Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Thí dụ · Bổn sự
Divyāvadāna
- Thông tin
- GRETIL — L. Vaidya, Mithila 1959 (Buddhist Sanskrit Texts ; 20).CC BY-NC-SA 4.0
340.011. viśākhāyāṃ niviṣṭaṃ tu nagaraṃ jvalati śriyā/ 340.012. yāyajūkajanākīrṇaṃ śastrāntaṃ ca vinirdiśet//106//
340.013. anurādhāniviṣṭe tu dharmaśīlā jitendriyāḥ/ 340.014. svadāraniratāḥ puṇyā japahomaparāyaṇāḥ//107//
340.015. jyeṣṭhāyāṃ saṃniviṣṭaṃ tu bahuratnadhanānvitaiḥ/ 340.016. sattvairvedavidaiḥ pūrṇaṃ śaśvatsamabhivardhate//108//
340.017. mūlena saṃniviṣṭaṃ tu puraṃ dhānyadhanānvitam/ 340.018. duḥśīlajanasaṃkīrṇaṃ pāṃsunā ca vinaśyati//109//
340.019. pūrvāṣāḍhāniviṣṭaṃ tu puraṃ syāddhanadhānyabhāk/ 340.020. lubdhāḥ krūrāśca mūrkhāśca nivasanti narādhamāḥ//110//
340.021. niviṣṭe tūttarāyāṃ ca dhanadhānyasamuccayaḥ/ 340.022. vidyāprakṛtisampanno janaśca kalahapriyaḥ//111//
340.023. abhijiti niviṣṭe tu nagare tatra moditāḥ/ 340.024. narāḥ sarve sadā hṛṣṭāḥ parasparānurāgiṇaḥ//112//
340.025. śravaṇāyāṃ niviṣṭaṃ tu paraṃ dhānyadhanānvitam/ 340.026. arogijanabhūyiṣṭhasahitaṃ tadvinirdiśet//113//
340.027. dhaniṣṭhāyāṃ niviṣṭaṃ tu strījitaṃ puramādiśet/ 340.028. prabhūtavastramālyaṃ ca kāmabhogavivarjitam//114//
340.029. pure śatabhiṣāyukte mūrkhaśāṭhyapriyā janāḥ/ 340.030. strīṣu pāneṣu saṃsaktāḥ salilena vinaśyati//115//
341.001. <341>pure proṣṭhapadādhyakṣe narāstatra sukhapriyāḥ/ 341.002. paropatāpino mūrkhā mānakāmavivarjitāḥ//116//
341.003. uttarāyāṃ niviṣṭe tu śaśvadvṛddhiranuttarā/ 341.004. pūrṇaṃ ca dhanadhānyābhyāṃ ratnāḍhyaṃ ca vinirdiśet//117//
341.005. pure niviṣṭe revatyāṃ sundarī janatā bhavet/ 341.006. kharoṣṭraṃ caiva gāvaśca prabhūtadhanadhānyatā//118//
341.007. aśvinyāṃ viniviṣṭaṃ tu nagaraṃ śivamādiśet/ 341.008. arogijanasampūrṇaṃ darśanīyajanākulam//119//
341.009. bharaṇyāṃ saṃniviṣṭe tu durbhagāḥ kalahapriyāḥ/ 341.010. duḥśīlā duḥkhabhājaśca vasanti puruṣādhamāḥ//120//
341.011. purāṇi rāṣṭrāṇi tathā gṛhāṇi nakṣatrayogaṃ prasamīkṣya vidvān/ 341.013. iṣṭe praśaste ca niveśayettu pūrve ca janme 'dhigataṃ mayedam//121//
341.015. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārinnakṣatranirdeśo nāmādhyāyaḥ//
341.016. atha khalu bhoḥ puṣkarasārinn aṣṭāviṃśatīnāṃ nakṣatrāṇāṃ sthānanirdeśaṃ nāmādhyāyaṃ pravakṣyāmi/ 341.017. tacchrūyatām/ 341.017. kathayatu bhagavān-- 341.018. kṛttikā bhoḥ puṣkarasārin nakṣatraṃ kaliṅgamagadhānām/ 341.018. rohiṇī sarvaprajāyāḥ/ 341.019. mṛgaśirā videhānāṃ rājopasevakānāṃ ca/ 341.019. evamārdrā kṣatriyāṇāṃ brāhmaṇānāṃ ca/ 341.019. punarvasuḥ sauparṇānām/ 341.020. puṣyanakṣatraṃ sarveṣāmavadātavasanānāṃ rājapadasevakānāṃ ca/ 341.020. āśleṣā nāgānāṃ haimavatānāṃ ca/ 341.021. maghānakṣatraṃ gauḍikānām/ 341.021. pūrvaphalgunī caurāṇām/ 341.021. uttaraphalgunī avantīnām/ 341.022. hastā saurāṣṭrikāṇām/ 341.022. citrā pakṣiṇāṃ dvipadānām/ 341.022. svātī sarveṣāṃ pravarajyāsamāpannānām/ 341.023. viśākhā audakānām/ 341.023. anurādhā vāṇijakānāṃ śākaṭikānāṃ ca/ 341.023. jyeṣṭhā dauvālikānām/ 341.024. mūlā pathikānām/ 341.024. pūrvāṣāḍhā bāhlīkānāṃ ca/ 341.024. uttarāṣāḍhā kāmbojānām/ 341.025. abhijitsarveṣāṃ dakṣiṇāpathikānāṃ tāmraparṇikānāṃ ca/ 341.025. śravaṇā ghātakānāṃ caurāṇāṃ ca/ 341.025. dhaniṣṭhā kurupāñcālānām/ 341.026. śatabhiṣā maulikānāmātharvaṇikānāṃ ca/ 341.026. pūrvabhādrapadā gandhikānām yavanakāmbojānāṃ ca/ 341.027. uttarabhādrapadā gandharvāṇām/ 341.027. revatī nāvikānāṃ ca/ 341.027. aśvinī aśvavāṇijānāṃ ca/ 341.028. bharaṇī bhadrapadakarmaṇāṃ bhadrakāyakānāṃ ca//
341.028. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin nakṣatrāṇāṃ sthānanirdeśavyākaraṇo nāmādhyāyaḥ//
341.030. paṭha bhostriśaṅko ṛtuvaṣa nāmādhyāyam/ 341.030. tadahaṃ vakṣye śrūyatām/ 341.030. kathayatu bhagavān--
342.001. <342>kṛttikāsu grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 342.002. varṣo daśarātrikaḥ/ 342.002. śravaṇāyuktaproṣṭhapadāyām agrodako varṣārātro bhavati/ 342.003. agnibhayaṃ śastrabhayaṃ codakabhayaṃ ca bhavati/ 342.004. uktaṃ kṛttikāsu//
342.005. rohiṇyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, ekaviṃśatyāḍhakāni pravarṣati/ 342.006. tatra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 342.006. sthalāni parivarjayitavyāni/ 342.006. eṣa ca varṣārātraḥ sāroparodhaḥ sasyaṃ ca saṃpādayati/ 342.007. dvau cātra rogau prabalau bhavataḥ/ 342.007. kukṣirogaścakṣūrogaśca/ 342.007. caurabahulāścātra diśo bhavanti/ 342.008. uktaṃ ca rohiṇyām//
342.009. mṛgaśīrṣe grīṣmāṇāṃ paścime māse devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 342.010. sāroparodho varṣārātraḥ/ 342.010. paścādvarṣaṃ saṃjanayati/ 342.010. nikṣiptaśastrāścātra rājāno bhavanti/ 342.010. kṣemiṇaḥ sunītikāśca diśo bhavanti/ 342.011. muditāścātra janapadā bhavanti/ 342.011. uktaṃ mṛgaśirasi//
342.012. ārdrāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, aṣṭādaśāḍhakāni pravarṣati/ 342.013. tatra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 342.013. sthalāni parivarjayitavyāni/ 342.013. nidhayaśca rakṣayitavyāḥ/ 342.014. caurabahulāścātra diśo bhavanti/ 342.014. nikṣiptaśastrāśca rajāno bhavanti/ 342.014. trayaścātra rogāḥ prabalā bhavanti--jvaraḥ śvāso galagrahaśca/ 342.015. bālānāṃ dārakadārikāṇāṃ ca maraṇaṃ bhavati/ 342.015. ityuktamārdrāyām//
342.016. punarvasau grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, navatyāḍhakāni pravarṣati/ 342.017. mahāmeghānutpādayati/ 342.017. āṣāḍhāyāṃ praviṣṭāyāṃ mṛdūni pravarṣati/ 342.017. anantaraṃ ca nirantareṇa pravarṣati/ 342.018. nikṣiptaśastrāścātra rājāno bhavanti/ 342.018. uktaṃ punarvasau//
342.019. puṣye grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, dvātriṃśadāḍhakāni pravarṣati/ 342.019. atra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 342.020. sthalāni parivarjayitavyāni/ 342.020. vyaktaṃ pradhānavarṣāṇi bhavanti/ 342.020. sasyaṃ ca niṣpādayati/ 342.021. brāhmaṇakṣatriyāṇāṃ ca virodho bhavati/ 342.021. daṃṣṭriṇaścātra prabalā bhavanti/ 342.021. tatra trayo rogāśca bhavanti--gāṇḍāḥ piṭakāḥ pāmāni ca/ 342.022. ityuktaṃ puṣye//
342.023. āśleṣāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, ekaviṃśatyāḍhakāni pravarṣati/ 342.024. tatra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 342.024. sthalāni parivarjayitavyāni/ 342.024. viṣamāśca vāyavo vānti/ 342.025. saṃvignāścātra jñānino rājānaśca bhavanti/ 342.025. eṣo varṣaḥ sarvasasyāni saṃpādayati/ 342.025. jāyāpatikānāṃ rājāmātyānāṃ ca virodho bhavati/ 342.026. uktamāśleṣāyām//
342.027. maghāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati catuḥṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 342.028. eṣo varṣaḥ sarvasasyāni saṃpādayati/ 342.028. mṛgapakṣipaśumanuṣyāṇāṃ cātra garbhā vinaśyanti/ 342.029. janamaraṇaṃ cātra bhaviṣyatīti/ 342.029. uktaṃ maghāyām//
342.030. pūrvaphalgunyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 342.031. eṣo varṣaḥ sarvasasyāni saṃpādayati/ 342.031. tacca sasyaṃ janayitvā paracakrapīḍitā manuṣyā na sukhenopabhuñjate/ 342.032. paśūnāṃ manuṣyāṇāṃ cātra garbhāḥ sukhino bhavanti/ 342.032. uktaṃ pūrvaphalgunyām//
343.001. <343>uttaraphalgunyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, aśītyāḍakāni pravarṣati/ 343.002. eko varṣaḥ sarvasyāni ca saṃpādayati/ 343.002. nikṣiptaśastrāścātra rājāno bhavanti/ 343.003. brahmakṣatriyayośca virodho bhavati/ 343.003. kṣipraṃ ca anītikāḥ prajā vinaśyanti/ 343.003. uktamuttaraphalgunyām//
343.005. haste grīṣmāṇāṃ paścime māse devaḥ pravarṣati, ekonapañcāśadāḍakāni pravarṣati/ 343.006. devaśca tadyathā parikṣipti/ 343.006. patitāni ca sasyārasāgrāṇi anudagrāṇi alpasāraṇyalpodakāni/ 343.007. durbhikṣaścātra bhaviṣyati/ 343.007. uktaṃ haste//
343.008. citrāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍakāni pravarṣati/ 343.009. sāroparodhāstataḥ paścādvarṣaṃ saṃjanayati/ 343.009. nikṣiptaśastrāśca rājāno bhavanti/ 343.009. muditāścātra janapadā bhavanti/ 343.010. uktaṃ citrāyām//
343.011. svātyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, ekaviṃśatyāḍakāni pravarṣati/ 343.012. nikṣiptaśastrāśca rājāno bhavanti/ 343.012. caurāścātra balavattarā bhavanti/ 343.012. uktaṃ svātyām//
343.013. viśākhāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, aśītyāḍakāni pravarṣati/ 343.014. eko varṣaḥ sarvasyāni saṃpādayati/ 343.014. rājānaścātra cchidrayuktā bhavanti/ 343.014. agnidāhāścātra prabalā bhavanti/ 343.015. daṃṣṭriṇaścātra balavanto 'pi kṣayaṃ gacchanti/ 343.015. uktaṃ viśākhāyām//
343.016. anurādhāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, ṣaṣṭyāḍakāni pravarṣati/ 343.017. jyeṣṭhāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse cātra dṛḍāni bhavanti/ 343.017. uktamanurādhāyām//
343.018. jyeṣṭhāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, ṣoḍaśāḍhakāni pravarṣati/ 343.019. tatra kṛṣikarmāntāni pratisaṃhartavyāni/ 343.019. yugavaratrāṇi varjayitavyāni/ 343.019. svadhānyāni upasaṃhartavyāni/ 343.020. agnayaḥ pratisaṃhartavyāḥ/ 343.020. lā.ṅgalāni pratisaṃhartavyāni/ 343.020. avaśyamanena janapadena vinaṣṭavyaṃ bhavati/ 343.021. paracakrapīḍito bhavati/ 343.021. uktaṃ jyeṣṭhāyām//
343.022. mūle grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 343.022. ekaḥ sasyaṃ saṃpādayati/ 343.022. caurabahulāścātra diśo bhavanti/ 343.023. trayaścātra vyādhayo balavanto bhavanti--vātagaṇḍaḥ pārśvaśūlamakṣirogaśca/ 343.024. puṣpaphalāni cātra samṛddhāni bhavanti/ 343.024. nikṣiptaśastrāścātra rājāno bhavanti/ 343.025. uktaṃ mūle//
343.026. pūrvasyāmāṣāḍhāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, ṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 343.027. dvau cātra grāhau bhavataḥ/ 343.027. proṣṭhapade vā āśvayujau vā pakṣe/ 343.027. eko varṣaḥ sarvasasyāni saṃpādayati/ 343.028. dvau cātra rogau prabalau bhavatah--kukṣirogo 'kṣirogaśca/ 343.028. uktaṃ pūrvāṣāḍhāyām//
343.029. uttarasyāmāṣāḍhāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, pūrṇamāḍhakaśataṃ pravarṣati/ 343.030. tatra sthalāni kṛṣikartavyāni/ 343.030. niṃnāni parivarjayitavyāni/ 343.030. mahāsrotāṃsi cātra pravahanti/ 343.031. agrodakā cātra bhavanti/ 343.031. sarvasasyāni niṣpādayati/ 343.031. trayaścātra rogāḥ prabalā bhavanti--gaṇḍaḥ kacchaḥ kaṇṭharoga iti/ 343.032. uktamuttarāṣāḍhāyām//
344.001. <344>abhijiti grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍhakani pravarṣati/ 344.002. maṇḍalavarṣaṃ ca devaḥ pravarṣati/ 344.002. paścād varṣaḥ sasyaṃ janayati/ 344.002. audakānāṃ bhūtānāmutsargo bhavati/ 344.003. uktamabhijiti//
344.004. śravaṇe tu grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 344.005. maṇḍalavarṣaṃ ca devo varṣati/ 344.005. paścād varṣā sasyaṃ saṃpādayati/ 344.005. audakānāṃ bhūtānāmutsargo bhavati/ 344.006. vyādhibahulāśca narā bhavanti/ 344.006. rājānaśca tīvradaṇḍā bhavanti/ 344.006. uktaṃ śravaṇe//
344.007. dhaniṣṭhāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, ekapañcādāḍhakāni pravarṣati/ 344.008. vibhaktāścātra varṣā bhavanti/ 344.008. tatra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 344.008. sthalāni parivarjayitavyāni/ 344.009. durmukho rātrau varṣo bhavati/ 344.009. sasyāni saṃpādayati/ 344.009. ekaścātra rogo bhavati--gaṇḍavikāraḥ/ 344.010. śastrasamādānāśca rājāno bhavanti/ 344.010. uktaṃ dhaniṣṭhāyām//
344.011. śatabhiṣāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra pravarṣati, ṣoḍaśāḍhakāni pravarṣati/ 344.012. tatra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 344.012. sthalāni parivarjayitavyāni/ 344.012. eko varṣaḥ sarvasasyāni saṃpādayati/ 344.013. cakrasamārūḍhā janapadā bhavanti/ 344.013. manuṣyā dārakadārikāśca skandhe kṛtvā deśāntaraṃ gacchanti/ 344.014. uktaṃ śatabhiṣāyām//
344.015. pūrvasyāṃ bhādrapadāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, catuḥṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 344.016. varṣāmukhe cātra ekonaviṃśatirātriko 'vagraho bhavati/ 344.016. puṣpasasyaṃ ca nāśayati/ 344.017. etāścād varṣā bahucaurā bhavanti/ 344.017. dvau cātra mahāvyādhī bhavatah--prathamaṃ pittatāpajvaro bhavati, paścād balavān mahāgraho bhavati/ 344.018. martyānāṃ nārīṇāṃ ca maraṇaṃ bhavati/ 344.019. uktaṃ pūrvabhādrapadāyām//
344.020. uttarasyāṃ bhādrapadāyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime yadyatra devaḥ pravarṣati, pūrṇamāḍhakaśataṃ pravarṣati/ 344.021. mahāsrotāṃsi pravahanti/ 344.021. grāmanagaranigamāḥ srotasā uhyante/ 344.021. catvāraścātra vyādhayaḥ prabalā bhavanti/ 344.022. tadyathā--kukṣirogo 'kṣirogaḥ kāso jvaraśceti/ 344.022. bālānāṃ dārakadārikāṇāṃ maraṇaṃ bhavati/ 344.023. atra sthalāni kṛṣikartavyāni/ 344.023. niṃnāni parivarjayitavyāni/ 344.024. etāśca varṣāḥ puṣpāṇi phalāni ca saṃpādayanti/ 344.024. uktamuttarabhādrapadāyām//
344.025. revatyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devo pravarṣati, ekaṣaṣṭyāḍhakāni pravarṣati/ 344.026. tatra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 344.026. sthalāni parivarjayitavyāni/ 344.026. ekā ca varṣā sarvasasyāni saṃpādayati/ 344.027. tacca sasyaṃ mitrabāndhavā manuṣyāśca paribhuñjate/ 344.027. nikṣiptaśastradaṇḍāśca rājāno bhavanti/ 344.028. anudvignāśca janapadā bhavanti/ 344.028. udvignāśca bhavanti/ 344.028. uktaṃ revatyām//
344.030. aśvinyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime māse yadyatra devaḥ pravarṣati, aṣṭacatvāriṃśadāḍhakāni pravarṣati/ 344.031. yacca madhye varṣā bhavati, tatra niṃnāni kṛṣikartavyāni/ 344.031. sthalāni parivarjayitavyāni/ 344.032. ekā varṣā sarvasasyāni saṃpādayati/ 344.032. bhayasamāyuktāśca janapadā bhavanti/ 344.032. caurāśca prabalā bhavanti/ 344.033. uktamaśvinyām//
345.001. <345>bharaṇyāṃ grīṣmāṇāṃ paścime yadyatra devaḥ pravarṣati, pūrṇamāḍhakaśataṃ pravarṣati/ 345.001. tatra sthalāni kṛṣikartavyāni/ 345.002. niṃnāni parivarjayitavyāni/ 345.002. durbhikṣaścātra bhavati/ 345.002. jarāmaraṇaṃ janānāṃ bhavati/ 345.003. rājānaścātra anyonyaghātakā bhavanti/ 345.003. putrapautrāṇāṃ ca kalaho bhavati/ 345.004. uktaṃ bharaṇyām//
345.005. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārinnakṣatrartuvarṣādhyāyaḥ//
345.006. amīṣāṃ bhoḥ puṣkarasārinn aṣṭāviṃśatīnāṃ nakṣatrāṇāṃ rāhugrahe phalavipākaṃ vyākhyāsyāmi/ 345.007. kṛttikāsu bhoḥ puṣkarasārin yadi candragraho bhavati, kaliṅgamagadhānāmupapīḍā bhavati/ 345.008. yadi rohiṇyāṃ candragraho bhavati, prajānāmupapīḍā bhavati/ 345.008. yadi mṛgaśirasi candragraho bhavati, videhānāṃ janapadānāmupapīḍā bhavati rājopasevakānāṃ ca/ 345.009. evamārdrāyāṃ punarvasau puṣye ca vaktavyam/ 345.010. āśleṣāyām yadi candragraho bhavati, nāgānāṃ haimavatānāṃ ca pīḍā bhavati/ 345.011. yadi madhāsu candragraho bhavati, gauḍikānāmupapīḍā bhavati/ 345.011. yadi pūrvaphalgunyāṃ somo gṛhyate, caurāṇāmupapīḍā bhavati/ 345.012. yadyuttaraphalgunyāṃ somo gṛhyate, avantīnāmupapīḍā bhavati/ 345.013. yadi hasteṣu somo gṛhyate, saurāṣṭrikāṇāmupapīḍā bhavati/ 345.013. yadi citrāyāṃ somo gṛhyate, pakṣiṇāṃ dvipadānāṃ ca pīḍā bhavati/ 345.014. yadi svātyāṃ somo gṛhyate, sarveṣāṃ pravrajyāsamāpannānāmupapīḍā bhavati/ 345.015. yadi viśākhāyāṃ somo gṛhyate, audakānāṃ sattvānāmupapīḍā bhavati/ 345.016. yadyanurādhāsu somo gṛhyate, vaṇijānāmupapīḍā bhavati śākaṭikānāṃ ca/ 345.017. yadi jyeṣṭhāyāṃ somo gṛhyate, dauvālikānāṃ pīḍā bhavati/ 345.017. yadi mūle somo gṛhyate, adhvagānāṃ pīḍā bhavati/ 345.018. yadi pūrvāṣāḍhāyāṃ somo gṛhyate, avantīnāṃ pīḍā bhavati/ 345.019. yadyuttarāṣāḍhāyāṃ somo gṛhyate, kāmbojakānāṃ pīḍā bhavati vāhlīkānāṃ ca/ 345.019. yadyabhijiti somo gṛhyate, dakṣiṇāpathikānāṃ pīḍā bhavati tāmraparṇikānāṃ ca/ 345.020. yadi śravaṇeṣu somo gṛhyate, caurāṇāṃ
ghātakānāṃ copapīḍā bhavati/ 345.021. yadi dhaniṣṭhāyāṃ somo gṛhyate, kurupāñcālānāṃ pīḍā bhavati/ 345.022. yadi śatabhiṣāyāṃ somo gṛhyate, maulikānāmātharvaṇikānāṃ ca pīḍā bhavati/ 345.023. yadi pūrvabhādrapadāyāṃ somo gṛhyate, gāndhikānām yavanakāmbojakānāṃ ca pīḍā bhavati/ 345.024. yadyuttarabhādrapadāyāṃ somo gṛhyate, gandharvāṇāṃ pīḍā bhavati/ 345.024. yadi revatyāṃ somo gṛhyate, nāvikānāṃ pīḍā bhavati/ 345.025. yadyaśvinyāṃ somo gṛhyate, aśvavaṇijānāṃ pīḍā bhavati/ 345.025. yadi bharaṇyāṃ somo gṛhyate, bharukacchānāṃ pīḍā bhavati//
345.027. evaṃ bhoḥ puṣkarasārin yasminnakṣatre candragraho bhavati tasya tasya deśasya pīḍā bhavati/ 345.028. ityukto rāhugrahaphalavipākādhyāyaḥ//
345.029. pratinakṣatravaṃśaśāstre yathoktaṃ karma tacchṛṇu/ 345.030. ucyamānamidaṃ vipra ṛṣīṇāṃ vacanam yathā//122//
345.031. ṣaṭtārāṃ kṛttikāṃ vidyādāśrayaṃ tāsu kārayet/ 345.032. agnyādhānaṃ pākayajñaḥ samṛddhiprasavaśca yaḥ//122 a//
346.001. <346>sarpirviloḍayettatra gavāṃ veśma ca kārayet/ 346.002. ajaiḍakāśca kretavyā gavāṃ ca vṛṣamutsṛjet//123//
346.003. aśmasāramayaṃ bhāṇḍaṃ sarvamatra tu kārayet/ 346.004. hiraṇyakārakarmāntamiṣvastraṃ copakārayet//124//
346.005. metṛko māpayedatra kuṭikāgniniveśanam/ 346.006. pītalohitapuṣpāṇāṃ bījānyatra tu vāpayet//125//
346.007. gṛhaṃ ca māpayedatra tathāvāsaṃ prakalpayet/ 346.008. navaṃ ca cchādayedvastraṃ krayaṇaṃ nātra kārayet//126//
346.009. krūrakarmāṇi sidhyanti yuddhasamrodhabandhanam/ 346.010. parapīḍāmathātraiva vidvānnaiva prayojayet//127//
346.011. śastrāṇi kṣurakarmāṇi sarvāṇyatra tu kārayet/ 346.012. taijasāni ca bhāṇḍāni kārayecca krīṇīta ca//128//
346.013. āyuṣyaṃ ca śiraḥsnānaṃ strīṇāṃ viṣkambhaṇāni ca/ 346.014. pravarṣaṇaṃ ced devasya nātra vairaṃ praśāmyati//129//
346.015. krodhano harṣaṇaḥ śūrastejasvī sāhasapriyaḥ/ 346.016. āyuṣmāṃśca yaśasvī ca yajñaśīlo 'tra jāyate//130// kṛttikāsu//
346.017. sarvaṃ kṛṣipadaṃ karma rohiṇyāṃ saṃprayojayet/ 346.018. kṣetravastuvihārāṃśca navaṃ veśma ca kārayet//131//
346.019. prayojayeccakrān vārān dāsāṃścaiva gṛhe paśūn/ 346.020. vāpayetsarvabījāni dhruvaṃ vāsāṃsi kārayet//132//
346.021. ṛṇaṃ na dadyāttatraiva vairamatra tu vardhate/ 346.022. saṃgrāmaṃ ca surāyogaṃ dvayameva vivarjayet//133//
346.023. pravarṣaṇaṃ ca devasya janma cātra praśasyate/ 346.024. sānukrośaḥ kṣamāyuktaḥ strīkāmo bhakṣalolupaḥ/ 346.025. āyuṣmān paśumān dhanyo mahābhogo 'tra jāyate//134// rohiṇyām//
346.026. saumyaṃ mṛgaśiro vidyād ṛju tisraśca tārakāḥ/ 346.027. mṛdūni yāni karmāṇi tāni sarvāṇi kārayet/ 346.028. yāni karmāṇi rohiṇyāṃ tāni sarvāṇi kārayet//135//
346.029. sakṣīrān vāpayed vṛkṣān bījāni kṣīravanti ca/ 346.030. rājaprāsādavalabhīchatrāṇyapi ca kārayet//136//
346.031. sarvakarmakathāḥ kuryāt caryāvāsānna kārayet/ 346.032. aṣṭrāṃśca balīvardāṃśca damayedapi kṛṣṭaye//137//
347.001. <347>ācchādayennavaṃ vāsaścālaṃkāraṃ ca kārayet/ 347.002. dvijātīnāṃ tu karmāṇi sarvāṇyevātra kārayet//138//
347.003. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭiṃ cātra nirdiśet/ 347.004. svapnaśīlastathā trāsī medhāvī sa ca jāyate//139// mṛgaśirasi//
347.005. ārdrāyāṃ mṛgayedarthān bhadraṃ karma ca kārayet/ 347.006. krūrakarmāṇi sidhyanti tāni vidvān vivarjayet//140//
347.007. udapānaparīkhāṃśca taḍāgānyatra kārayet/ 347.008. ūheta (uhayet) prathamāṃ vṛṣṭiṃ vikrīṇīyācca nātra gām/ 347.009. tilapīḍāni karmāṇi śauṇḍikānāṃ tathāpaṇam//141//
347.010. pīḍayedikṣudaṇḍāni ikṣubījāni vāpayet/ 347.011. pravarṣaṇaṃ ca devasya vidyādbahuparisravam/ 347.012. krodhano mṛgayāśīlo māṃsakāmo 'tra jāyate//142// ārdrāyām//
347.013. punarvasau tu yukte 'tra kuryādvai vratadhāraṇam/ 347.014. godānaṃ copanāyanaṃ sarvamatra prasidhyati//143//
347.015. prajāyamānāṃ pramadāṃ gṛhītvā gṛhamānayet/ 347.016. punaḥ punaryadīccheta tatra karmāṇi kārayet//144//
347.017. cikitsanaṃ na kurvīta yadīcchenna parābhavam/ 347.018. pravarṣaṇaṃ ca devasya janma cātra praśasyate//145//
347.019. alolaścātra jāyeta strīlolaścāpi mānavaḥ/ 347.020. citraśīlaśca naikatrārpitacittaḥ sa ucyate//146// punarvasau//
347.021. dhanyam yaśasyamāyuṣyaṃ puṣye nityaṃ prayojayet/ 347.022. sarveṣāṃ ca dvijātīnāṃ sarvakarmāṇi kārayet//147//
347.023. rājāmātyaṃ prayuñjīta śuśrūṣāṃ vinayaṃ caret/ 347.024. rājānamabhiṣiñcecca alaṃkuryātsvakāṃ tanum//148//
347.025. śmaśrukarmāṇi kuryācca vapanaṃ nakhalomataḥ/ 347.026. purohitaṃ ca kurvīta dhvajāgraṃ ca prakārayet//149//
347.027. pravarṣaṇaṃ ca devasya mandavarṣaṃ samādiśet/ 347.028. na ca rogo na cauraśca kṣemaṃ cātra sadā bhavet//150//
347.029. puṣyeṇa nityayuktaḥ san sarvakarmāṇi sādhayet/ 347.030. vaireṇātropanāhaiśca ye janāstān vivarjayet/ 347.031. āyuṣmāṃśca yaśasvī ca mahābhogaḥ prajāyate//151// puṣye//
348.001. <348>sidhyate dāruṇaṃ karma āśleṣāyāṃ ca kārayet/ 348.002. duryādābharaṇānyatra prākāramupakalpayet//152//
348.003. dehabandhaṃ nadībandhaṃ saṃdhikarma ca kārayet/ 348.004. prabhūtadaṃśamaśakaṃ varṣaṃ mandaṃ ca varṣati/ 348.005. krodhanaḥ svapnaśīlaśca kuhakaścātra jāyate//153// āśleṣāyām//
348.006. maghāsu sarvadhānyāni vāpayetsaṃharedapi/ 348.007. saṃghātakarma kurvīta sumukhaṃ cātra kārayet//154//
348.008. koṣṭhāgārāṇi kurvīta phalaṃ cātra niveśayet/ 348.009. sarvadā pitṛdevebhyaḥ śrāddhaṃ caivātra kārayet//155//
348.010. sasyānāṃ bahulībhāvo yadi devo 'tra varṣati/ 348.011. suhṛcca dvārikaścaiva rasakāmaśca jāyate/ 348.012. āyuṣmān bahuputraśca strīkāmo bhaktalolupaḥ//156//
348.013. saṃgrāmaṃ jīyate tatra yadi pūrvaṃ pravartate/ 348.014. dāruṇāni ca karmāṇi tāni vidvān vivarjayet//157// maghāsu//
348.015. phalgunīṣu ca pūrvāsu saubhāgyārthāni kārayet/ 348.016. viśeṣādāmalakyādiphalānāmupakārayet//158//
348.017. kumārīmaṅgalārthāni snāpanāni ca kārayet/ 348.018. kanyāpravahanārthāya vihāraṃ caiva kārayet//159//
348.019. veśmāni kārayettatra vaiśyamatra prayojayet/ 348.020. bhāgam ye copajīvanti teṣāṃ karma prayojayet//160//
348.021. avyaktakeśo 'keśaḥ subhagaścātra jāyate/ 348.022. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet/ 348.023. naṣṭaṃ viddhaṃ kṛtaṃ cāpi na tadastīti nirdiśet//161// pūrvaphalgunyām//
348.024. uttarāyāṃ tu phalgunyāṃ sarvakarmāṇi kārayet/ 348.025. medhāvī darśanīyaśca yaśasvī cātra jāyate//162//
348.026. athātra naṣṭaṃ dagdhaṃ vā sarvamastīti nirdiśet/ 348.027. pravarṣaṇaṃ ca devasya vidyātsampadanuttamām//163// uttaraphalgunyām//
348.028. hastena laghukarmāṇi sarvāṇyeva prayojayet/ 348.029. sarveṣāṃ ca dvijātīnāṃ sarvakarmāṇi kārayet//164//
348.030. hastyārohaṃ mahāmātraṃ puṣkariṇīṃ ca kārayet/ 348.031. cauryaṃ ca sidhyate tatra tacca vidvān vivarjayet//165//
349.001. <349>pravarṣaṇaṃ ca devasya varṣā viśrāvaṇī bhavet/ 349.002. athātra jātaṃ jānīyācchūraṃ cauraṃ vicakṣaṇam/ 349.003. kuśalaṃ sarvavidyāsu arogaṃ cirajīvinam//166// haste//
349.004. citrāyāmahataṃ vastraṃ bhūṣaṇāni ca kārayet/ 349.005. rājānaṃ bhūṣitaṃ paśyet senāvyūhaṃ ca darśayet//167//
349.006. hiraṇyaṃ rajataṃ dravyaṃ nagarāṇi ca māpayet/ 349.007. alaṃkuryāttathātmānaṃ gandhamālyavilepanaiḥ//168//
349.008. gaṇakānāṃ ca vidyāṃ ca vādyaṃ nartanagāyanam/ 349.009. pūrvikāṃ rūpakārāṃśca rathakārāṃśca śikṣayet/ 349.010. citrakārāṃśca lekhakān pustakarma ca kārayet//169//
349.011. pravarṣaṇaṃ ca devasya citravarṣaṃ vinirdiśet/ 349.012. medhāvī darśanīyaśca citrākṣo bhaktalolupaḥ//170//
349.013. mṛduśīlaśca bhīruśca calacittaḥ kutūhalī/ 349.014. āyuṣmān subhagaścaiva strīlolaścātra jāyate//171// citrāyām//
349.015. svātyāṃ prayojayedyodhān aśvānaśvatarīṃ kharān/ 349.016. kṣipraṃ gamanīyaṃ bhakṣyaṃ laṅghakānadhvamānikān//172//
349.017. bherīmṛdaṅgapaṇavān murajāṃścopanāhayet/ 349.018. āvāṃhāśca vivāhāṃśca sauhṛdyaṃ cātra kārayet//173//
349.019. nirvāsanamamitrāṇāṃ svayaṃ na pravasedgṛhāt/ 349.020. pravarṣaṇaṃ ca devasya vātavṛṣṭirabhīkṣṇaśaḥ/ 349.021. medhāvī rogabahulaścalacittaśca jāyate//174// svātau//
349.022. lāṅgalāni viśākhāsu karṣaṇaṃ ca prayojayet/ 349.023. yavagodhūmakarmāntāñ śamīdhānyaṃ ca varjayet//175//
349.024. śālayastilamāṣāśca ye ca vṛkṣāḥ suśākhinaḥ/ 349.025. ropayettān viśākhāsu gṛhakarma ca kārayet/ 349.026. śiraḥsnānāni kurvīta medhyaṃ prāyaśca kārayet//176//
349.027. pravarṣaṇaṃ ca devasya vidyātkalpaparisravam/ 349.028. manasvī darśanīyaśca medhāvī cātra jāyate/ 349.029. krodhano 'lpasutaścaiva durbhago bhaktalolupaḥ//177// viśākhāsu//
349.030. anurādhāsu kurvīta mitraiḥ sadbhiśca saṃgatim/ 349.031. sarvāṇi mṛdukarmāṇi mādhuryaṃ cātra kārayet//178//
350.001. <350>kṣauraṃ ca kārayedatra śastrakarmāṇi kārayet/ 350.002. samyuktāntaprayogāṃśca saṃdhiṃ kuryācca nityaśaḥ/ 350.003. naṣṭaṃ paryupataptaṃ vā svalpāyāsena nirdiśet//179//
350.004. suhṛnmitrakṛtaścātra dharmaśīlaśca jāyate/ 350.005. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet//180// anurādhāyām//
350.006. jyeṣṭhāyāṃ pūrvakārī syādrājānaṃ cābhiṣiñcayet/ 350.007. nagaraṃ nigamaṃ grāmaṃ māpayedārabheta ca/ 350.008. kṣatriyāṇāṃ ca rājñāṃ ca sarvakarmāṇi kārayet//181//
350.009. bhrātṛrṇāṃ bhavati jyeṣṭho jyeṣṭhāyām yo 'bhijāyate/ 350.010. āyuṣmāṃśca yaśasvī ca vidvatsu ca kutūhalī//182//
350.011. prāsādamāroheccātra gajamaśvaṃ rathaṃ tathā/ 350.012. grāmanigamarāṣṭreṣu sthāpayecchreṣṭhinā balam//183//
350.013. naṣṭaṃ paryupataptaṃ vā kleśenaiveti nirdiśet/ 350.014. dāruṇānyatra sidhyanti tāni vidvān vivarjayet/ 350.015. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet//184// jyeṣṭhāyām//
350.016. mūle tu mūlajātāni mūlakandālukānyapi/ 350.017. mūlādyāni ca sarvāṇi bījānyatra prayojayet//185//
350.018. ṛṇaṃ vai yatpurāṇaṃ syādartho vāsyāgrataḥ sthitaḥ/ 350.019. mūle siddhyarthamārabhyaṃ tathā sarvaṃ barāṅgakam//186//
350.020. cikitsitāni yānīha strīṇāṃ dārakakanyayoḥ/ 350.021. nadīṣu snapanaṃ caiva mūle sarvān prayojayet//187//
350.022. dāruṇānyatra sidhyanti maṅgalāni ca kārayet/ 350.023. kiṇvayogān surāyogānna kuryācchatrubhiḥ saha//188//
350.024. dhanavān bahuputraśca mūlavānatra jāyate/ 350.025. athātra naṣṭaṃ dagdhaṃ vā naitadastīti nirdiśet/ 350.026. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet//189// mūle//
350.027. āṣāḍhāyāṃ ca pūrvasyāṃ saritaśca sarāṃsi ca/ 350.028. vāpīkūpaprapāścaiva taḍāgāni ca kārayet//190//
350.029. utpādyāni ca puṣpāṇi tathā mūlaphalāni ca/ 350.030. ārāmāṃśca prakurvīta bhaikṣakāṃśca prayojayet/ 350.031. yāni cogrāṇi karmāṇi sidhyantyatra tu tāni ca//191//
351.001. <351>naṣṭaṃ paryupatāptaṃ vā naitadastīti nirdiśet/ 351.002. āyuṣmān puṇyaśīlaśca darśanīyo 'tra jāyate//192// pūrvāṣāḍhāyām//
351.003. uttarasyāmāṣāḍhāyāṃ vairāṇi na samācaret/ 351.004. vāyayetsarvavāsāṃsi navaṃ nācchādayediti//193//
351.005. na saṃharedbhedayedvā vāstukarma na sidhyati/ 351.006. śālākarma gavādīnāṃ grāme grāmaṇinastathā/ 351.007. śreṇībandhaṃ ca rājā tu samayaṃ cātra kārayet//194//
351.008. pragalbhaśca sabhāśīlaḥ kṛtī cātra prajāyate/ 351.009. suhṛdāmabhiyogī ca mantrabhāṣye vicakṣaṇaḥ//195//
351.010. naṣṭaṃ vāpyupataptaṃ vā astītyevaṃ vinirdiśet/ 351.011. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet//196// uttarāṣāḍhāyām//
351.012. abhijiti na kurvīta brahmadevasya hyarcanam//197// abhijiti//
351.013. śravaṇe na ca kurvīta sarvāḥ saṃgrāmikāḥ kriyāḥ/ 351.014. gītaśikṣādhyayanaṃ ca na cireṇa hi sidhyati//198//
351.015. karṇayorvedhanaṃ kuryādrājānaṃ cābhiṣiñcayet/ 351.016. dvijātīnāṃ tu karmāṇi sarvāṇyeva prayojayet//199//
351.017. balikṛtyāni kurvīta darśayecca balānyapi/ 351.018. medhāvyarogī balavān yajñaśīlo 'tra jāyate//200//
351.019. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet/ 351.020. naṣṭaṃ ca labhyate tatra śravaṇasthe niśākare//201// śravaṇe//
351.021. dhaniṣṭhā laghunakṣatraṃ sarvakarmasu pūjitam/ 351.022. adhītya brāhmaṇaḥ snāyādrājānmabhiṣiñcayet//202//
351.023. sarveṣāṃ ca dvijātīnāṃ sarvakarmāṇi kārayet/ 351.024. śreṣṭhinaṃ sthāpayed deśe gaṇādhyakṣaṃ gaṇeṣvapi//203//
351.025. medhāvī ca yaśasvī ca mahābhogī mahādhanaḥ/ 351.026. bahvapatyo mṛdurdānto mahātmā cātra jāyate//204//
351.027. naṣṭaṃ dagdhaṃ praviddhaṃ vā kleśenaivātra labhyate/ 351.028. pravarṣaṇaṃ ca devasya vidyāccātra suvṛṣṭitām//205// dhaniṣṭhāyām//
351.029. nityaṃ śatabhiṣāyoge bhaiṣajyāni prayojayet/ 351.030. kīrtikarma ca kurvīta sidhyantyātharvaṇāni ca//206//
352.001. <352>prasārayecca paṇyāni śauṇḍikaṃ ca prayojayet/ 352.002. udadhiṃ khānayettatra tilamāṣāṃśca vāpayet//207//
352.003. sāmudrikāṇi paṇyāni nāvinaśca prayojayet/ 352.004. ādeyaṃ ca tadādadyād vyayaṃ cātra na kārayet//208//
352.005. sāṃdhipālān dvārapālāmllekhakāṃśca prayojayet/ 352.006. bhiṣakkarma ca kurvīt bhaiṣajyāni ca saṃharet//209//
352.007. nidhiṃ vā khānayettatra nidadhyādapi vā nidhim/ 352.008. dhanaṃ cātra prayuñjīt bhiṣakkarma ca śikṣayet//210//
352.009. athātra mṛgayennaṣṭaṃ labhyate taccirādapi/ 352.010. arogī krodhanaścātra svapnaśīlaśca jāyate/ 352.011. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet//211// śatabhiṣāyām//
352.012. pūrvabhādrapadāyoge krūrāṇāṃ siddhirucyate/ 352.013. naṣṭaviddhopataptaṃ vā naitadastīti nirdiśet//212//
352.014. dīrghaśrotro mahābhogo jñātīnāṃ ca sadā priyaḥ/ 352.015. mahādhano 'krūrakarmā niḥkrodhaścātra jāyate/ 352.016. pravarṣaṇaṃ ca devasya caṇḍāṃ vṛṣṭiṃ samādiśet//213// pūrvabhādrapade//
352.017. uttarasyāṃ tu kurvīt āyuṣyaṃ puṣṭikarma ca/ 352.018. na ca dakṣiṇato gacchetpuraṃ cātra pradāpayet//214//
352.019. āyuṣmāṃśca yaśasvī ca dhanavāṃścātra jāyate/ 352.020. atrāpi triguṇaṃ vindedādānam yadi vā vyayam/ 352.021. pravarṣaṇaṃ ca devasya suvṛṣṭimabhinirdiśet//215// uttarabhādrapade//
352.022. revatyāṃ ratnarajataṃ dhanadhānyaṃ prayojayet/ 352.023. koṣṭhāgārāṇi kurvīt kiṇvaṃ cātra na kārayet//216//
352.024. surākarma ca kurvīd dhiraṇyaṃ govrajāni ca/ 352.025. gosaṃghaṃ sthāpayeccātra gośālāṃ cātra kārayet/ 352.026. ācchādayennavaṃ vastraṃ hiraṇyamapi dhārayet//217//
352.027. bhikṣuko dānaśīlaśca daridraścānasūyakaḥ/ 352.028. jñātīnāṃ sevako nityaṃ dharmajñaścātra jāyate/ 352.029. suvṛṣṭiṃ naṣṭalābhaṃ ca revatyāmabhinirdiśet//218// revatyām//
352.030. strīpuṃsamaśvinā yuñjādaśvaśālāṃ ca kārayet/ 352.031. aśvān prayojayedatra rathaṃ cātra prayojayet//219//
353.001. <353>ṛṇaprayogaḥ kartavyo bījānyatra pravāpayet/ 353.002. yānāni ca hayān damyān dantinaśca prayojayet//220//
353.003. bhaiṣajyaṃ bhojayodatra bhiṣakkarma ca kārayet/ 353.004. madhāvī darśanīyaśca rājayogyaśca saṃpadā//221//
353.005. ārogī balavāṃcchūraḥ subhago hyatra jāyate/ 353.006. suvṛṣṭiṃ naṣṭalābhaṃ ca aśvinyāmabhinirdiśet//222// aśvinyām//
353.007. tritārāṃ bharaṇīṃ vidyātkrūrakarmāṇi sādhayet/ 353.008. bhṛtyāṃśca bhṛtakāṃścāpi vṛṇuyāddarśayettathā//223//
353.009. bhṛtiṃ copanayedatra bhāryāṃ ca na vivāhayet/ 353.010. utkuṭuko vañcanakaḥ kūṭasākṣī ca tandrijaḥ//224//
353.011. vidhijñaḥ pāpacāritraḥ kadaryaścātra jāyate/ 353.012. jāyate cātra duḥśīlo gurūṇāmabhyasūyakaḥ/ 353.013. paropatāpī lubdhaśca paravyāhāragocaraḥ//225// bharaṇyām//
353.014. saptavīṃśatinakṣatre kṛttikādi yadā bhavet/ 353.015. bharaṇyantāni ṛkṣāṇīmāṃ pratipādayetkriyām//226//
353.016. teṣāṃ madhye yadā sarve śasyānyoṣadhayo 'pi ca/ 353.017. vanaspatayaśca pīḍyante yatrāsau tiṣṭhate grahaḥ/ 353.018. sarvaṃ pratipādayitavyamuktanakṣatrakarmasu//227//
353.019. ukto nakṣatrakarmanirdeśo nāmādhyāyaḥ//
353.020. catvāri bhoḥ puṣkarasārin nakṣatrāṇi dhruvāni bhavanti/ 353.020. tāni vyākhyāsyāmi/ 353.020. tacchṛṇu/ 353.021. tadyathā--trīṇi uttarāṇi rohiṇī ca/ 353.021. kṣeme 'dhyāvaset/ 353.021. bījāni cātra ropayet/ 353.021. niveśanaṃ cātra kalpayet/ 353.022. rājānaṃ cābhiṣiñcayet/ 353.022. yāni cānyāni uktāni karmāṇi tāni kārayet/ 353.023. atha naṣṭaṃ dagdhaṃ vā viddhaṃ cāpi hṛtaṃ ca vā/ 353.024. evamabhinirdiṣṭaṃ vā svasti kṣipraṃ bhaviṣyati//228//
353.025. athātra jāto dhanyo 'sau vidyātmā ca yaśasvī ca/ 353.026. maṅgalīyo mahābhogī mahāyogī bhaviṣyati//229//
353.027. catvāri bhoḥ puṣkarasārin nakṣatrāṇi kṣiprāṇi bhavanti/ 353.027. tadyathā--puṣyo hastābhijidaśvinī ceti/ 353.028. eṣu kṣiprāṇi karmāṇi kārayecca vicakṣaṇaḥ/ 353.028. svādhyāyaṃ mantrasamārambhaṃ pravāsaprasthānaṃ gāśca turaṅgānapyatra yojayet/ 353.029. dhūryāṇi yuktakarmāṇi coṣadhīkarmāṇi ca/ 353.030. bhaiṣajyāni sarvāṇyatra prayojayet//
353.031. tatra yajñasamārambhaṃ cāturmāsyaṃ ca kārayet/ 353.031. athātra naṣṭaṃ dagdhaṃ vā viddhaṃ vā, svasti bhaviṣyatīti vaktavyam//
354.001. <354>athātra jātakaṃ vidyānmaṅgalīyam yaśasvinam/ 354.002. mahābhogaṃ ca rājānaṃ mahāyoginamīśvaram//230//
354.003. mahādhanaṃ mahābhogaṃ tathā ca mahaduttamam/ 354.004. kṣatriyaṃ dānaśīlaṃ ca brāhmaṇaṃ ca purohitam//231// iti//
354.005. pañca khalu bhoḥ puṣkarasārin nakṣatrāṇi dāruṇāni bhavanti/ 354.005. tadyathā-- 354.006. maghā trīṇi ca pūrvāṇi bharaṇī ceti pañcamī/ 354.007. athātra dagdhaṃ naṣṭaṃ vā viddhaṃ vā na bhaviṣyati//232//
354.008. iti vaktavyam/ 354.008. ardharātrikāṇi ṣaṭ/ 354.008. tadyathā--ārdrā āśleṣā svātī jyeṣṭhā śatabhiṣā bharaṇī ceti/ 354.009. navāṃśāḥ ṣaḍgrāsā dvikṣetrāṇi/ 354.009. rohiṇī punarvasurviśākhā ca/ 354.010. trīṇi uttarāṇi ceti ubhayatovibhāgāni/ 354.010. pañcadaśa kṣetrāṇi/ 354.010. kṛttikā ca maghā mūlā trīṇi pūrvāṇi/ 354.011. imāni ṣaṭ pūrvabhāgikāni/ 354.011. mṛgaśirā puṣyā hastā citrā anurādhā śravaṇā dhaniṣṭhā revatī aśvinī ceti imāni nava nakṣatrāṇi pañcādbhāgīyāni triṃśanmuhūrtayogāni kṣetrāṇi ca//
354.014. api ca brāhmaṇa śubhāśca muhūrtā bhavanti, aśubhāśca muhūrtā bhavanti, śubhāśubhāśca muhūrtā bhavanti/ 354.015. saṃprayuktanakṣatreṣu sarveṣu yadā śubhamuhūrtasamāpattayo bhavanti, tadā śobhanā bhavanti/ 354.016. yadā aśubhamuhūrtasamāpattayo bhavanti, tadā na śobhanā bhavanti/ 354.016. yadā tu punaḥ śubhāścāśubhāśca samāpattayo, tadā sādhāraṇā bhavanti//
354.018. athātra kathaṃ rātridivasānāṃ hrāso vṛddhirvā bhavatīti taducyate/ 354.018. varṣāṇāṃ prathame māse puṣyanakṣatramamāvāsyāṃ bhavati, śravaṇā pūrṇamāsyām/ 354.019. aṣṭādaśamuhūrto divaso bhavati/ 354.020. dvādaśamuhūrtā rātriḥ/ 354.020. ṣoḍaśāṅgulakāṣṭhasya madhyāhne 'rdhāṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 354.021. āṣāḍhā rātriṃ nayati/ 354.021. mṛgaśirasi ādityo gato bhavati/ 354.021. varṣāṇāṃ dvitīye māse maghā amāvāsyāyāṃ bhavati, bhādrapadā pūrṇamāsyām/ 354.022. saptadaśamuhūrto divaso bhavati/ 354.022. trayodaśamuhūrtā rātriḥ/ 354.023. dvyaṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 354.023. śravaṇā rātriṃ nayati/ 354.023. puṣya ādityo gato bhavati/ 354.024. varṣāṇāṃ tṛtīye māse phalgunyamāvāsyāyāṃ bhavati, aśvinī pūrṇamāsyām/ 354.025. ṣoḍaśamuhūrto divaso bhavati/ 354.025. caturdaśamuhūrtā rātriḥ/ 354.025. cauraṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 354.026. pūrvabhādrapadā rātriṃ nayati/ 354.027. maghāyāmādityo gato bhavati/ 354.027. varṣāṇāṃ caturthe māse citrā amāvāsyāyāṃ bhavati, kṛttikā pūrṇamāsyām/ 354.027. pañcadaśamuhūrto bhavati divasaḥ/ 354.027. pañcadaśamuhūrtā rātriḥ/ 354.028. ṣaḍaṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 354.028. aśvinī rātriṃ nayati/ 354.028. phalgunyāmādityo gato bhavati//
354.030. hemantānāṃ prathame māse 'nurādhā amāvāsyāyāṃ bhavati, mṛgaśirā pūrṇamāsyām/ 354.030. caturdaśamuhūrto divaso bhavati/ 354.031. ṣoḍaśamuhūrtā rātriḥ/ 354.031. aṣṭāṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/
355.001. <355>kṛttikā rātriṃ nayati/ 355.001. citrāyāmādityo gato bhavati/ 355.001. hemantānāṃ dvitīye māse amāvāsyāyāṃ jyeṣṭhā bhavati, puṣyaḥ pūrṇamāsyām/ 355.002. trayodaśamuhūrto divaso bhavati/ 355.002. saptadaśamuhūrtā rātriḥ/ 355.003. daśāṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 355.003. mṛgaśirā rātriṃ nayati/ 355.003. viśākhāyāmādityo gato bhavati/ 355.004. hemantānāṃ tṛtīye māse pūrvāṣāḍhā amāvāsyāyāṃ bhavati, maghā pūrṇamāsyām/ 355.004. dvādaśamuhūrto divase bhavati/ 355.005. aṣṭādaśamuhūrtā rātriḥ/ 355.005. dvādaśāṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 355.006. puṣyo rātriṃ nayati/ 355.006. jyeṣṭhāyāmādityo gato bhavati/ 355.006. hemantānāṃ caturthe māse śravaṇā amāvāsyāyāṃ bhavati/ 355.007. phalgunī pūrṇamāsyām/ 355.007. trayodaśamuhūrto divase bhavati/ 355.007. saptadaśamuhūrtā rātriḥ/ 355.008. daśāṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 355.008. maghā rātriṃ nayati/ 355.008. āṣāḍhāyāmādityo gato bhavati//
355.010. grīṣmāṇāṃ prathame māse uttarabhādrapadā amāvāsyāyāṃ bhavati, citrā pūrṇamāsyām/ 355.011. caturdaśamuhūrto divaso bhavati/ 355.011. ṣoḍaśamuhūrtā rātriḥ/ 355.011. aṣṭāṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 355.012. phalgunī rātriṃ nayati/ 355.012. śravaṇāyāmādityo gato bhavati/ 355.012. grīṣmāṇāṃ divitīye māse 'śvinī amāvāsyāyāṃ bhavati/ 355.013. viśākhā pūrṇamāsyām/ 355.013. pañcadaśamuhūrto divaso bhavati/ 355.014. pañcadaśamuhūrtā rātriḥ/ 355.014. ṣaḍaṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 355.014. citrā rātriṃ nayati/ 355.015. uttarāyāṃ bhādrapadāyāmādityo gato bhavati/ 355.015. grīṣmāṇāṃ tṛtīye māse kṛttikā amāvāsyāyāṃ bhavati, jyeṣṭhā pūrṇamāsyām/ 355.016. ṣoḍaśamuhūrto divaso bhavati/ 355.016. caturdaśamuhūtā rātriḥ/ 355.017. caturaṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 355.017. viśākhā rātriṃ nayati/ 355.017. kṛttikāyāmādityo gato bhavati/ 355.018. grīṣmāṇāṃ caturthe māse mṛgaśirā amāvāsyāyāṃ bhavati, uttarāṣāḍhā pūrṇamāsyām/ 355.018. saptadaśamuhūrto divase bhavati/ 355.019. trayodaśamuhūrtā rātriḥ/ 355.019. madhyāhne dvyaṅgulāyāṃ chāyāyāmādityaḥ parivartate/ 355.020. jyeṣṭhā rātriṃ nayati/ 355.020. puṣya ādityo gato bhavati//
355.021. saṃvatsaramanveṣaṇato muhūrtaviśeṣaṇaiḥ sarvāṇi caitāni (nakṣatrāṇi) bhāgānubhāgena amāvāsyāyāṃ pūrṇamāsyāṃ ca jujyante/ 355.022. ūnarātrasya pūrṇarātrasya ca grahītavyam/ 355.022. tatra tṛtīye varṣe 'dhiko māso yujyate/ 355.023. ṣaṇṇāṃ māsānāmahorātrāṇi samāni bhavanti/ 355.023. ataḥ ṣaṇmāsād divaso vardhate/ 355.024. ṣaṇmāsādrātrirvardhate/ 355.024. ṣaṇmāsāddivaso māse māse samameva hīyate/ 355.024. ṣaṇmāsādrātrirmāse māse parihīyate//
355.026. ṣaṇmāsādādityaḥ parivartate/ 355.026. uttarāṃ diśaṃ saṃcarati/ 355.026. ṣaṇmāsāddakṣiṇāṃ diśam/ 355.027. ṣaṇmāsātsamudre udakaparimāṇasya hrāso vṛddhiśca bhavati/ 355.027. sūryagatyā candragatyā ca samudrodakavelābhivṛddhirbhavati/ 355.028. atra gaṇanāpratijāgaraṇāsmaramityevam/ 355.028. eṣa saṃvatsaro vyākhyāto bhavati/ 355.029. candra ādityaḥ śukro bṛhaspatiḥ śanaiścaro 'ṅgārako budhaśca ime grahāḥ/ 355.029. eṣāṃ grahaṇāṃ bṛhaspatiḥ saṃvatsarasthāyī/ 355.030. evaṃ śanaiścaro budho 'ṅgārakaḥ śukraśceme maṇḍalacāriṇaḥ//
355.031. bharaṇī kṛttikā rohiṇī mṛgaśirā etatsādhāraṇaṃ prathamaṃ maṇḍalam/ 355.031. ārdrā punarvasuḥ puṣyo 'śleṣā etatsādhāraṇaṃ dvitīyaṃ maṇḍalam/ 355.032. maghā atha phalgunadvayaṃ hastā citrā etatsādhāraṇam <356>tṛtīyaṃ maṇḍalam/
356.001. svātī viśākhā anurādhā etatsādhāraṇaṃ caturthaṃ maṇḍalam/ 356.001. jyeṣṭhā mūlāṣāḍhā dvayamatra sarvāṇi mahābhayāni bhavanti/ 356.002. idaṃ pañcamaṃ maṇḍalam/ 356.002. abhijicchravaṇā dhaniṣṭhā śatabhiṣā ubhe bhādrapade caitatsādhāraṇaṃ ṣaṣṭhaṃ maṇḍalam/ 356.003. revatī aśvinī caitatsādhāraṇaṃ saptamaṃ maṇḍalam/ 356.004. saṃvatsarameteṣu yadyannakṣatramaṇḍalaṃ pīḍayati, tasya tasya janapadasya sattvasya vā pīḍā nirdeṣṭavyā//
356.006. dvādaśa muhūrtāni divase dhruvāṇi, dvādaśa rātrau/ 356.006. ṣaṇmuhūrtāḥ saṃcāriṇaḥ/ 356.006. katame ṣaṭ? nairṛto varuṇo vāyavo bhargodevo raudro vicārī ca/ 356.007. itīme saṃcāriṇaḥ ṣaṭ//
356.008. athātra śrāvaṇe māse pūrṇe 'ṣṭādaśamuhūrte divase sūryodaye ca caturojā nāma muhūrto bhavati/ 356.009. rohitasya ca muhūrtasya balasya cāntare madhyāhno bhavati/ 356.009. sūryāvatāre tu vicārī nāma muhūrto bhavati/ 356.010. dvādaśamuhūrtāyāṃ rātrāvavatīrṇe sūrye ṣaṣṭhe muhūrte nayamano nāma muhūrto bhavati/ 356.011. ātapāgnirevaṃ nāma muhūrto rātryavasāne bhavati/ 356.011. bhādrapade māse pūrṇe saptadaśamuhūrte divase sūryodaye ca caturojā evaṃ nāma muhūrto bhavati/ 356.012. madhyāhne 'bhijito nāma muhūrto bhavati/ 356.013. sūryāvatāre raudro nāma muhūrto bhavati/ 356.013. trayodaśamuhūrtāyāṃ rātrāvavatīrṇe sūrye vicārī nāma muhūrto bhavati/ 356.014. ardharātre mahābhayo vāyavo nāma muhūrto bhavati//
356.015. rātryavasāne ātapāgnirevaṃ nāma muhūrto bhavati/ 356.015. āśvayuje māse pūrṇe ṣoḍaśamuhūrto divaso bhavati/ 356.016. sūryodaye caturojā nāma muhūrto bhavati/ 356.016. samudgatasya ca muhūrtasya abhijitasya tvantare madhyāhno bhavati/ 356.017. sūryāvatāre bhargodevo nāma muhūrto bhavati//
356.018. caturdaśamuhūrtāyāṃ rātrāvavatīrṇe sūrye raudro nāma muhūrto bhavati/ 356.018. abhijitasya ca muhūrtasya bhīṣamāṇasya ca muhūrtasya antareṇārdharātraṃ bhavati/ 356.019. rātryavasāne ātapāgnirevaṃ nāma muhūrto bhavati//
356.021. kārtike māse pūrṇe divasaḥ samarātrirbhavati/ 356.021. pañcadaśamuhūrto divaso bhavati, pañcadaśamuhūrtā rātriḥ/ 356.022. samāne 'horātre sūryodaye caturojā evaṃ nāma muhūrto bhavati/ 356.022. saṃmukho nāma muhūrto bhavati madhyāhne/ 356.023. saṃtato nāma muhūrtaḥ sūryāvatāre/ 356.023. rātrāvavatīrṇamātre sūrye bhargodevo nāma muhūrto bhavati/ 356.024. ārdharātre 'bhijinmuhūrto bhavati/ 356.024. rātryavasāne ātapāgnirevaṃ nāma muhūrto bhavati//
356.026. mārgaśīrṣe māse ca pūrṇe caturdaśamuhūrte divase sūryodaye caturojā evaṃ nāṃ muhūrto bhavati/ 356.027. viratasya saṃmukhasya ca muhūrtasyāntare madhyāhno bhavati/ 356.027. sūryāvatāre varuṇo nāma muhūrto bhavati/ 356.028. ṣoḍaśamuhūrtāyāṃ rātrāvavatīrṇamātre sūrye saṃtāpanaḥ samyamo nāma muhūrto bhavati/ 356.029. rākṣasasyābhijitasya ca muhūrtasyāntare 'rdharātraṃ bhavati/ 356.029. rātryavasāne ātapāgnirevaṃ nāma muhūrto bhavati//
357.001. <357>pauṣamāse pūrṇe trayodaśamuhūrte divase sūryodaye caturojā evaṃ nāma muhūrto bhavati/ 357.002. madhyāhne virato nāma muhūrto bhavati/ 357.002. sūryāvatāre nairṛto nāma muhūrto bhavati/ 357.002. saptadaśamuhūrtāyāṃ rātrāvavatīrṇamātre sūrye varuṇo nāma muhūrto bhavati/ 357.003. ardharātre rākṣaso nāma muhūrto bhavati/ 357.004. rātryavasāne ātapāgnirevaṃ nāma muhūrto bhavati//
357.005. māghamāse pūrṇe dvādaśamuhūrte divase sūryodaye caturojā nāma muhūrto bhavati/ 357.005. sāvitrasya ca viratasya ca muhūrtasyāntareṇa madhyāhno bhavati/ 357.006. sūryāvatāre vijayo nāma muhūrto bhavati/ 357.007. aṣṭādaśamuhūrtāyāṃ rātrāvavatīrṇamātre sūrye nairṛto nāma muhūrto bhavati/ 357.007. gardabhasya muhūrtasya ca rākṣasasya cāntaramardharātraṃ bhavati/ 357.008. rātryavasāne ātapāgnirevaṃ nāma muhūrto bhavati//
357.008. yathā śrāvaṇe tathā māghe/ 357.009. yathā bhādrapade tathā phālgune/ 357.009. yathā āśvayuje tathā caitre/ 357.010. yathā kārtike tathā vaiśākhe/ 357.010. yathā mārgaśīrṣe tathā jyeṣṭhe/ 357.010. yathā pauṣe tathā āṣāḍhe/ 357.010. evameteṣāṃ nakṣatrāṇāṃ muhūrtānāṃ caritaṃ vicaritaṃ ca jñātavyam//
357.011. nakṣatravicaraṇaṃ nāma prathamo 'dhyāyaḥ//
357.012. yathāmadhyaṃ nakṣatrāṇāṃ rātrivaśena divasavaśena cotkarṣāpakarṣau kartavyau/ 357.012. hīyamāne vardhamāne vā divase vā māse vā pūrṇe 'rdhamāse vā/ 357.013. dvitīyā ṣaṣṭhī navamī dvādaśī caturdaśī atrāntare divase kalā vardhate, rātrau kalā hīyate//
357.015. catvāro mahārājāno dhriyate yairvasuṃdharā/ 357.016. ativṛddhirviśuddhaśca vardhamānaḥ pṛthakśravāḥ//233//
357.017. mahābhūtāni catvāri kampayanti vasuṃdharām/ 357.018. āpa indraśca vāyuśca tathāgnirbhagavānapi//234//
357.019. trayastu te yatra bhavanti pakṣe ṣaḍekamāse tu bhavanti vegāḥ/ 357.021. parasya cakrasya nidarśanaṃ syātprakampate yatra mahī tvabhīkṣṇam//235//
357.023. viśākhā daśarātrī syājjeṣṭhā dvādaśarātrikā/ 357.024. pañcaviṃśatirāṣāḍhā śravaṇā pañcasaptatiḥ//236//
357.025. rātriśataṃ bhādrapade kraturaśvayuje smṛtaḥ/ 357.026. adhyardhaṃ kārtike māse kraturmārgaśire smṛtaḥ//237//
357.027. pauṣe tu pañcapañcāśanmāghe rātriśataṃ smṛtam/ 357.028. adhyardhaṃ phalgune māse caitre triṃśattu rātrayaḥ/ 357.029. vipāko bhūmivegānāmataḥ kampaḥ pravartate//238//
357.030. yadā sarveṣu māseṣu satataṃ kampate mahī/ 357.031. vṛkṣāstathā calanti sma jalam yadi kampate/ 357.032. parvataḥ parṇavatkamped bhayamatra vinirdiśet//239//
358.001. <358>nagarāṇyatha vā grāmā ghoṣā ye cātra saṃśritāḥ/ 358.002. śīghraṃ bhavanti vijanāraṇyabhūtā mṛgāśrayāḥ//240//
358.003. aṭavyaḥ saṃpravartante daśa varṣāṇi pañca ca/ 358.004. anāvāsā diśo vidyād bhūmicālavicālitāḥ//241//
358.005. kṛttikāsu caled bhūmirgrāmeṣu nagareṣu vā/ 358.006. abhīṣkṇaṃ mucyate hyagnirdahate sa tṛṇālayān//242//
358.007. kṛṣṇāgniraśaneḥ pātaḥ karmārā āhitāśrayāḥ/ 358.008. agārāśca nivartante saṃvarteneva dhātavaḥ//243//
358.009. ye jātā ye ca saṃvṛddhā ye ca taṃ grāmamāśritāḥ/ 358.010. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//244//
358.011. rohiṇyāṃ calitā bhūmiḥ sarvabījavināśanam/ 358.012. proptaṃ śasyaṃ na roheta bhavet phalasya kṛcchratā//245//
358.013. gurviṇīnāṃ ca nārīṇāṃ garbho nipīḍyate bhṛśam/ 358.014. durbhikṣavyasanākrāntā tribhāge tiṣṭhati prajā//246//
358.015. mahātmānaśca rājānaḥ śrīmantaśca narottamāḥ/ 358.016. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//247//
358.017. mṛgaśīrṣe caledbhūmiroṣadhīnāṃ vināśanam/ 358.018. cikitsakāḥ śrotriyāśca ghaṭakāḥ somayājakāḥ//248//
358.019. somapītāśca ye viprā vānaprasthāśca tāpasāḥ/ 358.020. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//249//
358.021. ārdrāyāṃ calitā bhūmirvṛkṣā naśyanti kṣīriṇaḥ/ 358.022. annapānāni naśyanti pathikā daṃṣṭripālikāḥ//250//
358.023. kūpakhāḥ parikhākhāśca pāpakā ye ca taskarāḥ/ 358.024. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//251//
358.025. punarvasau caledbhūmirmaṇḍalaṃ kuṇḍikāpi ca/ 358.026. vāgurikāḥ kāraṇḍavāścakriṇaḥ śukasārikāḥ//252//
358.027. arbhakā bhramakārāśca māṃsikāḥ śaṅkhavāṇijāḥ/ 358.028. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//253//
358.029. puṣyeṇa ca caled bhūmirbrāhmaṇā nāyakāstathā/ 358.030. dūraṃgamā vāṇijakāḥ sārthavāhāśca ye narāḥ//254//
359.001. <359>pārthivāḥ pārvatīyāśca ye ca tadbhaktigocarāḥ/ 359.002. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ/ 359.003. śilāvarṣaṃ pravarṣanti śasyānāmanayo mahān//255//
359.004. āśleṣāyāṃ caledbhūmir nāgāḥ sarve sarīsṛpāḥ/ 359.005. kīṭāḥ pipīlikāḥ śvānā ekakhurāśca ye mṛgāḥ//256//
359.006. vaidyā viṣakarāścāpi ye ca sattvā darīśrayāḥ/ 359.007. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//257//
359.008. maghāsu calitā bhūmirmahārājo 'tra tapyate/ 359.009. ye ca śrāddhā nivartante samājā utsavāstathā/ 359.010. yajñāśca devakṛtyaṃ ca sarvamatra nivartate//258//
359.011. ye jātā ye ca saṃvṛddhā ye cānye 'pyagrapaṇḍitāḥ/ 359.012. gandharvāśca vinaśyanti narā ye ca mahākulāḥ/ 359.013. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//259//
359.014. phalgunyāṃ calitā bhūmirṛturvyāvartate tadā/ 359.015. tiryagvātaścaiva vāti kṛtaṃ naśyati śāśvatam/ 359.016. pathikāścopatapyanti māṣayācyopajīvikāḥ//260//
359.017. dharme ratā āsanikā ye ca śulkopajīvinaḥ/ 359.018. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//261//
359.019. calatyuttaraphalgunyāṃ vaṇijā dvīpayātrikāḥ/ 359.020. sārthavāhā āsanikā ye ca śilpopajīvinaḥ//262//
359.021. aṅgā videhamagadhā nairṛtāḥ strīparigrahāḥ/ 359.022. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//263//
359.023. hastena calitā bhūmiḥ kumbhakāracikitsakāḥ/ 359.024. gaṇamukhyā mahāmātrāḥ senādhyakṣāśca ye narāḥ//264//
359.025. tāramakā(?) nārapaṭā(?) vipsarah(?) kauṭikā api/ 359.026. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//265//
359.027. citrāyāṃ calitā bhūmiḥ kārukā upakalpakāḥ/ 359.028. kumāryaḥ sarvaratnaṃ ca sasyānāṃ bījakaiḥ saha//266//
359.029. vaṅgā daśārṇakuravaścedimāhiṣakāstathā/ 359.030. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//267//
360.001. <360>svātau pracalitā bhūmiścaurā ye ca kuśīlakāḥ/ 360.002. hiṃsakā ye ca tatkarmaratā^bhyarthitamūṣakāḥ//268//
360.003. himavata uttareṇa vāyubhakṣāstapasvinaḥ/ 360.004. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//269//
360.005. viśākhāyāṃ caled bhūmirmahāśailakṣayo bhavet/ 360.006. ugrā vātāḥ pravāntyatra aśmakairakuśalinaḥ//270//
360.007. anurādhe caled bhūmirdasyūnāmanayo mahān/ 360.008. viṭā dyūtakarāścaiva granthibhedāśca ye narāḥ//271//
360.009. andhrāḥ puṇḍrāḥ pulindāśca bhaye tiṣṭhantyanāśritāḥ/ 360.010. mitrabhedaśca balavāṃs tadā jagati jāyate//272//
360.011. jyeṣṭhāyāṃ calitā bhūmirmahārāja pratapyate/ 360.012. vāyasā vṛṣabhā vyāḍāstathā caṇḍamṛgāśca ye//273//
360.013. kuravaḥ śūrasenāśca mallā bāhlīkanigrahāḥ/ 360.014. pratyarthikena śīghreṇa ye ca tadbhaktibhājanāḥ/ 360.015. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//274//
360.016. mūlena calitā bhūmiścatuṣpaddvipadāstathā/ 360.017. grahāśrayāḥ piśācāśca ye ca sattvā darīśrayāḥ/ 360.018. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//275//
360.019. durbhikṣaṃ ca karotyāśu dhānyamalpodakaṃ bhavet/ 360.020. darīparvatamūlāni gacchanti ca tadā bhuvi//276//
360.021. pūrvāṣāḍhe caled bhūmirjalajā matsyaśuktikāḥ/ 360.022. śiśumārā udrakāśca nakrā makarakacchapāḥ//277//
360.023. jātigotrapradhānāśca dhanino 'tha vicakṣaṇāḥ/ 360.024. dvitīyābhijātāśca mahāvidyākarāśca ye/ 360.025. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//278//
360.026. uttarasyāṃ caled bhūmiḥ śilpināmanayo mahān/ 360.027. ayaskārāḥ sthapatayastrapukārāśca takṣakāḥ//279//
360.028. daridrā dhaninaścāpi śilpino vividhā api/ 360.029. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ/ 360.030. grāmakūṭāni ca ghnanti sacalasthāvarāṇi ca//280//
361.001. <361>vaiṣṇave calitā bhūmistadeti yadanīpsitam/ 361.002. adhyāpakāḥ śāstravidaḥ kavayo mantrapāragāḥ/ 361.003. yugaṃdharāḥ śūrasenā abhirājāḥ paṭaccarāḥ//281//
361.004. kuśaṇḍāḥ śaradaṇḍāśca ye narā rājapūjitāḥ/ 361.005. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//282//
361.006. dhaniṣṭhāyāṃ caled bhūmirdhanināmanayo mahān/ 361.007. maheśvarāstathā mahānāgarāḥ śreṣṭhinastathā//283//
361.008. pracaṇḍāḥ svastimantaśca bhadrakārā yugaṃdharāḥ/ 361.009. pārikūlāśca bhojyāśca hyanye sannāgarā api/ 361.010. ete vyasanamarcchanti bhūmicālavicālitāḥ//284//
361.011. vāruṇye calitā bhūmiraudakeṣvanayo mahān/ 361.012. hastino 'śvakharoṣṭrāśca sparśamarcchanti dāruṇam//285//
361.013. tadāsau vīrakān madrān bāhlīkān kekayānapi/ 361.014. anāśrayāṃścakravākāñ janasthānapi pīḍayet//286//
361.015. sājena calitā bhūmī rākṣasān ghātakāṃstathā/ 361.016. aurabhrikān saukarikān sauvīrāṃśca nipātayet//287//
361.017. vaṇijyajīvino vaiśyāñ śūdrāṃśca karītīnapi/ 361.018. yavanān mālavādyāṃśca ganthibhedāṃśca nāśayet//288//
361.019. ahirbudhnye caled bhūmirvaṇijāmanayo mahān/ 361.020. dharme ratāśca ye siddhā ye ca śauktikakarmiṇaḥ//289//
361.021. śibīn vatsāaṃs tathā vātsyān kṣatriyānārjunāyanān/ 361.022. sindhurājadhanuṣpāṇīn sarvānardayate 'cirāt//290//
361.023. revatyāṃ calitā bhūmiḥ saṃgrāmaḥ syātsudāruṇaḥ/ 361.024. grāmaghātāśca vartante grāmo grāmaṃ ca hiṃsati//291//
361.025. naucarānudakājīvān ramaṭhān bharukacchakān/ 361.026. sudhanvānabhisārāṃśca sarvasenāṃśca nirdahet//292//
361.027. aśvinyāṃ calitā bhūmiraśvānāmanayo mahān/ 361.028. grāmaghātaśca vartante bhrātā bhrātṛñ jighāṃsati//293//
361.029. yā cātra garbhamādhatte ye ca jātāśca tāniha/ 361.030. trīṇi varṣāṇyato duḥkhamupaiti ca nirantaram//294//
362.001. <362>sahitāścitragarbhāśca ye hyanye cāṅganājanāḥ/ 362.002. ārjunāyanā rājanyāḥ suṣṭhu trīṃścāpi hiṃsati//295//
362.003. bharaṇyāṃ calitā bhūmiścaurāṇāmanayo mahān/ 362.004. viṭā dyūtakarāścaiva granthibhedāśca ye narāḥ//296//
362.005. ādarśacakrāṭā dhūrtāstathā bandhanarakṣakāḥ/ 362.006. antāvaśāyinaḥ pāpāścaranti ye tu durjanāḥ/ 362.007. te 'pi tatra vipadyante bhūmicālavicālitāḥ//297//
362.008. vepitāyāṃ tu medinyāṃ bhavedrūpamanantaram/ 362.009. saptāhābhyantarāttatra megho bhavati prārthitaḥ//298//
362.010. snigdho hyañjanasaṃkāśo mahāparvatasannibhaḥ/ 362.011. indraśca vaṣate tatra maharṣervacanam yathā/ 362.012. {eva nigaditaṃ nāthairindraścātra pravarṣati//299//} 362.013. svastikākārasaṃkāśā indravajradhvajopamāḥ/ 362.014. dṛśyante 'bhrā hi saṃdhyāyāṃ grastvā candradivākarau//300//
362.015. tadā nabhasi jāyante meghā dāḍimasaṃnibhāḥ/ 362.016. lakṣaṇaṃ tādṛśaṃ dṛṣṭvā vidyāttānindrakampitān/ 362.017. sa nirdeśo bhavettatra maharṣervacanam yathā//301//
362.018. atīva tatra viśvastaḥ sarvabījāni vāpayet/ 362.019. vyavahārāṃśca kurvīrannirbhayāstatra vāṇijāḥ/ 362.020. sarveṣāṃ bhūmikampānāṃ praśastā indrakampitāḥ//302//
362.021. vepitāyāṃ tu medinyāṃ bhavedrūpamanantaram/ 362.022. saptāhābhyantare tatra meghāḥ saṃchādayennabhaḥ//303//
362.023. tato 'nubaddhā jāyante abhrāḥ kauśeyasaṃnibhāḥ/ 362.024. anulomaṃ ca samyānti carantaḥ paścimāṃ diśam//304//
362.025. śiśumāra-udrakāṇāṃ matsyamakarasannibhāḥ/ 362.026. dṛśyante 'bhrāśca saṃdhyāyāṃ grastvā candradivākarau//305//
362.027. lakṣaṇaṃ tādṛśaṃ dṛṣṭvā vidyāttāñjalakampitān/ 362.028. sa nirdeśo bhavettatra maharṣervacanam yathā//306//
362.029. sthaleṣu girikūṭeṣu kṣetreṣūpavaneṣu ca/ 362.030. sthāpyante tatra bījāni niṃne naśyanti vai tadā//307//
363.001. <363>paṅkenāpi jalenāpi naśyeyū rajasāpi vā/ 363.002. eteṣāṃ bhūmikampānāṃ praśastā jalakampitāḥ//308//
363.003. vepitāyāṃ tu medinyāṃ bhavedrūpamanantaram/ 363.004. saptāhābhyantare tatra vātā vānti sudāruṇāḥ//309//
363.005. dṛśyate kapilā saṃdhyā candrasūryau tu lohitau/ 363.006. lakṣaṇaṃ tādṛśaṃ dṛṣṭvā jānīyādvāyukampitān//310//
363.007. tato bhavati nirdeśo maharṣervacanam yathā/ 363.008. na tatra pravasetprājña ātmānaṃ cātra gopayet//311//
363.009. guhyamāvaraṇaṃ kuryātprākāraparikhāṃ khanet/ 363.010. prātisīmā virudhyante narāṇāṃ jāyate bhayam//312//
363.011. eteṣāṃ bhūmikampānāṃ sarveṣāṃ kīrtitā guṇāḥ/ 363.012. viśeṣeṇa manuṣyāṇāṃ nirmitā vāyukampitāḥ//313//
363.013. kampitāyāṃ tu medinyāṃ bhavedrūpamanantaram/ 363.014. saptāhābhyantarāttatra ulkāpātāḥ sudāruṇāḥ//314//
363.015. saṃdhyā ca lohitā bhāti candrasūryau tu lohitau/ 363.016. lakṣaṇaṃ tādṛśaṃ dṛṣṭvā vijñeyā agnikampitāḥ//315//
363.017. agnirdahati kāṣṭhāni rakṣitāni dhanāni ca/ 363.018. dṛśyante dhūmaśikharāḥ śastraṃ ca svidyate bhṛśam//316//
363.019. vīṇāśca divi dṛśyante nava māsānna varṣati/ 363.020. eteṣāṃ bhūmikampānāṃ jaghanyā agnikampitāḥ//317//
363.021. jayati ahani pūrve kṣatriyān pārthivāṃśca hayagajarathamukhyān mantriṇo madhyamāhne/ 363.023. vyathayati aparāhṇe gopaśūn vaiśyaśūdrān pradahati niśisaṃdhyā taskarānantavāsān//318//
363.025. rajanimiha pradoṣe hiṃsate mlecchasaṃghān striyamapi ca napuṃsaścārdharātreṣvanantān/ 363.027. kṛṣivaṇigupajīvyān hanti yāme tṛtīye vyathayati surapakṣaṃ raudrakarmāntakṛṣṇe//319//
363.029. pradahati śaśipakṣe yājñikaṃ brahmakṣatra śrapayati śucivṛttāneva dharme pradhānān/ 363.031. viduṣi ca mṛdubhāvaṃ vindate yo hyadhīte sa bhavati nṛpapūjyo brāhmaṇo vedadarśī//320//
364.001. <364>bṛhaspateśca catvāri samāni śubhakarmaṇā/ 364.002. catvāri sūryakarmāṇi tulyāni śukrakarmaṇā/ 364.003. somakarmāṇi catvāri brahmakarma ca tatsamam//321//
364.004. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin bhūmikampanirdeśo nāmādhyāyaḥ//
364.005. atha bhoḥ puṣkarasārinn abhiṣāmaṣṭāviṃśatīnāṃ nakṣatrāṇāṃ rogotpattiṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāmi/ 364.006. tacchrūyatām/ 364.006. kathayatu bhagavān-- 364.007. kṛttikāsūtthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 364.008. catūrātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//322//
364.009. agnirhi devatā tatra dadhnā hyasya baliṃ haret/ 364.010. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//323//
364.011. rohiṇyāmutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 364.012. pañcarātraṃ bhavedvyādhistataścordhvaṃ vimucyate//324//
364.013. devaḥ prajāpatistatra śuddhamālyairbaliṃ haret/ 364.014. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//325//
364.015. vyādhirmṛgaśirobhūtaḥ striyā vā puruṣasya vā/ 364.016. aṣṭarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//326//
364.017. somo hi devatā tatra maṇḍena tu baliṃ haret/ 364.018. anena balidānena tasmādrogādvimucyate//327//
364.019. ārdrāyāmutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 364.020. daśarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//328//
364.021. rudro hi devatā tatra pāyasena baliṃ haret/ 364.022. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//329//
364.023. punarvasau bhaved vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 364.024. aṣṭarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//330//
364.025. ādityo devatā tatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 364.026. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//331//
364.027. puṣye samutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 364.028. stokakālaṃ bhavettasya pañcarātrādvimucyate//332//
364.029. devo bṛhaspatistatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 364.030. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//333//
365.001. <365>āśleṣāyāṃ bhaved vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 365.002. na taṃ vaidyāścikitsantu sarpastatra tu daivataḥ//334//
365.003. maghāsamutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 365.004. aṣṭarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//335//
365.005. pitaro devatāstatra kṛsareṇa baliṃ haret/ 365.006. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//336//
365.007. pūrvaphālgunijo vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 365.008. saptarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//337//
365.009. aryamā devatā tatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 365.010. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucayte//338//
365.011. uttarāyāṃ bhaved vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 365.012. na taṃ vaidyāścikitsantu bhago 'pyatra tu devatā//339//
365.013. hastenāpyutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya va/ 365.014. pañcarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//340//
365.015. ravirhi devatā tatra gandhapuṣpairbaliṃ haret/ 365.016. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//341//
365.017. citrāyāmutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 365.018. aṣṭarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//342//
365.019. tvaṣṭā hi devatā tatra ghṛtamudgairbaliṃ haret/ 365.020. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//343//
365.021. svātyāṃ samutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya/ 365.022. kleśito hi bhaved vyādhiḥ pañcaviṃśatirātrikaḥ//344//
365.023. devatātra bhaved vāyuścitramālyairbaliṃ haret/ 365.024. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//345//
365.025. viśākhāyāṃ bhaved vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 365.026. guruko 'sau bhaved vyādhirahānyekonaviṃśatiḥ//346//
365.027. indrāgnī devatā tatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 365.028. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucayte//347//
365.029. anurādhotthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 365.030. ardhamāsaṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//348//
366.001. <366>mitro hi devatā tatra ghṛtapātraṃ baliṃ haret/ 366.002. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//349//
366.003. jyeṣṭhāyāmutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 366.004. kleśiko hi bhaved vyādhirahorātratrayodaśa//350//
366.005. indro hi devatā tatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 366.006. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//351//
366.007. mūle samutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 366.008. māsiko hi bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//352//
366.009. naiṛtirdevatā tatra madyamāṃsairbaliṃ haret/ 366.010. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//353//
366.011. pūrvāṣāḍhe bhaved vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 366.012. sāṃkleśiko bhaved vyādhiraṣṭau māsānna saṃśayaḥ//354//
366.013. āpo hi devatāstatra kṛsareṇa baliṃ haret/ 366.014. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//355//
366.015. uttarāyāṃ bhaved vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 366.016. saptarātraṃ bhavet vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//356//
366.017. viśvo hi devatā tatra pāyasena baliṃ haret/ 366.018. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//357//
366.019. abhijidutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 366.020. ṣaṇmāsān saṃbhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//358//
366.021. viṣṇuśca devatā tatra dadhimaṇḍaṃ baliṃ haret/ 366.022. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//359//
366.023. śravaṇenotthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 366.024. guruko hi bhaved vyādhiḥ pūrṇaṃ dvādaśamāsikam//360//
366.025. viṣṇurhi devatā tatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 366.026. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//361//
366.027. dhaniṣṭhāyāṃ bhaved vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 366.028. trayodaśadivastatra tataścordhvaṃ vimucyate//362//
366.029. varuṇo devatā tatra pāyasena baliṃ haret/ 366.030. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//363//
367.001. <367>pūrvabhadrotthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 367.002. na taṃ vaidyāścikitsantu ahirbudhnyo 'tra daivataḥ//364//
367.003. uttarābhādrajo vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 367.004. saptarātraṃ bhaved vyādhistataścordhvaṃ vimucyate//365//
367.005. aryamā devatā tatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 367.006. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//366//
367.007. revatyāmutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 367.008. mṛduko hi bhaved vyādhiraṣṭāviṃśatirātrikaḥ//367//
367.009. pūṣā hi devatā tatra gandhamālyairbaliṃ haret/ 367.010. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//368//
367.011. aśvinyāmutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 367.012. sāṃkleśiko bhaved vyādhiḥ pañcaviṃśatirātrikaḥ//369//
367.013. gandharvo devatā tatra yāvakena baliṃ haret/ 367.014. anena balikarmeṇa tasmādrogādvimucyate//370//
367.015. bharaṇyāmutthito vyādhiḥ striyā vā puruṣasya vā/ 367.016. na taṃ vaidyāścikitsantu yamastatra tu daivataḥ/ 367.017. śīlaṃ rakṣatu medhāvī tataḥ svargaṃ gamiṣyati//370//
367.018. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin vyādhisamutthāno nāmādhyāyaḥ//
367.019. ayaṃ khalu bhoḥ puṣkarasārin bandhananirmokṣaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 367.019. tacchrūyatām/ 367.020. kathayatu bhagavān-- 367.021. kṛttikāsu bhoḥ puṣkarasārin baddho vā ruddho vā trirātreṇa mokṣyatīti vaktavyaḥ/ 367.021. rohiṇyāṃ baddho vā ruddho vā trirātreṇa mokṣyatīti/ 367.022. mṛgaśirasi baddho vā ruddho vā ekaviṃśatirātreṇa mokṣyatīti/ 367.023. ārdrāyāṃ baddho vā ruddho vā ardhamāsena mokṣyatīti/ 367.023. punarvassau ruddho vā baddho vā saptarātreṇa/ 367.024. puṣye trirātreṇa/ 367.024. āśleṣāyāṃ triṃśadrātreṇa/ 367.024. maghāsu ṣoḍaśarātreṇa/ 367.024. pūrvaphālgunīṣu daśarātreṇa/ 367.025. viśākhāyāṃ ṣaḍviṃśadrātreṇa/ 367.026. anurādhāyāmekatriṃśadrātreṇa/ 367.026. jyeṣṭhāyāmaṣṭādaśarātreṇa/ 367.027. abhijiti ṣaḍrātreṇa/ 367.027. pūrvāṣāḍhāyāṃ caturdaśarātreṇa/ 367.027. uttarāṣāḍhāyāṃ caturdaśarātreṇa/ 367.028. abhijiti ṣaḍrātreṇa/ 367.028. śravaṇe dhaniṣṭhāyāṃ śatabhiṣāyāṃ pūrvabhādrapade uttarabhādrapade revatyāṃ caturdaśarātreṇa/ 367.029. aśvinyāṃ trirātreṇa/ 367.029. bharaṇyāṃ baddho vā ruddho vā parikleśamāvāpsyatīti vaktavyaḥ//
367.031. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin bandhananirmokṣo nāmādhyāyaḥ//
367.032. atha bhoḥ puṣkarasāriṃs tilakādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 367.032. tacchrūyatām/ 367.032. kathayatu bhagavān--
368.001. <368>mūrdhni tu yasyāstilako 'sti sūkṣmaḥ knigdho bhavet padmasamānavarṇaḥ/ 368.003. rājā tu tasyā bhavatīha bhartā stanopariṣṭātpratibimbamāhuḥ//372//
368.005. śīrṣe tu yasyāstilakālakaḥ syāt sūkṣmo bhavedañjanacūrṇavarṇaḥ/ 368.007. senāpatistasyā bhaveddhi bhartā stanāntare 'syāḥ pratibimbakaṃ syāt//373//
368.009. bhruvontare 'syāstilakālakaḥ syād duścāriṇīṃ tāṃ pramadāṃ vadanti/ 368.011. pañcaiva tasyāḥ patayo bhavanti bahvannapānaṃ labhate nārī//374//
368.013. gaṇḍasya nāsādikamadhyadeśe bhavecca bimbaṃ tilakasya yasyāḥ/ 368.015. tāṃ śokabhājaṃ pramadāṃ vadanti romapradeśe pratibimbamāhuḥ//375//
368.017. karṇe tu yasyāstilakālakaḥ syād bahuśrutāṃ tāṃ pramadāṃ vadanti/ 368.019. bahuśrutāṃ tāṃ śrutidhāriṇīṃ ca trike tu yasyāḥ pratibimbakaṃ syāt//376//
368.021. yasyottaroṣṭhe tilakālakaḥ syāttāṃ bhinnasatyāṃ pramadāṃ vadanti/ 368.023. kṛcchreṇa sā vai labhate hi vṛttimūrau tu tasyāstilabimbamāhuḥ//377//
368.025. yasyādharoṣṭhe tilakālakaḥ syād duścāriṇīṃ tāṃ pramadāṃ vadanti/ 368.027. miṣṭānnapānaṃ bahu ṛcchate sā tathā hi guhye pratibimbakaṃ syāt//378//
368.029. cibuke tu yasyāstilakālakaḥ syād duścāriṇīṃ tāṃ pramadāṃ vadanti/ 368.031. miṣṭānnapānaṃ bahu sā labheta guhye dvitīyaṃ pratibimbakaṃ syāt//379//
368.033. ayaṃ bho puṣkarasāriṃstilakādhyāyo nāmādhyāyaḥ//
369.001. <369>atha khalu bhoḥ puṣkarasārin nakṣatrajanmaguṇaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 369.001. tacchrūyatām/ 369.002. kathayatu bhavāṃs triśaṅko-- 369.003. kṛttikāsu naro jātastejasvī priyasāhasaḥ/ 369.004. bhavecchūrastathā caṇḍaḥ priyavādī ca mānavaḥ//380//
369.005. rohiṇyāṃ puruṣo jāto dhanavān dhārmikastathā/ 369.006. vyavasāyī sthiraḥ śūro dhruvaṃ cāsya sadā sukham//381//
369.007. jāto mṛgaśire yastu mṛduḥ saumyastu mānavaḥ/ 369.008. darśanīyo bhaveccāsau strīkāntastu viśeṣataḥ//382//
369.009. ārdrājātastu hiṃsātmā caṇḍaḥ paramajalpakaḥ/ 369.010. raudrakarmā bhaveccāsāvīśvaraśca śatairmahān//383//
369.011. jātaḥ punarvasau yastu hyalolo buddhimānnaraḥ/ 369.012. dharmaśīlo bhaveccāsau jātakrodhaśca mānavaḥ//384//
369.013. puṣyeṇa puruṣo jātastejasvī brāhmaṇo bhavet/ 369.014. kṣatriyaśca bhavedrājā vaiśyaśūdrau ca pūjitau//385//
369.015. śvasanaḥ krodhanaḥ krūto hyāśleṣāsambhavo naraḥ/ 369.016. durmanuṣyaśca caṇḍaśca iti sarvamihādiśet//386//
369.017. bahuprajñaḥ śrāddhakaro bahubhāgyastathaiva ca/ 369.018. dhanavān dhānyavān bhogī maghāsu puruṣo bhavet//387//
369.019. pūrvaphālgunījātastu yaḥ kaścitpuruṣo bhavet/ 369.020. adharmabuddhiśīlaśca gurudārābhimardakaḥ//388//
369.021. uttarāyāṃ tu phālgunyāṃ jāto bhavati bhogavān/ 369.022. divyajñānaśca vijñāne puruṣaḥ subhago bhavet//389//
369.023. haste jātaśca śuddhātmā vikrānto mṛdubhojanaḥ/ 369.024. senāpatyaṃ ca kurute 'steyakarmā bhavedasau//390//
369.025. catrāsu jātaścitrākṣastathā citrakathākaraḥ/ 369.026. darśanīyo bahustrīkaścitraśīlo bhavennaraḥ//391//
369.027. svātyāṃ ca puruṣo jāto bandhuślāghī vicakṣaṇaḥ/ 369.028. mṛdukaḥ pānaśauṇḍaśca mitrakārī vicāravān//392//
369.029. viśākhāsu naro jātastejasvī dravyavān mahān/ 369.030. śūro vikramavān dakṣaḥ subhagaśca bhavedasau//393//
369.031. anurādhodbhavo martyo mitravān saṃgrahī naraḥ/ 369.032. śuciścaiva kṛtajñaśca dharmātmā ca bhavecca saḥ//394//
370.001. <370>jyeṣṭhāsu puruṣo jāto mitravānabhijāyate/ 370.002. dhanurvedābhirāmaśca nārīṣu kurute manaḥ//395//
370.003. mūleṣu puruṣo jāto 'kṛtajñaḥ syādadhārmikaḥ/ 370.004. dṛḍho vīro bhaveccāsau kilbiṣī ca sa mānavaḥ//396//
370.005. āṣāḍhāsu ca pūrvāsu matsarī calitendriyaḥ/ 370.006. matsyamāṃsapriyaścāpi ghātakaḥ syātsa mānavaḥ//397//
370.007. sānukrośaśca dātā ca vidyāniṣṭhaḥ suhṛjjanaḥ/ 370.008. viśvadaive naro jāto bhavedapi ca niścitaḥ//398//
370.009. ācāryaḥ śāstrakartā ca viścvāsī ca kriyāparaḥ/ 370.010. śravaṇe jāta āyuṣmāñ śrīmāṃśca puruṣo bhavet//399//
370.011. anavasthitacittaśca citradravyaśca mānavaḥ/ 370.012. dhaniṣṭhāsu bhavejjātaḥ puruṣaḥ sarvaśaṅkitaḥ//400//
370.013. vāruṇe yadi nakṣatre jāto bhavati mānavaḥ/ 370.014. puruṣo dveṣaśīlaśca parivādī ca sarvaśaḥ//401//
370.015. jāto bhādrapadāyāṃ tu pūrvasyāmiha mānavaḥ/ 370.016. cāritraguṇayuktaśca kṛtajño mukharastathā//402//
370.017. uttarasyāṃ naro jāto bhaviṣyati vicakṣaṇaḥ/ 370.018. medhāvī bahvapatyaśca dharmaśīlo mahādhanaḥ//403//
370.019. revatyāṃ puruṣo jāto dharmātmā jñātisevakaḥ/ 370.020. daridro 'lpadhano nityaṃ dāyako nānasūyakaḥ//404//
370.021. aśvinyāṃ puruṣo jāto bhavatyativicakṣaṇaḥ/ 370.022. mahājanapriyaścāpi śūraśca subhagaśca saḥ//405//
370.023. bharaṇyāṃ puruṣo jātaḥ pāpācāro 'vicakṣaṇaḥ/ 370.024. kandarpe dātukāmaśca parataścopajīvakaḥ//406//
370.025. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin nakṣatrajanmaguṇo nāmādhyāyaḥ//
371.001. <371>paṭha bhostriśaṅko utpātacakraṃ nāmādhyāyam/ 371.001. kathayati ca-- utpātacakranirdeśaḥ/ 371.002. aṣṭāviṃśatiparyantakṛtsne nakṣatramaṇḍale/ 371.003. divyā vikārā dṛśyante sūryacandragrahādiṣu//407//
371.004. māghasya prathame pakṣe śailo vā pārthivo yadi/ 371.005. dhūmavṛṣṭirhi āditye udayati pradṛśyate/ 371.006. vidyuto vātha dṛśyante tadā vidyājjanakṣayam//408//
371.007. aśvinyāamarkato dhūmo nirgacchannapi cchādayet/ 371.008. anāvṛṣṭiṃ tadā vidyātpūrṇavarṣāṇi dvādaśa//409//
371.009. bharaṇyāṃ māghamāse tu pītasūryo 'tha dṛśyate/ 371.010. samantādvadhyate rāṣṭraṃ madhye durbhikṣamādiśet//410//
371.011. phālgune kṛttikāyāṃ tu āditye parikho yadi/ 371.012. naśyanti karvaṭāstatra yadi devo na varṣati//411//
371.013. caitramāse yadā puṣye sūrye kṛṣṇaṃ pradṛśyate/ 371.014. acirodayakāle tu kṣitipālo 'varudhyate//412//
371.015. vaiśākhamāse cārdrāyāmādityaḥ pratisūryakaḥ/ 371.016. saṃgrāmaṃ tatra jānīyādubhau ghātyete pārthivau//413//
371.017. gṛhyetāṃ candrasūryau vā jyaiṣṭe bharaṇijyeṣṭhayoḥ/ 371.018. sāmātyo vadhyate rājā rāṣṭre durbhikṣamādiśet//414//
371.019. āṣāḍhe ca yadāditye pūrvabhādrapade sthite/ 371.020. sāyāhne dṛśyate 'tyarthaṃ lohito maṇḍale vraṇaḥ//415//
371.021. paracakreṇa tadrāṣṭraṃ ṣaṇmāsān pīḍyate tadā/ 371.022. kṣitipālaśca sāmātyaḥ putradāreṇa vadhyate//416//
371.023. pūrvāyāṃ cottarāṣāḍhāyāmāṣāḍhe gṛhyate śaśī/ 371.024. vidyād durbhikṣakalaharogāṃścātra vinirdiśet//417//
371.025. māse 'tha śrāvaṇe mūle candrasūryau na bhāsataḥ/ 371.026. sphuliṅgāścātra dṛśyante vidyādrogabhayaṃ mahat//418//
371.027. māse 'śvayuji gṛhyetāmekapakṣendubhāskarau/ 371.028. rājaputrasahasrāṇāṃ tadā jāyet saṃkṣayaḥ//419//
371.029. alakṣaṇo niḥprakāśaḥ pūrṇamāsyāṃ tu kārtike/ 371.030. candrasūryāvagnivarṇau raktavarṇe nabhastale//420//
372.001. <372>ravivadbhāti tadrāṣṭraṃ vinaśyeta punaḥ punaḥ/ 372.002. rājñāṃ vidyāddhatānāṃ vai bhūmiḥ pāsyati śoṇitam//421//
372.003. bharaṇyaṃ māghamāse tu kṛṣṇo vāyuḥ samutthitaḥ/ 372.004. chādayeccandrasūryau tu śīghraṃ rāṣṭraṃ vinaśyati//422//
372.005. māse tu phālgune vāyuḥ pāṃśuvarṣaṃ savidyutam/ 372.006. vadhyante pūrvarājānaḥ pratiṣṭhante tathāpare//423//
372.007. sahādityena candre 'tha yadā kaścid grahaścaret/ 372.008. vāyurvā viṣamo vāti vidyādrājavadhaṃ tadā//424//
372.009. aśanyulke tu vaiśākhe ādityena sahotthite/ 372.010. ṣaṇmāsābhyantareṇātha rāṣṭre vyasanamādiśet//425//
372.011. jyeṣṭhamāse yadādityo grahato nirgato bhavet/ 372.012. ādityasyopaghātena grahāḥ sarve 'tha pīḍitāḥ//426//
372.013. jyeṣṭhe ca pāṃśuvarṣeta ādityaḥ pariviṣyate/ 372.014. kṣitipālasahasrāṇāmeka ekastu vadhyate//427//
372.015. āṣāḍhe vāyavo vānti gacchanto bharaṇīsthitāḥ/ 372.016. udapānāti śuṣyante sarvaśasyaṃ ca puṣyati//428//
372.017. śrāvaṇe vāyavaḥ pītāḥ sadā kṛṣṇaṃ nabhastalam/ 372.018. bhayaṃ tatra vijānīyātsamantāt samupasthitam//429//
372.019. śrāvaṇe varṣate hyagniḥ pūrvabhādrapade divā/ 372.020. meghāḥ śabdamutkurvanti rogadurbhikṣamādiśet//430//
372.021. yadā bhādrapade māse nabhaḥ syācchannagarjitam/ 372.022. paracakraṃ tadā rāṣṭre harate dhanasaṃcayam//431//
372.023. aśvayuji vātavṛṣṭiḥ syādāgatyottarāṃ diśam/ 372.024. pātayeccaivamāghātaṃ kṛtsnaṃ rāṣṭraṃ vinaśyati//432//
372.025. kārtike śuklatrayodaśyām yadā candre dhanurbhavet/ 372.026. samantānnaśyate rāṣṭraṃ madhye durbhikṣamādiśet//433//
372.027. ulkāpātā hyaśanayo māghamāse bhavanti vā/ 372.028. aśvinyāṃ viṣaye tatra prajā śvāsena vadhyate//434//
372.029. māse tu phālgune yatra agnivarṣaṃ nabhastalāt/ 372.030. bhavecchabdastadākāśe tadrāṣṭraṃ naśyate laghu//435//
372.031. svātyāṃ caitre yadā varṣaṃ niruddhaṃ vātavarṣitam/ 372.032. dṛśyatendradhanuḥ kṣipraṃ nagaraṃ tadvinaśyati//436//
373.001. <373>bharaṇyāṃ jyeṣṭhamāse tu śabda uttarato bhavet/ 373.002. pītavarṇaṃ tadākāśaṃ paracakrabhayaṃ bhavet//437//
373.003. āṣāḍhe māsi puṇye 'tha dṛśyante vyoṃni vidyutaḥ/ 373.004. satṛṇodakavṛṣṭibhistribhāgaṃ mucyate prajā//438//
373.005. śrāvaṇe tu yadā mūle bahu devaḥ pravarṣati/ 373.006. dṛśyatendradhanustatra kṣatriyāṇāṃ mahadbhayam//439//
373.007. māse bhādrapade yatra nirghātaḥ patati kṣitau/ 373.008. sukṛcchrā vāyavo vānti mahadrogabhayaṃ tadā//440//
373.009. māse bhādrapade puṣye vidigbhyo niścared dhvaniḥ/ 373.010. kṣatriyaḥ kupyate kṣipraṃ vipakṣā tu tadā prajā//441//
373.011. bharaṇyāmaśvayuje śabda upariṣṭādbhavedyadi/ 373.012. satṛṇaṃ cotsṛjetpāṃśu tāpasānāṃ mahadbhayam//442//
373.013. kārtike tu yadārdrāyāṃ śabdaḥ śrūyeta bhairavaḥ/ 373.014. catuṣpadaḥ kārṣakāṇāṃ mṛtyuṃ tatra vinirdiśet//443//
373.015. mārgaśīrṣe dhaniṣṭhāyāṃ tūryaśabdo 'mbare bhavet/ 373.016. vātāturastadā rāṣṭre vyādhirbhavati dāruṇaḥ//444//
373.017. pauṣamāse yadā svātyāṃ śabdo bhavati bhairavaḥ/ 373.018. abhīkṣṇaṃ viṃdyudākāśe paṇḍitānāṃ mahadbhayam//445//
373.019. māghe śukle tu nirghāto nityaṃ śāmyedvasuṃdharām/ 373.020. jānīyāttṛtīye varṣe sakalaṃ rāṣṭravibhramam//446//
373.021. jyeṣṭhāyāṃ phālgune māse kṛṣṇavāyuḥ samākulaḥ/ 373.022. abhīkṣṇaṃ kampate bhūmirbrahmacāribhayaṃ tadā//447//
373.023. pūrvabhādrapadāyāṃ tu caitre kampetkṣitirdivā/ 373.024. tasmin varṣe ca tadrāṣṭre parasainyānmahadbhayam//448//
373.025. pūrvāyāṃ cedāṣāḍhāyāṃ rātrau caitre ca niścalet/ 373.026. asibhirhanyate rājā hanyate ca mahājanaḥ//449//
373.027. vaiśākhe kampitā bhūmiḥ kṛṣṇapakṣe hyabhīkṣṇaśaḥ/ 373.028. anāvṛṣṭyā tu durbhikṣaṃ māsān ṣaṭ tatra nirdiśet//450//
373.029. jyeṣṭhe māse bharaṇyāṃ tu divā kampedvasuṃdharā/ 373.030. vidyādyodhasahasrāṇāṃ mahī pāsyati śoṇitam//451//
373.031. jyeṣṭhe māse yadā mūle rātrau bhūmiḥ prakampate/ 373.032. pratyanto vadhyate rājā rāṣṭre baliṃ samādiśet//452//
374.001. <374>āṣāḍhe kampate bhūmiḥ puṣyanakṣatrasaṃsthite/ 374.002. śasyaṃ vinaśyate tatra kalikarma ca jāyate//453//
374.003. prakampante yadā caityā ārdrāyāṃ vā maghāsu vā/ 374.004. jvaleyuḥ prapateyurvā naśyedrāṣṭraṃ tadā laghu//454//
374.005. caityā yatra prakampante hasanti ca namanti ca/ 374.006. sarāṣṭraḥ kṣitipastatra nacirānnāśamarcchati//455//
374.007. śrāvaṇe kampate bhūmiḥ pūrvabhādrapadāsthite/ 374.008. sadā parājito rājā caurai rāṣṭre ca vadhyate//456//
374.009. kārtike kṣitikampena yadā caityaṃ viśīryate/ 374.010. dvāraṃ vā nagarasyātha bhūyiṣṭhaṃ naśyate prajā//457//
374.011. vāme vā dakṣiṇe cendoḥ śṛṅge tiṣṭhed bṛhaspatiḥ/ 374.012. mahābhogā vinaśyeyuḥ prakāśāḥ pṛthivīśvarāḥ//458//
374.013. sūryācandramasoḥ śṛṅge lohitāṅgo yadāruhet/ 374.014. śrūrākṣamantrikātpīḍāṃ pratyantānāṃ vinirdiśet//459//
374.015. śanaiścaro yadā śṛṅge somasyābhiruhettadā/ 374.016. jñeyaṃ rogabhayaṃ ghoraṃ durbhikṣaṃ cātra nirdiśet//460//
374.017. rāhuṇā nigṛhītastu colkayā hanyate śaśī/ 374.018. ṣaṇmāsābhyantarāttatra rājño vyasanamādiśet//461//
374.019. yasya caivātha nakṣare śaśī sūryo vigṛhyate/ 374.020. rāhuṇā kṣitipo rājyaiḥ saha pīḍāmavāpnuyāt//462//
374.021. rājño vai cātha nakṣatre candraṃ keturyadā viśet/ 374.022. pratyantarājabhiḥ sārdhaṃ śastramūrcchāṃ vinirdiśet//463//
374.023. candramadhyagataḥ śukraḥ phālgunyātha maghā yadā/ 374.024. sarvadhānyāni śuṣyeyustadā rogaṃ vinirdiśet//464//
374.025. bṛhaspatiśca śukraśca lohitāṅgaḥ śanaiścaraḥ/ 374.026. likhyanti somaśṛṅgasya tadā vidyānmahadbhayam//465//
374.027. dhūmaketurmahābhāgaḥ puṣyamāruhya tiṣṭhati/ 374.028. caturdiśaṃ tadā vidyātparacakraiḥ prābhavam//466//
374.029. maghāyāṃ lohitāṅgo vā śravaṇe vā bṛhaspatiḥ/ 374.030. tiṣṭhetsaṃvatsarastrīṇi bhayaṃ vidyātsamāgatam//467//
374.031. tiṣṭhecchukro 'tha rohiṇyāṃ jyeṣṭhe māse kathaṃcana/ 374.032. vyākuryānniyatamatra kṣatriyāṇāṃ mahadbhayam//468//
375.001. <375>viśākhāyāṃ samīpasthau bṛhaspatiśanaiścarau/ 375.002. somo vā raviṇā sārdhaṃ paracakrabhayaṃ tadā//469//
375.003. kākāḥ śyenāśca gṛdhrāśca vaseyuḥ sahitā mudā/ 375.004. maithunaṃ vāritaṃ veyuḥ paraiḥ saha raṇastadā//470//
375.005. śyeno hastinivāse vā abhirohetpunaḥ punaḥ/ 375.006. paracakreṇa yuddhaṃ tu bhaveccāpi punaḥ punaḥ//471//
375.007. kanyā prasūyate yatra caturhastā catuḥstanī/ 375.008. strīṇāmeva bhavettatra maraṇaṃ hyatidāruṇam//472//
375.009. garbhasthā dārakā yatra hasanti ca vadanti ca/ 375.010. tasya deśasya jānīyādvināśaṃ samupasthitam//473//
375.011. ekapādāṃstripādāṃśca caturaṅgāṃstathaiva ca/ 375.012. nāryo yatra prasūyante rājño vyasanamādiśet//474//
375.013. sūyante vikṛtān garbhān saṃtānān bhayavyañjanān/ 375.014. pramadā yatra deśe tu rājā tatra vinaśyati//475//
375.015. laghuhastaśīrṣamukhān mānuṣaṃ kāyamāśritān/ 375.016. pramadā yatra sūyante rāṣṭraṃ tatra vinaśyati//476//
375.017. kharāśca mahiṣāścāpi paśavo 'tha tathāvidhāḥ/ 375.018. dvitriśīrṣāḥ prasūyante deśe yatra sa naśyati//477//
375.019. śṛgālaśvānamakarahayarūpāśca mānavāḥ/ 375.020. jāyante yatra deśe tu sa deśo laghu naśyati//478//
375.021. pādāvubhau yadā vaiśyā gurviṇī saṃprasūyate/ 375.022. deśasya vilayaṃ brūyātparacakreṇa dāruṇam//479//
375.023. pūrvārdhaḥ pakṣinarayorgarbho yatra prasūyate/ 375.024. rājā vā rājāmātyo vā saha deśena naśyati//480//
375.025. kumbhāṇḍo jāyate yatra dvimukho 'tha caturmukhaḥ/ 375.026. trinetrastrimukho vāpi vidyāttatra mahadbhayam//481//
375.027. saukareṇa tu vaktreṇa śarīraṃ mānuṣam yadi/ 375.028. sūtaṃ caturdiśaṃ rāṣṭraṃ hanyāttatra na saṃśayaḥ//482//
375.029. ādityasya tu rūpeṇa mānuṣo yatra jāyate/ 375.030. vibhramātsakalaṃ rāṣṭraṃ vināśamupagacchati//483//
376.001. <376>uttānaśāyī bālastu deśe yatra dvijottamaḥ/ 376.002. dṛṣṭaḥ pravyāharan vedān kṣipraṃ deśo vinaśyati//484//
376.003. kukṣiṃ bhittvā yadā bālo garbhānniṣkramate svayam/ 376.004. atrāṇāṃ mātaraṃ kṛtvā sa deśo naśyate laghu//485//
376.005. garbhasthāḥ sūkarā uṣṭrāḥ sarpāśca śakunistathā/ 376.006. strīṇāṃ garbhātprasūyante deśe tu bhayamādiśet//486//
376.007. pauruṣaṃ gārdabhaṃ cātha saukaraṃ cārthavigraham/ 376.008. gāvo yatra prasūyante nirdiśedbhayamāgatam//487//
376.009. nārī gṛhṇāti garbhaṃ vā adṛṣṭastanarūpiṇī/ 376.010. vināśaṃ tasya deśasya sanṛpasya vinirdiśet//488//
376.011. jaṭī dīrghanakho yatra sukṛṣṇaḥ paruṣacchaviḥ/ 376.012. sa jano jāyate yatra rāṣṭraṃ sādhipatiṃ dahet//489//
376.013. agrīvā dantasahitā jāyante yatra bālakāḥ/ 376.014. śuṣyeta sakalaṃ śasyaṃ janaśca vilayaṃ vrajet//490//
376.015. ekabāhuraśīrṣo 'tha garbho yatra prasūyate/ 376.016. svayaṃ kṣubhyeta tadrāṣṭraṃ vinaśyeta na saṃśayaḥ//491//
376.017. phale phalam yadā paśyetpuṣpe vā puṣpamāśritam/ 376.018. garbhāḥ sraveyur nārīṇām yuvarājaśca vadhyate//492//
376.019. akāle pādapā yatra puṣpyanti ca phalanti ca/ 376.020. latā gulmo 'tha vallī vā deśe tatra bhayaṃ bhavet//493//
376.021. vṛkṣopariṣṭātpaśyedvā sravantamātmaśoṇitam/ 376.022. kūjamānaṃ pataṅgaṃ vā tadā vidyānmahadbhayam//494//
376.023. vṛkṣāṇāṃ maṇḍapānāṃ vā chāyā na parivartate/ 376.024. caturvarṇabhayaṃ tatra kalikarma ca jāyate//495//
376.025. puṣpyeyuḥ pādapā yatra vividhāḥ puṣpajātayaḥ/ 376.026. kalpavṛkṣaprakṛtayastato vidyānmahadbhayam//496//
376.027. anāvartam yadā puṣpaṃ phalaṃ cāpi pradṛśyate/ 376.028. vināśaṃ tasya deśasya durbhikṣaṃ kalahaṃ vadet//497//
376.029. sthānāsthānaṃ gatā vṛkṣā dṛśyeyuryatra kutracit/ 376.030. pūrvapratiṣṭhito rājā nacireṇa vicālyate//498//
377.001. <377>daivāsuraṃ ca saṃgrāmaṃ paśyedadbhutadarśanam/ 377.002. śastraṃ mūrcchayate tatra taskaraiścāpi pūrvavat//499//
377.003. kampate rudate śāstā gacchan vā yatra dṛśyate/ 377.004. paracakrāttadā vidyādatyarthaṃ tatparājayam//500//
377.005. devatā yatra deśe tu nṛtyanti ca hasanti ca/ 377.006. aśrūṇi pātayeyurvā tadā vidyānmahadbhayam//501//
377.007. devatā yatra krīḍanti jvalanti nimiṣanti vā/ 377.008. caleyurathavā yatra kṣitipo 'nyo bhavettadā//502//
377.009. śivaliṅgam yadā kampedgagane vātha dṛśyate/ 377.010. nimajjate dharaṇyāṃ vā dhruvaṃ rājavadho bhavet//503//
377.011. pratimāḥ parivartante dhūmāyante rudanti ca/ 377.012. prasvidyeyuḥ pradhāveyuranyo rājā bhaviṣyati//504//
377.013. acalo vā caletsthānāccalaṃ vāpyacalaṃ bhavet/ 377.014. amātyo hanti rājānaṃ kalahaṃ cātra nirdiśet//505//
377.015. vamanti rudhiraṃ kanyā namante vā diśo daśa/ 377.016. ayuktā vā pravartante kṣatriyāṇāṃ mahadbhayam//506//
377.017. varṣate kusumam yatra raktabindumathāpi vā/ 377.018. prāṇino vividhān vāpi vidyāccaurabhayaṃ tadā//507//
377.019. yūpāḥ purāṇā nigamā devāgārāṇi cetiyāḥ/ 377.020. nagarāṇyatha dhūmyante kṣipraṃ rājā vinaśyati//508//
377.021. indurvā dīpavṛkṣo vā dīpo yatra na dīpyate/ 377.022. rājyakāmaḥ kumāro vā kṣubhyedviṭapako 'pi vā//509//
377.023. antaḥpure yadā nīḍaṃ kurvate madhumakṣikāḥ/ 377.024. astraṃ vāpi gṛhaṃ dahyād rājño vyasanamādiśet//510//
377.025. patedantaḥpure vidyud vṛkṣo vāpyāśrame tathā/ 377.026. puri caityacchāyāyāṃ vā rājārthe patitā hi sā//511//
377.027. prākāre vāyudhāgāre gopurāsthānakeṣu vā/ 377.028. vāyasaḥ kurute nīḍaṃ sāmātyo dhvaṃsate nṛpaḥ//512//
377.029. anāhatebhyastūryebhyaḥ svayaṃ śabdo viniścaret/ 377.030. svacakrakṣobhadoṣeṇa sarvaṃ rāṣṭraṃ vilupyate//513//
378.001. <378>māsaśoṇitavarṣaṃ vā patrapuṣpaphalāni vā/ 378.002. yadābhivarṣettadvarṣaṃ cakrai rāṣṭraṃ vilupyate//514//
378.003. madhuphāṇitapuṣpāṇi gandhavarṣāṇyathāpi vā/ 378.004. diśo dāhāśca dṛśyeyurmāradurbhikṣalakṣaṇam//515//
378.005. meghaḥ samantato garjedupavarṣetsacātakam/ 378.006. śoṇitaṃ sakarakaṃ syāttadā vidyātparādbhayam//516//
378.007. vidyucca patate ghorā karakāṇāṃ ca varṣaṇam/ 378.008. gandharvanagaraṃ cātha dṛṣṭvā vidyānmahadbhayam//517//
378.009. śaśī śoṇitasaṃkāśo madhye kṛṣṇo vivarṇavān/ 378.010. sāmantakena pīḍyate vidyādrāṣṭre mahadbhayam//518//
378.011. pradīpitāgnisaṃkāśo yadā dṛśyeta candramāḥ/ 378.012. gaganaṃ dahyate tatra lokapīḍā jvareṇa ca//519//
378.013. yadā gairikasaṃkāśaḥ kṣipramevopaśāmyati/ 378.014. varṣaṇasyāgamo vidyādyadi vāyuḥ pravāyate//520//
378.015. saṃdhyāyāṃ dhūmravārṇāyāṃ dṛśyetenduśca bhāskaraḥ/ 378.016. vicchinno brahmarūpeṇa varṣaṃ tatra vinirdiśet//521//
378.017. nāpsu majjati nāpyagnau pūrvavacca na dṛśyate/ 378.018. agnirutpatsyate tatra koṣṭhāgāraṃ daheta saḥ//522//
378.019. dhvajāgre vāyaso yatra lambapakṣo vidhāvate/ 378.020. udakaṃ saṃharetkṣipramagnitaḥ sumahadbhayam//523//
378.021. jalaṃ jājvalyamānaṃ tu matsyo nirdahati svayam/ 378.022. anāvṛṣṭiṃ tadā brūyād durbhikṣaṃ ca mahadbhayam//524//
378.023. puradvāre yadāgacchetsvayamāraṇyako mṛgaḥ/ 378.024. cakradvaye 'pi durbhikṣaṃ rāṣṭre rogaṃ ca nirdiśet//525//
378.025. triśīrṣaḥ pañcaśīrṣo vā yadā sarpo 'tha dṛśyate/ 378.026. anāvṛṣṭyā tadā vidyātsarvaśasyaṃ vinaśyati//526//
378.027. kuśūlo yatra dṛśyeta kampayastu vasuṃdharām/ 378.028. koṣṭhāgārāṇi naśyeyurye cānye dhanasaṃcayāḥ//527//
378.029. sarpa udyataśīrṣastu yudhyate puruṣaiḥ saha/ 378.030. cakradvayādrogataśca vidyāttatra mahadbhayam//528//
379.001. <379>bila ekatra bahavaḥ sarpāḥ supariveṣṭitāḥ/ 379.002. śastramṛtyuṃ tadā vidyāt kṣatriyāṇāṃ mahadbhayam//529//
379.003. niścarantyavadhānena khaḍgāḥ prajvalitā yadā/ 379.004. tatastaṃ nacirātpaśyetsaṃgrāmaṃ pratyupasthitam//530//
379.005. kākaḥ śyenaśca gṛdhro vā yasya nīyeta mūrdhani/ 379.006. ṣaṇmāsābhyantare rājā mriyate sapurohitaḥ//531//
379.007. prāsādāśca prakampante śaraṇāni gṛhāṇi ca/ 379.008. mahābalaṃ ca vadhyeta rāṣṭrasya rājapālakaḥ//532//
379.009. vajroddhṛtā diśaḥ sarvāḥ kṛṣṇapakṣe caturdiśam/ 379.010. varṣeyuḥ śoṇitam yatra kṣitipālo 'tra vadhyate//533//
379.011. sūryasyodayakāle tu maholkā nipatedyadā/ 379.012. rājaputrāshasrāṇāṃ bhūmiḥ pāsyati śoṇitam//534//
379.013. vṛkṣāḥ sarpāḥ prakampeyurmucyeyustvaco vā tathā/ 379.014. sarvasminneva rāṣṭre tu vidyācchatrubhayaṃ mahat//535//
379.015. dine hyulkāprayuktirvā jvalantī yadi dṛśyate/ 379.016. raktotpādaṃ tadā vidyātsaṃgrāmaṃ bhīmadarśanam//536//
379.017. asiṃ prajvalitaṃ praśyettomaraṃ cakrameva ca/ 379.018. vidyātpaśyanti śastrāṇi saṃgrāmaṃ bhīmadarśanam//537//
379.019. dīrghamucchvasate vāśvah aśrūṇi ca nipātayet/ 379.020. pādena karṣate śīghram yuddhe rājavadho dhruvam//538//
379.021. kākaśced gṛhamāruhya hā putra iti vāśati/ 379.022. sarvaḥ praṇaśyate deśo nagaragrāmakarvaṭaḥ//539//
379.023. anagnau jāyate dhūmaḥ sthale padmāni vā yadā/ 379.024. vināśaṃ tasya deśasya niyamācchīghramādiśet//540//
379.025. āravanti yadā ghoraṃ meghā vṛkamṛgāstathā/ 379.026. vināśaṃ tasya deśasya vidyācchīghramupasthitam//541//
379.027. chinnasrotā bhavennadyaścirakālavahā api/ 379.028. gṛhāḥ śūnyodakenāpi śuṣkāstatra bhayaṃ bhavet//542//
379.029. pratisrotā yadā nadyo vahantyaprativāritāḥ/ 379.030. nityodvignā janapadā nirdiśecca janakṣayam//543//
380.001. <380>dhanūṃṣyākṛṣyamāṇāni dhūmāyanti jvalanti ca/ 380.002. anyadvāpi praharaṇaṃ parebhyo jāyate bhayam//544//
380.003. mayūragrīvasaṃkāśaḥ pariveśo niśākare/ 380.004. vidyādrājasahasrāṇāṃ mahī pāsyati śoṇitam//545//
380.005. narāṇāṃ pramadānāṃ ca ratiharṣo na jāyate/ 380.006. sarvatra śokacintā vā mahattatra bhayaṃ bhavet//546//
380.007. nirgranthā ṛṣayaḥ santo deśātprakrameyuryataḥ/ 380.008. nadīṃ bhittvā nikuñjān vā sa deśo naśyate 'cirāt//547//
380.009. yatrauṣadhyaśca virasā jalaṃ ca parihīyate/ 380.010. vidyāddeśaṃ tamutsṛṣṭaṃ devatā-ṛṣisādhubhiḥ//548//
380.011. matsyāḥ kūrmāśca sarpāśca mriyante yatra jāṅgalāḥ/ 380.012. dhanaskandhaḥ striyāstatra sapatnairvipralopsyate//549//
380.013. apūrvāḥ pakṣiṇo yatra sthale vāriṇi eva vā/ 380.014. dṛśyeyuḥ paracakreṇa dhanaskandho vilopsyate//550//
380.015. mahāpatho yadā kakṣaiḥ prasṛtairapatho bhavet/ 380.016. sagrāmakarvaṭaṃ rāṣṭraṃ putreṇa saha naśyati//551//
380.017. nānotpātacakranirdeśo nāmādhyāyaḥ/ 380.018. paṭha bhostriśaṅko puruṣapinyādhyāyam/ 380.018. atha kim/ 380.018. kathayatu bhagavān--atha khalu bhoḥ puṣkarasārin puruṣapinyādhyāyaṃ vyākhyāmi/ 380.019. tacchrūyatām/ 380.019. kathayatu bhagavān-- 380.020. aṣṭāviṃśatiḥ puṣkarasārin nakṣatrāṇi prakīrtitāni, yāni candrasūryaniḥsṛtānyanuvahanti/ 380.021. tatra sukugṛṣṭyā aṣṭāṅgalapramāṇayā dvādaśākṣagṛṣṭayaḥ svaśarīraṃ dairdhyeṇa jñātavyam//
380.022. ekākṣagṛṣṭiḥ śīrṣamūrdhni ekapādatalaṃ bhavet/ 380.022. caturdaśagṛṣṭayo nakṣatrāṇāṃ padam yatra saṃdṛśyante, tadanyathā na bhavati/ 380.023. nakṣatre yatra yo jātastatra tatra saṃdṛśyate//
380.024. puruṣapinyaḥ/ 380.025. kṛttikāyāṃ hi jātasya mukhe vai caturaṅgalaḥ/ 380.026. pinyo dakṣiṇato yasya lomaśaḥ kṛṣṇalohitaḥ//552//
380.027. bhogavān yaśasā yuktaḥ piṇḍato jvalati śriyā/ 380.028. kṛttikāsvatha jātasya bhavatyetaddhi lakṣaṇam//553//
380.029. dṛśyate vraṇa evāyam yasya vai caturaṅgalaḥ/ 380.030. rohiṇyāṃ jātakaḥ so 'pi vidvān dharmarataḥ sadā//554//
380.031. maṇḍito bhogasampanno hrīyuktaścāpi sarvataḥ/ 380.032. śūro vijayasampanno nityaṃ śatrupramardakaḥ//555//
381.001. <381>grīvāyāmardhagṛṣṭyā tu dāho yasya pradṛśyate/ 381.002. mṛgaśīrṣe hyasau jātaḥ śūro bhogasamarpitaḥ//556//
381.003. ardhadvitīyagṛṣṭyā tu pinyo vāme hi yasya tu/ 381.004. ārdrāyāṃ krodhano jāto mūrkho gopatikaśca saḥ//557//
381.005. vāme kakṣe vraṇo yasya kṛṣṇaścaiva punarvasau/ 381.006. dhanadhānyasamṛddho hi jāyate svalpamedhasaḥ//558//
381.007. tathaiva puṣye jāto 'sau dṛśyate varalakaṇaḥ/ 381.008. cakramadhye ca haste ca sūryaścandro virājate//559//
381.009. ardhapradakṣiṇāvartāḥ keśāḥ sarve hi saṃsthitāḥ/ 381.010. parimaṇḍalaśca kāyena jitakleśo 'pi nāyakaḥ//560//
381.011. hṛdaye yasya dāhaḥ syādāśleṣāyāṃ kalipriyaḥ/ 381.012. duḥśīlo duḥkhasaṃvāso maithunābhirataśca saḥ//561//
381.013. adha urasi pṛṣṭhe vā yasya vraṇaḥ pradṛśyate/ 381.014. maghāyāṃ dhanavāñ jāto mahātmā dhārimiko naraḥ//562//
381.015. nābhyāṃ dakṣiṇavāmābhyāṃ vraṇo yasya pradṛśyate/ 381.016. pūrvaphālgunījāte 'sau matsarī cālpajīvitaḥ//563//
381.017. caturaṅgulato nābhyā yasya pinyaḥ pradṛśyate/ 381.018. uttaraphālgunījāto bhogaśīlaḥ śrutodyataḥ//564//
381.019. śroṇyāmalohitaḥ pinyo haste jātasya dṛśyate/ 381.020. cauraḥ śaṭhaśca māyāvī mandapuṇyo 'lpamedhasaḥ//565//
381.021. vyañjane yasya pinyastu dṛśyate niyamena hi/ 381.022. citrājātaḥ sa cedrogī nṛtyagītaratastathā//566//
381.023. vyañjane 'pi ca ūrdhve vā pītaḥ pinyaḥ pradṛśyate/ 381.024. jātaḥ svātyāmasau lubdho guṇadviṣṭo hyapaṇḍitaḥ//567//
381.025. kugṛṣṭyā yasya ūrubhyāṃ pinyo lohita eva hi/ 381.026. ākīrṇo naranārībhirviśākhāyāṃ bhaṭo 'graṇīḥ//568//
381.027. vidvāñ śūro jitāmitro nityaṃ saukhyaparāyaṇaḥ/ 381.028. śriyā dhṛtyā ca saṃpanno 'cyutaḥ svarupapadyate//569//
381.029. dvitīyagṛṣṭyāmūrubhyāmaṅge yasya pradṛśyate/ 381.030. śīlavānanurādhāyāṃ dharmabhogasamanvitaḥ//570//
382.001. <382>adho yasyeha corubhyāṃ pinyo jyeṣṭhe sa jāyate/ 382.002. alpāyurapriyo duḥkhī duḥśīlaḥ kṛpaṇastathā//571//
382.003. jānubhyāmūrdhvataḥ sūkṣmo vraṇo yasyeha dṛśyate/ 382.004. mūlena bhāgyavāñ jātaḥ svagṛhaṃ nāśayellaghu//572//
382.005. pūrvāṣāḍhāsu jātasya pinyaḥ syājjānumaṇḍale/ 382.006. dāyako dharma āsaṅgyacyutaḥ svargaparāyaṇaḥ//573//
382.007. uttarāyāmāṣāḍhāyāṃ jātasya tilakastrike/ 382.008. yadi dṛśyetsa medhāvī bhogavānsyājjanapriyaḥ//574//
382.009. dvitīyaḥ pinyo dṛśyeta dhanavān bhogavān sadā/ 382.010. satyapriyastathārogo 'cyutaḥ svargaṃ ca gacchati//575//
382.011. dhaniṣṭhāyāṃ ca jaṅghāyām yasya pinyaḥ pradṛśyate/ 382.012. krodhano mandarāgaśca prājño bhogavivarjitaḥ//576//
382.013. dvikugṛṣṭyā ca jaṅghāyāṃ kṛṣṇaḥ pinyaḥ pradṛśyate/ 382.014. mūrkhaḥ śatabhiṣāyāṃ tu mriyate hyudakena saḥ//577//
382.015. adho jaṅghāṃ kugṛṣṭyā tu pūrvabhādrapade vraṇaḥ/ 382.016. paropatāpako mūrkho daridraścaura ityapi//578//
382.017. kugṛṣṭyā yasya pinyaḥ syājjāto bhādrapadottare/ 382.018. dānaśīlaḥ smṛtiprāpto dayāpanno viśāradaḥ//579//
382.019. ubhayoḥ pādayoḥ sūkṣmaḥ pinyo yasya pradṛśyate/ 382.020. revatyāṃ jāyate nīco nāpitaḥ sa bhavatyapi//580//
382.021. aṅguṣṭhavivare pinyo nīlo yasya pradṛśyate/ 382.022. arogo balavānnityamaśvinyāṃ jāta eva saḥ//581//
382.023. atha pāṇitale pinyo bharaṇyāmakṣayaḥ smṛtaḥ/ 382.024. vadhyaghātaśca duḥśīlaḥ syānnarakaparāyaṇaḥ//582//
382.025. nakṣatrāṇāṃ padaṃ hyetadyena caryā prajāyate/ 382.026. etaddhi lokaprajñānaṃ loko yatra samāśritaḥ//583//
382.027. iti pinyādhyāyaḥ//
382.028. atha khalu bhoḥ puṣkarasārin piṭakādhyāyaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 382.028. tacchrūyatām/ 382.029. kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuh-- 382.030. piṭakādhyāyaḥ/ 382.031. ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi sarvasthānagataṃ punaḥ/ 382.032. strīṇāṃ ca puruṣāṇāṃ ca piṭakaṃ sarvakarmakam//584//
383.001. <383>lābhālābhaṃ sukhaṃ duḥkhaṃ jīvitaṃ maraṇaṃ tathā/ 383.002. prājñā yenābhijānanti taṃ ca sarvaṃ nibodhatām//585//
383.003. tatrābhighātadagdhā vā tilāstadrūpakā api/ 383.004. visphoṭavarṇabhedāśca piṭakābhihitāḥ smṛtāḥ//586//
383.005. śvetavarṇena piṭako viprāṇāṃ pūjito bhavet/ 383.006. kṣatopamaḥ kṣatriyāṇāṃ vaiśyānāṃ pītakaḥ smṛtaḥ//587//
383.007. śūdrāṇāmasitaḥ śreṣṭho vivarṇo mlecchajātiṣu/ 383.008. yadā savarṇapiṭako mūrdhni rājā mahān smṛtaḥ//588//
383.009. śīrṣe tu dhanadhānyābhyāṃ kāntaye subhagāya ca/ 383.010. upaghātaṃ bhruvorvidyātstrīlābho bhruvasaṃgame//589//
383.011. akṣisthāne tu piṭakaḥ karoti priyadarśanam/ 383.012. akṣibhrūbhāge śokāya gaṇḍe putravadho dhruvam//590//
383.013. aśrupāto dhruvaṃ śokaḥ śravaṇe goṣu nāśakaḥ/ 383.014. karṇapīṭhe vibhūṣāya nāsāvaṃśe tu jātaye//591//
383.015. nāsāgaṇḍe putralābhaṃ vastralābhaṃ dhruvaṃ vadet/ 383.016. nāsāgre jāte nāpnoti gandhabhogānabhīpsitān//592//
383.017. uttaroṣṭhe tathādhare cānnapānaṃ śubhāśubham/ 383.018. cibuke hanudeśe ca dhanaṃ gāvaḥ satāṃ śriyaḥ//593//
383.019. gale tu dānamāpnoti pānamābharaṇāni ca/ 383.020. śiraḥsaṃdhau ca grīvāyāṃ śiraśchedanamādiśet//594//
383.021. jāto 'yaṃ śiraso mūle hanuni ca dhanakṣayaḥ/ 383.022. bhaikṣacaryā bhavetsaṃdhau hṛdaye priyasaṃgamaḥ//595//
383.023. pṛṣṭhe tu duḥkhaśayyāyai annapānakṣayāya ca/ 383.024. pārśve tu sukhaśayyāyai stane tu sutajanyatā//596//
383.025. jātena śivamāpnoti na cāpriyasamāgamaḥ/ 383.026. bāhvoḥ śatruvināśāya yuktaṃ strīlābha eva ca//597//
383.027. dadātyābharaṇaṃ jātaḥ prabāhvoḥ kūrpare kṣudhā/ 383.028. maṇibandhe niyamanamaṃsābhyāṃ harṣa eva ca//598//
383.029. saubhagaṃ dhanalābhaṃ ca jātaḥ pāṇau dadāti ca/ 383.030. puṣpito hyekadeśe tu daśaneṣu nakheṣu ca//599//
384.001. <384>jātena hṛdi jānīyād bhrātṛputrasamāgamam/ 384.002. jaṭhare somadānāya nābhyāṃ strīlābhamādiśet//600//
384.003. jaghane vyasanaṃ vidyānnāryā dauḥśīlyameva ca/ 384.004. putrotpattistu vṛṣaṇe liṅge bhāryā tu śobhanā//601//
384.005. pṛṣṭhānte sukhabhāgitvaṃ sphici cāpi dhanakṣayaḥ/ 384.006. ūrujātāśca piṭakā dhanasaubhāgyadāyakāḥ//602//
384.007. jānau śatrubhayaṃ vidyāttathaiva ca dhanakṣayam/ 384.008. jānusaṃdhau vijānīyānmeḍhrake hyatha jātakaiḥ/ 384.009. vijayaṃ jñānalābhaṃ ca putrajanma vinirdiśet//603//
384.010. strīlābhaṃ vakṣasi caiva bhavedanyo nirarthakaḥ/ 384.011. jaṅghāyāṃ parasevā tu paradeśāttu bhujyate//604//
384.012. maṇibandhe tu piṭako bandhanaṃ nirdiśed dhruvam/ 384.013. paribādhaṃ sa labhate bandhanaṃ ca na saṃśayaḥ//605//
384.014. pārśve gulphe ca jānīyācchastreṇa maraṇaṃ dhruvam/ 384.015. aṅgulīṣu dhruvaṃ śoko vyādhiścāṅguliparvasu/ 384.016. pravāsaṃ pravasennityaṃ tathaivottarapādake//606//
384.017. yasya pādatale jātastathā hastale 'pi ca/ 384.018. dhanaṃ dhānyaṃ sutā gāvaḥ striyo yānāni cāpnuyāt//607//
384.019. snigdhaṃ snigdheṣu vijñeyaṃ caleṣu ca calaṃ phalam/ 384.020. sthānasthe vipulaṃ dadyāt phalaṃ nṛṇāṃ śubhodayam//608//
384.021. vivarṇo viparītaśca phalaṃ sarvaṃ prayacchati/ 384.022. puṃsāṃ madhye ye snigdhāśca deśe dakṣiṇataśca ye/ 384.023. tathā cābhyantare caiva sthāne tu pratipūjitāḥ//609//
384.024. strīṇāṃ mṛduṣu deśeṣu vaktrānteṣu ca parvataḥ/ 384.025. tattvaṃ vijñāya pinyānāṃ sthānaṃ varṇaṃ ca janma ca//610//
384.026. sthānāsthānaṃ ca matimān vikāraṃ gatimeva ca/ 384.027. ādiśettu naraḥ paścādyathaivaṃ samudāhṛtam//611//
384.028. vāmabhāge tu nārīṇāṃ vijñeyāḥ piṭakāḥ śubhāḥ/ 384.029. dakṣiṇe tu manuṣyāṇāṃ bhavanti hyarthasādhakāḥ//612//
384.030. viparītāstu piṭakā moghāstu bahavaḥ smṛtāḥ/ 384.031. yathoktānāṃ ca saṃdhisthāḥ sarve viphaladāḥ smṛtāḥ//613//
385.001. <385>siddhā dhruvā vraṇā bhidyāstathā sadyaḥkṛtāśca ye/ 385.002. dharmakīlasamāścaiva sarve te piṭakāḥ smṛtāḥ//614//
385.003. guṇadoṣāśca sarveṣāṃ tathāpyanye prakīrtitāḥ/ 385.004. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ śiṣyebhyo nityadarśanam//615//
385.005. na nakhena na śastreṇa nāyasena kathaṃcana/ 385.006. kāñcanena suvarṇena dahedviprāṃśca bhojayet//616//
385.007. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin piṭakādhyāyanāmādhyāyaḥ//
385.008. atha khalu bhoḥ puṣkarasārin svapnādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 385.008. tacchrūyatām/ 385.008. atha kim/ 385.009. kathayatu bhagavān-- 385.010. svapnādhyāyaḥ/ 385.011. śubhāśubhaṃ ca svapnānām yatphalaṃ samudāhṛtam/ 385.012. devatābrāhmaṇau gāvau vahniṃ prajvalitaṃ tathā/ 385.013. yastu paśyati svapnānte kuṭumbaṃ tasya vardhate//617//
385.014. yastu paśyati svapnānte rājānaṃ kuñjaraṃ hayam/ 385.015. suvarṇaṃ vṛṣabhaṃ caiva kuṭumbaṃ tasya vardhate//618//
385.016. sārasāṃśca śukān haṃsān krauñjāñ śvetāṃśca pakṣiṇaḥ/ 385.017. yastu paśyati svapne vai kuṭumbaṃ tasya vardhate//619//
385.018. samṛddhāni ca śasyāni navāni surabhīṇi ca/ 385.019. padminīṃ puṣpitāṃ cāpi pūrṇakumbhāṃstathaiva ca//620//
385.020. prasannamudakaṃ caiva puṣpāṇi vividhāni ca/ 385.021. yastu paśyati svapnānte kuṭumbaṃ tasya vardhate//621//
385.022. pāṇau pāde 'tha vā jānau śastreṇa dhanuṣāpi vā/ 385.023. prahārā yasya dīyante tasyāmbaro 'bhivardhate//622//
385.024. tārācandramasau sūryaṃ nakṣatrāṇi grahāṃstathā/ 385.025. yastu paśyati svapnānte kuṭumbaṃ tasya vardhate//623//
385.026. aśvapṛṣṭhaṃ gajaskandham yānāni śayanāni ca/ 385.027. yo 'bhirohati svapnānte mahadaiśvaryamāpnuyāt//624//
385.028. patitaścāruhed bhūyastatrasthaśca vibudhyate/ 385.029. eśvaryadhanalābhāya naṣṭalābhāya nirdiśet//625//
385.030. goyutaṃ ca rathaṃ svapne hayaṃ vā yo 'bhirohati/ 385.031. tatrasthaśca vibudhyeta eśvaryamadhigacchati//626//
386.001. <386>prapātaṃ parvataṃ caiva yo 'bhirohati mānavaḥ/ 386.002. tatrasthaśca vibudhyeta eśvaryamadhigacchati//627//
386.003. āsane śayane yāne teṣāmārohaṇātkṣayaḥ/ 386.004. yeṣāmārohaṇaṃ śastaṃ teṣāmārohaṇātkṣayaḥ//628//
386.005. yeṣāmārohaṇāddoṣāsteṣāmārohaṇād guṇāḥ/ 386.006. trisāhasraṃ bhavetkaṇṭhe daśa śīrṣasya cchedane/ 386.007. rājyaṃ śatasahasraṃ vā labhate śīrṣabhakṣaṇe//629//
386.008. śuṣkāṃ nadīṃ hradaṃ vāpi śūnyāgārapraveśanam/ 386.009. śuṣkodapānaṃ tu labhate svapne dṛṣṭvā dhruvaṃ bhayam//630//
386.010. śṛgālaṃ mānuṣaṃ nagnaṃ godhāvṛścikasūkaram/ 386.011. ajāṃ vā paśyataḥ svapne vyādhikleśaṃ vinirdiśet//631//
386.012. kākaṃ śyenamulūkaṃ vā gṛdhraṃ vāpyatha vartakam/ 386.013. mayūraṃ paśyataḥ svapne tasya vyasanamādiśet//632//
386.014. nagnaṃ paśyati hyātmānaṃ pāṃśunā dhvastameva vā/ 386.015. kardamenopaliptaṃ vā vyādhikleśamavāpnuyāt//633//
386.016. kuṣṭhāḥ striyo 'tha saṃlokya caurān dyūtakarāṃstathā/ 386.017. kuśīlāṃścāraṇān dhūrtān svapne dṛṣṭvā dhruvaṃ bhayam//634//
386.018. vamimūtrapurīṣāṇi virekaṃ vasāno janaḥ/ 386.019. udvartanaṃ vā kurvāṇaḥ svapnānte rogamarcchati//635//
386.020. dhvajaṃ chatraṃ vitānaṃ vā svapnānte yasya dhāryate/ 386.021. tatrastho 'pi vibudhyeta mahadaiśvaryamādiśet//636//
386.022. antraistu yasya nagaraṃ samantātparivāryate/ 386.023. grasate candrasūryau tu mahadaiśvaryamādiśet//637//
386.024. manuṣyaṃ bhūmibhāgaṃ vā svapnānte grasate yadi/ 386.025. hradaśca vā samudro 'yaṃ mahadaiśvaryamāpnuyāt//638//
386.026. dhanuḥ praharaṇaṃ śastraṃ raktamābharaṇaṃ dhvajam/ 386.027. kavacaṃ vā labhetsvapne dhanalābhaṃ vinirdiśet//639//
386.028. prapātaṃ parvataṃ tālaṃ vṛṣabhaṃ kuñjaraṃ hayam/ 386.029. toraṇaṃ nagaraṃ dvāraṃ candrādityau satārakau/ 386.030. svapne prapatitau dṛṣṭvā rājñāṃ vyasanamādiśet//640//
386.031. udayaṃ candrasūryāṇāṃ svapne dṛṣṭaṃ praśasyate/ 386.032. tayorastaṃ gataṃ dṛṣṭvā rājño vyasanamādiśet//641//
387.001. <387>śmaśānavṛkṣayūpaṃ vā naro yadyabhirohati/ 387.002. valmīkaṃ bhasmarāśiṃ vā svapne vyasanamādiśet//642//
387.003. kṛṣṇavastrā tu yā nārī kālī kāmayate naram/ 387.004. karavīrasrajā svapne tadantaṃ tasya jīvitam//643//
387.005. tamasi praviśet svapne śambhorvā cāmaraṃ tathā/ 387.006. vṛkṣādvā prapatet svapne maraṇaṃ tasya nirdiśet//644//
387.007. vṛkṣaṃ kāṣṭhaṃ tṛṇaṃ vāpi virucam yastu paśyati/ 387.008. svapne śīrṣaṃ śarīraṃ vā maraṇaṃ tasya nirdiśet//645//
387.009. devo vā varṣate yatra yatra caivāśaniḥ patet/ 387.010. bhūmirvā kampate yatra svapne vyasanamādiśet//646//
387.011. candradityau yadi svapne khaṇḍau bhinnau ca paśyati/ 387.012. patitau patamānau vā cakṣustasya vinaśyati//647//
387.013. kāṣāyaprāvṛtāṃ muṇḍāṃ nārīṃ malinavāsasam/ 387.014. nīlaraktāmbarāṃ dṛṣṭvā āyāsamadhigacchati//648//
387.015. trapusīse ayastāmraloharajatamañjanam/ 387.016. labdhvā tu puruṣaḥ svapne dhananāśaṃ samarcchati//649//
387.017. gāyantī vā hasantī vā nṛtyantī vā vibudhyate/ 387.018. vāditravādyamānairvā āyāsaṃ tatra nirdiśet//650//
387.019. kardame yadi vā paṅke sikatāsvavasīdati/ 387.020. tatrastho vā vibudhyeta vyādhiṃ samadhigacchati//651//
387.021. aṣṭāpadairathānyairvā krīḍejjayaparājaye/ 387.022. krīḍedakuśalāṅkairvā svapne dṛṣṭvā dhruvaṃ kaliḥ//652//
387.023. āsane śayane yāne vastre sābharaṇe gṛhe/ 387.024. naṣṭe bhraṣṭe viśīrṇe vā āyāsamadhigacchati//653//
387.025. surāmaireyapānāni śārkaramāsavaṃ madhu/ 387.026. pibate puruṣaḥ svapne āyāsamadhigacchati//654//
387.027. prasanne 'mbhasi cādarśe chāyāṃ paśyati nātmanaḥ/ 387.028. utpadyate dhruvaṃ tasya skandhanyāso na saṃśayaḥ//655//
387.029. abhīkṣṇaṃ varṣate devo jalaṃ pāṃśumathāpi vā/ 387.030. aṅgāraṃ vāpi varṣeta maraṇaṃ tatra nirdiśet//656//
387.031. janaghātaṃ vijānīyāttatra deśe mahābhayam/ 387.032. rajjujālena vā svapne paracakrād vinirdiśet//657//
388.001. <388>udakena samantādvai nagaraṃ parivāryate/ 388.002. jālenānyena vā svapne paracakrodgamo bhavet//658//
388.003. tailakardamaliptāṅgo raktakaṇṭhaguṇo naraḥ/ 388.004. gāyate hasate caiva prahāraṃ tasya nirdiśet//659//
388.005. yaṃ kṛṣṇavasanā nārī ārdrā vā malinātha vā/ 388.006. pariṣvajennaraṃ svapne bandhanaṃ tasya nirdiśet//660//
388.007. kṛṣṇasārpo yadi svapne hyabhirohati yaṃ naram/ 388.008. gātrāṇi veṣṭayedvāpi bandhanaṃ tasya nirdiśet//661//
388.009. latābhiḥ sthāṇuvṛndairvā yantrairvā parivāryate/ 388.010. svapnānte puruṣo yastu bandhanaṃ tasya nirdiśet//662//
388.011. yantrāṇi yadi sarvāṇi vāgurābandhanāni vā/ 388.012. yasya cchidyeran svapnānte bandhanātsa vimucyate//663//
388.013. viṣamāṇi ca niṃnāni parvatānnagarāṇi ca/ 388.014. yastu paśyati svapnānte kṣipraṃ kleśādvimucyate//664//
388.015. pūtanā vā piśācā vā duścalā malinātha vā/ 388.016. evamrūpāṇi rūpāṇi dṛṣṭvā svapne dhruvaṃ kaliḥ//665//
388.017. susnātaṃ ca suveśaṃ ca sugandhaṃ śuklavāsasam/ 388.018. puruṣaṃ vātha nārīṃ vā dṛṣṭvā svapne mahatsukham/ 388.019. tṛṇaṃ vṛkṣamatho kāṣṭhaṃ virūḍham yatra dṛśyate/ 388.020. gṛhe vā yadi vā kṣetre kṣipraṃ dravyakṣayo bhavet//667//
388.021. bhadrāsane vābhyāsīno śayane vā susaṃskṛte/ 388.022. naro vā labhate nārīṃ nārī vā labhate naram//668//
388.023. naraḥ śuklamatho vastraṃ śuklagandhānulepitam/ 388.024. svapnānte yastu paśyeta strīlābhaṃ tasya nirdiśet//669//
388.025. yastu hyannāni paśyeta bhūṣaṇaṃ nigaḍaistathā/ 388.026. narastu labhate bhāryāṃ nārī vā labhate patim//670//
388.027. mekhalāṃ karṇikāṃ mālāṃ strīṇāmābharaṇāni ca/ 388.028. labdhvā naro labhed bhāryāṃ nārī ca labhate patim//671//
388.029. kuñjaraṃ vṛṣabhaṃ nāgaṃ candrādityau satārakau/ 388.030. abhivandeta yā nārī patiṃ sā labhate 'cirāt//672//
388.031. eṣāmanyatamaḥ kukṣau praviśecca yadi striyāḥ/ 388.032. sā kāle sarvapūrṇāṅgaṃ śrīmatputraṃ prasūyate//673//
389.001. <389>phalāni ca samagrāṇi vanāni haritāni ca/ 389.002. svapnānte labhate nārī śrīmatputraṃ prasūyate//674//
389.003. utpalaṃ kumudaṃ padmaṃ puṇḍarīkaṃ sakuḍmalam/ 389.004. labdhvā nārī tu svapnānte śrīmatputraṃ prasūyate//675//
389.005. upāyanasūtrayorantaḥ sajjaṃ tatra tu piṇḍakam/ 389.006. svapne yā labhate nārī sāpi putraṃ prasūyate/ 389.007. yamaṃ tu bhājanaṃ cāpi yamaṃ tu sā prasūyate///676//
389.008. mlāyantīmatha grīṣmānte taruṇīmātmikāmapi/ 389.009. śuṣkāṃ dṛṣṭvā tathā svapne svapakṣamaraṇaṃ bhavet//677//
389.010. bāhavo yasya vardhante cakṣuraṅgulayopi vā/ 389.011. jñātayastasya vardhante śatrūṇāṃ maraṇaṃ bhavet//678//
389.012. badhyante bāhavo yasya cakṣuśca vyākulaṃ bhavet/ 389.013. bāhurvā prapatedyasya svapakṣamaraṇaṃ bhavet//679//
389.014. devo vā yadi vā preto nāryā vastraṃ phalāni vā/ 389.015. svapne prayacchate yasyāḥ putrastasyāḥ prajāyate//680//
389.016. apakṛṣṭo rudan yo vā nagno 'tha malinaḥ kṛśaḥ/ 389.017. krodhaṃ vā .................. vinirdiśet//681//
389.018. carma yantraṃ gaṇitaṃ vā kīlaṃ vātha kilāṭakam/ 389.019. svapne labdhvā ca prāpnu{jānī}yād dhruvaṃ vastrāgamo bhavet//682//
389.020. amānuṣo 'tha rājā vā devaḥ preto 'tha brāhmaṇaḥ/ 389.021. svapne yathā te jalpante sa tathārtho bhaviṣyati//683//
389.022. .................. pūrvavicintitam/ 389.023. yaccānusmarate dṛṣṭvā yaccāpi bahu paśyati//684//
389.024. abhyutthito yathā mārge svapnānte pratibudhyate/ 389.025. viṣamaṃ vā tathādhvānaṃ chidraṃ vā pratipadyate//685//
389.026. agniṃ prajvalitaṃ taptaṃ śamitvā tu praśasyate/ 389.027. gṛhāṇāṃ karaṇaṃ śastaṃ bhedanaṃ na praśasyate//686//
389.028. nirmalaṃ gaganaṃ śastaṃ samedhaṃ na praśasyate/ 389.029. prasannamudakaṃ śastaṃ kaluṣaṃ na praśasyate//687//
389.030. adhvānaṃ gamanaṃ śastaṃ na kvacitsaṃnivartanam/ 389.031. suvarṇadarśanaṃ śastaṃ dhāraṇaṃ na praśasyate//688//
390.001. <390>māṃsasya darśanaṃ sādhu bhakṣaṇaṃ na praśasyate/ 390.002. madyasya darśanaṃ śastaṃ pānaṃ tu na praśasyate//689//
390.003. pṛthivī haritā śastā vivarṇā na praśasyate/ 390.004. yānasyārohaṇaṃ śāstaṃ patanaṃ na praśasyate//690//
390.005. svapneṣu ruditaṃ śastaṃ hasitaṃ na praśasyate/ 390.006. pracchannadarśanaṃ śastaṃ nagnaṃ naiva praśasyate//691//
390.007. mālyasya darśanaṃ śastaṃ dhāraṇaṃ na praśasyate/ 390.008. gātraṃ vikartitaṃ sādhu prokṣitaṃ na praśasyate//692//
390.009. mṛduḥ praśasyate vāto nātivātaḥ praśasyate/ 390.010. vyādhito malinaḥ śasto bhūṣito na praśasyate/ 390.011. parvatārohaṇaṃ śastaṃ na tu tatrāvatāraṇam//693//
390.012. dhūmrā ghanā dundubhiśaṅkhaśabdo vāto 'bhravṛṣṭiśca tathā samantāt/ 390.014. sarvasthirāṇāṃ ca calaśca yaḥ syādye cāntare doṣakṛtā vikārāḥ//694//
390.016. pūrveṣu rūpeṣu yathāvadiṣṭā rājarṣayo devagaṇāśca sarve/ 390.018. yad brāhmaṇa gātravikartanaṃ ca etāni sarvāṇyapi śobhanāni//695//
390.020. yatpūrvarūpeṣu bhavetpraśastaṃ duḥsvapnametāni śamaṃ nayanti/ 390.022. gāvaḥ pradānaṃ dvijapūjanaṃ ca duḥsvapnametena parājitaṃ syāt//696//
390.024. devaṃ ca yaṃ bhaktigato manuṣyastaṃ tu parāṃścārcayitum yatena/ 390.026. svapnaṃ tu dṛṣṭvā prathame pradoṣe saṃvatsarānte 'sya vipākamāhuḥ//697//
390.028. ṣaṇmāsikam yacca bhaved dvitīye ṣaṭpākṣikam yattu bhavet tṛtīye/ 390.030. adhyardhamāsetarameva yatsyāt phaleccaturthe rajanīprabhāte//698//
391.001. <391>dvijottame vā tilapātradānaṃ śāntikriyāḥ svastyayanaprayogāḥ/ 391.003. pūjā gurūṇāṃ parimiṣṭamannaṃ duḥsvapnametāni vināśayanti//699//
391.005. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin svapnādhyāyanāmādhyāyaḥ/ 391.006. atha khalu bho puṣkarasārinn aparamapi svapnādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 391.006. tacchrūyatām/ 391.007. atha kim/ 391.007. kathayatu bhagavāṃstriśaṅkuh-- 391.008. aparaḥ svapnādhyāyaḥ/ 391.009. śubhāśubhānāṃ svapnānām yatphalaṃ samudāhṛtam/ 391.010. nimittam yādṛśam yasya śṛṇu vakṣyāmi tattvataḥ//700//
391.011. jāgrato yadi vā trasto divā svapnāni paśyati/ 391.012. na tu bhayaṃ bhavettasya jānīyādeva buddhimān//701//
391.013. yasya tu yo bhavecchatruryasya vidheyamicchati/ 391.014. svapne tu kalahaṃ dṛṣṭvā kṣipraṃ prītirbhaviṣyati//702//
391.015. rajanyāṃ purime yāme yo 'drākṣītsukhaduḥkhadam/ 391.016. adhvānaṃ cirakālena tathā hyeṣa nivartate//703//
391.017. madhyame bhavate naiva kṣipraṃ bhavati paścime/ 391.018. vaimārgaṃ tvaritaṃ dṛṣṭvā strīlābhamabhinirdiśet//704//
391.019. dṛṣṭvā jalacarān matsyānevaṃ jānīta buddhimān/ 391.020. yatkiṃcidārabhiṣyāmi kṣiprameva bhaviṣyati//705//
391.021. campāyāṃ vṛṣaṇaṃ haste ghṛṣetsvapnāntareṣu vā/ 391.022. pratibuddho vijānīyād varṇamevaṃ bhaviṣyati//706//
391.023. sarvāṇi khalu pānāni madhurāṇi sukhāni ca/ 391.024. yastu pibati svapnānte sa ca lābhaiḥ prayujyate//707//
391.025. śvaśṛgālairbhakṣyate 'tra svapne saṃparivāryate/ 391.026. pratibuddhastu jānīyāt śatrureva pramūrcchati//708//
391.027. upari kākā gṛdhrāśca dhāvantyupari yānti ca/ 391.028. pratibuddho vijānīyācchatrurmā vadhayiṣyati//709//
391.029. yasya paragṛhaśvāno dvāre mūtraṃ prakurvate/ 391.030. pratibuddho vijānīyādbhāryā me jāramicchati//710//
391.031. ekaśca dharaṇau pādo dvitīyaḥ śirasi sthitaḥ/ 391.032. pratibuddho vijānīyādrājyalābho bhaviṣyati//711//
392.001. <392>samudram yadi paśyedvā pātumicchati tajjalam/ 392.002. pratibuddho vijānīyādrājyalābho bhaviṣyati//712//
392.003. vṛkṣaṃ parvatamāruhya nāgaṃ ca turagaṃ tathā/ 392.004. pratibuddho vijānīyādrājyalābho bhaviṣyati//713//
392.005. yastu svapnāntare paśyet pitṛrn yāniha cānyathā/ 392.006. tathā mātā pitā caiva tasya jīvanti te ciram//714//
392.007. yastu svapnāntare paśyetkeśaśmaśru vikartitam/ 392.008. pratibuddho vijānīyādarthasiddhirbhaviṣyati//715//
392.009. anānaṃ codake dṛṣṭvā madhye 'gnau ca vidhāvitam/ 392.010. pratibuddho vijānīyāt kulavṛddhirbhaviṣyati//716//
392.011. dhāvanaṃ laṅghanaṃ caiva grāmāṇāṃ parivartanam/ 392.012. pratibuddho vijānīyādātmānaṃ śātitamiti//717//
392.013. caurāṇāmapi sāmagrīṃ svapnānte yastu paśyati/ 392.014. pratibuddho vijānīyādātmānaṃ śātitamiti//718//
392.015. kṛṣṇasarpagṛhītaṃ tu svapnānte yastu paśyati/ 392.016. pratibuddho vijānīyācchatrupīḍā bhaviṣyati//719//
392.017. kaṭakān karṇikāścaiva haṃsakeyūrakuṇḍalam/ 392.018. yastu cābharaṇaṃ paśyed bandhuvargo bhaviṣyati//720//
392.019. kuḍye ca gṛhaprākāre dhāvatīha parasparam/ 392.020. nāvike dhanasamyoge aṅgate kṣaṇayam(?) khajaḥ//721//
392.021. yastu svapnāntare paśyeccātmānamagnitāpitam/ 392.022. pratibuddho vijānīyājjvaraṃ kṣipraṃ bhaviṣyati//722//
392.023. rājānaṃ kupitaṃ dṛṣṭvā ātmānaṃ malinīkṛtam/ 392.024. pratibuddho vijānīyātkuṭumbaṃ tasya naśyati//723//
392.025. kāṣṭhabhāraṃ tṛṇaṃ caiva bahubhāramabhīkṣṇaśaḥ/ 392.026. ātmanaḥ śiraso dṛṣṭvā guruvyādhirbhaviṣyati//724//
392.027. yastu vānarayuktena gacchate purimāṃ diśam/ 392.028. pratibuddho vijānīyādrātrireṣā hyapaścimā//725//
392.029. candrasūryau ca saṃgṛhya pāṇinā parimārjati/ 392.030. pratibuddho vijānīyādāyadharmāgamo hi saḥ//726//
392.031. sumanāṃ vārṣikam {kīm} caiva kumudānyutpalāni ca/ 392.032. yastu paśyati svapnānte dakṣiṇīyasamāgamaḥ//727//
393.001. <393>brāhmaṇaṃ śramaṇaṃ dṛṣṭvā kṣapaṇaṃ suranāyakam/ 393.002. pratibuddho vijānīyādyakṣā me hyanukampakāḥ//728//
393.003. rudhireṇa viluptasya snātvā caivātmalohitaiḥ/ 393.004. pratibuddho vijānīyādaiśvaryādhisamāgamaḥ//729//
393.005. mudgamāṣayavāṃścaiva dhānyaṃ jvalanadarśanam/ 393.006. yastu svapnānatare paśyetsubhikṣaṃ tatra nirdiśet//730//
393.007. suvarṇaṃ ca tathā rūpyaṃ muktāhāraṃ tathaiva ca/ 393.008. yastu svapnāntare paśyennidhiṃ tatra vinirdiśet//731//
393.009. bandhanaṃ bahu dṛṣṭvā tu cchedanaṃ kuṭṭanaṃ tathā/ 393.010. pratibuddho vijānīyādarthasiddhirbhaviṣyati//732//
393.011. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārinnaparaḥ svapnādhyāyaḥ//
393.012. atha khalu puṣkarasārin māsaparīkṣānāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 393.012. tacchrūyatām/ 393.013. kathayatu bhagavāṃstriśaṅkuh-- 393.014. māsaparīkṣā/ 393.015. yadi phālgune māse nirghoṣa upari bhavet, manuṣyāṇāṃ maraṇaṃ codayati/ 393.015. navacandro lohitābhāso dṛśyate, sarvasasyānutpattiṃ codayati/ 393.016. yadi devo garjati, prathamaṃ mahāsasyāni bhavanti/ 393.017. paścimasasyaṃ na bhavet/ 393.017. kalahaṃ codayati//
393.018. yadi caitre māse devo garjati, tadā sarvasasyamutpattiṃ codayati/ 393.018. yadi candragraho bhavati, mahān saṃnipāto bhavati/ 393.019. śūnyāni grāmakṣetrāṇi bhaviṣyanti/ 393.019. yadi nīhāraṃ bhūmiṃ chādayati, subhikṣaṃ codayati//
393.021. yadi vaiśākhe māase devo garjati, subhikṣaṃ codayati/ 393.021. yadi pūrve paścime śaṅkhe candragraho bhavati, kṣemaṃ codayati/ 393.022. yadi colkāpāto bhavati, yasmiṃśca janapade nipatati, tatra deśe pradhānapuruṣasya vināśo bhavati/ 393.023. yadi bhūmicālo bhavati, subhikṣaṃ codayati//
393.024. yadi jyeṣṭhe māse devo garjati, rogaṃ codayati/ 393.024. yadi sūryagraho bhavati, manuṣyāṇāṃ vināśaṃ codayati/ 393.025. pūrve paścime vā śaṅkhe yadi candrasya sūryasya kiṃcinnimittaṃ lakṣyate, tadā kṣemaṃ codayati/ 393.026. yadi madhyarātrau candragraho bhavati, manuṣyāṇāmanyonyaghātaṃ codayati/ 393.026. yadi copari nirghoṣo bhavati, adhyakṣapuruṣasya pīḍāṃ codayati, paracakrāgamaṃ ceti//
393.028. āṣāḍhe māse yadi sūryagraho rucirābhāso bhavati, subhikṣaṃ codayati//
393.028. yadi candragraho bhavati, rogaṃ codayati/ 393.029. yadi vidyunniścarati, kalyāṇaṃ codayati/ 393.029. yadi nīhāraṃ bhūmiṃ chādayati, subhikṣaṃ codayati//
393.031. śrāvaṇamāse yadi sūryagraho bhavati, rājyaṃ parivartate/ 393.031. yadi candragraho bhavati, prathame māse durbhikṣaṃ codayati/ 393.032. śarabhaiḥ śobhanaśasyanāśo bhaviṣyati/ 393.032. yadi tārakā yatra deśe patanti, <394>tatra yuddhaṃ codayati/
394.001. yadi cātiśayaṃ bhūmicālo bhavati, rogaṃ codayati/ 394.001. yadi nirghoṣo bhavati, tatra gṛhe yo gṛhasvāmī bhavati tasya vināśaṃ codayati/ 394.002. atra ca māse 'bhinavaṃ prāvaraṇaṃ na prāvaritavyam/ 394.003. āvāho vivāho na kartavyaḥ/ 394.003. paribhūto bhavati//
394.004. yadyāśvayuje māse devo garjati, manuṣyāṇāṃ vināśaṃ codayati/ 394.004. yadi sūryoparāgo bhavati, mahāpuruṣavināśaṃ codayati/ 394.005. yadi pūrve yāme candrasya nimittaṃ dṛśyate, subhikṣaṃ codayati/ 394.006. yadi bhūmicālo bhavati, ākulaṃ codayati/ 394.006. pararājā deśaṃ haniṣyati/ 394.006. tatra ca manuṣyā anyonyaṃ vadhayiṣyantīti codayati//
394.008. yadi kārtike māse devo varṣati, mahadākulaṃ codayati/ 394.008. prāṇakāśca dhānyaṃ khādiṣyanti/ 394.009. yadyekāntarūpaṃ vāto vāti, tatra ca manuṣyā jalena vibhramiṣyanti/ 394.009. mahātmanaḥ puruṣasya vināśaṃ codayati/ 394.010. yadi pūrve yāme utpāto bhavati, mahāvarṣaṃ bhavati/ 394.010. mahāpuruṣasya ca maraṇaṃ bhavati/ 394.011. yadi nirghoṣo bhavati rogaṃ codayati//
394.012. yadi mārgaśīrṣe māsi devo garjati, śasyavināśo bhavati/ 394.012. anyaśca tatra svāmī bhavati/ 394.013. yadi cākāśe nirghoṣo bhavati, yatpūrvabhāgīyā manuṣyāsteṣāmāmayaṃ codayati/ 394.013. yadi bhūmicālo bhavati, yastatra janapade pradhānapuruṣaḥ sa vadhānmokṣyati//
394.015. yadi pauṣe māse devo garjati, prathame janapadanāśo bhavati/ 394.015. dvitīye mahātmanaḥ puruṣasya bandhanaṃ codayati/ 394.016. prathame yāme ca yadi candroparāgo bhavati lohitavarṇaśca dṛśyate, udakāgamaṃ codayati/ 394.017. mahātmamanuṣyaṃ codayti/ 394.017. yadi sūryagraho bhavati, śuddhapuruṣāṇāṃ raṇam/ 394.018. yadi tārakāḥ patantyo vidṛśyante, tatra janapade ākulaṃ codayati/ 394.018. yadyākāśe nirghoṣo bhavati, manuṣyāṇāṃ maraṇaṃ codayati/ 394.019. yadi dvitīye nirghoṣo bhavati, manuṣyāścaurairhanyante/ 394.020. yadyatraiva māse tārakā utsṛṣṭā na candro dṛśyate, sasyaṃ saṃcodayati/ 394.020. yadi bhūmicālo bhavati, mahāmanuṣyasya maraṇaṃ bhavati/ 394.021. atraiva māse devasthānaṃ kartavyam/ 394.021. vṛkṣā ropayitavyāḥ/ 394.022. mūlavāstu pratiṣṭhāpayitavyam/ 394.023. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin māsaparīkṣānāmādhyāyaḥ//
394.024. atha khalu bhoḥ puṣkarasārin khañjarīṭakajñānaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 394.024. tacchrūyatām/ 394.025. atha kim/ 394.025. kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuh-- 394.026. khañjarīṭakajñānam/ 394.027. khañjarīṭakaśāstraṃ vai parvate gandhamādane/ 394.028. kucarairdṛśyate saumya kucarasya mahābhayam//733//
394.029. yāni tāni nimittāni darśayetkhañjarīṭakaḥ/ 394.030. pracarato bhaved dṛṣṭvā pañcottarapado dvijaḥ//734//
395.001. <395>tatra sarve pravarteyuryatra yeṣu bhavedbhavet/ 395.002. śādvale bahucelatvaṃ gomayeṣu prabandhatā//735//
395.003. kañcāre bahucelatvaṃ kardame bahubhakṣatā/ 395.004. kṛkare svalpacelatvaṃ purīṣe tu kṛśaṃ śravaḥ//736//
395.005. bhasme vivādamaphalaṃ vālukāyāṃ tu saṃbhramaḥ/ 395.006. devadvāre tu saṃmānaṃ padmeṣu bahuvittatā/ 395.007. phale 'rthānuguṇaṃ proktaṃ puṣpeṣu priyasaṃgamaḥ//737//
395.008. bhayaṃ prākāraśṛṅgeṣu kaṭakeṣvaridarśanam/ 395.009. pakṣayā carate vyādhiḥ patito mṛtyumādiśet//738//
395.010. sugandhatailabhūtāni maithune nidhidarśanam/ 395.011. vṛkṣāgre vidyate pānaṃ gṛheṣvatha ........ lasaḥ//739//
395.012. deśabhaṅgapravāde ca bandhanaṃ vigrahīkṛte/ 395.013. amṛtaṃ ca sthitaṃ dṛṣṭvā odanaṃ nātra saṃśayaḥ//740//
395.014. gavāṃ pṛṣṭhe dhruvaṃ siddhiraśvapṛṣṭhe dhruvaṃ jayaḥ/ 395.015. avikānāmajānāṃ ca pṛṣṭhe sarvatra śasyate//741//
395.016. uṣṭrapṛṣṭhe dhruvaṃ kleśaḥ śvānapṛṣṭhe ca vidravaḥ/ 395.017. pṛṣṭhe ca gardabhasyeha maraṇaṃ nātra saṃśayaḥ//742//
395.018. kīle tu maraṇaṃ vidyād yūpāgre ca na saṃśayaḥ/ 395.019. kumbhasthāne śmaśāne vā mṛto vā yatra dṛśyate//743//
395.020. antarīkṣe praḍīnaṃ tu aphalaṃ tu vinirdiśet/ 395.021. dṛṣṭvā samāgataṃ vāsaṃ prahṛṣṭaṃ khañjarīṭakam//744//
395.022. yathāsthānam yathāvarṇaṃ manuṣyāṇāṃ vinirdiśet/ 395.023. viṣame svalpakakṣeṣu prasaktaḥ kalaho bhavet/ 395.024. sameṣu samake kṣetre samān varṇān vinirdiśet/ 395.025. nadyāṃ tu śailavāhinyāṃ pravāsamabhinirdiśet//745//
395.026. kāṣṭheṣu nātikā cintā tathāsthiṣu dhanakṣayaḥ/ 395.027. yāṃ diśaṃ samudāgacchat pañcottarapadaḥ khagaḥ/ 395.028. tāṃ diśaṃ gamanaṃ vidyādyathā tasya tathā punaḥ//746//
395.029. kīṭā vātha pataṅgā vā bhayam yadiha dṛśyate/ 395.030. pracurāpi yadājñeyā narasyāsthīni nirdiśet//747//
396.001. <396>apāṃ samīpe gajamastake vā sūryodaye brāhmaṇasaṃnidhau vā/ 396.003. mukhyaprakāśe 'pyahimastake vā yaḥ paśyate khañjanakaṃ sa dhanyaḥ//748//
396.005. mātaṅgarājo matimāṃstriśaṅkaḥ provāca tattvaṃ khañjanaṃ ca śāstram/ 396.007. snigdhe sarūkṣe viṣame same ca odeśayed doṣaguṇairyathoktaiḥ/ 396.009. tamādiśettatra samīkṣya vidvāñ śubhāśubhaṃ tatphalamādiśecca//749//
396.011. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin khañjarīṭakajñānaṃ nāmādhyāyaḥ//
396.011. atha khalu bhoḥ puṣkarasāriñ śivārutaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 396.012. tacchrūyatā/ 396.012. atha kim/ 396.013. kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuh-- 396.014. śivārutam/ 396.015. namaḥ sarveṣāmāryāṇām/ 396.015. namaḥ sarveṣāṃ satyavādinām/ 396.015. teṣāṃ sarveṣāṃ tapasā vīryeṇa ca imaṃ śivārutaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 396.016. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ/ 396.016. śāṇḍilyamidamabravīt/ 396.017. yādṛśaṃ ca yathā vāśetteṣāṃ sarveṣāṃ vāśāñ śṛṇotha me/ 396.017. pūrvasyāṃ diśi yadi vāśet, śivā pūrvamukhaṃ sthitvā trīn vārān vāśet, vṛddhiṃ nivedayati/ 396.018. caturo vārān yadi vāśet, atra maṅgalaṃ nivedayati/ 396.019. pañca vārān vāśet, varṣāṃ nivedayati/ 396.019. ṣaḍvārān vāśet, paracakrabhayaṃ nivedayati/ 396.020. saptavārān vāśet, bandhanaṃ nivedayati/ 396.020. aṣṭa vārān vāśet, priyasamāgamaṃ nivedayati/ 396.021. abhīkṣṇaṃ vāśet, paracakrabhayaṃ nivedayati/ 396.021. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ//
396.022. dakṣiṇāyāṃ dakṣiṇamukhaṃ sthitvā trivārān vāśet, 'atṛ atṛ' kurute maraṇaṃ tatra nivedayati/ 396.023. caturo vārān vāśati, dakṣiṇamukhaṃ sthitvā dakṣiṇāyā eva diśāyāḥ priyasamāgamaṃ nivedayati/ 396.024. arthalābhaṃ ca nivedayati/ 396.024. pañcavārān vāśet, arthaṃ nivedayati/ 396.024. ṣaḍvārān vāśet, siddhiṃ nivedayati/ 396.025. saptavārān vāśet vivādakalahaṃ nivedayati/ 396.025. aṣṭavārān vāśet, bhayaṃ nivedayati/ 396.026. abhīkṣṇaṃ vāśet, ākulaṃ nivedayati/ 396.026. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ//
396.027. paścimāyāṃ paścimābhimukhaṃ sthitvā śivā trivārān vāśati, maraṇaṃ nivadayati/ 396.028. caturvārān vāśati, bandhanaṃ nivedayati/ 396.028. pañcavārān vāśati, varṣaṃ nivedayati/ 396.028. ṣaḍvārān vāśati, annapānaṃ nivedayati/ 396.029. saptavārān vāśati, maithunaṃ nivedayati/ 396.029. aṣṭavārān vāśati, arthasiddhiṃ nivedayati/ 396.030. abhīkṣṇaṃ vāśati, mahāmeghaṃ nivedayati/ 396.030. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ//
397.001. <397>uttarasyāṃ diśi uttarābhimukhaṃ sthitvā trivārān vāśati, puruṣasya prasthitasya nirarthakaṃ gamanaṃ bhavati/ 397.002. caturvārān vāśati, rājapratibhayaṃ nivedayati/ 397.002. pañcavārān vāśati, vivādaṃ nivedayati/ 397.003. ṣaḍvārān vāśati, kuśalaṃ nivedayati/ 397.003. saptavārān vāśati, varṣāṃ nivedayati/ 397.004. aṣṭavārān vāśati, rājakuladaṇḍaṃ nivedayati/ 397.004. abhīkṣṇaṃ vāśati, yakṣarākṣasapiśācakumbhāṇḍabhayaṃ nivedayati/ 397.005. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ//
397.006. diśi vidiśi caiva giriprāgbhāreṣu śikhareṣu nirdeśaṃ taṃ ca śṛṇotha me/ 397.006. "amūṃ tuṣyet pipāsārtāṃ vidyāsiddhyai tathaiva ca"/ 397.008. vidyālambhaṃ dhanalambhaṃ nirdiśecca vicakṣaṇaḥ/ 397.009. tīrthākāravṛkṣamūle vāśatī yadi dṛśyate//750//
397.010. sarvatra siddhiṃ nirdiśet/ 397.010. na ca śṛgālabhaye śivā (vā)me sameti apramattena smṛtimatā pūjayitavyā śivā nityam/ 397.011. gandhapuṣpopahāreṇa śuśrūṣā kartavyā/ 397.011. evamarcyamānā sarvasiddhiṃ nivedayiṣyati/ 397.012. evam "sarve 'rthāstasya sidhyanti triśaṅkorvacanam yathā"/ 397.012. krauṣṭriko yadi vāśati, arthalambhaṃ nivedayati/ 397.013. adhomukho yadi vāśati, nidhānaṃ tatra nivedayati/ 397.013. ūrdhvamukho yadi vāśati, varṣāṃ tatra nivedayati/ 397.014. dvipathe yadi vāśati, pūrvamukhaṃ sthitvā arthalābhaṃ nivedayati/ 397.015. dakṣiṇābhimukho yadi vāśati, yathāpriyasamāgamanaṃ nivedayati/ 397.015. dvipathe pañcimābhimukho yadi vāśati, kalahaṃ vivādaṃ vigrahaṃ maraṇaṃ ca nviedayati/ 397.016. kūpakaṇaṭhake yadi vāśati, arthaṃ tatra nivedayati/ 397.017. śādvale yadi vāśati, arthasiddhiṃ nivedayati/ 397.017. atimṛdukam yadi vāśati, vyādhikaṃ tatra nivedayati/ 397.018. gītahāreṇa yadi vāśati, arthamanarthaṃ ca nivedayati/ 397.019. tribhirvārairarthaṃ caturbhiranarthaṃ pañcabhiḥ priyasamāgamaṃ ṣaḍbhirbhojanaṃ saptabhirbhayamaṣṭabhirvigrahaṃ vivādaṃ ca/ 397.020. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ//
397.021. "atha bhūyaḥ pravakṣyāmi anupūrvaṃ śṛṇotha me"/ 397.021. nānāhāre yadi vāśati, mārge saṃsthitasyāpi sarvaṃ vakṣyāmi taṃ śṛṇotha me/ 397.022. saṃprasthitasya puruṣasya śivā vāśati vā, yā pūrvamukhaṃ sthitvā kṣipragamanamarthasiddhiṃ nivedayati/ 397.023. atha dakṣiṇamukhaṃ vāśati, yā arthasiddhiṃ nivedayati/ 397.024. paścānmukhaṃ vāśati, bhayaṃ nivedayati/ 397.024. athottaramukhaṃ vāśati, arthalābhaṃ nivedayati/ 397.025. atha saṃprasthitasya vāśati, yā purataḥ sthitvā upakleśaṃ nivedayati/ 397.025. atha dakṣiṇe vāśati, yadi dakṣiṇāmukhā eva diśaḥ karmasiddhiṃ ca nivedayati/ 397.026. paścimato yadi vāśati, caurato 'hitamasya duḥkhadaurmanasyaṃ nivedayati/ 397.027. atha mārge vrajato dakṣiṇato vāśati, mahāvyādhimanarthaṃ caurā muṣanti tannivedayati/ 397.028. glānasya yadi vāśati, dakṣiṇamukham, "na sa cikitsituṃ śakyo mṛtyudūtena coditah"/ 397.029. glānasya yadi vāśati, uttaramukhaṃ sthitvā ārogyadhanalābhaṃ ca nivedayati/ 397.030. atha mūrdhnā vāśati, yā upakleśaṃ nivedayati/ 397.030. atha paścimamukhaṃ sthitvā yā anyonyaṃ vyāharate, yamaśāsanam {nivedayati}/ 397.031. nānāhāre yadi vāśati, yā saṃkṣobhaṃ nivedayati/ 397.032. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ//
398.001. <398>śivā purataḥ puruṣasya mārgaprayātasya yadi vāśati, yā agrataḥ kṣemamārgaṃ vijñāpayati/ 398.002. arthasiddhiṃ nivedayati/ 398.002. mārgaṃ vrajato 'sya śivā vāmenāgatya gacchate, dakṣiṇamukhaṃ kṣemamārgaṃ vijānīyādarthasiddhiṃ ca nivedayati/ 398.003. mārge vrajataḥ puruṣasya śivā vāmenāgatya purato vāśati, yā tathā sabhayaṃ mārgaṃ vijñāpayati/ 398.004. nivarteta vicakṣaṇaḥ/ 398.004. dakṣiṇāṃ diśaṃ vāmaṃ gatvā vāmataḥ parivarteta "na tanmārgeṇa gantavyaṃ triśaṅkuvacanam yathā"/ 398.005. purataḥ śivā gatvā agrataśca niṣīdati, sabhayaṃ mārgaṃ vijānīyāt/ 398.006. nivarteta vicakṣaṇaḥ/ 398.006. śivā purata āgatya vāmena parivartate, 'bhayametīha' tenāpi bhayaṃ jānīyādvicakṣaṇaḥ/ 398.007. senāyāmāvāhitāyāṃ śivā vāśati, paścimaṃ nivartanaṃ nivedayati/ 398.008. yadi gacchetparājayaḥ/ 398.008. senā na gacchet/ 398.008. senāyāṃ vrajamānāyāṃ śivā āgacchedagrataḥ senājayaṃ nivedayati/ 398.009. paracakraparājayaṃ ca nivedayati/ 398.009. sārthasya vrajamānasya śivā gacchatyagrataḥ kṣemamārgaṃ nivedayati/ 398.010. arthasiddhiṃ tathaiva ca/ 398.011. puruṣasya pathi vrajato vāmato vāśati, mārgaṃ nivedayati/ 398.011. "tanmāgeṇa {hi} gantavyaṃ triśaṅkuvacanam yathā"//
398.012. "grāmasya nagarasyāpi caityasthāne tathaiva ca"/ 398.012. pūrveṇottareṇāpi śivā vāśati, kṣemaṃ tatra nivedayati/ 398.013. dakṣiṇe paścime yadi vāśati, yā bhayaṃ tatra nivedayati/ 398.014. vāmato na praśaṃsanti tathaiva vidiśāsu ca/ 398.015. atidīrghātirūkṣā vā kāle māsāntike tathā/ 398.016. adharāṃ tu bhayaṃ vakṣye triśaṅkuvacanam yathā//751//
398.017. madhusvarāṃ śivāṃ jñātvā kāle vele upasthite/ 398.018. kṣemaṃ caivārthasiddhiśca cintitavyaṃ vicakṣaṇaiḥ//752//
398.019. vyādhirupadravāśca, "sarvaṃ tu praśamam yānti triśaṅkuvacanam yathā"/ 398.020. śivārutasyopacāro digvidiśāsu nimittā grahītavyāḥ/ 398.020. yaḥ śivāyā divaso bhavati, sa divaso jñātavyaḥ/ 398.021. puṣpagandhamālyopahārastaddivase upapādayitavyaḥ/ 398.021. nityaṃ devatāgurukeṇa bhavitavyam/ 398.021. devyā gurukeṇa bhavitavyam/ 398.022. devyai śuśrūṣā kartavyā/ 398.022. sarvārthān saṃpādayiṣyati/ 398.022. sarvakāryāṇi nivedayati//
398.024. yatkiṃcitkāryamārabhiṣyati, tatsarvaṃ nivedayati/ 398.024. devyai sarjaraso guggulu ca dhūpayitavyam/ 398.025. puṣpabaliśca yathākāle dāpayitavyaḥ/ 398.025. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ//
398.026. śivārutakathane 'tra vidyāṃ vakṣyāmi yathāsatyaṃ bhaviṣyati/ 398.027. nama āraṇyāyai/ 398.027. cīriṇyai svāhā sarjarasadhūpam/ 398.028. ayaṃ bhoḥ puṣkarasāriñ śivārutanāmādhyāyaḥ//
399.001. <399>athātaḥ puṣkarasārin pāṇilekhānāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 399.001. tacchrūyatām/ 399.001. atha kim/ 399.002. kathayatu bhagavāṃstriśaṅkuh-- 399.003. pāṇilekhā/ 399.004. athātaḥ saṃpravakṣyāmi narāṇāṃ karasāṃsthitam/ 399.005. lakṣaṇaṃ sukhaduḥkhānāṃ jīvitaṃ maraṇaṃ tathā//753//
399.006. aṅguṣṭhamūlamāśritya ūrdhvarekhā pravartate/ 399.007. tatra jātaṃ sukhataraṃ dvitīyā jñānamantare//754//
399.008. tṛtīya sā lekhā yatra pradeśinyā pravartate/ 399.009. tatroktā hetavaḥ śāstre samāsena caturvidhāḥ//755//
399.010. aparvasu ca parvāṇi nakṣatrāṇāmupadravaḥ/ 399.011. dviniḥsṛto viśuddhātmā jīvedvarṣaśataṃ hi saḥ//756//
399.012. triṃśat gtribhāgena jānīyādardhe pañcāśadāyuṣaḥ/ 399.013. saptatistryaṃśabhāgeṣu atyantānugate śatam//757//
399.014. āyurlekhā pradṛśyaiva vyantarāyaḥ prakāśyate/ 399.015. nakṣatrasaṃjñayā jñeyā manujairarthaśastathā//758//
399.016. aṅguṣṭhodaramārge tu yāvatyo yasya rājayaḥ/ 399.017. tasyāpatyāni jānīyāt tāvanti nātra saṃśayaḥ//759//
399.018. dīrghāyuṣaṃ vijānīyād dīrghalekhā tu yā bhavet/ 399.019. hrasvāyuṣaṃ vijānīyāddhrasvalekhā tu yā bhavet//760//
399.020. aṅguṣṭhamūle yavako rātrau janmābhinirdiśet/ 399.021. divā tu janma nirdiṣṭamaṅguṣṭhayavake dhruvam//761//
399.022. avyakto yavako yatra tatra lagnaṃ vinirdiśet/ 399.023. lagnaṃ puṃsaṃjñako jñeyo 'horātraṃ vinirdiśet//762//
399.024. divasaṃ janma nirdiśed rātrau strīsaṃjñako bhavet/ 399.025. rātriḥ saṃdhyā samākhyātā bhāgairanyair na saṃśayaḥ/ 399.026. puṃsaṃjñādudayaṃ teṣāmahorātrāntikaṃ vadet//763//
399.027. aṅguṣḍhamūle yavake śale saukhyaṃ vidhīyate/ 399.028. aśvād bhadraṃ vijānīyādaṅguṣṭhayavakeṣviha//764//
399.029. yavamālā ca matsyaḥ syādaṅguṣṭhayavako ratau/ 399.030. bālayauvanamadhyānte sukhaṃ tasyābhinirdiśet//765//
399.031. yasya syād yavakaścāpi cāpo vā svastikastathā/ 399.032. taleṣu yeṣu dṛśyante dhanyante dhanyāste puruṣā hyamī//766//
400.001. <400>matsyo dhānyaṃ bhaved bhogāyāmiṣādau yave dhanam/ 400.002. bhogasaubhāgyaṃ jānīyānmīnādau nātra saṃśayaḥ//767//
400.003. patākābhirdhvajairvāpi śaktibhistomaraistathā/ 400.004. talasthairaṅkuśaiścāpi vijñeyaḥ pṛthivīpatiḥ/ 400.005. rājavaṃśaprasūtaṃ ca rājamātraṃ vinirdiśet//768//
400.006. preṣkyante śākhayā pañca haste catvāra eva ca/ 400.007. kṣatriyo vā bhaved bhogī rājabhiścāpi satkṛtaḥ//769//
400.008. vaiśyo 'tha kṣatriyo vāgmī dhanadhānyaṃ na saṃśayaḥ/ 400.009. śūdro vipulabhāgī syāt parvaśīlo 'tha naiṣṭhikaḥ//770//
400.010. satatamabhipūjyaḥ syāt sarveṣāṃ ca priyaṃvadaḥ/ 400.011. viśīlaḥ śīlakuñco vā bahubhir na bahustathā//771//
400.012. śyāmavarṇātha bhinnā vā sā lekhā duḥkhabhāginī/ 400.013. trilekhā yasya dṛśyante yasya pūrṇāḥ karasthitāḥ/ 400.014. mahābhogo mahāvidvāñ jīvedvarṣaśataṃ ca saḥ//772//
400.015. ajapadaṃ rājacchatraṃ śaṅkhacakrapuraskṛtam/ 400.016. taleṣu yasya dṛśyante taṃ vidyāt pṛthivīpatim//773//
400.017. bhagastu bhāgyāya dhvajaiḥ patākairhastyaśvamālāṅkuśataśca rājā/ 400.019. matsyo nu pānāya yavo dhanāya vedistu yajñāya gavāṃ ca goṣṭhaḥ//774//
400.021. anāmikāparva atikramed yadi kaniṣṭhikā varṣaśataṃ sa jīvati/ 400.023. same tvaśītirvarṣāṇi saptabhiryathā nadīnāṃ bharitāya nirdiśed//775//
400.025. śarīravarṇaprabhavāṃ tu lekhāṃ savaiśikhāṃ varṇavihīnakāṃ ca/ 400.027. samīkṣya nīcottamamadhyamānāṃ dāridryamadhye caratāṃ vijānatām//776//
400.029. abhyañjanodvartanasatkarī{ṣai}radhyakṣacurṇaiśca vimṛjya pāṇim/ 400.031. prakṣālya caikāntaraghṛṣṭalekhāmekāgracittastu karaṃ parīkṣet//777//
401.001. <401>valayasamanarādhipaṃ bhajantyaḥ samanugatā maṇibandhane tu tisraḥ/ 401.003. dvirapi ca {sa} bhavāntare mahātmā vipuladhanaśriya āha vastralābhaḥ//778//
401.005. dadati satatamunnatastu pāṇirbhavati cirāya tu dīrghapīnapāṇiḥ/ 401.007. paripatati śirāviruddhapāṇirdhanamadhigacchati māṃsagūḍhapāṇiḥ//779//
401.009. sudṛśa {karatalaiśca} sādhavaste kuṭilakṛtairvinimīlitaiśca dhūrtāḥ/ 401.011. bhavati rudhirasaṃnibhaḥ suraktaściramiha piṇḍitapāṇirīśvaraḥ syāt//780//
401.013. dhṛtaruciramanāḥ śilāravindairjvalanakaṣāyasuvarṇapāṇirā{jih}/ 401.015. bhavati bahudhano nigūḍhapāṇiściramiha jīvati pānabhogabhogī//781//
401.017. subhaga iha tathoṣṇadīrghapāṇirdhruvamiha śītalapāṇikastu ṣaṇḍhaḥ/ 401.019. iha hi bahudhano balena yuktaḥ sutanususaṃcitapāṇirekhako yaḥ//782//
401.021. dhanamupanayatīha pāṇilekhā kṛtajanitā jalavacca yā sudīrghā/ 401.023. jalavadanugatā suvarṇavarṇā dhanamadhigacchati niṃnaśonnatā yā//783//
401.025. dhanamupalabhate suraktapāṇirvipulamatho ca nirantarāṅguliḥ syāt/ 401.027. balipuruṣamapi tyajeddhi vittaṃ ditavivaśā (?) ca viśīrṇavarṇalekhā//784//
401.029. apagataghṛtavarṇapāṇilekho bhavati naro dhanavān balena yuktaḥ/ 401.031. asubhṛtisadṛśā bhavettathā bhūṣaṇavṛta {rūpavatī subhā} ekabhāryā//785//
402.001. <402>bhavati bahudhano dhanairvihīnaḥ śrutamadhigamya viśālapāṇilekhaḥ/ 402.003. {su}ṛjubhirahinīlanirmalā{bhih} karatalarāji {bhirīśvaraḥ sa dhanyah}//786//
402.005. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin karatalalekhānāmādhyāyaḥ//
402.006. atha khalu bhoḥ puṣkarasārin vāyasarutaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 402.006. tacchrūyatām/ 402.007. atha kim/ 402.007. kathayatu bhagavāṃstriśaṅkuḥ/ 402.007. namo 'rhatām/ 402.007. teṣāṃ namaskṛtvā-- 402.008. vāyasarutam/ 402.009. idaṃ śāstraṃ pravakṣyāmi vāyasānāṃ śubhāśubham/ 402.010. jayaṃ parājayaṃ caiva lābhālābhaṃ tathaiva ca//787//
402.011. sukhaduḥkhaṃ priyāpriyaṃ jīvitaṃ maraṇaṃ tathā/ 402.012. vāyasānāṃ vacaḥsiddhiṃ pravakṣyāmi yathāvidhi//788//
402.013. devāḥ pravadanti śreṣṭhā vāyasānāṃ namo namaḥ/ 402.014. āgatā mānuṣaṃ lokaṃ vāyasā balibhojanāḥ//789//
402.015. prasthitasya yadādhvānamagrato vāyaso bhavet/ 402.016. vyāharan kṣīrivṛkṣastho nirdiśedarthasiddhitām//790//
402.017. svareṇa parituṣṭena phalavṛkṣasamāśritaḥ/ 402.018. punarāgamanaṃ caiva siddhamarthaniveditam//781//
402.019. vivṛddhavṛkṣapatrāṇi madhuraṃ cānuvāsati/ 402.020. asūpaṃ nirdiśed bhojyaṃ guḍamiśraṃ tu gorasam//782//
402.021. dṛṣṭastu tuṇḍapādena ātmanaḥ parimārjati/ 402.022. pāyasaṃ sarpiṣā miśraṃ tatra vidyānna saṃśayaḥ//783//
402.023. rūkṣaṃ nirgharṣate tuṇḍaṃ śiraśca parimārjati/ 402.024. saphalaṃ vṛkṣamāsthāya dhruvaṃ māṃsena bhojanam//784//
402.025. locayati vyāharati phalavṛkṣasamāśritaḥ/ 402.026. vyādhena ca hataṃ māṃsaṃ nivedayati bhojanam//785//
402.027. ghoraṃ vyāharate kāryaṃ vāyaso vṛkṣamāśritaḥ/ 402.028. kalahaṃ saṃgrāmabhayaṃ tatra vidyānna saṃśayaḥ//786//
402.029. śuṣkavṛkṣe niṣīditvā kṣāmaṃ dīnaṃ ca vyāharet/ 402.030. kalahaṃ sumahat kṛtvā na cārthaṃ tatra sidhyati//787//
402.031. kṣīrivṛkṣe niṣīditvā kṣāmaṃ dīnaṃ ca vyāharet/ 402.032. krameṇa yugamātreṇa na cārthaṃ tatra sidhyate//788//
403.001. <403>śuṣkavṛkṣe niṣīditvā 'kāmukākam' pravāśati/ 403.002. tatkṣaṇaṃ saṃnivedeti tatra caurabhayaṃ bhavet//799//
403.003. śuṣkavṛkṣe niṣīditvā 'kāmukākam' pravāśati/ 403.004. pṛṣṭhena darśayedbhāraṃ kṣudhāpīḍāṃ ca nirdiśet//800//
403.005. pakṣaṃ vidhūyamāno yaḥ paśyan pathasya vāśati/ 403.006. na tatra gamanaṃ kuryāccauraiḥ pathamupadrutam//801//
403.007. rajjuṃ vā phalakaṃ vāpi yadi karṣati vāyasaḥ/ 403.008. na tatra gamanaṃ śreyaścauraiḥ pathamupadrutam//802//
403.009. gomaye śuṣkakāṣṭhe vā yadi vāśati vāyasaḥ/ 403.010. kalahaḥ kuvaco vyādhir na cārthaṃ tatra sidhyati//803//
403.011. tṛṇaṃ vā yadi vā kāṣṭhaṃ darśayecca sadā khagaḥ/ 403.012. purataḥ śuṣkapāṇistu tatra caurabhayaṃ bhavet//804//
403.013. sārthopari niṣīditvā kṣāmaṃ dīnaṃ ca vyāharet/ 403.014. nipatet sārthamadhye 'smiṃś caurasainyaṃ na saṃśayaḥ//805//
403.015. yadā pradakṣiṇaṃ trastaṃ vāśanti vividhaṃ khagāḥ/ 403.016. śuṣkavṛkṣe niṣīditvā tatra vidyānmahābhayam//806//
403.017. bhītastrastaḥ parītaśca yastu vyāharate khagaḥ/ 403.018. paribādhan diśaḥ sarvāstatra bhayamupasthitam//807//
403.019. gacchantaṃ samanugacchetpuraḥ sthitvā tu vyāharet/ 403.020. na tatra gamanaṃ kuryānmārgamatra praśātanam//808//
403.021. vāstumadhye pratisthāne kṣāmaṃ dīnaṃ ca vyāharet/ 403.022. vyādhiṃ tatra vijānīyād vāse vā gṛhasvāminām//809//
403.023. śakaṭasya yathā śabdaṃ viśrabdhaṃ vāśati vāyasaḥ/ 403.024. dūrādabhyāgataṃ jñātvā prasiddhiṃ cābhinirdiśet//810//
403.025. gargare ghaṭake caiva sthālikapiṭhareṣu vā/ 403.026. niṣaṇṇo vāśati kākaḥ prasiddhaṃ gamanaṃ dhruvam//811//
403.027. āsane śayane vāpi sthito vāśati vāyasaḥ/ 403.028. prasiddhaṃ gamanaṃ brūyātproṣitena samāgamaḥ//812//
403.029. brahmasthāne niṣīditvā dhruvaṃ vāśati vāyasaḥ/ 403.030. arthalābhaṃ vijānīyāddhanalābhaṃ ca ākaret//813//
403.031. brahmasthāne niṣīditvā kṣāmaṃ dīnaṃ vāśati/ 403.032. saṃdhisthāne hareccaurastatra vai nāsti saṃśayaḥ//814//
404.001. <404>devatādevatānāṃ ca devasyopavanāni ca/ 404.002. yasya vācaṃ vadettasya arthalābhaṃ vinirdiśet//815//
404.003. lākṣāharidrāmañjiṣṭhāharitālamanaḥśilāḥ/ 404.004. yasyāharetpurastasya svarṇalābhaṃ vinirdiśet//816//
404.005. pātraṃ ca pātrakaṃ caiva mṛttikāvarabhājanam/ 404.006. yasya yasya harettasya dravyalābhaṃ vinirdiśet//817//
404.007. saṃghībhūtvā yugamātraṃ śubhaṃ tiṣṭhati vāyasaḥ/ 404.008. kāṣṭhaṃ vā vāyasā yatra gṛhamāropayanti ca/ 404.009. nigadantyatra vijānīyād yācakāttu mahābhayam//818//
404.010. nīlaṃ pītaṃ lohitaṃ ca pratisaṃharaṇāni ca/ 404.011. nigṛhṇanti yatra kākā vyādhiṃ tatra vinirdiśet//819//
404.012. grāmānte bhayamākhyāti kāko vā vāśati dhruvam/ 404.013. pratyekato vā vāśati vidyāttatra mahābhayam//820//
404.014. vāyaso 'stha gṛhītvā vai pragacchedanudakṣiṇam/ 404.015. niṣīdan saphale vṛkṣe sa vadenmāṃsabhojanam//821//
404.016. yasya śīrṣe niṣīditvā karṇaṃ karṣati vāyasaḥ/ 404.017. abhyantare saptarātrānmaraṇaṃ tasya nirdiśet//822//
404.018. karake codake caiva snigdhadeśeṣu vāśati/ 404.019. ūrdhvamukhaṃ nirīkṣaṃstu jagad vṛṣṭiṃ vinirdiśet//823//
404.020. svareṇa parituṣṭena tīrthavṛkṣeṣu vāśati/ 404.021. ūrdhvamukhaṃ tathā vakti vātavṛṣṭiṃ vinirdiśet//824//
404.022. kāyaṃ kilakilāyaṃstu snigdhadeśeṣu vāśati/ 404.023. vakṣo vidhunvan vāyasaḥ sadyo vṛṣṭiṃ vinirdiśet//825//
404.024. svareṇa parituṣṭena snigdhaṃ madhuraṃ vāśati/ 404.025. sakṣarasadravaṃ bhāgaṃ vāśati bhojanaṃ bhavet//826//
404.026. prakāre toraṇāgre vā yadi vāśati vāyasaḥ/ 404.027. abhīkṣṇaṃ gharṣate tuṇḍaṃ saṃgrāmaṃ tatra nirdiśet//827//
404.028. maṇḍalāni vāvartāni bahirvā nagarasya ca/ 404.029. vairaṃ ca vigrahaṃ ghoraṃ tatra caiva vinirdiśet//828//
404.030. grāme vā nagare vāpi kurvate yatra maṇḍalam/ 404.031. ūrdhvamukhaṃ vāśanto vai viṣaṇṇatvaṃ samutthitam//829//
405.001. <405>pūrveṇa caiva grāmasya yadā sūyati vāyasī/ 405.002. alpodakenotplavanti vanāni nagarāṇi ca//830//
405.003. purastāddakṣiṇe pārśve yadi sūyati vāyasī/ 405.004. varṣati prathame māse paścāddevo na varṣati/ 405.005. kṛṣṭadhānyāni vardhante māṣadhānyaṃ vinaśyati//831//
405.006. dakṣiṇe vṛkṣaśikhare yadā sūyati vāyasī/ 405.007. maṇḍūkakīṭakamakṣā cauraśca bahulībhavet//832//
405.008. paścimottarapāśva tu yadā sūyati vāyasī/ 405.009. aśanir nipatettatra bhayaṃ ca mṛgapakṣiṇām//833//
405.010. uttare vṛkṣaśikhare yadā sūyati vāyasī/ 405.011. pūrvamuptaṃ vijānīyācchasyaṃ samupajāyate//834//
405.012. upari vṛkṣaśikhare yadā sūyati vāyasī/ 405.013. alpodakaṃ vijānīyātsthale bījāni ropayet//835//
405.014. yadā tu madhye vṛkṣasya nilayaṃ karoti vāyasī/ 405.015. madhyaṃ varṣate varṣaṃ madhyaśasyaṃ prajāyate//836//
405.016. skandhamūle tu vṛkṣasya yadā sūyati vāyasī/ 405.017. anāvṛṣṭirbhaved ghorā durbhikṣaṃ tatra nirdiśet//837//
405.018. caturaḥ pañca vā potān yadā sūyati vāyasī/ 405.019. subhikṣaṃ ca bhavettatra phalānāmuditaṃ bhavet//838//
405.020. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin vāyasarutaṃ nāmādhyāyaḥ//
405.021. atha khalu bhoḥ puṣkarasārin dvāralakṣaṇaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 405.021. tacchrūyatām/ 405.022. atha kim/ 405.022. kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuh-- 405.023. dvāralakṣaṇam/ 405.024. mohendramatha divyaṃ ca māṅgalyaṃ pūrvataḥ smṛtam/ 405.025. dakṣiṇe tu diśo bhāge pūṣā ca pitryameva ca//839//
405.026. sugrīvaṃ puṣpadantaṃ ca paścimenātra nirdiśet/ 405.027. bhallātakaṃ rājayakṣmaṃ vidyāduttarataḥ śubham//840//
405.028. janmasampadvipatkṣetrakṣemapratyarisādhanam/ 405.029. atha vai dhanamitraṃ ca paramaṃ mairameva ca//841//
405.030. uvāca vidhivatprājño viśvakarmā mahāmatiḥ/ 405.031. vāstūnāṃ guṇadoṣau ca pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ//842//
406.001. <406>samaṃ syāccaturasraṃ ca vistīrṇā caiva mṛttikā/ 406.002. kṣīrivṛkṣākulaṃ dhanyaṃ brāhmaṇasya praśasyate//843//
406.003. pūrvāyatanatayā vāstu rathacakrākṛti ca yat/ 406.004. raktapāṃśurbhavedyatra rājñāṃ tattu praśasyate//844//
406.005. trikoṇaṃ kuśasaṃstrīrṇamuttānaṃ madhuraṃ ca yat/ 406.006. vyāyamato jalaṃ caiva vāstu tasya dhanauṣadhī//845//
406.007. aṅgārākārasaṃsthānaṃ gomukhaṃ śakaṭākṛti/ 406.008. anāvāsyaṃ ca tat proktam yacca putrakṣayāvaham//846//
406.009. yattu kañjarakakṣaistat tyaktaṃ varṣodakena ca/ 406.010. apasavyodakaṃ caiva dūrataḥ parivarjayet//847//
406.011. viprasya caturasraṃ tu kṣātriyaṃ parimaṇḍalam/ 406.012. daśadvādaśakaṃ vaiśye śūdrasya tatra lekhanam//848//
406.013. vāstupūrvottare deśe gokulaṃ tatra kārayet/ 406.014. tathaiva cāgniśālāṃ tu pūrvadakṣiṇato diśi//849//
406.015. varṣavṛṣyāyudhāgārān dakṣiṇena niveśayet/ 406.016. paścimottarataścātra vaṇigbhāṇḍaṃ niveśayet//850//
406.017. uttarāyāṃ tu kartavyaṃ varcaḥsthānamanuttaram/ 406.018. eśānyāmeva sarvāṇi prāsādaśca puromukhaḥ//851//
406.019. avidhiparivarteta tatra vairaṃ vadho bhavet/ 406.020. racitasarvadvārāṇāmāyāmo dviguṇo mataḥ//852//
406.021. kuryātsurabhavanānām yatheṣṭaṃ dvārakāṇyapi/ 406.022. taddvārabāhuparyante striyo dṛṣṭā doṣāvahāḥ//853//
406.023. vidviṣasya salokasya dvāre syānnu karagraha/ 406.024. mahendre pure vā rājyaṃ sūrye sūraprabhāvatā//854//
406.025. satye mṛdurmṛgo śūro 'ntarīkṣe dhanakṣayaḥ/ 406.026. vāyavye tu bahuvyādhirbhage bhāgyaviparyayaḥ//855//
406.027. puṣpe tu subhago nityaṃ vitathe 'pyaśubho bhavet/ 406.028. śoke bhūtavikāraḥ syāt śoṣe tasya viṣaṇṇatā//856//
406.029. bhallātake gṛhe vāso rājayakṣme samāvṛtiḥ/ 406.030. hrade reṇupariśrāva āditye tu kalirdhruvam//857//
406.031. nāgarāje nāgabhayaṃ mahaśced dīrghamāyuṣam/ 406.032. bhavedasya ca yad dvāraṃ tatrāgnibhayamādiśet//858//
407.001. <407>kṣayaṃ vidyāttasya tasya dhanasya kulasya ca/ 407.002. yame mṛtyuṃ vijānīyātkule śreṣṭhottamasya ca/ 407.003. bhṛṅgirāje tu matimān gandharve gandhamālyatā//859//
Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.
