Jātakamālā 1-15

aho prajānām atibhāgyasaṃpad yāsāṃ tvam evaṃ naradeva goptā / dharmānurāgo hi sukhānapekṣas tapovanastheṣv api mṛgya eva // ajm_13.42 //

mahacchabdo mahārāja tvayy evāyaṃ virājate / viguṇeṣu guṇoktir hi kṣeparūkṣatarākṣarā // ajm_13.43 //

vismayo 'nibhṛtatvaṃ vā kiṃ mamaitāvatā tvayi / samudra iva ratnānāṃ guṇānāṃ yas tvam ākaraḥ // ajm_13.44 //

tad evaṃ tīvraduḥkhāturāṇām api satāṃ nīcamārganiṣpraṇayatā bhavati svadhairyāvaṣṭambhāt svabhyastadharmasaṃjñatvāc ceti dhairye dharmābhyāse ca yogaḥ kārya iti //

unmādayantījātakaṃ trayodaśam //

14. supāragajātakam

dharmāśrayaṃ satyavacanam apy āpadaṃ nudati prāg eva tatphalam iti dharmānuvartinā bhavitavyam //

tadyathānuśrūyate / bodhisattvaḥ kila mahāsattvaḥ paramanipuṇamatir nausārathir babhūva / dharmatā hy eṣā bodhisattvānāṃ prakṛtimedhāvitvād yad uta yaṃ yaṃ śāstrātiśayaṃ jijñāsante kalāviśeṣaṃ vā tasmiṃs tasminn adhikā bhavanti medhāvino jagataḥ // atha sa mahātmā viditajyotirgatitvād digvibhāgeṣv asaṃmūḍhamatiḥ parividitaniyatāgantukautpātikanimittaḥ kālākālakramakuśalo mīnatoyavarṇabhaumaprakāraśakuniparvatādibhiś cihnaiḥ sūpalakṣitasamudrapradeśaḥ smṛtimān vijitatandrīnidraḥ śītoṣṇavarṣādiparikhedasahiṣṇur apramādī dhṛtimān āharaṇāpasaraṇādikuśalatvād īpsitaṃ deśaṃ prāpayitā vaṇijām āsīt / tasya paramasiddhayātratvāt supāraga ity eva nāma babhūva / tadadhyuṣitaṃ ca pattanaṃ supāragam ity eva khyātam āsīt / yad etarhi śūrpārakam iti jñāyate // so 'timaṅgalasaṃmatatvād vṛddhatve 'pi sāṃyātrikair yātrāsiddhikāmair vahanam abhyarthanasatkārapuraḥsaram āropyate sma // atha kadā cid bharukacchād abhiprayātāḥ suvarṇabhūmiṃ vaṇijo yātrāsiddhikāmāḥ supāragaṃ pattanam upetya taṃ mahāsattvaṃ vahanārohaṇārtham abhyarthayām āsuḥ / sa tān uvāca /

jarājñayā saṃhriyamāṇadarśane śramābhipātaiḥ pratanūkṛtasmṛtau / svadehakṛtye 'py avasannavikrame sahāyatā kā pariśaṅkyate mayi // ajm_14.1 //

vaṇija ūcuḥ / viditeyam asmākaṃ yuṣmaccharīrāvasthā / saty api ca vaḥ parākramasahatve naiva vayaṃ karmaviniyogena yuṣmān āyāsayitum icchāmaḥ / kiṃ tarhi /

tvatpādapaṅkajasamāśrayasatkṛtena maṅgalyatām upagatā rajasā tv iyaṃ nauḥ / durge mahaty api ca toyanidhāv amuṣmin svasti vrajed iti bhavantam upāgatāḥ smaḥ // ajm_14.2 //

atha sa mahātmā teṣām anukampayā jarāśithilaśarīro 'pi tadvahanam āruroha / tadadhirohaṇāc ca pramuditamanasaḥ sarva eva te vaṇijo babhūvur niyatam asmākam uttamā yātrāsiddhir iti / krameṇa cāvajagāhire vividhamīnakulavicaritam anibhṛtajalakalakalārāvam anilavilāsapravicalitataraṅgaṃ bahuvidharatnair bhūmiviśeṣair arpitaraṅgaṃ phenāvalīkusumadāmavicitram asuravarabhujagavarabhavanaṃ durāpapātālam aprameyatoyaṃ mahāsamudram /

athendranīlaprakarābhinīlaṃ sūryāṃśutāpād iva khaṃ vilīnam / samantato 'ntarhitatīralekham agādham ambhonidhimadhyam īyuḥ // ajm_14.3 //

teṣāṃ tatrānuprāptānāṃ sāyāhnasamaye mṛdūbhūtakiraṇacakraprabhāve savitari mahad autpātikaṃ paramabhīṣaṇaṃ prādurabhūt /

vibhidyamānormivikīrṇaphenaś caṇḍānilāsphālanabhīmanādaḥ / naibhṛtyanirmuktasamagratoyaḥ kṣaṇena raudraḥ samabhūt samudraḥ // ajm_14.4 //

utpātavātākalitair mahadbhis toyasthalair bhīmarayair bhramadbhiḥ / yugāntakālapracalācaleva bhūmir babhūvogravapuḥ samudraḥ // ajm_14.5 //

vidyullatodbhāsuralolajihvā nīlā bhujaṃgā iva naikaśīrṣāḥ / āvavrur ādityapathaṃ payodāḥ prasaktabhīmastanitānunādāḥ // ajm_14.6 //

ghanair ghanair āvṛtaraśmijālaḥ sūryaḥ krameṇāstam upāruroha / dināntalabdhaprasaraṃ samantāt tamo ghanībhāvam ivājagāma // ajm_14.7 //

dhārāśarair ācchuritormicakre mahodadhāv utpatatīva roṣāt / bhīteva naur abhyadhikaṃ cakampe viṣādayantī hṛdayāni teṣām // ajm_14.8 //

te trāsadīnāś ca viṣādamūkā dhīrāḥ pratīkārasasaṃbhramāś ca / svadevatāyācanatatparāś ca bhāvān yathāsattvaguṇaṃ vivavruḥ // ajm_14.9 //

atha te sāṃyātrikāḥ pavanasalilavegavaśagayā nāvā paribhrāmyamāṇā bahubhir apy ahobhir naiva kutaś cit tīraṃ dadṛśur na ca yathepsitāni samudracihnāni / apūrvair eva tu samudracihnair abhivardhamānavaimanasyā bhayaviṣādavyākulatām upajagmuḥ // athainān supārago bodhisattvo vyavasthāpayann uvāca / anāścaryaḥ khalu samudram avagāḍhānām autpātikakṣobhaparikleśaḥ / tad alam atrabhavatāṃ viṣādānuvṛttyā /

nāpatpratīkāravidhir viṣādas tasmād alaṃ dainyaparigraheṇa / dhairyāt tu kāryapratipattidakṣāḥ kṛcchrāṇy akṛcchreṇa samuttaranti // ajm_14.10 //

viṣādadainyaṃ vyavadhūya tasmāt kāryāvakāśaṃ kriyayā bhajadhvam / prājñasya dhairyajvalitaṃ hi tejaḥ sarvārthasiddhigrahaṇāgrahastaḥ // ajm_14.11 //

iti te sāṃyātrikās tena mahātmanā dhīrīkṛtamanasaḥ kūlasaṃdarśanotsukamatayaḥ samudram avalokayanto dadṛśuḥ puruṣavigrahān āmuktarūpyakavacān ivonmajjato nimajjataś ca / samyak caiṣām ākṛtinimittam avadhārya savismayāḥ supāragāya nyavedayanta / apūrvaṃ khalv idam iha samudre cihnam upalabhyate / ete khalu

āmuktarūpyakavacā iva daityayodhā ghorekṣaṇāḥ kṣuranikāśavirūpaghoṇāḥ / unmajjanāvataraṇasphuraṇaprasaṅgāt kṛīḍām ivārṇavajale 'nubhavanti ke 'pi // ajm_14.12 //

supāraga uvāca / naite mānuṣā amānuṣā vā / mīnāḥ khalv ete yato na bhetavyam ebhyaḥ / kiṃ tu /

sudūram apakṛṣṭāḥ smaḥ pattanadvitayād api / kṣuramālī samudro 'yaṃ tad yatadhvaṃ nivartitum // ajm_14.13 //

caṇḍavegavāhinā tu salilanivahenaikāntahareṇa ca pāścātyena vāyunā samākṣiptayā nāvā na te sāṃyātrikāḥ śekur vinivartitum // athāvagāhamānāḥ krameṇa rūpyaprabhāvabhāsitasitasalilaṃ phenanicayapāṇḍaram aparaṃ samudram ālokya savismayāḥ supāragam ūcuḥ /

svaphenamagnair iva ko 'yam ambubhir mahārṇavaḥ śukladukūlavān iva / dravān ivendoḥ kiraṇān samudvahan samantato hāsa iva prasarpati // ajm_14.14 //

supāraga uvāca / kaṣṭam / atidūraṃ khalv avagāhyate /

kṣīrārṇava iti khyāta udadhir dadhimāly asau / kṣamaṃ nātaḥ paraṃ gantuṃ śakyate cen nivartitum // ajm_14.15 //

vaṇija ūcuḥ / na khalu śakyate vilambayitum api vahanaṃ kuta eva nivartayitum atiśīghravāhitvād vahanasya pratikūlatvāc ca mārutasyeti // atha vyatītya tam api samudraṃ suvarṇaprabhānurañjitapracalormimālam agnijvālākapilasalilam aparaṃ samudram ālokya savismayakautūhalās te vaṇijaḥ supāragaṃ papracchuḥ /

bālārkalakṣmyeva kṛtāṅgarāgaiḥ samunnamadbhiḥ salilair anīlaiḥ / jvalan mahān agnir ivāvabhāti ko nāma kasmāc ca mahārṇavo 'yam // ajm_14.16 //

supāraga uvāca /

agnimālīti vikhyātaḥ samudro 'yaṃ prakāśate / atīva khalu sādhu syān nivartemahi yady ataḥ // ajm_14.17 //

iti sa mahātmā nāmamātram akathayat tasya saritpater na toyavaivarṇyakāraṇaṃ dīrghadarśitvāt // atha te sāṃyātrikās tam api samudram atītya puṣparāgendranīlaprabhoddyotitasalilaṃ paripakvakuśaparṇanikāśavarṇam aparaṃ samudram ālokya kautūhalajātāḥ supāragaṃ papracchuḥ /

pariṇatakuśaparṇavarṇatoyaḥ salilanidhiḥ katamo nv ayaṃ vibhāti / sakusuma iva phenabhakticitrair anilajavākalitais taraṅgabhaṅgaiḥ // ajm_14.18 //

supāraga uvāca / bhoḥ sārthavāhā nivartanaṃ prati yatnaḥ kriyatām / na khalv ataḥ paraṃ kṣamate gantum /

kuśamālī samudro 'yam atyaṅkuśa iva dvipaḥ / prasahyāsahyasalilo haran harati no ratim // ajm_14.19 //

atha te vāṇijakāḥ pareṇāpi yatnena vahanaṃ nivartayitum aśaknuvantas tam api samudram atītya vaṃśarāgavaiḍūryaprabhāvyatikaraharitasalilam aparaṃ samudram ālokya supāragam apṛcchan /

marakataharitaprabhair jalair vahati navām iva śādvalaśriyam / kumudaruciraphenabhūṣaṇaḥ salilanidhiḥ katamo 'yam īkṣyate // ajm_14.20 //

atha sa mahātmā tena tasya vaṇigjanasya vyasanopanipātena paridahyamānahṛdayo dīrgham uṣṇam abhiniśvasya śanakair uvāca /

atidūram upetāḥ smaḥ duḥkham asmān nivartitum / paryanta iva lokasya nalamāly eṣa sāgaraḥ // ajm_14.21 //

tac chrutvā te vāṇijakā viṣādoparudhyamānamanaso visrasyamānagātrotsāhā niśvasitamātraparāyaṇās tatraiva niṣeduḥ / vyatītya tam api samudraṃ sāyāhnasamaye vilambamānamandaraśmimaṇḍale salilanidhim iva praveṣṭukāme divasakare samudvartamānasyeva salilanidher aśanīnām iva ca saṃpatatāṃ veṇuvanānām iva cāgniparigatānāṃ visphuṭatāṃ tumulam atibhīṣaṇaṃ śrutihṛdayavidāraṇaṃ samudradhvanim aśrauṣuḥ / śrutvā ca saṃtrāsavaśagāḥ sphuranmanasaḥ sahasaivotthāya samantato 'nuvilokayanto dadṛśuḥ prapāta iva śvabhra iva ca mahāntaṃ tam udakaughaṃ nipatantam </> dṛṣṭvā ca paramabhayavihvalāḥ supāragam upetyocuḥ /

nirbhindann iva naḥ śrutīḥ pratibhayaś cetāṃsi mathnann iva kruddhasyeva saritpater dhvanir ayaṃ dūrād api śrūyate / bhīme śvabhra ivāgrataś ca nipataty etat samagraṃ jalaṃ tat ko 'sāv udadhiḥ kim atra ca paraṃ kṛtyaṃ bhavān manyate // ajm_14.22 //

atha sa mahātmā sasaṃbhramaḥ kaṣṭaṃ kaṣṭam ity uktvā samudram ālokayann uvāca /

yat prāpya na nivartante mṛtyor mukham ivāmukham / aśivaṃ samupetāḥ smas tad etad vaḍabāmukham // ajm_14.23 //

tad upaśrutya te vāṇijakā vaḍabāmukham upetā vayam iti tyaktajīvitāśā maraṇabhayaviklavībhūtamanasaḥ

sasvaraṃ ruruduḥ ke cid vilepur atha cukruśuḥ / na kiṃ cit pratyapadyanta ke cit trāsavicetasaḥ // ajm_14.24 //

viśeṣataḥ ke cid abhipraṇemur devendram ārtiprahitair manobhiḥ / ādityarudrāśvimarudvasūṃś ca prapedire sāgaram eva cānye // ajm_14.25 //

jepuś ca mantrān apare vicitrān anye tu devīṃ vidhivat praṇemuḥ / supāragaṃ ke cid upetya tat tad viceṣṭamānāḥ karuṇaṃ vilepuḥ // ajm_14.26 //

āpadgatatrāsaharasya nityaṃ parānukampāguṇasaṃbhṛtasya / ayaṃ prabhāvātiśayasya tasya tavābhyupeto viniyogakālaḥ // ajm_14.27 //

ārtān anāthāñ charaṇāgatān nas tvaṃ trātum āvarjaya dhīra cetaḥ / ayaṃ hi kopād vaḍabāmukhena cikīrṣati grāsam ivārṇavo 'smān // ajm_14.28 //

nopekṣituṃ yuktam ayaṃ janas te vipadyamānaḥ salilaughamadhye / nājñāṃ tavātyeti mahāsamudras tad vāryatām apraśamo 'yam asya // ajm_14.29 //

atha sa mahātmā mahatyā karuṇayā samāpīḍyamānahṛdayas tān vāṇijakān vyavasthāpayann uvāca / asty atrāpi naḥ kaś cit pratīkāravidhiḥ pratibhāti / taṃ tāvat prayokṣye yato muhūrtaṃ dhīrās tāvad bhavantu bhavanta iti // atha te vāṇijakā asty atrāpi pratīkāra ity āśayā samupastambhitadhairyās tadavahitamanasas tūṣṇīṃbabhūvuḥ // atha supārago bodhisattva ekāṃsam uttarāsaṅgaṃ kṛtvā dakṣiṇena jānumaṇḍalenādhiṣṭhāya nāvaṃ samāvarjitasarvabhāvaḥ praṇamya tathāgatebhyas tān sāṃyātrikān āmantrayate sma / śṛṇvantv atrabhavantaḥ sāṃyātrikāḥ salilanidhivyomāśrayāś ca devatāviśeṣāḥ /

smarāmi yata ātmānaṃ yataḥ prāpto 'smi vijñatām / nābhijānāmi saṃcintya prāṇinaṃ hiṃsituṃ kva cit // ajm_14.30 //

anena satyavākyena mama puṇyabalena ca / vaḍabāmukham aprāpya svasti naur vinivartatām // ajm_14.31 //

atha tasya mahātmanaḥ satyādhiṣṭhānaprabhāvāt puṇyatejasā ca saha salilajavena sa māruto vyāvartamānas tāṃ nāvaṃ vinivartayām āsa / nivṛttāṃ tu tāṃ nāvam abhisamīkṣya te vāṇijakāḥ paramavismayapraharṣoddhatamānasā nivṛttā nivṛttā naur iti praṇāmasabhājanapuraḥsaraṃ supāragāya nyavedayanta // atha sa mahātmā tān vāṇijakān uvāca / sthirībhavantu bhavantaḥ / śīghram āropyantāṃ śītāni / iti ca tena samādiṣṭāḥ pramodād udbhūtabalotsāhās te tadadhikṛtās tathā cakruḥ /

atha muditajanaprahāsanādā pravitatapāṇḍaraśītacārupakṣā / salilanidhigatā rarāja sā naur gatajalade nabhasīva rājahaṃsī // ajm_14.32 //

nivṛttāyāṃ tu tasyām anukūlasalilamārutāyāṃ vimānalīlayā svecchayaivābhiprayātāyāṃ nāvi nātiśyāmībhūtasaṃdhyāṅgarāgāsu pravitanyamānatamovitānāsv ālakṣyanakṣatrabhūṣaṇāsu dikṣu kiṃ cid avaśeṣaprabhe divasakaramārge pravṛtte kṣaṇadādhikāre supāragas tān vāṇijakān uvāca / bhoḥ sārthavāhā nalamāliprabhṛtibhyo yathādṛṣṭebhyaḥ samudrebhyo vālikāpāṣāṇā vahanam āropyantāṃ yāvat sahate / evam idaṃ yānapātraṃ nirghātabharākrāntaṃ na ca pārśvāni dāsyati / maṅgalasaṃmatāś caite vālikāpāṣāṇā niyataṃ lābhasiddhaye vo bhaviṣyantīti // te supāragapremabahumānāvarjitamatibhir devatābhir anupradarśitebhyaḥ sthalebhya ādāya vālikāpāṣāṇabuddhyā vaiḍūryādīni ratnāni vahanam āropayām āsuḥ // tenaiva caikarātreṇa sā naur bharukaccham upajagāma //

atha prabhāte rajatendranīlavaiḍūryahemapratipūrṇanaukāḥ / svadeśatīrāntam upāgatās te prītyā tam ānarcur udīrṇaharṣāḥ // ajm_14.33 //

tad evaṃ dharmāśrayaṃ satyavacanam apy āpadaṃ nudati prāg eva tatphalam iti dharmānuvartinā bhavitavyam //

kalyāṇamitrāśrayavarṇe 'pi vācyam evaṃ kalyāṇamitrāśritāḥ śreyaḥ prāpnuvantīti //

supāragajātakaṃ caturdaśam //

15. matsyajātakam

śīlavatām ihaivābhiprāyāḥ kalyāṇāḥ samṛdhyanti prāg eva paratreti śīlaviśuddhau prayatitavyam //

tadyathānuśrūyate / bodhisattvaḥ kila kasmiṃś cin nātimahati kahlāratāmarasakamalakuvalayavibhūṣitarucirasalile haṃsakāraṇḍavacakravākamithunopaśobhite tīrāntaruhatarukusumāvakīrṇe sarasi matsyādhipatir babhūva / svabhyastabhāvāc ca bahuṣu janmāntareṣu parārthacaryāyās tatrastho 'pi parahitasukhopapādanasavyāpāro babhūva /

abhyāsayogād dhi śubhāśubhāni karmāṇi sātmy eva bhavanti puṃsām / tathāvidhāny eva yad aprayatnāj janmāntare svapna ivācaranti // ajm_15.1 //

iṣṭānām iva ca sveṣām apatyānām upari niviṣṭahārdo sa mahāsattvas teṣāṃ mīnānāṃ dānapriyavacanārthacaryādikramaiḥ param anugrahaṃ cakāra /

anyonyahiṃsāpraṇayaṃ niyacchan parasparaprema vivardhayaṃś ca / yogād upāyajñatayā ca teṣāṃ vismārayām āsa sa matsyavṛttam // ajm_15.2 //

tat tena samyak paripālyamānaṃ vṛddhiṃ parāṃ mīnakulaṃ jagāma / puraṃ vinirmuktam ivopasargair nyāyapravṛttena narādhipena // ajm_15.3 //

atha kadā cit sattvānāṃ bhāgyasaṃpadvaikalyāt pramādāc ca varṣādhikṛtānāṃ devaputrāṇāṃ na samyag devo vavarṣa / asamyag varṣiṇi ca deve tat saraḥ phullakadambakusumagaureṇa navasalilena na yathāpūrvam āpupūre / krameṇa copagate nidāghasamaye paṭutaradīptibhiḥ khedālasagatibhir iva ca dinakarakiraṇais tadabhitaptayā ca dharaṇyā jvālānugateneva ca hlādābhilāṣiṇā mārutena tarṣavaśād iva pratyaham āpīyamānaṃ tat saraḥ palvalībabhūva /

nidāghakālajvalito vivasvāñ jvālāvakarṣīva paṭuś ca vāyuḥ / jvarāturevāśiśirā ca bhūmis toyāni roṣād iva śoṣayanti // ajm_15.4 //

atha bodhisattvo vāyasagaṇair api pratarkyamāṇaṃ prāg eva salilatīrāntacāribhiḥ pakṣigaṇair viṣādadainyavaśagaṃ vispanditamātraparāyaṇaṃ mīnakulam avekṣya karuṇāyamāṇaś cintām āpede / kaṣṭā bateyam āpad āpatitā mīnānām /

pratyahaṃ kṣīyate toyaṃ spardhamānam ivāyuṣā / adyāpi ca cireṇaiva lakṣyate jaladāgamaḥ // ajm_15.5 //

apayānakramo nāsti netāpy anyatra ko bhavet / asmadvyasanasaṃhṛṣṭāḥ samāyānti ca no dviṣaḥ // ajm_15.6 //

asya niḥsaṃśayam ime toyaśeṣasya saṃkṣayāt / sphuranto bhakṣayiṣyante śatrubhir mama paśyataḥ // ajm_15.7 //

tat kim atra prāptakālaṃ syād iti vimṛśan sa mahātmā satyādhiṣṭhānam ekam ārtāyanaṃ dadarśa / karuṇayā ca samāpīḍyamānahṛdayo dīrgham uṣṇam abhiniśvasya nabhaḥ samullokayann uvāca /

smarāmi na prāṇivadhaṃ yathāhaṃ saṃcintya kṛcchre parame 'pi kartum / anena satyena sarāṃsi toyair āpūrayan varṣatu devarājaḥ // ajm_15.8 //

atha tasya mahātmanaḥ puṇyopacayaguṇāt satyādhiṣṭhānabalāt tadabhiprasāditadevanāgayakṣānubhāvāc ca samantatas toyāvalambibimbā gambhīramadhuranirghoṣā vidyullatālaṃkṛtā nīlavipulaśikharā vijṛmbhamāṇā iva pravisarpibhiḥ śikharabhujaiḥ pariṣvajyamānā iva cānyonyam akālameghāḥ kālameghāḥ prādurabhavan /

diśāṃ pramiṇvanta iva prayāmaṃ śṛṅgair vitanvanta ivāndhakāram / nabhastalādarśagatā virejuś chāyā girīṇām iva kālameghāḥ // ajm_15.9 //

saṃsaktakekaiḥ śikhibhiḥ prahṛṣṭaiḥ saṃstūyamānā iva nṛttacitraiḥ / prasaktamandrastanitā virejur dhīraprahāsā iva te ghanaughāḥ // ajm_15.10 //

muktā vimuktā iva tair vimuktā dhārā nipetuḥ praśaśāma reṇuḥ / gandhaś cacārānibhṛto dharaṇyāṃ vikīryamāṇo jaladānilena // ajm_15.11 //

nidāghasaṃparkavivardhito 'pi tirobabhūvārkakaraprabhāvaḥ / phenāvalīvyākulamekhalāni toyāni nimnābhimukhāni sasruḥ // ajm_15.12 //

muhur muhuḥ kāñcanapiñjarābhir bhābhir digantān anurañjayantī / payodatūryasvanalabdhaharṣā vidyullatā nṛttam ivācacāra // ajm_15.13 //

atha bodhisattvaḥ samantato 'bhiprasṛtair āpāṇḍubhiḥ salilapravāhair āpūryamāṇe sarasi dhārānipātasamakālam eva vidrute vāyasādye pakṣigaṇe pratilabdhajīvitāśe pramudite mīnagaṇe prītyābhisāryamāṇahṛdayo varṣanivṛttisāśaṅkaḥ punaḥ punaḥ parjanyam ābabhāṣe /

udgarja parjanya gabhīradhīraṃ pramodam udvāsaya vāyasānām / ratnāyamānāni payāṃsi varṣan saṃsaktavidyujjvalitadyutīni // ajm_15.14 //

tad upaśrutya śakro devānām indraḥ paramavismitamanāḥ sākṣād abhigamyainam abhisaṃrādhayann uvāca /

tavaiva khalv eṣa mahānubhāva matsyendra satyātiśayaprabhāvaḥ / āvarjitā yat kalaśā iveme kṣaranti ramyastanitāḥ payodāḥ // ajm_15.15 //

mahatpramādaskhalitaṃ tv idaṃ me yan nāma kṛtyeṣu bhavadvidhānām / lokārtham abhyutthitamānasānāṃ vyāpārayogaṃ na samabhyupaimi // ajm_15.16 //

cintāṃ kṛthā mā tad ataḥ paraṃ tvaṃ satāṃ hi kṛtyodvahane 'smi dhuryaḥ / deśo 'py ayaṃ tvadguṇasaṃśrayeṇa na bhūya evaṃ bhavitārtivaśyaḥ // ajm_15.17 //

ity evaṃ priyavacanair abhisaṃrādhya tatraivāntardadhe / tac ca saraḥ parāṃ toyasamṛddhim avāpa //

tad evaṃ śīlavatām ihaivābhiprāyāḥ kalyāṇāḥ samṛdhyanti prāg eva paratreti śīlaviśuddhau prayatitavyam iti //

matsyajātakaṃ pañcadaśam //