Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 3/10

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Thí dụ · Bổn sự

Divyāvadāna

Thông tin
GRETIL — L. Vaidya, Mithila 1959 (Buddhist Sanskrit Texts ; 20).CC BY-NC-SA 4.0

091.019. atha bhagavata etadabhavat--kutra pūrvakaiḥ samyaksambuddhairmahāprātihāryaṃ vidarśitaṃ hitāya prāṇinām? devatā bhagavata ārocayanti--śrutapūrvaṃ bhadanta pūrvakaiḥ samyaksambuddhairmahāprātihāryaṃ vidarśitaṃ hitāya prāṇināmiti/ 091.021. bhagavato jñānadarśanaṃ pravartate--śrāvastyāṃ pūrvakaiḥ samyaksambuddhairmahāprātihāryaṃ vidarśitaṃ hitāya prāṇināmiti/ 091.022. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--gaccha tvamānanda, bhikṣūṇāmārocaya/ 091.023. tathāgataḥ kośaleṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati/ 091.024. yo yuṣmākamutsahate tathāgatena sārdhaṃ kośaleṣu janapadeṣu cārikāṃ cartum, sa cīvarakāṇi dhāvatu sīvyatu rañjayatu/ 091.025. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya bhikṣūṇāmārocayati--bhagavānāyuṣmantaḥ kośaleṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati/ 091.026. yo yuṣmākamutsahate tathāgatena sārdhaṃ kośaleṣu janapadeṣu cārikāṃ caritum, sa cīvarāṇi dhāvatu sīvyatu rañjayatu iti/ 091.027. te bhikṣava āyuṣmata ānandasya pratyaśrauṣuḥ/ 091.028. atha bhagavān dānto dāntaparivāraḥ śāntaḥ śāntaparivāro mukto muktaparivāra āśvasta āśvastaparivāro vinīto vinītaparivāro 'rhannarhatparivāro vītarāgo vītarāgaparivāraḥ prāsādikaḥ prāsādikaparivāro vṛṣabha iva gogaṇaparivṛto gaja iva kalabhagaṇaparivṛtaḥ siṃha iva daṃṣṭṭagaṇaparivṛto rājahaṃsa iva haṃsagaṇaparivṛtaḥ suparṇīva pakṣigaṇaparivṛto vipra iva śiṣyagaṇaparivṛtaḥ suvaidya ivāturagaṇaparivṛtaḥ śūra iva yodhagaṇaparivṛto<92> deśika ivādhvagaṇaparivṛtaḥ sārthavāha iva vaṇiggaṇaparivṛtaḥ śreṣṭhīva

pauragaṇaparivṛtaḥ koṭṭarāja iva mantrigaṇaparivṛtaścakravartīva putrasahasraparivṛtaścandra iva nakṣatragaṇaparivṛtaḥ sūrya iva raśmisahasraparivṛto virūḍhaka iva kumbhāṇḍagaṇaparivṛto virūpākṣa iva nāgagaṇaparivṛto dhanada iva yakṣagaṇaparivṛto dhṛtarāṣṭra iva gandharvagaṇaparivṛto vemacitra ivāsuragaṇaparivṛtaḥ śakra iva tridaśagaṇaparivṛto brahmeva brahmakāyikagaṇaparivṛtaḥ stimiva iva jalanidhiḥ sajala iva jaladharo vimada iva gajapatiḥ sudāntairindriyairasaṃkṣobhiteryāpathapracāro 'nekairāveṇikairbuddhadharmairmahatā bhikṣusaṃghena ca puraskṛto yena śrāvastī tena cārikāṃ prakrāntaḥ/

092.007. anekaiśca devatāśatasahasrairanugamyamāno 'nupūrveṇa cārikāṃ carañ śrāvastīmanuprāptaḥ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme//

092.010. aśrauṣustīrthyāḥ śramaṇo gautamaḥ śrāvastīṃ gata iti/ 092.010. śrutvā ca punaḥ śrāvastīṃ saṃprasthitāḥ/ 092.011. te śrāvastīṃ gatvā rājānaṃ prasenajitkauśalamidamavocan--yatkhalu deva jānīthāh--vayam ṛddhimanto jñānavādinaḥ/ 092.012. śramaṇo gautamo ṛddhimāñ jñāvādītyātmānaṃ pratijānīte/ 092.013. arhati jñānavādī jñānavādinā sārdhamuttare manuṣyadharme ṛddhiprātihāryaṃ vidarśayitum/ 092.013. yadyekaṃ śramaṇo gautama uttare manuṣyadharme ṛddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyati, vayaṃ dve/ 092.014. dve śramaṇo gautamaḥ, vayaṃ catvāri/ 092.015. catvāri śramaṇo gautamaḥ, vayamaṣṭau/ 092.015. aṣṭau śramaṇo gautamaḥ, vayaṃ ṣoḍaśa/ 092.015. ṣoḍaśa śramaṇo gautamaḥ, vayaṃ dvātriṃśaditi yāvacchramaṇo gautama uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyati, vayaṃ taddviguṇaṃ tattriguṇamuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmaḥ/ 092.017. upārdhaṃ mārgaṃ śramaṇo gautama āgacchatu, vayamapyupārdhaṃ mārgaṃ gamiṣyāmaḥ/ 092.018. tatrāsmākaṃ bhavatu śramaṇena gautamena sārdhamuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/ 092.019. evamukte rājā prasenajit kauśalastīrthyānidamavocat--āgamayantu tāvadbhavanto yāvadahaṃ bhagavantamavalokayāmi/ 092.020. atha rājā prasenajit kauśalo 'nyatamaṃ puruṣamāmantrayate--gaccha tvaṃ bhoḥ puruṣa/ 092.021. kṣipraṃ bhadraṃ yānaṃ yojaya/ 092.022. ahamabhiruhya adyaiva bhagavantaṃ darśanāyopasaṃkramiṣyāmi paryupāsanāyai/ 092.022. evaṃ deveti sa puruṣo rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya pratiśrutya kṣipraṃ bhadraṃ yānaṃ yojayitvā yena rājā prasenajit

kauśalastenopasaṃkrāntaḥ/ 092.024. upasaṃkramya rājānaṃ prasenajitaṃ kauśalamidamavocat--yuktaṃ devasya bhadraṃ yānaṃ yasyedānīṃ devaḥ kālaṃ manyate/ 092.025. atha rājā prasenajit kauśalo bhadraṃ yānamabhiruhya śrāvastyā niryāti bhagavato 'ntikaṃ bhagavantaṃ darśanāya upasaṃkramituṃ paryupāsanāya/ 092.027. tasya yāvatī yānasya bhūmistāvadyānena gatvā yānādavatārya pādābhyāmeva ārāmaṃ praviśya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 092.028. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ 092.029. ekānte niṣaṇṇo rājā prasenajit kauśalo bhagavantamidamavocat--ime bhadanta tīrthyā bhagavantamuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryeṇāhvayante/ 092.030. vidarśayatu bhagavānuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ hitāya prāṇinām/ 092.031. nirbhartsayatu bhagavāṃstīrthyān/ 092.031. nandayatu devamanuṣyān/ 092.031. toṣayatu sajjanahṛdayamanāṃsi/ 092.032. evamukte bhagavān rājānaṃ prasenajitaṃ kauśalamidamavocat--nāhaṃ mahārāja <93>evaṃ śrāvakāṇāṃ dharmaṃ deśayāmi evam yūyaṃ bhikṣava āgatāgatānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāmuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayateti/

093.002. api tu ahamevaṃ śrāvakāṇāṃ dharmaṃ deśayāmi--praticchannakalyāṇā bhikṣavo viharata vivṛtapāpā iti/ 093.003. dvirapi trirapi rājā prasenajit kauśalo bhagavantamidamavocat--vidarśayatu bhagavānuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ hitāya prāṇinām/ 093.004. nirbhartsayatu tīrthyān/ 093.005. nandayatu bhagavān devamanuṣyān/ 093.005. toṣayatu sajjanahṛdayamanāṃsi/ 093.005. dharmatā khalu buddhānāṃ bhagavatāṃ jīvatāṃ tiṣṭhatāṃ dhriyamāṇānām yāpayatām yaduta daśāvaśyakariṇīyāni bhavanti/ 093.007. na tāvadbuddhā bhagavantaḥ parinirvānti yāvanna buddho buddhaṃ vyākaroti, yāvanna dvitīyena sattvenāparivartyamanuttarāyāṃ samyaksambodhau cittamutpāditaṃ bhavati, sarvabuddhavaineyā vinītā bhavanti, tribhāga āyuṣa utsṛṣṭo bhavati, sīmābandhaḥ kṛto bhavati, śrāvakayugamagratāyāṃ nirdiṣṭaṃ bhavati, sāṃkāśye nagare devatāvataraṇaṃ vidarśitaṃ bhavati, anavatapte mahāsarasi śrāvakaiḥ sārdhaṃ pūrvikā karmaplotirvyākṛtā bhavati, mātāpitarau satyeṣu pratiṣṭhāpitau bhavataḥ, śrāvastyāṃ mahāprātihāryaṃ vidarśitaṃ bhavati/ 093.012. atha bhagavata etadabhavat--avaśyakaraṇīyametattathāgateneti viditvā rājānaṃ prasenajitaṃ kauśalamāmantrayate--gaccha tvaṃ mahārāja/ 093.013. itaḥ saptame divase tathāgato mahājanapratyakṣamuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyati hitāya prāṇinām/ 093.014. atha rājā prasenajit kauśalo bhagavantamidamavocat--yadi bhagavānanujānīyāt, ahaṃ bhagavataḥ prātihāryamaṇḍapaṃ kārayeyam/ 093.016. atha bhagavata etadabhavat--katarasmin pradeśe pūrvakaiḥ

samyaksambuddhairmahāprātihāryaṃ vidarśitaṃ hitāya prāṇināmiti? devatā bhagavata ārocayanti--antarā bhadanta śrāvastīmantarā ca jetavanamatrāntarāt pūrvakaiḥ samyaksambuddhermahāprātihāryaṃ vidarśitaṃ hitāya prāṇinām/ 093.019. bhagavato 'pi jñānadarśanaṃ pravartate--antarā ca śrāvastīmantarā ca jetavanamatrāntarāt pūrvakaiḥ samyaksambuddhairmahāprātihāryaṃ vidarśitaṃ hitāya prāṇinām/ 093.020. adhivāsayati bhagavān rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya tūṣṇībhāvena/ 093.021. atha rājā prasenajit kauśalo bhagavatastūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavantamidamavocat--katamasmin bhadanta pradeśe prātihāryamaṇḍapaṃ kārayāmi? antarā ca mahārāja śrāvastīmantarā ca jetavanam/ 093.023. atha rājā prasenajit kauśalo bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ//

093.026. atha rājā prasenajit kauśalastīrthyānidamavocat--yatkhalu bhavanto jānīran--itaḥ saptame divase bhagavānuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyati/ 093.027. atha tīrthyānāmetadabhavat--kiṃ punaḥ śramaṇo gautamaḥ saptabhirdivasairanadhigatamadhigamiṣyati, atha vā niṣpalāyiṣyati, atha vā pakṣaparyeṣaṇaṃ kartukāmah? teṣāmetadabhavat--na hyeva śramaṇo gautamo niṣpalāyiṣyati, nāpyanadhigatamadhigamiṣyati/ 093.030. nūnaṃ śramaṇo gautamaḥ pakṣaparyeṣaṇaṃ kartukāmaḥ/ 093.031. vayamapi tāvat pakṣaparyeṣaṇaṃ kariṣyāmaḥ/ 093.031. iti viditvā raktākṣo nāma parivrājaka indrajālābhijñaḥ sa āhūtaḥ/ 093.032. raktākṣasya parivrajakasyaitat prakaraṇaṃ vistareṇārocayanti, evaṃ cāhuh--<94>yatkhalu raktākṣa jānīyāh--śramaṇo gautamo 'smābhiriddhyā āhūtaḥ/

094.001. sa kathayati--itaḥ saptame divase uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmīti/ 094.001. nūnaṃ śramaṇo gatamaḥ pakṣaparyeṣaṇaṃ kartukāmaḥ/ 094.003. tvamapi tāvat sabrahmacāriṇāṃ pakṣaparyeṣaṇaṃ kuruṣva/ 094.003. tena tatheti pratijñātam/ 094.003. atha raktākṣaḥ parivrājako yena nānātīrthikaśramaṇabrāhmaṇacarakaparivrājakāstenopasaṃkrāntaḥ/ 094.004. upasaṃkramya nānātīrthikaśramaṇabrāhmaṇacarakaparivrājakānāmetatprakaraṇaṃ vistareṇārocayati, evaṃ cāha--yatkhalu bhavanto jānīran--śramaṇo gautamo 'smābhiriddhyā āhūtaḥ/ 094.006. sa kathayati--itaḥ saptame divase uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśāyiṣyāmīti/ 094.007. nūnaṃ śramaṇo gautamaḥ pakṣaparyeṣaṇaṃ kartukāmaḥ/ 094.008. bhavadbhirapi brahmacāriṇāṃ sāhāyyaṃ karaṇīyam/ 094.008. saptame divase yuṣmābhirbahiḥ śrāvastyā nirgantavyam/ 094.009. taistatheti pratijñātam/ 094.009. athānyatamasmin parvate pañcamātrāṇi ṛṣiśatāni prativasanti/ 094.010. atha raktākṣaḥ parivrājako yena te ṛṣayastenopasaṃkrāntaḥ/ 094.011. upasaṃkramya teṣāmetatprakaraṇaṃ vistareṇārocayati, evaṃ cāha--yatkhalu bhavanto jānīran--śramaṇo gautama ṛddhyā āhūtaḥ/ 094.012. sa kathayati--itaḥ saptame divase uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmīti/ 094.013. nūnaṃ śramaṇo gautamaḥ pakṣaparyeṣaṇaṃ kartukāmaḥ/ 094.013. bhavadbhirapi sabrahmacāriṇāṃ sāhāyyaṃ karaṇīyam/ 094.014. saptame divase yuṣmābhiḥ śrāvastīmāgantavyam/ 094.014. taistatheti pratijñātam/ 094.015. tena khalu samayena subhadro nāma parivrājakaḥ

pañcābhijñaḥ/ 094.015. tasya kuśinagaryāmāvasatho 'navatapte mahāsarasi divā vihāraḥ/ 094.016. atha raktākṣaḥ parivrājako yena subhadraḥ parivrājakastenopasaṃkrāntaḥ/ 094.017. upasaṃkramya etatprakaraṇaṃ vistareṇārocayati, evaṃ cāha--yatkhalu subhadra jānīyāh--śramaṇo gautamo 'smābhih ṛddhyā āhūtaḥ/ 094.018. sa kathayati--itaḥ saptame divase uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmīti/ 094.019. nūnaṃ śramaṇo gautamaḥ pakṣaparyeṣaṇaṃ kartukāmaḥ/ 094.019. tvayā sabrahmacāriṇāṃ sāhāyyaṃ karaṇīyam/ 094.020. saptame divase tvayā śrāvastīmāgantavyam/ 094.020. subhadreṇābhihitam--na śobhanaṃ bhavadbhiḥ kṛtam yadyuṣmābhiḥ śramaṇo gautamo riddhyā āhūtaḥ/ 094.021. tatkasya hetoh? mama tāvat kuśinagaryāmāvāso 'navatapte mahāsarasi divā vihāraḥ/ 094.022. śramaṇasya gautamasya śāriputro nāma śiṣyastasya cundo nāma śrāmaṇerakastasyāpi tatraivānavatapte mahāsarasi divā vihāraḥ/ 094.024. na tathānavataptakāyikā devatā api kārān kartavyān manyante yathā tasya/ 094.025. eko 'yaṃ samayaḥ/ 094.025. ihāhaṃ kuśinagarīṃ piṇḍāya caritvā piṇḍapātamādāya anavataptaṃ mahāsarasaṃ gacchāmi/ 094.026. tasya mamānavataptakāyikā devatā anavataptānmahāsarasaḥ pānīyamuddhṛtya ekānte na prayacchati/ 094.027. cundaḥ śramaṇoddeśaḥ pāṃśukūlānyādāyānavataptaṃ mahāsaro gacchati/ 094.027. tasyānavataptakāyikā devatā pāṃśukūlāni dhāvayitvā tena pānīyenātmānaṃ siñcati/ 094.028. yasya tāvadvayaṃ śiṣyapratiśiṣyakayāpi na tulyāḥ, sa yuṣmābhiruttare manuṣyadharme riddhiprātihāryeṇāhūtaḥ/ 094.029. na śobhanaṃ

bhavadbhiḥ kṛtam yacchramaṇo gautamo riddhiprātihāryeṇāhūtaḥ/ 094.030. evamahaṃ jāne yathā maharddhikaḥ śramaṇo gautamo mahānubhāva iti/ 094.031. raktakṣeṇābhihitam--tvaṃ tāvaccramaṇasya gautamasya pakṣaṃ vadasi/ 094.032. tvayā tāvanna gantavyam/ 094.032. subhadreṇābhihitam--naiva gamiṣyāmīti//

095.001. <95>atha rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya kālo nāṃnā bhrātā abhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaḥ śrāddho bhadraḥ kalyāṇāśayaḥ/ 095.002. sa rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya niveśanadvāreṇābhiniṣkrāmati/ 095.003. anyatamayā cāvaruddhikayā prāsādatalagatayā rājakumāraṃ dṛṣṭvā sragdāmaṃ kṣiptam/ 095.004. tat tasyopari nipatitam/ 095.004. mitrārimadhyamo lokaḥ/ 095.004. tai rājñe niveditam--yatkhalu deva jānīthāḥ--kālena devasyāntaḥpuraṃ prārthitam/ 095.005. rājā prasenajit kauśalaścaṇḍo rabhasaḥ kakarśaḥ/ 095.006. tenāparīkṣya pauruṣeyāṇāmājñā dattā--gacchantu bhavantaḥ/ 095.006. śīghraṃ kālasya hastapādāṃś chindantu/ 095.007. evaṃ deveti pauruṣeyai rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya pratiśrutya kālasya vīthīmadhye hastapādāśchinnāḥ/ 095.008. sa ārtasvaraṃ krandate, duḥkhāṃ tīvrāṃ kharāṃ kaṭukāmamanāpāṃ devanāṃ vedayate/ 095.008. kālaṃ rājakumāraṃ dṛṣṭvā mahājanakāyo vikroṣṭumārabdhaḥ/ 095.009. pūraṇādāyaśca nirgranthāstaṃ pradeśamanuprāptāḥ/ 095.010. kālasya jñātibhirabhihitam--etamāryāḥ kālaṃ rājakumāraṃ satyābhiyācanayā yathāpaurāṇaṃ kurudhvamiti/ 095.011. pūraṇenābhihitam--eṣa śramaṇasya gautamasya śrāvakaḥ/ 095.011. śramaṇadharmeṇa gautamo yathāpaurāṇaṃ kariṣyati/ 095.012. atha kālasya rājakumārasyaitadabhavat--kṛcchrasaṃkaṭasambādhaprāptaṃ māṃ bhagavān na samanvāharatīti viditvā gāthāṃ bhāṣate-- 095.014. imāmavasthāṃ mama lokanātho na vetti saṃbādhagatasya kasmāt/ 095.016. namo 'stu tasmai vigatajvarāya sarveṣu bhūteṣvanukampakāya//1//

095.018. asaṃmoṣadharmāṇo buddhā bhagavantaḥ/ 095.018. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma--gaccha tvamānanda saṃghāṭimādāya anyatamena bhikṣuṇā paścācchramaṇena yena kālo rājabhrātā tenopasaṃkrāma/ 095.020. upasaṃkramya kālasya rājakumārasya hastapādān yathāsthāne sthāpayitvā evaṃ vada--ye kecit sattvā apadā vā dvipadā vā bahupadā vā arūpiṇo vā rūpiṇo vā saṃjñino vā asaṃjñino vā naivasaṃjñino vā nāsaṃjñinaḥ, tathāgato 'rhan samyaksambuddhasteṣāṃ sattvānāmagra ākhyāyate/ 095.023. ye kecid dharmā asaṃskṛtā vā saṃskṛtā vā, virāgo dharmasteṣāmagra ākhyātaḥ/ 095.025. anena satyena satyavākyena tava śarīram yathāpaurāṇaṃ syāt/ 095.025. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya saṃghāṭīmādāyānyatamena bhikṣuṇā paścācchramaṇena yena rājabhrātā kālastenopasaṃkrāntaḥ/ 095.027. upasaṃkramya kālasya rājakumārasya hastapādān yathāsthāne sthāpayitvā evamāha--ye kecit sattvā apadā vā dvipadā vā catuṣpadā vā bahupadā vā yāvannaivasaṃjñino nāsaṃjñinaḥ, tathāgato 'rhan samyaksambuddhasteṣāṃ sattvānāmagra ākhyātaḥ/ 095.029. ye keciddharmāḥ saṃkṛtā vā asaṃskṛtā vā, virāgo dharmasteṣāmagra ākhyātaḥ/ 095.030. ye kecit saṃghā vā gaṇā vā pūgā vā parṣado vā, tathāgataśrāvakasaṃghasteṣāmagra ākhyātaḥ/ 095.031. anena satyena satyavākyena tava śarīram yathāpaurāṇaṃ bhavatu/ 095.032. sahābhidhānāt kālasya rājakumārasya śarīram yathāpaurāṇaṃ saṃvṛttam, <96>yathāpi tatra buddhasya buddhānubhāvena devatānāṃ ca devatānubhāvena/

096.001. kālena kumāreṇa tenaiva saṃvegena anāgāmiphalaṃ sākṣātkṛtam ṛddhiścāpi nirhṛtā/ 096.002. tena bhagavata ārāmo niryātitaḥ/ 096.002. sa bhagavata upasthānaṃ kartumārabdhaḥ/ 096.003. yatrāsya śarīraṃ gaṇḍagaṇḍaṃ kṛtaṃ tasya gaṇḍaka ārāmika iti saṃjñā saṃvṛttā/ 096.004. atha rājñā prasenajitā kauśalena sarvopakaraṇaiḥ sa pravāritaḥ/ 096.004. kālenābhihitam--na mama tvayā prayojanam/ 096.005. bhagavata evopasthānaṃ kariṣyāmīti//

096.006. rājñā prasenajitā kauśalena antarā ca śrāvastīmantarā ca jetavanamatrāntarādbhagavataḥ prātihāryamaṇḍapaḥ kāritaḥ śatasahasrahastah .... caturṇāṃ maṇḍapo vitataḥ/ 096.007. bhagavataḥ siṃhāsanaṃ prajñaptam/ 096.008. anyatīrthikaśrāvakairapi pūrṇādīnāṃ nirgranthānāṃ pratyekapratyekamaṇḍapaḥ kāritaḥ/ 096.009. rājñā prasenajitā kauśalena saptame divase yāvajjetavanaṃ yāvacca bhagavataḥ prātihāryamaṇḍapo 'ntarāt sarvo 'sau pradeśo 'pagatapāṣāṇaśarkarakaṭhalyo vyavasthitaḥ/ 096.010. dhūpacūrṇāndhakāraḥ kṛtaḥ/ 096.011. chatradhvajapatākāgandhodakapariṣikto nānāpuṣpābhikīrṇo ramaṇīyaḥ/ 096.011. antarāntarā ca puṣpamaṇḍapāḥ sajjīkṛtāḥ//

096.013. atha bhagavān saptame divase pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya śrāvastīṃ piṇḍāya prāvikṣat/ 096.014. śrāvastīṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktapiṇḍapātapratikrāntaḥ pātracīvaraṃ pratiśrāmya bahirvihārasya pādau prakṣālya vihāraṃ praviṣṭaḥ pratisaṃlayanāya/ 096.015. atha rājā prasenajit kauśalo 'nekaśataparivāro 'nekasahasraparivāro 'nekaśatasahasraparivāro yena bhagavataḥ prātihāryamaṇḍapastenopasaṃkrāntaḥ/ 096.017. upasaṃkramya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 096.017. tīrthyā api mahājanakāyaparivṛtā yena maṇḍapastenopasaṃkrāntāḥ/ 096.018. upasaṃkramya pratyekapratyekasminnāsane niṣaṇṇāḥ/ 096.019. niṣadya rājānaṃ prasenajitaṃ kauśalamidamavocan--yatkhalu deva jānīyāh--ete vayamāgatāḥ/ 096.020. kutra etarhi śramaṇo gautamah? tena bhavanto muhūrtamāgamayata/ 096.020. eṣa idānīṃ bhagavānadhigamiṣyati/ 096.021. atha rājā prasenajit kauśala uttaraṃ māṇavamāmantrayate--ehi tvamuttara, yena bhagavāṃstenopasaṃkrāma/ 096.023. upasaṃkramyāsmākaṃ vacanena bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā alpābādhatāṃ ca pṛccha, alpātaṅkatāṃ ca laghūtthānatāṃ ca yātrāṃ ca balaṃ ca sukhaṃ ca anavadyatāṃ ca sparśavihāratāṃ ca/ 096.024. evaṃ ca vada--rājā bhadanta prasenajit kauśala evamāha--ime bhadanta tīrthyā āgatā yasyedānīṃ kālaṃ manyate/ 096.025. evaṃ devetyuttaro māṇavo rājñaḥ prasenajitaḥ kauśalasya pratiśrutya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 096.026. upasaṃkramya bhagavatā sārdhaṃ saṃmukhaṃ saṃmodanīṃ saṃrañjanīṃ vividhāṃ kathāṃ vyatisārya ekānte niṣaṇṇaḥ/ 096.027.

ekāntaniṣaṇṇa uttaro māṇavo bhagavantamidamavocat--rājā bhadanta prasenajit kauśalo bhagavataḥ pādau śirasā vandate, alpābādhatāṃ ca pṛcchati alpātaṅkatāṃ ca laghūtthānatāṃ ca yātraṃ ca balaṃ ca sukhaṃ ca anavadyatāṃ ca sparśavihāratāṃ ca/ 096.030. sukhī bhavatu māṇava rājā prasenajit kauśalastvaṃ ca/ 096.030. rājā bhadanta prasenajit kauśala evamāha--ime bhadanta tīrthyā āgatā yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyate/ 096.031. evamukte bhagavānuttaraṃ māṇavamidamavocat--māṇava eṣo 'hamadyāgacchāmi/ 096.032. bhagavatā tathādhiṣṭhito yathottaro <97>māṇavastat evoparivihāyasā prakrāntaḥ, yena rājā prasenajit kauśalastenopasaṃkrāntaḥ/

097.002. adrākṣīdrājā prasenajit kauśala uttaraṃ māṇavakamupari vihāyasā āgacchatam/ 097.002. dṛṣṭvā ca punastīrthyānidamavocat--vidarśitaṃ bhagavatottare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/ 097.003. yūyamapi vidarśayata/ 097.004. tīrthyāḥ kathayanti--mahājanakāyo 'tra mahārāja saṃnipatitaḥ/ 097.004. kiṃ tvaṃ jñāsyasi kenaitad vidarśitamasmābhirvā śramaṇena gautamena? atha bhagavāṃstadrūpaṃ samādhiṃ samāpanno yathā samāhite citte 'rgaḍacchidreṇārciṣo nirgatya bhagavataḥ prātihāryamaṇḍape nipatitāḥ, sarvaśca prātihāryamaṇḍapaḥ prajvalitaḥ/ 097.007. adrākṣustīrthyā bhagavataḥ prātihāryamaṇḍapaṃ prajvalitam, dṛṣṭvā ca punaḥ prasenajitaṃ kauśalamidamavocan--eṣa idānīṃ mahārāja śramaṇasya gautamasya prātihāryamaṇḍapaḥ prajvalitaḥ/ 097.009. gaccha idānīṃ nirvāpaya/ 097.009. atha so 'gniraspṛṣṭa eva vāriṇā sarvaprātihāryamaṇḍapamadagdhvā svayameva nirvṛto yathāpi tadbuddhasya buddhānubhāvena devatānāṃ ca devatānubhāvena/ 097.010. atha rājā prasenajit kauśalastīrthyānidamavocat--vidarśitaṃ bhagavatottare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/ 097.012. yūyamapi vidarśayata/ 097.012. tīrthyāḥ kathayanti--mahājanakāyo 'tra mahārāja saṃnipatitaḥ/ 097.013. kiṃ tvaṃ jñāsyasi kena etadvidarśitamasmābhirvā śramaṇena gautamena? bhagavatā kanakamarīcikāvabhāsā utsṛṣṭāḥ, yena sarvaloka udāreṇāvabhāsena sphuṭo 'bhūt/ 097.014. adrākṣīdrājā prasenajit kauśalaḥ sarvalokamudāreṇāvabhāsena sphuṭam/ 097.015. dṛṣṭvā ca punastīrthyānāmantrayate--vidarśitaṃ bhagavatottare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/

097.016. yūyamapi vidarśayata/ 097.016. tīrthyāḥ kathayanti--mahājanakāyo 'tra mahārāja saṃnipatitaḥ/ 097.017. kiṃ tvaṃ jñāsyasi kena etadvidarśitamasmābhirvā śramaṇena gautamena? bhagavatā kanakamarīcikāvabhāsā utsṛṣṭā yena sarvaloka udāreṇāvabhāsena sphuṭo 'bhūt/ 097.019. adrākṣīdrājā prasenajit kauśalaḥ sarvalokamudāreṇāvabhāsena sphuṭam/ 097.019. dṛṣṭvā ca punastīrthyānāmantrayate--vidarśitaṃ bhagavatottare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/ 097.020. yūyamapi vidarśayata/ 097.021. tīrthyāḥ kathayanti--mahājanakāyo 'tra mahārāja saṃnipatitaḥ/ 097.021. kiṃ tvaṃ jñāsyasi kena etadvidarśitamasmābhirvā śramaṇena vā gautamena? gaṇḍakenārāmikenottarakauravād dvīpāt karṇikāravṛkṣamādāya bhagavataḥ prātihāryamaṇḍapasyāgrataḥ sthāpitaḥ/ 097.023. ratnakenāpyārāmikena gandhamādanādaśokavṛkṣamānīya bhagavataḥ prātihāryamaṇḍapasya pṛṣṭhataḥ sthāpitaḥ/ 097.024. atha rājā prasenajit kauśalastīrthyānidamavocat--vidarśitaṃ bhagavatottare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/ 097.025. yūyamapi vidarśayata/ 097.026. tīrthyāḥ kathayanti--mahājanakāyo 'tra saṃnipatitaḥ/ 097.026. kiṃ tvaṃ jñāsyasi kena etadvidarśitamasmābhirvā śramaṇena gautamena? bhagavatā sābhisaṃskāreṇa pṛthivyāṃ pādau nyastau/ 097.028. mahāpṛthivīcālaḥ saṃvṛttaḥ/ 097.028. ayaṃ trisāhasramahāsāhasro lokadhāturiyaṃ mahāpṛthivī ṣaḍvikāraṃ kampati prakampati saṃprakampati/ 097.029. calati saṃcalati saṃpracalati/ 097.029. vyathati saṃvyathati saṃpravyathati/ 097.030. pūrvāvanamati paścimonnamati/ 097.030. {pūrvonnamati

paścimāvanamati/} 097.031. dakṣiṇonnamati uttarāvanamati/ 097.031. uttaronnamati dakṣiṇāvanamati/ 097.031. madhye unnamati ante 'vanamati/ 097.032. madhye 'vanamati ante unnamati/ 097.032. imau sūryacandramasau bhāsatastapato virocataḥ/

098.001. <98>vicitrāṇi ca āścaryādbhutāni prādurbhūtāni/ 098.001. gaganatalasthā devatā bhagavata upariṣṭāddivyānyutpalāni kṣipanti padmāni kumudāni puṇḍarīkānyagarucūrṇāni candanacūrṇāni tagaracūrṇāni tamālapatrāṇi, divyāni māndārakāṇi puṣpāṇi kṣipanti, divyāni ca vāditrāṇi saṃpravādayanti, cailavikṣepaṃ cākārṣuḥ//

098.005. atha teṣām ṛṣīṇāmetadabhavat--kimarthaṃ mahāpṛthivīcālaḥ saṃvṛtta iti/ 098.005. teṣāmetadabhavat--nūnamasmākaṃ sabrahmacāribhiḥ śramaṇo gautamo riddhyā āhūto bhaviṣyatīti viditvā pañca ṛṣiśatāni śrāvastīṃ saṃprasthitāni/ 098.007. teṣāmāgacchatāṃ bhagavatā ekāyano mārgo 'dhiṣṭhitaḥ/ 098.008. adrākṣuste ṛṣayo bhagavantaṃ dūrādeva dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛtaṃ mūrtimantamiva dharmaṃ havyāvasiktamiva hutavahaṃ kāñcanabhājanasthamiva pradīpaṃ jaṅgamamiva suvarṇaparvataṃ nānāratnavicitramiva suvarṇarūpaṃ sphuṭapaṭumahāvimalaviśuddhabuddhiṃ buddhaṃ bhagavantam/ 098.010. dṛṣṭvā ca punar na tathā dvādaśavarṣe 'bhyastaśamatho yogācārasya cittasya kalyatāṃ janayati, aputrasya vā putraḥ pratilambho daridrasya vā nidhidarśanaṃ rājyābhinandino vā rājyābhiṣeko yathā tatprathamatapūrvabuddhāropitakuśalamūlānāṃ tatprathamato buddhadarśanam/ 098.013. atha te ṛṣayo yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ/ 098.014. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte sthitāḥ/ 098.014. ekāntasthitāste ṛṣayo bhagavantamidamavocan--labhemahi vayaṃ bhadanta svākhyāte dharmavinaye pravrajyāmupasaṃpadaṃ bhikṣubhāvam/ 098.016. carema vayaṃ bhagavato 'ntike pravrajya brahmacaryam/ 098.016. te bhagavatā brāhmeṇa svareṇāhūtāḥ--eta bhikṣavaścarata brahmacaryam/ 098.017. sahābhidhānānmuṇḍāḥ saṃvṛttāḥ saṃghāṭīprāvṛtāḥ pātrakaravyagrahastāḥ saptāhāvaropitakeśaśmaśravo varṣaśatopasaṃpannasya bhikṣorīryāpathenāvasthitāḥ/ 098.019. ehīti coktāśca tathāgatena muṇḍāśca saṃghāṭiparītadehāḥ/ 098.021. satya(dyaḥ) praśāntendriyā eva tasthurevaṃ sthitā buddhamanorathena//2//

098.023. atha bhagavān divyamānuṣyeṇa pūjāsatkāreṇa satkṛto gurukṛto mānitaḥ pūjito 'rhannarhatparivāro saptabhiśca nikāyaiḥ saṃpuraskṛto mahatā ca janaughena yena prātihāryamaṇḍapastenopasaṃkrāntaḥ/ 098.025. upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 098.025. bhagavataḥ kāyādraśmayo nirgatya sarvaṃ prātihāryamaṇḍapaṃ suvarṇavarṇāvabhāsaṃ kṛtavatyaḥ/ 098.026. atha lūhasudatto gṛhapatirutthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocat--alpotsuko bhagavān bhavatu/ 098.028. ahaṃ tīrthyaiḥ sārdhamuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmi/ 098.029. nirbhartsayiṣyāmi tīrthyān/ 098.029. saha dharmeṇa nandayiṣyāmi devamanuṣyān/ 098.030. toṣayiṣyāmi sajjanahṛdayamanāṃsi/ 098.030. na tvaṃ gṛhapate ebhih ṛddhyā āhūtaḥ, api tvahaṃ tīrthyaiḥ riddhyā āhūtaḥ/ 098.031. ahamuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmi/ 098.032. sthānametadvidyate yattīrthyā evaṃ vadeyuḥ--nāsti śramaṇasya gautamasyottare manuṣyadharme riddhiprātihāryam<99>/

099.001. śrāvakasyaiṣā gṛhiṇo 'vadātavasanasya ṛddhiriti/ 099.001. niṣīda tvaṃ gṛhapate yathāsvake āsane/ 099.002. niṣaṇṇo lūhasudatto gṛhapatiryathāsvake āsane/ 099.002. yathā lūhasudatto gṛhapatirevaṃ kālo rājabhrātā, rambhaka ārāmikaḥ, ṛddhilamātā upāsikā śramaṇoddeśikā, cundaḥ śramaṇoddeśaḥ, utpalavarṇā bhikṣuṇī/ 099.004. athāyuṣmān mahāmaudgalyāyana utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocat--alpotsuko bhagavān bhavatu/ 099.005. ahaṃ tīrthyaiḥ sārdhamuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmi/ 099.006. tīrthyān nigṛhṇiṣyāmi/ 099.006. saha dharmeṇa nandayiṣyāmi devamanuṣyān/ 099.007. toṣayiṣyāmi sajjanagṛhṛdayamanāṃsi/ 099.007. pratibalastvaṃ maudgalyāyana tīrthyān sahadharmeṇa nigṛhītum/ 099.008. api tu na tvaṃ tīrthyair riddhyā āhūtaḥ/ 099.008. ahameṣāmuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayiṣyāmi hitāya prāṇinām/ 099.009. nirbhartsayiṣyāmi tīrthyān/ 099.009. nandayiṣyāmi devamanuṣyān/ 099.010. toṣayiṣyāmi sajjanahṛdayamanāṃsi/ 099.010. niṣīda tvaṃ maudgalyāyana yathāsvake āsane/ 099.011. niṣaṇṇa āyuṣmān mahāmaudgalyāyano yathāsvake āsane/ 099.011. tatra bhagavān rājānaṃ prasenajitaṃ kauśalamāmantrayate--ko mahārāja tathāgatamadhyeṣate uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ hitāya prāṇinām? atha rājā prasenajit kauśala utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantametadavocat--ahaṃ bhadanta bhagavantamadhyeṣe uttare

manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ vidarśayitum/ 099.015. bhagavānuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryam {vidarśayatu} hitāya prāṇinām/ 099.016. nirbhartsayatu tīrthyān/ 099.017. nandayatu devamanuṣyān/ 099.017. toṣayatu sajjanahṛdayamanāṃsi/ 099.017. atha bhagavāṃstadrūpaṃ samādhiṃ samāpanno yathā samāhite citte svasminnāsane 'ntarhitaḥ pūrvasyāṃ diśi uparivihāyasamabhyudgamya caturvidhamīryāpathaṃ kalpayati tadyathā--caṃkramyate tiṣṭhati niṣīdati śayyāṃ kalpayati/ 099.020. tejodhātumapi saṃpadyate/ 099.020. tejodhātusamāpannasya buddhasya bhagavato vividhānyarcīṃṣi kāyānniścaranti tadyathā nīlapītāni lohitānyavadātāni mañjiṣṭhāni sphaṭikavarṇāni/ 099.021. anekānyapi prātihāryāṇi vidarśayati/ 099.022. adhaḥkāyaṃ prajvālayati, uparimāt kāyācchītalā vāridhārāḥ syandante/ 099.023. yathā pūrvasyāṃ diśi evaṃ dakṣiṇasyāṃ diśīti caturdiśaṃ caturvidham ṛddhiprātihāryaṃ vidarśya tān ṛddhyabhisaṃskārān pratiprasrabhya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 099.024. niṣadya bhagavān rājānaṃ prasenajitaṃ kauśalamidamavocat--iyaṃ mahārāja tathāgatasya sarvaśrāvakasādhāraṇā ṛddhiḥ/ 099.026. tatra bhagavān dvirapi rājānaṃ prasenajitaṃ kauśalamāmantrayate--ko mahārāja tathāgatamadhyeṣate 'sādhāraṇāyām ṛddhyāmuttare manuṣyadharme riddhiprātihāryaṃ hitāya prāṇinām? atha rājā prasenajit kauśala utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇaṃ jānumaṇḍalaṃ pṛthivyāṃ pratiṣṭhāpya yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocat--ahaṃ bhadanta bhagavantamadhyeṣe 'sādhāraṇāyām ṛddhyāmuttare manuṣyadharme

ṛddhiprātihāryaṃ hitāya prāṇinām/ 099.030. nirbhartsayatu tīrthyān/ 099.031. nandayatu devamanuṣyān/ 099.031. toṣayatu sajjanahṛdayamanāṃsi//

099.032. bhagavatā laukikaṃ cittamutpāditam/ 099.032. dharmatā khalu buddhānāṃ bhagavatām yadi laukikaṃ cittamutpādayanti, antaśaḥ kuntapipīliko 'pi prāṇī bhagavatah cetasi cittamājānanti/

100.001. <100>atha lokottaracittamutpādayanti, tatrāgatirbhavati pratyekabuddhānāmapi, kaḥ punarvādaḥ śrāvakāṇām? atha śakrabrahmādīnāṃ devānāmetadabhavat--kimarthaṃ bhagavatā laukikaṃ cittamutpāditam? teṣāmetadabhavat--śrāvastyāṃ mahāprātihāryaṃ vidarśayitukāmo hitāya prāṇinām/ 100.004. atha śakrabrahmādayo devā anekāni ca devatāśatasahasrāṇi bhagavataścetasā cittamājñāya tadyathā balavān puruṣaḥ saṃkuñcitaṃ vā bāhuṃ prasārayet, prasāritaṃ vā saṃkuñcayet, evameva śakrabrahmādayo devā anekāni ca devatāśatasahasrāṇi ca devaloke 'ntarhitāni, bhagavataḥ puratastasthuḥ/ 100.006. atha brahmādayo devā bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā dakṣiṇaṃ pārśvaṃ niśritya niṣaṇṇāḥ/ 100.008. śakrādayo devā bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīktya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā vāmaṃ pārśvaṃ niśritya niṣaṇṇāḥ/ 100.009. nandopanandābhyāṃ nāgarājābhyāṃ bhagavata upanāmitaṃ nirmitaṃ sahasrapatraṃ śakaṭacakramātraṃ sarvasauvarṇaṃ ratnadaṇḍaṃ padmam/ 100.010. bhagavāṃśca padmakarṇikāyāṃ niṣaṇṇaḥ paryaṅkamābhujya ṛjuṃ kāyaṃ praṇidhāya pratimukhaṃ smṛtimupasthāpya/ 100.011. padmasyopari padmaṃ nirmitam/ 100.012. tatrāpi bhagavān paryaṅkaniṣaṇṇaḥ/ 100.012. evamagrataḥ pṛṣṭhataḥ pārśvataḥ/ 100.012. evaṃ bhagavatā buddhapiṇḍī nirmitā yāvadakaniṣṭhabhavanamupādāya buddhā bhagavanto parṣannirmitam(?)/ 100.013. kecidbuddhanirmāṇāścaṃkramyante, kecit tiṣṭhanti, kecinniṣīdanti, kecicchāyāṃ kalpayanti, tejodhātumapi samāpadyante, jvalanatapanavarṣaṇavidyotanaprātihāryāṇi kurvanti/ 100.015. anye praśnān pṛcchanti, anye visarjayanti/ 100.016. gāthādvayaṃ bhāṣante-- 100.017. ārabhadhvaṃ niṣkrāmata yujyadhvaṃ buddhaśāsane/ 100.018. dhunīta mṛtyunaḥ sainyaṃ naḍāgāramiva kuñjaraḥ//3//

100.019. yo hyasmin dharmavinaye apramattaścariṣyati/ 100.020. prahāya jātisaṃsāraṃ duḥkhasyāntaṃ kariṣyati//4//

100.021. bhagavatā tathā adhiṣṭhitam yathā sarvaloko 'nāvṛtamadrākṣīdbuddhāvataṃsakaṃ yāvadakaniṣṭhabhavanamupādāya antato bāladārakā api, yathāpi tadbuddhasya buddhānubhāvena devatānāṃ ca devatānubhāvena//

100.024. tatra bhagavān bhikṣūnāmantrayate sma--tāvat pratigṛhṇīta bhikṣavo 'nupūrve sthitāyā buddhapiṇḍyā nimittam/ 100.025. ekapade 'ntardhāsyanti/ 100.025. yāvadekapade 'ntarhitā/ 100.025. atha bhagavāṃstam ṛddhyabhisaṃskāraṃ pratiprasrabhya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 100.026. niṣadya bhagavāṃstasyāṃ velāyāṃ gāthāṃ bhāṣate-- 100.028. tāvadavabhāsate kṛmiryāvannodayate divākaraḥ/ 100.029. virocana udgate tu vairavyārto(?) bhavati na cāvabhāsate//5//

100.030. tāvadavabhāsitamāsa tārkikairyāvannoditavāṃstathāgataḥ/ 100.031. saṃbuddhāvabhāsite tu loke na tārkiko bhāsate na cāsya śrāvakaḥ//6//

100.032. atha rājā prasenajit kauśalastīrthyānidamavocat--vidarśitaṃ bhagavatā uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/ 100.033. yūyamapi vidarśayadhvam/ 100.033. evamukte tīrthyāstūṣṇīṃbhūtā yāvat <101>prayāṇaparamāḥ sthitāḥ/

101.001. dvirapi prasenajit kauśalastīrthyānidamavocat--vidarśitaṃ bhagavatā uttare manuṣyadharme riddhiprātihāryam/ 101.002. yūyamapi vidarśayadhvam/ 101.002. evamukte tīrthyā anyonyaṃ vighaṭṭayanta evāhuḥ--tvamuttiṣṭha tvamuttiṣṭheti/ 101.003. na kaścidapyuttiṣṭhati//

101.004. tena khalu punaḥ samayena pāñciko mahāsenāpatistasyāmeva parṣadi saṃnipatito 'bhūt saṃnipatitaḥ/ 101.005. atha pāñcikasya yakṣasenāpateretadabhavat--ciramapi te ime mohapuruṣā bhagavantaṃ viheṭhayiṣyanti bhikṣusaṃghaṃ ceti viditvā tumulaṃ vātavarṣaṃ saṃjanayya mahāntamutsṛṣṭavān/ 101.006. tumulena vātavarṣeṇa tīrthyāṇāṃ maṇḍapā adarśanapathe kṣiptāḥ/ 101.007. tīrthyā hyaśanivarṣeṇa bādhyamānā diśo digbhyo vicalanti/ 101.008. anekāni prāṇiśatasahasrāṇyativarṣeṇa bādhyamānāni yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ/ 101.009. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāni/ 101.009. bhagavatā tathā adhiṣṭhitam yathā tasyāṃ parṣadyekavāribindur na patitaḥ/ 101.010. ekāntaniṣaṇṇānyanekāni prāṇiśatasahasrāṇyudānamudānayanti--aho buddhaḥ, aho dharmaḥ, aho saṃghaḥ/ 101.011. aho dharmasya svākhyātatā/ 101.012. pāñcikena yakṣasenāpatinā tīrthyā abhihitāh--ete yūyaṃ mohapuruṣā bhagavantaṃ śaraṇaṃ gacchadhvaṃ dharmaṃ ca bhikṣusaṃghaṃ ca/ 101.013. te niṣpalāyamānāḥ kathayanti--ete vayaṃ parvataṃ śaraṇaṃ gacchāmaḥ, vṛkṣāṇāṃ kuḍyānāmārāmāṇāṃ ca śaraṇaṃ gacchāmaḥ//

101.015. atha bhagavāṃstasyāṃ velāyāṃ gāthāṃ bhāṣate-- 101.016. bahavaḥ śaraṇam yānti parvatāṃśca vanāni ca/ 101.017. ārāmāṃścaityavṛkṣāṃśca manuṣyā bhayatarjitāḥ//6//

101.018. na hyetaccharaṇaṃ śreṣṭhaṃ naitaccharaṇamuttamam/ 101.019. naitaccharaṇamāgamya sarvaduḥkhāt pramucyate//7//

101.020. yastu buddhaṃ ca dharmaṃ ca saṃghaṃ ca śaraṇaṃ gataḥ/ 101.021. āryasatyāni catvāri paśyati prajñayā yadā//8//

101.022. duḥkhaṃ duḥkhasamutpannaṃ nirodhaṃ samatikramam/ 101.023. āryaṃ cāṣṭāṅgikaṃ mārgaṃ kṣemaṃ nirvāṇagāminām//9//

101.024. eta{dvai} śaraṇaṃ śreṣṭhametaccharaṇamuttamam/ 101.025. etaccharaṇamāgamya sarvaduḥkhātpramucyate//10//

101.026. atha pūraṇasyaitadabhavat--śramaṇo gautamo madīyāñ śrāvakānanvāvartayiṣyati/ 101.026. iti viditvā niṣpalāyan kathayati--aham yuṣmākaṃ śāsanasarvasvaṃ kathayiṣyāmi/ 101.027. yāvad dṛṣṭigatān grāhayitumārabdhaḥ/ 101.028. yaduta antavāmllokaḥ, anantaḥ, antavāṃścānantavāṃśca, naivāntavānnānantavān, sa jīvastaccharīramanyo jīvo 'nyaccharīramiti/ 101.029. te kalahajātā viharanti bhaṇḍanajātā vigṛhītā vivādamāpannāḥ/ 101.030. pūraṇo 'pi bhīto niṣpalāyitumārabdhaḥ/ 101.030. sa niṣpalāyan paṇḍakena pratimārge dṛṣṭaḥ/ 101.031. paṇḍako dṛṣṭvā gāthāṃ bhāṣate--

102.001. <102>kutastvamāgacchasi muktapāṇi rathakārameṣa iva nikṛttaśṛṅgaḥ/ 102.003. dharmaṃ hyabhijñāya jinapraśastamāhiṇḍase kolikagardabho yathā//11//

102.005. pūraṇaḥ prāha-- 102.006. gamanāya me samayaḥ pratyupasthitaḥ kāyasya me balavīryam {na?} kiṃcit/ 102.008. spṛṣṭāśca bhāvāḥ sukhaduḥkhate me anāvṛtaṃ jñānamihārhatām//12//

102.010. dūrāpagato 'smi .... paratimirāpanudaśca tṛṣaṃ patati/ 102.012. ācakṣva me dūṣika etamarthaṃ śītodakā kutra sā puṣkiriṇī//13//

102.014. napuṃsakaḥ prāha-- 102.015. eṣā khalu śītā puṣkiriṇī nalinī ca virājati toyadhārā/ 102.017. śramaṇādhama hīnāsatpuruṣa tvamimāṃ nanu paśyasi puṣkariṇīm//14//

102.019. purāṇaḥ prāha-- 102.020. na tvaṃ naro nāpi ca nārikā tvaṃ śmaśrūṇi ca te nāsti na ca stanau tava/ 102.022. bhinnasvaro 'si na ca cakravākah evaṃ bhavān vātahato nirucyate//15//

102.024. atha pūraṇo nirgrantho vālukāghaṭaṃ kaṇṭhe baddhvā śītikāyāṃ puṣkiriṇyāṃ patitaḥ/ 102.024. sa tatraiva kālagataḥ//

102.026. atha te nirgranthāḥ pūraṇaṃ mṛgayamāṇāḥ pratimārge gaṇikāṃ dṛṣṭvā pṛcchanti--bhadre, kaṃcit tvamadrākṣīrgacchantamiha pūraṇaṃ dharmaśāṭapraticchannaṃ kaṭacchavratabhojanam? gaṇikā prāha-- 102.028. āpāyiko nairayiko muktahastāvacārakaḥ/ 102.029. śvetābhyāṃ pāṇipādābhyāmeṣa dhvaṃsati pūraṇaḥ//16//

102.030. bhadre maivaṃ vocastvaṃ naitattava subhāṣitam/ 102.031. dharmaśāṭapraticchanno dharmaṃ saṃcarate (saṃśrayate?) muniḥ//17//

102.032. gaṇikā prāha-- 102.033. kathaṃ sa buddhimān bhavati puruṣo vyañjanānvitaḥ/ 102.034. lokasya paśyato yo 'yaṃ grāme carati nagnakaḥ//18//

103.001. <103>yasyāyamīdṛśo dharmaḥ purastāllambate daśā/ 103.002. tasya vai śravaṇau rājā kṣurapreṇāvakṛntatu//19//

103.003. atha te nirgranthā yena śītikā puṣkiriṇī tenopasaṃkrāntāḥ/ 103.003. adrākṣuste nirgranthāḥ pūraṇaṃ kāśyapaṃ puṣkiriṇyāṃ mṛtam/ 103.004. kālagataṃ dṛṣṭvā ca punaḥ puṣkiriṇyā uddhṛtya ekānte chorayitvā prakrāntāḥ//

103.006. bhagavatā buddhanirmāṇo nirmito dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgato muṇḍaḥ saṃghāṭīprāvṛtaḥ/ 103.007. dharmatā khalu buddhā bhagavanto nirmitena sārdhaṃ niścayaṃ kurvanti/ 103.007. yaṃ khalu śrāvako nirmitamabhinirmimīte, yadi śrāvako bhāṣate, nirmito 'pi bhāṣate/ 103.008. śrāvake tūṣṇībhūte nirmito 'pi tūṣṇībhavati/ 103.010. ekasya bhāṣamāṇasya sarve bhāṣanti nirmitāḥ/ 103.011. ekasya tūṣṇībhūtasya sarve tūṣṇībhavanti te//20//

103.012. bhagavān nirmitaṃ praśnaṃ pṛcchati, bhagavān vyākaroti/ 103.012. eṣā hi dharmatā tathāgatānāmarhatāṃ samyaksambuddhānām//

103.014. bhagavatā tasya mahājanakāyasya tathā abhiprasannasya āśayaṃ cānuśayaṃ ca dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā tādṛśī caturāryasatyasaṃprativedhakī dharmadeśanā kṛtā, yathā anekaiḥ prāṇiśatasahasraiḥ śaraṇagamanaśikṣāpadāni kaiściduṣma(?)gatānyadhigatāni mūrdhānaḥ kṣāntayo laukikā agradharmāḥ/ 103.017. kaiścitsrotāpattiphalaṃ sākṣātkṛtaṃ sakṛdāgāmiphalamanāgāmiphalam/ 103.017. kaiścit pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/ 103.018. kaiścicchrāvakamahābodhau bījānyavaropitāni/ 103.018. kaiścit pratyekāyāṃ bodhau bījānyavaropitāni/ 103.019. yadbhūyasā sā parṣad buddhaniṃnā dharmapravaṇā saṃghaprāgbhārā vyavasthitā/ 103.020. atha bhagavāṃstāṃ parṣadaṃ buddhaniṃnāṃ dharmapravaṇāṃ saṃghaprāgbhārāṃ vyavasthāpyotthāyāsanāt prakrāntaḥ//

103.022. dhanyāste puruṣā loke ye buddhaṃ śaraṇaṃ gatāḥ/ 103.023. nirvṛtiṃ te gamiṣyanti buddhakārakṛtau janāḥ//21//

103.024. ye 'lpānapi jine kārān kariṣyanti vināyake / 103.025. vicitraṃ svargamāgamya te lapsyante 'mṛtaṃ padam//22//

103.026. idamavocadbhagavān/ 103.027. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//

103.028. iti śrrīdivyāvadāne prātihāryasūtraṃ dvādaśamam//

********** avadāna 13 **********

104.001. div13 svāgatāvadānam/

104.002. buddho bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati sma jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/ 104.002. tena khalu punaḥ samayena śiśumāragirau bodho nāma gṛhapatiḥ prativasati āḍhyo mahādhāno mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanasamudito vaiśravaṇadhanapratispardhī/ 104.004. tena sadṛśāt kulāt kalatramānītam/ 104.005. sa tayā sārdhaṃ krīḍati ramate paricārayati/ 104.005. tasya krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ kālāntareṇa patnī āpannasattvā saṃvṛttā/ 104.006. sā upariprāsādatalagatā ayantritopacārā dhāryate, kālartukaiścopakaraṇairanuvidhīyate, vaidyaprajñaptaiścāhārair nātitiktair nātyamlair nātilavaṇair nātimadhurair nātikaṭukair nātikaṣāyaistiktāmlalavaṇamadhurakaṭukakaṣāyavivarjitairāhāraiḥ/ 104.008. hārārdhahārabhūṣitagātrā apsareva nandanavanacāriṇī mañcānmañcaṃ pīṭhātpīṭhamanavatarantī adharimāṃ bhūmim/ 104.010. na cāsyāḥ kiṃcidamanojñaśabdaśravaṇam yāvadeva garbhasya paripākāya/ 104.010. sā aṣṭānāṃ vā navānāṃ vā māsānāmatyayāt prasūtā/ 104.011. dārikā jātā abhirūpā darśanīyā prādādikā sarvāṅgapratyaṅgopetā/ 104.012. tasyāstrīṇi saptakānyekaviṃśatidivasān vistareṇa jātimahaṃ kṛtvā varṇasaṃsthānaviśeṣānurūpaṃ nāmadheyaṃ vyapasthāpitam/ 104.013. sā dhātryaṅkagatā unnīyate vardhyate kṣīreṇa dadhnā navanītena sarpiṣā saripimaṇḍenānyaiśca cottaptottaptairupakaraṇaviśeṣaiḥ/ 104.014. āśu vardhate hradasthamiva paṅkajam/ 104.015. yadā mahatī saṃvṛttā, tadā rūpiṇī yauvanānurūpayā ācāravihāraceṣṭayā devakanyeva tadgṛhamavabhāsamānā sugṛtsambandhibāndhavānāmantarjanasya ca prītimutpādayati/ 104.016. tasyāstādṛśīṃ vibhūtiṃ śrutvā nānādeśanivāsrājaputrā amātyaputrā gṛhapatiputrā dhaninaḥ śreṣṭhiputrāḥ sārthavāhaputrāśca bhāryārtham yācanakān preṣayanti/ 104.018. yathā yathā cāsau prāthyate, tathā tathā bodho gṛhapatiḥ sutarāṃ prītimutpādayati/ 104.019. saṃlakṣayati--mayā eṣā na kasyacidrūpeṇa deyā, na śilpena, nāpyādhipatyena, kiṃ tu yo mama kulaśīlena vā dhanena vā sadṛśo bhavati, tasya mayā dātavyeti/ 104.020. sa caivaṃ cintayati//

104.021. anāthapiṇḍadena gṛhapatinā śrutam yathā śiśumāragirau bodho gṛhapatistasya duhitā evaṃ rūpayauvanasamuditā, sā nānādeśanivāsināṃ rājāmātyagṛhapatidhanināṃ śreṣṭhisārthavāhaputrāṇāmarthāya prārthyata iti/ 104.023. śrutvā ca punarasyaitadabhavat--ahamapi tāvat tāṃ putrasyārthāya prārthayāmi/ 104.024. kadācid bodho gṛhapatirdadyāditi viditvā tasyā yācanakāḥ preṣitāḥ/ 104.024. bodhena gṛhapatinā anāthapiṇḍadasya gṛhapateḥ samudācāradhanasampadaṃ ca vicārya dattā/ 104.025. anāthapiṇḍadena gṛhapatinā mahatā śrīsamudayena putrasya pariṇītā/ 104.026. yāvat punarapi bodhasya gṛhapateḥ patnyā sārdhaṃ krīḍato ramamāṇasya paricārayataḥ patnī āpannasattvā saṃvṛttā/ 104.027. yameva divasamāpannasattvā saṃvṛttā, tameva divasaṃ bodhasya gṛhapateranekānyanarthaśatāni prādurbhūtāni/ 104.028. tena naimittikā āhūya pṛṣṭāh--bhavantaḥ, paśyata kasya prabhāvānmamānarthaśatāni prādurbhūtāni/ 104.029. naimittikā vicāryaikamatenāhuh--gṛhapate, ya eṣa tava patnyāḥ kukṣimavakrāntaḥ, asyaiṣa prabhāvaḥ/ 104.030. tadasya parityāgaḥ kriyatām/ 104.031. iti śrutvā bodho gṛhapatiḥ paraṃ viṣādamāpannaḥ/ 104.031. kathayati--bhavantaḥ, svāgataṃ na parityakṣyāmīti/ 104.032. naimittāḥ svastītyuktvā prakrāntāḥ/ 104.032. atha bodho gṛhapatirviyogasaṃjanitadaurmanasyo 'pi<105> lokāpavādabhayādabhyupekṣyāvasthitaḥ/

105.001. yathā yathāsau garbho vṛddhiṃ gacchati, tathā tathā bodhasya gṛhapateruttarottarātiśayenānarthaśatānyutpadyante/ 105.002. sa saṃlakṣayati--ka etāni śṛṇoti? udyānaṃ gatvā tiṣṭhāmīti viditvā tena pauruṣeyā uktāh--yadi me kaścinmahānanartha utpadyate, sa śrāvayitavyo nānya ityuktvā udyānaṃ gatvā avasthito yāvadasyāsau patnī prasūtā/ 105.005. dārako jātaḥ/ 105.005. anyatamaḥ puruṣastvaritaṃ tvaritaṃ bodhasya gṛhapateḥ sakāśaṃ gataḥ/ 105.005. tenāsau dūrata eva dṛṣṭaḥ/ 105.006. sa saṃlakṣayati--yathāyaṃ tvaritatvaritamāgacchati, nūnaṃ mahānanarthaḥ prādurbhūtaḥ/ 105.007. iti viditvā sasambhramaḥ pṛcchati--bhoḥ puruṣa, kiṃ tvaritvaritamāgacchasīti? sa kathayati--gṛhapte, diṣṭyā vardhase, putraste jāta iti/ 105.008. sa kathayati--bhoḥ puruṣa, yadyapi me putro 'narhaśatānyutpādya jātaḥ, tathāpi svāgatamasyeti/ 105.009. tadanantarameva dvitīyapuruṣastathaiva tvaritatvaritamaśruparyākulekṣaṇo bodhasya gṛhapateḥ sakāśaṃ gataḥ/ 105.010. so 'pi tenānarthatayā sasambhrameṇa pṛṣṭah--bhoḥ puruṣa, kiṃ tvaritatvaritamāgacchasīti? sa bāṣpoparudhyamānagadgadakaṇṭhaḥ karuṇādīnavilambitākṣaraṃ kathayati--gṛhapate, gṛhe 'gnirutthitaḥ/ 105.012. sarvaṃ svāpateyaṃ dagdhamiti/ 105.012. sa muhurmuhuranarthaśravaṇadṛḍhīkṛtacittasaṃtatiḥ kathayati--bhoḥ puruṣa, prāptavyametat/ 105.013. alaṃ viṣādena, tūṣṇīṃ tiṣṭheti/ 105.014. atha tasya jñātayo lokadharmānuvṛttyā avajñāpūrvakena nāmadheyaṃ vyavasthāpayitumārabdhāh--kiṃ bhavatu dāraksya nāmeti/ 105.015. tatraike kathayanti--yatkulasadṛśaṃ

tatkriyatāmiti/ 105.015. apare kathayanti--yena bodhasya gṛhapateḥ kukṣigatenaivānekadhanasamuditaṃ gṛhaṃ nidhanamupanītam, tasya kīdṛśaṃ kulasadṛśaṃ nāma vyavasthāpyate? api tu ayaṃ pitrā jātamātraḥ svāgatavādena samudācaritaḥ, tasmādasya svāgata iti nāma bhavatu iti/ 105.018. tasya svāgata iti nāmadheyaṃ vyavasthāpitam/ 105.018. yathā yathā svāgato vṛddhimupayāti, tathā tathā bodhasya gṛhapaterdhanadhānyahiraṇyasuvarṇadāsīdāsakarmakarapauruṣeyāstanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gacchanti/ 105.020. yāvadapareṇa samayena bodho gṛhapatiḥ kālagataḥ/ 105.021. sāpyasya patnī kālagatā/ 105.021. tadgṛhaṃ pratisaṃskṛtaṃ punaragninā dagdham/ 105.022. ye 'pyasya pauruṣeyāḥ paṇyamādāya deśāntaragatā mahāsamudram yāvattīrṇāḥ, tataḥ keṣāṃcidyānapātraṃ vipannam, keṣāṃcit paṇyamapaṇyījātam, kecit tatraivānayena vyasanamāpannāḥ, keṣāṃcit kāntāramadhyagatānāṃ caurairdravyamapahṛtam, keṣāṃcinnagarasamīpamanuprāptānāṃ śaulkikaśaulkikairdravyaṃ vicārayadbhiḥ sāro gṛhītaḥ, keṣāṃcit pattanamanuprāptānāṃ rājñā viniyuktairdoṣamutpādya sarvasvamapahṛtam/ 105.026. kecidbodhasya gṛhapateḥ prāṇaviyogaṃ śrutvā tatraiva avasthitāḥ/ 105.027. jñātīnāmapi kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecit tatraivāvasthitāḥ svāgatasya vācamapi na prayacchanti/ 105.028. dāsīdāsakarmakarapauruṣeyā api kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecidanyāśrayeṇa tatraivāvasthitāḥ santaḥ svāgatasya nāmāpi na gṛhṇanti/ 105.030. kiṃ tu bodhasyaikā purāṇavṛddhā dāsī kṛtajñatayā svāgatasyopasthānaṃ kurvantī tiṣṭhati/ 105.031. tayā sa

lipyakṣaracāryasyākṣarāṇi śikṣayitumupanyastaḥ/ 105.031. sā saṃlakṣayati--bodhasya gṛhapatergṛhamanekadhanasamuditaṃ vistīrṇasvajanabandhuvargaṃ prabhūtadāsīdāsakarmakarapauruṣeyam<106> paryādānaṃ gatam/

106.001. svāgato 'haṃ cāvasthitāḥ/ 106.001. tajjijñāsyāmi tāvat kasyāpuṇyenāyamupaplavaḥ, kiṃ svāgatasya āhosvinmameti/ 106.002. tayā svāgatasya nāṃnā sthālyāṃ taṇḍulān prakṣipya bhaktārtham yojitā vinaṣṭāḥ/ 106.003. tata ātmano nāṃnā tathaiva yojitāḥ, śobhanaṃ bhaktaṃ saṃpannam/ 106.004. sā saṃlakṣayati--asau mandabhāgyaḥ/ 106.004. etamāgamya bodhasya gṛhapatergṛhamanekadhanasamuditaṃ vistīrṇasvajanabandhuvargaṃ prabhūtadāsīdāsakarmakarapauruṣeyaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gatam/ 106.006. ahaṃ punar na yāsyāmīti/ 106.006. kṛtaḥ sthāsyāmīti? atra prāptakālaṃ sarvathā yāvat prāṇaviyogo na bhavati tāvanniṣpalāyeyem/ 106.007. iti viditvā yattatra kiṃcit sāramasti, tamādāya niṣpalāyitā/ 106.008. tasmiñ śūnye gṛhe śvānaḥ praviśya kalahaṃ kartumārabdhāḥ/ 106.008. yāvadanyatamo dhūrtapuruṣastena pradeśenātikrāmati/ 106.009. sa śvānakalahaṃ śrutvā saṃlakṣayati--bodhasya gṛhapatergṛhe śvānaḥ kaliṃ kurvanti/ 106.010. kiṃ tadanyaṃ bhavet? paśyāmi tāvaditi/ 106.010. sa tatra praviṣṭo yāvat paśyati śūnyam/ 106.011. so 'pi tasmādyat kiṃciccheṣāvaśeṣamasti, tamādāya prakrāntaḥ//

106.012. tataḥ svāgato bhojanavelāṃ jñātvā lekhaśālāyāḥ svagṛhamāgato bhoktumiti yāvat paśyati śūnyam/ 106.013. sa bhoktukāmāvarjitasaṃtatih(?) kṣudhāsaṃjanitadaurmanasyaḥ śabdāpayitumārabdhah--amba ambeti/ 106.014. na kaścidvacanaṃ dadāti/ 106.014. sa tadgṛhamatiścāmutaśca vyavalokya nairāśyamāpanno niṣkrāntaḥ/ 106.015. tasya gṛhasya nātidūre 'nyagṛham/ 106.015. tasmin svāgatasya jñātastiṣṭhanti/ 106.015. sa teṣāṃ sakāśaṃ gato yāvattatra kaliḥ prādurbhūtaḥ/ 106.016. te kalahaṃ kṛtvā vyupaśāntāḥ parasparaṃ kathayanti--bhavantaḥ, pūrvamasmākamanyonyaṃ dṛṣṭvā sneho bhavati, idānīṃ tu dveṣaḥ/ 106.017. paśyadhvaṃ kaścidanya āgataḥ syāditi/ 106.018. te samanveṣitumārabdhā yāvat paśyanti svāgatam/ 106.018. tatraike kathayanti--bhavantaḥ, svāgataḥ praviṣṭa iti/ 106.019. apare kathayanti--nāyaṃ svāgatāḥ, kiṃ tu durāgataḥ, imamāgamyāsmākaṃ kaliḥ prādurbhūta iti/ 106.020. sa tairgrīvāyāṃ gṛhītvā niṣkāsito 'nyatra gataḥ/ 106.021. tasmādapi niṣkāsito yāvat kroḍamallānāṃ madhye praviṣṭaḥ/ 106.021. te yatra yatra bhaikṣārthikāḥ praviśanti, tatra nirbhartsyante niṣkāsyante ca/ 106.022. te nairāśyamāpannā riktahastakā riktamallakāḥ śūnyadevakulamaṇḍapavṛkṣamūlānyāgatāḥ/ 106.023. te 'nyonyaṃ pṛcchanti--bhavantaḥ, vayaṃ pūrve yatra yatra gacchāmastataḥ pūrṇahastāḥ pūrṇamallakā āgacchāmaḥ/ 106.024. idānīṃ ko yogo yena vayaṃ riktahastakā riktamallakā nairāśyamāpannā ihāgatā iti? tatraike kathayanti--nūnaṃ ko 'pi mandabhāgyo 'smākaṃ madhye praviṣṭo yena vayaṃ riktahastā riktamallakā ihāgatā iti/

106.027. apare kathayanti--gatametat/ 106.027. dvidhā bhūtvā praviśāma iti/ 106.027. te parasmin divase dvidhā praviṣṭāḥ/ 106.028. tatra yeṣāṃ madhye svāgataste tathaiva nirbhartsitā niṣkāsitāśca nairāśyamāpannā riktahastā riktamallāśca yathānilayamāgatāḥ/ 106.029. te tvanye pūrṇahastā pūrṇamallakā āgatāḥ/ 106.030. ye te riktahastakā riktapātrā āgatāste bhūyo dvidhā bhūtvā praviṣṭāḥ/ 106.030. tatra teṣāmapi yeṣāṃ madhye svāgataste tathaiva riktahastā riktamallakāścāgatāḥ/ 106.031. te bhūyo dvidhā bhūtā evam yāvat svāgatakroḍamallakau praviṣṭau riktahastau riktamallakau āgatau/ 106.032. te tvanye pūrṇahastāh <107>pūrṇamallakā āgatāḥ/

107.001. tataste kroḍamallakāḥ sarve saṃbhūya saṃkalpaṃ kartumārabdhāh--bhavantaḥ, ayaṃ mandabhāgyo 'smākaṃ madhye praviṣṭho yena vayaṃ riktahastā rikmallakāścāgatāḥ/ 107.002. niṣkāsayāma enamiti/ 107.003. sa taiḥ prabhūtān prahārān dattvā śirasi ca mallakaṃ bhaṅktvā niṣkāsitaḥ//

107.004. atrāntare yāvacchrāvasteyo vaṇijo bodhasya gṛhapatervayasyaḥ paṇyamādāya śiśumāragirimanuprāptaḥ/ 107.005. tena svāgato mallakena hastagatena pīṭhīṃ gato mukhabimbakena pratyabhijñāta uktaśca--putra tvaṃ bodhagṛhapateḥ putra iti? sa kathayati--tāta, ahaṃ tasya putro durāgata iti/ 107.006. sa muhūrtaṃ tūṣṇīṃ sthitvā aśruparyākulekṣaṇaḥ kathayati--putra, tau tava mātāpitarau kālagatau? te jñātayah? sa āha--teṣāmapi kecit kālagatāḥ kecidihaiva tiṣṭhanto vācamapi na prayacchanti/ 107.008. te dāsīdāskarmakarapauruṣeyāh? teṣāmapi kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecidihaivānyānāśrityāvasthitā vācamapi na prayacchanti/ 107.010. yadavaśiṣṭaṃ dhanaṃ tadapi kiṃcidagninā dagdham/ 107.011. ye vaṇikpauruṣeyāḥ paṇyaṃ gṛhītvā dhanārthino deśāntaraṃ mahāsamudraṃ cāvatīrṇāḥ, tatrāpi keṣāṃcit paṇyamapaṇyībhūtam, kecit tatraivānayena vyasanamāpannāḥ, keṣāṃcit kāntāramadhyagatānāṃ taskairadravyamapahṛtam, keṣāṃcinnagarasamīpamanuprāptānāṃ śaulkikaśaulkikairdravyaṃ vicārayadbhiḥ sāro gṛhītaḥ, keṣāṃcit pattanamanuprāptānāṃ rājño viniyuktairdoṣamutpādya sarvasvamapahṛtam/ 107.015. kecit tasya prāṇaviyogaṃ śrutvā tatraivāvasthitāḥ/ 107.015. sa dīrghamuṣṇaṃ ca niśvasya kathayati--putra śrāvastīṃ kiṃ na gacchasi? tāta, kiṃ tatragatasya bhaviṣyati? putra, tatrānāthapiṇḍado gṛhapatiḥ, tasya putreṇa tava bhaginī pariṇītā/ 107.017. sā tava yogodvahanaṃ kariṣyatīti/ 107.017. sa kathayati--tāta, yadyevaṃ gacchāmīti/ 107.018. tena tasya dvau kārṣāpaṇau dattau, uktaśca--putra, ābhyāṃ tāvadātmānaṃ

saṃdhāraya, yāvadahaṃ paṇyaṃ visarjayāmi/ 107.019. mayā sārdhaṃ gamiṣyasi/ 107.019. tena tau kārṣāpaṇau khustavastrānte baddhvā sthāpitau, karmavipākena vismṛtau/ 107.020. tathaivāsau kutaścit kiṃcidārāgayati kiṃcinnārāgāyati/ 107.021. kṣudhayā pīḍyamāno 'vasthitaḥ/ 107.021. yāvadasau vaṇik paṇyaṃ visarjayitvā pratipaṇyamādāya svāgataṃ vaismṛtya saṃprasthitaḥ/ 107.022. svāgato 'pi tena sārdhaṃ saṃprasthitaḥ/ 107.023. yāvat te sārthakāḥ kaliṃ kartumārabdhāḥ, balīvardā yoddhumārabdhāḥ/ 107.023. sārthikāḥ kathayanti--bhavantaḥ, pratyavekṣata sārtham/ 107.024. mā asau durāgato 'trāgataḥ syāditi/ 107.024. taiḥ pratyavekṣamāṇairasau dṛṣṭaḥ/ 107.024. te taṃ khaṭucapeṭādibhistāḍayitvā ardhacandrakāreṇa grīvāyāṃ gṛhītvā niṣkāsitumārabdhāḥ/ 107.025. sa niṣkāsitaḥ/ 107.026. niṣkramyamāṇo vikroṣṭumārabdhaḥ/ 107.026. sārthavāhastaṃ kolāhalaśabdaṃ śrutvā nirīkṣitumārabdhaḥ, yāvat paśyati taṃ niṣkāsyamānam/ 107.027. sa kathayati--bhavantaḥ, mā enaṃ niṣkāsayata, mamaiṣa vayasyaputro bhavatīti/ 107.028. te kathayanti--sārthavāha, yamāgamya bodhasya gṛhapateranekadhanasamuditaṃ sasuhṛtsambandhibāndhavaṃ gṛhaṃ vinaṣṭam, kathaṃ tena sārdhaṃ gacchāmah? sarvathā tvaṃ sārthasya svāmī/ 107.029. yadyeṣa gacchati, vayaṃ na gacchāma iti/ 107.030. sārthavāhastaṃ kathayati--putra, mahājanavirodho 'tra bhavati/ 107.030. sārthakāḥ kṣubhitāḥ/ 107.031. tvaṃ paścādvāsoddhātikayā gaccha, ahaṃ tavārthe āhāraṃ sthāpayāmīti/ 107.031. sa mātāpitṛviyogapratispardhinā pūrvakarmāparādhaprabhāveṇa duḥkhadaurmanasyena

saṃtāpitamanāḥ sāśrukaṇṭhastūṣṇīmavasthitaḥ/

108.001. <108>sārthaḥ saṃprasthitaḥ/ 108.001. so 'pi vāsoddhātikayā gantumārabdhaḥ/ 108.001. sa sārthavāhastasyāhāraṃ patrapuṭake baddhvā kiṃcidbhūmau pāṃśunā praticchādya sthāpayati, kiṃcidvṛkṣaśākhāpatrairavacchādya/ 108.002. tatra yaṃ bhūmau sthāpayati, sa śṛgālairanyaiścatuṣpādaurbhakṣyate/ 108.003. yaṃ vṛkṣaśākhāsu, sa pakṣibhiḥ śākhāmṛgaiśca bhakṣyate/ 108.004. tataḥ kiṃcidārāgayati kiṃcinnārāgayati/ 108.004. asthānamanavakāśo yaccaramabhavikaḥ sattvo 'samprāpte viśeṣādhigame so 'ntarā kālaṃ kuryāt/ 108.005. sa kṛcchreṇa śrāvastīmanuprāptaḥ/ 108.005. bahiḥ śrāvastyāmudapānopakaṇṭhake viśrāntaḥ/ 108.006. yāvat tasya bhaginyāḥ santikā preṣyadārikā udakārthinī kumbhamādāya gatā/ 108.007. sa tayā mukhabimbakena pratyabhijñātaḥ/ 108.007. sā ciraṃ nirīkṣya hīnadīnavadanā kathayati--dāraka, tvaṃ bodhasya gṛhapateḥ śuśumāragirīyakasya putra iti? sa kathayati--evaṃ māṃ bhaginījanaḥ saṃjānīta iti/ 108.009. sā aśruparyākulekṣaṇā bāṣpoparudhyamānakaṇṭhā urasi prahāraṃ dattvā karuṇādīnavilambitākṣaraṃ praṣṭumārabdhā/ 108.010. tau tava mātāpitarau kālagatau? kālagatau/ 108.011. te jñātayah? sa kathayati--teṣāmapi kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecit tatraiva tiṣṭhanto vācamapi na prayacchanti/ 108.012. te dāsīdāsakarmakarapauruṣeyāh? teṣāmapi kecit kālagatāḥ, kecinniṣpalāyitāḥ, kecit tatraivānyānāśrityāvasthitā vācamapi na prayacchanti/ 108.014. yadapi dhanajātaṃ tadapi kiṃcidagninā dagdham, kiṃcidanyapauruṣeyā gṛhītvā dhanārthino deśāntaraṃ mahāsamudraṃ cāvatīrṇāḥ/ 108.015.

tatrāpi keṣāṃcidyānapātraṃ vipannam, keṣāṃcit paṇyamapaṇyībhūtam, kecit tatraivānayena vyasanamāpannāḥ, keṣāṃcit kāntāramadhyagatānāṃ taskarairdravyamapahṛtam, keṣāṃcinnagarasamīpamanuprāptānāṃ śaulkikaśaulkikairdravyaṃ vicārayadbhiḥ sāro gṛhītaḥ, keṣāṃcit pattanamanuprāptānāṃ rājaniyuktairdoṣamutpādya sarvasvamapahṛtam, kecittasya prāṇaviyogaṃ śrutvā tatraivāvasthitāḥ/ 108.019. sā dīrghamuṣṇaṃ ca niśvasya kathayati--ihaiva tiṣṭha yāvatte bhaginyāḥ kathayāmīti/ 108.020. tayā gatvā tasyāḥ prayacchannaṃ kathitam/ 108.020. kīdṛśena paṇyeneti? sā kathayati--kuto 'sya paṇyam? daṇḍamasya haste mallakaśceti/ 108.021. tayā tasyārthaṃ mahārhāṇi vastrāṇi dattāni/ 108.021. kārṣāpaṇāṃśca dattvā uktā ca--sa vaktavyo yadi te bhāgineyo vā bhāgineyikā vā upasaṃkrāmati, tasyaiva kārṣāpaṇān dadyāḥ/ 108.023. mā jñātīnāṃ pratarkyo bhaviṣyatīti/ 108.023. sā vastrāṇyādāya kārṣāpaṇāṃśca tasya sakāśaṃ gatā kathayati--imāni te vastrāṇi kārṣāpaṇāśca bhaginyā preṣitāni, kathayati ca--yadi te bhāgineyo vā bhāgineyikā vā upasaṃkrāmati, tasyaitatkārṣāpaṇān dadyāḥ/ 108.025. mā jñātīnāṃ pratarkyo bhaviṣyasi/ 108.026. sa kathayati--śobhanameva bhavati/ 108.026. ityuktvā tūṣṇīmavasthitaḥ/ 108.027. dārikā prakrāntā/ 108.027. sa saṃlakṣayati--anāthapiṇḍado gṛhapatirvistīrṇasvajanaparivāraḥ/ 108.027. asmākamapi pitā vistīrṇaparivāraḥ/ 108.028. teṣāmamekaikaśo vārtāṃ pratyavekṣate/ 108.028. bhaginyā ciramālāpo bhaviṣyati/ 108.029. sa ca mārgapariśramakhinnena kṣudhārtena na śakyate kartum/ 108.029. purobhakṣikāṃ

tāvat karomi/ 108.030. tṛptaḥ sukhālāpam udyānaṃ gatvā śayitaḥ/ 108.031. ācaritaṃ śrāvastyāmudyānamoṣakāḥ puruṣāḥ pratidinamanvāhiṇḍyante/ 108.032. te yadi suptaṃ puruṣaṃ paśyanti, pādena ghaṭṭayanti/ 108.032. sa yadi prativibudhyate<109>, tamevaṃ vadanti--bhoḥ puruṣa, na tvayā śrutam yathā śrāvastyāmudyānamoṣakāḥ puruṣāḥ pratidinamanvāhiṇḍyante? te yadi suptaṃ puruṣaṃ paśyanti, vadanti--uttiṣṭha gaccheti/

109.002. yadi na prativibudhyate, muṣitvā gacchanti/ 109.003. taiḥ pādena ghaṭṭito na prativibudhyate/ 109.003. muṣitvā prakrāntāḥ/ 109.003. sa vigatamadyamadaḥ pratibuddho yāvat paśyati tānyevānantakāni(?) prāvṛtyāvasthitaḥ/ 109.004. tato 'sya bhaginī saṃlakṣayati--aticirayatyasau/ 109.005. nūnamatra kāraṇena bhavitavyamiti/ 109.005. tasyāsau dārikā punaḥ preṣitā--dārike gaccha, cirayatyasau, paśya kimarthaṃ nāgacchatīti/ 109.006. sā gatā yāvat paśyati muṣitakaṃ tenaiva veṣeṇāvasthitam/ 109.007. sā tvaritatvaritaṃ gatā tasyāḥ kathayati--ārye, muṣitastenaiva veṣeṇa tiṣṭhatīti/ 109.008. sā saṃlakṣayati--yamāgamya bodhasya gṛhapateranekadhanasamuditaṃ sasuhṛtsambandhibāndhavaṃ gṛhaṃ vinaṣṭam, yadi tamiha praveśayāmi, sthānametadvidyate yanmayāpi śvaśuragṛhamanayena vyasanamāpatsyate/ 109.010. nāsāviha praveśayitavyaḥ/ 109.010. iti viditvā tayāpyupekṣitaḥ//

109.011. tasyāpi pūrvakarmāparādhādvismṛtam/ 109.011. sa kroḍamallakānāṃ madhye praviṣṭaḥ/ 109.011. te yatra yatra bhaikṣārthinaḥ praviśanti, tatra tatra nirbhatsyante ca niṣkāsyante ca/ 109.012. nairāśyamāpannā riktahastā riktamallakāḥ śūnyadevakulamaṇḍapavṛkṣamūlānyāgatāḥ/ 109.013. te 'nyonyaṃ pṛcchanti--bhavantaḥ, vayaṃ pūrvam yatra yatra gacchāmastataḥ pūrṇahastāḥ pūrṇamallakā gacchāmaḥ/ 109.014. idānīṃ ko yogo yena vayaṃ riktahastā riktamallakā nairāśyamāpannā ihāgatā iti? tatraike kathayanti--nūnaṃ ko 'pi mandabhāgyo 'smākaṃ madhye praviṣṭo yena vayaṃ riktahastā riktamallakā ihāgatā iti/ 109.016. apare kathayanti--dvidhā bhūtvā praviśāma iti/ 109.017. te 'parasmin divase dvidhā bhūtvā praviṣṭāḥ/ 109.017. tatra yeṣāṃ madhye svāgataḥ, te tathaiva nirbhartsitā niṣkāsitāśca nairāśyamāpannā riktahastā riktamallakāścāgatāḥ/ 109.018. te tvanye pūrṇahastāḥ pūrṇamallakā āgatā/ 109.019. ye riktahastā riktamallakā āgatāḥ, te bhūyo dvidhā bhūtvā praviṣṭāḥ/ 109.020. teṣāmapi yeṣāṃ madhye svāgataḥ, te tathaiva riktahastā riktamallakāścāgatāḥ/ 109.020. te bhūyo dvidhā bhūtā evam yāvat svāgato 'nyaśca kroḍamallakaḥ praviṣṭaḥ/ 109.021. tau riktahastau riktamallakau āgatau, te tvanye pūrṇahastāḥ pūrṇamallakā āgatāḥ/ 109.022. te kroḍamallakāḥ sarve saṃbhūya saṃjalpaṃ kartumārabdhāh--bhavantaḥ, ayaṃ mandabhāgyasattvo 'smākaṃ madhye praviṣṭo yena vayaṃ riktahastā riktamallakāścāgatāḥ/ 109.024. niṣkāsayāma enamiti/ 109.024. sa taiḥ prabhūtān prahārān dattvā śirasi ca mallakaṃ bhaṅktvā niṣkāsitaḥ//

109.025. atrāntare 'nāthapiṇḍadena gṛhapatinā buddhapramukho bhikṣusaṃgho 'ntargṛhe bhaktenopanimantritaḥ/ 109.026. tena dauvārikāṇāmājñā dattā--na tāvat kasyacit kroḍamallakasya praveśo dātavyo yāvadbuddhapramukhena bhikṣusaṃghena bhuktam/ 109.027. paścāt tān bhojayiṣyāmīti/ 109.027. kroḍamallakā ye tasya gṛhaṃ pratiśaraṇabhūtāste sarve saṃnipatitāḥ praveṣṭumārabdhāḥ/ 109.028. dauvārikeṇa virodhitāḥ/ 109.029. kathayanti--bhoḥ puruṣa, asmākameva nāṃnā ayaṃ gṛhapatiḥ prajñāyate anāthapiṇḍado gṛhapatiriti/ 109.030. tat kimidamiti kṛtvā asmān vidhārayasīti? sa kathayati--gṛhapatinā ājñādattā--na tāvat kasyacit kroḍamallakasya praveśo dātavyo yāvadbuddhapramukhena bhikṣusaṃghena bhuktam/ 109.032. paścāt tān bhojayiṣyāmīti/ 109.032. te kathayanti--bhavantaḥ, na kadācidvayaṃ vidhāryamāṇāh<110>/

110.001. taṃ paśyata mā atrāryā durāgata āgato bhavediti/ 110.001. te samanveṣṭitumārabdhā yāvat paśyantyekasmin pradeśe nilīyāvasthitam/ 110.002. tatastaiḥ kolāhalaśabdaḥ kṛtah--ayaṃ bhavantaḥ sa durāgato nilīnastiṣṭhatīti/ 110.003. sa taiḥ prabhūtān prahārān datvā niṣkāsitastīvreṇa ca paryavasthānena śirasi mallakena prahāro dattaḥ/ 110.004. tasya śiro bhagnam/ 110.004. sa nivartya vipralapitumārabdhaḥ/ 110.005. tatastairhastapādeṣu gṛhītvā saṃkārakūṭe kṣiptah--durāgata atra tiṣṭheti/ 110.005. sa rudhireṇa pragharatā tasmin saṃkārakūṭe 'vasthitaḥ/ 110.006. yāvadbhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yenānāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ 110.008. adrākṣīdbhagavān svāgataṃ paruṣarūkṣāṅgulidīrghakeśaṃ rajasāvacūrṇitagātraṃ kṛśamalpasthānaṃ malinajīrṇavāsonivasitaṃ śirasā bhagnena rudhireṇa pragharatā anyaiśca vraṇaiścākīrṇaiḥ, makṣikābhirupadrutaiḥ saṃkārakūṭe nipatitam/

110.010. dṛṣṭvā ca punarbhikṣūnāmantrayate sma--tṛpyata bhikṣavaḥ sarvabhavopapattibhyaḥ/ 110.011. tṛpyata sarvabhavopapattyupakaraṇebhyaḥ, yatra nāma caramabhavikasya sattvasyeyamavasthā/ 110.011. tatra bhagavāṃs taṃ svāgatamāmantrayate--ākāṅkṣase vatsa pātraśeṣam? bhagavan/ 110.012. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--svāgatasya te ānanda pātraśeṣaḥ sthāpayitavyamiti/ 110.013. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratyaśrauṣīt//

110.015. atha bhagavān yenānāthapiṇḍadasya gṛhapaterbhaktābhisārastenopasaṃkrāntaḥ/ 110.015. upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 110.016. anāthapiṇḍado gṛhapatiḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā praṇītena khādanīyabhojanīyena svahastena saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcataramāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastānniṣaṇṇo dharmaśravaṇāya/ 110.019. āyuṣmata ānandasya tatpātraśeṣaṃ svāgatāya vismṛtam/ 110.019. asaṃmoṣadharmāṇo buddhā bhagavantaḥ/ 110.020. bhagavatā utthāpitam/ 110.020. āyuṣmānānando bhagavataḥ pātraṃ gṛhītumārabdho yāvat paśyati tatra pātraśeṣaṃ na saṃsthāpitam/ 110.021. dṛṣṭvā ca smṛtirutpannā/ 110.021. sa dharmatattvo vacasā(?) atha roditumārabdhaḥ/ 110.022. bhagavānāha--kasmāt tvamānanda rodiṣīti/ 110.022. sa kathayati--na mayā bhadanta bhagavataḥ kadācidājñā pratyūḍhapūrveti/ 110.023. kiṃ kṛtam? svāgatasya pātraśeṣaṃ na sthāpitamiti/ 110.024. bhagavānāha--na tvayā ānanda mamājñā pratismṛtā, api tu svāgatasyaiva tāni karmāṇi labdhasambhārāṇi pariṇatapratyayānyoghavatpratyupasthitānyavaśyabhāvīni yena tava vismṛtam/ 110.026. alaṃ viṣādena/ 110.026. gaccha, taṃ śabdāpayeti/ 110.026. sa gatvā śabdāpayitumārabdhaḥ/ 110.026. anekaiḥ prativacanaṃ dattam/ 110.027. svāgatasya tadapi vismṛtam yadbhagavatā pratijñātam--tava pātraśeṣaṃ sthāpayiṣyāmīti/ 110.028. sa saṃlakṣayati--ko 'pyayaṃ puṇyakarmā bhagavatā trailokyaguruṇā samanvāhṛtaḥ śabdata iti/ 110.028. āyuṣmatā ānandena gatvā bhagavata ārocitam/ 110.029. bhagavan svāgata ityuktvā anekaiḥ prativacanaṃ dattam/ 110.030. na jāne kaṃ śabdāpayāmīti/ 110.030. bhagavānāha--gaccha ānanda, gatvā kathaya--yo bodhasya gṛhapateḥ śuśumāragirīyasya putraḥ svāgataḥ, sa āgacchatu iti/ 110.031. āyuṣmatā ānandena gatvoccaiḥ śabdairuktah--yo bodhasya gṛhapateḥ śuśumāragirīyakasya putraḥ svāgataḥ, sa āgacchatu iti/ 110.032. tena putur nāmaśravaṇādātmano nāma smṛtam/ 110.032. sa śanairdaṇḍaviṣṭambhanayogādutthāya gāthāṃ bhāṣate--

111.001. <111>bhraṣṭaḥ svāgataśabdo 'yaṃ kutaḥ punarihāgataḥ/ 111.002. nūnaṃśreyaso nāśaḥ śreyasaśca samudbhavaḥ//1//

111.003. teṣāṃ sarvajña nātho 'si ye hi tvāṃ śaraṇaṃ gatāḥ/ 111.004. teṣāṃ svāgatamāryāṇām ye ca te śāsane ratāḥ//2//

111.005. ahaṃ tu bhāgyarahitaḥ sarvabandhuvivarjitaḥ/ 111.006. śocyaḥ kaṣṭāṃ daśāṃ prāptaḥ śokaśalyasamarpitaḥ//3// iti/ 111.007. athāyuṣmānānandastamādāya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 111.007. upasaṃkramya bhagavantamidamavocat--ayaṃ bhadanta svāgata iti/ 111.008. sa bhagavatā kṣudhāsaṃjanitadaurmanasyaḥ samāśvāsitaḥ, uktaśca--putra, imaṃ pātraśeṣaṃ paribhuṅkṣveti/ 111.009. sa taṃ dṛṣṭvā saṃlakṣayati--yadyapyahaṃ bhagavatā trailokyaguruṇā daivāt samanvāhṛtaḥ, tadapi stokaḥ pātraśeṣaḥ sthāpitaḥ/ 111.010. kimatra bhokṣya iti/ 111.011. bhagavāṃstasya cetasā cittamājñāya kathayati--vatsa, yadi tvaṃ sumerumātraiḥ piṇḍaiḥ samudrasadṛśena kuṣkiṇā paribhokṣyase, tathāpyavyayaṃ tanna parikṣayaṃ gamiṣyati, yāvattṛptaḥ paribhuṅkṣva yathāsukhamiti/ 111.013. tena tāvad bhuktam yāvat tṛpta iti/ 111.013. tatsaṃtarpitendriyo bhagavato mukhaṃ vyavalokayitumārabdhaḥ/ 111.014. bhagavānāha--vatsa svāgata, tṛpto 'si? tṛpto 'smi bhagavan/ 111.014. vatsa, yadyevamapaścimaṃ kavalaṃ gṛhāṇa, antardhāsyatyeṣa pātra iti/ 111.015. tenāpaścimakavalo gṛhītaḥ, so 'ntarhitaḥ/ 111.015. bhagavān dakṣiṇādeśanāṃ kṛtvā prakrāntaḥ/ 111.016. caramabhavikaḥ sa sattvo bhagavantaṃ pṛṣṭataḥ pṛṣṭataḥ samanubaddhaḥ/ 111.017. yāvadbhagavān vihāraṃ gatvā purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 111.017. so 'pi bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ 111.018. bhagavān saṃlakṣayati--puṣpāṇāmenaṃ preṣayāmi, karmāpanayo 'sya kartavya/ 111.019. iti viditvā svāgatamāmantrayate--vatsa sbāgata, santi te

kārṣāpaṇāh? na santi bhagavan/ 111.020. vatsa svāgata, vastrāntaṃ nirīkṣasva/ 111.020. vastrāntaṃ nirīkṣitumārabdho yāvat paśyati dvau kārṣāpaṇau/ 111.021. sa kathayati--bhagavan, dvau kārṣāpaṇau/ 111.021. vatsa gaccha, gaṇḍakasyārāmikasya sakāśānnīlotpalāni gṛhītvā āgaccheti/ 111.022. svāgatastasya sakāśaṃ gataḥ/ 111.022. sa taṃ dūrādeva dṛṣṭvā paryavasthitaḥ/ 111.023. sa saṃlakṣayati--āgato 'yaṃ dūrāgataḥ/ 111.023. niyataṃ mamānartho bhavati/ 111.023. iti viditvā saparuṣaṃ kathayati--durāgata, kimarthaṃ rvamihāgacchasīti/ 111.024. sa gāthāṃ bhāṣate-- 111.025. nīlotpalairasti kāryaṃ me tathānyair nāpi paṅkajaiḥ/ 111.026. munīndrasya tu dūto 'haṃ sarvajñasya yaśasvinaḥ//4//

111.027. ityuktvā pratinivartitumārabdhaḥ/ 111.027. so 'pi gāthāṃ bhāṣate-- 111.028. ehyehi yadi dūto 'si tasya śāntātmano muneḥ/ 111.029. pūjyaḥ sa naradevānāṃ pūjyaḥ pūjyatamairapi//5//

111.030. ityuktvā sa kathayati--buddhadūtastvam? buddhadūtaḥ/ 111.030. kimarthamāgatah? puṣpārtham/ 111.030. yadi buddhadūtastvam, gṛhāṇa yathepsitam/ 111.031. nīlotpalānāṃ bhāramādāya bhagavataḥ sakāśamāgataḥ/

112.001. <112>bhagavānāha--vatsa, bhikṣūṇāṃ cāraya/ 112.001. sa bhikṣūṇāṃ cārayitumārabdhaḥ/ 112.001. bhikṣavo na pratigṛhṇanti/ 112.002. bhagavānāha--gṛhṇīdhvaṃ bhikṣavaḥ sarvasaugandham/ 112.002. cakṣurbhyāṃ karmāpanayo 'sya kartavya iti/ 112.003. bhikṣubhirgṛhītāni/ 112.003. gṛhītvā puṣpitāni/ 112.003. tenāpūrvaṃ nīlakṛtsnamutpāditaṃ pūrvam/ 112.003. sa vṛddhānte sthitvā tāni puṣpāṇi dṛṣṭvā sutarāṃ nirīkṣitumārabdhaḥ/ 112.004. tasya tannīlakṛtsnamāmukhībhūtam/ 112.005. tatastaṃ bhagavānāha--vatsa, kiṃ na pravrajasīti? sa kathayati--pravrajāmi bhagavanniti/ 112.005. bhagavatā pravrajita upasampādito manasikāraśca dattaḥ/ 112.006. tena yujyamānena ghaṭamānena vyāyacchamānena idameva pañcagaṇḍakaṃ saṃsāracakraṃ calācalaṃ viditvā sarvasaṃskāragatīḥ śatanapatanavikiraṇavidhvaṃsanadharmatayā parāhatya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/ 112.008. arhan saṃvṛttastraidhātukavītarāgaḥ samaloṣṭakāñcana ākāśapāṇitalasamacitto vāsīcandanakalpo vidyāvidāritāṇḍakośo vidyābhijñāpratisaṃvitprāpto bhavalābhalobhasatkāraparānmukhaḥ/ 112.010. sendropendrāṇāṃ pūjyo mānyo 'bhivādyaśca saṃvṛttaḥ/ 112.011. so 'rhattvaṃ prāpto vimuktisukhapratisaṃvedī tasyāṃ velāyāṃ gāthāṃ bhāṣate-- 112.012. upāyapāśairvīreṇa baddhvāhaṃ tattvadarśinā/ 112.013. kāruṇyāduddhṛto duḥkhājjīrṇaḥ paṅkādiva dvipaḥ//6//

112.014. svāgato 'hamabhūvaṃ prāktataḥ paścāddurāgataḥ/ 112.015. āgato 'smi purā nātha śrutvā vākyaṃ tavottamam//7//

112.016. sāmprataṃ svāgato vyaktam {saṃvṛtto na durāgatah}/ 112.017. sāmprataṃ kāñcanaṃ dehaṃ dhārayāmi nirāśravam//8//

112.018. ratnāni pratilebhe hi svargaṃ mokṣaṃ ca kāṅkṣatām/ 112.019. śreṣṭhā kalyāṇamitrāṇāṃ sadā sevā hitaiṣiṇām//9// iti/ 112.020. yadā āyuṣmān svāgataḥ svākhyāte dharmavinaye pravrajitaḥ, tadā sāmantakena śabdo visṛtah--śramaṇena gautamenāsau durāgataḥ kroḍamallakaḥ pravrajitaḥ/ 112.021. tīrthyaiḥ śrutam/ 112.021. te 'vadhyāyanti kṣipanti vivādayanti--śramaṇo bhavanto gautama evamāha--sāmantaprāsādikaṃ me śāsanamiti/ 112.023. atra kiṃ sāmantaprāsādikamityasya yatredānīṃ durāgataprabhṛtayo 'pi kroḍamallakāḥ pravrajantīti? atrāntare nāsti kiṃcidbuddhānāṃ bhagavatāmajñātamadṛṣṭamaviditamavijñātam/ 112.024. bhagavān saṃlakṣayati--sumeruprakhyo mahāśrāvake mahājanakāyaḥ prasādaṃ pravedayate/ 112.025. tadguṇodbhāvanamasya kartavyam, kutra kartavyam? yatraiva patitaḥ/ 112.026. iti jñātvā ānandamāmantrayate sma--gaccha ānanda bhikṣūṇāmārocaya--tathāgato bhikṣavo bhargeṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati/ 112.027. yo yuṣmākamutsahate tathāgatena sārdhaṃ bhargeṣu cārikāṃ cartum, sa cīvarakāṇi gṛhṇātu iti/ 112.028. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya bhikṣūṇāmārocayati--bhagavānāyuṣmanto bhargeṣu janapadeṣu cārikāṃ cariṣyati/ 112.029. yo yuṣmākamutsahate bhagavatā sārdhaṃ bhargeṣu janapadeṣu cārikāṃ caritum, sa cīvarakāṇi gṛhṇātu iti/ 112.031. atha bhagavān dānto dāntaparivāraḥ śāntaḥ śāntaparivāro mukto muktaparivāra āśvasta āśvastaparivāro vinīto vinītaparivāro 'rhannarhatparivāro vītarāgo vītarāgaparivāraḥ prāsādikah <113>prasādikaparivāro vṛṣabha iva gogaṇaparivṛto

gaja iva kalabhaparivṛtaḥ siṃha iva daṃṣṭṛgaṇaparivṛto haṃsarāja iva haṃsagaṇaparivṛtaḥ suparṇīva pakṣigaṇaparivṛto vipra iva śiṣyagaṇaparivṛtaḥ suvaidya ivāturagaṇaparivṛtaḥ śūra iva yodhagaṇaparivṛto deśika ivādhvagagaṇaparivṛtaḥ sārthavāha iva vaṇiggaṇaparivṛtaḥ śreṣṭhīva pauragaṇaparivṛtaḥ koṭṭarāja iva mantrigaṇaparivṛtaścakravartīva putrasahasraparivṛtaścandra iva nakṣatragaṇaparivṛtaḥ sūrya iva raśmisahasraparivṛto dhṛtarāṣṭra iva gandharvagaṇaparivṛto virūḍhaka iva kumbhāṇḍagaṇaparivṛto virūpakṣa iva nāgagaṇaparivṛto dhanada iva yakṣagaṇaparivṛto vemacitrīvāsuragaṇaparivṛtaḥ śakra iva tridaśagaṇaparivṛto brahmeva brahmakāyikagaṇaparivṛtaḥ stimati iva jalanidhiḥ sajala iva jaladharo vimada iva gajapariḥ sudāntendriyairasaṃkṣobhiteryāpathapracāro dvātriṃśatā mahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samalaṃkṛto 'śītyānuvyañjanairvirājitagātro vyāmaprabhālaṃkṛtamūrtiḥ sūryasahasrātirekaprabho jaṅgama iva ratnaparvataḥ samantato bhadrako daśabhirbalaiścaturbhir vaiśāradyaistribhirāveṇikaiḥ smṛtyupasthānairmahākaruṇayā ca samanvāgata ājñātakauṇḍinyabāṣpamahānāmāniruddhaśāriputramaudgalyāyanakāśyapānandaraivataprabhṛtibhirmahāśrāvakaiḥ parivṛto 'nyena ca mahatā bhikṣusaṃghena yena śuśumāragiristenopasaṃkrāntaḥ/

113.013. anupūrveṇa cārikāṃ carañ śuśumāragirimanuprāptaḥ/ 113.014. śuśumāragirau viharati bhīṣaṇikāvane mṛgadāve/ 113.014. aśrauṣuḥ śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayah--bhagavān bhargeṣu janapadeṣu cārikāṃ carañ śuśumāragirimanuprāptaḥ śuśumāragirau viharati bhīṣaṇikāvane mṛgadāva iti/ 113.016. śrutvā ca punaḥ saṃghāt saṃghaṃ pūgātpūgaṃ saṃgamya śuśumāragirer niṣkramya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ/ 113.017. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ/ 113.018. śuśumāragirīyakān brāhamaṇagṛhapatīn dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati/ 113.019. anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣya tūṣṇīm/ 113.020. atha śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapataya utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocan--adhivāsayatvasmākaṃ bhagavāñ śvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃghena/ 113.022. adhivāsayati bhagavāñ śuśumāragirīyakānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ tūṣṇībhāvena/ 113.023. atha śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayo bhagavatastūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntāḥ/ 113.025. atha śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayastāmeva rātriṃ śuci praṇītaṃ khādanīyabhojanīyaṃ samudānīya kālyamevotthāya āsanakāni prajñapya udakamaṇīn pratiṣṭhāpya bhagavato dūtena kālamārocayanti--samayo bhadanta, sajjaṃ bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyata iti/ 113.028. atha bhagavān

pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yena śuśumāragirīyakānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ bhaktābhisārastenopasaṃkrāntaḥ/ 113.030. upasaṃkramya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 113.030. śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayaḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyabhojanīyena svahastena saṃtarpayanti saṃpravārayanti/ 113.032. anekaparyāyeṇa śucinā praṇītena khādanīyena <114>bhojanīyena svahastaṃ saṃtarpya saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcataramāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastānniṣaṇṇā dharmaśravaṇāya/

114.002. atha bhagavāñ śuśumāragirīyakān brāhmaṇagṛhapatīn dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati/ 114.004. anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm//

114.005. atha śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayo bhagavantamidamavocat--bhagavatā bhadanta nānādeśeṣu nānādhiṣṭhāneṣu te te duṣṭanāgā duṣṭayakṣāśca vinītāḥ/ 114.006. ayaṃ bhadanta aśvatīrthiko nāgo 'smākamavairāṇāṃ vairī asapatnānāṃ sapatno 'drugdhānāṃ drugdhaḥ/ 114.007. nityamasmākaṃ jātāni jātāni śasyāni vināśayati, strīpuruṣadārakadārikāgomahiṣānajaiḍakāṃśca/ 114.008. aho bata bhagavāṃstaṃ vinayedanukampāmupādāyeti/ 114.009. adhivāsayati bhagavāñ śuśumāragirīyakānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnām/ 114.010. tūṣṇībhāvenādhivāsayati/ 114.010. atha bhagavāñ śuśumāragirīyakānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ tūṣṇībhāvenādhivāsya utthāyāsanāt prakrāntaḥ/ 114.011. atha bhagavān vihāraṃ gatvā purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 114.012. niṣadya bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--gaccha ānanda, bhikṣūṇāmevamārocaya, śalākāṃ cāraya--yo yuṣmākamutsahate aśvatīrthikaṃ nāgaṃ vinetum, sa śalākāṃ gṛhṇātu iti/ 114.014. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya bhikṣusaṃghasyārocayitvā buddhapramukhe bhikṣusaṃghe śalākāṃ cārayitumārabdhaḥ/ 114.015. bhagavatā śalākā na gṛhītā/ 114.015. sthavirā bhikṣavaḥ samanvāhartuṃ saṃvṛttāh--kimarthaṃ bhagavatā śalākā na gṛhītā iti? paśyantyāyuṣmataḥ svāgatasya guṇodbhāvanāṃ kartukāmaḥ/ 114.017. tairapi na gṛhītā/ 114.017. āyuṣmān svāgataḥ samanvāhartuṃ pravṛttah--kiṃ kāraṇaṃ bhagavatā śalākā na gṛhītā sthavirasthaviraiśca bhikṣubhiriti? paśyati mama guṇodbhāvanāṃ kartukāmaḥ/ 114.019. tacchāsturmanorathaṃ pūrayāmi, gṛhṇāmi śalākāmiti/ 114.019.

tenārdhāsanaṃ muktvā gajabhujasadṛśaṃ bāhumabhiprasārya śalākā gṛhītā/ 114.020. jānakāḥ pṛcchakā buddhā bhagavantaḥ/ 114.021. pṛcchati buddho bhagavānāyuṣmantamānandam--katareṇānanda bhikṣuṇā śalākā gṛhīteti? sa kathayati--svāgatena bhadanteti/ 114.022. bhagavānāha--gaccha ānanda, svāgataṃ bhikṣumevaṃ vada--duṣṭanāgo 'sau, kāyendriyaṃ te rakṣitavyamiti/ 114.023. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya yenāyuṣmān svāgatastenopasaṃkrāntaḥ/ 114.024. upasaṃkramyāyuṣmantaṃ svāgatamidamavocat--āyuṣman svāgata, bhagavānevamāha--duṣṭanāgo 'sau, kāyendriyaṃ te rakṣitavyamiti/ 114.025. sa kathayati--āyuṣmannānanda akopyā śāsturājñā/ 114.026. api tu yādṛśo 'śvatīrthiko nāgaḥ, īdṛśānāṃ nāgānāmikṣuveṇunaḍavadyadi pūrṇo jambudvīpaḥ syāt, tathāpi me te romāpi neñjayituṃ samarthāḥ syuḥ, prāgevāśvatīrthiko nāgaḥ kāyendriyasyoparodhaṃ kariṣyatīti/ 114.028. āyuṣmānānanda ārogyamityuktvā prakrāntaḥ//

114.029. athāyuṣmān svāgatastasyā eva rātreratyayātpūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya śuśumāragiriṃ piṇḍāya prāvikṣat/ 114.030. śuśumāragiriṃ piṇḍāya caritvā yenāśvatīrthikasya nāgasya bhavanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ 114.031. adrākṣīdaśvatīrthiko nāga āyuṣmantaṃ svāgataṃ dūrādeva/ 114.031. dṛṣṭvā ca punaḥ saṃlakṣayati--kimanene śramaṇakena mama mṛtipravṛttir yena me bhavanamāgacchatīti? punaḥ saṃlakṣayati--<115>āganturayam, āgacchatu tāvaditi/

115.001. athāyuṣmān svāgatastasya hradaṃ gatvā pātracīvaramekāntamupasaṃkṣipya pādau prakṣālya hastau nirmādya pānīyaṃ parisrāvya jīrṇaparṇakāni samudānīya niṣadya bhaktakṛtyaṃ kartumārabdhaḥ/ 115.003. aśvatīrthikena nāgenāsāvatithiriti kṛtvādhyupekṣitaḥ/ 115.003. āyuṣmān svāgataḥ saṃlakṣayati--nāsaṃkṣobhitā duṣṭanāgā damathamāgacchanti/ 115.004. saṃkṣobhayāmyenamiti/ 115.004. tena pātraṃ pakṣālya tatpātrodakaṃ tasmin hrade prakṣiptam/ 115.005. sa saṃkṣubdhaḥ/ 115.005. sa saṃlakṣayati--ayaṃ mayā śramaṇa āgacchannadhyupekṣitaḥ, bhuñjāno 'pyupekṣitaḥ, anena mama bhavane ucchiṣṭodakaṃ choritam/ 115.007. nāmāvaśeṣamenaṃ karomīti tīvreṇa paryavasthānena paryavasthitaḥ/ 115.007. uparivihāyasamabhyudgamya āyuṣmataḥ svāgatasyopari cakrakaṇapaparaśubhindipālādīni praharaṇāni kṣeptumārabdhaḥ/ 115.008. āyuṣmān svāgato maitrīsamāpannaḥ/ 115.009. tānyasya divyānyutpalapadmakumudapuṇḍarīkamandārakāṇi puṣpāṇi bhūtvā kāye nipatanti/ 115.010. aśvatīrthiko nāgo 'ṅgāravarṣamutsraṣṭumārabdhaḥ/ 115.010. tadapi divyāni puṣpāṇi māndārakāṇi bhūtvā kāye nipatitumārabdham/ 115.011. aśvatīrthiko nāgaḥ pāṃsu varṣitumārabdhaḥ/ 115.012. tadapi divyānyagurucūrṇāni tamālapatracūrṇāni bhūtvā nipatitumārabdham/ 115.013. aśvatīrthiko nāgaḥ krodhaparyavasthānānubhāvāddhūmayitumārabdhaḥ/ 115.013. āyuṣmānapi svāgata ṛddhyanubhāvāddhūmayitumārabdhaḥ/ 115.014. aśvatīrthiko nāgaḥ krodhaparyavasthānānubhāvāt prajvalitaḥ/ 115.015. āyuṣmānapi svāgatastejodhātuṃ samāpannaḥ/ 115.015. iti tatrāśvatīrthikasya nāgasya

krodhasyānubhāvenāyuṣmataḥ svāgatasya ṛddhyanubhāvena mahānavabhāsaḥ prādurbhūto yaṃ dṛṣṭvā śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayaḥ saṃbhrāntāh itaścāmutaśca nirīkṣitumārabdhāḥ/ 115.017. kathayanti--eṣa bhavanto bhagavānaśvatīrthikaṃ nāgaṃ vinayati, āgacchata paśyāma iti/ 115.018. anekāni prāṇaśatasahasrāṇi nirgatāni/ 115.019. bhikṣavo 'pi tamudārāvabhāsaṃ tatrasthā eva nirīkṣitumārabdhāḥ/ 115.019. tatra bhagavān bhikṣūnāmantrayate sma--eṣo 'gro me bhikṣavo bhikṣūṇāṃ mama śrāvakāṇāmabhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānām yaduta svāgato bhikṣuriti/ 115.021. yadāśvatīrthiko nāgo vigatamadadarpaḥ kṣīṇapraharaṇaśca saṃvṛttaḥ, tadā niṣpalāyitumārabdhaḥ/ 115.022. āyuṣmatā svāgatena samantato 'gnir nirmitaḥ/ 115.022. aśvatīrthako nāgo yām yāṃ diśaṃ gacchati, tāṃ tāṃ diśamādīptāṃ pradīptāṃ saṃprajvalitāmekajvālībhūtāṃ paśyati/ 115.023. sa itaścāmutaśca nairmāṇikenāgninā paryākulīkṛto 'trāṇaḥ sarvamaśāntaṃ paśyati nānyatrāyuṣmata eva svāgatasya samīpaṃ śāntaṃ śītibhūtam/ 115.025. sa yenāyuṣmān svāgatastenopasaṃkrāntaḥ/ 115.025. upasaṃkramya āyuṣmantaṃ svāgatamidamavocat--ahaṃ bhadanta svāgata/ 115.026. kiṃ māṃ viheṭhayasīti? sa kathayati--jarādharmā nāhaṃ tvāṃ viheṭhayāmi, api tu tvameva māṃ viheṭhayasi/ 115.027. yadi mayā evaṃvidhā guṇagaṇā nādhigatā abhaviṣyan, adyāhaṃ tvayā nāmāvaśeṣaḥ kṛto 'bhaviṣyamiti/ 115.028. sa kathayati--bhadanta svāgata, ājñāpayatu, kiṃ mayā karaṇīyam? bhadramukha, bhagavato 'ntikaṃ gatvā śaraṇagamanaśikṣāpadāni gṛhāṇeti/ 115.030. sa kathayati--bhadanta

svāgata, śobhanam, evaṃ karomīti/ 115.030. athāyuṣmān svāgato 'śvatīrthanāgamādāya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 115.031. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ 115.032. ekāntaniṣaṇṇa āyuṣmān svāgato bhagavantamidamavocat--ayaṃ so 'śvatīrthiko<116> nāga iti/

116.001. tatra bhagavānaśvatīrthikaṃ nāgamāmantrayate--tvaṃ tāvadbhadramukha, pūrvakeṇa duścaritena pratyavarāyāṃ tiryagyonau upapannaḥ/ 116.002. sa tvametarhi hataprahataniviṣṭaḥ paraprāṇaharaḥ paraprāṇoparodhena jīvikāṃ kalpayasi/ 116.003. itaścyutasya te kā gatirbhaviṣyati, kā upapattiḥ, ko 'bhisamparāyah? iti/ 116.004. sa kathayati--bhagavan, ājñāpaya, kiṃ mayā karaṇīyamiti/ 116.005. bhagavānāha--mamāntikāccharaṇaśikṣāpadāni gṛhāṇa, śuśumāragirīyakānāṃ ca brāhmaṇagṛhapatīnāmabhayamanuprayaccheti/ 116.006. sa kathayati--eṣo 'haṃ bhagavantaṃ śaraṇaṃ gacchāmi, śikṣāpadāni ca gṛhṇāmi, adyāgreṇa ca śuśumāragirīyakānāṃ ca brāhmaṇagṛhapatīnāmabhayamanuprayacchāmīti/ 116.008. atha śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayaḥ prabhūtamabhisāraṃ gṛhītvā yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ/ 116.009. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ/ 116.009. ekāntaniṣaṇṇāḥ śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayo bhagavantamidamavocat--bhagavatā bhadanta aśvatīrthiko nāgo vinītah? bhagavānāha--na mayā brāhmaṇagṛhapatayo 'śvatīrthako nāgo vinītaḥ, api tu svāgatena bhikṣuṇā/ 116.012. katamena bhadanta? ihanivāsinaiva bodhasya gṛhapateḥ putreṇa/ 116.012. saṃpattikāmo loko vipattipratikūlaḥ/ 116.013. tatraike kathayanti--asmākamasau bhrātuḥ putro bhavati/ 116.013. apare kathayanti--asmākaṃ bhagineya iti/ 116.014. apare kathayanti--asmākaṃ vayasyaputra iti/ 116.014. atha śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapataya utthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocan--adhivāsayatvasmākaṃ bhagavān bhadantasvāgatamāgamya bhaktaṃ saptāhena sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti/ 116.017. adhivāsayati bhagavāñ śuśumāragirīyakānāṃ brāhmaṇagṛhapatīnāṃ tūṣṇībhāvena/ 116.018. atha śuśumāragirīyakā brāhmaṇagṛhapatayo bhagavatastūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntāḥ//

116.020. śuśumāragirau anyatamo brāhmaṇa ahituṇḍiko bodhasya gṛhapatervayasyaḥ/ 116.020. so 'śvatīrthikasya nāgasya bhayānniṣpalāyya śrāvastīṃ gataḥ/ 116.021. sa rājñā prasenajitā kauśalena hastimadhyasyopari viśvāsikaḥ sthāpitaḥ/ 116.022. sa kenacideva karaṇīyena śuśumāragirimanuprāptaḥ/ 116.022. tena śrutam yathā svāgatena bhikṣuṇā bodhasya gṛhapateḥ putreṇāśvatīrthiko nāgo vinīta iti/ 116.023. śrutvā ca punaryenāyuṣmān svāgatastenopasaṃkrāntaḥ/ 116.024. upasaṃkramyāyuṣmataḥ svāgatasya pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ 116.025. sa brāhmaṇa āyuṣmantaṃ svāgatamidamavocat--adhivāsayatu me āryasvāgata śvo 'ntargṛhe bhakteneti/ 116.026. āyuṣmāan svāgataḥ kathayati--brāhmaṇa, māmāgamya śuśumāragirīyakairbrāhmaṇagṛhapatibhirbuddhapramukho bhikṣusaṃgho bhaktena saptāhenopanimantritaḥ/ 116.027. nāhamadhivāsayāmi/ 116.028. brāhmaṇaḥ kathayati--ārya, yadi sāmprataṃ nādhivāsayasi, yadā śrāvastīgato bhavasi, tadā mama gṛhe tatprathamataḥ piṇḍapātaḥ paribhoktavya iti/ 116.029. kathayati--evamastu iti/ 116.029. brāhmaṇaḥ pādābhivandanaṃ kṛtvā prakrāntaḥ/ 116.030. atha bhagavān yathābhiramyaṃ śuśumāragirau vihṛtya yena śrāvastī tena cārikāṃ prakrāntaḥ/ 116.031. anupūrveṇa cārikāṃ carañ śrāvastīmanuprāptaḥ/ 116.031. śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/ 116.032. aśrauṣīdanāthapiṇḍado gṛhapatirbhagavān bhargeṣu janapadacārikām<117> carañ śrāvastīmanuprāptaḥ, ihaiva viharatyasmākamevārāma iti/

117.001. śrutvā ca punaḥ śrāvastyā niṣkramya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 117.002. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ 117.003. ekāntaniṣaṇṇamanāthapiṇḍadaṃ gṛhapatiṃ bhagavān dharmyayā kathayā saṃdarśayati samādāpayati samuttejayati saṃpraharṣayati/ 117.004. anekaparyāyeṇa dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya tūṣṇīm/ 117.005. anāthapiṇḍado gṛhapatirutthāyāsanādekāṃsamuttarāsaṅgaṃ kṛtvā yena bhagavāṃstenāñjaliṃ praṇamya bhagavantamidamavocat--adhivāsayatu me bhagavāñ śvo 'ntargṛhe bhaktena sārdhaṃ bhikṣusaṃgheneti/ 117.007. adhivāsayati bhagavānanāthapiṇḍadasya gṛhapatestūṣṇībhāvena/ 117.008. athānāthapiṇḍado gṛhapatirbhagavatastūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavato 'ntikāt prakrāntaḥ/ 117.010. aśrauṣīt sa brāhmaṇo bhagavān bhargeṣu janapadacārikāṃ carannihānuprāpta ihaiva viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāma iti/ 117.011. śrutvā ca punaryenāyuṣmān svāgatastenopasaṃkrāntaḥ/ 117.011. upasaṃkramyāyuṣmantaṃ svāgatamidamavocat--adhivāsayatu me āryaḥ śvo 'ntargṛhe bhakteneti/ 117.012. adhivāsayatyāyuṣmān svāgatastasya brāhmaṇasya tūṣṇībhāvena/ 117.013. atha sa brāhmaṇa āyuṣmantaḥ svāgatasya tūṣṇībhāvenādhivāsanāṃ viditvā utthāyāsanāt prakrāntaḥ/ 117.014. athānāthapiṇḍado gṛhapatistāmeva rātriṃ śuci praṇītaṃ khādanīyabhojanīyaṃ samudānīya kālyamevotthāya āsanāni prajñapya udakamaṇīn pratiṣṭhāpya bhagavato dūtena kālamārocayati--samayo bhadanta, sajjaṃ

bhaktam yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyata iti/ 117.017. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya bhikṣugaṇaparivṛto bhikṣusaṃghapuraskṛto yenānāthapiṇḍadasya niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ 117.018. tenāpi brāhmaṇenāyuṣmataḥ svāgatasya praṇīta āhāraḥ sajjīkṛtaḥ/ 117.019. āyuṣmānapi svāgataḥ pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya yena tasya brāhmaṇasya niveśanaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ 117.020. upasaṃkramya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 117.021. ekāntaniṣaṇṇa āyuṣmān svāgatastena brāhmaṇena praṇītenāhāreṇa saṃtarpitaḥ/ 117.021. sa brāhmaṇaḥ saṃlakṣayati--āryeṇa svāgatena praṇīta āhāraḥ paribhuktaḥ, no jarayiṣyati, pānakamasmai prayacchāmi/ 117.023. iti viditvā āyuṣmantaṃ svāgatamidamavocat--ārya, praṇītaste āhāraḥ paribhuktaḥ/ 117.024. pānakaṃ piba/ 117.024. pānaṃ jarayiṣyatīti/ 117.024. sa kathayati--śobhanam/ 117.024. evaṃ karomīti/ 117.024. tena pānakaṃ sajjīkṛtya hastimadādaṅguliḥ prakṣiptā/ 117.025. asamanvāhṛtyārhatāṃ jñānadarśanaṃ na pravartate/ 117.025. āyuṣmatā svāgatena tatpānakaṃ pītam/ 117.026. tato dakṣiṇādeśanāṃ kṛtvā prakrāntaḥ śrāvastīvīthīṃ kiliñjacchannām/ 117.027. sa tāmatikrānta ātapena spṛṣṭo madyakṣiptaḥ pṛthivyāṃ nipatitaḥ/ 117.027. asaṃmoṣadharmaṇo buddhā bhagavantaḥ/ 117.028. bhagavatā suparṇikā kuṭir nirmitā--maitaṃ kaścid dṛṣṭvā śāsane 'prasādaṃ pravedayiṣyatīti/ 117.029. anāthapiṇḍadaḥ sukhopaniṣaṇṇaṃ buddhapramukhaṃ bhikṣusaṃghaṃ viditvā śucinā praṇītena khādanīyena svahastena saṃtarpayati saṃpravārayati/ 117.030. anekaparyāyeṇa svahastaṃ saṃtarpya

saṃpravārya bhagavantaṃ bhuktavantaṃ viditvā dhautahastamapanītapātraṃ nīcataramāsanaṃ gṛhītvā bhagavataḥ purastānniṣaṇṇo dharmaśravaṇāya/ 117.032. atha bhagavānanāthapiṇḍadaṃ gṛhapatiṃ dharmyayā kathayā <118>saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣyotthāyāsanāt prakrāntaḥ/

118.001. anupūrveṇa tatpradeśanuprāptaḥ/ 118.002. atha bhagavāṃstān ṛddhyabhisaṃskārān pratiprasrabhya bhikṣūnāmantrayate sma--ayaṃ sa bhikṣavaḥ svāgato bhikṣuryenāśvatrīrthiko nāgastāvaccaṇḍo vinītaḥ/ 118.003. kimidānīmeṣa śakto durbhuktasyāpi viṣamapanetum? no bhadanta iti/ 118.004. bhikṣavaḥ, ime cānye cādīnavā madyapāne/ 118.004. tasmānna bhikṣuṇā madyaṃ pātavyaṃ dātavyaṃ vā/ 118.005. atha bhagavānāyuṣmantaṃ svāgataṃ madyavaśāt suptamutthāpyedamavocat--svāgata, kimidam? asamanvāhāro bhagavan, asamanvāhāraḥ sugata/ 118.006. tato bhagavānāyuṣmantaṃ svāgatamādāya vihāraṃ gatvā purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 118.007. niṣadya bhikṣūnāmantrayate sma--māṃ bho bhikṣavaḥ śāstāramuddiśya bhavadbhirmadyamapeyamadeyamantataḥ kuśāgreṇāpi//

118.009. bhikṣavaḥ saṃśayajātāḥ sarvasaṃśayacchettāraṃ buddhaṃ bhagavantaṃ papracchuh--kiṃ bhadanta āyuṣmatā svāgatena karma kṛtam yenāḍhye kule mahādhane mahābhoge jātah? kiṃ karma kṛtam yena kroḍamallako jātaḥ, durāgata iti ca saṃjñā saṃvṛttā? kiṃ karma kṛtam yena bhagavataḥ śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam, tejodhātuṃ samāpadyamānānāṃ cāgratāyāṃ nirdiṣṭah? bhagavānāha--svāgatenaiva bhikṣavo bhikṣuṇā karmāṇi kṛtānyupacitāni labdhasambhārāṇi pariṇatapratyayāni oghavatpratyupasthitānyavaśyabhāvīni/ 118.014. svāgatena karmāṇi kṛtānyupacitāni/ 118.015. ko 'nyaḥ pratyanubhaviṣyati? na bhikṣavaḥ karmāṇi kṛtānyupacitāni bāhye pṛthivīdhātau vipacyante, nābdhātau, na tejodhātau, na vāyudhātau, api tu upātteṣveva skandhadhātvāyataneṣu karmāṇi kṛtānyupacitāni vipacyante śubhānyaśubhāni ca/ 118.018. na praṇaśyanti karmāṇi kalpakoṭiśatairapi/ 118.019. sāmagrīṃ prāpya kālaṃ ca phalanti khalu dehinām//10//

118.020. bhūtapūrvaṃ bhikṣavo 'nyatamasmin karvaṭake gṛhapatiḥ prativasati āḍhyo mahādhano mahābhogo vistīrṇaviśālaparigraho vaiśravaṇadhanapratispardhī/ 118.021. so 'pareṇa samayena suhṛtsambandhibāndhavaparivṛto 'ntarjanaparivṛtaścodyānabhūmiṃ nirgataḥ/ 118.022. asati buddhānāmutpāde pratyekabuddhā loka utpadyante hīnadīnānukampakāḥ prāntaśayanāsanabhaktā ekadakṣiṇīyā lokasya/ 118.023. yāvadanyatamaḥ pratyekabuddho janapadacārikāṃ caraṃstaṃ karvaṭakamanuprāptaḥ/ 118.024. so 'dhvapariśramāddhātuvaiṣamyāśca glānaḥ piṇḍārthī tadudyānaṃ praviṣṭaḥ/ 118.025. sa gṛhapatistaṃ dṛṣṭvā paryavasthitaḥ/ 118.025. tena pauruṣeyāṇāmājñā dattā--bhavantaḥ, niṣkāsayatainaṃ pravrajitamiti/ 118.026. teṣāṃ na kaścidutsahate niṣkāsayitum/ 118.027. tena gṛhapatinā bhūyasā paryavasthitena sa mahātmāa svayameva grīvāyāṃ gṛhītvā niṣkāsitaḥ, uktaśca--kroḍamallakānāṃ madhye prativaseti/ 118.028. sa durbalaprāṇo bhūmau nipatitaḥ/ 118.028. sa saṃlakṣayati--hato 'yaṃ tapasvī gṛhapatirupahataśca/ 118.029. abhyuddhāro 'sya kartavyaḥ/ 118.029. iti viditvā uparivihāyasamabhyudgamya jvalanatapanavarṣaṇavidyotanaprātihāryāṇi kartumārabdhaḥ/ 118.030. āśu pṛthagjanasya riddhirāvarjanakarī/ 118.031. sa mūlanikṛtta iva drumaḥ pādayor nipatya kathayati--avatarāvatara mahādakṣiṇīya, mama duścaritapaṅkanimagnasya hastoddhāramanuprayaccheti/ 118.032. sa tasyānugrahārthamavatīrṇaḥ/ 118.032. tena tasya <119>pūjāsatkāraṃ kṛtvā praṇidhānaṃ kṛtam--yanmayā evaṃvidhe sadbhūtadakṣiṇīye 'pakāraḥ kṛtaḥ, mā asya karmaṇo bhāgī syām/

119.002. yattūpakāraḥ kṛtaḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena āḍhye mahādhane mahābhoge kule jāyeyam, evaṃvidhānāṃ ca dharmāṇāṃ lābhī syām, prativiśiṣṭataraṃ cātaḥ śāstāramārāgayeyaṃ mā virāgayeyamiti//

119.005. bhagavānāha--kiṃ kiṃ manyadhve bhikṣavo yo 'sau gṛhapatireva, asau svāgato bhikṣustena kālena tena samayena/ 119.006. yadanena pratyekabuddhe kārāḥ kṛtāḥ, tenāḍhye mahādhane mahābhoge kule jātaḥ/ 119.007. yadapakāraḥ kṛtaḥ, tena pañcajanmaśatāni kroḍamallako jātaḥ/ 119.007. yāvadetarhyapi caramabhaviko 'pi tatkroḍamallaka eva jātaḥ/ 119.008. yatpraṇidhānaṃ kṛtam, tena mama śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/ 119.009. ahamanena pratyekabuddhakoṭiśatasahasrebhyaḥ prativiśiṣṭataraḥ śāstā ārāgito na virāgitaḥ/ 119.010. bhūyo 'pi kāśyape bhagavati samyaksambuddhe pravrajito babhūva/ 119.011. yasya bhikṣorantike pravrajitaḥ, sa bhagavatā kāśyapena samyaksambuddhenābhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagro nirdiṣṭaḥ/ 119.012. tatrānena yāvadāyurbrahmacaryaṃ cāritam, na ca kaścidguṇagaṇo 'dhigataḥ/ 119.013. sa maraṇasamaye praṇidhānaṃ kartumārabdhah--yanmayā bhagavati kāśyape samyaksambuddhe 'nuttare dakṣiṇīye yādavāyurbrahmacaryaṃ caritam, na ca kaścidguṇaguṇo 'dhigataḥ, anenāhaṃ kuśalamūlena yo 'sau bhagavatā kāśyapena samyaksambuddhenottaro māṇavo vyākṛtah--bhaviṣyasi tvaṃ māṇava varṣaśatāyuṣi prajāyāṃ śākyamunirnāma tathāgato 'rhan samyaksambuddha iti, tasyāhaṃ śāsane pravrajya sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkuryām/ 119.017. yathā mām upādhyāyo bhagavatā kāśyapena samyaksambuddhenābhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagro nirdiṣṭaḥ, evaṃ māmapi sa bhagavāñ śākyamuniḥ śākyādhirājo 'bhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagraṃ nirdiśediti/ 119.019. tatpraṇidhānavaśādetarhi tathāgatenābhīkṣṇaṃ tejodhātuṃ samāpadyamānānāmagro nirdiṣṭaḥ/ 119.020. iti hi bhikṣava ekāntakṛṣṇānāṃ karmaṇāmekāntakṛṣṇo vipākaḥ, ekāntaśuklānāmekāntaśuklaḥ, vyatimiśrāṇāṃ vyatimiśraḥ/ 119.022. tasmāttarhi bhikṣava ekāntakṛṣṇāni karmaṇyapāsya vyatimiśrāṇi ca, ekāntaśukleṣveva karmasvābhogaḥ karaṇīyaḥ/ 119.023. ityevaṃ bho bhikṣavaḥ śikṣitavyam//

119.024. ityavocadbhagavān/ 119.024. āttamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//

119.025. iti śrīdivyāvadāne svāgāvadānaṃ nāma trayodaśamam//

********** avadāna 14 **********

120.001. div14 sūkarikāvadānam/

120.002. dharmatā khalu cyavanadharmaṇo devaputraysa pañca pūrvanimittāni prādurbhavanti--akliṣṭāni vāsāṃsi kliśyanti, amlānāni mālyāni mlāyanti, daurgandhaṃ kāyena niṣkrāmati, ubhābhyāṃ kakṣābhyāṃ svedaḥ prādurbhavanti, cyavanadharmā devaputraḥ sva āsane dhṛtiṃ na labhate/ 120.003. athānyatamaścyavanadharmā devaputraḥ pṛthivyāmāvartate, saṃparivartyaivaṃ cāha--hā mandākinī, hā puṣkariṇī, hā vāpī, hā caitraratha, hā pāruṣyaka, hā nandanavana, hā miśrakāvana, hā pāriyātraka, hā puṇḍukambalaśilā, hā devasabhā, hā sudarśana, iti karuṇakaruṇaṃ paridevate sma/ 120.007. adrākṣīcchakro devānāmindrastaṃ devaputramatyarthaṃ pṛthivyāmāvartantaṃ parivartantam/ 120.008. dṛṣṭvā punaryena sa devaputrastenopasaṃkrāntaḥ/ 120.009. upasaṃkramya taṃ devaputramidamavocat--hā kasmāt tvaṃ mārṣa atyarthaṃ pṛthivyāmāvartase, saṃparivartase, karuṇakaruṇaṃ paridevase--hā mandākinī, hā puṣkiriṇī, hā vāpī, hā caitraratha, hā pāruṣyaka, hā nandanavana, hā miśrakāvana, hā pāriyātraka, hā pāṇḍukambalaśilā, hā devasabhā, hā sudarśana iti karuṇakaruṇaṃ paridevase? evamukte devaputraḥ śakraṃ devānāmindramidamavocat--eṣo 'haṃ kauśika divyaṃ sukhamanubhūya itaḥ saptame divase rājagṛhe nagare sūkaryāḥ kukṣau upapatsyāmi/ 120.014. tatra mayā bahūni varṣāṇyuccāraprasrāvaḥ paribhoktavya iti/ 120.014. atha śakro devānāmindraḥ kāruṇyatayā taṃ devaputramidamavocat--ehi tvaṃ mārṣa, buddhaṃ śaraṇaṃ gaccha dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gaccha virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gaccha gaṇānāmagryamiti/ 120.016. atha sa devaputrastiryagyonyupapattibhayabhīto maraṇabhayabhītaśca śakraṃ devānāmindramidamavocat--eṣo 'haṃ kauśika buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi gaṇānāmagryam/ 120.019. atha sa devaputrastriśaraṇaparigṛhīto bhūtvā cyutaḥ kālagatastuṣite devanikāye upapannaḥ//

120.021. dharmatā khalu adhastāddevānāṃ jñānadarśanaṃ pravartate nordhvam/ 120.021. atha śakro devānāmindrastaṃ devaputramavalokayati--kimasau devaputraḥ sūkarikāyāḥ kukṣau upapanno na veti/ 120.022. yāvat paśyati--nopapannastiryakpreteṣu/ 120.023. narakeṣūpapanna iti paśyati/ 120.023. nopapannaḥ/ 120.023. manuṣyāṇāṃ sabhāgatāyāmupapanna iti paśyati/ 120.024. nopapannaḥ/ 120.024. cāturmahārājakāyikān devāṃstrāyastriṃśāṃścāvalokayitumārabdhaḥ/ 120.025. tatrāpi nādrākṣīt/ 120.025. atha śakro devānāmindraḥ kutūhalajāto yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 120.026. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇaḥ/ 120.026. ekāntaniṣaṇṇaḥ śakro devānāmindro bhagavantamidamavocat--ihāhaṃ bhadanta adrākṣamanyatamaṃ devaputraṃ cyavanadharmāṇaṃ pṛthivyāmāvartamānaṃ karuṇakaruṇaṃ ca paridevamānam--hā mandākini, hā puṣkiriṇi, hā vāpi, hā caitraratha, hā pāruṣyaka, hā nandanavana, hā miśrakāvana, hā pāriyātraka, hā pāṇḍukambalāśilā, hā devasabhā, hā sudarśana iti/ 120.029. tamenamevaṃ vadāmi--kasmāt tvaṃ mārṣa atyarthaṃ śocasi paridevase krandasi urasi tāḍayasi saṃmohāpadyasa iti? sa evamāha--eṣo 'haṃ kauśika divyaṃ sukhamapahāya itaḥ saptame divase rājagṛhe nagare sūkarikāyāḥ kukṣau upapatsyāmi/ 120.031. tatra mayā <121>bahūni varṣāṇi uccāraprasrāvaḥ paribhoktavyaṃ bhaviṣyati/

121.001. tamenamevaṃ vadāmi--ehi tvaṃ mārṣa buddhaṃ śaraṇaṃ gaccha dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gaccha virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gaccha gaṇānāmagryamiti/ 121.003. sa evamāha--eṣo 'haṃ kauśika buddhaṃ śaraṇaṃ gacchāmi dvipadānāmagryam, dharmaṃ śaraṇaṃ gacchāmi virāgāṇāmagryam, saṃghaṃ śaraṇaṃ gacchāmi gaṇānāmagryam/ 121.004. ityuktvā sa devaputraḥ kālagataḥ/ 121.005. kutrāsau bhadanta devaputra upapannah? bhagavānāha--tuṣitā nāma kauśika devāḥ sarvakāmasamṛddhayaḥ/ 121.006. tatrāsau modate devo gatveha śaraṇatrayam/ 121.006. atha śakro devānāmindra āttamānāstasyāṃ velāyāmimāṃ gāthāṃ gāthāṃ bhāṣate-- 121.008. ye buddhaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/ 121.009. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate//1//

121.010. ye dharmaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/ 121.011. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate//2//

121.012. ye saṃghaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/ 121.013. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate//3//

121.014. atha bhagavāñ śakrasya devānāmindrasya bhāṣitamanusaṃvarṇayannevamāha--evametat kauśika, evametat/ 121.016. ye buddhaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/ 121.017. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate//4//

121.018. ye dharmaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/ 121.019. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate//5//

121.020. ye saṃghaṃ śaraṇam yānti na te gacchanti durgatim/ 121.021. prahāya mānuṣān kāyān divyān kāyānupāsate//6//

121.022. atha śakro devānāmindro bhagavato bhāṣitamabhinandyānumodya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā bhagavantaṃ triḥ pradakṣiṇīkṛtya prāñjalikṛtasampuṭo bhagavantaṃ namasyamānastatraivāntarhitaḥ//

121.024. idamavocadbhagavān/ 121.024. āttamanasaste bhikṣavo 'bhyanandan//

121.025. iti śrīdivyāvadāne sūkarikāvadānaṃ caturdaśamam//

********** avadāna 15 **********

122.001. div15 cakravartivyākṛtāvadānam/

122.002. buddho bhagavāñ śrāvastyāṃ viharati jetavane 'nāthapiṇḍadasyārāme/ 122.002. dharmatā khalu buddhānāṃ bhagavatāṃ jīvatāṃ dhriyamāṇānām yāpayatāṃ keśanakhastūpā bhavanti/ 122.002. yadā buddhā bhagavantaḥ pratisamlīnā bhavanti, tadā bhikṣavaḥ keśanakhastūpe pujāṃ kṛtvā kecit puṇḍāya praviśanti, keciddhyānavimokṣasamādhisamāpattisukhānyanubhavanti/ 122.005. tena khalu samayena buddho bhagavāṃs tathāgatamākārataḥ samanusmaraṃścittamabhiprasādayati--ityapi sa bhagavāṃstathāgato 'rhan samyaksambuddho vidyācaraṇasampannaḥ sugato lokavidanuttaraḥ puruṣadamyasārithaḥ śāstā devamanuṣyāṇāṃ buddho bhagavāniti/ 122.009. atha bhagavān sāyāhṇe pratisamlayanādvyutthāya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 122.010. adrākṣīdbhagavāṃstaṃ bhikṣuṃ keśanakhastūpe sarvaśarīreṇa praṇipatya cittamabhiprasādayantam/ 122.011. dṛṣṭvā ca punarbhikṣūnāmantrayate sma--paśyata yūyaṃ bhikṣava etaṃ bhikṣuṃ keśanakhastūpe sarvaśarīreṇa praṇipatya cittamabhiprasādayantam? evaṃ bhadanta/ 122.012. anena bhikṣuṇā yāvatī bhūmirākrāntā adho 'śītiyojanasahasrāṇi yāvat kāñcanacakramityatrāntarā yāvatyo vālukāstāvantyanena bhikṣuṇā cakravartirājyasahasrāṇi paribhoktavyāni/ 122.014. atha teṣāṃ bhikṣūṇāmetadabhavat--puruṣamātrāyām yāvadgartāyāṃ na śakyate vālukā gaṇayitum, kṛtaḥ punaraśītiyojanasahasrāṇi yāvat kāñcanacakramiti/ 122.016. kaḥ śakyate iyatkālaṃ saṃsāre saṃsaritumiti/ 122.016. atha te bhikṣavo na bhūyaḥ keśanakhastūpe kārāṃ kartumārabdhāḥ/ 122.017. atha bhagavāṃsteṣāṃ bhikṣūṇāṃ cetasā

cittamājñāya bhikṣūnāmantrayate sma--anavarāgro bhikṣavaḥ saṃsāro 'vidyānīvaraṇānāṃ sattvānāṃ tuṣṇāsamyojanānāṃ tṛṣṇārgalabaddhānāṃ dīrghamadhvānaṃ saṃdhāvatāṃ saṃsaratām/ 122.019. pūrvā koṭtir na prajñāyate duḥkhasya/ 122.020. āyuṣmānupālī buddhaṃ bhagavantaṃ papraccha--yaduktaṃ bhagavatā asya bhikṣoriyatpuṇyaskandha iti, kutra bhadanta iyatpuṇyaskandhastanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gamiṣyati? nāhamupālinn ito bahiḥ samanupaśyāmyeva kṣatiṃ copahatiṃ ca yathā sabrahmacārī sabrahmacāriṇo 'ntike/ 122.023. tatropālinn imāni mahānti kuśalamūlāni tanutvaṃ parikṣayaṃ paryādānaṃ gacchanti/ 122.023. tasmāttarhi te upālinn evaṃ śikṣitavyam, yaddagdhasthūṇāyā api cittaṃ na pradūṣayiṣyāmaḥ, prāgeva savijñānake kāye//

122.026. idamavocadbhagavān/ 122.026. āttamanasaste bhikṣavo 'bhyanandan//

122.027. iti śrīdivyāvadāne anyatamabhikṣuścakravartivyākṛtaḥ pañcadaśamam//

********** avadāna 16 **********

123.001. div16 śukapotakāvadānam/

123.002. śrāvastyāṃ nidānam/ 123.002. tena khalu samayena anāthapiṇḍadena gṛhaptinā dvau śukaśāvakau pratilabdhau/ 123.003. tena niveśanaṃ nītvā ālāpitau poṣitau saṃvardhitau mānuṣālāpaṃ ca śikṣāpitau/ 123.004. tayoścāyuṣmānānando 'bhīkṣṇamāgatya caturāryasatyasamprativedhikīṃ dharmadeśanāṃ karoti--yaduta idaṃ duḥkham, ayaṃ duḥkhasamudayaḥ, ayaṃ duḥkhanirodhaḥ, iyaṃ duḥkhanirodhagāminī pratipaditi/ 123.005. sthavirasthavirā api bhikṣavo 'nāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśanamupasaṃkrāmanti śāriputramaudgalyāyanakāśyapānandaraivataprabhṛtayaḥ/ 123.007. teṣāṃ kālānukālamupasaṃkrāmatāṃ tābhyāṃ śukaśāvakābhyāṃ nāmāni parijñātāni/ 123.008. yāvadapareṇa samayenāyuṣmāñ śāriputro 'nāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśanamanuprāptaḥ/ 123.011. adrāṣṭāṃ tau śukaśāvakau āyuṣmantaṃ śāriputram/ 123.009. dṛṣṭvā antarjanamāmantrayatah--eṣa bhadantaḥ sthaviraḥ śāriputra āgacchati, āsanamasya prajñāpayateti/ 123.010. evamāyuṣmantaṃ mahāmaudgalyāyanaṃ kāśyapaṃ raivatamāyuṣmantamānandaṃ dṛṣṭvā kathayatah--eṣo 'smākamācāryānanda āgacchati, āsanamasya prajñāpayateti/ 123.012. yāvadapareṇa samayena bhagavānanāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśanamanuprāptaḥ/ 123.012. adrāṣṭāṃ tau śukaśāvakau bhagavantaṃ dūrādevāgacchantaṃ prāsādikaṃ prasādanīyaṃ śāntendriyaṃ śāntamānasaṃ parameṇa cittamatyupaśamena samanvāgataṃ suvarṇayūpamiva śriyā jvalantam/ 123.014. dṛṣṭvā ca punastvaritatvaritamantarjanamāmantrayatah--eṣa bhadanto bhagavānāgacchati, āsanamasya prajñāpayateti hṛṣṭamadhurasvareṇa nikūjataḥ/ 123.016. atha

bhagavāṃstayoranugrahārthaṃ praviśya prajñapta evāsane niṣaṇṇaḥ/ 123.016. niṣadya bhagavatā śukaśāvakau caturāryasatyasamprativedhikayā dharmadeśanayā śaraṇagamanaśikṣāpadeṣu pratiṣṭhāpitau/ 123.018. atha bhagavāñ śukaśāvakau antarjanaṃ ca dharmyayā kathayā saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣyotthāyāsanāt prakrāntaḥ/ 123.019. tau cāntarjanasya viharataḥ pramādavihāriṇau biḍālena prāṇinā gṛhītau/ 123.020. vihvalavadanau cchidyamāneṣu marmasu mucyamāneṣu saṃdhiṣu namo buddhāya, namo dharmāya, namaḥ saṃghāyetyuktvā kālagatau cāturmahārājakāyikeṣu deveṣūpapannau//

123.022. atha bhagavānanyatamasmin pradeśe smitamakārṣīt/ 123.022. adrākṣīdāyuṣmānānando bhagavantaṃ smitaṃ prāviṣkurvantam/ 123.023. dṛṣṭvā ca punarbhagavantamidamavocat--nāhetupratyayaṃ bhadanta tathāgatā arhantaḥ samyaksambuddhāḥ smitaṃ prāviṣkurvanti/ 123.024. ko bhadanta hetuḥ kaḥ pratyayaḥ smitasya prāviṣkaraṇe? evametadānanda, evametat/ 123.025. nāhetupratyayaṃ tathāgatā arhantaḥ samyaksambuddhāḥ smitaṃ prāviṣkurvanti/ 123.026. dṛṣṭau tvayā ānanda tau śukaśāvakau? dṛṣṭau bhadanta/ 123.026. tau ānanda śukaśāvakau mama samanantaraprakrāntasya biḍālena prāṇinā jīvitād vyaparopitau/ 123.027. tau buddhadharmasaṃghāvalambanayā smṛtyā kālagatau cāturmahārājakāyikeṣu deveṣūpapannau//

123.029. atha saṃbahulā bhikṣavaḥ pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya śrāvastīṃ piṇḍāya prāvikṣan/ 123.030. aśrauṣuḥ saṃbahulā bhikṣavaḥ śrāvastīṃ piṇḍāya pracaranto 'nāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśane śukaśāvakau--namo buddhāya, namo dharmāya, namaḥ saṃghāyeti biḍālena prāṇinā vyaparopitau<124> iti/

124.001. śrutvā ca punaḥ śrāvastīṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyāḥ paścādbhaktapiṇḍapātapratikrāntāḥ pātracīvaraṃ pratisāmayya pādau prakṣālya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntāḥ/ 124.002. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte niṣaṇṇāḥ/ 124.003. ekāntaniṣaṇṇāḥ saṃbahulā bhikṣavo bhagavantamidamavocan--iha vayaṃ bhadanta saṃbahulā bhikṣavaḥ pūrvavad yāvadanāthapiṇḍadasya gṛhapater niveśane dvau śukaśāvakau--namo buddhāya, namo dharmāya, namaḥ saṃghāyeti kurvāṇau biḍālena prāṇinā jīvitādvyaparopitau iti/ 124.006. tayorbhadanta kā gatiḥ, kopapattiḥ, ko 'bhisamparāyah? bhagavānāha--tau bhikṣavaḥ śukaśāvakau tasya śaraṇagamanasya vipākena ṣaṭtriṃśatkṛtvaścāturmahārājakāyikeṣu deveṣūpapatsyete, ṣaṭtriṃśatkṛtvastrāyastriṃśeṣu, yāmeṣu, tuṣiteṣu, nirmāṇaratiṣu, paranirmitavaśavartiṣu deveṣūpapastyete/ 124.009 tatastāvat ṣaṭsu kāmāvacareṣu deveṣu sattvā vyapasaṃsṛtya paścime bhave paścime nikete paścime ātmabhāvapratilambhe manuṣyapratilābhaṃ labdhvā pratyekāṃ bodhimabhisambhotsyete, dharmaśca sudharmaśca pratyekabuddhau bhaviṣyataḥ/ 124.011. evaṃ hi bhikṣavo mahāphalaṃ dharmaśravaṇaṃ mahānuśaṃsakam, kaḥ punarvādo dharmadeśanā dharmābhisamayo vā/ 124.012. tasmāttarhi bhikṣava evaṃ śikṣitavyam yanno dharmaśravaṇābhiratā bhaviṣyāmaḥ/ 124.013. ityevaṃ vo bhikṣavaḥ śikṣitavyam//

124.014. idamavocadbhagavān/ 124.014. ātamanasaste bhikṣavo bhagavato bhāṣitamabhyanandan//

124.015. iti śrīdivyāvadāne śukapotakāvadānaṃ ṣoḍaśam//

********** avadāna 17 **********

125.001. div17 māndhātāvadānam/

125.002. evaṃ mayā śrutam/ 125.002. ekasmin samaye bhagavān vaiśālyāṃ viharati markaṭahradatīre kūṭāgāraśālāyām/ 125.003. atha bhagavān pūrvāhṇe nivāsya pātracīvaramādāya vaiśālīṃ piṇḍāya prāvikṣat/ 125.004. vaiśālīṃ piṇḍāya caritvā kṛtabhaktakṛtyaḥ paścādbhaktapiṇḍapātapratikrāntaḥ pātracīvaraṃ pratisamayya yena cāpālacaityaṃ tenopasaṃkrāntaḥ/ 125.005. upasaṃkramyānyatamaṃ vṛkṣamūlaṃ niśritya niṣaṇṇo divāvihārāya/ 125.006. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--ramaṇīyā ānanda vaiśālī vṛjibhūmiścāpālacaityaṃ saptāmrakam {bahupatrakam} gautamanyagrodhaḥ śālavanaṃ dhurānikṣepanaṃ mallānāṃ makuṭabandhanaṃ caityam/ 125.008. citro jambudvīpaḥ, madhuraṃ jīvitaṃ manuṣyāṇām/ 125.008. yasya kasyacidānanda catvāra ṛddhipādā āsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ, ākāṅkṣan sa kalpaṃ vā tiṣṭhet kalpāvaśeṣaṃ vā/ 125.010. tathāgatasya ānanda catvāra ṛddhipādā āsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ/ 125.011. ākāṅkṣamāṇastathāgataḥ kalpaṃ vā tiṣṭhet kalpāvaśeṣaṃ vā/ 125.011. evamukte āyuṣmānānandastūṣṇīm/ 125.012. dvirapi trirapi bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--ramaṇīyā ānanda vaiśālī vṛjibhūmiścāpālaṃ caityaṃ saptāmrakaṃ bahupatrakaṃ gautamanyagrodhaḥ śālavanaṃ dhuranikṣepanaṃ mallānāṃ makuṭabandhanaṃ caityam/ 125.014. citro jambudvīpaḥ, madhuraṃ jīvitaṃ manuṣyāṇām/ 125.014. yasya kasyacidānanda catvāra ṛddhipādā āsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ, ākāṅkṣan sa kalpaṃ vā tiṣṭhet kalpāvaśeṣaṃ vā/ 125.016. tathāgatasya ānanda catvāra ṛddhipādā āsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ/ 125.016. ākāṅkṣamāṇastathāgataḥ

kalpaṃ vā tiṣṭhet kalpāvaśeṣaṃ vā/ 125.017. dvirapi trirapi āyuṣmānānandastūṣṇīm/ 125.017. atha bhagavata etadabhavat--sphūṭo 'bhavadānando bhikṣurmāreṇa pāpīyasā yatredānīm yāvat trirapi audārike avabhāsanimitte prāviṣkriyamāṇe na śaknoti tannimittamājñātum yathāpi tataḥ sphuṭo māreṇa pāpīyasā/ 125.020. tatra bhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate--gaccha tvamānanda, anyataravṛkṣamūlaṃ niśritya vihara, mā ubhāvapi ākīrṇavihāriṇau bhaviṣyāvaḥ/ 125.021. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagvataḥ pratiśrutya anyatamavṛkṣamūlaṃ niśritya niṣaṇṇo divāvihārāya/ 125.022. sa māraḥ pāpīyān yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 125.023. uapsaṃkramya bhagavantamidamavocat--parinirvātu bhagavān/ 125.023. parinirvāṇakālasmayaḥ sugatasya/ 125.024. kasmāt tvaṃ pāpīyann evaṃ vadasi--parinirvātu bhagavān, parinirvāṇakālasamayaḥ sugatasya? eko 'yaṃ bhadanta samayah--bhagavānurubilvāyāṃ viharati nadyā nairañjanāyāstīre bodhimūle 'cirābhisambuddhaḥ/ 125.026. so 'ham yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 125.026. upasaṃkramya bhagavantamevaṃ vadāmi--parinirvātu bhagavān, parinirvāṇakālasamayaḥ sugatasya/ 125.027. bhagavānevamāha--na tāvat pāpīyan parinirvāsyāmi, yāvanna me śrāvakāḥ piṇḍatā bhaviṣyanti vyaktā vinītā viśāradāḥ, alamutpannotpannānāṃ parapravādināṃ sahadharmeṇa nigrahītāraḥ, alaṃ svasya vādasya paryavadāpayitāro bhikṣavo bhikṣuṇya upāsakā uapāsikāḥ/ 125.030. vaistārikaṃ ca te brahmacaryaṃ cariṣyanti bāhujanyaṃ pṛthubhūtam yāvaddevamanuṣyebhyaḥ samyaksamprakāśitam/ 125.031. etarhi bhadanta bhagavataḥ

śrāvakāḥ paṇḍitā vyaktā vinītā viśāradā alamutpannotpannānāṃ parapravāditāṃ sahadharmeṇa <126>nigrahītāraḥ, svasya vādasya paryavadāpayitāro bhikṣavo bhikṣuṇya upāsakā upāsikāḥ/

126.002. vaistārikaṃ ca te brahmacaryaṃ bāhujanyaṃ pṛthubhūtam yāvaddevamanuṣyebhyaḥ samyaksamprakāśitam/ 126.003. tasmādahamevaṃ vadāmi--parinirvātu bhagavān, parinirvāṇakālasamayaḥ sugatasya/ 126.004. alpotsukastvaṃ pāpīyan bhava/ 126.004. nicirasyedānīṃ tathāgatasya trayāṇāṃ varṣikāṇāṃ māsānāmatyayānnirupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāṇaṃ bhaviṣyati/ 126.005. atha mārasya pāpīyasa etadabhavat--parinirvāsyate bata śramaṇo gautamaḥ//

126.006. iti viditvā hṛṣṭastuṣṭaḥ pramudita udagraḥ prītisaumanasyajātastatraivāntarhitaḥ//

126.007. atha bhagavata etadabhavat--kastathāgatasya saṃmukhaṃ vaineyah? supriyo gandharvarājā subhadraśca parivrājakaḥ/ 126.008. tayostrayāṇāṃ varṣikāṇāṃ māsānāmatyayādindriyaparipāko bhaviṣyati sukhādhiṣṭhānaṃ vā/ 126.009. śakyaṃ śrāvakavaineyastathāgatena vinayituṃ na tu tathāgatavaineyaḥ śrāvakeṇa//

126.010. atha bhagavata etadabhavat--yannvahaṃ tadrūpaṃ samādhiṃ samāpadyeyam yathā samāhite citte jīvitasaṃskārānadhiṣṭhāya āyuḥsaṃskārānutsṛjeyam/ 126.011. atha bhagavāṃstadrūpaṃ samādhiṃ samāpanno yathā samāhite citte jīvitasaṃskārānadhiṣṭhāya āyuḥsaṃskārānutsraṣṭumārabdhaḥ/ 126.012. samanantarādhiṣṭhiteṣu jīvitasaṃskāreṣu mahāpṛthivīcālo 'bhūdulkāpātā diśodāhāḥ/ 126.013. antarikṣe devadundubhayo 'bhinadanti/ 126.014. samanantarotsṛṣṭeṣvāyuḥsaṃskāreṣu kāmāvacareṣu deveṣu ṣaṇnimittāni prādurbhūtānipuṣpavṛkṣaḥ śīrṇāḥ, ratnavṛkṣāḥ śīrṇāḥ, ābharaṇavṛkṣāḥ śīrṇāḥ, bhavanasahasrāṇi prakampitāni, sumeruśṛṅgāni viśīrṇāni, daivatāni vāditrabhāṇḍāni parāhatāni/ 126.016. atha bhagavāṃstasmāt samādhervyutthāya tasyā velāyāṃ gāthāṃ bhāṣate-- 126.018. tulyamatulyaṃ ca saṃbhavaṃ bavasaṃskāramapotsṛjanmuniḥ/ 126.019. adhyātmarataḥ samāhito hyabhinitkośamivāṇḍasambhavaḥ//1//

126.020. samanantarotsṛṣṭeṣvāyuḥsaṃskāreṣu ṣaṭ kāmāvacarā devāḥ kriyākāraṃ kṛtvā bhagavato 'ntikaṃ prakrāntā darśanāya vandanāya/ 126.021. bhagavatā tādṛśī dharmadeśanā kṛtā yadanekairdevatāśatasahasraiḥ satyāni dṛṣṭāni, dṛṣṭasatyāḥ svabhavanamanuprāptāḥ/ 126.022. samanantarotsṛṣṭeṣvāyuḥsaṃskāreṣvanekāni parvatakandaragiriguhābhyo 'nekāni ṛṣiśatasahasrāṇyāgatāni/ 126.023. te bhagavatā 'eta bhikṣavaścarata brahmacaryam' pravrajitāḥ/ 126.024. tairyojayadbhirghaṭadbhiḥ sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/ 126.024. samanantarotsṛṣṭeṣvāyuḥsaṃskāroṣvanekā nāgayakṣagandharvakinnaramahoragā bhagavataḥ sakāśamupasaṃkrāntā bhagavato darśanāya/ 126.026. bhagavatā teṣāmevaṃvidhā dharmadeśanā kṛtā yadanekair nāgayakṣagandharvakinnarairmahoragaiḥ śaraṇagamanaśikṣāpadāni gṛhītāni yāvat svabhavanamanuprāptāḥ//

126.028. athāyuṣmānānandaḥ sāyāhṇe 'bhisamlayanādvyutthāya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 126.028. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte 'sthād/ 126.029. ekāntasthita āyuṣmānānando bhagavantamidamavocat--ko bhadanta hetuḥ kaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya? aṣṭau ime ānanda aṣṭau pratyayā mahataḥ pṛthivīcālasya/ 126.031. katame 'ṣṭau? iyamānanda mahāpṛthivī apsu pratiṣṭhitā, āpo vāyau pratiṣṭhitāḥ, vāyurākāśe pratiṣṭhitaḥ/ 126.032. bhavatyānanda samayo yadākāśe yadākāśe viṣamā <127>vāyavo vānti, āpaḥ kṣobhayanti, āpaḥ kṣubdhāḥ pṛthivīṃ cālayanti/

127.001. ayamānanda prathamo hetuḥ prathamaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya/ 127.002. punaraparamānanda bhikṣurmaharddhiko bhavati mahānubhāvaḥ/ 127.003. sa ākāṅkṣamāṇaḥ pṛthivīṃ cālayati/ 127.004. devatā maharddhikā bhavati mahānubhāvā/ 127.004. sāpi parittāṃ pṛthivīsaṃjñāmadhitiṣṭhati apramāṇāṃ cāpsaṃjñam/ 127.005. sāpyākāṅkṣamāṇā pṛthivīṃ cālayati/ 127.005. ayaṃ dvitīyo heturdvitīyaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya/ 127.006. punaraparamānanda/ 127.006. yasmin samaye bodhisattvastuṣitāddevanikāyāccyuttvā mātuḥ kukṣimavakrāmati, atha tasmin samaye mahāpṛthivīcālo bhavati, sarvaścāyaṃ loka udāreṇāvabhāsena sphuṭo bhavati/ 127.008. yā lokasya lokāntarikā andhāstamaso 'ndhakāratamisrā yatrāmū sūryācandramasau evaṃmaharddhikau evaṃmahānubhāvau ābhayā ābhāṃ na pratyanubhavataḥ, tā api tasmin samaye udāreṇāvabhāsena sphuṭā bhavanti/ 127.010. tatra ye sattvā upapannāḥ, te tayā anyonyaṃ sattvaṃ dṛṣṭvā saṃjānante--anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannāḥ, anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannā iti/ 127.012. ayamānanda tṛtīyo hetustṛtīyaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya/ 127.013. punaraparamānanda yasmin samaye bodhisattvo mātuḥ kukṣer niṣkrāmati, atha tasmin samaye mahāpṛthivīcālo bhavati sarvaścāyaṃ loka udāreṇāvabhāsena sphuṭo bhavati/ 127.014. yā api tā lokasya lokāntarikā andhāstamaso 'ndhakāratamisrā yatremau sūryācandramasau evaṃmahānubhāvau ābhayā ābhāṃ na pratyanubhavataḥ, tā api tasmin samaye udāreṇāvabhāsena sphuṭā bhavanti/ 127.016. tatra ye sattvā upapannāḥ, te tayā ābhayā

anyonyaṃ sattvaṃ dṛṣṭvā saṃjānanti--anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannāḥ, anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannā iti/ 127.018. ayamānanda caturtho hetuścaturthaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya/ 127.019. punaraparamānanda yasmin samaye bodhisattvo 'nuttaraṃ jñānamadhigacchati, atha tasmin samaye mahāpṛthivīcālo bhavati, sarvaścāyaṃ loka udāreṇāvabhāsena sphuṭo bhavati/ 127.020. yā api tā lokasya lokāntarikā andhāstamaso 'ndhakāratamisrā yatremau sūryācandramasau evaṃmaharddhikau evaṃmahānubhāvau ābhayā ābhāṃ na pratyanubhavataḥ, tā pi tasmin samaye udāreṇāvabhāsena sphuṭā bhavanti/ 127.023. tatra ye sattvā upapannāḥ, te tayābhayā anyonyaṃ sattvaṃ dṛṣṭvā saṃjānanti--anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannāḥ, anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannā iti/ 127.024. ayamānanda pañcamo hetuḥ pañcamaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya/ 127.025. punaraparamānanda yasmin samaye tathāgatastriparivartadvādaśākāraṃ dharmacakraṃ parivartayati, atyarthaṃ tasmin samaye mahāpṛthivīcālo bhavati, sarvaścāyaṃ loka udāreṇāvabhāsena sphuṭo bhavati/ 127.027. yā api tā lokasya lokāntarikā andhāstamaso 'ndhakāratamisrā yatremau sūryācandramasau evaṃmaharddhikau evaṃmahānubhāvau ābhayā ābhāṃ na pratyanubhavataḥ, tā api tasmin samaye udāreṇāvabhāsena sphuṭā bhavanti/ 127.029. tatra ye sattvā upapannāḥ, te tayābhayā anyonyaṃ sattvaṃ dṛṣṭvā saṃjānanti--anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannāḥ, anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannā iti/ 127.031. ayamānanda ṣaṣṭho hetuḥ ṣaṣṭhaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya/ 127.032.

punaraparamānanda yasmin samaye tathāgato jīvitasaṃskārānadhiṣṭhāya <128>āyuḥsaṃskāranutsṛjati, atyarthaṃ tasmin samaye mahāpṛthivīcālo bhavati ulkāpātā diśodāhāḥ, antarikṣe devadundubhayo 'bhinadanti, sarvaścāyaṃ loka udāreṇāvabhāsena sphuṭo bhavati/

128.003. yā api tā lokasya lokāntarikā andhāstamaso 'ndhakāratamisrā yatremau sūryācandramasau evaṃmaharddhikau evaṃmahānubhāvau ābhayāa ābhāṃ na pratyanubhavataḥ, tā api tasmin samaye udāreṇāvabhāsena sphuṭā bhavanti/ 128.005. tatra ye sattvā upapannāḥ, te tayābhayā anyonyaṃ sattvaṃ dṛṣṭvā saṃjānanti--anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannāḥ, anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannā iti/ 128.006. ayamānanda saptamo hetuḥ saptamaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya/ 128.007. punaraparamānanda nacirasyedānīṃ tathāgatasya nirupadhiśeṣe nirvāṇadhātau parinirvāṇaṃ bhaviṣyati/ 128.008. atha tasmin samaye mahāpṛthivīcālo bhavati ulkāpātā diśodāhāḥ, antarikṣe devadundubhayo 'bhinandanti, sarvaścāyaṃ loka udāreṇāvabhāsena yatremau sūryacandramasau evaṃmaharddhikau evaṃmahānubhāvau ābhayā ābhāṃ na pratyanubhavataḥ, tā api tasmin samaye udāreṇāvabhāsena sphuṭā bhavanti/ 128.012. tatra ye sattvā, upapannāḥ, te tayā ābhayā anyonyaṃ sattvaṃ dṛṣṭvā saṃjānanti--anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannāḥ, anye 'pīha bhavantaḥ sattvā upapannā iti/ 128.014. ayamānanda aṣṭamo heturaṣṭamaḥ pratyayo mahataḥ pṛthivīcālasya//

128.015. athāyuṣmānānando bhagavantamidamavocat--yathā khalvahaṃ bhadanta bhagavatā bhāsitasyārthamājānāmi, ihaiva bhagavatā jīvitasaṃskārānadhiṣṭhāya āyuhasaṃskārā utsṛṣṭā bhaviṣyanti/ 128.017. bhagavānāha--evametadānanda, evametat/ 128.017. etarhi ānanda tathāgatena jīvitasaṃskārānadhiṣṭhāya āyuḥsaṃskārā utsṛṣṭāḥ/ 128.018. saṃmukhaṃ me bhadanta bhagavato 'ntikācchrutaṃ saṃmukhamudgṛhītam--yasya kasyaciccatvāra ṛddhipādā āsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ, ākāṅkṣamāṇastathāgataḥ kalpaṃ vā tiṣṭhat, kalpāvaśeṣaṃ vā/ 128.020. bhagavatā bhadanta catvāra ṛddhipādā āsevitā bhāvitā bahulīkṛtāḥ/ 128.021. ākāṅkṣamāṇastathāgataḥ kalpaṃ vā tiṣṭhet kalpāvaśeṣaṃ vā/ 128.021. tiṣṭhatu bhagavān kalpam, tiṣṭhatu sugataḥ kalpāvaśeṣaṃ vā/ 128.022. tavaivānanda aparādhastavaiva duṣkṛtam yastvaṃ tathāyatasya yāvat trirapyaudāre avabhāsanimitte prāviṣkṛte na śaknoṣi tannimittaṃ pratiśrāvayitum, api tataḥ sphuṭo māreṇa pāpīyasā/ 128.024. kimanyasya ānanda bhāṣeta tathāgatastāṃ vācam yā syād dvidhā? no bhadanta/ 128.025. sādhu sādhu ānanda, asthānametadānanda anavakāśo yat tathāgatastāṃ vācaṃ bhāṣeta yā syāddvidhā/ 128.026. gaccha tvamānanda, yāvanto bhikṣavaścāpālaṃ caityamupaniśritya viharanti, tān sarvānupasthānaśālāyāṃ saṃnipātaya/ 128.027. evaṃ bhadanta/ 128.027. āyuṣmānānando bhagavataḥ pratiśrutya yāvanto bhikṣavaścāpālaṃ caityamupaniśritya viharanti, tān sarvānupasthānaśālāyāṃ saṃnipātya yena bhagavāṃstenopasaṃkrāntaḥ/ 128.029. upasaṃkramya bhagavataḥ pādau śirasā vanditvā ekānte 'sthāt/ 128.030. ekāntasthita āyuṣmānānando bhagavantamidamavocat--yāvanto bhadanta bhikṣavaścāpālaṃ caityamupaniśritya viharanti, sarve te upasthānaśālāyāṃ niṣaṇṇāḥ saṃnipatitāḥ, yasyedānīṃ bhagavān kālaṃ manyate/ 128.032. atha bhagavān yenopasthānaśālā tenopasaṃkrāntaḥ/

129.001. <129>upasaṃkramya purastādbhikṣusaṃghasya prajñapta evāsane nyaṣīdat/ 129.001. niṣadya bhagavān bhikṣūnāmantrayate sma--anityā bhikṣavaḥ sarvasaṃskārā adhruvā anāśvāsikā vipariṇāmadharmāṇo yāvadalameva bhikṣavaḥ sarvasaṃskārān saṃskaritumalam/ 129.003. viramantu tasmāt tarhi bhikṣavaḥ/ 129.003. etarhi vā me 'tyayādye te dharmā dṛṣṭadharmahitāya saṃvartante dṛṣṭadharmasukhāya, saṃparāyahitāya saṃparāyasukhāya, te bhikṣubhirudgṛhya paryavāpya tathā tathā dhārayitavyā vācayitavyā grāhayitavyā yathaiva tatra brahmacaryaṃ virasthitikaṃ syādbahujanyaṃ pṛthubhūtam yāvaddevamanuṣyebhyaḥ samyaksamprakāśitam/ 129.006. etarhi bhikṣavo dharmā dṛṣṭadharmahitāya saṃvartante dṛṣṭadharmasukhāya, saṃparāyahitāya saṃparāyasukhāya, ye bhikṣubhirudgṛhya paryavāpay tathā tathā dhārayitavyā grāhayitavyā vācayitavyā yathaitadbrahmacaryaṃ cirasthitikaṃ syādbahujanyaṃ pṛthubhūtam yāvaddevamanuṣyebhyaḥ samyaksamprakāśitam/ 129.009. yaduta catvāri smṛtyupasthānāni, catvāri samyakprahāṇāni, catvāra ṛddhipādāḥ, pañcendriyāṇi, pañca balāni, sapta bodhyaṅgāni, āryāṣṭāṅgo mārgaḥ/ 129.011. ime te bhikṣavo dharmā dṛṣṭadharmahitāya saṃvartante dṛṣṭadharmasukhāya, saṃparāyahitāya saṃparāyasukhāya, bhikṣubhirudgṛhya paryavāpya tathā tathā dhārayitavyā grāhayitavyā vācayitavyā yathaitadbrahmacaryaṃ cirasthitikaṃ syādbahujanyaṃ pṛthubhūtam yāvaddevamanuṣyebhyaḥ samyaksamprakāśitam/ 129.013. āgamaya ānanda yena kuśigrāmakam/ 129.014. evaṃ bhadantetyāyuṣmānānando bhagavataḥ pratyaśrauṣīt/ 129.014. bhagavān

vaiśālīvanamabhisaran dakṣiṇena sarvakāyena nāgāvalokitena vyavalokayati/ 129.015. athāyuṣmānānando bhagavantamidamavocat--nāhetvapratyayaṃ bhadanta tathāgatā arhantaḥ samyaksambuddhā dakṣiṇena nāgāvalokitamavalokayanti/ 129.017. ko bhadanta hetuḥ, kaḥ pratyayo nāgāvalokitasya? evametadānanda, evametat/ 129.018. nāhetvapratyayaṃ tathāgatā arhantaḥ samyaksambuddhā dakṣiṇena sarvakāyena nāgāvalokitena vyavalokayanti/ 129.019. idamānanda tathāgatasyāpaścimaṃ vaiśālīdarśanam/ 129.019. na bhūya ānanda tathāgato vaiśālīmāgamiṣyati/ 129.020. parinirvāṇāya gamiṣyati mallānāmupavartanam yamakaśālavanam/ 129.021. athānyataro bhikṣustasyāṃ velāyāṃ gāthāṃ bhāṣate-- 129.022. idamapaścimakaṃ nātha vaiśālyāstava darśanam/ 129.023. na bhūyaḥ sugato buddho vaiśālīmāgamiṣyati//2//

129.024. nirvāṇāya gamiṣyati mallānāmupavartanam yamakaśālavanam/ 129.024. yadā ha bhagavatā vāg bhāṣitā idamapaścimakaṃ vaiśālyā darśanam, tadā anekābhirvaiśālīvananivāsinībhirdevatairaśrupātaḥ kṛtaḥ/ 129.026. sthavirānandaḥ kathayati--na bhagavannameghenaiva varṣāsu pravṛṣṭah? bhagavānāha--vaiśālivananivāsinībhirdaivatairmama viyogādaśrupātaḥ kṛtaḥ/ 129.027. tā api devatā(?) vaiśālyāṃ śabdo niścāritah--bhagavān parinirvāṇāya gacchati, na bhūyo bhagavān vaiśālīmāgamiṣyati/ 129.029. devatānāṃ śabdaṃ śrutvā anekāni vaiśālikāni prāṇiśatasahasrāṇi bhagavatsakāśamupasaṃkrāntāni/ 129.030. bhagavatā teṣāmāśayānuśayaṃ dhātuṃ prakṛtiṃ ca jñātvā evaṃvidhā dharmadeśanā kṛtā, yathā anekaiḥ prāṇiśatasahasraiḥ śaraṇagamanaśikṣāpadāni gṛhītāni/ 129.031. kaiścicchrotāpattiphalaṃ kaiścit sakṛdāgamiphalaṃ kaiścidanāgāmiphalaṃ prāptam/ 129.032. kaiścit pravrajitvā arhattvaṃ prāptam/ 129.032. kaiścicchrāvakabodhau<130> cittamutpāditam/

130.001. kaiścit pratyekāyāṃ bodhau cittamutpāditam/ 130.001. kaiścidanuttarāyāṃ samyaksambodhau cittamutpāditam/ 130.002. kaiściccharaṇagamanaśikṣāpadāni gṛhītāni/ 130.002. yadbhūyasā sā parṣadbuddhaniṃnā dharmapravaṇā saṃghaprāgbhārā vyavasthitā/ 130.003. sthavirānandaḥ kṛtāñjalipuṭo bhagavantamidamavocat--paśya bhadanta yāvat tvam/ 130.004. bhagavatā parinirvāṇāya prasthitenānekāni devatāśatasahasrāṇi satyeṣu pratiṣṭhāpitāni/ 130.005. anekābhyaḥ parvatakandaragiriguhābhyo 'nekāni ṛṣiśatasahasrāṇyāgatāni/ 130.006. bhagavatā ete bhikṣavaḥ pravrajitāḥ/ 130.006. tairyujyadbhirghaṭadbhirvyāyacchamānaiḥ sarvakleśaprahāṇādarhattvaṃ sākṣātkṛtam/ 130.007. anekairdevanāgayakṣagandharvakinnaramahoragaiḥ śaraṇagamanaśikṣāpadāni gṛhītāni/ 130.008. anekāni vaiśālakāni prāṇiśatasahasrāṇi srotāapattiphale pratiṣṭhāpitāni/ 130.009. kecit sakṛdāgamiphale, kecidanāgāmiphale, kecit pravrājitaḥ/ 130.010. pravrajitvā arhattvaṃ prāptam/ 130.010. keciccharaṇagamanaśikṣāpadeṣu pratiṣṭhāpitāḥ/ 130.010. atra ānanda kimāścaryaṃ mayā etarhi sarvajñena sarvākārajñenānuttarajñānajñeyavaśiprāptena astatṛṣṇena nirupādānena sarvāhaṃkāramamakārāsmimānābhiniveśānuśayaprahīṇena evaṃvidhaṃ vaineyakāryaṃ kṛtam/ 130.012. yanmayā atīte 'pyadhvani sarāgeṇa sadveṣeṇa samohenāparimuktena jātijarāvyādhimaraṇaśokaparidevaduḥkhadaurmanasyopāyāsadharmeṇa yanmayā maraṇāntikayā vedanayā spṛṣṭena evaṃvidhā parikarmakathā kṛtā, yadanekāni prāṇiśatasahasrāṇi gṛhāśramamapahāya, ṛṣayaḥ pravrajitvā catvāro brahmavihārān

bhāvayitvā kalpavṛndaṃ prahāya tadbahulavihāriṇo brahmalokasabhāgatāyāmupapannāḥ/ 130.016. tacchruṇu-- 130.017. bhūtapūrvamānanda upoṣadho nāma rājā babhūva/ 130.017. upoṣadhasya rājño mūrdhni piṭṭako jāto mṛduḥ sumṛduḥ, tadyathā tūlapicurvā karpāsapicurvā/ 130.018. na kaṃcidābādhaṃ janayati/ 130.018. pakvaḥ sphuṭitaḥ/ 130.019. kumāro jāto 'bhirūpo darśanīyaḥ prāsādiko dvātriṃśanmahāpuruṣalakṣaṇaiḥ samanvāgataḥ/ 130.019. upoṣadhasya rājñaḥ ṣaṣṭistrīsahasrāṇi/ 130.020. sarvāsāṃ stanāḥ prasṛtāḥ/ 130.020. ekaikā kathayati--māṃ dhaya māṃ dhaya/ 130.020. mūrdhato jāto mūrdhāta iti saṃjñā saṃvṛttā/ 130.021. māṃ dhaya māṃ dhaya māndhāta iti saṃjñā saṃvṛttā/ 130.021. anye kathayanti--kecinmādhāta iti saṃjānīte/ 130.022. māndhātasya kumārasya kumārakrīḍāyāṃ krīḍataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 130.023. yauvarājye pratiṣṭhitasya ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 130.023. māndhātā janapadān gataḥ/ 130.023. janapadān gatasya pitā glānībhūtaḥ/ 130.024. sa mūlapatragaṇḍapuṣpabhaiṣajyairupasthīyamāno hīyata eva/ 130.024. tatastairamātyaiḥ saṃdeśo visarjitah--pitā te glānībhūtaḥ/ 130.025. āgacchatu/ 130.025. devarājyaṃ pratīccha/ 130.025. tasyānāgacchatas tasyānāgacchataḥ pitā kālagataḥ/ 130.026. tairamātyaiḥ punaḥ saṃdeśo visarjitah--pitā te kāladharmaṇā samyuktaḥ/ 130.026. āgaccha, devarājyaṃ pratīcchasva/ 130.027. tato 'sau saṃlakṣayati--yadi mama pitā kālagataḥ, kiṃ bhūyo 'haṃ gacchāmīti? tato bhūyaḥ saṃdeśo 'bhyāgataḥ/ 130.028. āgaccha, devarājyaṃ pratīccha/ 130.028. sa kathayati--yadi mama dharmeṇa rājyaṃ

prāpsyate, ihaiva rājyābhiṣeka āgacchatu/ 130.029. tataste amātyaiḥ kathayanti--ratnaśilayā deva prayojanaṃ bhavati/ 130.030. tasya ca divaukaso nāma yakṣaḥ purojavaḥ/ 130.030. tena ratnaśilā ānītā/ 130.031. yadā ratnaśilā ānītā, tataste amātyā bhūyaḥ kathayanti--deva śrīparyaṅkenātra prayojanaṃ bhavati/ 130.032. tatastenaiva divaukasena śrīparyaṅka ānītaḥ/ 130.032. tataste amātyā bhūyaḥ kathayanti--<131>devādhiṣṭhānamadhye 'bhiṣekaḥ kriyate/

131.001. sa kathayati--yadi mama dharmeṇa rājyaṃ prāpsyate, ihaivādhiṣṭhānamāgacchatu/ 131.002. tato 'dhiṣṭhānaṃ svayameva tatpradeśaṃ gatam/ 131.002. svayamāgataṃ svayamāgataṃ sāketasāketamiti saṃjñā saṃvṛttā/ 131.003. paścāt te 'mātyā bhaṭabalāgranaigamajanapadāścābhiṣekaṃ gṛhītvā āgatāḥ/ 131.004. te kathayanti--abhiṣekaṃ deva pratīcchasva/ 131.004. sa kathayati--mama manuṣyāḥ paṭṭaṃ bandhiṣyanti? yadi dharmeṇa rājyaṃ prāpsyate, amanuṣyāḥ paṭṭaṃ bandhantu/ 131.005. tato 'manuṣyaiḥ paṭṭo baddhaḥ/ 131.005. tasya sapta ratnāni prādurbhūtāni, tadyathā--cakraratnaṃ hastiratnamaśvaratnaṃ maṇiratnaṃ pariṇāyakaratnaṃ strīratnaṃ gṛhapatiratnameva saptamam/ 131.007. pūrṇaṃ cāsya sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarupiṇāṃ parasainyapramardakānām/ 131.008. vaiśālīsāmantakena ramaṇīyaṃ vanakhaṇḍam/ 131.008. tatra pañca ṛṣiśatāni pañcābhijñāni dhyāyanti/ 131.009. tatra vanakhaṇḍe prabhūtāḥ pakṣiṇo mṛgāśca prativasanti/ 131.009. śabdakaṇṭakāni ca dhyānāni/ 131.010. te ca pakṣiṇo 'vatīryamāṇā avatīryamāṇāḥ śabdaṃ kurvanti/ 131.010. durmukho nāma ṛṣiḥ/ 131.010. sa kupitaḥ/ 131.011. tenoktam--bakānāṃ pakṣāṇi śīryantām/ 131.011. yadā teṣām ṛṣikopena pakṣāṇi śīrṇāni, tataste pādoddhārakeṇa prasthitāḥ/ 131.012. sa ca rājā janapadānanusaṃsārya paśyati pādoddhārakeṇa gacchataḥ/ 131.013. yataste 'mātyāḥ pṛṣṭāh--kasmāt pādoddhārakeṇa gacchanti? paścāt te 'mātyāḥ kathayanti--deva, śabdakaṇṭakāni dhyānānīti eteṣām ṛṣikopena pakṣāṇi śīrṇāni/ 131.014. tato rājñā abhihitam--evaṃvidhā api ṛṣayo bhavanti, yeṣāṃ sattvānāmantike nāstyanukampā? tato rājñā amātyāḥ saṃdiṣṭāh--gacchantu bhavantaḥ, ṛṣīṇāmevaṃ vadantu--tatra gacchata yatrāhaṃ na vasayā(sā?)mīti/ 131.017. yatastairamātyaih ṛṣayo 'bhihitāḥ/ 131.017. rājā samādiśati--na mama rājye vastavyam/ 131.018. gacchantu bhavanto yatrāhaṃ na vasayā(sā?)mīti/ 131.018. tataste saṃlakṣayanti--eṣo 'yaṃ caturdvīpeśvaraḥ/ 131.019. gacchāmo vayaṃ sumeruparikhaṇḍam/ 131.019. te tatra gatvā avasthitāḥ//

131.020. rājño mūrdhātasyāmātyāścintakāstulakā upaparīṣakāḥ/ 131.020. cintayitvā tulayitvopaparīkṣya pṛthak pṛthagutkāḥ śilpasthānakarmasthānāni māpayitum/ 131.021. cintakā ime tulakā upaparīkṣakā iti mantrajā mantrajā iti saṃjñā/ 131.022. tairārabdhāni karṣaṇakarmāṇi kartum/ 131.022. yataḥ sa rājā paśyati janapadānanusaṃsāryākṛṣyān karmāntān kurvataḥ/ 131.023. yato rājñā abhihitam--kimete manuṣyāḥ kurvanti? tatastairamātyai rājā abhihitah--ete deva manuṣyāḥ śāsyādīni kṛṣanti, tato oṣadhayo bhaviṣyanti/ 131.025. yataśca sa rājā kathayati--mama rājye manuṣyāḥ kṛṣiṣyanti? tatastenoktam--aptāviṃśatibījajātīnāṃ devo varṣatu/ 131.026. sahacittotpādādeva rājño mūrdhātasya saptāviṃśatibījajātirdevo vṛṣṭaḥ/ 131.027. rājñā mūrdhātena janapadāḥ pṛṣṭāh--kasyaitāni puṇyāni? tairabhihitam--devasya cāsmākaṃ ca/ 131.028. yataste manuṣyāḥ karpāsavātānārabdhā māpayitum, bhūyo 'pi ca rājñā mūrdhātena janapadānanusaṃsārya tena pṛṣṭāḥ/ 131.029. tato rājñā abhihitam--kimete manuṣyāḥ kurvanti? tairamātyairabhihitam--deva, manuṣyāḥ karpāsavātān māpayanti/ 131.030. paścāt rājñā abhihitam--kasyārthe? tairamātyairabhihitam--deva, vastrāṇāmarhe/ 131.031. tato rājñā tenoktam--mama rājye manuṣyāḥ karpāsavātān māpayiṣyantīti karpāsameva devo varṣatu/ 131.032. sahacittotpādādeva<132> rājño mūrdhātasya karpāsāneva devo vṛṣṭaḥ/

132.001. sa ca rājā janapadān pṛcchati/ 132.001. kasyaitāni puṇyāni? te kathayanti--devasya cāsmākaṃ ca/ 132.002. paścāt tena janena tatkarpāsaṃ kartitumārabdham/ 132.003. sa rājā kathayati--kimete manuṣyāḥ karvanti? tairamātyairabhihitam--deva sūtreṇa prayojanam/ 132.004. tato rājñā abhihitam--mama rājye manuṣyāḥ kartiṣyanti? sūtrameva devo varṣatu/ 132.004. sahacittotpādādeva rājño māndhātasya sūtrameva devo vṛṣṭaḥ/ 132.005. sa ca rājā kathayati--kasyaitāni puṇyāni? yataste kathayanti--devasya cāsmākaṃ ca/ 132.006. yatastairanupūrveṇa vastrāṇyārabdhāni vāpayitum/ 132.006. sa rājā kathayati--kimete manuṣyāḥ kurvanti? tairamātyairabhihitam--deva, vastrāṇi vāpayanti, vastraiḥ prayojanam/ 132.008. yato rājā saṃlakṣayati--mama rājye manuṣyā vastrāṇi vāpayiṣyante? vastrāṇyeva devo varṣatu/ 132.009. sahacittotpādādeva rājño māndhātasya vastrāṇyeva devo vṛṣṭaḥ/ 132.009. sa rājā kathayati--kasyaitāni puṇyāni? te kathayanti--devasya cāsmākaṃ ca/ 132.010. yataḥ sa rājā saṃlakṣayati--manuṣyā mama puṇyānāṃ prabhāvaṃ na jānanti/ 132.011. atha rājño māndhātasyaitadabhavat/ 132.011. asti me jambudvīpa ṛddhaśca sphītaśca kṣemaśca subhikṣaśca ākīrṇabahujanamanuṣyaśca/ 132.012. santi me sapta ratnāni, tadyathā cakraratnaṃ hastiratnamaśvaratnaṃ maṇiratnaṃ gṛhapatiratnaṃ strīratnaṃ pariṇāyakaratnameva saptamam/ 132.014. pūrṇaṃ ca me sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānām/ 132.015. aho bata me 'ntaḥpure saptāhaṃ hiraṇyavarṣaṃ patet, ekakārṣāpaṇo 'pi bahir na

nipatet/ 132.015. sahacittotpādādeva rājño māndhātasyāntaḥpure saptāhaṃ hiraṇyavarṣaṃ vṛṣṭam/ 132.016. ekakārṣāpaṇo 'pi bahir na nipatito yathāpi tanmaharddhikasya sattvasya mahānubhāvasya kṛtapuṇyasya kṛtakuśalasya svakaṃ puṇyaphalaṃ pratyanubhavataḥ/ 132.018. yataḥ sa rājā kathayati--kasyaitāni puṇyāni? te kathayanti--devasya cāsmākaṃ ca/ 132.019. yato rājā sa rājā kathayati--kṣuṇṇā bhavanto yadi yuṣmābhiḥ pūrvamevābhihitamabhaviṣyaddevasya puṇyānīti, mayā sakalaṃ jambudvīpaṃ ratnairabhivṛṣṭamabhaviṣyat/ 132.020. api tu yo yuṣmākaṃ ratnairarthī, sa yāvadīpsitāni ratnāni gṛhṇātu//

132.022. tasya tatra mūrdhātasya rājño mahārājyaṃ kārayataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 132.022. rājño mūrdhātasya divaukaso yakṣaḥ purojavaḥ/ 132.023. sa rājñā mūrdhātenoktah--asti kiṃcidanyadvīpe nājñāpitam yadvayamājñāpayema? yataḥ paścāddivaukasenābhihitah--asti deva pūrvavideho nāma dvīpaḥ, ṛddhaśca sphītaśca kṣemaśca subhikṣaśca ākīrṇabahujanamanuṣyaḥ/ 132.025. svayaṃ nu devo gatvā tamapyājñāpayet/ 132.025. atha rājño mūrdhātasyaitadabhavat--asti me jambudvīpa ṛddhaśca sphītaśca kṣemaśca subhikṣaśca ākīrṇabahujanamanuṣyaśca/ 132.027. asti me sapta ratnāni tadyathā cakraratnaṃ hastiratnamaśvaratnaṃ maṇiratnaṃ strīratnaṃ gṛhapatiratnaṃ pariṇāyakaratnameva saptamam/ 132.028. pūrṇaṃ ca me sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānām/ 132.029. vṛṣṭaṃ me saptāhamantaḥpure hiraṇyavarṣam/ 132.029. śrūyate atha khalu pūrvavideho nāma dvīpaḥ/ 132.030. yannvahaṃ tamapi gatvā samanuśāseyam/ 132.030. sahacittotpādādeva rājā māndhāta uparivihāyasamabhyudgataḥ sārdhamaṣṭādaśabhirbhaṭabalāgrakoṭibhiḥ putrasahasraparivṛtaḥ saptaratnapurojavaḥ/ 132.031. agamadrājā māndhātaḥ pūrvavidehadvīpam/ 132.032. pratyaṣṭhādrājā māndhātā pūrvavidehadvīpe/ 132.032. samanuviṣṭavān <133>rājā mūrdhātaḥ pūrvavidehaṃ dvīpam/

133.001. tasya tatra samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 133.001. bhūyaḥ sa rājā divaukasam yakṣamāmantrayati--asti divaukasaṃ kiṃcidanyadvīpe nājñāpitam? divaukasa āha--asti deva aparagodānīyaṃ nāma dvīpam ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/ 133.004. yannu devastamapi gatvā samanuśāset/ 133.004. atha rājño mūrdhātasyaitadabhavat--asti me jambudīpa ṛddhaśca sphītaśca kṣemaśca subhikṣaśca ākīrṇabahujanamanuṣyaśca/ 133.005. santi ca me sapta ratnāni/ 133.005. pūrṇaṃ ca me sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānām/ 133.006. vṛṣṭaṃ me saptāhamantaḥpure hiraṇyavarṣam yathāpi tanmaharddhikasya sattvasya mahānubhāvasya kṛtakuśalasya svapuṇyaphalaṃ pratyanubhavataḥ/ 133.008. śrūyate aparagodānīyaṃ nāma dvīpam ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/ 133.009. yannvahaṃ tamapi gatvā samanuśāseyam/ 133.009. sahacittopādādeva rājā māndhātā uparivihāyasamabhyudgataḥ sārdhamaṣṭādaśabhirbhaṭabalāgrakoṭibhiḥ putrasahasraparivṛtaḥ saptaratnapurojavaḥ/ 133.011. agamadrājā māndhātā aparagodānīyaṃ dvīpam/ 133.011. anuśāsti rājā māndhātā aparagodānīyam/ 133.012. tasya samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 133.012. yataḥ sa rājā māndhātā divaukasam yakṣaṃ pṛcchati--asti kaścidanyadvīpo nājñāpitah? āgato 'smi pūrvān/ 133.013. asti deva uttarakurur nāma dvīpaḥ/ 133.014. kiṃ cāpi te manuṣyā amamā aparigrahāḥ/ 133.014. yannu devo gatvā svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāset/ 133.015. atha rājño

māndhātasyaitadabhavat--asti me jambudvīpam ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/ 133.016. santi me sapta ratnāni/ 133.016. pūrṇaṃ ca me sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānām/ 133.017. vṛṣṭameva saptāhamantaḥpure hiraṇyavarṣam/ 133.018. śrūyate uttarakurur nāma dvīpaḥ/ 133.018. kiṃcāpi te manuṣyā amamā aparigrahāḥ/ 133.018. yannvahaṃ tatrāpi gatvā svaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāseyam/ 133.019. sahacittotpādādeva rājā māndhātā sārdhamaṣṭādaśabhirbhaṭabalāgrakoṭibhiḥ putrasahasraparivṛtaḥ saptaratnapurojava uparivihāyasenābhyudgataḥ/ 133.020. adrākṣidrājā māndhātaḥ sumerupārśvenānuyāyaṃś citropacitrān vṛkṣānāpīḍakajātān/ 133.021. dṛṣṭvā ca punardivaukasam yakṣamāmantrayate sma--kimetaddivaukasa citropacitrān vṛkṣānāpīḍakajātān/ 133.022. ete deva uttarakauravāṇāṃ manuṣyāṇāṃ kalpadūṣyavṛkṣāḥ, yata uttarakauravā manuṣyāḥ kalpadūṣyāṇi prāvṛṇvanti/ 133.024. devo 'pyatraiva gatvā kalpadūṣyāni prāvarītu/ 133.024. śrutvā ca punā rājā māndhātā amātyānāmantrayate--paśyatha yūyaṃ grāmaṇyaścitropacitrān vṛkṣānāpīḍakajātān? evaṃ deva/ 133.026. ete grāmaṇya uttarakauravāṇāṃ mānuṣyāṇāṃ kalpadūṣyavṛkṣā yata uttarakauravā manuṣyāḥ kalpadūṣyāṇi prāvaranti/ 133.027. yūyamapyatra gatvā kalpadūṣyayugāni prāvaradhvam/ 133.027. adrākṣīdrājā māndhātā sumerupārśvenānuyāyañ śvetaśvetaṃ pṛthivīpradeśam? etaddeva uttarakauravakāṇāṃ manuṣyāṇāmakṛṣṭoptaṃ taṇḍulaphalaśālim yata uttarakauravakā manuṣyā akṛṣṭoptaṃ taṇḍulaphalaśāliṃ paribhuñjanti/

133.030. devo 'pyatra gatvā akṛṣṭoptaṃ taṇḍulaphalaśāliṃ paribhuñjatu/ 133.031. agamadrājā māndhātā uttarakurudvīpam/ 133.032. pratyaṣṭādrājā māndhātā uttarakurau dvīpe/ 133.032. samanuśāsti rājā māndhātā uttarakurau dvīpe svakam <134>bhaṭabalāgram/

134.001. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.001. atha rājā māndhātā divaukasam yakṣamāmantrayate--asti kiṃcidanyadvīpamanājñāpitamiti? nāsti deva/ 134.002. śrūyante devāstrāyastriṃśā dīrghāyuṣo varṇavantaḥ sukhabahulā ucceṣu vimāneṣu cirasthitikāḥ/ 134.003. yannu devo devāṃstrāyastriṃśān darśanāyopasaṃkramet/ 134.004. atha rājño mūrdhātasyaitadabhavat--asti me jambudvīpam, ṛddhaṃ ca sphītaṃ ca kṣemaṃ ca subhikṣaṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyaṃ ca/ 134.005. asti me sapta ratnāni/ 134.006. pūrṇaṃ ca me sahasraṃ putrāṇāṃ śūrāṇāṃ vīrāṇāṃ varāṅgarūpiṇāṃ parasainyapramardakānām/ 134.006. vṛṣṭaṃ me saptāhamantaḥpure hiraṇyavarṣam/ 134.007. samanuśiṣṭo me aparagodānīyo dvīpaḥ/ 134.008. samanuśiṣṭaṃ me uttarakurudvīpe svakaṃ bhaṭabalāgram/ 134.008. śrūyante devāstrāyaṃstriśā dīrghāyuṣo varṇavantaḥ sukhabahulā ucceṣu vimāneṣu cirasthitikāḥ/ 134.009. yannvahaṃ devāṃstrāyāstriṃśān darśanāyopasaṃkrameyam/ 134.010. sahacittotpādādeva rājā māndhātā uparivihāyasamabhyudgataḥ sārdhamaṣṭādaśabhirbhaṭabalāgrakoṭibhiḥ saptaratnapurojavaḥ putrasahasraparivṛtaḥ/ 134.011. sumeruḥ parvatarājā saptakāñcanaparvataparivṛtaḥ/ 134.012. atha rājā nimiṃdhare parvate pratyaṣṭhāt kāñcanamaye/ 134.012. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.013. nimiṃdharāt parvatāt vinatake parvate pratyaṣṭhāt kāñcanamaye/ 134.013. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.014. vinatakāt parvatādaśvakarṇagirau parvate pratyaṣṭhāt

kāñcanamaye/ 134.015. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.015. aśvakarṇagirerapi parvatāt sudarśane parvate pratyaṣṭhāt kāñcanamaye/ 134.016. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.017. sudarśanāt parvatāt khadirake parvate pratyaṣṭhāt kāñcanamaye/ 134.017. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.018. khadirakāt parvatādīṣādhāre parvate pratyaṣṭhāt kāñcanamaye/ 134.018. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.019. īṣāadhārāt parvatādyugaṃdhare parvate pratyaṣṭhāt kāñcanamaye/ 134.020. tasya tatra svakaṃ bhaṭabalāgraṃ samanuśāsataḥ ṣaṭ cakrāścyutāḥ/ 134.021. yugaṃdharāt parvatāduparivihāyasamabhyudgataḥ/ 134.021. tatra sumerupariṣaṇḍāyāṃ pañca ṛṣiśatāni dhyāpayanti/ 134.021. taiḥ sa rājā dṛṣṭa āgacchan/ 134.022. te kathayanti--ayamasau bhavantaḥ kalirājā āgacchati/ 134.022. tatra durmukho nāma ṛṣiḥ/ 134.023. tena gṛhyodakasyāñjaliḥ kṣiptaḥ/ 134.023. viṣkambhitaṃ bhaṭabalāgram/ 134.023. tasya cāgrataḥ pariṇāyakaratnamanuyāti/ 134.024. tena ṛṣayo 'bhihitāh-- 134.025. gacchatha brāhmaṇyako 'yaṃ naitat sarvatra sidhyati/ 134.026. mūrdhātā nṛpatirhyeṣo naite vaiśālikā bakāḥ//3//

134.027. atha rājā tasmiñ śāsane 'bhyāgataḥ kathayati--kenaitadviṣkambhitaṃ bhaṭabalāgram? tenoktam--ṛṣibhirdeva taṃ bhaṭabalāgraṃ viṣkambhitam/ 134.028. paścād rājñā abhihitam--kimeṣām ṛṣīṇāṃ sarvaṃ priyamiti? pariṇāyakaratnenoktam--jaṭā ṛṣīṇāṃ sarveṣṭāḥ/ 134.029. tato rājñā abhihitam--ṛṣīṇāṃ jaṭāḥ śīryantām, mama ca bhaṭabalāgraṃ vihāyasā gacchatu/ 134.030. teṣām ṛṣīṇāṃ jaṭāḥ śīrṇāḥ, rājñaśca mūrdhātasya bhaṭabalāgraṃ vihāyasena prasthitam/ 134.031. sumeruḥ parvatarājā aśītiyojanasahasrāṇyadhastāt kāñcanamayyāṃ bhūmau pratiṣṭhito 'śītiyojanasahasrāṇyudakādabhyudgata<135> ūrdhvamadhaśca ṣaṣṭiyojanaśatasahasraṃ pārśvaṃ pārśvamaṣītiyojanasahasarāṇi tadbhavati samantaparikṣepeṇa viṃśatyadhikāni trīṇi yojanaśatasahasrāṇi/

135.002. abhirūpo darśanīyaḥ prāsādikaścatūratnamayaḥ/ 135.003. tasya mūrdhni devānāṃ trāyastriṃśānāṃ sudarśanaṃ nāma nagaram/ 135.003. devānāṃ trāyastriṃśānāṃ pañca rakṣāḥ sthāpitāh--udakaniśritā nāgāḥ, karoṭapāṇayo devāḥ, mālādhārā devāḥ, sadāmattā devāḥ, catvāraśca mahārājānaḥ/ 135.005. tasya rājño mūrdhātasyodakaniśritair nāgairbalakāyo viṣkambhitaḥ/ 135.006. rājā ca mūrdhātastatsthānamāgataḥ/ 135.006. tenoktam--kenaitadbhaṭabalāgraṃ viṣkambhitam? te kathayanti--deva, udakaniśritair nāgaiḥ/ 135.007. rājā kathayati--tiryañco mama yudhyanti? tena hyudakaniśritā eva me nāgāḥ purojavā bhavantu/ 135.008. tataste nāgā rājño mūrdhātasyāgrato 'nuyāyino jātāḥ/ 135.009. teṣāṃ nāgānāmanusamyāyatāṃ karoṭapāṇayo devāḥ saṃprāptāḥ/ 135.009. yato nāgaistaiḥ karoṭapāṇibhirdevaiḥ sārdhaṃ miśribhāvaṃ gatvā punastadbalāgraṃ stambhitam/ 135.010. rājñā mūrdhātenoktam--kenaitadbhaṭabalāgraṃ stambhitam? te kathayanti--deva, ete karoṭapāṇayo devāḥ/ 135.011. etairbhaṭabalāgraṃ stambhitam/ 135.012. rājā mūdhātaḥ kathayati--ete 'pyeva me karoṭapāṇayo devāḥ purojavā bhavantu/ 135.012. yataste 'grataḥ pradhāvitāḥ/ 135.013. paścāt teṣāṃ nāgaiḥ sārdhaṃ dhāvatāṃ mālādhārā devāḥ saṃprāptāḥ/ 135.013. mālādhārairdevaiste pṛṣṭāh--kiṃ bhavanto dhāvatah? te kathayanti--eṣa manuṣyarājā āgacchati/ 135.014. yatastaiḥ smabhūya nāgairdevaiśca punastadbalāgraṃ stambhitam/ 135.015. rājā ca māndhātastatsthānamanuprāptaḥ/ 135.015. tenoktam--kimetadbhavantah? te kathayanti--deva, mālādhārairdevaiḥ/ 135.016. rājā

kathayati--mālādhārā devāḥ purojavā me bhavantu/ 135.017. yato mālādhārā devāstair nāgairdevaiśca sārdhaṃ mūrdhātasyāgrataḥ pradhāvitāḥ/ 135.018. teṣāṃ dhāvatāṃ sadāmattakā devāḥ saṃprāptāḥ/ 135.018. sadāmattairdevaiḥ pṛṣṭāh--kiṃ bhavanto dhāvatah? tair nāgaiḥ karoṭapāṇyādibhiśca devairabhihitāh--eṣa manuṣyarājā āgacchati/ 135.019. yato bhūyaḥ sadāmattairdevaiḥ karoṭapāṇyādibhiśca devair nāgaiḥ sārdhaṃ miśrībhāvaṃ kṛtvā bhaṭabalāgraṃ viṣkambhitam/ 135.020. rājā ca mūrdhātastatsthānamanuprāptaḥ/ 135.021. tenoktam--kimetadbhaṭabalāgraṃ viṣkambhitam? te kathayanti--ete deva sadāmattā devāḥ/ 135.022. rājñā abhihitam--sadāmattā eva me devāḥ purojavā bhavantu/ 135.022. yataḥ sadāmattā devāstaiḥ sārdhaṃ devair nāgaiścāgrataḥ pradhāvitāḥ/ 135.023. teṣāṃ dhāvatāṃ cātrumahārājikā devāḥ saṃprāptāḥ/ 135.024. tairuktam--kimetadbhavanto dhāvatah? yato nāgādibhirdevairagrato 'nuyāyibhirabhihitāh--eṣa manuṣyarājā āgacchati/ 135.025. catvāro mahārājānaḥ saṃlakṣayanti/ 135.025. puṇyamaheśākhyo 'yaṃ sattvaḥ/ 135.026. nāsya śakyaṃ viroddhumiti/ 135.026. tatastaiścaturbhirmahārājaistrāyastriṃśānāmārocitam--eṣa bhavanto manuṣyarājā mūrdhāta āgacchati/ 135.027. trāyastriṃśā devāḥ saṃlakṣayanti--puṇyavipāakamaheśākhyo 'ayaṃ sattvaḥ/ 135.027. nāsya viroddhavyam/ 135.028. argheṇāsya pratyudgacchāmaḥ/ 135.028. tataste trāyastriṃśā devā argheṇa pratyudgatāḥ/ 135.028. adrākṣīdrājā mūrdhātaḥ sumerumūrdhanyabhiruhannīlanīlāṃ vanarājiṃ medharājimivonnatām/ 135.029. dṛṣṭvā ca punardivaukasam

yakṣamāmantrayate--kimetaddivaukasa nīlanīlā vanarājirmegharājirivonnatā? eṣā deva devānāṃ pārijātako nāma kovidāro yatra devāstrāyastriṃśāścaturo vārṣikān māsān divyaiḥ pañcabhiḥ kāmaguṇaiḥ samarpitāḥ samanvaṅgībhūtās trīḍanti ramante paricārayanti/ 135.032. devo 'pyatra gatvā divyaih <136>pañcabhiḥ kāmaguṇaiḥ samarpitaḥ samanvaṅgībhūtas trīḍatu ramatāṃ paricārayatu/

136.001. śrutvā ca punā rājā mūrdhāto 'mātyānāmantrayate--paśyatha yūyaṃ nīlanīlāṃ vanarājiṃ megharājimivonnatām? evaṃ deva/ 136.003. eṣa devānāṃ trāyastriṃśānāṃ pārijātakaḥ kovidāro yatra devāstrāyastriṃśāścaturo vārṣikān māsān divyaiḥ pañcabhiḥ kāmaguṇaiḥ samarpitāḥ samanvaṅgībhūtāḥ krīḍanti ramante paricārayanti/ 136.005. yūyamapi grāmaṇyo 'tra gatvā divyaiḥ pañcabhiḥ kāmaguṇaiḥ samarpitāḥ samanvaṅgībhūtāḥ krīḍata ramata paricārayata/ 136.006. adrākṣīdrājā mūrdhātaḥ sumerumūrdhanyabhiruhañ śvetaśvetamabhrakūṭamivonnatam/ 136.007. dṛṣṭvā ca punardivaukasam yakṣamāmantrayate--kimetaddivaukasa śvetaśvetamabhrakūṭamivonnatam? eṣā deva devānāṃ trāyastriṃśānāṃ sudharmā nāma devasabhā, yatra devāstrāyastriṃśāścatvāraśca mahārājānaḥ saṃniṣaṇṇāḥ saṃnipatitā devānāṃ manuṣyāṇāṃ cārthaṃ ca dharmaṃ ca cintayanti tulayanti upaparīkṣyanti/ 136.010. devo 'pyatra gamiṣyatu/ 136.010. śrutvā ca punaramātyānāmantrayate--paśyatha yūyaṃ grāmaṇyaḥ śvetaśvetamabhrakūṭamivonnatam? evaṃ deva/ 136.011. eṣā trāyastriṃśānāṃ sudharmā nāma devasabhā yatra devāstrāyastriṃśāścatvāraśca mahārājānaḥ saṃniṣaṇṇāḥ saṃnipatitā devānāṃ manuṣyāṇāṃ cārthaṃ ca dharmaṃ ca cintayanti tulayanti upaparīkṣyanti/ 136.013. yūyamapi grāmaṇyo 'tra gamiṣyatha/ 136.014. devānāṃ trāyastriṃśānāṃ sudarśanaṃ nāma nagaramardhatṛtīyāni yojanasahasrāṇyāyāmena ardhatṛtīyāni yojanasahasrāṇi vistareṇa samantataḥ parikṣepeṇa daśayojanasahasrāṇi saptabhiḥ kāñcanamayaiḥ prākāraiḥ parikṣiptam/ 136.016. te prākārā ardhatṛtīyāni

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.