Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 9/10

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Thí dụ · Bổn sự

Divyāvadāna

Thông tin
GRETIL — L. Vaidya, Mithila 1959 (Buddhist Sanskrit Texts ; 20).CC BY-NC-SA 4.0

407.004. bhṛṅge krodhaḥ kaliścaiva pitari bhogasampadaḥ/ 407.005. dauvārike svalpadhanaṃ sugrīve rājapūjitaḥ//860//

407.006. puṣpadante dhanāvāptirvaruṇe jalacitratā/ 407.007. asure maraṇaṃ ghoraṃ roge tu bahudoṣatā//861//

407.008. baliṃśca upahārāṃśca pravakṣyāmi yathāgṛham/ 407.009. vicitrairvidiśairgandhaiḥ paripūjya baliṃ haret//862//

407.010. kalatre hetubījāni madhyame 'rjitameva tu/ 407.011. mahendre muktapuṣpāṇi pāvake ca payo dadhi//863//

407.012. āditye parideyaṃ tu bhaktaṃ caiva priyaṅgavaḥ/ 407.013. antarīkṣe jalaṃ divyaṃ puṣpāṇi jalajāni ca//864//

407.014. nandā pratipadā jñeyā ṣaṣṭhī trayodaśī jayā/ 407.015. tāsu tāsu dhruvaṃ kuryātprājño hyevaṃ vicakṣaṇaḥ//865//

407.016. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin dvāralakṣaṇaṃ nāmādhyāyaḥ//

407.017. atha khalu bhoḥ puṣkarasārin dvādaśarāśikaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 407.017. tacchrūyatām/ 407.018. atha kim/ 407.018. kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuh-- 407.019. dvādaśarāśikaḥ/ 407.020. ataḥ paraṃ pravakṣyāmi cittavijñānakāṇḍakam/ 407.021. yathādṛṣṭāntenaivenaṃ narāṇāṃ samudāhṛtam//866//

407.022. tadahaṃ saṃpravakṣyāmi cittavijñānamuttamam/ 407.023. dvādaśaiva tu cittāste ye loke pracaranti vai//867//

407.024. tānahaṃ saṃpravakṣyāmi śṛṇu tattvena me tataḥ/ 407.025. dvādaśaiva tu kuryācca maṇḍalāni vicakṣaṇaḥ//868//

407.026. prathamaṃ meṣo nāma syād dvitīyaṃ tu vṛṣaḥ smṛtaḥ/ 407.027. tṛtīyaṃ mithunaṃ nāma caturthaṃ cāpi karkaṭaḥ//869//

407.028. pañcamaṃ cāpi siṃhastu ṣaṣṭhaṃ kanyā iti smṛtam/ 407.029. tulā tu saptamaṃ jñeyā vṛścikastu tathāṣṭamam//870//

407.030. dhanvī tu navamaṃ jñeyā daśamaṃ makaraḥ smṛtaḥ/ 407.031. kumbhaścaikādaśaṃ jñeyo dvādaśaṃ mīna ucyate//871//

408.001. <408>horā śarīraṃ jātasya dvitīye cintitaṃ dhanam/ 408.002. tṛtīye bhrātaraścaiva caturthe svajanastathā//872//

408.003. cintyate pañcame putraḥ ṣaṣṭhe maṇḍale śatrutā/ 408.004. saptame dārasamyogo hyaṣṭame naidhanaṃ smṛtam//873//

408.005. navame cintyate dharmo daśame karmajaṃ phalam/ 408.006. ekādaśe cārthalābho dvādaśe vyarthasambhavaḥ//874//

408.007. ete dvādaśa cittāstu yathā dṛṣṭā maharṣibhiḥ/ 408.008. sarvabhūtātmabhūtāśca yathājñeyāsta dehinām//875//

408.009. āgatya pṛcchate kaścit prathamaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 408.010. śirastu spṛśate yaśca śabdaśca upalakṣyate//876//

408.011. vyādhitaṃ caiva hyātmānamāgneyāśca vinaṣṭayaḥ/ 408.012. yadi brūyāttadā tasya ātmārthaṃ cintitaṃ bhavet//877//

408.013. kāñcanaṃ rajataṃ tāmraṃ lohaṃ caiva bhṛśaṃ bhavet/ 408.014. sa ca sarvagataścaiva agniraśnāti niścitam//878//

408.015. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātamāgneyaṃ tasya nirdiśet/ 408.016. yādṛśaśca bhavecchabdastādṛśaṃ tena cintitam//879//

408.017. puruṣaḥ kaścidāgatya dvitīyaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 408.018. grīvāṃ vā parimārjayed galaṃ ca cibukaṃ punaḥ//880//

408.019. yadi śabdaśca śrūyeta dṛṣṭā gāvastathaiva ca/ 408.020. īdṛśaṃ ca dṛṣṭvotpātaṃ gośabdaṃ tatra nirdiśet/ 408.021. atha vā yādṛśaḥ śabdastādṛśaṃ tena cintitam//881//

408.022. puruṣaḥ kaścidāgatya tṛtīyaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 408.023. mārjayenmukhadeśaṃ tu strīcittaṃ tasya nirdiśet//882//

408.024. atha śabdo bhavettatra śrūyantāṃ tādṛśāstu te/ 408.025. jātaṃ prajātamupajātaṃ tathā jāto bhaviṣyati//883//

408.026. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātaṃ garbhaṃ tasya vinirdiśet/ 408.027. atha vā yādṛśaḥ śabdastādṛśaṃ tena cintitam//884//

408.028. puruṣaḥ kaścidāgatya caturthaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 408.029. kacchapaṃ spṛśate yastu kalahaṃ tatra nirdiśet/ 408.030. svajanavyavahārastu sati kalaha na saṃśayaḥ//885//

408.031. ākaṭṭā kaṭṭeti śabdā bhavanti ca nirantaram/ 408.032. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātaṃ kalahaṃ tatra nirdiśet//886//

409.001. <409>puruṣaḥ kaścidāgatya pañcamaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 409.002. hṛdayaṃ spṛśate yastu apatyaṃ tatra cintitam//887//

409.003. pravāsakaśca vijñeyaḥ paragrāmagato mṛtaḥ/ 409.004. śastradravyaṃ ca yattasya brāhmaṇānāṃ kule sthitam//888//

409.005. atha śabdo bhavettatra yaṃ dṛṣṭvā tu maharṣibhiḥ/ 409.006. putraputreti yacchabdo yadgataṃ gatameva ca/ 409.007. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātaṃ maraṇaṃ tatra nirdiśet//889//

409.008. puruṣaḥ kaścidāgatya ṣaṣṭhaṃ tu maṇḍalaṃ spṛśet/ 409.009. spṛśate cāpi pārśvāni gātracintā tu cintitā//890//

409.010. vigrahastu mahāghoraḥ śatruścāpi pravadhyate/ 409.011. atha vā tatra ye śabdāḥ śrotavyāste na saṃśayaḥ//891//

409.012. ayaṃ tu prakṣaraścaivaṃ hataśca vihatastathā/ 409.013. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātamarivigrahamādiśet/ 409.014. atha vā yādṛśaḥ śabdastādṛśaṃ tena cintitam//892//

409.015. puruṣaḥ kaścidāgatya saptamaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 409.016. hastena mardayed hastaṃ tathā nāḍīṃ ca mardayet//893//

409.017. niveśacintā vijñeyā anyagrāmagatā bhavet/ 409.018. tatreme bhavanti śabdāḥ śrotavyā bhūmimicchatā//894//

409.019. sthitaṃ niviṣṭaṃ vartaṃ ca kṛtaṃ hastagataṃ tathā/ 409.020. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātaṃ niveśaṃ tasya nirdiśet/ 409.021. yādṛśo vā śrutaḥ śabdastādṛśaṃ tena cintitam//895//

409.022. puruṣaḥ kaścidāgatya aṣṭamaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 409.023. udaraṃ caiva phicakaṃ dve ime parimārjayet//896//

409.024. nidhanaṃ dṛśyate tasya maraṇaṃ cāpi dṛśyate/ 409.025. yadi bhaved bhavenmṛtyuryaścānyapriyasaṃgamaḥ//897//

409.026. tatreme śabdāḥ śrotavyā mṛta eva bhaviṣyati/ 409.027. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātaṃ vyāpattiṃ tasya nirdiśet//898//

409.028. puruṣaḥ kaścidāgatya navamaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 409.029. ūruṃ ca spṛśate bhūyo dharmacintā ca cintitā//899//

409.030. tatra śabdāśca śrotavyā bhavanti hi na saṃśayaḥ/ 409.031. yajan hi yājakaścaiva yajamānastathaiva ca/ 409.032. śabdānevaṃvidhāñ śrutvā yajñacintāṃ tu nirdiśet//900//

410.001. <410>puruṣaḥ kaścidāgatya daśamaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 410.002. karmacintā vicintyeti gṛhakarma na saṃśayaḥ//901//

410.003. spṛśate jānunī caiva karmacintāṃ tu nirdiśet/ 410.004. tatra śabdā bhavantīme śrotavyāśca na saṃśayaḥ//902//

410.005. bhūmikarma ca kṣetraṃ ca kṣetrakarma tathaiva ca/ 410.006. etādṛśaṃ dṛṣṭvotpātaṃ karmacintāṃ vinirdiśet//903//

410.007. puruṣaḥ kaścidāgatya ekādaśaṃ tu saṃspṛśet/ 410.008. jaṅghe tu spṛśate bhūyo hyarthalābhaṃ vinirdiśet//904//

410.009. tatreme śabdāḥ śrotavyā bhavantīha na saṃśayaḥ/ 410.010. paṇasuvarṇacelāni dhānyaṃ samaṇikuṇḍalam//905//

410.011. etādṛśaṃ ravaṃ śrutvā hiraṇyaṃ tasya nirdiśet/ 410.012. atha vā yādṛśaḥ śabdastādṛśaṃ phalamādiśet//906//

410.013. puruṣaḥ kaścidāgatya dvādaśaṃ maṇḍalaṃ spṛśet/ 410.014. pādau ca spṛśate pṛcchaṃś cittaṃ cāpyanarthikam//907//

410.015. yastu taccintito hyartha āśā āgantukā ca yā/ 410.016. atha vā śabdāḥ śrotavyā nimittajñānapāragaiḥ//908//

410.017. nirāśaścaiva ghoṣaśca nirāśaṃ tasya nirdiśet/ 410.018. atha vā yādṛśaḥ śabdastādṛśaṃ tena cintitam//909//

410.019. aya bhoḥ puṣkarasārin dvādaśarāśiko nāmādhyāyaḥ//

410.020. atha khalu bhoḥ puṣkarasārin kanyālakṣaṇaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 410.020. tacchrūyatām/ 410.021. atha kim/ 410.021. kathayatu bhagavāṃstriśaṅkuh-- 410.022. kanyālakṣaṇam/ 410.023. tattvaṃ vijñāyate yena yena śubhamupasthitam/ 410.024. ninditaṃ ca praśastaṃ ca strīṇāṃ vakṣyāmi lakṣaṇam//910//

410.025. pitaraṃ mātaraṃ caiva mātulaṃ bhrātaraṃ tathā/ 410.026. vimbādvimbaṃ parīkṣyeta triśaṅkuvacanam yathā//911//

410.027. muhūrte tithisampanne nakṣatre cāpi pūjite/ 410.028. tadvijñaiḥ saha saṃgamya kanyāṃ paśyeta śāstravit//912//

410.029. hastau pādau nirīkṣata nakhāni hyaṅgulīstathā/ 410.030. pāṇilekhāśca jaṅghe ca kaṭi nābhyūrumeva ca//913//

411.001. <411>oṣṭhau jihvāṃ ca dantāṃśca kapolau nāsikāṃ tathā/ 411.002. akṣibhruvau lalāṭaṃ ca karṇau keśāṃstathaiva ca//914//

411.003. romarājīṃ svaraṃ varṇaṃ mantritaṃ gītameva ca/ 411.004. matiṃ sattvaṃ samīkṣeta kanyānāṃ śāstrakovidaḥ/ 411.005. tatra pūrvaṃ parīkṣeta svayameva vicakṣaṇaḥ//915//

411.006. haṃsasvarā meghavarṇā nārī madhuralocanā/ 411.007. aṣṭau putrān prasūyeta dāsīdāsaiḥ samāvṛtā//916//

411.008. vyāvartāścatvāro yasyāḥ sarve caiva pradakṣiṇāḥ/ 411.009. samagātravibhaktāṅgī putrānaṣṭau prasūyate//917//

411.010. maṇḍūkakukṣiryā nārī saiśvaryamadhigacchati/ 411.011. dhanyān sā janayetputrāṃsteṣāṃ prītiṃ ca bhuñjate//918//

411.012. yasyāḥ pāṇitale vyaktaḥ kacchapaḥ svastiko dhvajaḥ/ 411.013. aṅkuśaṃ kuṇḍalaṃ mālā dṛśyante supratiṣṭhitāḥ/ 411.014. ekaṃ sā janayetputraṃ taṃ ca rājānamādiśet//919//

411.015. yasyāḥ pāṇau pradṛśyeta koṣṭhāgāraṃ satoraṇam/ 411.016. api dāsakule jātā rājapatnī bhaviṣyati//920//

411.017. dvātriṃśaddaśanā yasyāḥ sarve gokṣīrapāṇḍarāḥ/ 411.018. samaśikharisnigdhābhā rājānaṃ sā prasūyate//921//

411.019. snigdhā kāraṇḍavaprekṣā hariṇākṣī tanutvacā/ 411.020. raktoṣṭhajihvā sumukhī rājānamupatiṣṭhati//922//

411.021. sūkṣmā ca tuṅganāsā ca muktamāraktimodarī/ 411.022. subhrūḥ suvarakeśāntā sā tu kanyā bahuprajā//923//

411.023. aṅgulyaḥ saṃhitāḥ kāntā nakhāḥ kamalasaṃnibhāḥ/ 411.024. suṛjuraktacaraṇā sā kanyā sukhamedhate//924//

411.025. yasyāvartau samau snigdhau ubhau pārśvau susaṃsthitau/ 411.026. ...............ṛājapatnī tu sā bhavet//925//

411.027. pradakṣiṇaṃ prakrameta prekṣate ca pradakṣiṇam/ 411.028. pradakṣiṇasamācārāṃ kanyāṃ bhāryarthamāvahet//926//

411.029. ūrū jaṅghe ca pārśve ca tathā vikramaḥ saṃsthitaḥ/ 411.030. raktānte vipule netre sā kanyā sukhamedhate//927//

411.031. mṛgākṣī mṛgajaṅghā ca mṛgagrīvā mṛgodarī/ 411.032. yuktanāmā tu yā nārī rājānamupatiṣṭhate//928//

412.001. <412>yasyāgralalitāḥ keśā mukhaṃ ca parimaṇḍalam/ 412.002. nābhiḥ pradakṣiṇāvartā sā kanyā kulavardhinī//929//

412.003. nātidīrghā nātihrasvā supratiṣṭhatanutvacā/ 412.004. sukhasaṃsparśakeśāgrā saubhāgyaṃ nātivartate//930//

412.005. kāntajihvā tu yā nārī raktoṣṭhī priyabhāṣiṇī/ 412.006. tādṛśīṃ varayetprājño gṛhārthaṃ sukhamedhinīm//931//

412.007. nīlotpalasuvarṇābhā dīrghāṅgulitalā tu yā/ 412.008. sahasrāṇāṃ bahūnāṃ tu svāminī sā bhaviṣyati//932//

412.009. dhanadhānyaiḥ samāyuktāmāyuṣā yaśasā śriyā/ 412.010. kanyāṃ lakṣaṇasampannāṃ prāpya vardhati mānavaḥ//933//

412.011. kīrtitāstu mayā dhanyā maṅgalyakṣaṇāḥ striyaḥ/ 412.012. apraśastaṃ pravakṣyāmi yathoddeśena lakṣaṇam//934//

412.013. ūrdhvaprekṣī adhaḥprekṣī yā ca tiryak ca prekṣiṇī/ 412.014. udbhrāntā vipulākṣī ca varjanīyā vicakṣaṇaiḥ//935//

412.015. bhinnāgraśatikā rūkṣāḥ keśā yasyāḥ pralambikāḥ/ 412.016. citrāvalī citragātrā bhavati kāmacāriṇī//936//

412.017. kāmukā piṅgalā caiva gaurī caivātikālikā/ 412.018. atidīrghā atihrasvā varjanīyā vicakṣaṇaiḥ//937//

412.019. yasyāstrīṇi pralambanti lalāṭamudaraṃ sphicau/ 412.020. trīṃśca sā puruṣān hanti devaraṃ śvaśuraṃ patim//938//

412.021. pārśvato romarājī tu vinatā ca kaṭirbhavet/ 412.022. dīrghamāyuravāpnoti dīrghakālaṃ ca duḥkhitā//939//

412.023. kākajaṅghā ca yā nārī raktākṣī ghargharasvarā/ 412.024. niḥsukhā ca nirāśā ca varjitā naṣṭabāndhavā//940//

412.025. atisthūlodaram yasyāḥ pralambo niṃnasaṃnibhaḥ/ 412.026. atyantamavaśā nārī bahuputrā suduḥkhitā//941//

412.027. yā tu sarvasamācārā mṛdvaṅgī samatāṃ gatā/ 412.028. sarvaiḥ samairguṇairyuktā vijñeyā kāmacāriṇī//942//

412.029. yasyā romacite jaṅghemukhaṃ ca parimaṇḍalam/ 412.030. putraṃ vā bhrātaraṃ vāpi jāramicchati tādṛśī//943//

412.031. yasyā bāhuprakoṣṭhau dvau romarājīsamāvṛtau/ 412.032. uttaroṣṭhe ca romāṇi sā tu bhakṣayate patim//944//

413.001. <413>yasyā hastau ca pādau ca cchidrau dantāntarāṇi ca/ 413.002. patinopārjitaṃ dravyaṃ na tasyā ramate gṛhe//945//

413.003. yasyāstu vrajamānāyāḥ sphuṭante parvasaṃdhayaḥ/ 413.004. sā jñeyā duḥkhabahulā sukhaṃ naivādhigacchati//946//

413.005. yasyā kaniṣṭhikā pāde bhūmiṃ na spṛśate 'ṅguliḥ/ 413.006. kaumāraṃ sā patiṃ tyaktvā ātmanaḥ kurute priyam//947//

413.007. anāmāṅguliḥ pādasya mahīṃ na spṛśate 'ṅguliḥ/ 413.008. na sā ramati kaumāraṃ bandhakītvena jīvati//948//

413.009. yasyāḥ pradeśinī pāde 'ṅguṣṭhaṃ samatikramet/ 413.010. kumārī kurute jāram yauvanasthā viśeṣataḥ//949//

413.011. āvartaḥ pṛṣṭhato yasyā nābhī sā cānubandhati/ 413.012. na sā ramati kaumāraṃ dvitīyaṃ labhate patim//950//

413.013. vikṛtā sthirajālā ca rūkṣagaṇḍaśiroruhā/ 413.014. api rājakule jātā dāsītvamadhigacchati//951//

413.015. yasyāstu hasamānāyā gaṇḍe jāyati kūpakam/ 413.016. agnikārye 'pi sā gatvā kṣipraṃ doṣaṃ kariṣyati//952//

413.017. samāsamagatā subhrūrgaṇḍāvartā ca yā bhavet/ 413.018. pralamboṣṭhī tu yā nārī naikatra ramate ciram//953//

413.019. lambodarī sthūlaśirā raktakṣī piṅgalānanā/ 413.020. aṣṭau bhakṣayate vīrānnavame tiṣṭhate ciram//954//

413.021. na devikā na nadikā na ca daivatanāmikā/ 413.022. vṛkṣagulmasanāmā ca varjanīyā vicakṣaṇaiḥ//955//

413.023. nakṣatranāmā yā nārī yā ca gotrasanāmikā/ 413.024. suguptā rakṣitā vāpi manasā pāpamācaret//956//

413.025. dārān vivarjayedetān yā mayā parikīrtitāḥ/ 413.026. praśastā yāstu pūrvoktāstādṛśīyānnarah(?) sadā//957//

413.027. padmāṅkuśasvastikavardhamānaiścakradhvajābhyāṃ kalaśena pāṇau/ 413.029. śaṅkhātapatrottamalakṣaṇaiśca saṃpattaye sādhu bhavanti kanyāḥ//958//

413.031. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin kanyālakṣaṇaṃ nāmādhyāyaḥ//

414.001. <414>atha khalu bhoḥ puṣkarasārin vastrādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 414.001. tacchrūyatām/ 414.001. atha kim/ 414.002. kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuh-- 414.003. vastrādhyāyaḥ/ 414.004. kṛttikāsu dahatyagnirarthalābhāya rohiṇī/ 414.005. mṛgaśirā mūṣīdaṃśā ārdrā prāṇavināśinī//959//

414.006. punarvasuśca dhanyā syātpuṣye vai vastravān bhavet/ 414.007. āśleṣāsu bhavenmoṣaḥ śmaśānaṃ maghayā vrajet//960//

414.008. phālgunīṣu bhaved vidyā uttarāsu ca vastravān/ 414.009. hastāsu hastakarmāṇi citrāyāṃ gamanaṃ dhruvam//961//

414.010. svātyāṃ ca śobhanaṃ vastraṃ viśākhā priyadarśanam/ 414.011. bahuvastrā cānurādhā jyeṣṭhā vastravināśinī//962//

414.012. mūlena kledayedvāsa āṣāḍhā rogasambhavā/ 414.013. uttarā mṛṣṭabhojī syācchravaṇe cakṣuṣo rujam//963//

414.014. dhaniṣṭhā dhānyabahulā vidyācchatabhiṣe bhayam/ 414.015. pūrvabhādrapade toyaṃ putralābhāya cottarā//964//

414.016. revatī dhanalābhāya aśvinī vastralābhadā/ 414.017. bharaṇī ca bhayākīrṇā cauragamyā ca sā bhavet//965//

414.018. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin vastrādhyāyaḥ//

414.019. atha khalu bhoḥ puṣkarasāriṃl luṅgādhyāyaṃ pravakṣyāmi/ 414.019. tacchrūyatām/ 414.019. atha kim/ 414.020. kathayatu bhagavāṃs triśaṅkuh-- 414.021. luṅgādhyāyaḥ/ 414.022. kutrotpannā ime bījāh(?) śasyānāṃ ca yavādayaḥ/ 414.023. yairidaṃ dhriyate viśvaṃ kṛtsnaṃ sthāvarajaṅgamam//966//

414.024. vāpayet tu kathaṃ bījaṃ lāṅgalam yojayetkatham/ 414.025. keṣu nakṣatrayogeṣu tithiyogeṣu keṣu ca//967//

414.026. śāradaṃ vātha graiṣmaṃ tu kasmin māse tu vāpayet/ 414.027. nimittaṃ kati śasyante kāni vā parivarjayet/ 414.028. kasya vā dāpayed dhūpaṃ kena mantreṇa dāpayet//968//

414.029. pradakṣiṇasamāvṛttā yadi luṅgā prajāyate/ 414.030. tadā nāgamukhī luṅgā dahati citramukhyapi//969//

415.001. <415>darbhasūcīmukhī vāpi kāraṇaṃ tatra ko bhavet/ 415.002. kati saubhikṣiko luṅgāḥ kati daurbhikṣikāḥ smṛtāḥ/ 415.003. kativarṇāḥ samākhyātāḥ kativarṇā nidarśitāḥ//970//

415.004. naṣṭāpanaṣṭabījasya varṣati yadi vāsavaḥ/ 415.005. nirghāto vā bhavettīvro 'thavāpi medinī calet//971//

415.006. śasyaṃ phalasya kiṃ tatra nimittamupalakṣayet/ 415.007. sarvametatsamāsena śrotumicchāmi tattvataḥ//972//

415.008. puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya vacanaṃ śrutvā triśaṅkurmātaṅgādhipatiridaṃ vacanamabravīt-- 415.009. purā devāsurair nāgairyakṣarākṣasakinnaraiḥ/ 415.010. sāgarādamṛtaṃ dṛṣṭaṃ manthite tu samudbhavam//973//

415.011. amṛte bhakṣyamāṇe tu bhāgaṃ prārthitavān dvijaḥ/ 415.012. tato dattāḥ surairbhāgā amṛtāddaśabindavah //974//

415.013. tata utpannā ime bījā bhuvi lokasukhāvahāḥ/ 415.014. yavavrīhitilāścaiva godhūmā mudgamāṣakāḥ//975//

415.015. śyāmakaṃ saptamaṃ vidyādikṣuścāṣṭamakaḥ smṛtaḥ/ 415.016. śeṣāstu saṃgatā jātā bahavaḥ śasyajātayaḥ//976//

415.017. haritakeṣu sarveṣu ye cānye sattvajātayaḥ/ 415.018. parito navamo binduḥ sarvadehe 'mṛto 'bhavat/ 415.019. mūleṣu caiva sarveṣu bindurekaḥ prapātitaḥ//977//

415.020. āṣāḍhe śuklapakṣe 'sya vrīhidhānyāni vāpayet/ 415.021. śāradādīni sarvāṇi māse bhādrapade tathā//978//

415.022. kārtike mārgaśīrṣe vā grīṣmadhānyāni vāpayet/ 415.023. pañcamyāṃ śuklasaptamyāṃ ṣaṣṭhyāmekādaśīṣu ca//979//

415.024. trayodaśyāṃ dvitīyāyāṃ tathā hi navamīṣu ca/ 415.025. viśeṣatastu niṃneṣu sarvabījāni hyutsṛjet//980//

415.026. bharaṇīpuṣyamūleṣu hastāśvinīmaghāsu ca/ 415.027. kṛttikāsu viśākhāsu viśeṣeṇa tu śāradam//981//

415.028. saumye maitre 'nurādhe ca dhaniṣṭhāśravaṇāsu ca/ 415.029. utsargaḥ sarvabījānāmuttareṣu praśasyate/ 415.030. varjayejjanmanakṣatraṃ saṃgrahaṃ ca vivarjayet//982//

415.031. grāmakṣetre ca yad bījaṃ gṛhe ca gṛhadevatā/ 415.032. nimittamupalakṣeta maṅgalāni śubhāni ca//983//

416.001. <416>brāhmaṇaṃ kṣatriyaṃ kanyāmarciṣmantaṃ ca pāvakam/ 416.002. vāraṇendraṃ vṛṣaṃ caiva hayaṃ vā svabhyalaṃkṛtam//984//

416.003. pūrṇakumbhaṃ dhvajaṃ chatramāmamāṃsaṃ surāṃ tathā/ 416.004. uddhṛtāṃ dhāraṇīṃ caiva baddhamekapaśuṃ dadhi//985//

416.005. cakrārūḍhaṃ ca śakaṭaṃ kākārūḍhāṃ ca sūkarīm/ 416.006. parasyāropaṇaṃ dṛṣṭvā sasyasampattimādiśet//986//

416.007. sarve dakṣiṇato dhanyāḥ puraśca mṛgapakṣiṇaḥ/ 416.008. darśanaṃ śuklapuṣpāṇāṃ phalānāṃ caiva śasyate//987//

416.009. ajo vā vāmataḥ śasyo jambukaśca praśasyate/ 416.010. vikṛtaṃ kubjakuṣṭhiṃ ca mukhaṃ śmaśrudharaṃ tathā//988//

416.011. naraṃ nirbhartsitaṃ dīnaṃ śokārtaṃ vyādhipīḍitam/ 416.012. varāhavṛndaṃ sarpaṃ ca gardabhaṃ bhārahīnakam/ 416.013. dṛṣṭvā nivartayed bījaṃ punargrāmaṃ praveśayet//989//

416.014. tilasya bahupūrṇasya bhāṇ:e syādvapanaṃ tathā/ 416.015. śrutvā hyetāni vrajatāṃ sasyasampattimādiśet//990//

416.016. rāśisthaṃ grathitaṃ dhautaṃ svasthamaṅkuritaṃ tathā/ 416.017. śrutvā saṃmārjitaṃ caiva ityāśukṛtinaṃ viduḥ//991//

416.018. śrutvā mlānaṃ ca śuṣkaṃ ca mandavṛṣṭiṃ ca nirdiśet/ 416.019. śrutvā nivartayed bījaṃ punargrāmaṃ praveśayet//992//

416.020. nīyamānaṃ ca yad bījaṃ varṣate yadi vāsavaḥ/ 416.021. svayameva tu tacchasyaṃ kāmaṃ kālena bhujyate//993//

416.022. nīyamānaṃ ca yad bījaṃ kampate yadi medinī/ 416.023. bhramyate karṣakaḥ sthānānna tacchakyaṃ tu vāpitum//994//

416.024. nīyamānasya bījasya nirghāto dāruṇo bhavet/ 416.025. svāmino maraṇaṃ kṣipraṃ śasyapālasya nirdiśet//995//

416.026. atha vā vyākulaṃ karyādrājadaṇḍaṃ nikṛntati/ 416.027. dṛṣṭvā nivartayed bījaṃ punargrāmaṃ niveśayet//996//

416.028. brāhmaṇebhyo yathāśakti datvā tu saṃprayojayet/ 416.029. kṛtvā suvipulāṃ vedīṃ darbhānāstīrya sarvataḥ//997//

416.030. samidbhiragniṃ prajvālya juhuyād ghṛtasarṣapam/ 416.031. vedaśāntiṃ japetpūrvaṃ śasyaśāntimataḥ param//998//

417.001. <417>japetpārāśaraṃ pūrvaṃ priyatāṃ vācayed dvijaiḥ/ 417.002. prathamaṃ prānmukhaṃ bījaṃ prakṣipeduttare 'tha vā//999//

417.003. pipīlikā yadā kṣetre bījaṃ kurvanti saṃcayam/ 417.004. suvṛṣṭiṃ ca subhikṣaṃ ca sarvasasyeṣu saṃpadā//1000//

417.005. haranti cet tṛṇād bījaṃ tṛṇe śasyāpahā api/ 417.005. parasparaṃ ca hiṃsanti dhānyaṃ ca nidhanaṃ vrajet//1001//

417.006. sthaleṣu saṃcayaṃ dṛṣṭvā mahāvṛṣṭiṃ vinirdiśet/ 417.007. dṛṣṭvā tu saṃcayaṃ niṃne 'nāvṛṣṭiṃ ca nirdiśet//1002//

417.008. yadā tu preṣitaṃ bījaṃ saptarātreṇa jāyate/ 417.009. suvṛṣṭiṃ ca subhikṣaṃ ca sarvaśasyeṣu saṃpadā//1003//

417.010. yadā tu proṣitaṃ bījamardhamāsena jāyate/ 417.011. alpaṃ niṣpadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ cātra jāyate//1004//

417.012. trirātrāccatūrātrādvā yadi luṅgaḥ prajāyate/ 417.013. ativṛṣṭirbhavettatra paracakrabhayaṃ viduḥ//1005//

417.014. luṅgasya tu ye pādāḥ pañca sapta nava tathā/ 417.015. suvṛṣṭiṃ ca subhikṣaṃ ca sarvasasyeṣu saṃpadā//1006//

417.016. syālluṅgasya tu ye pādāścatvāro 'ṣṭapadātha vā/ 417.017. alpaṃ niṣpadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ cātra nirdiśet//1007//

417.018. luṅgasya yadi pādāstu dṛśyante dvādaśa kvacit/ 417.019. kvacinniṣpadyate śasyaṃ dubhikṣaṃ kvacidādiśet/ 417.020. vāmāvartāḥ pradṛśyante durbhikṣaṃ tatra nirdiśet//1008//

417.021. yadā pūrvamukhī luṅgā kṣemaṃ vṛṣṭiṃ ca nirdiśet/ 417.022. yadā paścānmukhī luṅgā ativṛṣṭiṃ ca nirdiśet//1009//

417.023. kṣemaṃ subhikṣaṃ caivātra yadā luṅgottarāmukhī/ 417.024. haritālasuvarṇābhā bhadraśocirivotthitā//1010//

417.025. darbhasūcīmukhī cāpi dṛśyate yatra kutracit/ 417.026. kvacinniṣpadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ tatra nirdiśet//1011//

417.027. yadā nāgamukhī luṅgā dṛśyate yatra vā kvacit/ 417.028. kvacinniṣpadyate śasyaṃ durbhikṣaṃ cātra nirdiśet/ 417.029. tatrāśanibhayaṃ cāpi bhayaṃ meghānna saṃśayaḥ//1012//

417.030. kṛṣimūlamidaṃ sarvaṃ trailokyaṃ sacarācaram/ 417.031. nāsti kṛṣisamāvṛttiḥ svayamuktaṃ svayambhuvā//1013//

418.001. <418>nākṛṣerdharmamāpnoti nākṛṣeḥ sukhamāpnuyāt/ 418.002. dharmamarthaṃ tathā kāmaṃ sarvaṃ prāpnoti karṣakaḥ//1014//

418.003. iti luṅgādhyāyaḥ//

418.004. punarapi puṣkarasārī brāhmaṇastriśaṅkur mātaṅgādhipatimetadavocat-- 418.005. kathaṃ pṛthivyāṃ nāgāśca kena vā vinivāritāḥ/ 418.006. kuto mūlasamutthānaṃ nirghātaḥ kutra jāyate//1015//

418.007. kutaścābhrāṇi jāyante nānāvarṇā diśo daśa/ 418.008. kasyaiṣa mahataḥ śabdaḥ śrūyate dundubhisvaraḥ//1016//

418.009. ko hi sṛjati durbhikṣaṃ subhikṣaṃ caiva prāṇinām/ 418.010. kastatra sa muniśreṣṭho nāma gotraṃ bravīhi me//1017//

418.011. daivatāni ca me brūhi vidhānāni svayambhuvaḥ/ 418.012. yajñaṃ ca yajñabhāgaṃ ca hotavyaśca yathā baliḥ//1018//

418.013. pṛthivyāṃ daivataṃ brūhi āśrame daivataṃ brūhi/ 418.014. deve tu daivataṃ brūhi kena devī sā kalpitā//1019//

418.015. pātrasya daivataṃ brūhi pūrṇakumbhasya daivatam/ 418.016. karake daivataṃ brūhi tathā sthālyāṃ ca daivatam//1020//

418.017. śasyasya daivataṃ brūhi śasyapālasya daivatam/ 418.018. vāyuskandhaiśca katibhiḥ śukro vegaṃ pramuñcati//1021//

418.019. atha triśaṅkurmātaṅgādhipatirbrāhmaṇaṃ puṣkarasāriṇametadavocat-- 418.020. pṛthvī vā vāyurākāśamāpo jyotiśca pañcamam/ 418.021. tatra saṃvartate piṇḍaṃ tato meghaḥ pravartate//1022//

418.022. eṣa vyāpnoti cākāśaṃ vāyunā janyate ghanaḥ/ 418.023. ādityaraśmayo vāri samudrasya nabhastale//1023//

418.024. tajjalaṃ nāgasaṃkṣiptaṃ tato varuṇasaṃkṣayaḥ/ 418.025. vāyur nabho garjayate agnirvidyotate diśaḥ//1024//

418.026. marutā kṣipyate piṇḍaṃ saṃnipātaśca garjate/ 418.027. virodhanaṃ tu vāyośca agneśca anilasya ca//1025//

418.028. ākāśe vartate piṇḍaṃ paścātpatati medinīm/ 418.029. yad grahāṇāmadhipatir nakṣatrajyotiṣāmapi/ 418.030. tato mārutasaṃsargātparjanyamapi varṣṣati//1026//

418.031. varṣate śailaśikhare yatra saṃprasthito janaḥ/ 418.032. yatra satyaṃ ca dharmaśca havirmeghaśca vartate//1027//

419.001. <419>tatra bījāni rohanti annapānaṃ samṛdhyati/ 419.002. evaṃ piṇḍāśanirādyā tato vātāśanī smṛtā/ 419.003. dantāśanī tṛtīyā tu aśanistu caturthikā//1028//

419.004. pañcamī krimayaḥ proktāḥ ṣaṣṭhī tu śalabhāstathā/ 419.005. saptamī syādanāvṛṣṭirativṛṣṭistastathāṣṭamī//1029//

419.006. navamī saṃbaraḥ proktā ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ/ 419.007. etāstvaśanyo vyākhyātāstāsāṃ vai devatāḥ śṛṇu/ 419.008. piṇḍāśanī brahmasṛṣṭā eṣā jyeṣṭhādyadevatā//1030//

419.009. dantāśanī tu sainyānāṃ grahā vātāśanī smṛtā/ 419.010. adeśa.......................ḍevatāḥ//1031//

419.011. śalabhāḥ ketudaivatyā ādityā ditidevatāḥ/ 419.012. śaṃsakāmativarṣasya anāvṛṣṭestu jyoti{ṣah}//1032//

419.013. {samba}rasya tu parjanyamākhyātā nava devatāḥ/ 419.013. aśanyā devatāḥ proktā ākāśagamanārthaṃ bodhata/ 419.015. pūrvamadhīndradaivatyaṃ dakṣiṇe yamadaivatam/ 419.016. varuṇaṃ paścime vidyāduttare dhanadaḥ smṛtaḥ/ 419.017. ..ṭyā daivataṃ viṣṇurāśramaṃ viśvadaivatam//1033//

419.018. samidhādaivatā devāstebhyo devī prakalpitā/ 419.019. samidhādaivatā...........ṭognihutāśanam//1034//

419.020. vedyāṃ tu daivatam ............kārādityadaivatam/ 419.021. pātrasya devatā dharmaḥ pūrṇakumbhe janārdanaḥ//1035//

419.022. caruṃ ceti.....ḍhūpasthānasya jyotiṣaḥ/ 419.023. śasya......śasyapālo mahāmatiḥ/ 419.024. vāyuskandhaiścaturbhistu śukro vegaṃ pramuñcati//1036//

419.025. atra madhye pṛthivyāpa āśramo viśvadaivataḥ/ 419.026. tasmin deśe......yasmin prīto vṛṣadhvajaḥ//1037//

419.027. ityāha bhagavāṃstriśaṅkuḥ/ 419.027. punarapi puṣkarasārī brāhmaṇastriśaṅkumevamāha-- 419.028. kimarthamāśrame nityaṃ hūyate havyavāhanaḥ/ 419.029. tṛṇakāṣṭhāni saṃhṛtya meghaṃ dṛṣṭvā samutthitam//1038//

419.030. ati.....ṇyate agniṃ sudāruṇam/ 419.031. sarvalokahitārthāya dhyātvā divyeta cakṣuṣā/ 419.032. praśamecca samāsena tadbhavārthaṃ tu ......//1039//

420.001. <420>evamukte triśaṅkurmātaṅgādhipatirbrāhmaṇaṃ puṣkarasāriṇametadavocat-- 420.002. dhūmikādhyāyaḥ/ 420.003. purā hi khāṇḍavadvīpamarjunena mahātmanā/ 420.004. .........jvalitaṃ jātavedasā//1040//

420.005. .........prasannamānānnidhigatam/ 420.006. tatra dagdhā anekā hi nāgāḥ koṭisahasraśaḥ//1041//

420.007. purā mahoragagaṇā yakṣarākṣasapannagāḥ/ 420.008. pādahīnāḥ kṛtāḥ kecid bāhuhīnāḥ kṛtāpare//1042//

420.009. vaikalyaṃ karṇanāsābhyāṃ kṛtaṃ caivākṣipātanam/ 420.010. tadāprabhṛti bhūtānāṃ dṛṣṭaṃ vai trāsitaṃ manaḥ//1043//

420.011. agninā tāpitāḥ kecidbāṇairanye ca sūditāḥ/ 420.012. vācāṭakenāpi purā kādraveyāḥ prapātitāḥ//1044//

420.013. arciṣā havigandhena muhyamānā nabhontare/ 420.014. tadvihīnāḥ patantyanye guhyakā dharaṇītale//1045//

420.015. sahāmpatistu nāṃnā sa śasyakāle tadāśrame/ 420.016. śasyapālaistu satataṃ hotavyo havyavāhanaḥ//1046//

420.017. gṛhamedhī jvālayedagniṃ nirmale 'pi nabhontare/ 420.018. digbhāgeṣu ca bhūtānāṃ teṣāmarthaṃ dine dine//1047//

420.019. jāgrataṃ satataṃ vahnimāśramastho 'pi dhārayet/ 420.020. meghaṃ dṛṣṭvā viśeṣeṇa jvālitavyo hutāśanaḥ//1048//

420.021. sadhūmaṃ jvalitaṃ dṛṣṭvā dīpyamānaṃ tu pāvakam/ 420.022. bhayamāpatate teṣāṃ nāgasainyaṃ vimuhyate//1049//

420.023. agniṃ paricarato 'sya śasyapālasya cāśrame/ 420.024. agninā hūyamānena sidhyate sarvakarma ca//1050//

420.025. ayaṃ bhoḥ puṣkarasārin dhūmikādhyāyaḥ//

420.026. atha khalu bhoḥ puṣkarasāriṃs tithikarmanirdeśaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmi/ 420.026. tacchrūyatām/ 420.027. atha kim/ 420.027. kathayatu bhagavāṃstriśaṅkuh-- 420.028. tithikarmanirdeśaḥ/ 420.029. nandāṃ pratipadāmāhuḥ praśastāṃ sarvakarmasu/ 420.030. vijñānasya samārambhe pravāse ca vigarhitā//1051//

420.031. dvitīyā kathitā bhadrā śastā bhūṣaṇakarmasu/ 420.032. jayā tṛtīyā vyākhyātā praśastā jayakarmasu//1052//

421.001. <421>caturthī kathitā riktā grāmasainyavadhe hitā/ 421.002. cauryābhicārakūṭāgnidāhagorasasādhane//1053//

421.003. pūrṇā tu pañcamī jñeyā cikitsāgamanādhvasu/ 421.004. dānādhyayanaśilpeṣu vyāyāme ca praśasyate//1054//

421.005. jayeti saṃjñitā ṣaṣṭhī garhitādhvasu śasyate/ 421.006. gṛhe kṣetre vivāhe vā āvāhakarmasu mitreti//1055//

421.007. bhadrā ca saptamī khyātā śreṣṭhā sā saukṛte 'dhvani/ 421.008. nṛpāṇāṃ śāsane chatre śayyānāṃ karaṇeṣu ca//1056//

421.009. mahābalāṣṭamī sā ca prayojyā parirakṣaṇe/ 421.010. bhayamandarabaddheṣu yogeṣu haraṇeṣu ca//1057//

421.011. ugrasenā tu navamī tasyāṃ kuryādripukṣayam/ 421.012. tathā viṣadhnāvaskandavidyābandhavadhakriyāḥ//1058//

421.013. sudharmā daśamī śastā śāstrārambhe dhanodyate/ 421.014. śāntisvastyayanārambhe dānayajñodyateṣu ca//1059//

421.015. ekādaśī punarmānyā strīṣu ca māṃsamadyayoḥ/ 421.016. kārayennagaraṃ guptaṃ vivāhaṃ śāstrakarma ca//1060//

421.017. yaśeti dvādaśīmāhurvaire 'dhvani ca garhitā/ 421.018. vivāhe ca girau kṣetre gṛhakarmasu pūjitā//1061//

421.019. jayā trayodaśī sādhvī maṇḍaleṣu ca yoṣitām/ 421.020. kanyāvaraṇavāṇijyavivāhādiṣu ceṣyate//1062//

421.021. ugrā caturdaśī tu syātkārayedabhicārikam/ 421.022. vadhabandhaprayogāṃśca pūrvaṃ ca praharedapi//1063//

421.023. siddhā pañcadaśī sādhvī devatāgnividhau hitā/ 421.024. gosaṃgrahavṛṣotsargabalijapyavrateṣu ca//1064//

421.025. nandādīnāṃ kriyā pūrve ṣaṣṭhyādīnāṃ tu madhyame/ 421.026. sunandāyāśca saṃdhyābhirdinarātryoḥ prasidhyati//1065//

421.027. ayaṃ bhoḥ puṣkarasāriṃs tithikarmanirdeśo nāmādhyāyaḥ//

421.028. api ca mahābrāhmaṇa idaṃ pūrvanivāsānusmṛtijñānasākṣātkriyāyāṃ vidyāyāṃ cittamabhinirṇayāmi nivartayāmi, anekavidhapūrvanivāsaṃ samanusmarāmi//

421.030. syātte brāhmaṇa kāṅkṣā vā vimatirvā anyaḥ sa tena kālena tena samayena brahmā devānāṃ pravaro 'bhūt/ 421.031. nahyevaṃ draṣṭavyam/ 421.031. ahameva sa tena kālena tena samayena brahmā devānāṃ pravaro 'bhūvam/ 421.032. so 'haṃ tataścyutaḥ samāna indraḥ kauśiko 'bhūvam/ 421.032. tataścyutaḥ samāno 'raṇemirgautamo 'bhūvam<422>/

422.001. tataścyutaḥ samānaḥ śvetaketur nāma maharṣirabhūvam/ 422.001. tataścyutaḥ samānaḥ śukapaṇḍito 'bhūvam/ 422.002. mayā te tadā brāhmaṇa catvāro vedā vibhaktāḥ/ 422.002. tadyathā puṣyo bahvṛcānāṃ paṅktiśchandogānām/ 422.003. ekaviṃśaticaraṇā adhvaryavaḥ/ 422.003. kraturatharvaṇikānām//

422.004. syāttava brāhmaṇa kāṅkṣā vā vimatirvā anyaḥ sa tena kālena tena samayena vasur nāma maharṣirabhūt/ 422.005. na hyevaṃ draṣṭavyam/ 422.005. ahameva sa tena kālena tena samayena vasur nāma maharṣirabhūvam/ 422.006. mayā sā takṣakavadhūkāyāḥ kapilā nāma māṇavikā duhitā āsāditā bhāryārthāya/ 422.007. so 'haṃ tatra saṃraktacitta ṛddhyā bhraṣṭo dhyānebhyo vañcitaḥ parihīnaḥ/ 422.007. so 'hamātmānaṃ jugupsamānastasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāṃ babhāṣe--oṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ/ 422.008. tatsavituvareṇyaṃ bhargo devasya dhīmahi/ 422.009. dhiyo yo naḥ pracodayāt//

422.010. so 'haṃ brāhmaṇa tvāṃ bravīmi--sāmānyasaṃjñāmātrakamidaṃ lokasya brāhmaṇa iti vā kṣatriya iti vā vaiśya iti vā śūdra iti vā/ 422.011. ekamevedaṃ sarvaṃ sarvamidamekam/ 422.011. putrāya me śārdūlakarṇāya prakṛtiṃ duhitaramanuprayaccha bhāryārthāya/ 422.012. yāvatakaṃ kulaśulkaṃ manyase tāvatakamanupradāsyāmi/ 422.013. idaṃ ca vacanaṃ punaḥ śrutvā triśaṅkormātaṅgarājasya brāhmaṇaḥ puṣkarasārī idamavocat-- 422.014. bhagavāñ śrotriyaḥ śreṣṭhastvatto bhūyānna vidyate/ 422.015. sadevakeṣu lokeṣu mahābrahmasamo bhavān//1066//

422.016. putrāya te bhoḥ prakṛtiṃ dadāmi śīlena rūpeṇa guṇairupetaḥ/ 422.018. śārdūlakarṇaḥ prakṛtistu bhadrā ubhau rametāṃ rucitaṃ mamedam//1067//

422.020. tatra tāni pañcamātrāṇi māṇavakaśatāni uccaiḥśabdāni procurmahāśabdāni--mā tvaṃ bho upādhyāya vidyamāneṣu brāhmaṇeṣu cāṇḍālena sārdhaṃ saṃbandhaṃ rocaya/ 422.021. nārhasi bho upādhyāya vidyamāneṣu brāhmaṇeṣu cāṇḍālena sārdhaṃ saṃbandhaṃ kartum//

422.023. atha brāhmaṇaḥ puṣkarasārī teṣāṃ nidānaṃ nidāya śabdaṃ saṃsthāpya nipatya ślokenaitānarthānabhāṣata-- 422.025. evametadyathā hyeṣa triśaṅkurbhāṣate giram/ 422.026. tattvaṃ hyavitathaṃ bhūtaṃ satyaṃ nityaṃ tathā dhruvam//1068//

422.027. atha brāhmaṇaḥ puṣkarasārī teṣāṃ māṇavakānāṃ taṃ mahāntaṃ śabdaṃ saṃsthāpya triśaṅkuṃ mātaṅgarājamidamavocat--ayaṃ bhostriśaṅko brahmaṇā sahāpatinā cātrumahābhaitiko mahāpuruṣaḥ prajñaptaḥ/ 422.029. yasya 422.030. śiraḥ satāraṃ gaganamākāśamudaraṃ tathā/ 422.031. parvatāścāpyubhāvūrū pādau ca dharaṇītalam//1069//

423.001. <423>sūryācandramasau netre roma tṛṇavanaspatī/ 423.002. sāgarāścāpyamedhyaṃ vai nadyo mūtrasravo 'sya tu//1070//

423.003. aśrūṇi varṣaṇaṃ cāsya eṣa brahmā sahāpatiḥ/ 423.004. bhavāṃstu paramajño 'si tanme brūhi yathā tathā//1071//

423.005. iha bhostriśaṅko kimāha svalakṣaṇaṃ brahmaṇaḥ pratyavekṣasva/ 423.005. pitrā ca mātrā ca kṛtāni karmāṇi bhavanti/ 423.006. aśvastanāstena vañcitāḥ/ 423.007. gacchanti sattvā bahugarbhayoniṃ na caiva kaścinmanujo hyayoniḥ/ 423.009. samastajātau pracaranti sattvā na mārutājjāyate kaścideva//1072//

423.010. svabhāvabhāvyaṃ hyavagaccha loke ke brāhmaṇakṣatriyavaiśyaśūdrāḥ/ 423.013. sarvatra kāṇāḥ kuṇinaśca khañjāḥ kuṣṭhī kilāsī hyapasmāriṇo 'pi//1073//

423.015. kṛṣṇāśca gaurāśca tathaiva śyāmāḥ sattvāḥ prajā hyanyatame viśiṣṭāḥ/ 423.017. sahāsthicarmāḥ sanakhāḥ samāṃsā duḥkhī sukhī mūtrapurīṣayuktāḥ/ 423.019. na cendriyāṇāṃ praviviktirasti tasmānna varṇāścaturo bhavanti//1074//

423.021. mantrairhi yadi labhyeta svargaṃ tu gamanaṃ dvijaḥ/ 423.022. kṛṣṇaśuklāni karmāṇi bhaveyur niṣphalāni hi//1075//

423.023. yasmātkṛṣṇāni śuklāni karmāṇi saphalāni hi/ 423.024. pacyamānāni dṛśyante gatiṣvetāni pañcasu//1076//

423.025. māṇavakaśateṣu sa tatra vinihato mahāyaśasā triśaṅkunā puṣkarasārī brāhmaṇo 'bravīt--brāhmaṇo 'sau mātaṅgarājo hi triśaṅkur nāma/ 423.026. bhavān hi brahmā indraśca kauśikaḥ/ 423.026. tvamaraṇemiśca gautamaḥ/ 423.027. tvaṃ śvetaketuśca śukapaṇḍitaḥ/ 423.027. vedaḥ samākhyātastvayā caturdhā/ 423.027. bhagavānvasū rājarṣirmahāyaśā bhagavān/ 423.029. jñānena hi tvaṃ parameṇa yuktaḥ sarveṣu śāstreṣu bhavān kṛtārthaḥ/

424.001. <424>śreṣṭho viśiṣṭo paramo 'si loke bhavān hi vidyācaraṇena yuktaḥ//1077//

424.003. dadāmi te 'haṃ prakṛtiṃ mamāmalāṃ śīlena rūpeṇa guṇairupetaḥ/ 424.005. śārdūlakarṇaḥ prakṛtiśca bhadrā ubhau rametāṃ rucitaṃ mamedam//1078//

424.007. pragṛhya bhṛṅgāramudakaprapūrṇamāvarjito brāhmaṇo hṛṣṭacittaḥ/ 424.008. anupradāsīdudakena kanyakāṃ śārdūlakarṇasya iyamastu bhāryā//1079//

424.011. udagracitta āsīnmātaṅgarājaḥ/ 424.012. kṛtvā niveśaṃ sa tadātmajasya gatvāśrame 'sau nagaram yaśasvī/ 424.014. dharmeṇa vai kārayati svarājyaṃ kṣemaṃ subhikṣaṃ ca sadotsavāḍhyam//1080// iti/ 424.016. syād bhikṣavo yuṣmākaṃ kāṅkṣā vā vimatirvā vicikitsā vā--anyaḥ sa tena kālena tena samayena triśaṅkur nāma mātaṅgarājo 'bhūt? naivaṃ draṣṭavyam/ 424.017. ahameva sa tena kālena tena samayena triśaṅkur nāma mātaṅgarājo 'bhūvam/ 424.018. syādevaṃ ca bhikṣavo yuṣmākam--anyaḥ sa tena kālena tena samayena śādūlakarṇo nāma mātaṅgarājakumāro 'bhūt/ 424.019. naivaṃ draṣṭavyam/ 424.019. eṣa sa ānando bhikṣuḥ sa tena kālena tena samayena śārdūlakarṇo nāma mātaṅgarājakumāro 'bhūt/ 424.021. syādevam yuṣmākam--anyaḥ sa tena kālena tena samayena puṣkarasārī nāma brāhmaṇo 'bhūt/ 424.021. naivaṃ draṣṭavyam/ 424.022. eṣa śāradvatīputro bhikṣuḥ sa tena kālena tena samayena puṣkarasārī nāma brāhmaṇo 'bhūt/ 424.023. nānyā sā tena kālena tena samayena puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya prakṛtir nāma māṇavikā duhitābhūt/ 424.024. naivaṃ draṣṭavyam/ 424.024. eṣā sā prakṛtirbhikṣuṇī tena kālena tena samayena puṣkarasāriṇo brāhmaṇasya prakṛtir nāma māṇavikā duhitābhūt/ 424.025. sā etarhi tenaiva snehena tenaiva premṇā ānandaṃ bhikṣuṃ gacchantamanugacchati tiṣṭhantamanutiṣṭhati/ 424.026. yadyadeva kulaṃ piṇḍāya praviśati, tatra tatraiva dvāre tūṣṇīmbhūtā asthāt//

424.028. atha khalu bhagavānetasminnidāne etasmin prakaraṇe tasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāmabhāṣata-- 424.029. parvakeṇa nivāsena pratyutpannena tena ca/ 424.030. etena jāyate prema candrasya kumude yathā//1081//

425.001. <425>tasmāttarhi bhikṣavo 'nabhisamitānāṃ caturṇāmāryasatyānāmabhisamayāya, adhimātraṃ vīryaṃ tīvracchando vīryaṃ śabdāpayāmi/ 425.002. utsāha unnatiraprativāṇiḥ/ 425.002. smṛtyā saṃprajanyena apramādato yogaḥ karaṇīyaḥ/ 425.003. drutameṣāṃ caturṇāṃ duḥkhasyāryasatyasya duḥkhasamudayasya nirodhasya nirodhagāminyāḥ pratipada āryasatyasya amīṣāṃ caturṇāmāryasatyānāmanabhisamitānāmabhisamayāya adhimātraṃ tīvracchando vīryaṃ vyāyāma utsāha unnatiraprativāṇiḥ smṛtyā saṃprajanyenāpramādato yogaḥ karaṇīyaḥ//

425.007. asmiṃśca khalu punardharmaparyāye bhāṣyamāṇe bhikṣūṇāṃ ṣaṣṭimātrāṇāmanupādāya āsravebhyaścittāani vimuktāni/ 425.008. saṃbahulānāṃ śrāvakāṇāṃ brahmaṇāṃ gṛhapatīnāṃ ca virajaskaṃ vigatamalaṃ dharmacakṣurudapādi viśuddham//

425.010. idamavocadbhagavān/ 425.010. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//

425.011. iti śrīdivyāvadāne śārdūlakarṇāvadānam//

********** avadāna 34 **********

426.001. div34 dānādhikaraṇamahāyānasūtram/

426.001. evaṃ mayā śrutam/ 426.002. ekasmin samaye bhagavāñchrāvastyāṃ viahrati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme mahatā bhikṣusaṃghena sārdham/ 426.003. tatra {bhagavān} bhikṣūnāmantrayate sma--saptagtriṃśatā bhikṣava ākāraiḥ paṇḍito dānaṃ dadāti/ 426.004. kāle dānaṃ dadāti tathāgatānujñātam/ 426.005. kalpitaṃ dānaṃ dadāti trivastupariśuddham/ 426.005. satkutya dānaṃ dadāti sarvadoṣavikṣepavigamārtham/ 426.006. svahastena dānaṃ dadātyasārātkāyātsārasaṃgrahārtham/ 426.006. skandhaṃ dānaṃ dadāti mahātyāgabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.007. varṇasampannaṃ dānaṃ dadāti prāsādikavipākapratisaṃvartanīyam/ 426.007. gandhasampannaṃ dānaṃ dadāti gandhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.008. rasasampannaṃ dānaṃ dadāti rasarasāgravyañjanavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.009. praṇītaṃ dānaṃ dadāti praṇītabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.010. vipulaṃ dānaṃ dadāti vipulabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.010. annadānaṃ dadāti kṣuttarṣavicchedavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.011. pānadānaṃ dadāti sarvatra jātiṣu tṛḍvicchedavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.012. vastradānaṃ dadāti praṇītavastrabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.012. pratiśrayaṃ dānaṃ dadāti harmyakūṭāgāraprāsādabhavanavimānodyānārāmaviśeṣavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.014. śayyādānaṃ dadātyuccakulabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.014. yānaṃ dānaṃ dadāti ṛddhipādavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.015. bhaiṣajyadānaṃ dadāti

ajarāmaraṇaviśokasaṃkliṣṭanirodhanivāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.016. dharmadānaṃ dadāti jātismarapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.016. puṣpadānaṃ dadāti bodhyaṅgapuṣpavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.017. mālyadānaṃ dadāti rāgadveṣamohaviśuddhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.018. gandhadānaṃ dadāti divyagandhasukhopapattivipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.019. dhūpadānaṃ dadāti saṃkleśadaurgandhaprahāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.019. chatradānaṃ dadāti dharmaiśvaryādhipatyavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.020. ghaṇṭādānaṃ dadāti manojñasvaravipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.021. vādyadānaṃ dadāti brahmasvaranirghoṣavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.021. paṭṭadānaṃ dadāti devamanuṣyābhiṣekapaṭṭabandhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.022. tathāagatacaityeṣu tathāgatabimbeṣu ca sugandhodakasnānaṃ dānaṃ dadāti dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇāśītyanuvyañjanavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.023. sūtradānaṃ dadāti sarvatra jātiṣūtpasyatā grāhyakuleṣūpapadya samantaprāsādikavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.025. pañcasāradānaṃ dadāti sarvatra jātiṣu mahābalavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.025. maitryātmakadānaṃ dadāti vyāpādaprahāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.026. karuṇāśritadānaṃ dadāti mahāsukhavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.027. muditāśritadānaṃ dadāti sarvathā muditānandavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.028. upekṣāśritaṃ dānaṃ dadāti aratiprahāṇavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.028. vicitropacitraṃ dānaṃ dadāti

nānābahuvidhavicitropabhogavipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.029. sarvārthaparityāgaṃ dānaṃ dadāti anuttarasamyaksambodhivipākapratilābhasaṃvartanīyam/ 426.030. ebhirbhikṣavaḥ saptatriṃśatprakāraiḥ paṇḍito dānaṃ dadāti//

426.031. idamavocadbhagavān/ 426.031. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//

426.032. iti śrīdivyāvadāne dānādhikaraṇamahāyānasūtraṃ samāptam//

********** avadāna 35 ********** 427.001. div35 cūḍāpakṣāvadānam /

427.002. buddho bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/ 427.002. śrāvastyāmanyatamo brāhmaṇaḥ prativasati/ 427.003. tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam/ 427.003. sa tayā sārdhaṃ krīḍati tamate paricārayati/ 427.004. tasyāpatyaṃ jātaṃ jātaṃ kālaṃ karoti/ 427.004. athāpareṇa samayena tasya patnī āpannasattvā/ 427.005. sa kare kapolaṃ dattvā cintāparo vyavasthitaḥ/ 427.005. tasya nātidūre vṛddhayuvatiḥ prativasati/ 427.006. tayā dṛṣṭaḥ/ 427.006. sā kathayati--kasmāttvaṃ brāhmaṇa kare kapolaṃ datvā cintāparo vyavasthitah? sa kathayati--mamāpatyaṃ jātaṃ jātaṃ kālaṃ karoti/ 427.007. mama cedānīṃ patnī āpannasattvā saṃvṛttā/ 427.008. yadapyanyadapatyaṃ janayiṣyati, tadapi kālaṃ kariṣyati/ 427.008. sa kathayati--yadā tava patvyāḥ prasavakālaḥ syāt, tadā māṃ śabdāpayethā iti/ 427.009. athāpareṇa samayena tasya patnyāḥ prasavakāle jātaḥ/ 427.010. tena sā vṛddhayuvatiḥ śabdāpitā/ 427.010. tayā sā prasavāpitā/ 427.010. putro jātaḥ/ 427.011. tayā sa dārakaḥ snāpayitvā śuklena veṣṭayitvā navanītenāsyaṃ pūrayitvā dārikāyā haste 'nupradattaḥ/ 427.012. sā dārikoktā--imaṃ dārakaṃ caturmahāpathe dhāraya/ 427.012. yaṃ kaṃcit paśyasi brāhmaṇaṃ vā, sa vaktavyah--ayaṃ dārakaḥ pādābhivandanaṃ karotīti/ 427.013. astaṃ gate āditye yadi jīvati, gṛhītvā āgaccha/ 427.014. atha kālaṃ karoti, tatraivāropayitavyaḥ/ 427.014. sā tamādāya caturmahāpathe gatvā sthitā/ 427.015. ācaritaṃ tīrthyānāṃ kalyamevotthāya tīrthopasparśanāya gacchanti/ 427.016. sā dārikā sagauravā sapratīśā

pādabhivandanaṃ kṛtvā kathayati--ayaṃ dāraka āryāṇāṃ pādābhivandanaṃ karoti/ 427.017. te kathayanti--ciraṃ jīva, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitrormanorathaṃ pūrayatu/ 427.018. sthavirasthvirā bhikṣavaḥ pūrvāhṇakālasamaye nivāsya pātracīvaramādāya śrāvastyāṃ piṇḍāya praviśanti/ 427.019. sā dārikā sagauravā sapratīśā pādābhivandanaṃ kṛtvā kathayati--ayaṃ dāraka āryāṇāṃ pādābhivandanaṃ karotīti/ 427.020. sthavirāḥ kathayanti--suciraṃ jīvatu, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitromanorathaṃ pūrayatu/ 427.021. bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya śrāvastīṃ piṇḍāya praviśati sma/ 427.022. sā dārikā sagauravā sapratīśā pādābhivandanaṃ kṛtvā kathayati--bhagavān, ayaṃ dārako bhagavataḥ pādābhivandanaṃ karotīti/ 427.023. bhagavānāha--ciraṃ jīvatu, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitromanorathaṃ pūrayatu/ 427.024. vikālībhūte paśyati--yāvajjīvati/ 427.025. sā taṃ gṛhītvā gṛhamāgatā/ 427.025. sā taiḥ pṛṣṭā--jīvati dārakah? sā kathayati--jīvati/ 427.026. te kathayanti--kutra dhāritah? asmin mahāpathe/ 427.026. te kathayanti--kiṃ bhavatu dārakasya nāma? ayaṃ dārako mahāpathe dhāritaḥ/ 427.027. bhavatu dāraksya mahāpanthaka iti nāma/ 427.027. mahāpanthako dāraka unnīto vardhito mahān saṃvṛttaḥ/ 427.028. sa yadā mahān saṃvṛttastadā lipyāmupanyastaḥ, saṃkhyāyāṃ gaṇanāyāṃ mudrāyāṃ brāhmaṇikāyāmīryāyāṃ śauce samudācāre bhasmagrahe autkare bhoskāre ṛgvede yajurvede sāmavede 'tharvavede yajane yājane 'dhyayane 'dhyāpane dāne pratigrahe/ 427.030. ṣaṭkarmanirato brāhmaṇaḥ saṃvṛttaḥ/ 427.031. sa

pañcaśatagaṇaṃ brāhmaṇakarma oṃ vācayitumārabdhaḥ/ 427.031. tasya bhūyaḥ krīḍato ramataḥ paricārayataḥ patnī āpannasattvā saṃvṛttā/ 427.032. tasyāḥ prasavakālo jātaḥ/ 427.032. tena sā vṛddhayuvatih<428> śabdāpitā/

428.001. tayā prasavitā/ 428.001. tasyāḥ putro jātaḥ/ 428.001. tayā sa dārakaḥ snāpayitvā śuklena vastreṇa veṣṭayitvā navanītenāsyaṃ pūrayitvā dārikāyā haste dattaḥ/ 428.002. sā dārikoktā--imaṃ tvaṃ dārakaṃ caturmahāpathe dhāraya/ 428.003. yadi kaṃcitpaśyasi śramaṇaṃ brāhmaṇaṃ vā, sa vaktavyah--ayaṃ dāraka āryasya pādābhivandanaṃ karoti/ 428.004. astaṃ gata āditye yadi jīvati, gṛhītvā āgaccha/ 428.005. atha kālaṃ karoti, tatraivāropayitvā āgaccha/ 428.005. sā dārikā alasajātīyā taṃ dārakamādāya panthalikāyāṃ sthitā/ 428.006. ācaritaṃ tīrthyānāṃ kalyamevotthāya tīrthopasparśakā gacchanti/ 428.006. sā dārikā sagauravā sapratīśā pādabhivandanaṃ kṛtvā kathayati--ārya, ayaṃ daraka āryāṇāṃ pādābhivandanaṃ karoti/ 428.008. te kathayanti--ciraṃ jīvatu, dīrghamāyuḥ pālayatu, mātāpitromanorathaṃ pūrayatu/ 428.009. sā taṃ vikālībhūte paśyati--yāvajjīvati/ 428.009. sā taṃ gṛhītvā gṛhamāgatā/ 428.009. sā taiḥ pṛṣṭā--jīvati dārakah? sā kathayati--jīvatīti/ 428.010. te kathayanti--kutra tvayaiṣa dhāritah? sā kathayati--amuṣyāṃ panthalikāyām/ 428.011. te kathayanti--kiṃ bhavatu dārakasya nāma? ayaṃ dārakaḥ panthalikāyāṃ dhāritaḥ/ 428.012. bhavatu dārakasya nāmadheyaṃ panthaka iti/ 428.012. panthako dāraka unnīto vardhito mahān saṃvṛttiḥ/ 428.013. sa yadā mahān saṃvṛttastadā lipyamupanyastaḥ/ 428.013. tasya sītyukte dhamiti vismarati/ 428.014. atha tasyācāryaḥ kathayati--brāhmaṇa, mayā prabhūtadārakāḥ pāṭhayitavyāḥ/ 428.015. na śakṣyāmyahaṃ panthakaṃ pāṭhayitum/ 428.015.

mahāpanthakasyālpamucyate prabhūtaṃ gṛhṇāti, asya tu panthakasya sītyukte dhamiti vismarati/ 428.016. brāhmaṇaḥ saṃlakṣayati--sarve brāhmaṇā lipyakṣarakuśalā bhavanti, vedabrāhmaṇa eṣa bhaviṣyati/ 428.017. sa tenādhyāpakasya vedaṃ pāṭhayituṃ samarpitaḥ/ 428.017. tasya omityukte bhūriti vismarati, bhūrityukta omiti vismarati/ 428.018. adhyāpakaḥ kathayati--prabhūtā māṇavakāḥ pāṭhayitavyā mayā/ 428.019. na śakyāmyahaṃ panthakaṃ pāṭhayitum/ 428.019. asya omityukte bhūriti vismarati, bhūrityukta omiti vismarati/ 428.020. brāhmaṇaḥ saṃlakṣayati--na sarve brāhmaṇā vedapāragā bhavanti/ 428.021. jātibrāhmaṇa evāyaṃ bhaviṣyatīti/ 428.021. sa yatra kvacinnimantritako gacchati, tameva panthakamādāya gacchati/ 428.022. atha tena samayena sa brāhmaṇo glānībhūtaḥ/ 428.022. sa mūlagaṇḍapatraphalabhaiṣajyairupasthīyamāno hīyata eva/ 428.023. sa tena mahāpanthaka uktah--putra, tvaṃ mamātyayādaśocyo 'si/ 428.024. api tu tvayā panthakasya yogodvahanaṃ kartavyamiti/ 428.024. ityuktvā-- 428.025. sarve kṣayāntā nicayāḥ patanāntāḥ samucchrayāḥ/ 428.026. samyogā viprayogāntā maraṇāntaṃ ca jīvitam//1//

428.027. iti sa kāladharmeṇa samyuktaḥ/ 428.027. te taṃ nīlapītalohitāvadātairvastraiḥ śibikāmalaṃkṛtya mahatā satkāreṇa śmaśāne dhmāpayitvā śokavinodaṃ kṛtvā avasthitāḥ//

428.029. āyuṣmantau śāriputramaudgalyāyanau pañcaśataparivārau kosaleṣu jānapadeṣu cārikāṃ carantau śrāvastīmanuprāptau/ 428.030. śrāvastyāṃ janakāyena śrutam--āyuṣmantau śāriputramaudgalyāyanau pañcaśataparivārau kosaleṣu jānapadeṣu cārikāṃ carantau śrāvastīmanuprāptau/ 428.031. śrutvā ca punaḥ sa janakāyo bahir nirgantumārabdhaḥ/ 428.032. mahāpanthako 'pi bahiḥ śrāvastyāmanyatamasmin vṛkṣamūle <429>pañcamātrāṇi māṇavakaśatāni brāhmaṇakān mantrān vācayati/

429.001. tena sa janakāyaḥ śrāvastyā nirgacchan dṛṣṭaḥ/ 429.002. sa tān māṇavakān pṛcchati--bhavantaḥ, ka eṣa mahājanakāyo nirgacchati? te tasya kathayanti--upādhyāya, bhadantau śāriputramaudgalyāyanau pañcaśataparivārau kosaleṣu janapadeṣu cārikāṃ caritvā iha śrāvastīmanuprāptau, taddarśanāyopasaṃkrāntaḥ/ 429.004. kiṃ nu tau draṣṭavyau? yatredānīṃ tadagraṃ varṇamapahāya dvitīyavarṇasya śramaṇasya gautamasyāntike pravrajitau/ 429.005. ekastatra māṇavakaḥ śrāddhaḥ/ 429.006. sa kathayati--upādhyāya, maivaṃ vocaḥ/ 429.006. mahānubhāvau tau/ 429.006. yadyupādhyāyasteṣāṃ dharmaṃ śṛṇuyāt, sthānametadvidyate yadupādhyāyasyāpi rocate/ 429.007. ācaritaṃ teṣāṃ māṇavakānām yadā apāṭhā bhavanti, te kadācinnagarāvalokanayā gacchanti/ 429.008. kadācittīrthopasparśakā gacchanti/ 429.009. kadācitsamidhāhārakā gacchanti/ 429.009. apareṇa samayena te sarve apāṭhāḥ saṃvṛttāḥ/ 429.009. te samidhāhārakāḥ saṃprasthitāḥ/ 429.010. so 'pi mahāpanthako 'nyatamavṛkṣamūle caṃkramya sthitaḥ/ 429.010. tatraikaṃ bhikṣumadrākṣīt/ 429.011. sa tamupasaṃkramyaivamāha--bho bhikṣo, ucyatāṃ tāvatkiṃcidbuddhavacanam/ 429.011. tena tasya daśa kuśalāḥ karmapathā vistareṇa saṃprakāśitāḥ/ 429.012. so 'bhiprasannaḥ kathayati--bho bhikṣo, punarapyākhyāhi vistaram/ 429.013. ityuktvā prakrāntaḥ/ 429.013. apareṇa samayena bhūyaste apāṭhāḥ saṃvṛtāḥ/ 429.014. te samidhāhātakāḥ saṃprasthitāḥ/ 429.014. mahāpanthako 'pi bhikṣusakāśamupasaṃkrāntaḥ/ 429.014. tena tasya dvādaśāṅgaḥ pratītyasamutpādo 'nulomapratilomo vistareṇa

prakāśitaḥ/ 429.015. so 'bhiprasannaḥ kathayati--bho bhikṣu, labheyāhaṃ svākhyāte dharmavinaye pravrajyāmupasampadaṃ bhikṣubhāvam/ 429.016. careyamahaṃ śramaṇasya gautamasyāntike brahmacaryam/ 429.017. sa bhikṣuḥ saṃlakṣayati--pravrājayāmi śāsane, dhuramunnāmayatīti/ 429.018. sa tenoktah--brāhmaṇa, evaṃ kuruṣva/ 429.018. mahāpanthakaḥ kathayati--bhikṣo, vayaṃ prajñātā brāhmaṇāḥ/ 429.019. na śakṣyām ihaiva pravrajitum/ 429.019. janapadaṃ gatvā pravrajāmaḥ/ 429.019. sa tena janapadaṃ nītvā pravrajitah upasampāditaḥ, uktaśca/ 429.020. dve bhikṣukarmaṇī dhyānamadhyayanaṃ ca/ 429.020. kiṃ kariṣyasi? ubhayaṃ kariṣyāmi/ 429.021. tena divā uddiśatā yoniśo bhāvayatā trīṇi piṭakāni, rātrau cintayatā tulayatā upaparīkṣamāṇena sarvakleśaprahāṇādarhatvaṃ sākṣātkṛtam/ 429.022. arhan saṃvṛttastraidhatukavītarāgaḥ samaloṣṭakāñcana ākāśapāṇitalasamacitto vāsīcandanakalpo vidyāvidāritāṇḍakośo vidyābhijñāpratisaṃvitprāpto bhavalābhalobhasatkāraparāḍbhukhaḥ/ 429.024. sendropendrāṇāṃ devānāṃ mānyaḥ pūjyo 'bhivādyaśca saṃvṛttaḥ//

429.026. yadā panthakasya bhogāstanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gatāḥ, sa kṛcchreṇa jīvikāṃ kalpayitumārabdhaḥ/ 429.027. atha panthakasyaitadabhavat--yattāvanme śrutena prāptavyaṃ tanmayā.../ 429.027. yannvahaṃ śrāvastīṃ gatvā bhagavantaṃ paryupāāsyāmi/ 429.028. athāyuṣmān mahāpanthakaḥ pañcaśataparivāro yena śrāvastī tena cārikāṃ prakrāntaḥ/ 429.029. anupūrveṇa cārikāṃ carañ śrāvastīmanuprāptaḥ/ 429.029. śrāvastyāṃ janakāyena śrutam--āryo mahāpanthakaḥ pañcaśataparivāraḥ kosaleṣu janapadeṣu cārikāṃ carañ śrāvastīmanuprāptaḥ/ 429.031. śrutvā ca punar nirgantumārabdhaḥ/ 429.031. panthakena dṛṣṭaḥ/ 429.031. sa pṛcchati--bhavantaḥ, kutreṣu mahājanakāyo gacchati? te kathayanti--āryo mahāpanthakaḥ pañcaśataparivātaḥ kosaleṣu <430>janapadeṣu cārikāṃ carañ śrāvastīmanuprāptaḥ/

430.001. tameṣu mahājanakāyo darśanāyopasaṃkrāmati/ 430.002. panthakaḥ saṃlakṣayati--eṣāmasau na bhrātā na jñātiḥ/ 430.002. mamāsau bhrātā bhavati/ 430.002. ahaṃ kasmāttaṃ na darśanāyopasaṃkrāmāmi? so 'pi taddarśanāyopasaṃkrāntaḥ/ 430.003. sa tena dṛṣṭaḥ pṛṣṭaśca--panthaka, katham yāpayasi? kṛcchreṇa yāpayāmi? kiṃ na pravrajasi? sa kathayati--ahaṃ cūḍaḥ paramacūḍo dhanvaḥ paramadhanvaḥ/ 430.005. ko māṃ pravrājayiṣyatīti? āyuṣmān mahāpanthakaḥ saṃlakṣayati--santyasya kānicitkuśalamūlāni? santi/ 430.006. kenāyaṃ na yogyah? āgaccha, ahaṃ tvāṃ pravrājayiṣyāmi/ 430.007. tena pravrājita upasampāditaḥ/ 430.007. tena tasyoddeśo dattah-- 430.008. pāpaṃ na kuryānmanasā na vācā kāyena vā kiṃcana sarvaloke/ 430.010. riktaḥ kāmaiḥ smṛtimān saṃprajānan duḥkhaṃ na sa vidyādanarthopasaṃhitam//1//

430.012. tasyaiṣā gāthā traimāsyenāpi na vṛttā jātā/ 430.012. anyeṣāṃ gopālakānāṃ paśupālakānāṃ śrutvā pravṛttā jātā/ 430.013. sagauravaḥ sapratīśa upasaṃkramya praṣṭuṃ pravṛttaḥ/ 430.013. te upasaṃharanti/ 430.013. dharmatā khalu yathā buddhānāṃ bhagavatāṃ dvau śrāvakāṇāṃ saṃnipātau bhavataḥ, āṣāḍhyāṃ varṣopanāyikāyāṃ kārtikapūrṇamāsyām/ 430.015. evaṃ mahāśrāvkāṇāmapi/ 430.015. tatra ye āṣāḍhīvarṣopanāyikāyāmupasaṃkrāmanti, te tāṃstān manasikāraviśeṣānādāya tāsu tāsu grāmanigamarāṣṭrarājadhānīṣu varṣā upagacchanti/ 430.017. ye kārtikyāṃ ca pūrṇamāsyāmupasaṃkramanti, te svādhyāyanikāṃ paripṛcchanikāṃ ca yācanti, yathādhigataṃ cārocayanti/ 430.018. āyuṣmato mahāpanthakasya sārdhaṃvihāryantevāsikā bhikṣavo janapade varṣoṣitāḥ, te 'pyeva kārtikyāṃ pūrṇamāsyām yenāyuṣmān mahāpanthakastenopasaṃkrāntāḥ/ 430.019. tatra kecitsvādhyāyinikām yācanti, kecitparipṛcchanti, kecidyathādhigatamārocayanti/ 430.020. tatra ye cūḍā bhavanti paramacūḍā dhanvāḥ paramadhanvāḥ, te ṣaḍvargīyān sevante bhajante paryupāsante/ 430.022. āyuṣmān panthakaḥ ṣaḍvargīyān sevate bhajate paryupāsate/ 430.022. sa ṣaḍvargīyairucyate--āyuṣman panthaka, tava samānopādhyāyā upādhyāyasyāntikātsvadhyāyinikāṃ paripṛcchinikām yācanti/ 430.024. gaccha, tvamapi tvadupādhyāyasyāntikātsvādhyāyinikāṃ paripṛcchanikām yācasva/ 430.024. sa kathayati--mayā na kiṃcitpaṭhitaṃ traimāsye, na tvekā gāthā mama vṛttā jātā, kimahaṃ svādhyāyinikām yāceyamiti? te kathayanti--nanūktaṃ bhagavatā--asvādhyāyamānā mattā iti/ 430.026. kiṃ

tavāsvādhyāyamānasya gāthā anupravṛttā bhaviṣyati? gaccha, yācāhi/ 430.027. sa gatvā kathayati--upādhyāya, svādhyāyinikāṃ tāvanme dehi/ 430.028. āyuṣmān mahāpanthakaḥ saṃlakṣayati--kimasyedaṃ svaṃ pratibhānamāhosvit kenacitprayuktah? sa paśyati--yāvatprayuktaḥ/ 430.029. āyuṣmān mahāpanthakaḥ saṃlakṣayati--kiṃ nvayamutsahanāvineya āhosvidavasāadanāvineyah? sa paśyati--yāvadavasādanāvineyaḥ/ 430.031. sa tena grīvāayāṃ gṛhītvā bahirvihārasya niṣkāsitaḥ/ 430.031. tvaṃ tāvaccūḍaḥ paramacūḍo dhanvaḥ paramadhanvaḥ/ 430.032. kiṃ tvamasmiñ śāsane kariṣyasi? sa roditumārabdhaḥ/ 430.032. idānīmahaṃ na <431>gṛhī na pravrajitaḥ/

431.001. adrākṣīdbhagavānāyuṣmantaṃ pathakaṃ bahirvihārasya bhramantam/ 431.001. dṛṣṭvā ca punarāgacchantamidamavocat--kasmāttvaṃ pathaka vahirvihārasya rodiṣyasi, aśrūṇi vartayasi? ahamasmi bhadanta upādhyāyena niṣkāsitaḥ/ 431.003. idānīmahaṃ na gṛhī na pravrajitaḥ/ 431.004. bhagavānāha--nedaṃ vatsa maunīndraṃ vacanaṃ tavopādhyāyena tribhiḥ kalpāsaṃkhyeyairaneikairduṣkaraśatasahasraiḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūrya samudānītam, api tu mayedaṃ maunīndraṃ pravacanaṃ tribhiḥ kalpāsaṃkhyeyairanaikairduṣkaraśatasahasraiḥ ṣaṭ pāramitāḥ paripūrya samudānītam/ 431.006. na śakyasi tvaṃ tathāgatasyāntikātpaṭhitum? ahamasmi bhadanta cūḍaḥ paramacūḍo dhanvaḥ paramadhanvaḥ/ 431.007. atha bhagavānasyāmutpattau gāthāṃ bhāṣate-- 431.009. yo bālo bālabhāvena paṇḍitastatra tena saḥ/ 431.010. bālaḥ paṇḍitamānī tu sa vai bāla ihocyate//2//

431.011. asthānamanavakāśo yadbuddhā bhagavantaḥ padaśo dharmaṃ vācayiṣyanti nedaṃ sthānaṃ vidyate/ 431.012. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma--imaṃ pāṭhaya tvamānanda panthakam/ 431.012. āyuṣmānānandastaṃ pāṭhayitumārabdhaḥ/ 431.013. sa na śaknoti pāṭhayitum/ 431.013. āyuṣmānānando bhagavantamidamavocat--mayā tāvadbhadanta śāsturupasthānaṃ karaṇīyam, śrutamudgrahītavyam, gaṇo vācayitavyaḥ/ 431.014. āgatagatānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ dharmo deśayitavyam/ 431.015. nāhaṃ śakṣyāmi panthakaṃ pāṭhayitum/ 431.015. bhagavatā tasya dve pade datte--rajo harāmi, malaṃ harāmīti/ 431.016. tasyaitatpadadvayaṃ na lebhe/ 431.016. bhagavān saṃlakṣayati/ 431.017. karmāpanayo 'sya kartavyamiti/ 431.017. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--śakṣyasi tvaṃ panthaka bhikṣūṇāmupānahānmūlācca proñchitum/ 431.018. paraṃ bhadanta śakṣyāmi/ 431.018. gaccha proñchasva/ 431.019. sa bhikṣūṇāmupānahānmūlācca proñchitumāradhaḥ/ 431.019. tasya te bhikṣavo nānuprayacchanti/ 431.019. bhagavānāha--anuprayacchata, karmāpanayo 'sya kartavya iti/ 431.020. padadvayasya dāsye svādhyāyanikām, anuprayacchata/ 431.021. sa bhikṣūṇāmupānahānmūlaṃ kramataśca proñchate/ 431.021. tasya te bhikṣavaḥ padadvaysya svādhyāyanikāmanuprayacchanti/ 431.022. tasyaitatpadadvayaṃ svādhyāyataḥ kālāntareṇa pravṛttaṃ jātam/ 431.023. athāyuṣmataḥ panthakasya rātryāḥ pratyūṣasamaye etadabhavat--bhagavānevamāha--rajo harāmi, malaṃ harāmīti/ 431.024. kiṃ nu bhagavānādhyātmikaṃ rajaḥ saṃdhāyāha āhosvidbāhyam? tasyaivaṃ cintayatastasyāṃ velāyāmaṣrutapūrvāstisro gāthā āmukhīpravṛttā jātāh-- 431.026. rajo 'tra rāgo na hi reṇureṣa rajo rāgasyādhivacanaṃ na reṇoḥ/ 431.028. etadrajaḥ prativinudanti paṇḍitā na ye pramattāḥ sugatasya śāsane//3//

431.030. rajo 'tra dveṣo na hi reṇureṣa rajo dveṣasyādhivacanaṃ na reṇoḥ/

432.001. <432>etadrajaḥ prativinudanti paṇḍitā na ye pramattāḥ sugatasya śāsane//4//

432.003. rajo 'tra moho na hi reṇureṣa rajo mohasyādhivacanaṃ na reṇoḥ/ 432.005. etadrajaḥ prativinudanti paṇḍitā na ye pramattāaḥ sugatasya śāsane//5//

432.007. tenodyacchamānena ghaṭamānena vyāyacchamānena sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/ 432.008. arhan saṃvṛttas traidhātukavītarāgaḥ samaloṣṭakāñcana ākāśapāṇitalasamacitto vāsīcandanakalpo vidyāvidāritāṇḍakośo vidyābhijñāpratisaṃvitprāpto bhavalābhalobhasatkāraparānmukhaḥ/ 432.010. sendropendrāṇāṃ devānāṃ mānyaśca pūjyaścābhivādyaśca saṃvṛttaḥ/ 432.010. dhyāne niṣaṇṇa āyuṣmatā mahāpanthakena dṛṣṭaḥ/ 432.011. asamanvāhṛtyārhatāṃ jñānadarśanaṃ na pravartate/ 432.011. sa tena bāhau gṛhītvoktah--āgaccha svādhyāyinikāṃ tāvatkuru, tataḥ paścāddhyāyiṣyasīti/ 432.012. athāyuṣmatā panthakena sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam, gajabhujasadṛśo bāhurutsṛṣṭaḥ/ 432.013. āyuṣmatā mahāpanthakena pṛṣṭato mukhaṃ vyavalokayatā dṛṣṭaḥ/ 432.014. sa kathayati--āyuṣman panthaka, evaṃ te tvayā guṇagaṇā adhigatāh? adhigatāḥ//

432.016. yadā āyuṣmatā panthakena sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam, anyatīrthikā avadhyāyanti dhriyanti vivācayanti/ 432.017. śramaṇo gautama evamāha--gambhīro me dharmo gambhīrāvabhāso durdṛśo durnubodho 'tarko 'tarkāvacaraḥ, sūkṣumo nipuṇapaṇḍitavijñavedanīyaḥ/ 432.018. atredānīṃ kiṃ gambhīro 'sya, yasyedānīṃ panthakaprabhṛtayaścūḍāḥ paramacūḍā dhanvāḥ paramadhanvāḥ pravrajanti/ 432.020. bhagavān saṃlakṣayati--sumeruprakhye mahāśrāvake mahājanakāyaḥ kṣāntiṃ gṛhṇāti/ 432.020. guṇodbhāvanā asya kartavyā/ 432.021. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--gaccha ānanda, panthakasya kathaya--bhikṣuṇyaste avavaditavyā iti/ 432.022. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya yenāyuṣmān panthakastenopasaṃkrāntaḥ/ 432.023. upasaṃkramyāyuṣmantaṃ panthakamidamavocat--śāstā tvāmāyuṣman panthaka evamāha--bhikṣuṇyaste avavaditavyā iti/ 432.024. āyuṣmān panthakaḥ kathayati--kimarthaṃ sthavirasthavirān bhikṣūnapahāya māṃ bhagavān bhikṣuṇyavavādakamājñāpayati? mamaiva guṇodbhāvanā kartavyeti śāsturmanorathaṃ paripūrayiṣyāmīti/ 432.026. bhikṣuṇyaśchandahānisah(?) jetavanamāgatāḥ/ 432.027. tā bhikṣūn pṛcchanti--bhagavatā ko 'smākamavavādaka ājñaptah? te kathayanti--āyuṣmān panthakaḥ/ 432.028. tāḥ kathayanti--bhaginyaḥ, paśyata kathaṃ mātṛgrāmaḥ paribhūtaḥ/ 432.028. yena tribhirmāsairekā gāthā paṭhitā, sāpi na pravṛttā/ 432.029. bhikṣuṇyastripiṭā dhārmakathikā yuktamuktapratibhānāḥ/ 432.030. sa kila bhikṣuṇīravavadiṣyatīti/ 432.030. tāḥ parṣadamāgatā bhikṣuṇībhiḥ pṛṣṭāh--bhaginyaḥ, ko 'smākamavavaditumāgamiṣyati? tāḥ kathayanti--āryapanthakaḥ/ 432.031. kimāryo mahāpanthakah? na hyayam, sa tvanyaścūḍāpanthakaḥ/ 432.032. dvādaśavargīyābhiḥ śrutam/ 432.032. tāvadavadhyāyanti/

433.001. <433>bhaginyaḥ paśyata, kathaṃ mātṛgrāmaḥ paribhūtah? yena tribhirmāsairekā gāthā paṭhitā, sāpi na pravṛttā/ 433.002. imā bhikṣuṇyastripiṭā dharmakathikā yuktamuktapratibhānāḥ, sa kila kimāsāmavavadiṣyatīti? tāḥ kathayanti--bhaginyaḥ, ṣaḍjanyo dvādaśahastikābhirlatābhiḥ siṃhāsanaṃ prajñapayantu/ 433.004. ṣaḍjanyaḥ śrāvastyāṃ praviśya rathya rathyāvīthicatvaraśṛṅgāṭakeṣvārocayantu--so 'smākaṃ tādṛśo 'vavādaka āgamiṣyati, yo 'smākaṃ tanusatyāni na drakṣyati/ 433.005. tena saṃsāre ciraṃ vastavyaṃ bhaviṣyatīti/ 433.006. yena na kaścit putramoṭikāputro 'lpaśruta utsahate bhikṣuṇīravavaditum/ 433.007. tāsāṃ ṣaḍbhir janībhir dvādaśahastikābhir latābhiḥ saṃhāsanaṃ prajñaptam, ṣaḍbhikṣuṇībhiḥ śrāvastīṃ praviśya rathyāvīthicatvaraśṛṅgāṭakeṣvārocitam--so 'smākaṃ tādṛśo 'vavādaka āgamiṣyati, yo 'smākaṃ tanusatyāni na drakṣyati/ 433.009. tena saṃsāre ciraṃ vastavyaṃ bhaviṣyatīti/ 433.010. āyuṣmān panthakaḥ pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya śrāvastīṃ piṇḍāya prāvikṣat/ 433.011. kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktāpiṇḍapātrapratikrāntaḥ pātracīvaraṃ pratisamayya pādau prakṣālya vihāraṃ praviṣṭaḥ pratisamlayanāya/ 433.012. athāyuṣmān panthakaḥ sāyāhne pratisamlayanāya vyutthāya saṃghāṭīmādāya anyatamena bhikṣuṇā paścāccramaṇena saṃprasthitaḥ/ 433.013. anekāni prāṇiśatasahasrāṇi--kāni ca kutūhalajātāni, kānicit pūrvakaiḥ kuśalamūlaiḥ saṃcodyamānāni/ 433.014. adrākṣīt sā pariṣat āyuṣmantaṃ panthakaṃ dūrādeva/ 433.015. dṛṣṭvā ca punaḥ parasparaṃ pṛcchati--kataro 'tra bhikṣuṇyavavādakah? kiṃ

puraḥśramaṇaḥ, āhosvit paścācchramaṇah? tatraike kathayanti--puraḥśramaṇaḥ/ 433.016. te 'vadhyāyitumārabdhāh--paśyata bhadanta, saṃcintya vayaṃ bhikṣuṇībhirviheṭhitāḥ/ 433.017. yena tribhirmāsairekā gāthā paṭhitā, sāpi na pravṛttā, sa kiṃ bhikṣuṇīravavadiṣyati, dharmaṃ vā vācayiṣyati? gacchāmaḥ/ 433.019. apare kathayanti--tiṣṭhāmo yadi dharmaṃ deśayiṣyati, śroṣyāmaḥ/ 433.019. atha na, gacchāmaḥ/ 433.019. iti sā parṣat samavasthitā/ 433.020. āyuṣmatā panthakena siṃhāsanaṃ dṛṣṭaṃ prajñaptakaṃ dṛṣṭvā saṃlakṣayati--kiṃ tāvat prasādajātābhiḥ prajñaptamāhosvit viheṭhanābhiprāyābhih? paśyati--yāvat viheṭhanābhiprayābhiḥ/ 433.020. dṛṣṭvā saṃlakṣayati--kiṃ tāvat prasādajātābhiḥ prajñaptamāhosvit viheṭhanābhiprasāyābhih? paśyati--yāvat viheṭhanābhiprāyābhiḥ/ 433.022. āyuṣmatā panthakena gajabhujasadṛśaṃ bāhumabhiprasārya taṃ siṃhāsanam yathāsthāne sthāpitam/ 433.023. āyuṣmān panthakastatra niṣaṇṇaḥ/ 433.023. sa niṣīdan kaiścit dṛṣṭah. kaiścit na dṛṣṭaḥ/ 433.024. athātrastha āyuṣmān panthakastadrūpaṃ samādhiṃ samāpanno yathā samāhite citte sve āsane 'ntarhitaḥ, pūrvasyāṃ diśi uparivihāyasamabhyudgamya pūrvavat yāvat ṛddhiprātihāryāṇi vidarśya tān ṛddhyabhisaṃskārān pratiprasrabhya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 433.026. niṣadya āyuṣmān panthakastā bhikṣuṇīrāmantrayate--mayā bhaginyastribhirmāsairekā gāthā paṭhitā/ 433.027. utsahetavyāni(?) śrotumekagāthāyāḥ saptarātriṃdivasānyanyaiḥ padairvyañjanairarthaṃ vibhaktum? 433.029. pāpaṃ na kuryānmanasā na vācā kāyena vā kiṃcana sarvaloke/

433.031. riktaḥ kāmeiḥ smṛtimān saṃprajānan duḥkhaṃ na sa vidyādanarthopasaṃhitam//6//iti/

434.001. <434>sarvapāpasya bhagavān kāraṇamāha--yāvadgāthārthasyārthamadhītam yāti, tāvad dvādaśabhiḥ prāṇisahasraiḥ satyāni dṛṣṭāni/ 434.002. kaiścicchrotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtam, kaiścit sakṛdāgāmiphalam, kaiścidanāgāmiphalam, kaiścit pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam, kaiścicchrāvakabodhau cittānyutpāditāni, kaiścit pratyekāyāṃ bodhau, kaiścidanuttarāyāṃ samyaksambodhau cittānyutpāditāni/ 434.005. yadbhūyasā sā pariṣad buddhaniṃnādharmapravaṇā saṃghaprāgbhārā vyavasthitā/ 434.006. athāyuṣmān panthakastāṃ pariṣadaṃ dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣyotthāyāsanāt prakrāntaḥ/ 434.007. sa bhikṣubhirāgacchan dṛṣṭaḥ/ 434.007. te saṃlakṣayanti--adyāyuṣmatā panthakena mahājanakāyaḥ prasādito bhaviṣyati/ 434.008. te na ṣaknuvantyāyuṣmantaṃ panthakaṃ saṃmukhamapriyaṃ praṣṭum/ 434.008. taiḥ paścācchramaṇaḥ pṛṣṭaḥ/ 434.009. āyuṣman, adya āyuṣmatā panthakena kiṃ mahājanakāyo na prasādito vā prasāditah? āyuṣmatā na kaścit aprasāditaḥ/ 434.010. bhagavatā vārāṇasyām ṛṣivadane mṛgadāve triparivartaṃ dvādaśākāraṃ dharmyaṃ cakraṃ pravartitam, tadadyāyuṣmatā panthakenānupravartitam/ 434.011. yāvadgāthārthaṃ na vibhajati, tāvad dvādaśabhiḥ praṇisahasraiḥ satyāni dṛṣṭāni//

434.013. tatra bhagavāan bhikṣūnāmantrayate sma--eṣo 'gro me bhikṣavo bhikcūṇāṃ mama śrāvakāṇāṃ cetovivartakuśalānām yaduta panthako bhikṣuḥ/ 434.014. bhikṣavo buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchanti--paśya bhadanta dvādaśavargīyābhirāyuṣmataḥ panthakasyānarthaṃ kariṣyāmi ityatha eva kṛtaḥ/ 434.015. bhagavānāha--na bhikṣava etarhi yathā atīte 'pyadhvani ābhiranarthaṃ kariṣyāma ityartha eva kṛtaḥ/ 434.016. tacchrūyatām//

434.017. bhūtapūrvamevaṃ bhikṣavo 'nyatamasmin karvaṭake brāhmaṇaḥ prativasati/ 434.017. tena sadṛśātkulātkalatramānītam/ 434.018. sa tayā sardhaṃ krīḍati ramate paricārayati/ 434.018. tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayato bhūyaḥ krīḍati ramate paricārayati yāvar dvādaśa putrā jātāḥ/ 434.019. tena teṣāṃ niveśaḥ kṛtaḥ/ 434.020. apareṇa samayena tasya patnī kālagatā/ 434.020. so 'pi brāhmaṇo vṛddhāvasthāyāṃ jātaḥ/ 434.020. andhībhūtasya snaṣā duścāriṇyaḥ/ 434.021. yadā tāsāṃ svāmino bahir nirgatā bhavanti, tadā tāḥ parapuruṣaiḥ sārdhaṃ paricārayanti/ 434.022. sa brāhmaṇaḥ śabde kṛtāvī/ 434.022. sa jānāti--ayaṃ mama putrasya śabdaḥ, ayaṃ parapuruṣayeti/ 434.023. sa puruṣāṇāṃ padaśabdāñ śrutvā tāḥ snuṣā garjayati. 434.023. tāḥ saṃlakṣayanti--ayaṃ brāhmaṇp^smākamanarthāya pratipannaḥ/ 434.024. tāstasya cakaṭyodanaṃ kāñjitakacchiṭiṃ cānuprayacchanti/ 434.026. taistā uktāh--kiṃ kāraṇam yūyaṃ tātasya cakaṭyodanaṃ kāñjikacchiṭiṃ cānuprayacchata? tāḥ kathayanti--tasya puṇyāni parikṣīṇāni, asyārthe piparīkāyāṃ ta:ḍulāḥ prakṣiptā bhavanti, cakaṭyodanaṃ parivartate, dadhi prakṣiptaṃ kāñjikaṃ parivartate/ 434.028. te kathayanti--kimetadevaṃ bhaviṣyati? tāḥ kathayanti--vayam yuṣmākaṃ pratyakṣīkariṣyāmaḥ/ 434.029. tāḥ kathayanti--asmābhiḥ pratijñātamidānīṃ nirvoḍhavyam/ 434.030. tābhiḥ kumbhakāara uktah--śakṣyasi tvaṃ bhadramukham ekamukhike dve sthālyau kartum? sa kathayati--śakṣyāmi/ 434.031. tenaikamukhike dve sthālyau kṛte/ 434.031. tābhirekasyāṃ sthālyāṃ cakaṭitaṇḍulāḥ prakṣiptāḥ, dvitīyāyāṃ kāñjikam/ 434.032. tābhiḥ svāmināṃ purastādekasya <435>sthālyāṃ taṇḍulāḥ prakṣiptā ekasyāṃ dadhi/

435.001. tābhiḥ sādhitam/ 435.001. kathayanti--āryaputrasya kiṃ tāvattātastatprathamataḥ paribhuktāmāhosvit yūyam/ 435.002. te kathayanti--tātastāvatparibhuktām/ 435.003. tābhisteṣāṃ purastāttasyaukasyāḥ sthālyā uddhṛtya cakaṭyodanaṃ dattaṃ dvitīyāyāḥ kañjikam/ 435.004. tata evaṃ tābhisteṣāmekasyāḥ sthālyā uddhṛtya śālyodanaṃ dattaṃ dvitīyāyā dadhi uddhṛtam/ 435.004. te tasya kathayanti--tāta, tava puṇyāni parikṣīṇāni/ 435.005. yata ekasyāṃ sthālyāṃ śālitaṇḍulāḥ prakṣiptāḥ, dvitīyasyāṃ dadhi, taccakaṭyodanaṃ kāñjikaṃ ca parivṛttam/ 435.006. brāhmaṇaḥ saṃlakṣayati--mayā hastocchrayaśatairbhogāḥ samudānītāḥ/ 435.007. kiṃ kāraṇaṃ mama puṇyāni parikṣīṇāni? tena tāsāmapratyakṣaṃ mahānasaṃ praviśya paryeṣamāṇena hastasaṃspatśenaikamukhe dve sthālyau labdhe/ 435.008. tena gopāyite/ 435.009. tena etṣāṃ putrāṇāmāgatānāṃ te pradarśite--paśyata, mama puṇyāni parikṣīṇāni/ 435.010. gatvā paśyadhvamasmākaṃ gṛha eva ekamukhī sthālī/ 435.010. putraka, anyeṣu geheṣu na shālīdvayaṃ tvakamukhamasmākaṃ mandabhāgyānām/ 435.011. taistāḥ patnyaḥ sutāḍitāḥ/ 435.011. tāḥ saṃlakṣayanti--ayaṃ brāhmaṇo 'smākamanarthāya pratipannakaḥ//

435.012. praghātayāma iti/ 435.012. tena ca pradeśenāhituṇḍika āgataḥ/ 435.013. tāḥ pṛcchanti--asti sarpa iti? sa kathayati--kīdṛśaṃ sarpaṃ mṛgayatha jīvantamāhosvit mṛtakamiti? tāḥ kathayanti--mṛtakam/ 435.014. sa saṃlakṣayati--kemetā mṛtakena sarpeṇa kariṣyanti? nūnametā etaṃ vṛddhaṃ mārayitukāmā bhaviṣyanti/ 435.015. dharmatā khalu sarpasya ruṣitasya dvayoḥ sthānayorviṣaṃ saṃkrāmati--śirasi pucche ca/ 435.016. tena roṣitvā śiraḥ pucchaṃ svayaṃ chittvā tāsāṃ madhye sarpā dattaḥ/ 435.017. tābhirjomāṃ sādhayitvā sa brāhmaṇa uktah--tāta, hilimāṃ joma pāsyasi? sa brāhmaṇaḥ saṃlakṣayati--kimetā me hilimāṃ jomāṃ dāsyanti? nūnaṃ kiṃcit abhaiṣajyaṃ dattaṃ bhaviṣyati/ 435.019. sa saṃlakṣayati--pibāmi, yathā ca tathā marāmi/ 435.019. tābhistasya hilimā jomā dattā/ 435.020. tena pītā/ 435.020. tasya bāṣpeṇa paṭale sphuṭite/ 435.020. sa draṣṭumārabdhaḥ/ 435.020. sa nipatyāvasthitaḥ/ 435.021. kathayati ca--marāmi marāmīti/ 435.021. tāḥ kathayanti--śīghraṃ mā pātu/ 435.021. tāḥ kathayanti--tāta, bhūyaḥ pāsyasi? sa kathayati--pāsyāmīti/ 435.022. tābhistasya bhūyo hilimā jomā dattā/ 435.023. tena bhūyaḥ pītā/ 435.023. tasya tena bāṣpeṇa bhūyasyā mātrayā paṭale sphuṭite/ 435.023. sa spaṣṭataraṃ draṣṭumārabdhaḥ/ 435.024. tāḥ pūrvam yathā tasyāndhasya tato viśvastā vihṛtavantyastathaiva vihartumārabdhāḥ/ 435.025. sa daṇḍaṃ gṛhītvā utthitaḥ/ 435.025. kathayati ca--kim yūyaṃ jānītha idānīmapyahaṃ na paśyāmi? paśyāmyahamidānīmiti/ 435.026. tāḥ salajjā niṣpalāyitāḥ//

435.027. kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ/ 435.027. yo 'sau brāhmaṇaḥ, eṣa evāsau panthakastena kālena tena samayena/ 435.028. yāstāstasya dvādaśa snuṣāḥ, etā eva tā dvādaśavargīyāḥ/ 435.028. tadāpyābhirasyānarthaṃ kariṣyāma ityartha eva kṛtaḥ/ 435.029. etarhyapi ābhirasyānarthaṃ kariṣyāma ityartham eva kṛtaḥ//

435.030. bhikṣavo buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchanti--paśya bhadanta bhagavatā āyuṣmān panthakaḥ parīttenāvavādenācodya saṃsārakāntārāduttārya atyantaniṣṭhe anuttare yogakṣeme nirvāṇe pratiṣṭāpitaḥ/ 435.032. bhagavānāha--na bhikṣava etarhi yathā atīte 'pyadhvanyeṣo mayā parīttenāvavādenācodya mahatyaiśvaryādhipatye pratiṣṭhāpitāḥ/ 435.033. tacchrayatām//

436.001. <436>bhūtabhūtaṃ bhikṣavo 'nyatamasmin kartavaṭake gṛhapariḥ prativasati āḍyo sahādhano mahābhogaḥ/ 436.002. tena sadṛśātkulātkalatramānītam/ 436.002. sa tayā sārdhaṃ trīṭati ramate paticārayati/ 436.002. tasya putro jātaḥ/ 436.003. sa parnīmāmantrayate--bhadre, jāto 'smākam ṛṇaharaḥ/ 436.003. gacchāmi, ahaṃ paṇyamādāya mahāsamudramavatarāmi/ 436.004. sā āha--evaṃ kuruṣva/ 436.004. sa gṛhapatiḥ saṃlakṣayati--yadahamasyai prabhūtānaṃ kārṣāpaṇān dāsyāmi, parapuruṣaiḥ sārdhaṃ vihariṣyati/ 436.005. tena tasyāḥ kārṣāpaṇā na dattāḥ/ 436.006. tasmin karpaṭake śreṣṭhī prativasati tasya gṛhapatervayasyaḥ/ 436.006. tasya haste prabhūtāḥ kārṣāpaṇāḥ sthāpitāh--yadi mama patnyā bhaktācchādena yogodvahanaṃ kuryāḥ/ 436.007. sa paṇyamādāya mahāsamudramavatīrṇaḥ/ 436.008. tarraivānayena vyasanamāpannah. 436.008. tayā sa dārako jñātibakena svahastabalena vā āyāpitā(payitvā) pālito vardhitaḥ/ 436.009. sa mātaraṃ pṛcchati--amba, kimasmākaṃ pitā pitāmahāśca karmākārṣuh? sā saṃlakṣayati--yadyasya vakṣyāmi mahāsamudre potasaṃvyavahāriṇa āsann iti, sthānametadvidyate yadeṣo 'pi mahāsamudramavatariṣyatīti, tatraiva anayena vyasanamāpatsyate/ 436.011. śrutamāhitastava putā ca pitāmahāśca ihaiva vāṇijyamakārṣuḥ/ 436.012. sa kathayati--kārṣāpaṇān mamānuprayaccha, yairihaiva vāṇijyaṃ kariṣyāmi/ 436.013. mātā kathayati--kuto mama kārṣāpaṇāh? tvaṃ mayā kathaṃcit jñātibalena svahastabakena āyāpitaḥ poṣitaḥ saṃvardhitaḥ/ 436.014. kuto me kārṣāpaṇānāṃ vibhavah? api tvayaṃ śroṣṭī tava pitṛvayasyo

bhavati/ 436.015. asya sakāśāt kārṣāpaṇān gṛhītvā karma kuru/ 436.016. sa tasya gṛhaṃ gataḥ/ 436.016. tasyānyatamena puruṣeṇa yāvat dvirapi vināśitaḥ/ 436.017. sa tamavasādayati/ 436.017. tasya ca gṛhāt preṣyadārikāyāḥ saṃkāratalasyopari mṛtamūṣikāṃ dṛṣṭvā prayacchati cchorayitum/ 436.018. sa śreṣṭhī tasya puruṣasya kathayati--yaḥ puruṣaḥ syāt, śakyate anayā mṛtamūṣikayā ātmānamuddhartum/ 436.019. tena dārakeṇa śrutam/ 436.019. sa saṃlakṣayati--mahātmaiṣaḥ/ 436.019. na śakyamanena yadvā tadvā vaktum/ 436.020. nūnaṃ śakyamanayā mṛtamūṣikayā ātmānamuddhartum/ 436.020. sa tasyā dārikāyāḥ pṛṣṭhato nirgataḥ/ 436.021. tayā dātikayā saṃkāre choritā/ 436.021. sa tāṃ mṛtamūṣikāmādāya vīthīṃ gataḥ/ 436.022. tatra vāṇijako biḍākena krīḍitvā sthitaḥ/ 436.022. tena tasya biḍālasya mṛtamūṣikā darśitā/ 436.023. sa tāṃdṛṣṭvā utpatitumārabdhaḥ/ 436.023. tena vāṇijakena dāraka ucyate--anuprayaccha asya biḍālasya mṛtamūṣikām/ 436.024. sa kathayati--kimayaṃ kalikayā dīyate? mūlyamanuprayaccha/ 436.025. tena tasya kalāyānāmañjalipūroo dattaḥ/ 436.025. sa saṃlakṣayati--yadyetān bhakṣayiṣyāmi, mūlameva bbhikṣitaṃ bhaviṣyati/ 436.026. sa tān bhrāṣṭre bharjayitvā śītalasya pānīyasya vardhanīyasya pūrṇaṃ kṛtvā tadgṛhya tasmātsthānakānniṣkramya yasmin pradeśe kāṣṭhahārakā viśrāmyanti, tasmin pradeśe gatvāvasthitaḥ/ 436.028. kāṣṭhahārakā āgatāḥ/ 436.028. tenoktāh--mātulāḥ, arpayata kāṣṭhabhārakāḥ, muhūrtaṃ viśrāmyatām/ 436.029. taiḥ kāṣṭhabhārāḥ sthipitāḥ/ 436.029. tena teṣāṃ kalāyānāṃ stoktaṃ dattaṃ

śītalaṃ ca pānīyaṃ pātam/ 436.030. te kathayanti--bhāgineya, kva yāsyasi? kāṣṭhānām/ 436.030. bhāgineya, vayaṃ tāvat kalyamevotthāya gatvā idānīmāgacchāmaḥ/ 436.031. tvamidānīṃ gacchan kiyatā āgamiṣyasi? taistasyaikaikaṃ kāṣṭhamanupradattam/ 436.032. tasya kāṣṭhamūlikā saṃpannā/ 436.032. sa tāṃ gṛhītvā pratinivṛttaḥ/ 436.032. sa tāṃ vikrīya <437>kalāyānāṃ gṛhītvā bharjayitvā udakasya kumbhaṃ pūrayitvā tasminneva praveśe gatvāvasthitaḥ/

437.002. te kāṣṭhahārakāstathaiva tena kalāyaiḥ saṃvibhaktāḥ, śītalena pānīyena saṃtarpitāḥ/ 437.002. te tasya kathayati--bhāgineya, divase divase tvaṃ kalāyān pānīyaṃ ca gṛhītvā āgamya atraiva tiṣṭham/ 437.004. vayaṃ tavopari kāṣṭhamūlikāmānayiṣyāmaḥ/ 437.004. sa divase divase tayaiva kartumārabdhaḥ/ 437.004. sa teṣāṃ kathayati--mātula, mā yūyaṃ kāṣṭhabhārān vīrthāṃ nayatha/ 437.005. mama gṛhe sthāpayata/ 437.005. yuṣmākamevaṃ piṇḍitamūlyaṃ dāsyāmi/ 437.006. taistasya gṛhe kāṣṭhabhārakāṇi sthāpitāḥ/ 437.006. apareṇa samayena saptāhavardalikā jātāḥ/ 437.007. tena tāni kāṣṭhabhārakāṇi vikrītāni/ 437.007. tasya prabhūto lābhaḥ saṃpannaḥ/ 437.008. sa saṃlakṣayati--etatpratikruṣṭataraṃ vāṇijyānām yaduta kāṣṭhavāṇijyam/ 437.008. sa saṃlakṣayati--api candanakāṣṭhena kāṣṭhavāṇijyameva/ 437.009. yannvahamukkarikāpaṇaṃ prasārayeyam/ 437.009. tena ukkarikāpaṇaḥ prasāritaḥ/ 437.010. sa dharmeṇa vyavaharati/ 437.010. tasya tatprabhūto lābhaḥ sa saṃlakṣayati--etat pratikruṣṭataraṃ vāṇijyānām yaduta ukkarikāpaṇaḥ/ 437.011. yannvahaṃ gāndhikāpaṇaṃ prasārayeyam/ 437.012. tena gāndhikāpaṇaḥ prasāritaḥ/ 437.012. tasya prabhūto lābhaḥ saṃpannaḥ/ 437.012. sa saṃlakṣayati--etadapi pratikraṣṭataraṃ ca tadvāṇijyānāṃ pūrvavat/ 437.013. tena sarve hairaṇyakā abhibhūtāḥ/ 437.013. tasya mūṣikāhairaṇyako mūṣikāhairaṇyaka iti saṃjñā saṃvṛttā/ 437.014. te hairaṇyakāḥ kathayanti--bhavantaḥ, sarve vayamanena mūṣikāhairaṇyakenābhibhūtāḥ/ 437.015. vayamenaṃ mānaṃ prāhayāmaḥ, yathā mahāsamudramavataret

tatraivānayena vyasanamāpatsyate tathā kariṣyāma iti/ 437.016. te tasya nātidūre sthitvā svaiḥ kathāsamlāpena tiṣṭhanti--yathāpi nāma bhavantaḥ puruṣo hastigrīvāyāṃ gatvā aśvapṛṣṭhena gacchet, aśvapṛṭhena gatvā śibikāyāṃ gacchet, śibikāyāṃ gatvā padbhyāṃ gacchet, evamevāsya mūṣkikāhairaṇyikasya pitā ca pitāmahāśca samudre potasaṃvyavahātiṇa āsan/ 437.019. eṣa idānīṃ kuṛcchreṇa jīvikāṃ kalpayati hairaṇyikāpaṇaṃ vāhayatīti/ 437.020. śrutvā sa kathayati--kiṃ kathayata? te kathayanti--tava pitā ca pitāmahāśca potasaṃvyavahāriṇa āsan/ 437.021. sa tvamidānīṃ kṛcchreṇa jīvikāṃ kalpayasi, hairaṇyikāpaṇaṃ vāhayasi? sa gṛhaṃ gatvā mātaraṃ pṛcchati--amba, satyamasmākaṃ pitā ca pitāmahāśca mahāsamudre petasaṃvyavahāriṇa āsan? sā saṃlakṣayati--nūnamanena kiṃcitkutaścit śrutaṃ syāt/ 437.024. tadapratirūpaṃ syāt, yadahaṃ mṛṣāvādena vañcayeyam/ 437.024. satyaṃ putra/ 437.024. sa kathayati--anujānīṣva, ahamapi mahāsamudramavatariṣyāmi/ 437.025. sā kathayati--putra, ihaiva tiṣṭha/ 437.025. sa bhūyo bhūyaḥ kathayati--gacchāmi/ 437.026. tasya nirbandhaṃ jñātvā anujñātaḥ/ 437.026. tena ghaṇṭāvadhoṣaṇaṃ kṛtam--yo yuṣmākamutsahate mūṣikāhairaṇyena sārdhamaśulkenāgulmenātarapaṇyena mahāsamudramavataritum, sa mahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānayatu/ 437.028. pañcamātrairvaṇikśatairmahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānītam/ 437.028. atha mūṣilāhairaṇyikaḥ kṛtamaṅgalakaitūhalasvastyayanaḥ śakaṭairbhārairmūṭaiḥ piṭakairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ paṇyamāropya mahāsamudraṃ saṃprasthitaḥ/ 437.030. so

'nupūrveṇa mahāsamudramavatarannanuprāptaḥ/ 437.030. te vaṇijo mahāsamudraṃ dṛṣṭvā bhaītaḥ/ 437.031. notsahante vahanamabhiroḍum/ 437.031. sārthavāhaḥ karṇadhārasya kathayati--kathaya kathaya bhoḥ puruṣa yathābhūtaṃ mahāsamudrasya varṇam/ 437.032ṭataḥ karṇadhāra uddhoṣayitumārabdhah--santyetasmin <438>mahāsamudre imānyevamrūpāṇi ratnāni tadyathā--maṇayo muktā vaiḍūryaśaṅkhaśilāpravāla rajatajātarūpamaśmagarbho musāragalvo lohitakā dakṣiṇāvartaḥ/

438.002. yo yuṣmākamutsahate evamrūpai ratnairātmānaṃ samyaksukhena pratiṇayitum, mātāpitarau putradārān dāsīdāsakarmakarapauruṣeyaṃ motrāmātyajñātisālohitaṃ kālena kālaṃ śramaṇabrāhmaṇebhyo dakṣiṇāṃ pratiṣṭhāpayitum, mūrdhagāminīṃ saubhāsikīṃ sukhavipākāmāyatyāṃ svargasaṃvartanīm, sa mahāsamudramavataratu/ sampattikāmo lokaḥ/ 438.006. mahājanakāyo 'bhirūḍho yatastadvahanamasahyaṃ jātam/ 438.006. sārthavāhaḥ saṃlakṣayati--kimidānīṃ vakṣyāmi avatarateti? sa karṇadhārasya kathayati--ghoṣaya bhoḥ puruṣa mahāsamudrasya yathābhūtaṃ varṇam/ 438.008. tataḥ karṇadhāra uddhoṣitumāravdhah--śṛṇvantu bhavanto jambudvīpakā vaṇijaḥ/ 438.009. santyasmin mahāsamudre imānyevaṃtūpāṇi mahānti mahābhayāni, tadyadhā timibhayaṃ timiṃgalabhayaṃ timitimiṃgalabhayamāvartabhayaṃ kumbhīrabhayaṃ śiśumārabhayamantarjalagatānāṃ parvatānāmāghātabhayam/ 438.011. caurā apyatrāgavvhanti nīlaiḥ sitairvanacāriṇaḥ, asmākaṃ sarveṇa sarvaṃ jīvitādvyavaropayiṣyanti/ 438.012. yena yuṣmākaṃ priyamātmānaṃ parityaktvā mātāpitarau putradāraṃ dāsīdāsakarmakarapauruṣeyaṃ mitrāmātyañjātisālohitaṃ mahāsamudramavataratu/ 438.013. alpāḥ śūrā bahavaḥ kātarāḥ/ 438.013. mahājanakāyo 'vatīrṇaḥ, yatastadvahanaṃ sahyaṃ saṃvṛtam/ 438.014. tataḥ karṇadhārastriruddḥpṣaṇāvaghoṣaṇaṃ kṛtvā tataḥ paścādekāṃ vastrāṃ muñcati, dvitrivastrāṃ muñjati, yatastadvahanaṃ mahākarṇadhārasaṃdhānabalavadvāyusampreritaṃ mahāmegha iva saṃprasthito 'nuguṇena vāyunā yāvad ratnadvīpamanuprāptam/ 438.016. tataḥ karṇadhāra uddhoṣayitumārabdhah--śṛṇvantu

bhavanto jambudvīpakā vaṇijaḥ, santyasmin ratnadvīpe kācamaṇayo ratnasadṛśāḥ/ 438.018. te bhavadbhirupaparīkṣyopaparikṣya grahītavyāḥ/ 438.018. mā vaḥ paścājjambudvīpaprāptānāṃ paścāttāpo bhaviṣyati/ 438.019. asminneva ca ratnadvīpe kroñjakumārikā nāma rākṣasyaḥ prativasanti/ 438.020. tāḥ puruṣaṃ tathā upalālayanti yathā tatraivānayena vyasanamāpadyante/ 438.020. asminneva ratnadvīpe madanīyāni phaṇāni santi/ 438.021. tāni yaḥ paribhuṅkte, sa saptarātraṃ mūrcchitastiṣṭhati/ 438.021. tāni bhavadbhir na paribhoktavyāni/ 438.022. asminneva ca ratnadvīpe 'manuṣyāḥ prativasanti/ 438.022. te muṣyāṇāṃ saptāhaṃ marṣayanti/ 438.023. saptāahasyātyayāt tādṛśaṃ vāyumutsṛjanti yena vahanamapahriyate yathāpi tadkṛtakāryāṇām/ 438.024. yaṃ śrutvā te vaṇijo 'vahitā apramattā avasthitāḥ/ 438.024. taistadvahanaṃ ratnānamupaparīkṣyopaparīkṣya pūritaṃ tadyathā tilataṇḍulakolakulatthānām/ 438.025. te anuguṇena vāyunā jambudvīpamanuprāptāaḥ/ 438.026. evam yāvat saptakṛtvaḥ saṃsiddhayāanapātra āgataḥ/ 438.026. sa mātrā^bhihitah--putra, atra niveśas triyatāmiti/ 438.027. sa kathayati--agradhanikaṃ tāvacchinadbhi, tataḥ paścānniveśaṃ kariṣyāmi/ 438.028. sa tathā uktah--putra na tava putā na putāmaho dhanikaḥ kṛtaḥ, kutastava dhaniko jātah? sa kathayati--amba, ahameva jānāmi/ 438.029. tena cāturatnamayyaścatasro mūṣikāḥ kāritāḥ/ 438.030. tena suvarṇasya phelāṃ pūrayitvā catasno mūṣikāścaturṣu pārśveṣu sthāpayitvā śroṣṭhigṛhaṃ gataḥ/ 438.031. sa śreṣṭhī tadā tasyaiva tadvarṇaṃ

bhāṣamāṇastiṣṭhati--paśyata bhavanto mūṣikāhairaṇyikaḥ kathaṃ puṇyamaheśākhyo yam yameva gṛhṇāti tṛṇaṃ vā loṣṭaṃ vā sarvaṃ tat suvarṇaṃ saṃpadyate/ 438.032. sa ca <439>tathā kathāsamlāpena tiṣṭhati/

439.001. daivārikeṇa cāsya gatvā ārocitam--mūṣikāhairaṇyiko dvāritiṣṭhati/ 439.002. sa kathayati--praviśatu, mūṣikāhairaṇyakaṃ vā ānayeti/ 439.002. sa praviśya kathayati--idaṃ te mūlam, ayaṃ lābhaḥ/ 439.003. pratigṛhyatām/ 439.003. sa āha--vismarāmi, satyam yattva kiṃciddattakamiti/ 439.003. ahaṃ te smārayiṣyāmi/ 439.004. tena smāritam/ 439.004. sa pṛcchati--kasya tvaṃ putra iti/ 439.004. amukasya gṛhapateḥ/ 439.004. śreṣṭhī kathayati--tvaṃ mama vayasyaputro bhavasi/ 439.005. mayaiva tava dātavyam/ 439.005. tava pitrā gacchatā mama hasto kārṣāpaṇāḥ sthāpitāḥ/ 439.006. tena śreṣṭhinā duhitā sarvlamlāravibhūṣitā tasya bhāryārthamanupradattā//

439.007. kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau śreṣṭhī, ahameva tena kālena tena samayena/ 439.007. yo 'sau mūṣikāhairaṇyakaḥ, eṣa eva panthakastena kālena tena samayena/ 439.008. tadāpyeṣa mayā parīttenāvavādenācodya mahatyaiśvarye pratiṣṭhapitaḥ/ 439.009. etarhyapyeṣa mayā parittenāvavādenāvavādya saṃsārakāntārāduttārya atyantaniṣṭhe 'nuttare yogakṣeme nirvāṇe pratiṣṭhāpitāḥ//

439.011. bhikṣavo buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchanti--kiṃ bhadanta panthakena karma kṛtam yasya karmaṇo vipākena dhanvaḥ paramadhanvaścūḍaḥ paramacūḍo jātah? panthakenaiva bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtāni/ 439.012. na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtānyupacitāni bāhye vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tūpātteṣveva skandhadhātvāyataneṣu vipacyante śubhānyaśubhāni ca/ 439.015. na praṇaśyanti karmaṇi kalpakoṭiśatairapi/ 439.016. sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām//7//

439.017. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo viṃśativarṣasahasrāyuṣi prajāyāṃ kāśyapo nāma śastā loka utpannastathāgato 'rhan samyaksambuddho vidyāciraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārathiḥ śāstā devānāṃ ca manuṣyāṇāṃ ca buddho bhagavān/ 439.019. sa viṃśatibhirbhikṣusahasraiḥ parivāro vārāṇasīmupaniśritya viharati sma/ 439.020. tasyaiva pravacane bhikṣurāsīt tripiṭaḥ/ 439.020. anena tatra mātsaryeṇa na kasyaciccatuṣpadikāpi gāthā uddiṣṭo/ 439.021. bhūyo 'nyasmin karpaṭake saukarika āsīt/ 439.022. tasmāt karpaṭakānnadīpāre dvitīyaṃ karpaṭakam/ 439.022. tatra parvaṇī pratyupasthitā/ 439.022. sa saṃlakṣayati--yadi sūkarān praghātya nayiṣyāmi, māṃsasya krayiko na bhaviṣyati, kledaṃ gamiṣyati/ 439.023. jīvantameva gṛhītvā gacchāmi/ 439.024. tatra tatra praghātya neṣyāmi, yatra yatra krāyiko 'sti/ 439.025. sa prabhūtān sūkarāñ jānuṣu buddhvā nāvamāropya saṃprasthitaḥ/ 439.025. sā naistaiḥ parispandamānairbāḍitā/ 439.025. tatraivānayena vyasanamāpannaḥ/ 439.026. so 'pi saukariko 'tra snotenohyamānaḥ/ 439.026. tasyā nadyāstīre pañcapratyekabuddhaśatāni prativasanti/ 439.027. teṣāmekaḥ pratyekabuddhaḥ pānīyasyārthe nadīṃ gataḥ/ 439.027. tena sa dṛṣṭaḥ/ 439.028. sa saṃlakṣayati--kiṃ tāvadayaṃ mṛtah āhosvijjīvatīti? paśyati yāvajjīvati/ 439.028. sa tena gajamujasadṛśaṃ bāhumabhiprasārya uddhṛtya vālukāyāḥ shalaṃ kṛtvā tatrāvamūrdhakaḥ sthāpitāḥ/ 439.030. tasya kāyāt pānīyaṃ niḥsṛtam/ 439.030. sa vyutthitaḥ/ 439.030. manuṣyapadāni paśyati/ 439.030. sa tena pādānusāreṇa gato yāvatpaśyati pañcamātrāṇi pratyekabuddhaśatāni/ 439.031. sa teṣāṃ patreṇa puṣpeṇa phalena dantakāṣṭhena copasthānaṃ kartumārabdhaḥ/ 439.032. te tasya pātraśoṣamanuprayacchanti/ 439.032. tena bhuktam/ 439.032. atha <440>te pratyekabuddhāḥ paryaṅka buddhvā dhyāyanti/

440.001. tadā so 'pyekānte sthitvā paryaṅkaṃ buddhcā dhyāyati/ 440.002. sa tatrāsaṃjñikamutpādya asaṃjñisattveṣu deveṣūpapannaḥ//

440.003. kiṃ manyadhve bhikṣavaḥ/ 440.003. yo 'sau kāśyapasya samyaksambuddhasya pravacane bhikṣastripiṭah āsīt, paścādasau saukarikaḥ, eṣa eva panthako bhikṣuḥ/ 440.004. yadanena mātsaryeṇa na kasyaciccatuṣpadikā gāthā uddiṣṭā, yacca sūkarān praghātya yaccāsaṃjñisattvebhya ihopapannaḥ, tasya karmaṇo vipākena cūḍaḥ paramacūḍo dhanvaḥ paramadhanvaḥ saṃvṛttaḥ//

440.007. yadā āyuṣmān panthakaḥ svākhyāte dharmavinaye pravrajitaḥ, jīvakena śrutam--panthakaḥ svākhyāte dharmavinaye pravrajita iti/ 440.008. sa saṃlakṣayati--yadi bhagavān rājagṛhamāgamiṣyati, ahaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ bhojayiṣyāmi sthāpayitvā bhadantaṃ panthakam/ 440.009. bhagavān yathābhiramyaṃ śrāvastīṃ vihṛtya yena rājagṛhe tena cārikāṃ prakrāntaḥ/ 440.010. anupūrveṇa cārikāṃ caran rājagṛhamanuprāptaḥ/ 440.011. rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe/ 440.011. aśrauṣījjīvakaḥ kumārabhūtah--bhagavān magadheṣu janapadacārikāṃ caran rājagṛhe viharati veṇuvane kalandakanivāpe/ 440.012. śrutvā punaryena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 440.013. apasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvaikānto niṣaṇṇaḥ/ 440.013. ekāntaniṣaṇṇaṃ jīvakaṃ kumārabhūtaṃ bhagavān dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati/ 440.015. anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm/ 440.015. atha jīvakaḥ kumārabhūtah utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadvocat--adhivāsayatu me bhagavāñchvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃghena/ 440.017. dūrāsadā buddhā bhagavanto duṣprasahāḥ/ 440.018. sa na śaknoti bhagavantaṃ vaktuṃ sthāpayitvā bhadantaṃ panthakam/ 440.018. atha jīvakaḥ kumārabhūto bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavato 'ntikāt prakrānto yenāyuṣmānāndastenopasaṃkrāntaḥ/ 440.020. upasaṃkramyāyuṣmata ānandasya pādau śirasā vinditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ 440.021.

ekāntaniṣaṇṇo jīvakaḥ kumārabhūta āyucmantamānandimadamavocat--yatkhalu bhadanta ānanda jānīyāh--mayā buddhapramukho bhikṣusaṃghaḥ śvo 'ntargehe bhaktenopanimantritaḥ sthāpayitvā bhadantaṃ panthakam/ 440.023. yathā te jīvaka kuśalānāṃ dharmāṇāṃ vṛddhirbhavati/ 440.023. atha jīvakaḥ kumārabhūta āyuṣmata ānandasya bhāṣitamabhinandyānumodya āyuṣmata ānandasya pādau śirasā vanditvā prakrāntaḥ/ 440.025. athāyuṣmānānando 'ciraprakrāntaṃ jīvakaṃ kumārabhūtaṃ viditvā yenāyuṣmān pathakastenopasaṃkrāntaḥ/ 440.026. upasaṃkramyāyuṣmantaṃ panthakamidamavocat--yatkhalvāyuṣman panthaka jānīyāh--jīvakena kumārabhūtena buddhapramukho bhikṣusaṃghaḥ śvo 'ntargṛhe bhaktenopapanimantritaḥ shāpyitvā āyuṣmantaṃ panthakam/ 440.028. yathāsya bhdantānanda kuśalānāṃ dharmāṇāṃ vṛddhirbhavati/ 440.028. sa jīvakaḥ kumārabhūtastāmeva rātriṃ śuciṃ praṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ samudānīya kalyamevotthāya āsanāni prajñapya udakamaṇīn pratiṣṭhāpya bhagavato dūtena kālamārocayati--samaye bhadanta, sajjaṃ bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyate/ 440.031. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yena jīvakasya kumārabhūtasya niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/

441.001. <441>upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 441.001. niṣadya bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--panthakasyānugantī moktavyā/ 441.002. jīvakaḥ kumārabhūtaḥ sauvarṇabhṛṅgāraṃ gṛhītvā vṛddhānte tiṣṭhati/ 441.003. bhagavān vāridhārāṃ na pratigṛhṇāti/ 441.003. jīvikaḥ kumārabhūtaḥ kathayati--kiṃ kāraṇaṃ bhagavan vāridhārāṃ na pratigṛhṇāti/ 441.004. bhagavānāha--na tāvadbhikṣusaṃgham iti samagra iti/ 441.005. jīvakaḥ kathayati--bhagavān, ko 'nāgata iti/ 441.005. bhagavānāha--na panthako bhikṣuḥ saṃghaḥ/ 441.006. jīvakaḥ kathayati--bhagavan, nāsau mayā nimantrita iti/ 441.006. bhagavānāha--na tvayā jīvaka buddhapramukho bhikṣusaṃgho nimantritah? bhagavan, nimantritaḥ/ 441.007. kimasau bhikṣusaṃghādbahir na vā? bhagavān kathayati jīvakam--gaccha tvaṃ śabdāpaya/ 441.008. jīvakaḥ kumārabhūtaḥ saṃlakṣayati--kiṃ cāpyahaṃ bhagavato gauraveṇa śabdāpayāmi, na satkṛtya pariveṣayiṣyāmi/ 441.009. tena dūto 'nupreṣitah--gaccha, śabdāpayasva/ 441.010. āyuṣmānapi panthakaśca trayodaśabhikṣuśatāni nirmāyāvasthitaḥ/ 441.010. tena dūtena gatvā panthaka iti śabdo muktaḥ/ 441.011. anukairbhikṣubhiḥ prativacanaṃ dattam/ 441.011. sa dūta āgatya jīvakasya kathayati--tathaiva veṇuvanaṃ kalandakanivāpo bhikṣūṇāṃ pūrṇastiṣṭhati/ 441.012. bhagavānāha--gaccha tvaṃ kathaya yo bhūtapanthakaḥ sa āgacchatu/ 441.013. sa gatvā kathayati--yo bhūtapanthakaḥ sa āgacchatu/ 441.014. āyuṣmān panthakastatra gatvā svasyāṃ gatyāṃ niṣaṇṇāḥ/ 441.014. jīvakaḥ kumārabhūto buddhapramukhaṃ

bhikṣusaṃghaṃ pariveṣayitumārabdhaḥ/ 441.015. āyuṣmantaṃ panthakaṃ na satkṛtya pativeṣayati/ 441.015. bhagavān saṃlakṣayati--sumeruprakhye mahāśrāvake jīvakaḥ kumārabhūtaḥ kṣāntiṃ gṛhṇāti/ 441.016. guṇodbhāvanā asya kartavyā/ 441.016. bhagavatā āyuṣmat ānandasya pātraṃ nānupradattam/ 441.017. dharmatā khalu na tāvat sthabirashtavirāṇāṃ bhikṣūṇāṃ pātrāṇi pratigṛhyante, yāvadbhagavataḥ pātrapratigrahī na bhaviṣyati/ 441.018. āyuṣmān panthakaḥ saṃlakṣayati--kiṃ kāraṇaṃ bhagavataḥ sthavirasthavirāṇāṃ bhikṣūṇāṃ pātrāṇi na gṛhyante? mayā atra guṇodbhāvanā kartavyā/ 441.020. āyuṣmatā panthakenādharmāsanaṃ kṛtvā gajabhujasadṛśaṃ bāhumabhiprasārya bhagavataḥ pātraṃ gṛhītam/ 441.021. kumārabhūtena jīvakena vṛddhānte sthitena dṛṣṭham/ 441.021. sa saṃlakṣayati--ko 'pyayaṃ sthaviro bhikṣuḥ/ 441.022. ṛddhiprātihāryaṃ vidarśayati/ 441.022. sa pātrānusāreṇa gato yāvatpaśyatyāyuṣmataṃ panthakam/ 441.023. sa dṛṣṭvā mūrchitakastiṣṭhati/ 441.023. sa jalapariṣekapratyāgataprāṇa āyuṣmataḥ panthakasya pādayor nipatya kṣamāpayati, gāthāṃ ca bhāṣate-- 441.025. nityaṃ caityaguṇo hi candanaraso nityaṃ sugandhayutpalaṃ nityaṃ bhāsati kāñcanasya vimalaṃ vaiḍūryaśuddham/ 441.027. nityaṃ pāpajane hi krodhamatulaṃ pāṣāṇarekhopamaṃ nityaṃ cāryajaneṣu prātirvasate kṣāntirdhruvā hyarhatām//8//

441.029. āyuṣmān panthakaḥ kathayati--kṣāntaṃ jīvaka//

441.030. bhikṣavo buddhaṃ bhagavantaṃ pṛcchanti--paśya bhadanta, yadā jīvakaḥ kumārabhūta āyuṣmataḥ panthakasya guṇānāmanabhijñastadā asatkāraḥ prayuktaḥ, yadā guṇānāmabhijñastadā pādayor nipatya <442>kṣamāpayati/

442.001. bhagavānāh--na bhikṣava etarhi yathātīte 'dhvanyeṣo 'sya guṇānāmanabhijñah,tadā asatkāraṃ prayuktavān/ 442.002. yadā guṇānāmabhijñastadā pādayor nipatya kṣamāpitavān/ 442.002. tacchrūyatām//

442.003. bhūtapūrvaṃ bhikṣava uttarāpathāt sārthavāḥ pañcaśatamaśvapaṇyamādāya madhyadeśamāgataḥ/ 442.004. tasya ca vaḍavāyāḥ kukṣāvaśvājāneyo 'vakrāntaḥ/ 442.004. sa yameva divasamavakrāntastameva divasamupādāya te 'śvā na bhūyo heṣante/ 442.005. sārthavahaḥ saṃlakṣayati--kiṃ ca mamāśvānāṃ kaścid rogaḥ prādurbhūto bhaviṣyati yena te na heṣante? apareṇa samayenāśvā vaḍavā prasūtā/ 442.006. tasyāḥ kiśorako jātaḥ/ 442.007. sa yameva divasamupādāya te 'śvāḥ saṃcartumapi nārabdhāḥ/ 442.007. sārthavāhaḥ saṃlakṣayati--nūnamayaṃ daurbhāgyasattvo jātah asya doṣaṇa mamāśvānāṃ rogaḥ prādurbhūtaḥ/ 442.008. sa tāṃ vaṭavāṃ nityameva vāhayati/ 442.009. tasyā navayavasampannayogyāśanamanuprayacchati/ 442.009. so 'nupūrveṇa pūjitaṃ nāmādhiṣṭhānamanuprāptaḥ/ 442.010. tasya tatra vārṣāratryaḥ pratyupasthitāḥ/ 442.010. sa saṃlakṣayati--yadi gamiṣyāmi, aśvānāṃ khurāḥ kledaṃ gamiṣyanti, apaṇyoobhaviṣyanti/ 442.011. ihaiva varṣāṃ tiṣṭhāmi/ 442.011. sa tasyaiva varṣāmuṣitasya tadvāsino yo śilpinaste svena śilpenopasthānaṃ kurvānti/ 442.012. tasya gamanakāle śilpinn upasaṃkrāntāḥ/ 442.013. teṣāṃ tena saṃvibhāgaḥ kṛtaḥ/ 442.013. tatraikaḥ kumbhakāraḥ prativasati/ 442.013. tenāpi tasya svena śilpenopasthānaṃ kṛtam/ 442.014. sa patnyābhihitah--āryaputra, sa sārthavāho gacchati/ 442.014. gaccha, tvaṃ gatvā kiṃcidyācasva/ 442.015. tasmāccalitasya mṛtpiṇḍaṃ gṛhītvopasthitaḥ/ 442.015. sa tena sārthavāhena dṛṣṭaḥ/ 442.015. sa tasya kathayati--bhoḥ puruṣa, aticireṇa tvamāgataḥ/ 442.016. mama kiṃciddātavyam/

442.016. sa āha--sarvaṃ gatam/ 442.017. tasyāpi sārthavāhasya tasya kiśorasyāntike 'maṅgalabuddhiḥ/ 442.017. sa kathayati--api tvayamekaḥ kiśorastiṣṭhati, yadi prayo 'si, gṛhītvā gaccha/ 442.018. kumbhakāraḥ kathayati--śobhanam/ 442.018. ahaṃ bhāṇḍāni kariṣyāmi, eṣa bhetsyate/ 442.019. sa kiśorakastasya pādau jihvayā leḍhumārabdhaḥ/ 442.020. tasyāśvasyāntike 'nunaya utpannaḥ/ 442.020. sa taṃ gṛhītvā gataḥ/ 442.020. sa patnyā uktah--asti kiṃcittvayā tasya sakāśāllabdham? labdham/ 442.021. ayaṃ kiśorakaḥ/ 442.021. tvaṃ bhāṇḍāni kariṣyasi, eṣa bhetsyate/ 442.021. sa kiśorako 'syāḥ pādāni leḍhumārabdhaḥ/ 442.022. tasyā api tasyāntike 'nunaya utpannaḥ/ 442.023. sa pakkamānānāṃ bhāṇḍānāṃ madhye parisarpanna kiṃcidbhāṇḍaṃ bhinatti/ 442.023. sā tasya patnī kathayati--śobhanam/ 442.024. ayaṃ kiśorakaḥ saṃprajānan parisarpati/ 442.024. apareṇa samayena kumbhakāro mṛttikārthamāgataḥ/ 442.025. sa kiśorakastasya pṛṣṭhato 'nusarannanubaddhaḥ/ 442.025. tena kumbhakāreṇa mṛttikāprasevakaḥ pūritaḥ/ 442.026. tena kiśorakena pṛṣṭhamavanāmitam/ 442.026. tena tasya mṛttikāyāḥ prasevakaḥ pṛṣṭhamāropitaḥ/ 442.027. sa taṃ gṛhītvā gṛhamāgataḥ/ 442.027. tena kumbhakāreṇa patnī uktā--bhadre, śobhanaḥ kiśorakaḥ/ 442.028. na bhūyo mayā mṛttikā voḍhavyā bhaviṣyati/ 442.028. ahamasya tatrāropayiṣyāmi, tvamihāvatārayiṣyasi/ 442.029. sa tasya tuṣān kuṭiṃ cānuprayacchati//

442.030. tena kālena tena samayena vārāṇasyāṃ brahmadatto nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca bahujanamanuṣyaṃ ca/ 442.031. tasyāśvājāneyaḥ kālagataḥ/ 442.031. sāmantarājyaiḥ śrutam--brahmadattasya rājño 'śvājāneyaḥ kālagata iti/ 442.032. taistasya saṃdiṣṭam--karapratyāyān vā anuprayaccha udyānam <443>vā/

443.001. te nirgatakaṇṭake 'nuvarodhya ānayiṣyāmaḥ/ 443.001. sa teṣāṃ karapratyāyān nānuprayacchati, nāpi taṃ sa udyānaṃ samāgataḥ/ 443.002. sārthavāho 'śvapaṇyamādāya vārāṇasīmanuprāpta/ 443.002. brahmadattena rājñā śrutam--uttarāpathāt sārthavāho 'śvapaṇyamādāya vārāṇasīmanuprāpta iti/ 443.003. so 'mātyānāmantrayate sma--bhavantaḥ, kiyacciraṃ mayehaṃ praviṣṭena sthātavyam? gacchata, aśvājāneyaṃ paryeṣadhvam/ 443.005. te sārthavāhasya sakāśaṃ gatāḥ/ 443.006. taiste 'śvāḥ/ 443.006. na cātra kaścidaśvājāneyo vidyate/ 443.006. sārthavāhaṃ dṛṣṭvā te kathayanti--bhavanto 'śvāvaḍavāyā aśvājāneyo jātaḥ/ 443.007. sa ca na dṛśyate/ 443.007. sārthavāhamupasaṃkramya pṛcchanti--asti kaścidaśvastvayā vikrītaḥ kasyacidvā datta iti? sa kathayati--nāsti kaścidvikrītaḥ/ 443.008. api tvasti mayā pūjitake 'dhiṣṭhāne 'maṅgalakaḥ kiśorakaḥ kumbhakārasya datta iti/ 443.009. te 'nyonyaṃ kathayanti--bhavantaḥ, mahāmūrkho 'yaṃ sārthavāhaḥ, yo 'yaṃ maṅgalamapahāyāmaṅgalānevādāyāgata iti/ 443.010. te rājānamavalokya pūjitakaṃ gatāḥ/ 443.011. te taṃ kumbhakāramupasaṃkrāntāḥ/ 443.011. upasaṃkramya kathayanti--kimanena kiśorakena karoṣi? sa āha--eṣa mama mṛttikāṃ vahati/ 443.012. te kathayati--vayaṃ te tathā gardabhamanuprayacchāmaḥ, tvamasmākamamumanuprayacchasva/ 443.013. kathayati--eṣa me śobhana iti/ 443.013. caturgavayuktaṃ śakaṭamanuprayacchāmaḥ/ 443.014. sa kathayati--eṣa mama śobhana iti/ 443.014. te kathayanti--evaṃ cet saṃpradhāraya vayaṃ śvo bhūya āgamiṣyāmaḥ/ 443.015. ityuktvā prakrāntāḥ/

443.015. sa kiśorakaḥ kathayati--kimarthaṃ nānuprayacchasi? kiṃ tvaṃ jānāsi mayā mṛttikā voḍhavyā tuṣāśca kuṭisakaṇṭaṃ bhakṣitavyam/ 443.017. mayā rājā kṣatriyo mūrdhābhiṣikto vāḍhavyaḥ, sauvarṇasthāle madhumrākṣitakā mūlakā bhakṣitavyāḥ/ 443.018. te yadi saṃkathayanti keśoraka iti, vaktavyāh--kiṃ lajjadhvaṃ vaktumaśvājāneya iti? śvaḥ punarāgatvā te kathayiṣyanti mūlyenānuprayaccheti/ 443.020. vaktavyāh--suvarṇalakṣaṃ vānuprayacchatha yāvadvā dakṣiṇena sakthnā kariṣyati tāvadanuprayacchati/ 443.021. te 'parasmin divase upasaṃkramya pṛcchanti--bhoḥ puruṣa, saṃpradhāritaṃ tvayā? saṃpradhāritam--kiṃ lajjadhvaṃ vaktumaśvājāneya iti? te kathayanti--mūrkhaḥ sa eṣaḥ/ 443.022. kimeṣa jñāsyati? eṣa aśvājāneyo dhārayati/ 443.023. etadeva tena sārthavāhenāsyārocitaṃ bhaviṣyati/ 443.023. te kathayanti--aśvājāneyo bhavatu/ 443.024. mūlyenānuprayaccha/ 443.024. sa kathayati--suvarṇalakṣaṃ vānuprayaccḥ, yāvadvā suvarṇalakṣaṃ dakṣiṇena sakthnā kariṣyati/ 443.025. te saṃlakṣayanti--balavāneṣaḥ/ 443.025. sthānametadvidyate yat prabhūtataramākarṣayati/ 443.026. suvarṇalakṣamanuprayacchāmaḥ/ 443.026. tairbrahmadattasya rājñaḥ saṃdiṣṭaṃ suvarṇalakṣeṇa aśvājāneyo labhyate/ 443.027. rājñāpi saṃdiṣṭam--yūyam yāvatā mūlyena tāvatā gṛhṇīta/ 443.027. taiḥ suvarṇalakṣeṇa gṛhītaḥ/ 443.028. te tamādāya vāraṇasīmāgatāḥ/ 443.028. sa taiśca mandurāyāṃ pratiṣṭhāpitaḥ/ 443.028. tasya paramayogyāśanaṃ dīyate/ 443.029. sa taṃ na paribhuṅkte/ 443.029. kiṃ sarogo bhavadbhiraśvājāneya ānītah? api tu

samanuyuñjyāmahe tāvadenam/ 443.030. atha sūto gāthāṃ bhāṣate-- 443.032. smarasi turaga ghaṭikarasya śālāṃ kimiha vidhairya viprayukraḥ/

444.001. <444>pariśithilaśirāsthicarmagātraḥ svadaśānacūrṇitaghāsasya cārī//9//

444.003. na carasi bahumatastadarthe māsidiha hi cara yānasahasrapūrṇayāyī/ 444.005. hyavasanamidaṃ tṛṣāpanītaṃ na carasi kiṃ vada me 'dya sādhu pṛṣṭaḥ//10//

444.007. tamakathayadamarṣitaḥ sakopaṃ paramayavārjavadhairyasamprayuktaḥ/ 444.009. upaśamamatha saṃpracintya tasmāt turagavaro narasūtamaitrabuddhiḥ//11//

444.011. tvamiha vidhihitapradābhimānī na ca vihito bhavato yathāvadasmi/ 444.013. nidhanamahamiha prayāyamāśu na ca biduṣāya taraya pūrvyām//12//

444.015. suciramapi hi na sajjanāvamāno yadi guṇavānasi saumya nāvamānaḥ/ 444.017. kṣaṇamāpi khalu sajjanāvamāno yadi guṇavānasi nāvamānaḥ//13//

444.019. sūto rājñaḥ kathayati--devasyānupūrvī na kṛtā yanaiṣa yavasayogyāśanaṃ na gṛhṇāti/ 444.020. kāsyānupūrvī kṛtā? asyāyamupacāraḥ/ 444.020. sārdhatṛtīyāni yojanāni mārgaśobhā kartavyā/ 444.020. rājābhiṣiktaścaturaṅgena balakāyena sārdhaṃ pratyudgacchati/ 444.021. yasmin pradeśe sthāpyate, sa pradeśastāmrapaṭṭairbadhyate/ 444.022. rājño jyeṣṭhaputraḥ/ 444.022. sa tasya śataśalākaṃ chatraṃ mūrdhni dhārayati/ 444.022. rājño jyeṣṭhā duhitā sauvarṇena maṇivyajanena makṣikān vārayati/ 444.023. rājño 'gramahiṣī sauvargasthāle madhumrakṣitakān mūlān bhakṣayato dhārayati/ 444.024. rājño 'grāmātyaḥ sauvarṇena lakṣaṇena laḍḍīśchorayati/ 444.024. rājā kathayati--eṣa nāma rājā, nāhaṃ sa rājeti/ 444.025. sūtaḥ kathayati--deva, nāsya sarvakālameṣa upacāraḥ kriyate/ 444.026. api tu saptāhasyātyayādvidheyo bhavati/ 444.026. rājā kathayati--yattāvadatītaṃ na śakyaṃ tatpunaḥ kartum, yadavaśiṣṭaṃ tatkriyatām/ 444.027. yasmin pradeśe tāmrapaḍḍairbaddhaḥ, tasya rājño jyeṣṭhaḥ putraḥ śataśalākāṃ dhārayati, rājño jyeṣṭhā duhitā sauvarṇamaṇimayavālavyajanena makṣikān vārayati, rājño 'gramāhiṣī sauvarṇena sthālena madhumrakṣitakān mūlān bhakṣayato dhārayati, rājño 'mātyaḥ sauvarṇena lakṣaṇena laḍḍīśchorayati/ 444.030. tamanunayati pārthivaḥ/ 444.030. sasṛtaparamasugandhivilepanānudhārī madhuramadhurakṛtāntarānurāgā nṛpamahiṣī turagottamāya dattā rājñā/ 444.031. udyānabhūmiṃ nirgantukāmo 'syāścājāneya upagamya pṛṣṭhamunnāmayati/ 444.031. rājā sūtaṃ pṛcchati--rājā asya pṛṣṭhaṃ duḥkhayati/ 444.031. sa kathayati--kiṃ tu rājā <445>duḥkhamadhirokṣyatīti/

445.001. yato 'nenāvanāmitaṃ sa rājā tamabhiruhya saṃprasthitaḥ/ 445.001. tasya gacchataḥ pānīyamāgatam/ 445.002. sa tatra nāvatarati/ 445.002. rājā sūtaṃ pṛcchati--eṣo bibheti? deva, naiṣa bibheti/ 445.002. api tu mā rājānaṃ pucchodakena sekṣyāmīti/ 445.003. tasya tatpucchaṃ sauvarṇāyāṃ nālikāyāṃ prakṣiptam/ 445.003. sa taṃ pānīyamuttīrṇaḥ/ 445.004. sa udyānaṃ gatvā pramatto 'vasthitaḥ/ 445.004. sāmantarājaiḥ śrutam--yathā rājā brahmadatta udyānaṃ gata iti/ 445.005. tairāgatya nagarasya dvārāṇi bandhayanti/ 445.005. rājñā brahmadattena śrutaṃ sāmantarājair nagaradvārāṇi nigṛhītānīti/ 445.006. so 'śvājāneyamabhirūḍhaḥ/ 445.006. antarā ca vārāṇasyantarā codyānamatrāntarā brahmavatī nāma puṣkiriṇyutpalakuṃdapuṇḍarīkasaṃchannā/ 445.007. so 'śvājāneyaḥ padmopari saran vārāṇasīṃ praviṣṭaḥ/ 445.008. rājā tuṣṭo 'matyānāṃ kathayati--bhavantaḥ, yorājñaḥ kṣatriyasya mūrdhnābhiṣiktasya jīvitamanuprayacchati, kiṃ tasya kartavyam? deva, upārdharājyaṃ dātavyam/ 445.009. rājā kathayati--tiryageṣaḥ/ 445.010. kimasyopārdharājyena? api tvenamāgamya saptāhaṃ dānāni dīyantām, puṇyāni kriyantām, akālakaumudī ca kriyatām/ 445.011. amātyaiḥ saptāahaṃ dānāni dātumārabdhāni, puṇyāni kartumārabdhāni, saptāhamakālakaumudī prasthāpitā/ 445.012. sārthavāhaḥ puruṣān pṛcchati--bhavantaḥ, kimakālakaumudī vartate? te 'sya kathayanti--pūjitaṃ nāmādhiṣṭhānam/ 445.013. tataḥ kumbhakārasya sakāśāt suvarṇalakṣeṇāśvājāneyaṃ gṛhītvā ihānītam/ 445.014. tenādya rājño jīvitaṃ dattam/ 445.014. tamāgamya saptāhaṃ dānāni dātumārabdhāni, puṇyāni kriyante, akālakaumudī ca prasthāpitā/ 445.015. sārthavāhaḥ saṃlakṣayati--yo mayā chorito nāma, sa eṣa kiśorako 'śvājāneyaḥ syāt? tattāvadgatvā paśyāmi/ 445.017. sa tasya sakāśaṃ gataḥ/ 445.017. sa tenāśvājāneyenoktah--bhoḥ puruṣa, kiṃ tvayā teṣāmaśvānāṃ sakāśāllabdham? mayaikākinaiva tasya kumbhakārasya suvarṇalakṣaṃ dattam/ 445.018. sa mūrchitakaḥ pṛthivyāṃ nipatitaḥ/ 445.019. jalapariṣekena pratyāgataprāṇaḥ pādayor nipatya kṣamāpitavān//

445.020. kiṃ manyadhve bḥkṣavo yo 'sau sārthavāhaḥ, eṣa eva jīvakastena kālena tena samayena/ 445.021. yo 'śvājāneyaḥ, eṣa eva panthakastena kālena tena samayena/ 445.021. tadāpi yadā asyaiṣa guṇānāmanabhijñaḥ, tadāsyāsatkāraṃ prayuktavān/ 445.022. yadā tu guṇānāmabhijñaḥ, tadā pādayor nipatya kṣamāpitavān/ 445.023. etarhyapyeṣa yadā guṇānāmanabhijñaḥ, tadā asatkāraṃ prayuktavān/ 445.023. yadā guṇānāmabhijñaḥ, tadā pādayor nipatya kṣamapayati//

445.025. iti śrīdivyāvadāne cūḍāpakṣāvadānaṃ samāptam//

********** avadāna 36 **********

446.001. div36 mākandikāvadānam/

446.002. buddho bhagavān kuruṣu janapadacārikāṃ carat kalmāṣadamyamanuprāptaḥ/ 446.002. tena khalu punaḥ samayena kalmāṣadamye mākandiko nāma parivrājakaḥ prativasati/ 446.003. tasya sākalir nāma patnī/ 446.004. tasya duhitā jātā abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā/ 446.004. tasyā asthīni sūkṣmāṇi susūkṣmāṇi, na śakyata upamā kartum/ 446.005. tasyāstrīṇi saptāhānyekaviṃśatiṃ divasān vistareṇa jātimahī saṃvṛttā yāvajjātamahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate--kiṃ bhavatu dārikāyā nāmeti? jñātaya ūcuh--iyaṃ dārikā abhirūpā darśanīyā prāsādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā/ 446.008. tasyā asthīni sūkṣmāṇi susūkṣmāṇi, na śakyate upamā kartum/ 446.008. bhavatu dārikāyā anupameti nāma/ 446.009. tasyā anupameti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ 446.009. sonnītā vardhitā/ 446.009. mākandikaḥ saṃlakṣayati--iyaṃ dārikā na mayā kasyacit kulena dātavyā na dhanena nāpi śrutena, kiṃ tu yo 'syā rūpeṇa samo vāpyadhiko vā, tasya mayā dātavyeti//

446.012. atrāntare bhagavān kuruṣu janapadeṣu cārikāṃ caran kalmāṣadamyamanuprāptaḥ/ 446.012. kalmāṣadamye viharati kurūṇāṃ nigame viharati/ 446.013. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya kalmāṣadamyaṃ piṇḍāya prāvikṣat/ 446.014. kalmāṣadamyaṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktapiṇḍapātraḥ pratikrāntaḥ/ 446.015. pātracīvaraṃ pratiśāmya pādau prakṣāmya anyatamavṛkṣamūlaṃ niśritya niṣaṇṇaḥ suptoragarājabhogaparipiṇḍīkṛtaṃ paryaṅkaṃ baddhvā/ 446.016. tena khalu samayena mākandikaḥ parivrajakaḥ puṣpasamidhasyārthe nirgato 'bhut/ 446.017. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantaṃ dūradevānyataravṛkṣamūlaṃ niśritya suptoragarājabhogaparipiṇḍīkṛtaṃ paryaṅka baddhvā niṣaṇṇaṃ bhagavantaṃ dūrādevānyataravṛkṣamūlaṃ niśritya suptoragarājabhogaparipiṇḍīlṛtaṃ paryaṅkaṃ baddhvā niṣaṇṇaṃ prāsādikaṃ pradarśanīyaṃ śāntendriyaṃ śāntamānasaṃ parameṇa cittavyupaśamena samanvāgataṃ suvarṇayūpamiva śriyā jvalantam/ 446.020. dṛṣṭvā ca punaḥ prītiprāmodyajātaḥ/ 446.020. sa saṃlakṣayati--yādṛśo 'yaṃ śramaṇaḥ prāsādikaḥ pradarśanīyaḥ sakalajanamanohārī, durlabhastu sarvastrījanasya patiḥ pratirūpaḥ prāgeva anupamāyāḥ/ 446.022. labdho me jāmāteti/ 446.022. yena svaṃ niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ 446.022. upasaṃkramya patnīmāmantrayate--yatkhalu bhadre jānīyāh--labdho me duhiturjāmātā/ 446.023. alaṃkuruṣva, anupamāṃ dadāmīti/ 446.024. sā kathyati--kasya prayacchasīti? sa kathayati--śramaṇasya gautamasyeti/ 446.024. sā kathayati--gacchāvastāvatpaśyāva iti/ 446.025. mākandikastayā sārdhaṃ gataḥ/ 446.025. dūrāttayā dṛṣṭaḥ/ 446.025. tasyā antarmārge smṛtirupapannā/ 446.026. gāthāṃ bhāṣate-- 446.027. dṛṣṭo mayā vipra sa piṇḍahetoḥ kalmāṣadamye vicaranmaharṣiḥ/ 446.029. bhūratnabhā santi tasya pragacchato 'tyunnamate na caiva(?)//1//

446.031. nāsau bhaktāṃ bhajate kumārikām/ 446.031. nivarta, yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam/ 446.031. so 'pi gāthāṃ bhāsate--

447.001. <447>amaṅgale sākalike tvaṃ māṃgalayakāle vadase hyamaṅgalam/ 447.003. saceddruta samadhikṛtaṃ bhaviṣyati punarapyasau kāmaguṇyeṣu raṃsyate//2// iti/ 447.005. sā ānupamāṃ vastrāmlakārairalaṃkṛtya saṃprasthitā/ 447.005. bhagavānapi tasnādvanaṣaṇḍādanyavanaṣaṇḍaṃ saṃprashtitaḥ/ 447.006. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantaṃ tṛṇasaṃstaraṇakam/ 447.006. dṛṣṭvā ca punaḥ patnīmāmantrayate--yatkhalu bhavati jānīyāh--eṣa te duhitustṛṇasaṃstaraka iti/ 447.007. sā gāthāṃ bhāṣate-- 447.009. raktasya śayyā bhavatativikopitā dviṣṭasya śayyā sahasā nipīḍitā/ 447.011. sūḍhasya śayyā khalu pādato gatā suvītarāgeṇa nisevitā nviyam/ 447.013. nāsau bhartā bhajate kumārikāṃ nirvata, yāsyāmaḥ svaṃ niveśanam//3//

447.015. amaṅgale sākalike tvaṃ maṅgalyakāle vadase hyamaṅgalam/ 447.017. sāceddrutaṃ samadhikṛtaṃ bhaviṣyati punarapyasau kāmaguṇeṣu raṃsyate//4//

447.019. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājakaḥ/ 447.019. bhagavataḥ padāni dṛṣṭvā punaḥ patnīmāmantrayate--imāni te bhavanti bhadre duhiturjāmātuḥ padāni/ 447.020. gāthāṃ bhāṣate-- 447.021. raktasya puṃsaḥ padamutpaṭaṃ syānnipīḍitaṃ dveṣavataḥ padaṃ ca/ 447.023. padaṃ hi mūḍhasya visṛṣṭadehaṃ suvītarāgasya padaṃ tvihedṛśam/ 447.025. nāsau bhartā bhajate kumārikām/ 447.026. nivarta, yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//5//

447.027. amaṅgale sākalike pūrvavat/ 447.028. bhagavatotkaśaśabdaḥ kṛtaḥ/ 447.028. aśrauṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavata utkāśanaśabdaṃ śuśrāva/ 447.029. śrutvā ca punaḥ punaḥ patnīmāmantrayate--eṣa te bhavati huhiturjāmāturutkāśanaśabda iti/ 447.030. sā gāthāṃ bhāṣate-- 447.031. rakto naro bhavati hi gadadasvaro dviṣṭo naro bhavati hi khakkhaṭāsvaraḥ/

448.001. <448>mūḍho naro hi bhavati samākulasvaro buddho hyayaṃ brāhmaṇadundubhisvaraḥ/ 448.003. nāsau bhartā bhajate kumārikāṃ nivarta yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//3//

448.005. amaṅgale sākalike pūrvavat/ 448.006. bhagavatā mākandikaḥ parivrājako dūrādivalokitaḥ/ 448.006. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantamavalokayantam/ 448.007. dṛṣṭvā ca punaḥ patnīmāmantrayate sma--eṣa te bhavati duhiturjāmātā nirīkṣata iti/ 448.008. sa gāthāṃ bhāṣate-- 448.009. rakto naro bhavati hi cañcalekṣaṇo dviṣṭo bhujagaghoraviṣo yathekṣate/ 448.011. mūḍo naraḥ saṃtamasīva paśyati dvijavītarāgo yugamātradarśī/ 448.013. na eṣa bhartā bhajate kumārikāṃ nivarta yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//7//

448.015. amaṅgale sākalike pūrvavat/ 448.016. bhagavāṃścakramyate/ 448.016. adrākṣīnmākandikaḥ parivrājako bhagavantaṃ caṃkramyamāṇam/ 448.017. dṛṣṭvā ca punaḥ patnīmāmantrayate--eṣa duhiturjāmātā caṃkramyata iti/ 448.017. sā gāthāṃ bhāṣate-- 448.018. yathāsya tetre ca yathāvalekitam yathāsya kāle sthita eva gacchataḥ/ 448.020. yathaiva padmaṃ stimite jale 'sya netraṃ viśiṣṭe vadane virājate/ 448.022. na eṣa bhartā bhajate kumārikāṃ nivarta yāsyāmaḥ svakaṃ niveśanam//8//

448.024. amaṅgale sākalike tvaṃ maṅgalakāle vadase hyamaṅgalam/ 448.026. saceddrutaṃ samadhikṛtaṃ bhaviṣyati punarapyayaṃ kāmaguṇeṣu raṃsyate//9//

448.028. vaśiṣṭhośīramaunalāyanā(?) apatyahetoratatkāmamohitāḥ/ 448.030. dharmo munīnāṃ hi sanātano hyayamapatyamutpāditavān sanātanaḥ//10//

449.001. atha mākandikaḥ parivrājako yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 449.001. upasaṃkramya bhagavantamidamavocat-- 449.003. imāṃ bhagavān paśyatu me sūtāṃ satīṃ rūpopapannāṃ pramadāmalaṃkṛtām/ 449.005. kāmārthinīm yadbhavate pradīyate sahānayā sādhurivācaratāṃ bhavān/ 449.007. sametya candro nabhasīva rohiṇīm//11//

449.008. bhagavān saṃlakṣayati--yadyahamanupamāyā anunayavacanaṃ brūyām, sthānametadvidyate yadanupamā rāgeṇa svinnā kālaṃ kurvāṇā bhaviṣyati/ 449.009. tattasyāḥ pratighavacanaṃ brūyāmiti viditvā gāthāṃ bhāṣate-- 449.011. dṛṣṭā mayā mārasutā hi vipra tṛṣṇā na me nāpi tathā ratiśca/ 449.013. chando na me kāmaguṇeṣu kaścit/ 449.014. tasmādimāṃ mūtrapurīṣapūrṇāṃ praṣṭuṃ hi yattāmapi notsaheyam//12//

449.016. mākandiko gāthāṃ bhāṣate-- 449.017. sutāmimāṃ paśyasi kiṃ madīyāṃ hīnāṅginīṃ rūpaguṇairviyuktām/ 449.019. chandaṃ na yenātra karoṣi cārau viviktabhāveṣviva kāmabhogī//13// iti/ 449.021. bhagavānapi gāthāṃ bhāṣate-- 449.022. yasmādihārthī viṣayeṣu mūṭaḥ sa prārthayedvipra sutāṃ tavemām/ 449.024. rūpopapannāṃ viṣayeṣu saktāmavītarāgo 'tra janaḥ pramūḍaḥ//14//

449.026. ahaṃ tu buddho munisattamaḥ kṛtī prāptā mayā bodhiranuttarā śivā/ 449.028. padmam yathā vārikaṇairaliptaṃ carāmi loke 'nupalipta eva//15//

449.030. nīlāmbujaṃ kardamavārimadhye yathā ca paṅkena va nopaliptam/ 449.032. tathā hyahaṃ brāhmaṇa lokamadhye carāmi kāmeṣu viviktah {eva}//16// iti/

450.001. athānupamā bhagavatā mūtrapurīṣavādena samudācaritā vītaharṣā durmanāḥ saṃvṛttā/ 450.001. tasyā yadrāgaparyavasthānaṃ tadvigatam, dveṣaparyavasthānamutpannam, sthūlībhūtāryasthītikāvarībhūtekṣiṇī(?)/ 450.003. tena sa khalu samayenānyatamo mahallo, bhagavataḥ pṛṣṭhataḥ sthito 'bhūt/ 450.003. atha mahallo bhagavantamidamavocat-- 450.005. samantadṛṣṭe pratigṛhya nārīmasmatsametāṃ bhagavan prayaccha/ 450.007. ratā vayaṃ hi pramadāmalaṃkṛtāṃ bhokṣyāmahe ghīra yathānulomam//17// iti/ 450.009. evamukte bhaganāṃstaṃ mahallamidamavocat--apehi puruṣa, mā me puratastiṣṭheti/ 450.009. sa ruṣito gāthāṃ bhāṣate-- 450.011. idaṃ ca te pātramidaṃ ca cīvaram yaṣṭiśca kuṇḍī ca vrajantu niṣṭhām/ 450.013. imāṃ ca śikṣāṃ svayameva dhāraya dhātrī yathā hyaṅkagataṃ kumārakam//18// iti/ 450.015. evamukte sa mahallaḥ śikṣāṃ pratyākhyāya mahānanāryo 'yamiti matvā yena mākandikaḥ parivrājakastenopasaṃkrāntaḥ/ 450.016. upasaṃkramya mākandikaṃ parivrājakamidamavocat--anuprayacchamamāntike 'nupamāmiti/ 450.017. sa paryavasthitaḥ kathayati--mahalla, draṣṭamapi te na prayacchāmi, prāgeva sparcṭumiti/ 450.018. evamuktasya mākandikasya parivrājakasyāntike tādṛśaṃ paryavasthānamupannam yenoṣṇaṃ śoṇitaṃ chardayitvā kālagato narakeṣūpapannaḥ//

450.020. tato bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh--paśya bhadanta, bhagavatā anupamā labhyamānā na pratigṛhīteti/ 450.021. bhagavānāha--na bhikṣava etarhi, yathā atīte 'pyadhvanyeṣā mayā labhyamānā na pratigṛhītā/ 450.022. tacchrūyatām//

450.023. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'nyatamasmiṅkarvaṭake 'yaskāraḥ prativasati/ 450.023. tena sadṛśātkulāt kalatramānītam/ 450.024. pūrvavadyāvadduhitā jātā abhirūpā darśanīyā prāsādikā/ 450.024. unnītā vardhitā mahānītaṃ saṃvṛttā/ 450.025. ayaskāraḥ saṃlakṣayati--mayaiṣā duhitā na kasyacit kulena dātavyā, na rūpeṇa na dhanena, api tu yo mama śilpena samo 'bhyadhiko vā, tasyāhamenāṃ dāsyāmīti/ 450.027. yāavadanyatamo māṇavo bhikṣārthī tasya gṛhaṃ praviṣṭaḥ/ 450.027. sā dārikā bhaikṣamādāya nirgatā/ 450.027. sa māṇavastāṃ dṛṣṭvā kathayati--dārike, tvaṃ kasyaciddattā āhosvinna datteti? sā kathayati--yadā jātāhaṃ tadaiva matpitaivāṅgīkṛtya vadati--duṣkaramasau māṃ kasyaciddāsyati/ 450.029. kiṃ tava pitā vadati? yo mama śilpena samo 'bhyadhiko vā, asyāhamenāṃ dāsyāmīti/ 450.030. tava pitā kīdṛśaṃ śilpaṃ jānīte? sūcīmīdṛśāṃ karoti yāvadudake plavate/ 450.031. sa māṇavaḥ saṃlakṣayati--kiṃ cāpyahamanayānarthī, madāpanayo 'sya kartavya iti/ 450.032. kuśalo 'sau teṣu teṣu śilpasthānakarmasthāneṣu/

451.001. <451>tenāyaskārabhāṇḍikām yācitvā anyatra gṛhe susūkṣmāḥ sūcyo ghaṭitāḥ, yā udake plavante/ 451.002. ekā ca mahatī ghaṭitā yasyāṃ sapta sūcyaḥ pratikṣiptāḥ saha tayā plavante/ 451.002. sa tāḥ kṛtvā tasyāyaskārasya gṛhamāgataḥ/ 451.003. sa kathayati--sūcyaḥ sūcya iti/ 451.003. tayā dārikayā dṛṣṭāḥ/ 451.003. sā gāthāṃ bhāṣate-- 451.005. unmattakastvaṃ kaṭuko 'tha vāsi acetanaḥ/ 451.006. ayaskāragṛhe yastvaṃ sūcīṃ viktretumāgataḥ//19// iti/ 451.007. so 'pi gāthāṃ bhāṣate-- 451.008. nāhamunmattako vāsmi kaṭuko 'hamacetanaḥ/ 451.009. mānāvatāraṇārthaṃ tu mayā śilpaṃ pradṛśyate//20//

451.010. sacetpitā te jānīyācchilpaṃ mama hi yādṛśam/ 451.011. tvāṃ caivānuprayaccheta anyacca vipratam (vipulam?) dhanam//21// iti/ 451.012. sā kathayati--kīdṛśaṃ tvaṃ śilpaṃ jānīṣe? īdṛṣīṃ sūcīṃ karomi yodake plavate/ 451.013. tayā mātur niveditam--amba, śilpakarmātrāgata iti/ 451.013. sā kathayati--praveśayeti/ 451.013. tayā praveśitaḥ/ 451.014. ayaskārabhāryā kathayati--kīdṛśaṃ tvaṃ śilpaṃ jānīṣe? tena samākhyātam/ 451.014. tayā svāmine niveditaḥ/ 451.015. āryaputra, ayaṃ śilpadārakaḥ/ 451.015. īdṛśaṃ jānīta iti/ 451.015. sa kathayati--yadyevamānaya pānīyam, paśyāmīti/ 451.016. tayā pānīyasya bhājanaṃ pūrayitvopanāmitam/ 451.016. tenaikā sūcī prakṣiptā/ 451.017. sā plotumārabdhā/ 451.017. evaṃ dvitīyā, tṛtīyā/ 451.017. tataḥ sā mahatī sūcī prakṣiptā/ 451.017. sāpi plotumārabdhā/ 451.018. punastasyāmekā sūcī prakṣiptā/ 451.018. tathāpi plotumārabdhā/ 451.018. evaṃ dvitīyāṃ tṛtīyām yāvat saptasūcīṃ prakṣipya prakṣiptāstathāpi plotumārabdhāḥ/ 451.019. ayaskāraḥ saṃlakṣayati--mamaiṣo 'dhikataraḥ śilpena/ 451.020. asmai duhitaramanuprayacchām/ 451.020. iti viditvā tāṃ dārikāṃ sarvālaṃkāravibhūṣitāṃ kṛtvā vāmena pāṇinā gṛhītvā dakṣiṇena pāṇinā bhṛṅgārakamādāya māṇavasya purataḥ sthitvā kathayati--imāṃ te 'haṃ māṇavaka duhitaramanuprayacchāmi bhāryārthāyeti/ 451.022. sa kathayati--nāhamanayārthī, kiṃ tu tavaiva madāpanayaḥ kartavya iti mayā śilpamupadarśitamiti//

451.024. bhagavānāha--kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau māṇavaḥ, ahameva sa tena kālena tena samayena/ 451.025. yo 'sāvayaskāraḥ, eṣa eva mākandikastena kālena tena samayena/ 451.025. yāsāvayaskārabhāryā, eṣaivāsau mākandikabhāryā tena kālena tena samayena/ 451.026. yāsāvayaskāraduhitā, eṣaivāsāvanupamā tena kālena tena samayena/ 451.027. tadāpyeṣā mayā labhyamānā na pratigṛhītā/ 451.028. etarhyapyeṣā mayā labhyamānā na pratigṛhītā//

451.029. punarapi bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh--paśya bhadanta ayaṃ mahallako 'nupamāmāgamyānayena vyasanamāpanna iti/ 451.030. bhagavānāha--bhikṣava etarhi yathātīte 'pyadhvanyeṣa anupamāmāgamya sāntaḥpuro 'nayena vyasanamāpannaḥ/ 451.031. tacchrūyatām//

452.001. <452>bhūtapūrvaṃ bhikṣavaḥ siṃhakalpāyāṃ siṃhakesarī nāma rājā rājyaṃ kārayati ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanaṃ pūrvavadyāvaddharmeṇa rājyaṃ kārayati/ 452.002. tena khalu samayena siṃhakalpāyāṃ siṃhako nāma sārthavāhaḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigrahaḥ pūrvavadyāvattena kalatramānītam/ 452.004. sā āpannasattvā saṃvṛttā/ 452.004. na cāsyāḥ kiṃcidamano 'jñaśabdaśravaṇam yāvadgarbhasya paripākāya/ 452.005. sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/ 452.005. dārako jātah abhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko gauraḥ kanakavarṇah chatrākāraśirāḥ pralambabāhurvidtīrṇalalāṭa uccaghoṇa saṃgatabhrūs tuṅganāsaḥ sarvāṅgapratyaṅgopetaḥ/ 452.007. tasya trīṇi saptakānyekaviṃśatiṃ divasān vistareṇa tasya jātasya jātimahaṃ kṛtvā nāmadheyaṃ vyavasthāpyate--kiṃ bhavatu dārakasya nāmeti? jñātaya ūcuh--ayaṃ dārakaḥ siṃhasya sārthavahasya putraḥ/ 452.009. bhavatu siṃhala iti nāma/ 452.009. tasya siṃhala iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ 452.010. siṃhalo dārako 'ṣṭābhyo dhātrībhyo dattaḥ pūrvavadyāvadaṣṭāsu parīkṣāsu ghaṭako vācakaḥ piṇḍitaḥ paṭupracāraḥ saṃvṛttaḥ/ 452.011. tasya pitrā trīṇi vāsagṛhāṇi māpitāni haimantikaṃ graiṣmikaṃ vārṣikam/ 452.012. trīṇyantaḥpurāṇi vyavasthāpitāni jyeṣṭhaṃ madhyaṃ kanīyasam/ 452.013. so 'pareṇa samayena pitaramāhvayate--tāta, anujānīhi, mahāsamudramavatarāmīti/ 452.014. sa kathayati--putra, tāvatprabhūtaṃ me dhanajātamasti yadi tvaṃ tilataṇḍulakulatthādiparibhogena ratnāni me paribhokṣyase, tathāpi me

bhogā na tanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gamiṣyanti/ 452.015. tadyāvadahaṃ jīvāmi, tāvat krīḍa ramasva paricāraya/ 452.016. mamātyayād dhanenopārjitaṃ kariṣyasīti/ 452.016. sa bhūyo bhūyaḥ kathayati--tāta, anujānīhi, mahāsamudramavatarāmīti/ 452.017. sa tenāvaśyanirbandhaṃ jñātvā uktah--putra, evaṃ kuru/ 452.018. kiṃ tu bhayabhairavasahiṣṇunā te bhavitavyamiti/ 452.018. tena siṃhakalpāyāṃ rājadhānyāṃ ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritam--śṛṇvantu bhavantaḥ siṃhakalpanivāsino vaṇijo nānādeśābhyāgatāśca/ 452.020. siṃhalasārthavāho mahāsamudramavatariṣyatīti/ 452.020. yo yuṣmākamutsahate siṃhalena sārthavāhena sārdhamaśulkenātarapaṇyena mahāsamudramavatartum, sa mahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānayatviti/ 452.022. tataḥ pañcabhirvaṇikśatairmahāsamudragamanīyaṃ paṇyaṃ samudānītam/ 452.022. mātāpitarau bhṛtyāṃśca suhṛtsambandhibāndhavānavalokya divasatithimuhūrtaprayogeṇa kṛtakautukama.ṅgalasvastyayanaḥ śakaṭairbhāraiḥ piṭakair mūṭairuṣṭrairgobhirgardabhaiḥ prabhūtaṃ mahāsamudragamanīyaṃ paṇyamādāya pañcabhirvaṇikśataiḥ saparivāraḥ saṃprasthitaḥ/ 452.025. so 'nupūrveṇa grāmanagaranigamarāṣṭrājadhānīṣu cañcūryamāṇaḥ pattanānyavalokayan samudratīramanuprāptaḥ/ 452.026. vistareṇa rākṣasīsūtraṃ sarvaṃ vācyam/ 452.026. sarve te vaṇijo bālahāśvarājātpatitāḥ, tābhiśca rākṣasībhirbhakṣitāḥ/ 452.027. siṃhalaka ekaḥ svastikṣemābhyāṃ jambudvīpamanuprāptaḥ/ 452.028. siṃhalabhāryā yā rākṣasī sā rākṣasībhirucyate--bhagini, asmābhiḥ svakasvakāḥ svāmino bhikṣitāḥ, tvayā svāmī nirvāhitaḥ/ 452.029. yadi

tāvattamānayiṣyasītyevaṃ kuśalam, no cetvāṃ bhakṣayām iti/ 452.030. sā saṃtrastā kathayati--yadi yuṣmākameṣa nirbandho māṃ dhariṣyatha ānayāmīti/ 452.031. tāḥ kathayanti--śobhanam/ 452.031. evaṃ kuruṣveti/ 452.031. sā paramabhīṣaṇarūpamabhinirmāya laghuladhveva gatvā siṃhalasya sārthavāhasya purato gatvā sthitā/ 452.032. siṃhalena sārthavahena niṣkoṣamasiṃ kṛtvā <453>saṃtrāsitā apakrāntā/

453.001. yāvanmadhyadeśāt sārtha āgataḥ/ 453.001. sā rākṣasī sārthavāhasya pādayor nipatyāha--sārthavāha, ahaṃ tāmradvīpakasya rājño duhitā/ 453.002. tenāhaṃ siṃhalasārthavāhasya bhāryārthaṃ dattā/ 453.003. tasya mahāsamudramadhyagatasya makareṇa matsyajātena yānapātraṃ bhagnam/ 453.003. tenāhamamaṅgaleti kṛtvā choritā/ 453.004. tadarhasi taṃ mamopasaṃvarayitumiti/ 453.004. tenādhivāsitaṃ kṣamāpayāmīti/ 453.004. sa tasya sakāśaṃ gataḥ/ 453.005. viśrambhakathālāpena muhūrtaṃ sthitvā kathayati--vayasya, rājaduhitāsau tvayā pariṇitā/ 453.006. mā tāmasthāne parityaja, kṣamasveti/ 453.006. sa kathayati--vayasya, nāsau rājaduhitā, tāmradvīpādasau rākṣasī/ 453.007. atha kathamihāgatā? tena vṛttamārocitam/ 453.007. sa tūṣṇīmavasthitaḥ/ 453.008. siṃhalaḥ sārthavāho 'nukramataḥ svagṛhamanuprāptaḥ/ 453.008. sāpi rākṣasī svayamatīvarūpayauvanasampannamahāsundarīmānuṣīrūpamāsthāya siṃhalasadṛśanirviśeṣasundaraṃ putraṃ nirmāya taṃ putramādāya siṃhakalpāṃ rājadhānīmanuprāptā/ 453.010. siṃhalasya sārthavāhasya svagṛhadvāramūle 'vasthitā/ 453.010. janakāyenāsau mukhabimbakena pratyabhijñātaḥ/ 453.011. te kathayanti--bhavantaḥ, jñāyantāmayaṃ dārakaḥ siṃhalasya sārthavāhasya putra iti/ 453.012. rākṣasī kathayati--bhavantaḥ, parijñāto yuṣmābhiḥ/ 453.012. tasyaivāyaṃ putra iti/ 453.013. te kathayanti--bhagini, kuta āgatā, kasya vā duhitā tvamiti? sā kathayati--bhavantaḥ, ahaṃ tāmradvīparājasya duhitā siṃhalasya sārthavāhasya bhāryārthaṃ dattā/ 453.014. mahāsamudramadhyagatasya sārthavāhasya

matsyajātena yānapātraṃ bhagnam/ 453.015. tenāhamamaṅgaleti kṛtvā asthāne chotitā, kathaṃcidiha saṃprāptā/ 453.016. kṣudraputrāham/ 453.016. arhatha siṃhalaṃ sārthavāhaṃ kṣamayitumiti/ 453.016. taistasya mātāpitror niveditam/ 453.017. sa tābhyāmuktah--putra, mainām {tyaja}duhitaraṃ rājñaḥ, kṣudraputreyaṃ tapasvinī, kṣameti/ 453.018. sa kathayati--tāta, naiṣā rājaduhitā, rākṣasyeṣā tāmradvīpādihāgateti/ 453.018. tau kathayatah--putra, sarvā eva striyo rākṣasyaḥ/ 453.019. kṣameti/ 453.019. tāta, yadyeṣā yuṣmākamabhipretā, etāṃ gṛhe dhārayata/ 453.020. ahamapyanyatra gacchāmīti/ 453.020. tau kathayatah--putra, sutarāṃ vayamenāṃ tavaivārthāya dhārayāmaḥ/ 453.020. yadyeṣā tava nābhipretā, kimasmākamanayā? na dhārayāma iti/ 453.021. tābhyāṃ niṣkāsitā/ 453.021. sā siṃhakesaiṇo rājñaḥ sakāśaṃ gatā/ 453.022. amātyai rājño niveditam--deva, īdṛśī rūpayauvanasampannā strī rājadvāre tiṣṭhatīti/ 453.023. rājā kathayati--praveśayeti/ 453.023. paśyāma iti/ 453.023. sā taiḥ praveśitā/ 453.023. hāriṇīndriyāṇi/ 453.024. rājā tāṃ dṛṣṭvā rāgenotkṣiptaḥ/ 453.024. svāgatavādasamudācāreṇa tāṃ samudācarya kathayati--kutaḥ kathamatrāgatā, kasya vā tvamiti/ 453.025. sā pādayor nipatya kathayati--deva, ahaṃ tāmradvīpakasya rājño duhitā siṃhalasya sārthavāhasya bhārvārthaṃ dattā/ 453.026. tasya mahāsamudramadhyagatasya makareṇa matsyajātena yānapātraṃ bhagnam/ 453.027. tenāhamamaṅgaleti śrutvā asthāne chotitā, kathaṃcidiha saṃprāptā/ 453.028. kṣudraputrāham/ 453.028. tadarhasi deva tameva siṃhalaṃ

sārthavāhaṃ kṣamāpayitumarhasi/ 453.028. tena rājñā samāśvāsitā/ 453.029. amātyānāmājñā dattā--gacchantu bhavantaḥ, siṃhalaṃ sārthavāhaṃ śabdayateti/ 453.029. tairasau śabditaḥ/ 453.030. rājā kathayati--siṃhala, enāṃ rājāduhitaraṃ dhāraya, kṣamasveti/ 453.030. sa kathayati--deva, naiṣā rājaduhitā, rākṣasyeṣā tāmradvīpādihāgateti/ 453.031. rājā kathayati--sārthavāha, sarvā eva striyo rākṣasyaḥ, kṣamasva/ 453.032. atha tava nābhipretā, mamānuprayaccheti/ 453.032. sārthavāhaḥ kathayati--deva, <454>rākṣasyeṣā/

454.001. nāhaṃ dadāmi, na varayāmīti/ 454.001. sā rājñā antaḥpuraṃ praveśitā/ 454.001. tayā rājā vaśīkṛtaḥ/ 454.002. yāvadapareṇa samayena rājñaḥ sāntaḥpurasyāsvāpanaṃ datvā tāsāṃ rākṣasīnāṃ sakāśaṃ gatvā kathayati--bhaginyaḥ, kim yuṣmākaṃ siṃhalena sārthavāhena? mayā siṃhakesariṇo rājñaḥ sāntaḥpurasyāsvāpanaṃ dattam/ 454.004. āgaccchata, taṃ bhakṣayāma iti/ 454.004. tā vikṛtakaracaraṇanāsāḥ paramabhairavamātmānamabhinirmāya rātrau siṃhakalpamāgatāḥ/ 454.005. tābhirasau rājā sāntaḥpuraparivāro bhakṣitaḥ/ 454.006. prabhātāyāṃ rājanyāṃ rājadvāraṃ na mucyate/ 454.006. rājagṛhasyopariṣṭātkuṇapakhādakāḥ pakṣiṇaḥ paribhrāmitumārabdhāḥ/ 454.007. amātyā bhaṭabalāgranaigamajanapadāśca rājadvāre tiṣṭhanti/ 454.007. eṣa śabdaḥ siṃhakalpāyāṃ rājadhānyāṃ samantato visṛtah--rājadvāraṃ na mucyate/ 454.008. rājagṛhasyopariṣṭātkuṇapakhādakāḥ pakṣiṇaḥ paribhramanti/ 454.009. amātyā bhaṭabalagraṃ naigamajanapadāśca rājadvāre tiṣṭhantīti/ 454.010. siṃhalena sārthavāhena śrutam/ 454.010. sa tvaritatvaritaṃ khaṅgamādāya gataḥ/ 454.010. sa kathayati--bhavantaḥ, kṣamaṃ cintayata/ 454.011. tayā rākṣasyā rājā khādita iti/ 454.011. amātyāḥ kathayanti--kathamatra pratipattavyamiti? sa kathayati--niśrayaṇīmānayata, paśyāmīti/ 454.012. tairānītā/ 454.012. siṃhalaḥ sārthavāhaḥ khaṅgamādāya nirūṭhaḥ/ 454.013. tena tāḥ saṃtrāsitāḥ/ 454.013. tāsāṃ kāściddhastapādānādāya niṣpalāyitāḥ, kāścicchiraḥ/ 454.014. tataḥ siṃhalena sārthavāhena rājakuladvārāṇi bhuktāni/ 454.014. amātyai rājakulaṃ śodhitam/ 454.015.

paurāmātyajanapadāḥ saṃnipatya kathayanti--bhavantaḥ, rājā sāntaḥpuraparivāro rākṣasībhirbhakṣitaḥ/ 454.016. kumāro nāsya, kamatrābhiṣiñcāma iti? tatraike kathayanti--yaḥ sāttvikaḥ prajñaśceti/ 454.017. apare kathayanti--siṃhalātsārthavāhāt ko 'nyaḥ sāttvikaḥ prajñaśca? siṃhalaṃ sārthavāhamabhiṣiñcāma iti/ 454.018. evaṃ kurmaḥ/ 454.018. taiḥ siṃhalaḥ sārthavāha uktah--sārthavāha, rājyaṃ pratīccheti/ 454.019. sa kathayati--ahaṃ vaṇiksaṃvyavahāropajīvī/ 454.019. kiṃ mama rājyeneti? te kathayanti--sārthavāha, nānyaḥ śaknoti rājyaṃ dhārayitum/ 454.020. pratīccheti/ 454.020. sa kathayati--samayena pratīcchāmi yadi mama vacanānusāriṇo bhavatha/ 454.021. pratīccha, bhavāmaḥ, śobhanaṃ te/ 454.021. taurasau nagaraśobhāṃ kṛtvā mahatā satkāreṇa rājye 'bhiṣiktaḥ/ 454.022. tena nānādeśanivāsino vidyāvādikā āhūya bhūyasyā mātrayā vidyā śikṣitā, evamiṣvastrācāryā iṣvastrāṇi/ 454.023. amātyānāṃ cājñā dattā--sajjīkriyatāṃ bhavantaścaturaṅgabalakāyaṃ saṃnāhitam/ 454.025. siṃhalo rājā caturaṅgādbalakāyādvaravarāṅgān hastino 'śvān rathān manuṣyāśca vahaneṣvaropya tāmradvīpaṃ saṃprasthitaḥ/ 454.026. snupūrveṇa samudratīramanuprāptaḥ/ 454.026. tāsāṃ rakṣasīnāmāpaṇasthānīyo dhvajaḥ kampitumārabdhaḥ/ 454.027. tāḥ saṃjalpaṃ kartumārabdhāh--bhavatyaḥ, āpaṇasthānīyo dhvajaḥ kampate/ 454.028. nūnaṃ jāmbudvīpakā manuṣyā yuddhabhinandina āgatāḥ/ 454.029. samanveṣāma iti/ 454.029. tāḥ samudratīraṃ gatāḥ/ 454.029. yāvat paśyanti anekaśatāni yānapātrāṇi samudratīramanuprāptāni/ 454.030. dṛṣṭvā ca punastā

ardhena pratyudgatāḥ/ 454.030. tato vidyādhāribhirāviṣṭā iṣvastrācāryaiḥ saṃpraghātitāḥ/ 454.031. avaśiṣṭāḥ siṃhalasya rājñaḥ pādayor nipatya kathayanti--deva, kṣamasveti/ 454.032. sa kathayati--samayena kṣame, yadi yūyametannagaramutkīlayitvā anyatra gacchatha, na ca madvijite <455>kasyacidaparādhyatheti/

455.001. tāḥ kathayanti--deva, evaṃ kurmaḥ/ 455.001. śobhanam/ 455.001. taṃ nagaramutkīlayitvā anyatra gatvāvasthitāḥ/ 455.002. siṃhalenāpi rājñā āvāsitamiti siṃhaladvīpaḥ siṃhaladvīpa iti saṃjñā saṃvṛttā//

455.004. kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau simihalaḥ, ahameva sa tena kālena tena samayena/ 455.004. yo 'sau siṃhakesarī rājā, eṣa eva sa mahallastena kālena tena samayena/ 455.005. yā sā rākṣasī, eṣaivānupamā tena kālena tena samayena/ 455.006. tadāpyeca anupamāyā arthe anayena vyavasanamāpannaḥ/ 455.006. etarhyapyeṣa anupamāyā arthe anayena vyasanamāpannaḥ//

455.008. mākandikaḥ parivrājako 'nupamāmādāya kauśāmbīṃ gataḥ/ 455.008. anyatamasminnudyāne 'vasthitaḥ/ 455.009. udyānapālakapuruṣeṇa rājña udayanasya vatsarājasya niveditam--deva, strī abhirūpā darśanīyā prāsādikā udyāne tiṣṭhati/ 455.010. devasyaiṣā yogyeti śrutvā rājā tadudyānaṃ gataḥ/ 455.011. tenāsau dṛṣṭā/ 455.011. hārīṇīndriyāṇi/ 455.011. sahadarśanādevākṣiptahṛdayaḥ/ 455.011. tena mākandikaḥ parivrājaka uktah--kasyeyaṃ dārikā? sa āha--deva, madduhitā deva, na kasyacid/ 455.012. mama kasmānna dīyate? deva, dattā bhavatu rājñaḥ/ 455.013. śobhanam/ 455.013. mahārājasya bahavaḥ paṇyapariṇītāḥ/ 455.013. tasya puṣpadantasya pariṇītā/ 455.014. tasyāḥ puṣpadantasya prāsādasyārthaṃ dattam, pañcopasthāyikāśatāni dattāni, pañca ca kārṣāpaṇaśatāni dine dine gandhamālyanimittam/ 455.015. mākandikaḥ parivrājako 'grāmātyaḥ sthāpitaḥ/ 455.016. tena khalu punaḥ samayenodayanasya rājñastrayo 'grāmātyā yogandharāyaṇo ghoṣilo mākandika iti/ 455.017. yāvadapareṇa samayena udayanasya rājñaḥ puruṣa upasaṃkrāntaḥ/ 455.017. rājñā pṛṣṭah--kastvamiti? sa kathayati--deva priyākhyāyīti/ 455.018. amātyānāmājñā dattā--bhavantaḥ, prayacchata priyākhyāyino vṛttimiti/ 455.019. taistasya vṛttirdattā/ 455.019. yāvadaparaḥ puruṣa upasaṃkrāntaḥ/ 455.019. so 'pi rājñā pṛṣṭah--kastvamiti? sa kathayati--deva apriyākhyāyīti/ 455.020. rājñā amātyānāmājñā dattā--bhavantaḥ, prayacchatāasyāpyapriyākhyāyino vṛttimiti/ 455.021. te kathayanti--mā kadāciddevo 'priyaṃ śṛṇuyāt/ 455.021. sa kathayati--bhavantaḥ,

vistīrṇāni rājakāryāṇi/ 455.022. priyacchateti/ 455.022. taistasyāpi vṛttirdattā/ 455.022. yāvadapareṇa samayena rājā udayanaḥ śyāmāvatī anupamā caikasmin sthāne tiṣṭhanti/ 455.023. tadā rājñā kṣutaṃ kṛtam/ 455.024. śyāmāvatyoktam--namo buddhāyeti/ 455.024. anupamayā namo devasyeti/ 455.024. anupamā kathayati--mahārāja, śyāmāavatī devasya santakaṃ bhaktaṃ bhuṅkte, śramaṇasya gautamasya namaskāraṃ karotīti/ 455.026. rājā kathayati--anupame, nātra hyevam/ 455.026. śyāmāvatyupāsikā/ 455.026. avaśyaṃ śramaṇasya gautamasya namaskāraṃ karotīti/ 455.027. sā tūṣṇīmavasthitā/ 455.027. tasyāḥ preṣyadārikā uktā--dārike, yadā devaḥ śyāmāvatī ahaṃ ca rahasi tiṣṭhema, tadā tvaṃ sopānake kāṃsikāṃ pātayiṣyasīti/ 455.029. evamastviti/ 455.029. tayā teṣāṃ rahasyavasthitānāṃ sopānake kāṃsikā pātitā/ 455.029. śyāmāvatyoktam--namo buddhāyeti/ 455.030. anupamā namo devasyetyuktvā kathayati--devasya santakaṃ bhavatī bhuṅkte, śramaṇasya gautamasya namaskāraṃ karotīti/ 455.031. rājā kathayati--anupame, atra mā saṃrambhaṃ kuru, upāsikaiṣā, nātra doṣa iti/ 455.032. rājā udayana ekasmin divase śyāmāvatyā sakāśam <456>bhuṅkte, dvitīyadivase 'nupamāyāḥ/

456.001. rājñā śākunikasyājñā dattā--yasmin divase śyāmāvatyā bhojanavāraḥ, tasmin divase jīvantaḥ kapiṃjalā ānetavyā iti/ 456.002. śākunikena jīvantaḥ kapiṃjalā rājña upanītāḥ/ 456.003. rājā kathayati--anupamāyāḥ samarpayeti/ 456.003. anupamayā śrutam/ 456.004. sā kathayati--deva, na mama vāraḥ/ 456.004. śyāmāvatyā vāra iti/ 456.004. rājā kathayati--gaccha bhoḥ puruṣa, śyāmāvatyāḥ samarpayeti/ 456.005. tena śyāmāvatyāḥ sakāśamupanītah--devasyārthāya sādhayeti/ 456.005. sā kathayati--kimahaṃ śākunikāyinī? na mama prāṇātipātaḥ kalpate/ 456.006. gaccheti/ 456.006. tena rājñe gatvā niveditam--deva, śyāmāvatī kathayati--kimahaṃ śākunikāyinī? na mama prāṇātipātaḥ kalpate/ 456.008. gaccheti/ 456.008. anupamā śrutvā kathayati--deva, yadyasāvucyate śramaṇasya gautamasyārthāya sādhayeti sāmprataṃ saparivārā sādhayet/ 456.009. rājā saṃlakṣayati--syādevam/ 456.009. tenāsau puruṣa uktah--gaccha bhoḥ puruṣa, evaṃ vada--bhagavato 'rthāya sādhayeti/ 456.010. saṃprasthito 'nupamayā pracchannamuktah--praghātayitvānayeti/ 456.011. tena praghātayitvā śyāmāvatyā upanītāḥ/ 456.011. deva kathayati--bhagavato 'rthāya sādhayeti/ 456.012. sā saparivārā udyuktā/ 456.012. śākunikena gatvā rājñe niveditam--sā deva saparivārā udyukteti/ 456.013. anupamā kathayati--śrutaṃ devena? yadi tāvatprāṇātipāto na kalpate, śramaṇasyārthāya na kalpate, devasyāpi kalpate? devasya na kalpate iti kuta etat? rājā paryavasthito dhanuḥ pūrayitvā saṃprathitaḥ/ 456.015. mitāmitramadhyamo lokaḥ/ 456.015. aparayā śyāmāvatyā

niveditam--devo 'tyarthaṃ paryavasthito dhanuḥ pūrayitvā āgacchati, kṣamayeti/ 456.016. tayā svopaniṣaduktā--bhaginyaḥ, sarvā yūyaṃ maitrīṃ samāpadyadhvamiti/ 456.017. tāḥ sarvā maitrīsamāpannāḥ/ 456.018. rājñā ā karṇāddhanuḥ pūrayitvā śaraḥ kṣiptaḥ/ 456.018. so 'rdhamārge patitaḥ/ 456.018. dvitīyaḥ kṣiptaḥ/ 456.018. sa nivartya rājñaḥ samīpe patitaḥ/ 456.019. tṛtīyaṃ kṣeptumārabdhaḥ/ 456.019. śyāmāvatī kathayati--deva, mā kṣepsyasi/ 456.019. mā sarveṇa sarvaṃ na bhaviṣyatīti/ 456.020. rājā vinītaḥ kathayati--tvaṃ devī nāgī yakṣiṇī gandharvī kinnarī mahoragīti? sā kathayati--na/ 456.021. atha kā tvam? bhagavataḥ śrāvikā anāgāminī/ 456.021. maya bhagavato 'ntike 'nāgāmiphalaṃ sākṣātkṛtam, ebhiśca pañcabhiḥ strīśataiḥ satyāni dṛṣṭānīti/ 456.022. rājā abhiprasannaḥ kathayati--varaṃ te 'nuprayacchāmīti/ 456.023. sā kathayati--yadi devo 'bhiprasannaḥ, yadā devo 'ntaḥpuraṃ praviśati, tadā mamāntike dharmānvayamupasthāpayediti/ 456.024. rājā kathayati--śobhanam/ 456.025. evaṃ bhavatviti/ 456.025. so 'nupamāyāḥ śyāmāvatyā antike dharmānvayaṃ prasādayati/ 456.025. yānyasya navasasyāni navaphalāni navartukāni samāpadyante, tāni tatprathamataḥ śyāmāvatyāḥ prayacchati/ 456.027. īṣryāprakṛtirmātṛgrāmaḥ/ 456.027. anupamā saṃlakṣayati--ayaṃ rājā maya sārthaṃ ratikrīḍāṃ pratyanubhavati/ 456.028. śyāmāvatyā navaiḥ phalair navaiḥ sasyakair navartukaiḥ kārāṃ karoti/ 456.028. tadupāyasaṃvidhānaṃ kartavyam yenaiṣā praghātyata iti/ 456.029. sā ca tasyāḥ praghātanāya randhrānveṣaṇatatparā

avasthitā/ 456.029. rājñaścānyatamaḥ kārvaṭiko viruddhaḥ/ 456.030. tenaikaṃ daṇḍasthānaṃ preṣitam/ 456.030. taddhatuprahatamāgatam/ 456.031. evaṃ dvitīyaṃ tṛtīyam/ 456.031. amātyāḥ kathayanti--devasya balaṃ hīyate, kārvaṭikasya balaṃ varthate/ 456.032. yadi devaḥ svayameva na gacchati, sthānametadvidyate yat sarvathāsau durdamyo <457>bhaviṣyati/

457.001. tena kauśāmbyāṃ ghaṇṭāvaghoṣaṇaṃ kāritam--yo mama vijite kaścicchastropajīvī prativasati, tena sarveṇa gantavyamiti/ 457.002. tena saṃprasthitena yogandharāyaṇa uktah--tvamiha tiṣṭheti/ 457.003. sa na saṃpratipadyate/ 457.003. sa kathayati--devenaiva sārdhaṃ gacchāmīti/ 457.003. ghoṣilo 'pyukta evameva kathayati/ 457.004. rājñā mākandikaḥ sthāpita uktaśca--śyāmāvatyā yogodvahanaṃ kartavyamiti/ 457.005. saṃprasthitenāpyanuvrajan sa evamevoktaḥ/ 457.005. nivartamānenāpi tena saṃpratipannam/ 457.005. so 'nupamāyāḥ sakāśaṃ gataḥ/ 457.006. tayā pṛṣṭah--tāta, ka iha devena sthāpitah? aham/ 457.006. sā saṃlakṣayati--śobhanam/ 457.007. śakyamanena sahāyena vairaniryātanaṃ kartumiti viditvā kathayati--nānujānīṣe śyāmāvatī kā mama bhavatīti/ 457.008. putri, jāne sapatnīti/ 457.008. tāta satyamevam/ 457.008. nānujānīṣe kataro dharmo 'tyarthaṃ bādhata iti? putri, jāne īrṣyā mātsaryaṃ ca/ 457.009. tāta yadyevam, śyāmāvatīṃ praghātaya/ 457.010. sa kathayati--kiṃ me dve śirasī? yāvat trirapyahaṃ rājñā siṃdiṣṭah--śyāmāvatyā yogodvāhanaṃ kariṣyasīti/ 457.011. bhavatu nāmāpi na gṛhītumiti/ 457.011. sā kathayati--tāta, īdṛśo 'pi tvaṃ mūrkhah? asti kaścitpitā duhiturarthe vimukhaḥ, yaḥ sapatnyāḥ sakāśe atīva snehaṃ karoti? praghātayasītyevaṃ kuśalam/ 457.013. no cedahaṃ paurāṇe sthāne sthāpayāmīti/ 457.013. sa bhītaḥ saṃlakṣayati--strīvaśagā rājānaḥ/ 457.014. syādevamiti/ 457.015. sā kathayati--śobhanam/ 457.015. evaṃ kuru/ 457.015. sa śyāmāvatyāḥ sakāśaṃ gataḥ/ 457.016. sa

kathayati--devi, kiṃ te karaṇīyamasti? sā kathayati--mākandika, na kiṃcitkaraṇīyamasti/ 457.017. api tvetā dārikā rātrau pradīpena buddhavacanaṃ paṭhanti, atra bhūrjena prayojanaṃ tailena masinā kalamayā tulena/ 457.018. sa kathayati--devi, śobhanam/ 457.018. upāvartayāmīti/ 457.018. tena prabhūtamupāvartya praveśitam, dvārakoṣṭhake rāśirvyavasthāpitaḥ/ 457.019. śyāmāvatī kathayati--mākandika, alaṃ paryāptaṃtī/ 457.020. mākandikaḥ kathayati--devi praveśayāmi, na bhūyo bhūyaḥ praveśitavyam/ 457.021. tenapaścime bhūrjabhārake 'gniṃ prakṣipya śaraḥ praveśitaḥ/ 457.021. etna saṃdhukṣitena dvārakoṣṭhakaḥ prajvālitaḥ/ 457.022. kauśāmbīnivāsī janakāyaḥ pradhāvito nirvāpayitum/ 457.022. mākandiko niṣkoṣamasiṃ kṛtvā janakāyaṃ nirvāsayitumārabdhaḥ/ 457.023. tiṣṭhata, kim yūyaṃ rājño 'ntaḥpuraṃ draṣṭum? kauśāmbyām yantrakarācāryaḥ kathayati--ahamenaṃ dvārakoṣṭhakaṃ jvalantam yantreṇānyasthānaṃ saṃkramayāmīti/ 457.024. so 'pi mākandikenaivamevokto nivartitaḥ/ 457.025. śyāmāvatī ṛddhyā ākāśamutplutya kathayati--bhaginyaḥ, asmābhirevaitāni karmāṇi kṛtānyupacitāni labdhasambhārāṇi pariṇatapratyayānyoghavatpratyupasthitānyavaśyambhāvīni/ 457.027. asmābhireva kṛtyānyupacitāni/ 457.027. ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? uktaṃ ca bhagavatā-- 457.029. naivāntarikṣe na samudramadhye na parvatānāṃ vivaraṃ praviśya/ 457.031. na vidyate pṛthivīpradeśo yatra sthitaṃ na prasaheta karma//22// iti/

458.001. <458>tatkarmaparāyaṇairvo bhavitavyamityuktvā gāthāṃ bhāṣate-- 458.002. dṛṣṭo mayā sa bhagavāṃs tiryakprākārasaṃnibhaḥ/ 458.003. ājñātāni ca satyāni kṛtaṃ buddhasya śāsanam//23// iti/ 458.004. śyāmāvatīpramukhāstāḥ striyaḥ pataṅga ivotplutyāgnau nipatitāḥ/ 458.004. iti tatra śyāmāvatīpramukhāni pañca strīśatāni dagdhāni/ 458.005. kubjottarā sasambhrameṇa niṣpalāyitā/ 458.005. mākandikena teṣāṃ pañcānāṃ strīśatānāṃ kalevarāṇi śmaśāne choritāni/ 458.006. rājakulaṃ sāntarbahiḥ śodhitam/ 458.007. kauśāmbīnivāsī janakāyo nānādeśābhyāgataśca vikrośannivāritaḥ//

458.008. atha saṃbahulā bhikṣavaḥ pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya kauśāmbīṃ piṇḍāya prāvikṣan/ 458.009. aśrauṣuḥ saṃbahulā bhikṣavaḥ kauśāmbīnagare udayanasya vatsarājasya janapadān gatasya antaḥpuramagninā dagdhaṃ pañcamātrāṇi strīśatāni śyāmāvatīpramukhāni/ 458.010. śrutvā ca punaḥ kauśāmbīṃ piṇḍāya praviśyā caritvā pratikramya punaryena bhagavāṃstenopasaṃkrāntā etadūcuh--aśrauṣma vayaṃ bhadanta saṃbahulā bhikṣavo kauśāmbīṃ piṇḍāya caranta udayanasya vatsarājasyāntaḥpuramagninā dagdhaṃ pañcamātrāṇi strīśatāni śyāmāvatīpramukhāni dagdhāni//

458.014. bhagavānāha--bahu bhikṣavastena mohapuruṣeṇāpuṇyaṃ prasūtam yenodayanasya vatsarājasya janapadagatasyāntaḥpuramagninā dagdhaṃ pañcamātrāṇi strīśatāni śyāmāvatīpramukhāni/ 458.015. kiṃ cāpi bhikṣavastena mohapuruṣeṇa bahvapuṇyaṃ prasūtam, api tu na tā durgatiṃ gatāḥ/ 458.016. sarvāḥ śuddhapudgalāḥ kālagatāḥ/ 458.017. tatkasya hetoh? santi tasminnantaḥpure striyo yāḥ pañcānāmavarabhāgīyānāṃ samyojanānāṃ prahāṇādupapādukāḥ/ 458.018. tatra parinirvāyiṇyo 'nāgāminyo 'nāvṛttikadharmiṇyaḥ punarimaṃ lokam/ 458.019. evamrūpāstasminnantaḥpure striyaḥ santi/ 458.019. santi tasminnantaḥpure striyo yāstrayāṇāṃ samyojanānāṃ prahāṇādrāgadveṣamohānāṃ kālaṃ kṛtvā sakṛdāgāminyaḥ, sakṛdimaṃ lokamāgamya duḥkhasyāntaṃ kariṣyanti/ 458.021. evamrūpāstasminnantaḥpure striyaḥ santi/ 458.021. santi tasminnantaḥpure striyo yāstrayāṇāṃ samyojanānāṃ prahāṇācchrotāpannā avinipātadharmiṇyo niyatasamādhiparāyaṇāḥ saptakṛtvo bhavaparamāḥ saptakṛtvo devāṃśca manuṣyāṃśca saṃdhāvya saṃsṛtya duḥkhasyāntaṃ kariṣyanti/ 458.024. evamrūpāstasminnantaḥpure striyaḥ santi/ 458.024. santi tasminnantaḥpure striyo yāḥ svajīvitahetorapi śikṣāṃ na vyatikrāntāḥ/ 458.025. ityevamrūpāstasminnantaḥpure striyaḥ santi/ 458.025. santi tasminnantaḥpure striyo yā mamāntike prasannacittālaṃkāraṃ kṛtvā kāyasya bhedātsugatau svargaloke deveṣūpapannāḥ/ 458.027. evamrūpāstasminnantaḥpure striyaḥ santi/ 458.027. āgamyata bhikṣavo yena śyāmāvatīpramukhānāṃ pañcastrīśatānāṃ kalevarāṇi/ 458.028. evaṃ bhadanteti bhikṣavo bhagavataḥ pratyaśrauṣuḥ/ 458.028. atha khalu bhagavān saṃbahulairbhikṣubhiḥ sārdham yena tāsāṃ pañcānāṃ strīśatāṇāṃ kalevarāṇi tenopasaṃkrāntaḥ/ 458.030. upasaṃkramya bhikṣūnāmantrayate sma--etāni bhikṣavastāni pañcaśatakalevarāṇi yatra udayano vatsarājo raktaḥ sakto gṛddho grathito mūrcchito 'dhyavasāyamāpannaḥ/ 458.031. tatra naiva prājñadhīḥ pādenāpi spṛśet/ 458.032. gāthāṃ ca bhāṣate--

459.001. <459>mohasaṃvardhano loko bhavyarūpa iva dṛśyate/ 459.002. upadhibandhanā balāstamasā parivāritāḥ/ 459.003. asatsaditi paśyanti paśyatāṃ nāsti kiṃcana//24// iti/ 459.004. evaṃ cāha--tasmāttarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam, yaddagdhasthūṇāyāmapi cittaṃ na pradūṣayiṣyāmaḥ prāgeva savijñānake kāye/ 459.005. ityevaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam//

459.006. atha kauśāmbīnivāsinaḥ paurāḥ saṃnipatya saṃjalpitumārabdhāh--bhavantaḥ, rājña īdṛśo 'narthaḥ saṃvṛtta/ 459.007. tatko nvasmākaṃ rājña ārocayiṣyatīti? tatrekai kathayanti--yo 'sāvapriyākhyāyī sa ārocayiṣyati/ 459.008. taṃ śabdayāma iti/ 459.008. apare kathayanti--evaṃ kurmaḥ/ 459.008. tairasāvāhūyoktah--devasyedamīdṛśamapriyamanupūrvyā nivedayeti/ 459.009. vṛttirdiyatām/ 459.009. kimapriyākhyāyino vṛttirdīyata ityayaṃ sa kālaḥ/ 459.010. yūyameva nivedayata/ 459.010. te kathayanti--atorthameva tava vṛttirdattā/ 459.010. kāryaṃ nivedayeti/ 459.011. samayato nivedayāmi yadahaṃ bravīmi tatkurudhvam? brūhi, kariṣyāmaḥ/ 459.011. evamanupūrveṇāsya nivedayitavyam--pañcahastiśatāni prayacchata, pañcahastinīśatāni pañcāśvaśatāni pañcavaḍavāśatāni pañcakumāraśatāni pañcakumārikāśatāni suvarṇalakṣaṃ kauśāmbyadhiṣṭhānam/ 459.013 paṭe lekhayata puṣpadantaprāsādam yathā mākandikena bhūrjaṃ kalamā tailaṃ tūlamasirapaścime ca bhūrjabhāge 'gniḥ prakṣiptaḥ/ 459.015. yathā dvārakoṣṭhakaḥ prajvālitaḥ, yathā kauśāmbīnivāsī janakāyo nirvāpayituṃ pradhāvitaḥ, yathā mākandikena niṣkoṣamasiṃ kṛtvā nivāritaḥ/ 459.016. yathā yantrakalācārya āgatya kathayati--dvārakoṣṭhakaṃ jvalantamanyat sthānaṃ saṃkramayāmīti/ 459.017. so 'pi mākandikena nivāritaḥ/ 459.017. yathā śyamāvatīpramukhāni pañcastrīśatānyutplutya nipatitāni/ 459.018. te kathayati--evaṃ kurmaḥ/ 459.018. taiḥ pañcahastiśatānyupasthāpitāni pañcahastinīśatāni pañcāśvaśatāni pañcavaḍavāśatāni pañcakumāraśatāni pañcakumārikāśatāni

suvarṇasya lakṣaṃ kauśāmbyadhiṣṭhānaṃ paṭe likhitaṃ puṣpadantaprāsādaḥ/ 459.020. yathā mākandikena bhūrjaṃ kalamā tailaṃ tūlamasirapaścime bhūrjabhārake 'gniḥ prakṣipto yathā dvārako 'ṣṭhake prajvālitaḥ/ 459.022. yathā kauśāmbīnivāsī janakāyo nivārpayituṃ pradhāvitaḥ/ 459.022. yathā mākandikena niṣkoṣamasiṃ kṛtvā nivāritaḥ/ 459.023. yathā yantrakalācārya āgatah--ahamenaṃ dvārakoṣṭhakaṃ jvalantamanyat sthānaṃ saṃkramayāmīti, so 'pi mākandikena nivāritaḥ/ 459.024. yathā śyāmāvatīpramukhāni pañcastrīśatānyagnāvutplutya nipatitāni, tatsarvaṃ paṭe likhitam/ 459.025. tato 'priyākhyāyino 'mātyānāṃ lekho 'nupreṣito rājña īdṛśo 'nartha utpanno 'hamasyānenopāyena nivedayiṣyāmi/ 459.026. yuṣmābhiḥ sāhāyyaṃ kalpayitavyamiti/ 459.027. sa teṣāṃ lekhāṃ lekhayitvā caturaṅgabalakāyayukto 'nyatamasmin pradeśe gatvāvasthitaḥ/ 459.028. udayanasya ca lekho 'nupreṣitah--deva, ahamanuṣmin pradeśe rājā/ 459.028. mama ca putro mṛtyunāpahṛtaḥ/ 459.029. tadahaṃ tena sārthaṃ saṃgrāmaṃ saṃgrāmayiṣyāmi/ 459.029. yadi tāvattvaṃ śaknoṣi yuddhena niyoktumityevaṃ kuśalam, no cetpañcahastinīśatāni pañcāśvaśatāni pañcavaḍavāśatāni pañcakumāraśatāni pañcakumārikāśatāni suvarṇasya lakṣaṃ datvā tamāneṣyāmīti/ 459.032. rājña udayanasya sa kārvaṭiko balavān saṃnāmaṃ na gacchati/ 459.032. so 'mātyānāṃ kathayati--

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.