabhūmyalaṃkāram asaṃkhyeyamahāmaṇiratnaprabhāpramuktālaṃkāram asaṃkhyeyasarvaratnavyūhālaṃkāram asaṃkhyeyaguṇavarṇasamuditālaṃkāram /
tasya ca mahākūṭāgārasya abhyantare tadanyāni kūṭāgāraśatasahasrāṇyevaṃrūpavyūhālaṃkṛtānyevāpaśyat asaṃkhyeyaratnacchatradhvajapatākālaṃkārāṇi yāvadasaṃkhyeyaguṇavarṇasamuditālaṃkārāṇi ca / tāni kūṭāgārāṇi vipulavistīrṇānyapramāṇākāśakośabhūtānyapaśyat samantāt suvibhaktāni / te cāsya kūṭāgāravyūhā anyonyāsaṃbhinnā anyonyāmaitrībhūtā anyonyāsaṃkīrṇāḥ pratibhāsayogena ābhāsamagaman ekasminnārambaṇe / yathā ca ekasminnārambaṇe, tathā śeṣasarvārambaṇeṣu //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya idamevaṃrūpamacintyaviṣayavikurvitaṃ dṛṣṭvā atulaprītivegavivardhitena mahāharṣaprāmodyena abhiṣyanditakāyacittaḥ sarvasaṃjñāgatavidhūtamānasaḥ sarvāvaraṇavivartitacittaḥ sarvamohavigato 'saṃpramoṣadivyanayanaḥ sarvaśabdāsaṅgasmṛtivijñaptiśrotraḥ sarvamanasikāravikṣepavigato 'nāvaraṇavimokṣanayanānusaraṇabuddhiḥ sarvadiksrotobhimukhena kāyapraśamena sarvārambaṇānāvaraṇasaṃpreṣitacakṣuḥ sarvatrānugatena abhinirhārabalena sarvaśarīreṇa praṇipatitaḥ //
samanantarapraṇipatitamātraśca sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyasya bodhisattvasya adhiṣṭhānabalena sarveṣu teṣu kūṭāgāreṣvabhyantarapraviṣṭamātmānaṃ saṃjānīte sma / teṣu ca sarvakūṭāgāreṣu vividhavaimātryagatānyacintyaviṣayavikurvitānyadrākṣīt / kvacitkūṭāgāre yatra maitreyeṇa bodhisattvena prathamaṃ praṇidhānacittamutpāditamanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, yannāmagotropapannena yena kuśalamūlena yayā samādāpanayā yena kalyāṇamitrasaṃcodanena yadāyuḥpramāṇena yannāmake kalpe yatratathāgate yadvyūhe yādṛśyāṃ parṣadi yādṛśena praṇidhānaviśeṣābhinirhāreṇa, tatsarvamadrākṣīt, saṃjānīte anusarati / yāvacca teṣāṃ sattvānāṃ tasya ca tathāgatasya tena samayenāyuḥpramāṇamabhūt, tāvatkāle tasya tathāgatasya pādamulagatamātmānaṃ saṃjānīte sma / tāṃ ca sarvāṃ kriyāmapaśyat //
kvacitkūṭāgāre yatra maitreyeṇa bodhisattvena prathamo maitrasamādhiḥ pratilabdhaḥ, yata upādāya asya maitreya iti saṃjñodapādi tadadrākṣīt / kvacidyatra caryāḥ cīrṇāḥ, kvacidyatra pāramitāḥ paripūritāḥ, kvacidyatra kṣāntiravatīrṇā, kvacidyatra bhūmiravakrāntā, kvacidyatra buddhakṣetravyūhāḥ parigṛhītāḥ, kvacidyatra tathāgataśāsanaṃ saṃdhāritam, kvacidyatra anutpattikeṣu dharmeṣu kṣāntiḥ pratilabdhā, kvacidyatra vyākṛto 'nuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau, yathā vyākṛto yena vyākṛto yāvaccireṇa ca vyākṛtastatsarvamadrākṣīt / sa kvacitkūṭāgāre maitreyaṃ bodhisattvaṃ cakravartirājabhūtaṃ sattvān daśasu kuśaleṣu karmapatheṣu pratiṣṭhāpayamānamapaśyat / kvacillokapālabhūtaṃ sarvalokahitasukhaṃ sattvānāmupasaṃharamāṇam, kvacicchakrabhūtaṃ kāmaguṇaratiṃ sattvānāṃ vinivartayamānam, kvacidbrahmabhūtaṃ dhyānāpramāṇaratiṃ sattvānāṃ saṃvarṇayamānam, kvacitsuyāmadevādhipatibhūtamapramāṇaguṇān sattvānāṃ saṃvarṇayamānam, kvacit saṃtuṣitadeveśvarabhūtamekajātipratibaddhabodhisattvaguṇānudbhāvayamānam, (gv 409) kvacitsunirmitadevarājabhūtaṃ sarvabodhisattvanirmāṇavyūhaṃ devaparṣadi saṃdarśayamānam, kvacidvaśavartidevarājabhūtaṃ sarvadharmavaśavartitāṃ devānāṃ saṃprakāśayamānam, kvacinmāratvaṃ kārayamāṇam, sarvasaṃpattyanityatāṃ devānāṃ deśayamānam, kvacidasurendrabhavanopapannaṃ sarvamānamadadarpaprahāṇāya mahājñānasāgaravigāhanāya dharmajñānasāgaravigāhanāya dharmajñānamāyāpratilambhāya asuraparṣadi dharmaṃ deśayamānamapaśyat / kvacitkūṭāgāre yamalokamadrākṣīt /
tatra maitreyaṃ bodhisattvaṃ prabhayā mahānarakānavabhāsya narakopapannānāṃ sattvānāṃ sarvanirayaduḥkhaṃ praśamayamānamadrākṣīt / kvacitkūṭāgāre pretabhavanamadrākṣīt / tatra maitreyaṃ bodhisattvaṃ pretabhavanopapannānāṃ sattvānāṃ vipulamannapānamupasaṃhṛtya kṣutpipāsāṃ praśamayamānamadrākṣīt / kvacitkūṭāgāre tiryagyonau vividhopapatyāyatanavimātratayā tiryagyonigatān sattvān vinayantamadrākṣīt / kvacitkūṭāgāre mahārājikadevaparṣadi lokapālānāṃ dharmaṃ deśayamānamapaśyat / kacicchakradevarājaparṣadi kvacitsuyāmadevarājaparṣadi kvacitsaṃtuṣitadevarājaparṣadi kvacitsunirmitadevarājaparṣadi kvacidvaśavartidevarājaparṣadi kvacitkūṭāgāre brahmendraparṣadi maitreyaṃ bodhisattva mahābrahmabhūtaṃ dharmaṃ deśayamānapaśyat / kvacinnāgamahoragaparṣadi kvacidyakṣarākṣasaparṣadi kvacidgandharvakinnaraparṣadi kvacidasuradānavendraparṣadi kvacinmahoragendraparṣadi kvacinmanuṣyendraparṣadi kvacitkūṭāgāre devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragamanuṣyāmanuṣyaparṣadi maitreyaṃ bodhisattvaṃ dharmaṃ deśayamānamapaśyat / kvacicchrāvakaparṣadi kvacitpratyekabuddhaparṣadi kvacidbodhisattvaparṣadi kvacitkūṭāgāre prathamacittotpādikānāmādikarmikāṇāṃ bodhisattvānāṃ maitreyaṃ bodhisattvaṃ dharmaṃ deśayamānamapaśyat / kvaciccaryāpratipannānāṃ kvacitkṣāntipratilabdhānāmavinivartanīyānāṃ kvacidekajātipratibaddhānāmabhiṣekaprāptānāṃ kvacitkūṭāgāre prathamabhūmisthitānāṃ bodhisattvānāṃ bhūmivaiśeṣikatāṃ saṃvarṇayamānamapaśyat /
kvacidyāvaddaśabhūmisthitairbodhisattvaiḥ saha maitreyaṃ bodhisattvaṃ sarvabhūmivaiśeṣikatāṃ saṃgāyantamapaśyat / kvacitsarvapāramitāparipūraye 'pramāṇatāṃ kvacitsarvaśikṣābhimukhāvatārasamatāṃ kvacitsamādhimukhapraveśavistīrṇatāṃ kvacidvimokṣanayagambhīratāṃ kvacicchāntadhyānasamādhisamāpattyabhijñāviṣayaspharaṇatāṃ kvacidbodhisattvacaryāvinayopāyamukhapraveśatāṃ kvacitpraṇidhānābhinirhāravistīrṇatāṃ kvacitkūṭāgāre maitreyaṃ bodhisattvaṃ caṃkramābhiyuktaṃ sabhāgacaritairbodhisattvaiḥ sārdhaṃ lokahitakriyārthaṃ vividhaśilpaśānaśāstraviśeṣāṃ sarvasattvahitasukhādhānopasaṃhitatāṃ saṃgāyamānamapaśyat / kvacidekajātipratibaddhairbodhisattvaiḥ sārdhaṃ sarvabuddhajñānābhiṣekamukhaṃ saṃgāyantamapaśyat / kvacitkūṭāgāre maitreyaṃ bodhisattvaṃ caṃkramābhiyuktaṃ varṣaśatasahasrairanikṣiptadhuramapaśyat / kvaciduddeśasvādhyāyaprayuktaṃ kvaciddharmamukhapratyavekṣaṇaprayuktaṃ kvaciddharmasaṃgāyanaprayuktaṃ kvaciddharmalekhanaprayuktaṃ kvacinmaitrīsamādhisamāpannaṃ kvacitsarvadhyānāpramāṇāni samāpannaṃ kvacisarvakṛtsnāyatanavimokṣasamāpannaṃ kvacitkūṭāgāre bodhisattvābhijñābhinirhāraprayogasamādhisamāpannaṃ maitreyaṃ bodhisattvamapaśyat //
kvacitkūṭāgāre nirmāṇavatīṃ bodhisattvasamādhiṃ samāpannān bodhisattvānapaśyat / teṣāṃ ca sarvaśarīraromamukhebhyaḥ sarvanirmāṇameghānniścarato 'paśyat / keṣāṃcitsarvaromamukhebhyo devanikāyameghānniścarato 'paśyat / keṣāṃcinnāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragaśakrabrahmalokapālacakravartimeghān keṣāṃcitkoṭṭarājameghān keṣāṃcidrājakumārameghān keṣāṃcicchreṣṭhyamātyagṛhapatimeghān keṣāṃcicchrāvakapratyekabuddhabodhisattvameghān keṣāṃcittathāgatakāyameghān keṣāṃcitsarvaśarīraromamukhebhyo 'pramāṇān sarvasattvanirmāṇameghānniścarato 'paśyat / keṣāṃcitsarvaromamukhebhyo vividhāni dharmamukhāni niścaramāṇānyaśrauṣīt - yaduta bodhisattvaguṇavarṇamukhāni dānapāramitāmukhāni śīlakṣāntivīryadhyānaprajñopāyapraṇidhānabalajñānapāramitāmukhāni saṃgrahavastudhyānāpramāṇasamādhisamāpattyabhijñāvidyādhāraṇīpratibhānasatyapratisaṃvicchamathavipaśyanāvimokṣamukhapratītyasamutpādapratiśaraṇadharmoddānasmṛtyupasthānasamyakprahāṇarddhipādendriyabalabodhyaṅgamārgaśrāvakayānakathāpratyekabuddhayānakathāmahāyānakathābhūmikṣānticaryāpraṇidhānamukhāni evaṃ sarvadharmamukhapraveśaśabdānniścarato 'śrauṣīt / kvacitkūṭāgāre tathāgataparṣanmaṇḍalasaṃnipātānadrākṣīt / teṣāṃ ca tathāgatānāṃ nānāvimātratāṃ janmakulavimātratāṃ kāyavyūhāpramāṇavimātratāmāyurvimātratāṃ kṣetravimātratāṃ kalpavimātratāṃ dharmadeśanāvimātratāṃ nirmāṇamukhavimātratāṃ saddharmasthitivimātratāṃ yāvadaśeṣasarvākāraparṣanmaṇḍalavimātratāmadrākṣīt //
madhye ca vairocanavyūhālaṃkāragarbhasya mahākūṭāgārasya ekamudārataraṃ vistīrṇataraṃ ca tadanyasarvakūṭāgārāśeṣasarvavyūhātiriktataravyūhasamalaṃkṛtaṃ kūṭāgāramadrākṣīt / sa tasya kūṭāgārasyābhyantare trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātumadrākṣīt / tasmiṃśca trisāhasramahāsāhasre lokadhātau koṭīśataṃ cāturdvīpikānāṃ koṭīśataṃ jambudvīpakānāṃ koṭīśataṃ tuṣitabhavanānāmadrākṣīt / sa tatra jambudvīpeṣu maitreyaṃ bodhisattvaṃ padmagarbhagataṃ jāyamānamapaśyat / śakrabrahmābhyāṃ pratīkṣyamāṇaṃ saptapadāni prakrāntaṃ daśa diśo vyavalokayamānaṃ mahāsiṃhanādaṃ nadantaṃ sarvakumārabhūmiṃ saṃdarśayamānaṃ antaḥpuramadhye gatamudyānabhūmiṃ niṣkrāntaṃ sarvajñatābhimukhamabhiniṣkramya pravrajantaṃ duṣkaracaryāṃ saṃdarśayantamāhāraṃ paribhuñjānaṃ bodhimaṇḍamupasaṃkrāntaṃ māraṃ dharṣayamāṇaṃ bodhiṃ vibudhyamānaṃ bodhivṛkṣamanimiṣaṃ nirīkṣamāṇaṃ mahābrahmaṇādhyeṣyamāṇaṃ dharmacakraṃ pravartayamānaṃ devabhavaneṣu praviśantamadrākṣīt / nānābhisaṃbodhidharmacakrapravartanaviṣayasaṃdarśanavimātratābhirnānākalpanāmapravartanavimātratābhirnānāyuḥpramāṇavimātratābhirnānāparṣanmaṇḍalavyūhavimātratābhirnānākṣetraviśuddhinayasaṃdarśanavimātratābhiḥ nānācaryāpraṇidhānaprabhāvanāvimātratābhiḥ nānādharmadeśanāvyavasthānasarvaparipācanopāyavimātratābhiḥ nānādhātuvibhaṅgaśāsanasthityadhiṣṭhānasaṃdarśana vimātratābhiḥ / sarvatra ca tatra sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ pādamūlagatamātmānaṃ saṃjānīte sma //
sa sarvaparṣanmaṇḍaleṣu sarvakriyāsaṃdarśaneṣu sarvāyuḥpramāṇavimātratāsu asaṃpramuṣitena smṛtyadhiṣṭhānajñānena sarvasaṃjñāgatavyavasitāyāṃ jñānabhūmau sthito yāvanti teṣu sarvakūṭāgāreṣu (gv 411) ghaṇṭākiṅkiṇījālatūryasaṃgītiprabhṛtīnyārambaṇāni sattvebhyastebhyo 'cintyameghanigarjitanirghoṣaśabdaṃ niścarantamaśrauṣīt / kvacidbodhicittavimātratāṃ kvacitpāramitācaryāpraṇidhānavimātratāṃ kvacidbhūmyapramāṇavimātratāṃ kvacidabhijñācintyavikurvitavimātratāṃ kvacittathāgatapūjāvimātryavimātratāṃ kvacidbuddhakṣetravyūhavimātratāṃ kvacidapramāṇatathāgatadharmameghavimātratām evaṃ sarvadharmanirghoṣān yathāpūrvaparikīrtitānaśrauṣīt / kvacitsarvajñatāprasthānaśabdamaśrauṣīt - amuṣmin lokadhātāvamuko nāma bodhisattvo bodhicittamutpādayati amukaṃ dharmamukhaṃ śrutvā amukena kalyāṇamitreṇa samādāpito 'mukasya tathāgatasya pādamūle evaṃnāmni kalpe īdṛśe buddhakṣetre īdṛkparṣanmadhyagate īdṛśaṃ kuśalamūlamūlamavaropya īdṛśāṃstathāgataguṇān śrutvā īdṛśenādhyāśayena īdṛśyā praṇidhānavimātratayā / iyataḥ kalpān bodhisattvacaryāṃ caritvā iyadbhiḥ kalpairanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbhotsyate / īdṛgnāmadheyaḥ īdṛśena āyuḥpramāṇena īdṛśyā buddhakṣetraguṇavyūhāsaṃpadā / īdṛśena praṇidhānaviśeṣeṇa īdṛśena sattvavinayena īdṛśena śrāvakapratyekabuddhabodhisattvasaṃnipātena / tasya parinirvṛtasya iyataḥ kalpān saddharmaḥ sthāsyati, iyān samartho bhaviṣyati / kvacinnirghoṣamaśrauṣīt - amuṣmiṃllokadhātāvamuko nāma bodhisattvo dānapāramitāyāṃ carannīdṛśāni duṣkaraparityāgaśatāni karoti /
amuko bodhisattvaḥ śīlaṃ rakṣati, kṣāntiṃ bhāvayati, vīryamālabhate, dhyānāni samāpadyate prajñāvicayaprayuktaḥ / amuko bodhisattvaḥ saddharmaparyeṣṭiheto rājaparityāgaṃ karoti, ratnaparityāgaṃ putraparityāgaṃ bhāryāparityāgaṃ hastapādanayanottamāṅgaparityāgaṃ karoti, agniprapatanaṃ karoti / amuko nāma bodhisattvaḥ tathāgataśāsanamabhyudgato dharmabhāṇakatvaṃ karoti, dharmadānaṃ dadāti, dharmayajñaṃ yajati, dharmadhvajamucchrayati, dharmabherīṃ parāhanti, dharmaśaṅkhamāpūrayati, dharmavarṣaṃ pravarṣati, tathāgataśāsanaṃ dhārayati, tathāgatacaityānyalaṃkaroti, tathāgatavigrahān kārayati, sattvasukhopadhānamupasaṃharati, saddharmakośamārakṣati / kvacinnirghoṣamaśrauṣīt - amuṣmiṃllokadhātāvamuko nāma tathāgata etarhi tiṣṭhati dhriyate yāpayati, dharmaṃ ca deśayati evaṃnāmnābhiṣekeṇa īdṛśyāṃ parṣadi īdṛśe buddhakṣetre īdṛśe kalpe īdṛśenāyuḥpramāṇena īdṛśyā dharmadeśanayā īdṛśena sattvavinayena īdṛkpraṇidhyabhisaṃbodhena / evamekaikasmād ghaṇṭākiṅkiṇījālatūryādikādārambaṇādapramāṇadharmamukhavimātratānirghoṣānaśrauṣīt / sarveṣāṃ ca teṣāṃ nirghoṣāṇāṃ śraveṇa sudhanaḥ śreṣṭhidārako vipulaprītivegābhiṣyandita cittastāni dharmamukhāni śṛṇoti / kvaciddhāraṇīmukhāni pratyalabhata, kvacitpraṇidhānamukhāni, kvacitkṣāntimukhāni, kvaciccaryāmukhāni, kvacitpraṇidhānamukhāni, kvacitpāramitāmukhāni, kvacidabhijñāmukhāni, kvacidvidyājñānālokamukhāni, kvacidvimokṣamukhāni, kvacitsamādhipraveśamukhāni pratyalabhata //
tebhyaśca ādarśamaṇḍalebhyo 'parimāṇapratibhāsavyūhavijñaptimapaśyat / kvacittathāgataparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacidbodhisattvaparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacicchrāvakaparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacitpratyekabuddhaparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ kvacittathāgataparṣanmaṇḍalapratibhāsavijñaptiṃ (gv 412) kvacitsaṃkliṣṭakṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacidviśuddhakṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacitsaṃkleṣṭaviśuddhakṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacitsarvabuddhaikalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidbuddhalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacitparīttalokadhātupravibhāsavijñaptiṃ kvacinmahadgatalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacitsūkṣmalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidudāralokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidindrajālapraveśalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidvyatyastalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacidadhamūrdhvaṃlokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacitsamadharaṇītalapraveśalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvacinnarakatiryakpretāvabhāsalokadhātupratibhāsavijñaptiṃ kvaciddevamanuṣyākīrṇalokadhātupratibhāsavijñaptimadrākṣīt / teṣu ca caṃkrameṣu niṣadya svāsaneṣu ca asaṃkhyeyān bodhisattvān nānākāryaprayuktānapaśyat / kāṃściccaṃkramyamāṇān kāṃścidvyāyacchataḥ kāṃścidvipaśyataḥ kāṃścinmahākaruṇayā spharamāṇān kāṃścidvividhān śāstranayān lokārthasaṃprayuktānabhinirharamāṇān kāṃściduddiśataḥ kāṃścitsvādhyāyamānān kāṃścillikhitaḥ kāṃścitparipraśnayataḥ kāṃścitrtriskandhadeśanāpariṇamanābhiyuktān kāṃścitpraṇidhānānyabhinirharamāṇān //
tebhyaśca stambhebhyaḥ sarvamaṇirājaprabhājālāni niścaranti vyapaśyat / kvacinnīlavarṇāni kvacitpītavarṇāni kvacillohitavarṇāni kvacidavadātavarṇāni kvacitsphaṭikavarṇāni kvacittapanīyavarṇāni kvacidindranīlavarṇāni kvacidindrāyudhavarṇāni kvacijjāmbūnadasuvarṇavarṇāni kvacitsarvaprabhāsavarṇāni kāyacittaprītisaṃjananaparamanayanābhirāmāṇi / tāṃśca jāmbūnadasuvarṇavarṇakadalīstambhān sarvaratnavigrahāṃśca puṣpameghāvalambitāpāṇīnadrākṣīt / mālyadāmapāṇīn chatradhvajapatākāpāṇīn gandhadhūpavilepanapāṇīn vividharatnavicitrasuvarṇasūtrapāṇīn vividhamuktāhārapāṇīn nānāratnahārapāṇīn sarvavyūhaparigṛhītapāṇīn / kāṃścidavanatacūḍāmaṇimakuṭān animiṣanayanān kṛtāñjalipuṭān namasyato 'paśyat / tebhyaśca muktāhārebhyaḥ sarvagandhaparibhāvitāṣṭāṅgopetasūkṣmajaladharān prasravamāṇānapaśyat / tebhyaśca vaiḍūryamaṇihārajālebhyo dīrghapaṅktīn kṣarantīnapaśyat / tāni ca ratnacchatrāṇi sarvālaṃkāravyūhopaśobhitānyapaśyat / tāṃ ca ratnaghaṇṭākiṅkiṇījālapaṭṭadāmakalāpamaṇiśalākāvicitramaṇiratnakośasamalaṃkṛtagarbhāmapaśyat / tābhyaśca puṣkiriṇībhyo 'saṃkhyeyāni ratnapadmotpalakumudapuṇḍarīkānyabhyudgatānyapaśyat / kānicidvitastipramāṇamātrāṇi kānicidvyāmapramāṇamātrāṇi kānicicchakaṭacakrapramāṇamātrāṇi / teṣu ca nānārūpān vyūhānapaśyat / yaduta strīrūpān puruṣarūpān dārakarūpān dārikārūpān śakrarūpān brahmarūpān lokapālarūpān devanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragarūpān śrāvakapratyekabuddhabodhisattvarūpān sarvajagadrūpasaṃsthānaśarīrān vicitranānāvarṇān kṛtāñjalipuṭānavanatakāyānnamasyato 'paśyat / dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇasamalaṃkṛtakāyāṃśca tathāgatavigrahān paryaṅkaniṣaṇṇānapaśyat //
yā ca sā vaiḍūryatalāṣṭāpadamahāpṛthivī, tatra ekaikato 'ṣṭāpadādacintyāḥ pratibhāsavijñaptīrapaśyat / kvacitkṣetrapratibhāsavijñaptiṃ kvacidbuddhapratibhāsavijñaptim / yāvantaśca teṣu (gv 413) kūṭāgāreṣvalaṃkāravyūhāḥ, tān sarvānekaikasminnaṣṭāpade pratibhāsaprāptānapaśyat / teṣāṃ ca ratnavṛkṣāṇāṃ sarvatra puṣpaphalakośebhyo nānāsaṃsthānavicitrasuvarṇarūpārdhakāyānapaśyat / kvacidbuddhārdhakāyān kvacidbodhisattvārdhakāyān kvaciddevanāgayakṣagandharvāsuragaruḍakinnaramahoragārdhakāyān kvacicchakrabrahmalokapālārdhakāyān kvaciccakravartimanuṣyendrārdhakāyān kvacidrājakumāraśreṣṭhigṛhapatyamātyastrīpuruṣadārakadārikābhikṣubhikṣuṇyupāsakopāsikārdhakāyān kāṃścitpuṣpadāmāvalambitapāṇīn kāṃścidratnahārābhipralambitapāṇīn kāṃścitsarvavyūhaparigṛhītapāṇīn kāṃścidavanatakāyān kṛtāñjalipuṭānanimiṣanayanān namasyataḥ kāṃścidabhiṣṭuvataḥ kāṃścitsamāpannān kāṃścitsuvarṇavarṇāvabhāsān kāṃścidrūpyavarṇāvabhāsān kāṃścittuṣārasukumāravarṇāvabhāsān kāṃścidindranīlamaṇivarṇāvabhāsān kāṃścidvirocanamaṇiratnāvabhāsān kāṃścitsarvaratnavarṇāvabhāsān kāṃściccampakapuṣpavarṇāvabhāsān kāṃścitprabhākāyāvabhāsān kāṃścillakṣaṇavicitrātmabhāvānapaśyat / tebhyaśca ardhacandrebhyo 'saṃkhyeyāṃścandrasūryagrahanatārāpratibhāsān niścarya daśadiśo 'vabhāsayamānānapaśyat //
tāśca prāsādavimānakūṭāgārabhittīḥ sarvaratnāṣṭāpadavicitrā apaśyat / teṣu ca sarvaratnāṣṭāpadeṣu maitreyasya bodhisattvasya sarvabodhisattvacaryākramamapaśyat yathā pūrvaṃ bodhisattvāścaryāmacaran / kvacidaṣṭāpade maitreyasya bodhisattvasya śiraḥpradānamapaśyat /
kvacinnetrapradānaṃ kvacidvastrapradānaṃ kvaciccūḍāmaṇiratnapradānaṃ kvacitsaddharmacūḍāmaṇipradānaṃ kvaciddantapradānaṃ kvacijjihvāpradānaṃ kacitkarṇanāsāpradānaṃ kvaciddhṛdayapradānaṃ kvacinmajjamāṃsapradānaṃ kvacidrudhirapradānaṃ kvacicchavicarmapradānaṃ kvacinmāṃsanakhapradānaṃ kvacitsajālāṅgulipradānaṃ kvacitsarvaśarīrapradānaṃ kvacitputraduhitṛbhāryāpradānaṃ kvacidratnarāśipradānaṃ kvacidgrāmanagaranigamajanapadarāṣṭrarājadhānīpradānaṃ kvacijjambudvīpapradānaṃ kvaciccaturdvīpapradānaṃ kvacitsarvarājyaiśvaryapradānaṃ kvacidbhadrarājāsanapradānaṃ kvaciddāsadāsīpradānaṃ kvacidantaḥpurapradānaṃ kvacidudyānatapovanapradānaṃ kvacicchatradhvajapatākāpradānaṃ kvacitpuṣpamālyagandhānulepanapradānaṃ kvacid glānapratyayabhaiṣajyapradānaṃ kvacitsarvānnapānavidhipradānaṃ kvacitsarvopakaraṇapradānaṃ kvacitsarvopāśrayapradānaṃ kvacidratnakāṃsyapātrīpradānaṃ kvacidvararathapradānaṃ kvacidbandhanāgāragatān vimokṣayantaṃ kvacidvadhyān nirmokṣayantaṃ kvacidbālāṃścikitsamānaṃ kvacitpranaṣṭamārgāṇāṃ mārgamupadarśayantaṃ kvaciddāśabhūtaṃ nadīpathe nāvaṃ vāhayamānaṃ kvacidbālāhāśvarājabhūtaṃ mahāsamudre rākṣasīdvīpagatān sattvān paritrāyamāṇaṃ kvacinmaharṣibhūtaṃ śāstrāṇyabhinirharamāṇaṃ kvaciccakravartibhūtaṃ daśakuśaleṣu karmapatheṣu sattvān pratiṣṭhāpayamānaṃ kvacidvaidyabhūtamāturāṇāṃ cikitsāṃ prayojayamānaṃ kvacinmātāpitaramupatiṣṭhantaṃ kvacitkalyāṇamitrāṇi śuśrūṣantaṃ kvacicchrāvakavarṇarūpeṇa sattvavinayena prayuktaṃ kvacitpratyekabuddhavarṇarūpeṇa kvacidbodhisattvavarṇarūpeṇa
kvacidbuddhavarṇarūpeṇa kvacitsattvavinayaprayuktaṃ kvacitsattvajātakaviśeṣairupapattiṃ saṃdarśya sattvān paripācayamānaṃ kvaciddharmabhāṇakarūpeṇa tathāgataśāsanopagatamuddiśantaṃ svādhyāyamānaṃ yoniśomīmāṃsāprayuktaṃ tathāgatacaityānyalaṃkurvāṇaṃ tathāgatavigrahān (gv 414) kārayamāṇaṃ buddhapūjāyāṃ sattvān samādāpayamānaṃ gandhānulepanapradānaṃ sugandhatailābhyañjanapuṣpamālyāropaṇādisarvākārabuddhapūjāprayuktaṃ daśasu kuśalamūleṣu karmapatheṣu sattvān pratiṣṭhāpayamānaṃ pañcasu śikṣāpadeṣu aṣṭāṅgapoṣadheṣu buddhadharmasaṃghaśaraṇagamaneṣu pravrajyāyāṃ dharmaśravaṇe uddeśasvādhyāyayoniśomanasikāreṣu sattvānniyojayamānaṃ dharmasāṃkathyāya siṃhāsanasaṃniṣaṇṇaṃ buddhabodhiṃvivṛṇvantam /
iti hi yāvanmaitreyo bodhisattvo 'saṃkhyeyaiḥ kalpakoṭīniyutaśatasahasraiḥ ṣaṭsu pāramitāsu cīrṇacaritaḥ, tatsarvaṃ sudhanaḥ śreṣṭhidārakastata ekaikasmādaṣṭāpadādaparāparairākārairadrākṣīt / sa kvacitkūṭāgāre yāvanti maitreyeṇa bodhisattvena kalyāṇamitrāṇi paryupāsitāni teṣāṃ vikurvitavyūhānadrākṣīt / sarveṣu ca teṣu kalyāṇamitreṣu upasaṃkrāntamābhāṣyamāṇamātmānaṃ saṃjānīte sma - ehi sudhana svāgatam / māsi klāntaḥ / paśyemāṃ bodhisattvācintyatām //
iti hi sudhanaḥ śreṣṭhidārakastata ekaikasmātkūṭāgārādekaikasmādārambaṇādimāni ca anyāni ca avicintyavyūhaviṣayavikurvitānyadrākṣīt / asaṃpramuṣitena smṛtibalādhānena samantadigvyavacāritayā cakṣuḥpariśuddhyā anāvaraṇena vipaśyanākauśalyajñānena bodhisattvajñānādhiṣṭhānavaśitāpratilambhena bodhisattvasaṃjñāgataprasṛtāyāṃ jñānabhūmau sthitaḥ, tatsarvamanantavyūhaviṣayavikurvitamadrākṣīt / tadyathā puruṣaḥ suptaḥ svapnāntaragato vividhān rūpārambaṇaviśeṣān paśyet yaduta gṛhavimānaramaṇīyāni vā grāmanagaranigamajanapadaramaṇīyāni vā vastrānnapānaparibhogaramaṇīyāni vā gītavādyatūryasaṃgītivividharatikrīḍāramaṇīyāni vā paśyet / udyānārāmatapovanaramaṇīyāni vā vṛkṣanadīpuṣkiriṇīparvataramaṇīyāni vā mātāpitṛmitrajñātisālohitasamavadhānagataṃ vā ātmānaṃ saṃjānīte / mahāsamudraṃ vā paśyet sumeruṃ vā parvatarājānaṃ sarvadevabhavanāni vā jambudvīpaṃ vā, anenakayojanaśatasthitaṃ vā ātmānaṃ saṃjānīte / tacca gṛhaṃ vā avacarakaṃ vā vipulaṃ paśyet / sarvaguṇālaṃkārasamavasṛtaṃ divasameva saṃjānīte / na rātridīrghaṃ ca saṃjānīte na hrasvam, na svapna iti saṃjānīte / sukhopasthānaṃ cātmanaḥ paśyet / sa prasrabdhakāyasaṃskāro vigatastyānamiddhaḥ sarvaratyapakarṣito vipulaprītisukhasaṃvedī dīrghaṃ ca vipulaṃ ca saṃjānīte / divasaṃ vā saptāhaṃ vā ardhamāsaṃ vā saṃvatsaraṃ vā varṣaśataṃ vā tato vā uttari saṃjānīte / prativibuddhaśca tatsarvamanusmaret /
evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ bodhisattvādhiṣṭhānena sarvatraidhātukasvapnasamavasaraṇajñānena parīttasaṃjñāgataniruddhacetā vipulamahadgatānāvaraṇabodhisattvasaṃjñāgatavihārī bodhisattvaviṣayānugato 'cintyabodhisattvanayapraveśānusṛtabuddhistatsarvavyūhavikurvitamapaśyat saṃjānīte 'nubhavati vicārayati nimittīkaroti ālakṣayati, tatra ca sthitamātmānaṃ saṃjānīte / tadyathā glānaḥ puruṣaścarame cittotpāde vartamāna upapatyānantaryacitte pratyupasthite karmabhave āmukhībhūte yathākṛtakarmopacayavipākena aśubhakarmapratyayena narakaṃ vā paśyet, tiryagyoniṃ vā pretaviṣayaṃ vā yamapuruṣān vā dṛḍhapraharaṇagṛhītān ruṣitānākrośato ruditākrośitaśabdaṃ ca nārakāṇāṃ śruṇuyāt / tāṃ ca kṣāranadīṃ paśyet, tāṃśca kṣuradhārāparvatān, tāṃ ca kūṭāśālmalīm, tacca asipatravanaṃ paśyet / tāṃśca mahānarakānādīptān (gv 415) saṃprajvalitānekajvālībhūtān, tāśca lohakumbhīḥ paśyet, tāḥ kāraṇāḥ kāryamāṇān, tāṃśca vedanāmanubhūyamānān saṃjānīt / tāni ca nairayikānyagnisaṃtāpaduḥkhāni paśyedanubhavet / śubhakarmopacayena vā devabhavanaṃ paśyet / devaparṣadapsarogaṇaṃ sarvavyūhālaṃkārāṃśca paśyet, udyānavimānanadīpuṣkariṇīratnaparvatakalpavṛkṣaparibhogān vā paśyedanubhavet, tadāyuḥkālaṃ ca saṃjānīyāt - itaścyutastatra vopapanno 'nantarhita eva karmaviṣayācintyatayā etāṃ kriyāṃ paśyet saṃjānīta anubhavet / evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako bodhisattvakarmaviṣayācintyatayā tatsarvavyūhavikurvitamadrākṣīt / tadyathā bhūtagrahāviṣṭaḥ puruṣo vividhāni rupagatāni paśyati / yacca paripṛcchate, tadvyākaroti /
evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako bodhisattvajñānādhiṣṭhānabalena tān sarvavyūhānadrākṣīt / tadyathā nāgabhavanapraviṣṭaḥ puruṣo nāgasaṃjñāgatapraveśena divasaṃ vā saptāhaṃ vā ardhamāsaṃ vā māsaṃ vā saṃvatsaraṃ vā varṣaśataṃ vā saṃjñāmātraṃ saṃjānīte, nāgasaṃjñāgatotsṛṣṭo manuṣyasaṃjñāgatena muhūrtamātraṃ paśyet / evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako bodhisattvasaṃjñāgatānusmṛtabuddhistanmaitreyasya bodhisattvasya adhiṣṭhānavaśena tanmuhūrtaṃ bahūni kalpakoṭīniyutaśatasahasrāṇi saṃjānīte sma / tadyathāsti sarvajagadvaravyūhagarbhaṃ nāma mahābrahmaṇo vimānam / tatra sarvatrisāhasramahāsāhasro lokadhāturābhāsamāgacchati pratibhāsayogena sarvārambaṇāmiśrībhūtaḥ / evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ tān sarvān vyūhānanyonyāsaṃkīrṇān sarvārambaṇeṣu pratibhāsaprāptaḥ tadyathā kṛtsnāyatanasamāpattivihārī bhikṣureko 'dvitīyaḥ śayane vā caṃkrame vā niṣadyāyāṃ vā utthito vā niṣaṇṇo vā yathākṛtsnasamāpattiviṣayāvatāreṇa sarvalokaṃ saṃjānīte paśyatyanubhavati dhyāyiviśeṣācintyatāyai / evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ tān sarvān vyūhān yathāviṣayāvatāreṇa paśyati saṃjānīte / tadyathā gandharvanagarāṇāṃ sarvavyūhālaṃkārā gaganatale saṃdṛśyante, na ca kasyacidāvaraṇatvāya kalpante / tadyathā yakṣavimānapraviṣṭāni manuṣyavimānāni yakṣavimānāntargatānyanyonyāsaṃbhinnāni yathākāmaviṣayapariśuddhyā saṃdṛśyante / tadyathā mahāsamudre sarvasya trisāhasramahāsāhasrasya lokadhātoḥ pratibhāsasamudrāḥ saṃdṛśyante / tadyathā māyākāro mantravidyauṣadhibalādhiṣṭhānena sarvarūpagatāni sarvakriyāśca saṃpaśyati /
evameva sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyasya bodhisattvasyādhiṣṭhānajñānamāyācintyapradeśena tāni sarvavyūhavikurvitānyadrākṣīt dharmajñānamāyābalābhinirhṛtena bodhisattvavaśitādhiṣṭhānajñānamāyāgatena //
atha khalu maitreyo bodhisattvastatkūṭāgāraṃ praviśya tadadhiṣṭhānamavasṛjya sudhanaṃ śreṣṭhidārakamacchaṭāśabdaṃ kṛtvā etadavocata - uttiṣṭha kulaputra / eṣā dharmāṇāṃ dharmatā / aviṣṭhapanapratyupasthānalakṣaṇāḥ kulaputra sarvadharmā bodhisattvajñānādhiṣṭhitāḥ / evaṃ svabhāvāpariniṣpannā māyāsvapnapratibhāsopamāḥ / atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ tenācchaṭāśabdena tataḥ samādhervyutthitaḥ / taṃ maitreyo bodhisattva āha - dṛṣṭā te kulaputra bodhisattvādhiṣṭhānavikurvāḥ? dṛṣṭāste bodhisattvasaṃbhārabalaniṣyandāḥ? dṛṣṭā te bodhisattvapraṇidhijñānaviṭhapanā? dṛṣṭāste bodhisattvacaryāsamudāgamāḥ? śrutaṃ te bodhisattvaniryāṇamukham? dṛṣṭā te buddhakṣetravyūhāpramāṇatā? dṛṣṭā (gv 416) te tathāgatapraṇidhivaiśāradyavaiśeṣikatā? anugatā te bodhisattvavimokṣācintyatā? anubhūtaṃ te bodhisattvasamādhiprītimukham? sudhana āha - dṛṣṭamārya kalyāṇamitrādhiṣṭhānena kalyāṇamitraprabhāveṇa / api tu khalu ārya ko nāmaiṣa vimokṣaḥ? maitreya āha - sarvatryadhvārambaṇajñānapraveśāsaṃmoṣasmṛtivyūhagarbho nāma kulaputra eṣa vimokṣaḥ / īdṛśānāṃ ca kulaputra vimokṣāṇāmanabhilāpyānabhilāpyānāmekajātipratibaddho bodhisattvo lābhī / sudhana āha - kva asau ārya vyūho gataḥ? maitreyo bodhisattva āha - yata evāgataḥ / sudhana āha - kuta āgataḥ? maitreyo bodhisattva āha - bodhisattvajñānādhiṣṭhānābhinirhārādāgataḥ / tatraivādhiṣṭhānena tiṣṭhati / na kvacidgato nāgato na rāśībhūto na saṃcayabhūto na kūṭastho na bhāvastho na bhāvasthito na deśastho na pradeśasthaḥ /
tadyathā kulaputra nāgānāṃ meghajālaṃ na kāyena cittena abhyantarībhūtaṃ na saṃcayasthitaṃ na saṃdṛśyate / nāgacetanāvaśena apramāṇā vārighārāḥ pramuñcati nāgaviṣayācintyatayā / evameva kulaputra te vyūhā nādhyātmagatā na bahirdhāgatā na ca na saṃdṛśyante, bodhisattvādhiṣṭhānavaśena, tava ca subhājanatayā / tadyathā kulaputra māyākārasya sarvamāyāgataviṣayaṃ saṃdarśayamānasya māyā na kutaścidāgacchanti na vigacchanti na kvacitsaṃkrāntim, saṃdṛśyate ca mantrauṣadhibalena / evameva kulaputrate vyūhā na kvacidgatā na kutaścidāgatā na kvacidrāśībhūtāḥ / saṃdṛśyante ca acintyabodhisattvajñānamāyāsuśikṣitvāt pūrvapraṇidhānādhiṣṭhānajñānavaśitayā / sudhana āhaṃ-kiyaddūrādārya āgacchasi? āha - anāgatagatiṃgataḥ / kulaputra bodhisattvānāṃ gatiḥ acalanāsthānagatiḥ / anālayāniketagatiḥ / acyutyupapattigatiḥ / asthānasaṃkrāntigatiḥ / acalanānutthānagatiḥ / anavekṣāniketagatiḥ / akarmavipākagatiḥ / anutpādānirodhagatiḥ / anucchedāśāśvatagatiḥ / api tu kulaputra mahākaruṇāgatirbodhisattvānāṃ vineyasattvāvekṣaṇatayā, mahāmaitrīgatirbodhisattvānāṃ duḥkhitasattvaparitrāṇatayā, śīlagatirbodhisattvānāṃ yathāśayopapattitayā, praṇidhānagatirbodhisattvānāṃ pūrvādhiṣṭhānena, abhijñāgatirbodhisattvānāṃ sarvasukhasaṃdarśanatayā, anabhisaṃskāragatirbodhisattvānāṃ sarvatathāgatapādamūlānuccalanatayā, anāyūhaviyūhagatirbodhisattvānāṃ kāyacittāsaṃpravaṇatayā, prajñopāyagatirbodhisattvānāṃ sattvānuvartanatayā, nirmāṇasaṃdarśanagatirbodhisattvānāṃ pratibhāsapratibimbanirmitaśarīrasamatayā //
api ca kulaputra yadvadasi - kiyaddūrāttvamāgacchasīti / ahamasmin kulaputra āgacchāmi janmabhūmermāladebhyo janapadebhyaḥ kuṭigrāmakāt / tatra gopālako nāma śreṣṭhī / taṃ buddhadharmeṣu pratiṣṭhāpya janmabhūmakānāṃ ca manuṣyāṇāṃ yathābhājanatayā dharmaṃ deśayitvā mātāpitṛjñātisaṃbandhinaśca brāhmaṇagṛhapatīn mahāyāne samādāpya / sudhana āha - katamā ārya bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ? āha - daśemāḥ kulaputra bodhisattvānāṃ janmabhūmayaḥ / katamā daśa? yaduta bodhicittotpādo bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ / bodhisattvakulajanaka adhyāśayo bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ / kalyāṇamitrakule janayitāḥ.......bhūmipratiṣṭhānaṃ bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ / pāramitākule janakaṃ........ praṇidhānābhinirhāro bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ / anutpattikadharmakṣāntikule (gv 417) janakau....... / sarvadharmapratipattiḥ kulaputra bodhisattvānāṃ janmabhūmiḥ / atītānāgatapratyutpannasarvatathāgatakule janayitrī janmabhūmiḥ / imāḥ kulaputra bodhisattvānāṃ daśa janmabhūmayaḥ //
prajñāpāramitā kulaputra bodhisattvānāṃ mātā, upāyakauśalyaṃ pitā, dānapāramitā stanyam, śīlapāramitā dhātrī, kṣāntīpāramitā bhūṣaṇālaṃkāraḥ, vīryapāramitā saṃvardhikā, dhyānapāramitā caryāviśuddhiḥ kalyāṇamitrāṇi śikṣācaryaḥ, sarvabodhyaṅgāni sahāyāḥ, sarvabodhisattvā bhrātaraḥ bodhicittaṃ kulam, pratipattiḥ kuladharmāḥ, bhūmyavasthānaṃ kṣāntipratilambhaḥ, kulābhijātiḥ praṇidhānābhinirhāraḥ, kulavidyālābhaḥ, caryāviśuddhiḥ, kuladharmānuvartanatā mahāyānasamādāpanā, kulavaṃśāvyavacchedaḥ abhiṣekaikajātipratibaddhatā, dharmarājeṣu putratvam, sarvatathāgatasamudāgamaḥ kulavaṃśapariśuddhiḥ / evaṃ hi kulaputra bodhisattvo 'tikrānto bhavati bālapṛthagjanabhūmim / avakrānto bhavati bodhisattvaniyāmam / saṃbhūto bhavati tathāgatakūle / pratiṣṭhito bhavati tathāgatavaṃśe / avyavacchedāya pratipanno bhavati triratnavaṃśasya / paripālanābhiyukto bhavati bodhisattvakulasya / pariśuddho bhavati jātigotreṇa / anupakruṣṭo bhavati varṇajātyoḥ / anavadyo bhavati sarvajātaḥ / adoṣaḥ sadevake loke samārake sabrahmake saśramaṇabrāhmaṇikāyāṃ prajāyām / kulīno bhavati uttamabuddhakulasaṃbhūto mahāpraṇidhigarbhaśarīraḥ //
evaṃ kulajātisamṛddhāśca kulaputra bodhisattvāḥ pratibhāsāyatanasarvadharmaparijñātatvānna vijugupsante sarvalokopapattiṣu / nirmitopamasarvabhavopapattiparijñātatvānna saṃkliśyante sarvabhavagatyupapattisaṃvāseṣu / nirātmasarvabuddhatvānna parikhidyante sarvasattvaparipākavinayeṣu / mahāmaitrīmahākaruṇāśarīratvānna śrāmyanti sarvasattvānugraheṣu / svapnopamasaṃsārādhimuktatvānna paritrasanti sarvakalpasaṃvāseṣu / māyāmayaṃ ca skandhaparijñātatvānna krāmyanti sarvajanmacyutimaraṇasaṃdarśanena / dharmadhātuprakṛtikatvāyatanamucitvānna kṣaṇyante sarvaviṣayeṣu / marīcyupamasarvasaṃjñāgatasubhāvitatvānna muhyanti sarvasaṃsāragatiṣu / māyopamasarvadharmavikrīḍitatvādanupaliptā bhavanti sarvamāraviṣayaiḥ / sarvakāyaprabhāvitatvādavañcanīyā bhavanti sarvakleśaiḥ / upapattivaśitālabdhatvādgatiṃgatā bhavanti sarvagatiṣu /
so 'haṃ kulaputra sarvalokadhātūpapattyantargatena kāyena sarvajagadrūpasamairbalaviśeṣaiḥ sarvasattvopamairniruktisaṃbhedaiḥ sarvajagadupamābhirnāmadheyavimātratābhiḥ sarvasattvādhimuktisamairīryāpathaiḥ, sarvajagadvinayapramāṇairlokānuvartanaiḥ, sarvaviśuddhisamairjanmakulopapattisaṃdarśanaiḥ, kriyāvatāramukhaiḥ sarvasattvasaṃjñānupraveśaiḥ sarvabodhisattvapraṇidhinirmāṇasamairātmabhāvasaṃdarśanaprabhāvanaiḥ sarvadharmadhātuṃ spharitvā pūrvasabhāgacaritānāṃ sattvānāṃ pranaṣṭabodhicittānāṃ paripācanārthaṃ jambudvīpe ca janmopapattisaṃdarśanārthamiha dakṣiṇāpathe māladeṣu janapadeṣu kūṭāgrāmake brāhmaṇakuleṣūpapannānāṃ mātṛpitṛjñātisaṃbandhināṃ vinayārthaṃ brāhmaṇakulajātiviśeṣeṇa caiṣāṃ jātyabhimānikānirabhimānatāyai tathāgatakule saṃjananārthamihopapannaḥ / so 'haṃ kulaputra iha dakṣiṇāpathe anenopāyena yathāśayānāṃ sattvānāṃ yathāvineyānāṃ paripākavinayaṃ kurvan ihaiva vairocanavyūhālaṃkāragarbhe kūṭāgāre (gv 418) prativasāmi / itaścāhaṃ cyutaḥ tuṣitabhavane upapattiṃ saṃdarśayiṣyāmi yathāśaye sattvānuvartanatāyai, tuṣitakāyikānāṃ ca sabhāgacaritānāṃ devaputrāṇāṃ paripākāya, sarvakāmadhātusamatikrāntānāṃ bodhisattvapuṇyajñānanirmāṇavyūhasaṃdarśanatāyai, kāmaratitṛṣṇāvinivartanatāyai, sarvasaṃsārānityatvaparidīpanatāyai, vipattiparyavasānasarvadevopapattisaṃdarśanatāyai, cyavanākāraṃ nāma mahājñānadharmamukhamekajātibaddhairbodhisattvaiḥ sārdhaṃ saṃgāyanāya, sahaparipācitānāṃ ca tatropapattisaṃgrahaṇatāyai, śākyamunisaṃpreṣitānāṃ ca vineyakalānāṃ prabodhanatāyai /
kāle paripūrṇābhiprāyasarvajñatāmadhigamiṣyāmi / bodhiprāptaṃ ca māṃ kulaputra tvaṃ punarapi drakṣyasi sārdhaṃ mañjuśriyā kalyāṇamitreṇa //
api tu khalu punaḥ kulaputra - gaccha tvaṃ tameva mañjuśriyaṃ kumārabhūtam / upasaṃkramya paripṛccha - kathaṃ bodhisattvena bodhisattvacaryāyāṃ śikṣitavyam, kathaṃ pratipattavyam, kathaṃ samantabhadracaryāmaṇḍalamavataritavyam, kathamabhinirhartavyam, kathaṃ praṇidhātavyam, kathaṃ vipulīkartavyam, kathamanusartavyam, kathaṃ paryadātavyam, kathaṃ praveṣṭavyam, kathaṃ paripūrayitavyam, sa te kulaputra kalyāṇamitra saṃdarśayiṣyati / tatkasya hetoḥ? sa kulaputra bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrāṇāṃ praṇidhānaviśeṣaḥ saṃvidyate yo mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya / vistīrṇaḥ kulaputra mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya caryānihāraṃ / apramāṇo mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya praṇidhānābhinirhāraḥ apratiprasrabdho mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya sarvabodhisattvaguṇaviśeṣābhinirhāraḥ / mātā mañjuśrīḥ kumārabhūto buddhakoṭīniyutaśatasahasrāṇām / avavādako mañjuśrīḥ kumārabhūto bodhisattvakoṭīniyutaśatasahasrāṇām / udyukto mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvasattvadhātuparipākavinayāya / vistīrṇanāmacakro mañjuśrīḥ kumārabhūto daśadiksarvalokadhātuṣu / kathāpuruṣo mañjuśrīḥ kumārabhūto 'nabhilāpyeṣu tathāgataparṣanmaḍaleṣu / saṃvarṇito mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvatathāgataiḥ / gambhīradharmajñānavihārī mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvadharmayathārthadarśī / durāgatagocaro mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ sarvavimokṣanayeṣu / avatīrṇaḥ samantabhadrabodhisattvacaryāyām / sa te kulaputra kalyāṇamitrājanakaḥ, tathāgatakule saṃvardhakaḥ, sarvakuśalamūlānutthāpakaḥ, bodhisaṃbhārāṇāṃ darśakaḥ, bhūtakalyāṇamitrāṇāṃ samādāpakaḥ sarvaguṇeṣu
avatārakaḥ, mahāpraṇidhānajāle pratiṣṭhāpakaḥ, sarvapraṇidhānābhinirhāreṣu śrāvayitā, sarvabodhisattvaguhyānāṃ saṃdarśakaḥ, sarvabodhisattvacintyatāyāḥ, sabhāgacaritaḥ pūrvajanmasaṃvāseṣu / tasmāttarhi tvaṃ kulaputra mañjuśrīpādamūlagataḥ eva mā parīttamanamutpādaya, mā parikhedaṃ janaya sarvaguṇānuśāsanīpratilambheṣu / tatkasya hetoḥ? yāvanti tvayā sudhana kalyāṇamitrāṇi dṛṣṭāni, yāvanti caryāmukhāni śrutāni, yāvanto vimokṣanayā avatīrṇāḥ, yāvantaḥ praṇidhānaviśeṣā avagāḍhāḥ, sarvaṃ mañjuśriyaḥ kumārabhūtasyānubhāvo 'dhiṣṭhānaṃ ca draṣṭavyam / sa ca mañjuśrīḥ kumārabhūtaḥ paramapāramitāprāptaḥ //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako maitreyasya bodhisattvasya pādau śirāsābhivandya maitreyaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamanekaśatasahasrakṛtvaḥ pradakṣiṇīkṛtya punaḥ punaravalokya maitreyasya bodhisattvasyāntikāt prakrāntaḥ // 52 // 55 mañjuśrīḥ /
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārako daśottaraṃ nagaraśatamaṭitvā sumanāmukhadikpratyuddeśaṃ gatvā atiṣṭhat mañjuśriyaṃ kumārabhūtaṃ cintayan anuvilokayan mañjuśriyaḥ kumārabhūtasya darśanamabhilaṣan prārthayamānaḥ samavadhānamākāṅkṣamāṇaḥ / atha khalu mañjuśrīḥ kumārabhūto daśottarādyojanaśatātpāṇiṃ prasārya sumanāmukhanagarasthitasyaiva sudhanasya śreṣṭhidārakasya mūrdhni pratiṣṭhāpya evamāha - sādhu sādhu kulaputra na śakyaṃ śraddhendriyavirahitaiḥ khinnacittaiḥ līnacittairanabhyastaprayogaiḥ pratyudāvartyavīryairitvaraguṇasaṃtuṣṭairekakuśalamūlatanmayaiścaryāpraṇidhānābhinirhārākuśalaiḥ kalyāṇamitrāparigṛṣṭītairbuddhāsamanvāhṛtairiyaṃ dharmatā jñātum, eṣa nayaḥ eṣa gocaraḥ eṣa vihāro jñātuṃ vā avagāhayituṃ vā avatarituṃ vā adhimoktuṃ vā kalpayituṃ vā pratyavagantuṃ vā pratilabdhuṃ vā iti // sa taṃ dharmakathayā saṃdarśayitvā samādāpya samuttejya saṃpraharṣayitvā asaṃkhyeyadharmamukhasamanvāgataṃ kṛtvā anantajñānamahāvabhāsaprāptaṃ kṛtvā aparyantabodhisattvadhāraṇīpratibhānasamādhyabhijñajñānaveśāviṣṭaṃ kṛtvā samantabhadracaryāmaṇḍale 'vatārayitvā svadeśe ca pratiṣṭhāpya sudhanasya śreṣṭhidārakasyāntikāt prakrāntaḥ // 53 // 56 samantabhadracaryāpraṇidhānam /
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ trisāhasramahāsāhasralokadhātuparamāṇurajaḥsamakalyāṇamitraparyupāsitaḥ sarvajñatāsaṃbhāropacitacetāḥ sarvakalyāṇamitrāvavādānuśāsanīṣu pradakṣiṇagrāhitayā pratipannaḥ sarvakalyāṇamitrāśayasamatāprasṛtaḥ sarvakalyāṇamitrārāgaṇāvirāgaṇabuddhiḥ sarvakalyāṇamitrāvavādānuśāsanīnayasamudrānugataḥ mahākaruṇāśayasāgarasaṃbhūtagarbho mahāmaitrīnayameghasarvajagadvirocanaḥ mahāprītivegasaṃvardhitaśarīraḥ vipulabodhisattvavimokṣapraśāntavihārī samantasukhaprasṛtatyāgacakṣuḥ sarvatathāgataguṇasamudrapratipattisuparipūrṇaḥ sarvatathāgatādhimuktipathaprasṛtaḥ sarvajñatāsaṃbhāravīryavegavivardhitaḥ sarvabodhisattvacittāśayasupariṇāmitabuddhiḥ sarvatryadhvatathāgataparaṃparāvatīrṇaḥ sarvabuddhadharmanayasāgarānubuddhaḥ sarvatathāgatadharmacakranayasāgarānugataḥ sarvalokopapattipratibhāsasaṃdarśanagocaraḥ sarvabodhisattvapraṇidhānanayasāgarāvatīrṇaḥ sarvakalpabodhisattvacaryāsaṃprasthitaḥ sarvajñatāviṣayāvabhāsapratilabdhaḥ sarvabodhisattvendriyavivardhitaḥ sarvajñatāmārgāvabhāsapratilabdhaḥ sarvadigvitimirālokaprāptaḥ sarvadharmadhātunayaprasṛtabuddhiḥ sarvakṣetranayāvabhāsasaṃjātaḥ sarvasattvaprasārārthakriyāpratisrotonugataḥ sarvāvaraṇaprapātaparvatavikiraṇo 'nāvaraṇadharmatānugataḥ samantatalabhūmidharmadhātugarbhabodhisattvavimokṣapraśāntavihārī sarvatathāgatagocaramanveṣamāṇaḥ sarvatathāgatādhiṣṭhitaḥ samantabhadrasya bodhisattvasya gocaraṃ vicārayamāṇaḥ sthito 'bhūt /
samantabhadrasya bodhisattvasya nāmadheyaṃ śrutvā bodhicaryāṃ śrutvā praṇidhānaviśeṣaṃ ca śrutvā saṃbhārasaṃbhavaprasthānapratiṣṭhitaviśeṣaṃ ca śrutvā abhinirhāraniryāṇapathaviśeṣaṃ ca śrutvā samantabhadrabhūmyācāravicāraṃ ca śrutvā bhūmisaṃbhāraṃ ca śrutvā lambhaviśeṣaṃ ca śrutvā bhūmipratilambhavegaṃ ca śrutvā bhūmyākramaṇaṃ ca śrutvā bhūmipratiṣṭhānaṃ ca śrutvā bhūmiparākramavikramaṃ ca śrutvā bhūmigauravaṃ ca śrutvā bhūmyadhiṣṭhānaṃ ca śrutvā bhūmisaṃvāsaṃ ca śrutvā samantabhadrabodhisattvadarśanaparitṛṣitastasminneva vajrasāgaragarbhabodhimaṇḍe tathāgatasiṃhāsanābhimukhaḥ sarvaratnagarbhapadmāsananiṣaṇṇaḥ ākāśadhātuvipulena cittena sarvābhiniveśoccalitena, subhāvitayā sarvakṣetrasaṃjñayā, sarvasaṅgasamatikrāntena cittena, sarvadharmānāvaraṇagocareṇa apratihatena cittena, sarvadiksamudraspharaṇena anāvaraṇena cittena, sarvajñatāviṣayākramaṇena śuddhena cittena, bodhimaṇḍālaṃkāravipaśyanāpariśuddhena suvibhaktena cittena, sarvabuddhadharmasamudrāvatīrṇena vipulena cittena, sarvasattvadhātuparipākavinayaspharaṇena mahadgatena cittena, sarvabuddhakṣetrapariśodhanena aparimāṇena cittena, sarvabuddhaparṣanmaṇḍalapratibhāsaprāptena sarvakalpasaṃvāsāparyādattena anantena cittena sarvatathāgatabalavaiśāradyāveṇikabuddhadharmaparyavasānena /
evaṃ cittamanasikāraprayuktasya khalu punaḥ sudhanasya śreṣṭhidārakasya pūrvakuśalamūlābhiṣyanditasarvatathāgatādhiṣṭhānena ca samantabhadrasya bodhisattvasya pūrvakuśalamūlasabhāgatayā samantabhadrasya bodhisattvasya darśanāya daśa pūrvanimittāni prādurabhūvan / katamāni daśa? yaduta sarvabuddhakṣetrāṇi (gv 421) viśudhyanti sma sarvatathāgatabodhimaṇḍālaṃkāraviśuddhyā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvākṣaṇāpāyadurgatipathavinivṛttatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma dharmanalinīvyūhabuddhakṣetraviśuddhyā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvasattvakāyacittaprahlādanaprāptatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvaratnamayasaṃsthānatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvasattvadhātulakṣaṇānuvyañjanapratimaṇḍitasaṃsthānatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvasattvadhātulakṣaṇānuvyañjanapratimaṇḍitasaṃsthānatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvavyūhālaṃkārameghasaṃsthānatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvasattvadhātvanyonyamaitrahitacittāvyāpannacittasaṃsthānatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma bodhimaṇḍālaṃkāravyūhasaṃsthānatayā / sarvabuddhakṣetrāṇi viśudhyanti sma sarvasattvabuddhānusmṛtimanasikāraprayuktasaṃsthānatayā / imāni daśa pūrvanimittāni prādurabhavan samantabhadrasya bodhisattvasya mahāsattvasya darśanāya //
apare daśa mahāvabhāsāḥ prādurabhavan samantabhadrasya bodhisattvasya mahāsattvasya darśanapūrvanimittam / katame daśa? yaduta sarvalokadhātuparamāṇurajaḥsu ekaikasmin paramāṇurajasi sarvatathāgatajālāni vidyotayanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvabuddhaprabhāmaṇḍalameghā niścarya anekavarṇā nānāvarṇā anekaśatasahasravarṇāḥ sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvaratnameghāḥ sarvatathāgatapratibhāsavijñapanānniścaritvā sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvatathāgatārciścakramaṇḍalameghā niścaritvā sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvagandhapuṣpamālyavilepanadhūpameghā niścaritvā samantabhadrasya bodhisattvasya sarvaguṇadharmasamudrameghānnigarjamāṇā daśadiksarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvacandrasūryajyotirmeghā niścaritvā samantabhadrabodhisattvaprabhāṃ pramuñcamānāḥ sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvasattvakāyasaṃsthānapradīpameghā niścaritvā buddharaśmivatprabhāsamānāḥ sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvatathāgatakāyapratibhāsamaṇiratnavigrahameghā niścaritvā daśasu dikṣu sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvatathāgatakāyasaṃsthānaraśmivigrahameghā niścaritvā sarvabuddhādhiṣṭhānapraṇidhānameghānabhipravarṣamāṇāḥ sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / sarvalokadhātuparamāṇurajobhya ekaikasmātparamāṇurajasaḥ sarvarūpagatavarṇāvabhāsā bodhisattvakāyapratibhāsameghasamudrāḥ sarvasattvanirmāṇakāryaprayogāḥ sarvasattvasarvābhiprāyaparipūriniṣpādanā niścaritvā sarvadharmadhātuṃ spharanti sma / ime daśa mahāvabhāsāḥ prādurabhūvan samantabhadrasya bodhisattvasya darśanapūrvanimittam //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidāraka imān daśa pūrvanimittāvabhāsān dṛṣṭvā samantabhadrasya bodhisattvasya darśanāvakāśapratilabdhaḥ svakuśalamūlabalopastabdhaḥ sarvatathāgatādhiṣṭhānasarvabuddhadharmāvabhāsasaṃjātaḥ samantabhadrabodhisattvapraṇidhānāviṣṭaḥ sarvatathāgatagocarābhimukhaḥ udārabodhisattvagocaraniścayabalādhānaprāptaḥ samantabhadrabodhisattvadarśanasarvajñatāprabhālābhasaṃjñī samantabhadrabodhisattvadarśanābhimukhendriyaḥ (gv 422) samantabhadrabodhisattvadarśanamahāvīryavegaprāptaḥ samantabhadrabodhisattvaparigaveṣamāṇāvivartyavīryaprayogaḥ sarvadigabhimukhenendriyacakreṇa samantabhadracakṣurviṣayāvakramaṇena bodhisattvaśarīreṇa sarvatathāgatārambaṇasaṃpreṣitena anavaśeṣabuddhapādamūlagatasamantabhadrabodhisattvānubaddhena cittena samantabhadrabodhisattvārambaṇaparigaveṣaṇāvipravasitenāśayena sarvārambaṇeṣu samantabhadrabodhisattvadarśanasaṃjñāgatagarbhaḥ samantabhadrabodhisattvapathaprasṛtena jñānacakṣuṣā ākāśadhātuvipulenāśayena mahākaruṇāvajrasusaṃgṛhītenādhyāśayena aparāntakoṭīgatakalpādhiṣṭhānena samantabhadrabodhisattvānubandhanapraṇidhānena samantabhadrabodhisattvacaryāsamatānugatayā kramavikramaviśuddhyā sarvatathāgataviṣayasaṃvasanena samantabhadrabodhisattvabhūmipratiṣṭhānajñānavihāreṇa samanvāgato 'drākṣīt samantabhadraṃ bodhisattvaṃ bhagavato vairocanasya tathāgatasyārhataḥ samyaksaṃbuddhasya purato mahāratnapadmagarbhe siṃhāsane niṣaṇṇaṃ bodhisattvaparṣanmaṇḍalasamudragataṃ bodhisattvagaṇaparivṛtaṃ bodhisattvasaṃghapuraskṛtaṃ
sarvaparṣamaṇḍalānusṛtābhyudgatakāyaṃ sarvalokānabhibhūtaṃ sarvabodhisattvānuvyavalokitamaparyantajñānaviṣayamasaṃhāryagocaramacintyaviṣayaṃ tryadhvasamatānugataṃ sarvatathāgatasamatānuprāptam /
sa tasya sarvaromavivarebhyaḥ ekaikasmādromavivarāt sarvalokadhātuparamāṇurajaḥsamān raśmimeghānniścaritvā dharmadhātuparamākāśadhātuparyavasānān sarvalokadhātūnavabhāsya sattvānāṃ duḥkhaṃ praśamayamānānapaśyat / sa tasya kāyāt sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān prabhāmaṇḍalameghānniścaritvā nānāvarṇān sarvabodhisattvānudāraprītiprāmodyavegān vivardhayamānānapaśyat / mūrdhatoṃ 'sakūṭābhyāṃ sarvaromavivarebhyaśca nānāvarṇān gandhārcimeghānniścārya sarvatathāgataparṣanmaṇḍalāni spharitvā abhipravarṣamāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātsarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān sarvapuṣpameghānniścārya sarvatathāgataparṣanmaṇḍalāni spharitvā abhipravarṣamāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān sarvagandhavṛkṣameghānniścārya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ gandhavṛkṣameghālaṃkārāṃlaṃkṛtaṃ kṛtvā akṣayagandhacūrṇavilepanakośaprayuktān sarvatathāgataparṣanmaṇḍalāni spharitvā abhipravarṣamāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātsarvavastrameghānniścārya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ saṃchādya alaṃkurvāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātsarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān sarvapaṭṭadāmameghān sarvabhāraṇameghān sarvamuktāhārameghāṃścintāmaṇiratnameghānniścārya sarvatathāgataparṣanmaṇḍalāni spharitvā abhipravarṣamāṇānapaśyat sarvasattvānāṃ sarvābhiprāyapariniṣpattaye /
sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān ratnadrumameghānniścārya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā visphuṭaratnadrumameghālaṃkārālaṃkṛtaṃ kṛtvā sarvatathāgataparṣanmaṇḍalāni mahāratnavarṣairabhipravarṣamāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātsarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān rūpadhātudevanikāyameghānniścārya bodhisattvaṃ saṃvarṇayataḥ sarvalokadhātuṃ spharamāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt sarvabrahmagatiparyāpannadevanikāyanirmitameghānniścārya abhisaṃbuddhān (gv 423) tathāgatān dharmacakrapravartanāyādhyeṣamāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt sarvakāmadhātudevendrakāyameghānniścarya sarvatathāgatadharmacakrāṇi saṃpratīcchamānānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt praticittakṣaṇaṃ sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān tryadhvaparyāpannasarvabuddhakṣetrameghānniścarya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā alayanānāmatrāṇānāmapratiśaraṇānāṃ sattvānāṃ layanatrāṇapratiśaraṇabhūtānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt praticittakṣaṇaṃ sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān sarvabuddhotpādabodhisattvaparṣanmaḍalaparipūrṇapariśuddhakṣetrameghānniścarya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā udārādhimuktikānāṃ sattvānāṃ viśuddhaye vartamānānapaśyat /
sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātpraticittakṣaṇaṃ sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān viśuddhasaṃkliṣṭakṣetrameghānniścarya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā saṃkliṣṭānāṃ sattvānāṃ viśuddhaye saṃvartamānānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātpraticittakṣaṇaṃ sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān saṃkliṣṭacittaviśuddhakṣetrameghānniścarya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā ekāntasaṃkliṣṭānāṃ viśuddhaye saṃvartamānānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātpraticittakṣaṇaṃ sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān sarvabodhisattvakāyameghānniścarya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā sarvasattvacaryāmanuvartamānānanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau sarvasattvānāṃ paripācayamānānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātpraticittakṣaṇaṃ sarvalokadhātuparamāṇurajaḥsamān bodhisattvakāyameghānniścarya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā sarvasattvakuśalamūlavivardhanatāyai sarvabuddhanāmānyudīrayamāṇānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātsarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān bodhisattvakāyameghānniścarya ākāśadhātuparyavasānaṃ sarvadharmadhātuṃ spharitvā sarvabuddhakṣetraprasareṣu prathamacittotpādamupādāya sarvabodhisattvānāṃ sarvakuśalamūlābhinirhāramupasaṃharamāṇānapaśyat /
sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān bodhisattvameghānniścaritvā sarvabuddhakṣetreṣu ekaikasmin buddhakṣetre samantabhadrabodhisattvacaryāviśuddhaye sarvabodhisattvapraṇidhānasāgarānabhidyotayamānānapaśyat / sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarāt sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān sarvasattvābhiprāyaparipūraṇān sarvajñatāsamudāgamaprītivegavivardhanān samantabhadrabodhisattvacaryāmeghānniścarya abhipravarṣamāṇānapaśyat / sa tasya sarvaromavivarebhya ekaikasmādromavivarātsarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān sarvabuddhakṣetrābhisaṃbodhisaṃdarśanān sarvajñatāsamudāgamamahādharmavegavivardhanānabhisaṃbodhimeghānniścaramāṇānapaśyat //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ samantabhadrasya bodhisattvasya idamṛddhiviṣayavikurvitaṃ dṛṣṭvā hṛṣṭaḥ tuṣṭaḥ udagraḥ āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajāto bhūyasyā mātrayā samantabhadrasya bodhisattvasya kāyamupanidhyāyan adrākṣīt samantabhadrasya bodhisattvasya ekaikasmādaṅgādekaikāṅgavibhaktitaḥ ekaikasmāccharīrāvayavāt ekaikasyāḥ śarīrāvayavavibhakteḥ ekaikasmādaṅgapradeśāt (gv 424) ekaikato 'ṅgapradeśavibhaktitaḥ ekaikasmāddehāt ekaikasmāddehavibhaktitaḥ ekaikasmādromavivarāt ekaikasmādromavibhakterimaṃ trisāhasramahāsāhasraṃ lokadhātuṃ savāyuskandhaṃ sapṛthivīskandhaṃ satejaḥskandhaṃ sasāgaraṃ sadvīpaṃ sanadīkaṃ saratnaparvataṃ sasumeruṃ sacakravālaṃ sagrāmanagaranigamarāṣṭrarājadhāniṃ savanaṃ sabhavanaṃ sajanakāyaṃ sanarakalokaṃ satiryagyonilokaṃ sayamalokaṃ sāsuralokaṃ sanāgalokaṃ sagaruḍalokaṃ samanujalokaṃ sadevalokaṃ sabrahmalokaṃ sakāmadhātuviṣayaṃ sārūpyadhātuviṣayaṃ sādhiṣṭhānaṃ sapratiṣṭhānaṃ sasaṃsthānaṃ sameghaṃ savidyutaṃ sajyotiṣaṃ sarātriṃdivasārdhamāsaṃ samāsartuṃ sasaṃvatsaraṃ sāntarakalpaṃ sakalpam / yathā cemaṃ lokadhātum, evaṃ pūrvasyāṃ diśi sarvalokadhātūnadrākṣīt /
yathā pūrvasyāṃ diśi, evaṃ dakṣiṇāyāṃ paścimāyāmuttarasyāmuttarapūrvāyāṃ pūrvadakṣiṇāyāṃ dakṣiṇapaścimāyāṃ paścimottarāyāmadhaḥ ūrdhvaṃ samantātsarvadigvidikṣu sarvalokadhātūnadrākṣīt pratibhāsayogena sarvabuddhotpādān sabodhisattvaparṣanmaṇḍalān sasattvān, yāśceha sahāyāṃ lokadhātau pūrvāntakoṭīgatāḥ sarvalokadhātuparaṃparāḥ tā api sarvāḥ samantabhadrasya bodhisattvasya ekasmānmahāpuruṣalakṣaṇādadrākṣīt sarvabuddhotpādāḥ sarvabodhisattvaparṣanmaṇḍalāḥ sasattvāḥ sabhavanāḥ sarātriṃdivāḥ sakalpāḥ / evamaparāntakoṭīgatānapi sarvabuddhakṣetraprasarānadrākṣīt / yathā ceha sahāyāṃ lokadhātau pūrvāntāparāntakoṭīgatāḥ sarvalokadhātuparaṃparā adrākṣīt, evaṃ daśasu dikṣu sarvalokadhātuṣu pūrvāntāparāntakoṭīgatāḥ sarvalokadhātuparaṃparāḥ samantabhadrasya bodhisattvasya kāyādekaikasmānmahāpuruṣalakṣaṇādekaikasmādromavivarādadrākṣīt suvibhaktā anyonyāsaṃbhinnāḥ / yathā ca samantabhadraṃ bodhisattvaṃ bhagavato vairocanasya tathāgatasya purato mahāratnapadmagarbhasiṃhāsane niṣaṇṇamadrākṣīt etadvikrīḍitaṃ saṃdarśayamānam, evaṃ pūrvasyāṃ diśi bhagavato bhadraśriyastathāgatasya padmaśriyāṃ lokadhātāvetadeva vikrīḍitaṃ saṃdarśayamānamadrākṣīt / yathā ca pūrvasyāṃ diśi, evaṃ samantātsarvadigvidikṣu sarvalokadhātuṣu sarvatathāgatapādamūleṣu samantabhadraṃ bodhisattvaṃ mahāratnapadmagarbhasiṃhāsane niṣaṇṇametadeva vikrīḍitaṃ saṃdarśayamānamadrākṣīt / yathā ca daśasu dikṣu, evaṃ sarvalokadhātuṣu tathāgatapādamūleṣu mahāratnapadmagarbhasiṃhāsane niṣaṇṇametadeva vikrīḍitaṃ saṃdarśayamānamadrākṣīt /
evaṃ samantāddaśasu dikṣu sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsameṣu ekaikasmin paramāṇurajasi dharmadhātuvipuleṣu buddhadharmaparṣanmaṇḍaleṣu sarvatathāgatapādamūleṣu samantabhadraṃ bodhisattvamadrākṣīt / ekaikataśca asyātmabhāvātryadhvaprāptāni sarvārambaṇāni abhivijñapyamānāni apaśyatpratibhāsayogena, sarvakṣetrāṇyapi sarvasattvānapi sarvabuddhotpādānapi sarvabodhisattvaparṣanmaṇḍalānyabhivijñapyamānānapaśyat pratibhāsayogena / sarvasattvarutāni ca sarvabuddhāghoṣāṃśca sarvatathāgatadharmacakrapravartanāni ca sarvānuśāsanyādeśanaprātihāryāṇi ca sarvabodhisattvasamudāgamāṃśca sarvabuddhavikrīḍitāni cāśrauṣīt //
sa tadacintyaṃ samantabhadramahābodhisattvavikrīḍitaṃ dṛṣṭvā śrutvā ca daśa jñānapāramitāvihārān pratyalabhata / katamān daśa? yaduta ekacittakṣaṇe sarvabuddhakṣetrakāyaspharaṇajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / sarvatathāgatapādamūlopasaṃkramaṇāsaṃbhinnajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / (gv 425) sarvatathāgatapūjopasthānajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / sarvatathāgatebhya ekaikasmāttathāgatātsarvabuddhadharmapraśnaparipṛcchāsaṃpratīcchanajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / sarvatathāgatadharmacakrapravartananidhyaptijñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / acintyabuddhavikurvitajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / sarvadharmākṣayapratisaṃvidaparāntakoṭīgatakalpādhiṣṭhānaikadharmapadanirdeśajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / sarvadharmamudrāpratyakṣajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / sarvadharmadhātunayasāgarajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / sarvasattvasaṃjñāgatasaṃvasanajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / ekakṣaṇasamantabhadrabodhisattvacaryāpratyakṣajñānapāramitāvihāraṃ pratyalabhata / tasyaivaṃ jñānapāramitāvihārasamanvāgatasya sudhanasya śreṣṭhidārakasya samantabhadrao bodhisattvo dakṣiṇaṃ pāṇiṃ prasārya mūrdhni pratiṣṭhāpayāmāsa / samanantarapratiṣṭhāpitaśca sudhanasya śreṣṭhidārakasya samantabhadreṇa bodhisattvena mūrdhni pāṇiḥ, atha tāvadevāsya sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāni samādhimukhānyavakrāntāni / ekaikena ca samādhinā sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāṃllokadhātumudrānavatīrṇo 'bhūt /
adṛṣṭapūrvā sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāścāsya sarvajñatāsaṃbhārā upacayamagaman / sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāścāsya sarvajñatādharmasaṃbhavāḥ prādurabhavan / sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaiśca sarvajñatāmahāprasthānairamyutthitaḥ / sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāṃśca praṇidhānasāgarānavatīrṇaḥ / sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaiśca sarvajñatāniryāṇapathairniryātaḥ / sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāsu ca bodhisattvacaryāsu prasṛtaḥ / sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaiśca sarvajñatāvegairvivardhitaḥ / sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaiśca sarvabuddhajñānāvabhāsaiḥ prabhāvabhāsitaḥ / yathā ceha sahāyāṃ lokadhātau bhagavato vairocanasya pādamūlagataḥ samantabhadro bodhisattvo dakṣiṇaṃ pāṇiṃ prasārya sudhanasya murdhni pratiṣṭhāpayāmāsa, tathā sarvalokadhātuṣu sarvatathāgatapādamūleṣu niṣaṇṇaḥ samantabhadro bodhisattvo dakṣiṇaṃ pāṇiṃ prasārya sudhanasya śreṣṭhidārakasya mūrdhni pratiṣṭhāpayāmāsa / evaṃ samantāt sarvadigvidikṣu sarvalokadhātuparamāṇurajontargateṣvapi sarvalokadhātuṣu sarvatathāgatapādamūleṣu niṣaṇṇaḥ samantabhadro bodhisattvo dakṣiṇaṃ pāṇiṃ prasārya sudhanasya śreṣṭhidārakasya mūrdhni pratiṣṭhāpayāmāsa / yathā bhagavato vairocanasya pādamūlagatena samantabhadreṇa bodhisattvena pāṇinā spṛṣṭasya sudhanasya śreṣṭhidārakasya dharmamukhānyavakrāntāni, evaṃ sarvasamantabhadrātmabhāvaprasṛtaiḥ pāṇimeghaiḥ spṛṣṭasya sudhanasya śreṣṭhidārakasya dharmamukhānyavakrāntānyabhūvan nānānayaiḥ //
atha khalu samantabhadro bodhisattvo mahāsattvaḥ sudhanaṃ śreṣṭhidārakametadavocat - dṛṣṭaṃ te kulaputra mama vikurvitam? āha - dṛṣṭamārya / api tu tathāgataḥ prajānan prajānīyāttāvadacintyamidaṃ vikurvitam / so 'vocat - ahaṃ kulaputra anabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān kalpān vicaritaḥ sarvajñatācittamabhilaṣamāṇaḥ / ekaikasmiṃśca mahākalpe 'nabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāstathāgatā ārāgitā bodhicittaṃ pariśodhayatā / ekaikasmiṃśca mahākalpe sarvatyāgasamāyuktāḥ sarvalokavighuṣṭā mahāyajñā yaṣṭāḥ / sarvasattvapratipādanā sarvajñatāpuṇyasaṃbhāratā / ekaikasmiṃśca mahākalpe anabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāstyāgā (gv 426) mahātyāgāḥ kṛtāḥ, atyarthatyāgāḥ kṛtāḥ sarvajñatādharmānabhiprārthayatā / ekaikasmiṃśca mahākalpe 'nabhilāpyānabhilāpyānatmabhāvāḥ parityaktāḥ, mahārājyāni ca parityaktāni, grāmanagaranigamajanapadarāṣṭrarājadhānyaḥ parityaktāḥ, priyamanāpā dustyajāḥ parivārasaṃghāḥ parityaktāḥ, putraduhitṛbhāryāḥ parityaktāḥ / svaśarīramāṃsāni parityaktāni, svakāyebhyo rudhiraṃ yācanakebhyaḥ parityaktam, asthimajjāḥ parityaktāḥ / aṅgapratyaṅgāni parityaktāni / karṇanāsāḥ parityaktāḥ / cakṣūṃṣi parityaktāni / svamukhebhyo jihvendriyāṇi parityaktāni buddhajñānāvekṣayā kāyajīvitanirapekṣeṇa / ekaikasmiṃśca mahākalpe 'nabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāni svaśirāṃsi parityaktāni svakāyebhyaḥ sarvalokābhyudgatamanuttarasarvajñatāśīrṣamabhiprārthayatā / yathā ca ekaikasmin mahākalpe, tathā anabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsameṣu mahākalpasāgareṣu / ekaikasmiṃśca mahākalpe 'nabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāstathāgatāḥ parameśvarabhūtena satkṛtā gurukṛtā mānitāḥ pūjitāḥ, cīvarapiṇḍapātaśayanāsanaglānapratyayabhaiṣajyapariṣkāraiḥ pratipāditāḥ / teṣāṃ ca asmiṃstathāgatānāṃ śāsane pravrajitā sarvabuddhānuśāsanīṣu pratipannaḥ śāsanaṃ ca me teṣāṃ saṃdhāritam //
nābhijānāmi kulaputra tāvadbhiḥ kalpasamudrerekacittotpādamapi tathāgaśāsane vilopamutpādayituṃ nābhijānāmi / tāvadbhiḥ kalpasamudrairekacittotpādamapi pratighasahagatamutpādayitumātmagrahacittaṃ vā ātmagrahaparigrahacittaṃ vā ātmaparanānātvacittaṃ vā bodhimārgavipravāsacittaṃ vā saṃsārasaṃvāsaparikhedacittaṃ vā avalīnacittaṃ vā āvaraṇasaṃmohacittaṃ vā utpādayitumanyatra aparājitajñānaduryodhanagarbhabodhicittāt sarvajñatāsaṃbhāreṣu / iti hi kulaputra sarvakalpasāgarāḥ kṣayaṃ vrajeyuḥ tānnirdiśato ye mama pūrvayogasaṃbuddhakṣetrapariśuddhiprayogāḥ, ye mama mahākaruṇāpratilabdhacittasya sarvaparitrāṇaparipācanapariśodhanaprayogāḥ / evaṃ ye buddhapūjopasthānaprayogāḥ, ye saddharmaparyeṣṭihetorguruśuśrūṣāprayogāḥ, ye saddharmaparigrahahetorātmabhāvaparityāgaprayogāḥ, ye saddharmārakṣaṇanidānāḥ svajīvitaparityāgaprayogāḥ, tāvadbhyo me kulaputra dharmasamudrebhyo na kiṃcidekapadavyañjanamapi yanna cakravartirājyaparityāgena krītam, yannāsti sarvāstiparityāgena krītaṃ sarvasattvaparitrāṇaprayuktena svasaṃtaticittanidhyaptiprayuktena abhimukhaparadharmasaṃprāpaṇaprayuktena sarvalaukikajñānālokaprabhāvanāprayuktena sarvalokottarajñānaprabhāvanāprayuktena sarvasattvasaṃsārasukhasaṃjananaprayuktena sarvatathāgataguṇasaṃvarṇanaguṇaprayuktena / evamanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamāḥ kalpasāgarāḥ kṣayaṃ vrajeyurmama svapūrvayogasaṃpadaṃ nirdiśataḥ //
tena mayā kulaputra anena evaṃrūpeṇa saṃbhārabalena mūlahetūpacayabalena udārādhimuktibalena guṇapratipattibalena sarvadharmayathāvannidhyaptibalena prajñācakṣurbalena tathāgatādhiṣṭhānabalena mahāpraṇidhānabalena mahākaruṇābalena supariśodhitābhijñābalena kalyāṇamitraparigrahabalena atyantapariśuddho dharmakāyaḥ pratilabdhaḥ sarvatryadhvāsaṃbhinnaḥ / anuttaraśca rūpakāyaḥ pariśodhitaḥ (gv 427) sarvalokābhudgataḥ sarvajagadyathāśayavijñapanaḥ sarvatrānugataḥ sarvabuddhakṣetraprasṛtaḥ samantapratiṣṭhānaḥ sarvataḥ sarvavikurvitasaṃdarśanaḥ sarvajagadabhilakṣaṇīyaḥ / prekṣasva kulaputra imāmātmabhāvapratilābhasaṃpadamanantakalpasāgarasaṃbhūtāṃ bahukalpakoṭīniyutaśatasahasradurlabhaprādurbhāvāṃ durlabhasaṃdarśanām / nāhaṃ kulaputra anavaropitakuśalamūlānāṃ sattvānāṃ śravaṇapathamapyāgacchāmi prāgeva darśanam / santi kulaputra sattvāḥ, ye mama nāmadheyaśravaṇamātreṇa avaivartikā bhavantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / santi darśanamātreṇa, santi sparśanamātreṇa, santyanuvrajanamātreṇa, santyanubandhanamātreṇa, santi svapnadarśanena, santi svapne nāmadheyaśravaṇena avaivartikā bhavantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / kecitsattvā māmekarātriṃdivasamanusmaramāṇāḥ paripākaṃ gacchanti / kecidardhamāsaṃ kecinmāsaṃ kecidvarṣaṃ kecidvarṣaśataṃ kecitkalpaṃ kecitkalpaśataṃ kecidyāvadanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān kalpān māmanusmaramāṇāḥ paripākaṃ gacchanti / kecidekajātyā paripākaṃ gacchanti māmanusmaramāṇāḥ /
kecijjātiśatena, kecidyāvadanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamairjātiparivartaiḥ / kecitsattvā mama prabhādarśanena paripākaṃ gacchanti / kecidraśmipramokṣasaṃdarśanena, kecitkṣetraprakampanena, kecidrūpakāyasaṃdarśanena, kecitsaṃpraharṣaṇena paripākaṃ gacchanti / iti hi kulaputra buddhākṣetraparamāṇurajaḥsamairupāyaiḥ sattvā avaivartikā bhavantyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / ye khalu punaḥ kulaputra sattvā mama buddhakṣetrapariśuddhiṃ śṛṇvanti, te pariśuddheṣu buddhākṣetreṣūpapadyante / ye mamātmabhāvapariśuddhiṃ paśyanti, te mamātmabhāve upapadyante / paśya kulaputra imāṃ mamātmabhāvapariśuddhim //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ samantabhadrasya bodhisattvasya kāyamupanidhyāyannadrākṣīt ekaikasmin romavivare 'nabhilāpyabuddhakṣetrasāgarān buddhotpādaparipūrṇān / ekaikasmiṃśca buddhakṣetrasāgare tathāgatān bodhisattvaparṣatsāgaraparivṛtānadrākṣīt / sarvāṃśca tān kṣetrasāgarān nānāpratiṣṭhānān nānāsaṃsthānān nānāvyūhān nānācakravālān nānāmeghagaganasaṃchannān nānābuddhotpādān nānādharmacakranirghoṣānapaśyat / yathā ca ekaikasmin romavivare, tathā anavaśeṣataḥ sarvaromavivareṣu sarvalakṣaṇeṣu sarvānuvyañjaneṣu sarvāṅgapratyaṅgeṣu / ekaikasmiṃśca kṣetrasāgarān sarvabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān buddhakāyanirmitameghānnirgamya daśasu dikṣu sarvalokadhātūn spharitvā anuttarāyāṃ samyakaṃbodhau sattvān paripācayamānānapaśyat //
atha khalu sudhanaḥ śreṣṭhidārakaḥ samantabhadrabodhisattvāvavādānuśāsanyanuśiṣṭaḥ samantabhadrabodhisattvakāyāntargateṣu sarvalokadhātuṣvavatīrya sattvān paripācayāmāsa / ye ca khalu punaḥ sudhanasya śreṣṭhidārakasya buddhakṣetraparamāṇurajaḥsamakalyāṇamitropasaṃkramadarśanaparyupāsanajñānālokakuśalamūlopacayāḥ, te samantabhadrabodhisattvasahadarśanena kuśalamūlopacayasya śatatamīmapi kalāṃ nopayānti, sahasratamīmapi śatasahasratamīmapi koṭīśatasahasratamīmapi / saṃkhyāmapi kalāmapi gaṇanāmapi upamāmapi upanisāmapi na kṣamante saprathamacittotpādāya yāvatsamantabhadrasya bodhisattvasya darśanam / asminnantare yāvatīrbuddhakṣetrasāgaraparaṃparā avatīrṇastato 'nabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamaguṇāḥ (gv 428) samantabhadrabodhisattvasyaikasmin romavivare buddhakṣetrasāgaraparaṃparāḥ praticittakṣaṇamavataranti sma / yathā caikasmin romavivare, tathaiva sarvaromavivareṣu praticittakṣaṇamanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamalokadhātuṃ pareṇa aparāntakoṭīgatakalpādhiṣṭhānalokadhātuṃ pareṇa vikrameṇa paryantaṃ nopajagāma /
kṣetrasāgaraparaṃparāṇāṃ kṣetrasāgaragarbhāṇāṃ kṣetrasāgarasaṃbhedānāṃ kṣetrasāgarasamavasaraṇānāmanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetrasāgarasaṃbhavānāṃ kṣetrasāgaravibhavānāṃ kṣetrasāgaravyūhānāṃ buddhotpādasāgaragarbhāṇāṃ buddhotpādasāgarasamavasaraṇānāṃ buddhotpādasāgarasaṃbhavānāṃ buddhotpādasāgaravibhavānāṃ bodhisattvasāgaraparṣanmaṇḍalasāgarāṇāṃ bodhisattvaparṣanmaṇḍalasāgaraparaṃparāṇāṃ bodhisattvaparṣamaṇḍalasāgaragarbhāṇāṃ bodhisattvaparṣanmaṇḍalasāgarasaṃbhedānāṃ bodhisattvaparṣanmaṇḍalasāgarasamavasaraṇānāṃ bodhisattvaparṣanmaṇḍalasāgarasaṃbhavānāṃ bodhisattvaparṣanmaṇḍalasāgaravibhavānāṃ sattvadhātupraveśānāṃ sattvendriyapratikṣaṇajñānapraveśānāṃ sattveindriyajñānaprativedhānāṃ sattvaparipākavinayānāṃ gambhīrabodhisattvavikurvitavihārāṇāṃ bodhisattvabhūmyavakramaṇavikramasāgarāṇāṃ paryantaṃ nopajagāma / sa kvacitkṣetre kalpaṃ vicarati sma / sa kvacitkṣetre yāvadanabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān kalpān vicarati sma / tataśca kṣetrānna calati sma / cittakṣaṇe cittakṣaṇe ca anantamadhyān kṣetrasāgarānavatarati sma, sattvāṃśca paripācayati sma anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau /
so 'nupūrveṇa yāvatsamantabhadrabodhisattvacaryāpraṇidhānasāgarasamatāmanuprāptaḥ sarvatathāgatasamatāṃ sarvakṣetrakāyapāraṇasamatāṃ caryāparipūraṇasamatāmabhisaṃbodhivikurvitasaṃdarśanapāraṇasamatāṃ dharmacakrapravartanasamatāṃ pratisaṃvidviśuddhisamatāṃ ghoṣodāhārasamatāṃ sarvasvarāṅgasāgarasaṃprayogasamatāṃ balavaiśāradyasamatāṃ buddhavihārasamatāṃ mahāmaitrīmahākaruṇāsamatāmacintyabodhisattvavimokṣavikurvitasamatāmanuprāptaḥ iti //
atha khalu samantabhadro bodhisattvo mahāsattvaḥ evameva lokadhātuparaṃparānabhilāpyānabhilāpyabuddhakṣetraparamāṇurajaḥsamān kalpān kalpaprasarānabhidyotayamāno bhūyasyā mātrayā gāthābhigītena praṇidhānamakārṣīt -
yāvata keci daśaddiśi loke sarvatriyadhvagatā narasiṃhāḥ / tānahu vandami sarvi aśeṣān kāyatu vāca manena prasannaḥ // 1 //
kṣetrarajopamakāyapramāṇaiḥ sarvajināna karomi praṇāmam / sarvajinābhimukhena manena bhadracarīpraṇidhānabalena // 2 //
ekarajāgri rajopamabuddhā buddhasutāna niṣaṇṇaku madhye / evamaśeṣata dharmatadhātuṃ sarvādhimucyami pūrṇa jinebhiḥ // 3 //
teṣu ca akṣayavarṇasamudrān sarvasvarāṅgasamudrarutebhiḥ / sarvajināna guṇān bhaṇamānastān sugatān stavamī ahu sarvān // 4 //
puṣpavarebhi ca mālyavarebhirvādyavilepanachatravarebhiḥ / dīpavarebhi ca dhūpavarebhiḥ pūjana teṣa jināna karomi // 5 //
vastravarebhi ca gandhavarebhiścūrṇapuṭebhi ca merusamebhiḥ / sarvaviśiṣṭaviyūhavarebhiḥ pūjana teṣa jināna karomi // 6 //
yā ca anuttara pūja udārā tānadhimucyami sarvajinānām / bhadracarīadhimuktibalena vandami pūjayamī jina sarvān // 7 //
yacca kṛtaṃ mayi pāpu bhaveyyā rāgatu dveṣatu mohavaśena / kāyatu vāca manena tathaiva taṃ pratideśayamī ahu sarvam // 8 //
yacca daśaddiśi puṇya jagasya śaikṣa aśaikṣapratyekajinānām / buddhasutānatha sarvajinānāṃ taṃ anumodayamī ahu sarvam // 9 //
ye ca daśaddiśi lokapradīpā bodhivibuddha asaṅgataprāptāḥ / tānahu sarvi adhyeṣami nāthāṃ cakru anuttaru vartanatāyai // 10 //
ye 'pi ca nirvṛti darśitukāmāstānabhiyācami prāñjalibhūtaḥ / kṣetrarajopamakalpa sthihantu sarvajagasya hitāya sukhāya // 11 //
vandanapūjanadeśanatāya modanadhyeṣaṇayācanatāya / yacca śubhaṃ mayi saṃcitu kiṃcidbodhayi nāmayamī ahu sarvam // 12 //
pūjita bhontu atītaka buddhā ye ca ghriyanti daśaddiśi loke / ye ca anāgata te laghu bhontu pūrṇamanoratha bodhivibuddhāḥ // 13 //
yāvat keci daśaddiśi kṣetrāste pariśuddha bhavantu udārāḥ / bodhidrumendragatebhi jinebhirbuddhasutebhi ca bhontu prapūrṇāḥ // 14 //
yāvat keci daśaddiśi sattvāste sukhitāḥ sada bhontu arogāḥ / sarvajagasya ca dharmiku artho bhontu pradakṣiṇu ṛdhyatu āśā // 15 //
bodhicariṃ ca ahaṃ caramāṇo bhavi jātismaru sarvagatīṣu / sarvasu janmasu cyutyupapattī pravrajito ahu nityu bhaveyyā // 16 //
sarvajinānanuśikṣayamāṇo bhadracariṃ paripūrayamāṇaḥ / śīlacariṃ vimalāṃ pariśuddhāṃ nityamakhaṇḍamacchidra careyam // 17 //
devarutebhi ca nāgarutebhiryakṣakumbhāṇḍamanuṣyarutebhiḥ / yāni ca sarvarutāni jagasya sarvaruteṣvahu deśayi dharmam // 18 //
ye khalu pāramitāsvabhiyukto bodhiyi cittu ma jātu vimuhyet / ye 'pi ca pāpaka āvaraṇīyāsteṣu parikṣayu bhotu aśeṣam // 19 //
karmatu kleśatu mārapathāto lokagatīṣu vimuktu careyam / padma yathā salilena aliptaḥ sūrya śaśī gaganeva asaktaḥ // 20 //
sarvi apāyadukhāṃ praśamanto sarvajagat sukhi sthāpayamānaḥ / sarvajagasya hitāya careyaṃ yāvata kṣetrapathā diśatāsu // 21 //
sattvacariṃ anuvartayamāno bodhicariṃ paripurayamāṇaḥ / bhadracariṃ ca prabhāvayamānaḥ sarvi anāgatakalpa careyam // 22 //
ye ca sabhāgata mama caryāye tebhi samāgamu nityu bhaveyyā / kāyatu vācatu cetanato vā ekacari praṇidhāna careyam // 23 //
ye 'pi ca mitrā mama hitakāmā bhadracarīya nidarśayitāraḥ / tebhi samāgamu nityu bhaveyyā tāṃśca ahaṃ na virāgayi jātu // 24 //
saṃmukha nityamahaṃ jina paśye buddhasutebhi parīvṛtu nāthān / teṣu ca pūja kareya udārāṃ sarvi anāgatakalpamakhinnaḥ // 25 //
dhārayamāṇu jināna saddharmaṃ bodhicariṃ paridīpayamānaḥ / bhadracariṃ ca viśodhayamānaḥ sarvi anāgatakalpa careyam // 26 //
sarvabhaveṣu ca saṃsaramāṇaḥ puṇyatu jñānatu akṣayaprāptaḥ / prajñaupāyasamādhivimokṣaiḥ sarvaguṇairbhavi akṣayakośaḥ // 27 //
ekarajāgri rajopamakṣetrā tatra ca kṣetri acintiya buddhān / buddhasutāna niṣaṇṇaku madhye paśyiya bodhicariṃ caramāṇaḥ // 28 //
evamaśeṣata sarvadiśāsu bālapatheṣu triyadhvapramāṇān / buddhasamudra tha kṣetrasamudrānotari cārikakalpasamudrān // 29 //
ekasvarāṅgasamudrarutebhiḥ sarvajināna svarāṅgaviśuddhim / sarvajināna yathāśayaghoṣān buddhasarasvatimotari nityam // 30 //
teṣu ca akṣayaghoṣaruteṣu sarvatriyadhvagatāna jinānām / cakranayaṃ parivartayamāno buddhibalena ahaṃ praviśeyam // 31 //
ekakṣaṇena anāgata sarvān kalpapraveśa ahaṃ praviśeyam / ye 'pi ca kalpa triyadhvapramāṇāstān kṣaṇakoṭipraviṣṭa careyam // 32 //
ye ca triyadhvagatā narasiṃhāstānahu paśyiya ekakṣaṇena / teṣu ca gocarimotari nityaṃ māyagatena vimokṣabalena // 33 //
ye ca triyadhvasukṣetraviyūhāstānabhinirhari ekarajāgre / evamaśeṣata sarvadiśāsu otari kṣetraviyūha jinānām // 34 //
ye ca ānāgata lokapradīpāsteṣu vibudhyana cakrapravṛttim / nirvṛtidarśananiṣṭha praśāntiṃ sarvi ahaṃ upasaṃkrami nāthān // 35 //
ṛddhibalena samantajavena jñānabalena samantamukhena / caryabalena samantaguṇena maitrabalena samantagatena // 36 //
puṇyabalena samantaśubhena jñānabalena asaṅgagatena / prajñaupāyasamādhibalena bodhibalaṃ samudānayamānaḥ // 37 //
karmabalaṃ pariśodhayamānaḥ kleśabalaṃ parimardayamānaḥ / mārabalaṃ abalaṃkaramāṇaḥ pūrayi bhadracarībala sarvān // 38 //
kṣetrasamudra viśodhayamānaḥ sattvasamudra vimocayamānaḥ / dharmasamudra vipaśyayamāno jñānasamudra vigāhayamānaḥ // 39 //
caryasamudra viśodhayamānaḥ praṇidhisamudra prapūrayamāṇaḥ / buddhasamudra prapūjayamānaḥ kalpasamudra careyamakhinnaḥ // 40 //
ye ca triyadhvagatāna jinānāṃ bodhicaripraṇidhānaviśeṣāḥ / tānahu pūrayi sarvi aśeṣān bhadracarīya vibudhyiya bodhim // 41 //
jyeṣṭhaku yaḥ sutu sarvajinānāṃ yasya ca nāma samantatabhadraḥ / tasya vidusya sabhāgacarīye nāmayamī kuśalaṃ imu sarvam // 42 //
kāyatu vāca manasya viśuddhiścaryaviśuddhyatha kṣetraviśuddhiḥ / yādṛśa nāmana bhadra vidusya tādṛśa bhotu samaṃ mama tena // 43 //
bhadracarīya samantaśubhāye mañjuśiripraṇidhāna careyam / sarvi anāgata kalpamakhinnaḥ pūrayi tāṃ kriya sarvi aśeṣām // 44 //
no ca pramāṇu bhaveyya carīye no ca pramāṇu bhaveyya guṇānām / apramāṇa cariyāya sthihitvā jānami sarvi vikurvitu teṣām // 45 //
yāvata niṣṭha nabhasya bhaveyyā sattva aśeṣata niṣṭha tathaiva / karmatu kleśatu yāvata niṣṭhā tāvataniṣṭha mama praṇidhānam // 46 //
ye ca daśaddiśi kṣetra anantā rathaalaṃkṛtu dadyu jinānām / divya ca mānuṣa saukhyaviśiṣṭāṃ kṣetrarajopama kalpa dadeyam // 47 //
yaśca imaṃ pariṇāmanarājaṃ śrutva sakṛjjanayedadhimuktim / bodhivarāmanuprārthayamāno agru viśiṣṭa bhavedimu puṇyam // 48 //
varjita tena bhavanti apāyā varjita tena bhavanti kumitrāḥ / kṣipru sa paśyati taṃ amitābhaṃ yasyimu bhadracaripraṇidhānam // 49 //
lābha sulabdha sujīvitu teṣāṃ svāgata te imu mānuṣa janma / yādṛśa so hi samantatabhadraste 'pi tathā nacireṇa bhavanti // 50 //
pāpaka pañca anantariyāṇi yena ajñānavaśena kṛtāni / so imu bhadracariṃ bhaṇamānaḥ kṣipru parikṣayu neti aśeṣam // 51 //
jñānatu rūpatu lakṣaṇataśca varṇatu gotratu bhotirupetaḥ / tīrthikamāragaṇebhiraghṛṣyaḥ pūjitu bhoti sa sarvatriloke // 52 //
kṣipru sa gacchati bodhidrumendraṃ gatva niṣīdati sattvahitāya / budhyati bodhi pravartayi cakraṃ dharṣati māru sasainyaku sarvam // 53 //
yo imu bhadracaripraṇidhānaṃ dhārayi vācayi deśayito vā / buddha vijānati yo 'tra vipāko bodhi viśiṣṭa ma kāṅkṣa janetha // 54 //
mañjuśirī yatha jānati śūraḥ so ca samantatabhadra tathaiva / teṣu ahaṃ anuśikṣayamāṇo nāmayamī kuśalaṃ imu sarvam // 55 //
sarvatriyadhvagatebhi jinebhiryā pariṇāmana varṇita agrā / tāya ahaṃ kuśalaṃ imu sarvaṃ nāmayamī varabhadracarīye // 56 //
kālakriyāṃ ca ahaṃ karamāṇo āvaraṇān vinivartiya sarvān / saṃmukha paśyiya taṃ amitābhaṃ taṃ ca sukhāvatikṣetra vrajeyam // 57 //
tatra gatasya imi praṇidhānā āmukhi sarvi bhaveyyu samagrā / tāṃśca ahaṃ paripūrya aśeṣān sattvahitaṃ kari yāvata loke // 58 //
tahi jinamaṇḍali śobhani ramye padmavare rucire upapannaḥ / vyākaraṇaṃ ahu tatra labheyyā saṃmukhato abhitābhajinasya // 59 //
vyākaraṇaṃ pratilabhya ta tasmin nirmitakoṭiśatebhiranekaiḥ / sattvahitāni bahūnyahu kuryāṃ dikṣu daśasvapi buddhibalena // 60 //
bhadracaripraṇidhāna paṭhitvā yatkuśalaṃ mayi saṃcitu kiṃcit / ekakṣaṇena samṛdhyatu sarvaṃ tena jagasya śubhaṃ praṇidhānam // 61 //
bhadracariṃ pariṇāmya yadāptaṃ puṇyamanantamatīva viśiṣṭam / tena jagadvyasanaughanimagnaṃ yātvamitābhapuriṃ varameva // 62 //
idamavocadbhagavānāttamanāḥ / sudhanaḥ śreṣṭhidārakaste ca bodhisattvā āryamañjuśrīpūrvaṃgamāḥ, te ca bhikṣavaḥ āryamañjuśrīparipācitāḥ, te ca āryamaitreyapūrvaṃgamāḥ sarvabhadrakalpikā bodhisattvāḥ, te cāryasamantabhadrabodhisattvapramukhā yauvarājyābhiṣiktāḥ paramāṇurajaḥsamā mahābodhisattvā nānālokadhātusaṃnipatitāḥ, te cāryaśāriputramaudgalyāyanapramukhā mahāśrāvakāḥ, sā ca sarvāvatī parṣat, sadevamānuṣāsuragandharvaśca loko bhagavataḥ samantabhadrasya bodhisattvasya bhāṣitamabhyanandanniti //
āryagaṇḍavyūhānmahādharmaparyāyādyathālabdhaḥ sudhanakalyāṇamitraparyupāsanacaryaikadeśaḥ āryagaṇḍavyūho mahāyānasūtraratnarājaḥ samāptaḥ //
ye dharmā hetuprabhāvā hetuṃ teṣāṃ tethāgato hyavadat / teṣāṃ ca yo nirodho evaṃ vādī mahāśramaṇaḥ //
sahasrāṇi dvādaśa //
Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
