Tổ đình Ba La Mật366 Nguyễn Sinh Cung, TP. Huế
← Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST)Trang 6/6

Phạn tạng · Phạn bản GRETIL — chữ La-tinh (IAST) · Kinh tạng › Kinh Đại thừa

Aṣṭasāhasrikā Prajñāpāramitā

Thông tin
GRETIL — P.L. Vaidya, Darbhanga: The Mithila Institute, 1960 (Buddhist Sanskrit Texts, 4).CC BY-NC-SA 4.0

atha khalu sā śreṣṭhidārikā pañca rathaśatānyalaṃkārayāmāsa / tāni ca pañca dārikāśatānyalaṃkārayāmāsa / alaṃkṛtya nānāvarṇāni vicitrāṇi puṣpāṇi gṛhītvā nānāraṅgāṇi vastrāṇi puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajaghaṇṭāpatākāś ca gṛhītvā nānāratnāni ca vicitrāṇi nānāratnamayāni ca vicitrāṇi puṣpāṇi gṛhītvā prabhūtaprabhūtaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ svādanīyaṃ ca gṛhītvā ekaṃ rathaṃ sadāpraruditena bodhisattvena mahāsattvena sārdhamabhiruhya taiḥ pañcabhī rathaśataiḥ pañcadārikāśatābhirūḍhaiḥ parivṛttā puraskṛtā mahatā ca parivāreṇa mātāpitṛpūrvaṃgamā yena pūrvā dik tena prakrāntā / anupūrveṇa ca gacchan sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvo 'drākṣīddūrādeva tāṃ gandhavatīṃ nagarīṃ saptānāṃ ratnānāṃ citrāṃ darśanīyāṃ saptabhiḥ prākāraiḥ saptaratnamayairanuparikṣiptāṃ saptabhistoraṇaiḥ saptabhiḥ parikhābhiḥ saptabhistālapaṅktibhiranuparikṣiptāṃ dvādaśa yojanāni vistāreṇa dvādaśa yojanānyāyāmena ṛddhāṃ sphītāṃ ca kṣemāṃ ca subhikṣāṃ ca ākīrṇabahujanamanuṣyāṃ ca pañcabhirantarāpaṇavīthīśatairālekhyavicitracitrasadṛśairdarśanīyairnirviddhāṃ samasamairanutpīḍajanayugyayānasaṃkramaṇasthānasthāpitaiḥ sumāpitāṃ ca / madhye ca nagaraśṛṅgāṭakasya adrākṣīddharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dharmāsanagatamanekaśatayā parṣadā anekasahasrayā anekaśatasahasrayā parṣadā parivṛttaṃ puraskṛtaṃ dharmaṃ deśayantam / sahadarśanenaiva ca tasya evaṃrūpaṃ sukhaṃ saṃpratilabhate sma tadyathāpi nāma prathamadhyānasamāpanno bhikṣurekāgreṇa manasikāreṇa / dṛṣṭvā cāsya etadabhūt - na mama pratirūpametadbhavet, yadahaṃ rathagata eva dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamupasaṃkrāmeyam / yannvahaṃ rathādavatareyam / sa tato rathādavātarat / tāny api pañca dārikāśatāni śreṣṭhidārikayā saha rathebhyo 'vateruḥ / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ śreṣṭhidārikāpūrvaṃgamaiḥ pañcabhirdārikāśataiḥ parivṛtaḥ puraskṛto 'parimāṇapūjāvyūhena yena dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ tenopasaṃkrāmati sma //

tena khalu punaḥ samayena dharmodgatena bodhisattvena mahāsattvena prajñāpāramitāyāḥ kṛtaśaḥ saptaratnamayaṃ kūṭāgāraṃ kāritamabhūt lohitacandanālaṃkṛtaṃ muktājālaparikṣiptam / caturṣu kūṭāgārakoṇeṣu maṇiratnāni sthāpitāni, yāni pradīpakṛtyaṃ kurvanti sma / catasraś ca dhūpaghaṭikā (vaidya 250) rūpamayyaścaturdiśamavasaktāḥ, yatra śuddhaṃ kṛṣṇāguru dhūpyate sma yaduta prajñāpāramitāyāḥ pūjārtham / tasya ca kūṭāgārasya madhye saptaratnamayaḥ paryaṅkaḥ prajñapto 'bhūt / caturṇāṃ ratnānāṃ peḍā kṛtā, yatra prajñāpāramitā prakṣiptā suvarṇapaṭṭeṣu likhitā vilīnena vaidūryeṇa / tacca kūṭāgāraṃ nānācitrapaṭṭadāmabhiḥ pralambamānairalaṃkṛtamabhūt //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ sārdhaṃ śreṣṭhidārikāpūrvaṃgamaiḥ pañcadārikāśataiḥ taṃ kūṭāgāramadrākṣīdaparimāṇena pūjāvyūhena pratimaṇḍitam / anekāni ca tatra devatāsahasrāṇyadrākṣīt, śakraṃ ca devānāmindraṃ divyairmāndāravapuṣpairdivyaiścandanacūrṇairdivyaiś ca suvarṇacūrṇairdivyaiś ca rūpyacūrṇaistaṃ kūṭāgāramavakirantamabhyavakirantamabhiprakirantam / divyāni ca vādyānyaśrauṣīt / dṛṣṭvā śrutvā ca sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ śakraṃ devānāmindrametadavocat - kimarthaṃ tvaṃ devendra anekairdevatāsahasraiḥ sārdhamidaṃ ratnamayaṃ kūṭāgāraṃ divyairmāndāravaiḥ puṣpairdivyaiścandanacūrṇairdivyaiḥ suvarṇacūrṇairdivyaiś ca rūpyacūrṇairavakirasi abhyavakirasi abhiprakirasi? imāni ca divyāni vādyāni devairuparyantarīkṣe pravāditāni? evamukte śakro devānāmindraḥ sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - na tvaṃ kulaputra jānīṣe? eṣā hi sā prajñāpāramitā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ mātā pariṇāyikā, yatra śikṣamāṇā bodhisattvā mahāsattvāḥ sarvaguṇapāramitānugatān sarvabuddhadharmān sarvākārajñatāṃ ca kṣipramanuprāpnuvantīti / evamukte sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ śakraṃ devānāmindrametadavocat - kvāsau kauśika prajñāpāramitā, yā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ mātā pariṇāyikā? śakra āha - eṣā kulaputra asya kūṭāgārasya madhye suvarṇapaṭṭeṣu vilīnena vaidūryeṇa likhitvā āryeṇa dharmodgatena bodhisattvena mahāsattvena saptabhirmudrābhirmudrayitvā sthāpitā / sā na sukarā asmābhistava darśayitum / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ sārdhaṃ śreṣṭhidārikāpramukhai pañcabhirdārikāśataiḥ samagrībhūtaiḥ, yānyanena puṣpāṇi gṛhītāni mālyadāmāni ca vastraratnāni ca dhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajaghaṇṭāpatākāś ca suvarṇarūpyamayāni ca puṣpāṇi, taiḥ prajñāpāramitāyāḥ pūjāmakārṣuḥ, anyatarānyataraṃ ca tataḥ pratyaṃśaṃ sthāpayāmāsuḥ yaduta dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya satkārāya //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastāni ca śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni puṣpadhūpamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajaghaṇṭāpatākābhiḥ suvarṇarūpyamayaiś ca puṣpairdivyaiś ca vādyaiḥ prajñāpāramitāṃ pūrvaṃ pūjayitvā yena dharmodgato bodhisattvo mahāsattvastenopasaṃkramya dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajaghaṇṭāpatākābhiścandanacūrṇaiḥ suvarṇarūpyamayaiś ca puṣpairavākiran abhyavākiran abhiprākiran, divyāni ca vādyāni saṃpravādayati sma dharmapūjāmevopādāya //

atha khalu tāni puṣpāṇi dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasyopariṣṭānmūrdhni puṣpakūṭāgāraṃ prātiṣṭhan / tāni ca nānāvarṇāni puṣpāṇi suvarṇarūpyamayāni ca puṣpāṇi (vaidya 251) vihāyasi vitānamiva sthitāni / tāny api cīvarāṇi vastraratnāni ca antarīkṣe nānāratnamayo 'bhramaṇḍapa iva saṃsthito 'bhūt / adrākṣītkhalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastāni ca pañca dārikāśatāni śreṣṭhidārikāpramukhāni dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasyedamevaṃrūpamṛddhiprātihāryam / dṛṣṭvā ca punareṣāmetadabhūt - āścaryaṃ yāvanmaharddhikaścāyaṃ dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo yāvanmahānubhāvo yāvanmahaujaskaḥ / bodhisattvacaryāmeva tāvaccarato 'sya kulaputrasyaivaṃrūpā ṛddhivikurvaṇā, kiṃ punaryadāyamanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbuddho bhaviṣyatīti //

atha khalu tāni śreṣṭhidārikāpūrvaṃgamāni pañca dārikāśatāni dharmodgate bodhisattve mahāsattve spṛhāmutpādya sarvāstāḥ samagrībhūtā adhyāśayena anuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittamutpādayāmāsuḥ, evaṃ cāvocan - anena vayaṃ kuśalamūlena anāgate 'dhvani tathāgatā arhantaḥ samyaksaṃbuddhā bhavema / bodhisattvacaryāṃ ca vayaṃ carantya eteṣāmeva dharmāṇāṃ lābhinyo bhavema, yeṣāṃ dharmāṇāmayaṃ dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo lābhī / evameva ca prajñāpāramitāṃ satkuryāma gurukuryāma, yathāyaṃ dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ satkaroti gurukaroti / bahujanasya ca saṃprakāśayema yathāyaṃ dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ saṃprakāśayati / evameva ca prajñāpāramitayā upāyakauśalyena ca samanvāgatā bhavema / pariniṣpadyemahi ca yathāyaṃ dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitayā upāyakauśalyena ca samanvāgataḥ pariniṣpannaś ca //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastāni ca śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni prajñāpāramitāṃ pūjayitvā dharmodgataṃ ca bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ satkṛtya dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya pādau śirasābhivandya ekānte sagauravāḥ sapratīkṣāḥ prāñjalīn kṛtvātiṣṭhan / ekānte sthitaś ca sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvo dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - ihāhaṃ kulaputra prajñāpāramitāṃ gaveṣamāṇo 'raṇyagato nirghoṣamaśrauṣam - gaccha kulaputra pūrvāṃ diśam / tataḥ prajñāpāramitāṃ śroṣyasīti / so 'haṃ samyak taṃ nirghoṣaṃ śrutvā yena pūrvā dik tena saṃprasthitaḥ / tasya me etadabhūt - samyak ca mayā nirghoṣaḥ śrutaḥ / na ca mayā sa nirghoṣaḥ paripṛṣṭaḥ - kiyaddūraṃ mayā gantavyam, kasya vā antikātprajñāpāramitāṃ śroṣyāmi lapsye veti / tasya me mahaddaurmanasyamabhūt / so 'haṃ tena daurmanasyena mahatīmutkaṇṭhāṃ paritapanaṃ cāpanno 'bhūvam / tasminneva pṛthivīpradeśe saptarātriṃdivānyatināmayāmi utkaṇṭhitaḥ / nāhārasamudācāramutpādayāmi / api tu prajñāpāramitāmeva manasi karomi - kiyaddūraṃ mayā gantavyam, kuto vā prajñāpāramitāṃ lapsye śravaṇāya? na ca mayā sa nirghoṣaḥ paripṛṣṭaḥ iti / tato me tathāgatavigrahaḥ purataḥ prādurbhūtaḥ / sa māmevamāha - gaccha kulaputra itaḥ pañcabhiryojanaśatairanupūrveṇa gandhavatī nāma nagarī / tatra drakṣyasi dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ prajñāpāramitāṃ deśayantaṃ prakāśayantamiti / tato 'haṃ mahatodāreṇa prītiprāmodyena samanvāgataḥ /

so 'haṃ tenaiva mahatodāreṇa prītiprāmodyena sphuṭastataḥ pṛthivīpradeśānna calitaḥ, tava ca prajñāpāramitāṃ deśayataḥ śṛṇomi / tasya me śṛṇvato bahūni samādhimukhāni prādurbhūtāni / (vaidya 252) tatra sthitaṃ māṃ daśadiglokadhātusthitā buddhā bhagavantaḥ samāśvāsayanti, sādhukāraṃ ca dadati - sādhu sādhu kulaputra, ete samādhayaḥ prajñāpāramitānirjātāḥ, yatra sthitairasmābhiḥ sarvabuddhadharmāḥ pariniṣpāditā iti / te māṃ tathāgatāḥ sādhu ca suṣṭhu ca saṃdarśya samādāpya samuttejya saṃpraharṣya antarhitāḥ / ahaṃ ca tataḥ samādhervyutthitaḥ / tasya me etadabhūt - kuto nu te tathāgatā āgatāḥ, kva vā te tathāgatā gatā iti? tasya ca me etadabhūt - āryo dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo dhāraṇīpratilabdhaḥ pañcābhijñaḥ pūrvajinākṛtādhikāro 'varopitakuśalamūlaḥ, prajñāpāramitāyāṃ upāyakauśalye ca suśikṣitaḥ / sa me enamarthaṃ yathāvadvicariṣyati, yataste tathāgatā āgatā yatra vā te tathāgatā gatā iti / so 'haṃ tasya tathāgatavigrahasya nirghoṣaṃ śrutvā yathānuśiṣṭaṃ yena pūrvāṃ dik tena saṃprasthitaḥ / āgacchaṃścāhaṃ dūrata evāryamadrākṣaṃ dharmaṃ deśayantam / sahadarśanācca mamedṛśaṃ sukhaṃ prādurabhūt, tadyathāpi nāma prathamadhyānasamāpannasya bhikṣorekāgramanasikārasya / so 'haṃ tvāṃ kulaputra pṛcchāmi - kutaste tathāgatā āgatāḥ, kutra te tathāgatā gatā iti? deśaya me kulaputra teṣāṃ tathāgatānāmāgamanaṃ gamanaṃ ca / yathā vayaṃ teṣāṃ tathāgatānāmāgamanaṃ gamanaṃ ca jānīma, avirahitāś ca bhavema tathāgatadarśaneneti //

āryāṣṭasāhasrikāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ sadāpraruditaparivarto nāma triṃśattamaḥ //

asp_31: dharmodgataparivarta ekatriṃśattamaḥ / evamukte dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ sadāpraruditaṃ bodhisattva mahāsattvametadavocat - na khalu kulaputra tathāgatāḥ kutaścidāgacchanti vā gacchanti vā / acalitā hi tathatā / yā ca tathatā, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra anutpāda āgacchati vā gacchati vā / yaś ca anutpādaḥ, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra bhūtakoṭyā āgamanaṃ vā gamanaṃ vā prajñāyate / yā ca bhūtakoṭiḥ, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra śūnyatāyā āgamanaṃ vā gamanaṃ vā prajñāyate / yā ca śūnyatā, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra yathāvattāyā āgamanaṃ vā gamanaṃ vā prajñāyate / yā ca yathāvattā, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra virāgasyāgamanaṃ vā gamanaṃ vā prajñāyate / yā ca virāgatā, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra nirodhasyāgamanaṃ vā gamanaṃ vā prajñāyate / yaś ca nirodhaḥ, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra ākāśadhātorāgamanaṃ vā gamanaṃ vā prajñāyate / yaś ca ākāśadhātuḥ, sa tathāgataḥ / na hi kulaputra anyatra ebhyo dharmebhyastathāgataḥ / yā ca kulaputra eṣāmeva dharmāṇāṃ tathatā, yā ca sarvadharmatathatā, yā ca tathāgatatathatā, ekaivaiṣā tathatā / nāsti kulaputra tathatāyā dvaidhīkāraḥ / ekaivaiṣā tathatā kulaputra / tathatā na dve na tisraḥ / gaṇanāvyativṛttā kulaputrā tathatā yaduta asattvāt / tadyathāpi nāma kulaputra puruṣo grīṣmābhitapto grīṣmāṇāṃ paścime māse 'bhigate madhyāhnakālasamaye marīcikāṃ paśyet syandamānām / sa tena tena pradhāvet - atrodakaṃ pāsyāmi, apānīyaṃ pāsyāmīti / tatkiṃ manyase kulaputra kuta etadudakamāgataṃ kva vā tadudakaṃ

gacchati, pūrvaṃ vā mahāsamudraṃ dakṣiṇaṃ vā paścimaṃ vā uttaraṃ vā? sadāprarudita āha - na hi kulaputra marīcikāyāmudakaṃ saṃvidyate / kiṃ punarasyāgamanaṃ vā gamanaṃ vā prajñāyate? sa khalu punaḥ kulaputra puruṣo grīṣmābhitapto bālajātīyo duṣprajñajātīyo marīcikāṃ dṛṣṭvā anudake udakasaṃjñāmutpādayati / na punastatrodakaṃ svabhāvataḥ saṃvidyate / dharmodgata āha - evametatkulaputra, evam etat / evameva kulaputra ye kecittathāgatarūpeṇa vā ghoṣeṇa vā abhiniviṣṭāḥ, te tathāgatasyāgamanaṃ ca gamanaṃ ca kalpayanti / ye ca tathāgatasyāgamanaṃ ca gamanaṃ ca kalpayanti, sarve te bālajātīyā duṣprajñajātīyā iti vaktavyāḥ, tadyathāpi nāma sa eva puruṣo yo 'nudake udakasaṃjñāmutpādayati / tatkasya hetoḥ? na hi tathāgato rūpakāyato draṣṭavyaḥ / dharmakāyāstathāgatāḥ / na ca kulaputra dharmatā āgacchati vā gacchati vā / evameva kulaputra nāsti tathāgatānāmāgamanaṃ vā gamanaṃ vā / tadyathāpi nāma kulaputra māyākāranirmitasya hastikāyasya vā aśvakāyasya vā rathakāyasya vā pattikāyasya vā nāstyāgamanaṃ vā gamanaṃ vā, evameva kulaputra nāsti tathāgatānāmāgamanaṃ vā gamanaṃ vā / tadyathāpi nāma kulaputra puruṣaḥ suptaḥ svapnāntaragata ekaṃ vā tathāgataṃ paśyet, dvau vā trīn vā caturo vā pañca vā ṣaḍvā sapta vā aṣṭau vā nava vā daśa vā viṃśatiṃ vā triṃśadvā catvāriṃśadvā pañcāśadvā śataṃ vā sahasraṃ vā, tato vā uttare / sa prativibuddhaḥ san ekam api tathāgataṃ na paśyet / tatkiṃ manyase kulaputra kutaste tathāgatā āgatāḥ kva vā te tathāgatā gatā iti? sadāprarudita āha - na khalu punaḥ

kulaputra svapne kasyaciddharmasya (vaidya 254) pariniṣpattiḥ prajñāyate / mṛṣāvādo hi svapno 'bhūt / dharmodgata āha - evameva kulaputra sarvadharmāḥ svapnopamā uktā bhagavatā / ye kecitkulaputra svapnopamān sarvadharmāṃstathāgatena nirdeśitān yathābhūtaṃ na prajānanti, te tathāgatān nāmakāyena vā rūpakāyena vā abhiniviśya tathāgatānāmāgamanaṃ vā gamanaṃ vā kalpayanti / yathāpi nāma dharmatāmaprajānanto ye ca tathāgatānāmāgamanaṃ vā gamanaṃ vā kalpayanti, sarve te bālajātīyāḥ pṛthagjanāḥ / sarve te ṣaḍgatikaṃ saṃsāraṃ gatāḥ, gacchanti gamiṣyanti ca / sarve te prajñāpāramitāyā dūre / sarve te buddhadharmāṇāṃ dūre / ye khalu punaḥ kulaputra svapnopamān sarvadharmān svapnopamāḥ sarvadharmā iti tathāgatena deśitān yathābhūtaṃ prajānanti, na te kasyaciddharmasyāgamanaṃ vā gamanaṃ vā kalpayanti, utpādaṃ vā nirodhaṃ vā / ye ca na kasyaciddharmasyāgamanaṃ vā gamanaṃ vā kalpayanti, utpādaṃ vā nirodhaṃ vā, te dharmatayā tathāgataṃ prajānanti / ye ca tathāgataṃ dharmatayā prajānanti, na te tathāgatānāmāgamanaṃ vā gamanaṃ vā kalpayanti / ye ca tathāgatasyedṛśīṃ dharmatāṃ prajānanti, te āsannā anuttarāyāḥ samyaksaṃbodheścaranti / te ca prajñāpāramitāyāṃ caranti / te ca bhagavataḥ śrāvakāḥ amoghaṃ rāṣṭrapiṇḍaṃ paribhuñjate / te ca lokasya dakṣiṇīyāḥ / tadyathāpi nāma kulaputra mahāsamudre ratnāni na pūrvasyā diśa āgacchanti, na dakṣiṇasyāḥ, na paścimāyāḥ, nottarasyāḥ, na vidigbhyo nādhastānnopariṣṭānna kutaściddeśebhyo digbhya āgacchanti, api tu khalu punaḥ sattvānāṃ kuśalamūlānyupādāya

mahāsamudre ratnānyutpadyante / na va tānyahetukānyutpadyante / hetupratyayakāraṇādhīnāni pratītyasamutpannāni / nirudhyamānāni ca tāni ratnāni ca kvaciddaśadiśi loke saṃkrāmanti / api tu khalu punaryeṣāṃ pratyayānāṃ satāṃ tāni ratnāni prabhāvyante, teṣāṃ pratyayānāmasatāṃ na teṣāṃ ratnānāṃ prabhāvanā bhavati / evameva kulaputra teṣāṃ tathāgatānāṃ kāyapariniṣpattirna kutaściddaśadiśi lokādāgatā, nāpi kvaciddaśadiśi loke gacchati / na ca ahetuko buddhānāṃ bhagavatāṃ kāyaḥ / pūrvacaryāpariniṣpanno hetupratyayādhīnaḥ kāraṇasamutpannaḥ pūrvakarmavipākādutpannaḥ / sa na kvaciddaśadiśi loke 'sti / api tu khalu punaryeṣāṃ pratyayānāṃ satāṃ kāyābhiniṣpattirbhavati, teṣāṃ pratyayānāmasatāṃ kāyābhiniṣpattirna prajñāyate / tadyathāpi nāma kulaputra vīṇāyāḥ śabda utpadyamāno na kutaścidāgacchati, nirudhyamāno 'pi na kvacidgacchati, na kvacitsaṃkrāmati, pratītya ca hetupratyayasāmagrīmutpadyate hetvadhīnaḥ pratyayādhīnaḥ / tadyathāpi nāma droṇīṃ ca pratītya carma ca pratītya tantrīś ca pratītya daṇḍaṃ ca pratītya upadhānīś ca pratītya koṇaṃ ca pratītya puruṣasya ca tajjavyāyāmaṃ pratītya evamayaṃ vīṇāyāḥ śabdo niścarati hetvadhīnaḥ pratyayādhīnaḥ / sa ca śabdo na droṇyā niścarati, na carmaṇo na tantrībhyo na daṇḍānnopadhānībhyo na koṇānna puruṣasya tajjavyāyāmataḥ śabdo niścarati, api tu khalu punaḥ sarveṣāṃ samāyogācchabdaḥ prajñapyate / nirudhyamāno 'pi śabdo na kvacidgacchati / evameva kulaputra buddhānāṃ bhagavatāṃ kāyaniṣpattirhetvadhīnā pratyayādhīnā

anekakuśalamūlaprayogapariniṣpannā ca / na caikato hetuto na caikataḥ pratyayato na caikataḥ kuśalamūlato buddhakāyaprabhāvanā / na ca nairhetukī / (vaidya 255) bahuhetupratyayasāmagryāṃ samutpannā sā na kutaścidāgacchati / hetupratyayasāmagryāmasatyāṃ na kvacidgacchati / evaṃ tvayā kulaputra teṣāṃ tathāgatānāmāgamanaṃ ca gamanaṃ ca draṣṭavyam / sarvadharmāṇām api kulaputra tvayā iyameva dharmatā anugantavyā / yataḥ kulaputra tvamevaṃ tathāgatāṃś ca sarvadharmāṃś ca anutpannānaniruddhāṃś ca saṃprajñāsyasi, tatastvaṃ niyato bhaviṣyasyanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau / prajñāpāramitāyāmupāyakauśalye ca niyataṃ cariṣyasi //

asmin khalu punastathāgatānāmanāgatyagamananirdeśe bhāṣyamāṇe mahān bhūmicālo 'bhūt / sarvaś ca trisāhasramahāsāhasro lokadhātuḥ ṣaḍvikāramahādaśamahānimittaṃ kampate prakampate saṃprakampate, calati pracalati saṃpracalati, vedhate pravedhate saṃpravedhate, raṇati praraṇati saṃpraraṇati, kṣubhyati prakṣubhyati saṃprakṣubhyati, garjati pragarjati saṃpragarjati sma / sarvāṇi ca mārabhavanāni saṃkṣobhitāni jihmībhūtāni cābhūvan / ye kecana trisāhasramahāsāhasre lokadhātau tṛṇagulmauṣadhivanaspatayaḥ, te sarve yena dharmodgato bodhisattvo mahāsattvastena praṇatā abhūvan / akālapuṣpāṇi cotsṛjanti sma / upariṣṭācca antarīkṣānmahāpuṣpavarṣaḥ prāvarṣat / śakraś ca devānāmindraścatvāraś ca mahārājāno dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ divyaiścandanacūrṇairdivyaiś ca puṣpairavākiran abhyavākiran abhiprākiran / evaṃ ca vācamabhāṣanta - sādhu sādhu kulaputra / tava kulaputra anubhāvena adyāsmābhiḥ paramārthanirjātā kathā deśyamānā śrutā sarvalokavipratyanīkā, yatrābhūmiḥ sarvasatkāyadṛṣṭipratiṣṭhitānāṃ sarvāsaddṛṣṭyabhiviniviṣṭānāṃ sattvānām //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvo dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - kaḥ punaḥ kulaputra atra hetuḥ, kaḥ pratyayo 'sya mahataḥ pṛthivīcālasya loke prādurbhāvāya? dharmodgato bodhisattvo mahāsattva āha - imaṃ kulaputra tathāgatānāmanāgatyagamananirdeśaṃ tava ca pṛcchato mama ca nirdiśato 'ṣṭānāṃ prāṇisahasrāṇāmanutpattikadharmakṣāntipratilambho 'bhūt / aśīteś ca prāṇiniyutānāmanuttarāyāṃ samyaksaṃbodhau cittānyutpannāni, catuḥṣaṣṭeś ca prāṇisahasrāṇāṃ virajāṃsi vigatamalāni dharmeṣu dharmacakṣūṃṣi viśuddhāni //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ paramodāreṇa prītiprāmodyena samanvāgato 'bhūt - lābhā me paramasulabdhāḥ, yasya me prajñāpāramitāmimaṃ ca tathāgatānāmanāgatyagamananirdeśaṃ paripṛcchataḥ iyatāṃ sattvānāmarthaḥ kṛtaḥ / etadevāsmākaṃ paryāptaṃ kuśalaṃ bhavedanuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ pariniṣpattaye / na ca me bhūyo vicikitsā pravartate 'nuttarāyāḥ samyaksaṃbodheḥ / niḥsaṃśayamahaṃ tathāgato bhaviṣyāmyarhan samyaksaṃbuddhaḥ / sa tenaiva prītiprāmodyena samanvāgataḥ saptatālaṃ vihāyasamabhyudgamya saptatāle sthitvā evaṃ cintayati sma - kenāhametarhi antarīkṣe sthitaḥ dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ satkuryāmiti? atha khalu śakro devānāmindra sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamabhyudgataṃ dṛṣṭvā cetasaiva cāsya cittamājñāya divyāni cāsmai māndāravāṇi puṣpāṇyupanāmayati sma, evaṃ cāvocat - ebhistvaṃ kulaputra divyaiḥ puṣpairdharmodgataṃ bodhisattvaṃ (vaidya 256) mahāsattvaṃ satkuru / satkartavyo hi kulaputra asmābhistava parigrāhakaḥ / tava hi kulaputra anubhāvena adya bahūnāṃ prāṇisahasrāṇāmarthaḥ kṛtaḥ / durlabhāḥ kulaputra evaṃrūpāḥ sattvāḥ, ye sarvasattvānāṃ kṛtaśo 'prameyānasaṃkhyeyān kalpānutsahante mahāntaṃ bhāramudvoḍhuṃ yathā tvayā utsoḍham //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ śakrasya devānāmindrasyāntikānmāndāravāṇi puṣpāṇi gṛhītvā dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamavākirat, abhyavākirat, abhiprākirat / svakena ca kāyena dharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamabhicchādayati sma / evaṃ ca vācamabhāṣata - eṣo 'haṃ kulaputra adyāgreṇa tavātmānaṃ niryātayāmi upasthānaparicaryāyai / sa ātmānaṃ niryātya dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya purataḥ prāñjaliṃ kṛtvāsthāt //

atha khalu sā śreṣṭhidārikā tāni ca pañca dārikāśatāni sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - etā vayam api kulaputra tavātmānaṃ niryātayāmaḥ, vayamapyanena kuśalamūlena eteṣāmeva dharmāṇāṃ lābhinyo bhavema, tvayaiva ca sārdhaṃ punaḥ punarbuddhāṃś ca bhagavato bodhisattvāṃś ca satkuryāma gurukuryāma / āsannībhūtāś ca tavaiva bhavema / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ śreṣṭhidārikāṃ tāni ca pañca dārikāśatānyetadavocat - yadi me yūyaṃ dārikā adhyāśayamanuvartadhvam, adhyāśayena ca mahyamātmānaṃ niryātayata, evamahaṃ yuṣmān pratīccheyam / dārikā āhuḥ - anuvartiṣyāmahe tava vayamāśayenādhyāśayena ca / vayaṃ tavātmānaṃ niryātayāmo yathecchākaraṇīyatāyai / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastāni śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni sarvālaṃkārabhūṣitāni kṛtvā tāni ca pañca rathaśatānyalaṃkṛtya sarvāṇi ca tāni dharmodgatāya bodhisattvāya mahāsattvāya niryātayati sma upasthānaparicaryāyaiḥ - imāḥ kulaputra ahaṃ tavopasthāyikā niryātayāmi, imāni ca pañca rathaśatāni niryātayāmi paribhogāyeti //

atha khalu śakro devānāmindrastasmai kulaputrāya sādhukāramadāt - sādhu sādhu kulaputra / bodhisattvairmahāsattvaiḥ sarvasvaparityāgibhirbhavitavyam / evaṃrūpeṇa ca tyāgacittena bodhisattvo mahāsattvaḥ kṣipramanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyate / evaṃ ca dharmabhāṇakāṇāṃ pūjāṃ kṛtvā śakyaṃ prajñāpāramitāmupāyakauśalyaṃ ca śrotum / tair api kulaputra paurvakaistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhaiḥ pūrvaṃ bodhisattvacaryāṃ caradbhirevaṃrūpa eva tyāge sthitvā anuttarā samyaksaṃbodhiḥ samudānītā prajñāpāramitāmupāyakauśalyaṃ ca paripraśnayadbhiriti //

atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattvastāni śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni pañca rathaśatāni sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasya kuśalaparipūrimupādāya pratigṛhṇīte sma / pratigṛhya ca sadāpraruditāyaiva kulaputrāya pratiniryātayāmāsa / atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattva utthāyāsanāt svakaṃ gṛhaṃ prāvikṣat sūryasya cāstaṃgamanakālo 'bhūt //

atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyaitadabhūt - naitanmama sādhu pratirūpaṃ bhavet, yadahaṃ dharmakāmatayā āgatya niṣīdeyam, śayyāṃ ca parikalpayeyam / yannvahaṃ dvābhyāmeva (vaidya 257) īryāpathābhyāṃ sthitvā sthānena caṃkrameṇa ca kālamatināmayeyam, yāvaddharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ svakādgṛhānnirgato bhaviṣyati yaduta dharmasaṃprakāśanāyeti //

atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ sapta varṣāṇyekasamādhisamāpanna evābhūt / aprameyairasaṃkhyeyairbodhisattvasamādhisahasraiḥ prajñāpāramitopāyakauśalyanirjātairvyāhārṣīt / sadāprarudito 'pi bodhisattvo mahāsattva sapta varṣāṇi dvābhyāmeva īryāpathābhyāṃ kālamatināmayan na styānamiddhamavakrāmayāmāsa / sapta varṣāṇi ca kāmavitarkamutpādayāmāsa, na vyāpādavitarkaṃ na vihiṃsāvitarkamutpādayāmāsa, na rasagṛddhiṃ na cittaudbilyamutpādayāmāsa / api tu kadā nāma dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo 'smātsamādhervyutthāsyati, yannu vayaṃ dharmodgatasya bodhisattva mahāsattvasya dharmāsanaṃ prajñapayiṣyāmaḥ, yatrāsau kulaputro niṣadya dharmaṃ deśayiṣyatīti / taṃ ca pṛthivīpradeśaṃ susiktaṃ sumṛṣṭaṃ ca kariṣyāmo nānāpuṣpābhikīrṇam, yatra pṛthivīpradeśe dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ prajñāpāramitāmupāyakauśalyaṃ ca saṃprakāśayiṣyatīti cintayāmāsa / tāny api śreṣṭhidārikāpramukhāni pañca dārikāśatāni sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyānuśikṣamāṇāni dvābhyāmeva īryāpathābhyāṃ kālamatināmayāmāsuḥ sarvāḥ kriyāstasyānuvartamānāḥ //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvo divyaṃ nirghoṣamaśrauṣīt - itaḥ saptame divase dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo 'smātsamādhervyutthāsyati, vyutthāya ca madhyenagarasya niṣadya dharmaṃ deśayiṣyatīti / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastaṃ divyaṃ nirghoṣaṃ śrutvā tuṣṭa udagra āttamanāḥ pramuditaḥ prītisaumanasyajātastaṃ pṛthivīpradeśaṃ śodhayāmāsa sārdhaṃ śreṣṭhidārikāpramukhaiḥ pañcadārikāśataiḥ, dharmāsanaṃ ca prajñapayāmāsa saptaratnamayam, svakaṃ cottarāsaṅgaṃ kāyādavatārya tasyāsanasyopari prajñapayati sma / atha khalu tā dārikāḥ svakasvakānuttarāsaṅgān kāyādavatārya pañcottarāsaṅgaśatāni tatrāsane prajñapayāmāsuḥ atrāsane dharmodgato bodhisattvo mahāsattvo niṣadya dharmaṃ deśayiṣyatīti / evaṃ tāś ca sarvā dārikā dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya dharmāsanamāstīrya tuṣṭā udagrā āttamanasaḥ pramuditāḥ prītisaumanasya jātā abhūvan //

atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastaṃ pṛthivīpradeśaṃ sektukāmaḥ / na codakaṃ samantātparyeṣamāṇo 'pi labhate, yena taṃ pṛthivīpradeśaṃ siñcet / yathāpi nāma māreṇa pāpīyasā tatsarvamudakamantardhāpitamabhūt, apyeva nāma asya sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyodakamalabhamānasya cittaṃ khidyeta, duḥkhadaurmanasyaṃ ca bhavet, cittasya vā anyathātvaṃ bhavet, yenāsya kuśalamūlasyāntardhānaṃ bhavet, na vā pūjā bhrājeran //

atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyaitadabhūt - yannvahamātmanaḥ kāyaṃ viddhvā imaṃ pṛthivīpradeśaṃ rudhireṇa siñceyam / tatkasya hetoḥ? ayaṃ hi pṛthivīpradeśa uddhatarajaskaḥ / mā rajodhāturito bhūpradeśāddharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya kāye nipatet / kiṃ vā anenātmabhāvenāvaśyaṃ bhedanadharmiṇā kuryām? varaṃ khalu punarmamāyaṃ kāya (vaidya 258) evaṃrūpayā kriyayā vinaśyatu, na tu niḥsāmarthyakriyayā / api ca kāmahetoḥ kāmanidānaṃ bahūni me ātmabhāvasahasrāṇi punaḥ punaḥ saṃsāre saṃsarato bhinnāni, na punarevaṃrūpeṣu sthāneṣu saddharmaparigrahasya kṛtaśaḥ / yadi punarbhidyante, kāmamevaṃrūpeṣu bhidyantāmiti / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattva iti pratisaṃkhyāya tīkṣṇaṃ śastraṃ gṛhītvā svakāyaṃ samantato viddhvā taṃ pṛthivīpradeśaṃ svarudhireṇa sarvamasiñcat / tāny api śreṣṭhidārikāpramukhāni pañcadārikāśatāni sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyānuśikṣamāṇāni sarvāṇi tāni tīkṣṇāni śastrāṇi gṛhītvā svakasvakāni śarīrāṇi viddhvā taṃ pṛthivīpradeśaṃ svakasvakairlohitaiḥ sarvamasiñcan / na ca sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasya tāsāṃ vā sarvāsāṃ dārikāṇāṃ cittasyānyathātvamabhūt, yatra sa māraḥ pāpīyānavatāraṃ labhet kuśalamūlāntarāyakaraṇāya //

atha khalu śakrasya devānāmindrasyaitadabhūt - āścaryaṃ yāvaddharmakāmaścāyaṃ sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ, yāvaddṛḍhasamādānaś ca yāvanmahāsaṃnāhasaṃnaddhaś ca anapekṣaḥ kāye jīviteṣu bhogeṣu ca, anuttarāyāḥ samyaksaṃbodheradhigamāya adhyāśayasaṃprasthitaḥ / yaduta sarvasattvān mocayiṣyāmyaparimāṇataḥ saṃsāraduḥkhādanuttarāṃ samyaksaṃbodhimabhisaṃbudhyeti / atha khalu śakro devānāmindrastatsarvaṃ lohitodakaṃ divyaṃ candanodakamadhyatiṣṭhat, samantācca tasya pṛthivīpradeśasya acintyaṃ paramodāraṃ gandhaṃ yasya divyasya candanodakasya paripūrṇam / yojanaśataṃ gandho vāti //

atha śakro devānāmindraḥ sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - sādhu sādhu kulaputra / sādhu te kulaputra acintyaṃ vīryam, sādhvī ca te anuttarā dharmakāmatā dharmaparīṣṭiś ca / evaṃrūpeṇa kulaputra adhyāśayena evaṃrūpeṇa vīryeṇa evaṃrūpayā ca dharmakāmatayā taiḥ paurvakaistathāgatairarhadbhiḥ samyaksaṃbuddhairanuttarā samyaksaṃbodhiḥ samudānītā //

atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasyaitadabhūt - prajñaptaṃ mayā dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya dharmāsanam / ayaṃ ca pṛthivīpradeśaḥ susiktaḥ susaṃmṛṣṭaś ca kṛtaḥ / kuto nu khalvahaṃ puṣpāṇi labheyam, yairahamimaṃ pṛthivīpradeśaṃ puṣpābhikīrṇaṃ kuryām, dharmodgataṃ ca bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dharmaṃ deśayantaṃ dharmāsane niṣaṇṇamabhyavakireyam? atha khalu śakro devānāmindraḥ sadāpraruditaṃ bodhisattvaṃ mahāsattvametadavocat - imāni te kulaputra pratigṛhāṇa divyāni māndāravāṇi puṣpāṇi / ebhistvamimaṃ pṛthivīpradeśaṃ puṣpābhikīrṇaṃ kuru, dharmodgataṃ ca bodhisattvaṃ mahāsattvaṃ dharmaṃ deśayantaṃ dharmāsane niṣaṇṇamabhyavakira / sa tasmai divyaṃ khārīsahasraṃ divyānāṃ māndāravapuṣpāṇāmupanāmayati sma / atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvastāni puṣpāṇi gṛhītvā anyataraiḥ puṣpaistaṃ pṛthivīpradeśaṃ puṣpābhikīrṇamakārṣīt, anyataraiś ca puṣpairdharmodgataṃ bodhisattvaṃ mahāsattvamabhyavākirat //

atha khalu dharmodgato bodhisattvo mahāsattvaḥ saptānāṃ varṣāṇāmatyayena tataḥ samādhervyutthāya yena dharmāsanaṃ tenopasaṃkramya prajñapta evāsane nyaṣīdat, anekaśatasahasrayā parṣadā parivṛtaḥ puraskṛtaḥ prajñāpāramitāṃ deśayāmāsa //

(vaidya 259) atha khalu sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ sahadarśanenaiva dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya tādṛśaṃ sukhaṃ pratilabhate sma, tadyathāpi nāma prathamadhyānasamāpanna ekāgramanasikāro bhikṣuḥ / tatreyaṃ dharmodgatasya bodhisattvasya mahāsattvasya prajñāpāramitādeśanāyaduta sarvadharmasamatayā prajñāpāramitāsamatā / sarvadharmaviviktatayā prajñāpāramitāviviktatā / sarvadharmācalanatayā prajñāpāramitācalanatā / sarvadharmāmananatayā prajñāpāramitāmananatā / sarvadharmāstambhitatayā prajñāpāramitāstambhitatā / savadharmaikarasatayā prajñāpāramitaikarasatā / sarvadharmāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / sarvadharmānutpādatayā prajñāpāramitānutpādatā / sarvadharmānirodhatayā prajñāpāramitānirodhatā / gaganāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / samudrāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / meruvicitratayā prajñāpāramitāvicitratā / gaganākalpanatayā prajñāpāramitākalpanatā / rūpāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ / vijñānāparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / pṛthivīdhātvaparyantatatā prajñāpāramitāparyantatā / evamabdhātutejodhātuvāyudhātvākāśadhātvaparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / vijñānadhātvaparyantatayā prajñāpāramitāparyantatā / vajropamadharmasamatayā prajñāpāramitāsamatā / sarvadharmāsaṃbhedanatayā prajñāpāramitāsaṃbhedanatā / sarvadharmānupalabdhitayā prajñāpāramitānupalabdhitā / sarvadharmābhibhāvanāsamatayā prajñāpāramitābhibhāvanāsamatā / sarvadharmaniśceṣṭatayā prajñāpāramitāniśceṣṭatā / sarvadharmācintyatayā prajñāpāramitācintyatā veditavyeti //

atha khalu sadāpraruditasya bodhisattvasya mahāsattvasya tathāniṣaṇṇasyaiva tasyāṃ belāyāṃ sarvadharmasamatā nāma samādhirājo jātaḥ / yataḥ sarvadharmaviviktaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmācalanaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāmananaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāstambhitaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmaikarasaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāparyantaś ca nāma samādhi, sarvadharmānutpādaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmānirodhaś ca nāma samādhiḥ, gaganāparyataś ca nāma samādhiḥ, samudrāparyantaś ca nāma samādhiḥ, meruvicitraś ca nāma samādhiḥ, gaganākalpaś ca nāma samādhiḥ, rūpāparyantaś ca nāma samādhiḥ / evaṃ vedanā saṃjñā saṃskārāḥ / vijñānāparyantaś ca nāma samādhiḥ, pṛthivīdhātvaparyantaśva nāma samādhiḥ, evamabdhātutejodhātuvāyudhātvākāśadhātvaparyantaś ca nāma samādhiḥ, vijñānadhātvaparyantaś ca nāma samādhiḥ, vajropamaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāsaṃbhedaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmānupalabdhiś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmāvibhāvanāsamatā ca nāma samādhiḥ, sarvadharmaniśceṣṭaś ca nāma samādhiḥ, sarvadharmācintyaś ca nāma samādhiḥ / evaṃpramukhāni ṣaṣṭiḥ samādhimukhaśatasahasrāṇi sadāpraruditena bodhisattvena mahāsattvena pratilabdhānyabhūvanniti //

āryāṣṭasāhasrikāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ dharmodgataparivarto nāmaikatriṃśattamaḥ // asp_32: parīndanāparivarto dvātriṃśattamaḥ / sahapratilabdhānāṃ ca subhūte ṣaṣṭyāḥ samādhimukhaśatasahasrāṇāṃ sadāprarudito bodhisattvo mahāsattvaḥ pūrvasyāṃ diśi, dakṣiṇasyāṃ paścimāyāmuttarasyāṃ diśi, vidikṣu adha ūrdhvaṃ ca diśi daśasu dikṣu gaṅgānadīvālukopameṣu trisāhasramahāsāhasreṣu lokadhātuṣu gaṅgānadīvālukopamān buddhān bhagavataḥ paśyati sma bhikṣusaṃghaparivṛtān bodhisattvaguṇapuraskṛtān etaireva nayairebhireva nāmabhiretairevākṣarairimāmeva prajñāpāramitāṃ bhāṣamāṇān / tadyathāpi nāma ahametarhi asminneva trisāhasramahāsāhasre lokadhātau dharmaṃ deśayāmi bhikṣusaṃghaparivṛto bodhisattvagaṇapuraskṛtaḥ, ebhireva nayairebhireva nāmabhirebhirevākṣarairimāmeva prajñāpāramitāṃ bhāṣe / so 'cintyena bāhuśrutyena śrutasāgaratayā ca samanvāgato 'bhūt, sarvāsu ca jātiṣu na jātu buddhavirahito 'bhūt / yatra yatra buddhā bhagavantaḥ saṃmukhībhūtā bhavanti, tatra tatropapadyate sma / avirahitaś ca bhavati sma buddhairbhagavadbhiḥ, antataḥ svapnāntaragato 'pi / sarve ca anena akṣaṇā vivarjitāḥ, kṣaṇasaṃpaccārāgitā //

tatra khalu punarbhagavānāyuṣmantamānandamāmantrayate sma - tadanenāpi te ānanda paryāyeṇa evaṃ veditavyam - ityapīyaṃ prajñāpāramitā bodhisattvānāṃ mahāsattvānāṃ sarvajñajñānasyāhāriketi / tasmāttarhi ānanda bodhisattvairmahāsattvaiḥ sarvajñajñānaṃ pratilabdhukāmairasyāṃ prajñāpāramitāyāṃ caritavyam / iyaṃ prajñāpāramitā śrotavyā udgrahītavyā dhārayitavyā vācayitavyā paryavāptavyā pravartayitavyā deśayitavyopadeṣṭavyoddeṣṭavyā svādhyātavyā likhitavyā / tathāgatādhiṣṭhānena mahāpustake pravyaktapravyaktairakṣaraiḥ sulikhitāṃ kṛtvā satkartavyā gurukartavyā mānayitavyā pūjayitavyā arcayitavyā apacāyitavyā puṣpairdhūpairgandhairmālyairvilepanaiścūrṇaiścīvarairvādyairvastraiśchatrairdhvajairghaṇṭābhiḥ patākābhiḥ, samantācca dīpamālābhiḥ, bahuvidhābhiś ca pūjābhiḥ / iyamasmākamantikādānanda anuśāsanī / tatkasya hetoḥ? atra hi prajñāpāramitāyāṃ sarvajñajñānapariniṣpattirbhaviṣyati / tatkiṃ manyase ānanda śāstā te tathāgataḥ? ānanda āha - śāstā me bhagavan, śāstā me sugata / evamukte bhagavānāyuṣmantamānandametadavocat - śāstā te ānanda tathāgataḥ / paricarito 'smyānanda tvayā maitreṇa kāyakarmaṇā manaāpena, maitreṇa vākkarmaṇā manaāpena, maitreṇa manaḥkarmaṇā manaāpena / tasmāttarhi ānanda yathaiva tvayā mamaitarhi tiṣṭhato dhriyamāṇasya yāpayato 'smin samucchraye prema ca prasādaś ca gauravaṃ ca kṛtam, tathaiva tvayā ānanda mamātyayādasyāṃ prajñāpāramitāyāṃ kartavyam /

dvir api trir api te ānanda parīndāmi anuparīndāmi enāṃ prajñāpāramitām, yatheyaṃ nāntardhīyeta, yathā nāsyāṃ tvamanyaḥ puruṣaḥ syāḥ / yāvadānanda iyaṃ prajñāpāramitā loke pracariṣyati, tāvattathāgatastiṣṭhatīti veditavyam / tāvattathāgato dharmaṃ deśayatīti veditavyam / avirahitāste ānanda sattvā buddhadarśanena dharmaśravaṇena saṃghopasthānena ca veditavyam / tathāgatāntikāvacarāste ānanda sattvā veditavyāḥ, ya enāṃ prajñāpāramita (vaidya 261) śroṣyantyudgrahīṣyanti dhārayiṣyanti vācayiṣyanti paryavāpsyanti pravartayiṣyanti deśayiṣyantyupadekṣyantyuddekṣyanti svādhyāsyanti likhiṣyanti satkariṣyanti gurukariṣyanti mānayiṣyanti pūjayiṣyantyarcayiṣyantyapacāyiṣyanti puṣpadhūpagandhamālyavilepanacūrṇacīvaracchatradhvajaghaṇṭāpatākābhiḥ, samantācca dīpamālābhiḥ, bahuvidhābhiś ca pūjābhiriti //

idamavocadbhagavān āttamanāḥ / te ca maitreyapramukhā bodhisattvā mahāsattvāḥ āyuṣmāṃś ca subhūtirāyuṣmāṃś ca śāriputraḥ āyuṣmāṃścānandaḥ śakraś ca devānāmindraḥ sadevamānuṣāsuragaruḍagandharvaś ca loko bhagavato bhāṣitamabhyanandanniti //

āryāṣṭasāhasrikāyāṃ prajñāpāramitāyāṃ parīndanāparivarto nāma dvātriṃśattamaḥ //

samāptā ceyaṃ bhagavatyā āryāṣṭasāhasrikāyāḥ prajñāpāramitā sarvatathāgatajananī bodhisattvapratyekajinaśrāvakāṇāṃ mātā, dharmamudrā dharmolkā dharmanābhirdharmabherī dharmanetrī dharmaratnanidhānam akṣayo dharmaḥ acintyādbhutadarśananakṣatramālā sadevamānuṣāsuragandharvalokavanditā sarvasukhaheturiti //

prajñāpāramitāṃ samyagudgṛhya paryavāpya ca dhārayitvā pravartya enāṃ viharantu sadārthina iti //

ye dharmā hetuprabhāvā hetusteṣāṃ tathāgato hyavadat /

teṣāṃ ca yo nirodha evaṃvādī mahāśramaṇaḥ //

deyadharmo 'yaṃ pravaramahāyānayāyinyāḥ paramopāsikasaurājrasutalakṣmīdharasya / yadatra puṇyaṃ tadbhavatvācāryopādhyāyamātāpitṛpūrvaṃgamaṃ kṛtvā sakalasattvarāśeranuttarajñānāvāptaye iti //

Nguồn: Bản Phạn còn sót, từ GRETIL (ĐH Göttingen) — trọn phần Phật giáo: kinh Đại thừa · luận · luật · mật giáo · kinh A-hàm · thí dụ · tán ca · thi ca. Bản Devanāgarī là phép CHUYỂN TỰ TẠI MÁY từ bản IAST, không phải bản GRETIL phát hành. Giấy phép và ấn bản in gốc ghi ở từng bài, thuộc về người nhập liệu và nhà xuất bản đứng tên; phần lớn là CC BY-NC-SA. Gói này phát hành trên GitHub cho người dùng app, để nghiên cứu và đối chiếu, không nhằm mục đích thương mại. Ai muốn gỡ bài của mình khỏi gói xin báo, sẽ gỡ ngay.